CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2024015771] Jaarstukken 2023_2024-06-17 Definitief V2 DEF

Raad 27 juni 2024, gemeente drimmelenBij agendapunt: Jaarstukken 2023 en accountantsverslag gemeente Drimmelen37.858 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

blijven. Zowel qua huisvesting als leerlingenprognoses en wij weten wat hiervoor nodig is vanuit de gemeente. Kwaliteit In de 2e helft van 2023 heeft een externe partij een schouw uitgevoerd van het huidige gebouw van het Dongemond College. Tevens heeft deze partij een aantal scenario’s onderzocht, van renovatie tot volledige nieuwbouw. In 2024 gaan we samen met het Dongemond College bespreken hoe we hier een vervolg aan geven. Daarbij betrekken we ook de mogelijkheid en wenselijkheid van uitbreiding van het onderwijsaanbod. De keuzes die college en raad hierin maken, zullen uiteindelijk verwerkt worden in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2025. Vergroenen schoolpleinen Omschrijving We zetten met het onderwijs in op het vergroenen van schoolpleinen en wakkeren hiervoor de liefde voor de natuur aan bij onze kinderen. We stellen hiervoor budget beschikbaar. Wat is het resultaat? Alle scholen zijn voorzien van zogenaamde 'Groene Schoolpleinen'. Kwaliteit Er is geld beschikbaar om bij te dragen aan het vergroenen van schoolpleinen. Door de vergroening worden kinderen uitgedaagd om buiten te spelen en stimuleren we het spelen in de natuur. Een aantal scholen heeft al dankbaar gebruik gemaakt van de subsidie en heeft hun schoolplein al fors vergroend. Tevens boden we in Q4 2023 een extra bijdrage om de biodiversiteit op de schoolpleinen te vergroten.

De gelden die niet besteed zijn, zijn meegenomen naar 2024. De volgende schoolpleinen zijn in 2023 (deels) vergroend met een bijdrage vanuit de gemeente: Den Duin en de Lage Weide in Made, de Zonzeel in Terheijden en de Elsenhof in Wagenberg. In 2022 waren de schoolpleinen van De Schittering (Hooge Zwaluwe) en de Elsenhof (eerste fase) al deels vergroend. Energieneutrale Stuifhoek Omschrijving We bouwen een energieneutrale Stuifhoek en passen de budgetten hierop aan. Ook de stijgende bouwkosten betrekken we hierin. Wat is het resultaat? Een IKC de Stuifhoek die een ENG (energieneutraal gebouw) is. Kwaliteit In 2023 zijn het bestemmingsplan en de grondexploitatie van het gebied IKC De Stuifhoek Romboutsstraat-Norbartstraat vastgesteld. Er is een architect geselecteerd die zoveel mogelijk werkt met zogenaamdegn. biobased materialen (natuurlijk gegroeide materialen). De aanbestedingsprocedure voor de bouw is opgestart. Medio 2024 hopen we te kunnen gunnen aan een ontwikkelende bouwer die ook de appartementen afneemt. Planning is dat begin 2025 gestart wordt met de bouw. Opening staat gepland voor het eerste kwartaal 2026. Op basis van de berichten van Enexis, verwachten we de eerste jaren geen maximale elektriciteitsaansluiting te hebben vanwege de netcongestie. Er zal dan met een batterijpack gewerkt gaan worden. Momenteel worden de alternatieven daarvoor nog verder uitgewerkt.

Met het schoolbestuur en de andere huurders bespreken we de stap naar een ENG, waarmee in de aanbesteding al rekening is gehouden.

73

Ondersteunen vorming en ontwikkeling IKC Omschrijving We blijven de vorming en ontwikkeling van Integrale Kind Centra ondersteunen en kijken met het onderwijs hoe we cultuur, muziek en sport daaraan toe kunnen toevoegen. Een incidentele financiële impuls hiervoor is denkbaar. Wat is het resultaat? Iedere school is waar mogelijk een IKC waar naast onderwijs o.a. kinderopvang, zorg en/of cultuur wordt aangeboden. Kwaliteit In de Lokale Educatieve Agenda wordt de vorming van IKC’s besproken. Bij nieuwbouw gaan we uit van IKC-ontwikkeling. De verantwoordelijkheid om IKC te worden ligt echter wel primair bij de schoolbesturen in nauwe samenwerking met de kinderopvang. Onderwijspakket natuur, duurzaamheid en milieu Omschrijving Natuur, duurzaamheid en milieu zijn dusdanig belangrijk dat we het onderwijs een pakket aanbieden, zodat alle kinderen hiermee kennis kunnen maken. We doen dit bij voorkeur met lokale (groen)partners. Wat is het resultaat? Iedere leerling komt tijdens zijn PO-periode in aanraking met natuur, zoals een bezoek aan de Biesbosch. Er wordt een (les)pakket samengesteld met groenpartners. Kwaliteit We blijven inzetten op kennismaken met de natuur. We subsidiëren in schooljaar 2023-2024 deelname aan het Schoolbootproject, waarin basisschoolleerlingen kennismaken met de Biesbosch. Helaas hebben in 2023 maar twee scholen hieraan deelgenomen hieraan.

Daarom geven we hier vanuit de gemeente richting het onderwijs blijvend aandacht aan. Zoals eerder aangegeven stelden we ook in 2023 een subsidie beschikbaar voor de vergroening van schoolpleinen. Zie hiervoor wat eerder onder dat punt is opgemerkt. Cultuureducatie ontwikkelen en versterken Omschrijving We continueren en versterken cultuureducatie, waarbij cultuur en historie van onze dorpen en de regio een belangrijk thema is. Wat is het resultaat? Iedere school neemt deel aan Cultuureducatie, een programma begeleidt door Theek5. Kwaliteit Na de Coronapandemie hebben scholen zich er vooral op gericht om de basisvaardigheden op orde te krijgen. Voor cultuur en kunst was minder ruimte in het onderwijsaanbod. In 2023 is weer meer enthousiasme ontstaan en zien we dat de scholen weer meer aandacht hebben voor kunst en cultuur in hun onderwijsaanbod. Acht van de negen basisscholen hebben in 2023 deelgenomen aan Cultuur met Kwaliteit, een programma begeleid door Theek 5.

74

Alle jongeren halen minimaal een startkwalificatie Omschrijving Alle kinderen verdienen gelijke kansen en daar zetten we samen met het onderwijs altijd op in, zodat alle jongeren minimaal een startkwalificatie behalen. Wat is het resultaat? Zoveel mogelijk leerlingen verlaten het onderwijs met een startkwalificatie. Het RBL heeft een rol hierin. Kwaliteit Het RBL (Regionaal Bureau Leren) voert voor ons en een groot aantal andere gemeenten de wettelijke leerplichttaken uit. Zij zet stevig in om iedere jongere een startkwalificatie te laten behalen. Echter is de werkdruk in het RBL dusdanig hoog dat er nu vooral minimale wettelijke taken worden uitgevoerd en daardoor wordt er nu helaas minder ingezet op preventieve taken. Tevens is er over 2023 middels een begrotingswijziging een bedrag nabetaald, met name vanwege extra kosten vanwege een hoog ziekteverzuim bij het RBL. Teneinde nog meer jongeren een startkwalificatie te laten behalen en om het verzuim verder terug te dringen wordt er hard gewerkt aan een doorontwikkeling van het RBL in 2024 en verder. Taalstimulering Omschrijving Taalstimulering blijft een belangrijke plaats innemen in gemeentelijke beleid. Jonge kinderen kunnen terecht bij consultatiebureaus, Boekstart, Voorleesexpress, VVE en de bibliotheek. Oudere kinderen kunnen naar de bibliotheek, het (digi)taalhuis, bestrijden laaggeletterdheid.

Wat is het resultaat? Zoveel mogelijk inwoners zijn voldoende taalvaardig om mee te kunnen doen in de samenleving. Taal is hiervoor geen belemmering. Jonge kinderen worden indien nodig middels VVE voorbereid op het PO. Kwaliteit Taalstimulering blijft een belangrijke plaats innemen in gemeentelijke beleid. Jonge kinderen worden indien nodig middels VVE voorbereid op het PO. Tevens is er in 2023 voor de jonge doelgroep weer een Summerschool georganiseerd door kinderopvang Kibeo, waar ook tijdens de zomervakantie, indien nodig en gewenst, de (VVE-)kinderen terecht kunnen. In Kindcentrum JIJ in Terheijden is een Taalklas gestart voor anderstaligen in de PO-leeftijd. De belangstelling hiervoor groeit en eind 2023 zat de groep in de Taalklas zelfs vol. Er wordt nagedacht over een extra Taalklas in Made in 2024. Zorgen over jeugdzorg Omschrijving We hebben zorgen om onze jeugdzorg. De kosten blijven oplopen. We willen dat de taskforce sneller tot concrete besparingen komt in de uitvoering van de jeugdzorg. Wat is het resultaat? Door de taskforce te combineren met datagestuurd werken is het doel meer inzicht te krijgen in de kosten, waardoor we sneller tot concrete besparingen komen. Kwaliteit De vraag naar zorg blijft groot en de druk op budgetten hoog. De jeugdzorg bevindt zich in een belangrijke fase. Gemeente Drimmelen maakt onderdeel uit van de jeugdzorgregio West-Brabant

75

Oost (WBO). Binnen de regio maken we samen beleid en regelen we de inkoop van de specialistische jeugdzorg. De regiovisie WBO is door uw raad op 8 juni 2022 vastgesteld. Eind september 2022 is de regiovisie door alle vijf gemeenteraden in onze regio vastgesteld. Vanaf eind 2022 is gewerkt aan de verdere uitwerking van de implementatie van de regiovisie. Onderdeel daarvan is het regionale strategieplan “Dichtbij en op maat”, door de colleges vastgesteld op 19 september 2023. Dit plan beschrijft hoe de jeugdhulp van de toekomst eruitziet en welke stappen we als regio gaan zetten om deze verandering gefaseerd te realiseren per 2030. In de opinieraad van 12 oktober 2023 hebben we bij uw raad input opgehaald voor de verdere stappen in het proces. Onderdeel van de regiovisie en het strategieplan is het vormgeven van de nieuwe inkoop. Wij vinden het belangrijk om hier stevig op in te zetten, omdat dit een belangrijk sturingsmechanisme is. Deze zal vanaf 2025 gefaseerd plaats gaan vinden tegelijkertijd met de start van het Stevige Lokale Teams (SLT), waarmee we meer naar de “voorkant” gaan komen in samenwerking met de gemeente Geertruidenberg. Op het gebied van data gedreven werken zijn ook stappen gezet, niet alleen om te kunnen verklaren maar tevens om aan de voorkant te kunnen sturen.

Ook wordt in regio WBO geïnvesteerd in de (landelijk opgelegde) Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) en de uitwerking van de Hervormingsagenda Jeugd.. Tevens geven we de transitie nader vorm en maken een zichtbare kwaliteitsslag met de doorontwikkeling van het Jeugd Advies Team (JAT), het Crisisinterventieteam (CIT), de Spoed Eisende Zorg (SEZ) en het verder vormgeven van de (regionale) expertise functie. Wachtlijstproblematiek bij CJG Omschrijving Structurele versteviging CJG voor wachtlijstproblematiek. Wat is het resultaat? Kortere wachtlijsten voor jeugdigen en hun gezinnen die hulp nodig hebben. Kwaliteit Alle acties van het CJG zijn erop gericht om te voldoen aan de doelstelling om te voorzien in een maximale wachttijd van 4 weken. Nadere uitwerking is te lezen bij ‘Eén gezin één loket’. Daarnaast helpt het CJG met het oplossen van de wachttijden verderop in de keten van jeugdzorg. Stevig netwerk om kind en gezin Omschrijving We willen dat er in ieder dorp een stevig netwerk is van professionals die om een kind/gezin heen kunnen gaan staan als dat nodig is. Hierin zit ook een grotere rol voor de huisartsen en verenigingen. Wat is het resultaat? Het gezin dan wel de jongere die hulp nodig heeft, krijgt deze hulp in een zo vroeg mogelijk stadium met inzet van vrijwilligers, zodat zwaardere (duurdere) zorg voorkomen kan worden.

Kwaliteit De gemeente overlegt met de huisartsen op welke manier we kunnen samenwerken en hoe dit moet worden vormgegeven om elkaar beter te kennen en vinden. Afgesproken is om kleinere werkgroepen te formeren op thema's binnen het Sociaal Domein en hiermee aan de slag te gaan. Daarnaast werken we aan de ontwikkeling van de minimale variant van het Stevige Lokale Team (SLT) per 1 januari 2025. Eén gezin één loket Omschrijving De problemen van de kinderen hebben vaak te maken met schuldenproblematiek, gezondheidsproblemen of relationele problemen van de ouders. Door niet alleen naar het kind te 76

kijken maar naar het gehele gezin kunnen de kinderen beter geholpen worden. Daarom: eEén gezin, één loket. Het voorkomen van hulp door vroegtijdige signalering is erg belangrijk. Zo voorkomen we dat we zwaardere hulp moeten bieden. Wat is het resultaat? Het gezin of dan wel de jongere die hulp nodig heeft, krijgt deze in een zo vroeg mogelijk stadium door tussenkomst, en onder regie van, het CJG, zodat zwaardere (en duurdere) zorg voorkomen kan worden. Bij de evaluatie van het 3D-beleid is dit thema meegenomen. Kwaliteit Het CJG is laagdrempelig beschikbaar voor vragen. Ook is de samenwerking bevorderd met ketenpartners en binnen ons eigen sociaal domein. Het uitgangspunt is altijd: klantgericht werken, het netwerk mobiliseren en waar mogelijk normaliseren en de-medicaliseren. Besloten is om de verordening Jeugdhulp terug te brengen naar een beslistermijn van maximaal 8 weken. Daarover zijn afspraken gemaakt met het CJG. De wachttijd voor het CJG bedraagt maximaal 4 weken. Daarnaast wordt er elke maand een gestandaardiseerd overzicht aangeleverd over de wachttijd bij het CJG. Peildatum per 1 september 2023 1 oktober 2023 1 november 2023 1 december 2023

Wachttijd 1 à 2 weken 1 à 2 weken 1 à 2 weken 1 à 2 weken

Uitbreiden jeugd- en jongerenwerk Omschrijving Het uitbreiden van het jeugd- en jongerenwerk en het organiseren van extra activiteiten voor deze doelgroepen zijn nodig om de jeugdzorgkosten terug te dringen. Dit dekken we financieel uit de resterende jeugdzorgmiddelen van het Rijk. Nog slechts 75% daarvan is opgenomen in onze begroting. Wat is het resultaat? Voldoende fte aan jongerenwerk in relatie tot het aantal jongeren in de gemeente. Kwaliteit Door uitbreiding van het jongerenwerk in 2023 is extra ingezet op uitbreiding van het Meidenwerk, online jongerenwerk, jongerenwerk op scholen, gameverslaving en preventie van middelengebruik. Het doel is dat jongerenwerk haar rol in het voorliggend veld goed kan pakken en zo eventuele problematiek vroegtijdig signaleert wordt. Daar liggen verschillende (grote) uitdagingen. Versterken samenwerking tussen onderwijs en jeugd Omschrijving Die resterende jeugdzorgmiddelen gebruiken we ook om de samenwerking tussen het onderwijs en het CJG te versterken. Dat doen we door een "Jeugdcoaches op School” te introduceren, werk wat nu door de medewerkers van het CJG wordt gedaan. Wat is het resultaat? Jeugdcoaches zijn bekend bij en actief op iedere school in de gemeente, zowel PO als VO. Kwaliteit

77

Die resterende jeugdzorgmiddelen hebben we gebruikt om de samenwerking tussen het onderwijs en het CJG te versterken. Dat doen we door een soort "Jeugdcoaches op School” te hebben geïntroduceerd, zoals nu de medewerkers van het CJG dat doen. Jeugdcoaches zijn bekend bij en actief op iedere school in de gemeente, zowel PO als VO. Inzet praktijkondersteuners Omschrijving De inzet van praktijkondersteuners Jeugd in huisartsenpraktijken zorgt voor een snelle deskundige attentie voor jeugdproblematiek. Daarom maken we die inzet structureel. Wat is het resultaat? We zetten structureel in op de inzet van praktijkondersteuners Jeugd bij huisartsenpraktijken zodat er snel en deskundige hulp geboden wordt. Kwaliteit Door de POH-J zijn jeugdigen sneller op de juiste plek. Ook is er betere samenwerking tussen het medisch- en sociaal domein. Onnodige dure zorg kan voorkomen worden door specialistische kennis naar voren te halen i.p.v. door te verwijzen. Ook kan er sneller afgeschaald worden, zodat jeugdigen zo veel mogelijk behandeling en/of begeleiding in de eigen omgeving krijgen. Actualiseren jeugd- en jongerenbeleid Omschrijving We actualiseren ons Jeugd- en jongerenbeleid en houden daarbij rekening met de gevolgen van Corona op de (mentale) gesteldheid van onze jeugd en jongeren. In het nieuwe beleid bedden we de aanbevelingen van de Rekenkamer in.

Wat is het resultaat? Een geactualiseerd Jongerenbeleidsplan met aandacht voor mentale gezondheid, preventie en de gevolgen van corona op deze groep. Kwaliteit We zijn gestart met het opstellen van het Beleidsplan Sociaal Domein. Het jeugd- en jongerenbeleid benaderen we met een integrale blik en wordt onderdeel van het Beleidsplan Sociaal Domein. Na vaststelling van dat beleidsplan, stellen we een uitvoeringsplan preventief jeugdbeleid op. Zo vroeg mogelijk signaleren Omschrijving Problemen bij kinderen en gezinnen proberen we zo vroeg mogelijk te signaleren. Sociale wijkteams, huisartsen, scholen en sportclubs hebben hierin een belangrijke rol. Met hen gaan we in gesprek om te zorgen dat deze aanpak zo effectief mogelijk wordt. Wat is het resultaat? Een snelle signalering van problemen door sociale wijkteams, huisartsen, scholen en sportclubs bij de jongeren, waardoor het beroep op duurdere zorg afneemt. Kwaliteit We hebben ingezet op een intensievere samenwerking tussen partijen. Een snelle signalering van problemen door sociale wijkteams, huisartsen, scholen en sportclubs bij de jongeren, waardoor

78

kinderen en gezinnen zo goed mogelijk worden geholpen. De insteek is dat het beroep op duurdere zorg hierdoor afneemt. Breed aanbod sport door buurtsportcoaches Omschrijving Buurtsportcoaches gaan een breder aanbod van sporten aanbieden. Ook gaan zij meer investeren in andere sporten en hun relaties met verenigingen, zodat alle verenigingen aan bod komen en er meer teamgevoel ontstaat tussen de verenigingen onderling. We financieren dat bredere aanbod uit de impulsgelden. Ook moet de drempel voor niet-leden om kennis te maken met een vereniging daardoor lager worden. Wat is het resultaat? Naast de huidige activiteiten leggen de BSC's meer de verbinding met de verenigingen. We maken hierover afspraken met Surplus. Kwaliteit Naast de huidige activiteiten die de buurtsportcoaches uitvoeren is Max Vitaal uitgerold. Het project moedigt senioren aan om fit en actief te blijven door hen op een laagdrempelige – en vaak gratis – manier kennis te laten maken met sportverenigingen en cultuurinstellingen in de gemeente. Stimuleren van sport en bewegen Omschrijving We stimuleren sporten en bewegen samen met welzijnsorganisaties en zorgen voor ondersteuning bij de wandelchallenge, wandelvierdaagsen, gymnastiek op scholen en de inzet van buurtsportcoaches.

Wat is het resultaat? Bepaalde vormen van bewegen en de schoolgymnastiek worden vanuit de gemeente ondersteund/ gepromoot middels de buurtsportcoaches. Kwaliteit Sport en bewegen maken onderdeel uit van het (herijkte) Sportakkoord en vanaf 2023 van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Bij het opstellen van deze akkoorden zijn onder andere ook de welzijns- en maatschappelijke organisaties en buurtsportcoaches betrokken. Jongerenparticipatie blijft belangrijk Omschrijving Jongerenparticipatie maakt blijvend onderdeel uit van de relatie gemeente-jeugd. We maken wel duidelijke afspraken aan de voorkant over verwachtingen en mogelijkheden. We betrekken de jeugd nog meer bij de gemeente. Daarvoor kunnen we diverse zaken inzetten, zoals we nu bijvoorbeeld al doen met Democracity en de Jongerengemeenteraadsdag. Ook nieuwe ideeën vanuit stakeholders over de verbinding met natuur kunnen daarin een plaats krijgen. Dit soort initiatieven omarmen we. Wat is het resultaat? Jongeren worden actief betrokken middels bepaalde programma's en activiteiten. Dit thema wordt ook meegenomen in het nieuwe jeugd- en jongerenbeleid. Kwaliteit

79

Jongeren zijn betrokken middels diverse programma's en activiteiten, zoals de jongerengemeenteraad en Democracity. In 2023 heeft de Adviesraad Sociaal Domein de inwonersparticipatie verzorgd bij het Jeugdbeleid. Jeugdadviesraad Omschrijving De stem van de jeugd moet gehoord worden. Dan doen we via een jeugdadviesraad met echte invloed op het gemeentelijke beleid. Wat is het resultaat? Jongeren worden actief betrokken bij (de uitvoering van) het gemeentelijk beleid middels een jeugdadviesraad, dit is onderdeel van het participatiebeleid. Dit thema wordt ook meegenomen in het nieuwe jeugd- en jongerenbeleid. Kwaliteit Tijdens de jongerengemeenteraad hebben scholieren van het Dongemond meegedacht over preventie. Daarnaast heeft in 2023 Democracity weer plaatsgevonden. Het thema jongerenparticipatie en de oprichting van een jeugdadviesraad, nemen we mee in het Jeugd- en Jongerenbeleid. Herijking gezondheidsbeleid Omschrijving Maatregelen uit het Schone Lucht Akkoord die zonder betutteling bij kunnen dragen aan een schonere lucht worden bezien in de herijking van ons gezondheidsbeleid. Wat is het resultaat? Een geactualiseerd gezondheidsbeleid met aandacht voor doelen uit het Schone Lucht Akkoord. Kwaliteit We hebben lokaal het plan van aanpak Gezond en Actief Leven in Drimmelen opgesteld en regionaal het regioplan voor het Integraal Zorgakkoord.

We betrekken het gezondheidsbeleid en de 2 genoemde plannen bij het opstellen van het Integraal Beleidsplan Sociaal Domein. Uitwerking over “wat” we gaan doen, wordt opgenomen in een uitvoeringsplan. Uitvoering Veilig Thuis Omschrijving In 2023 geven we verder uitvoering aan de Gemeenschappelijke Regeling Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA). In deze GR is de samenwerking van de gemeenten in West-Brabant vastgelegd ten aanzien van: Veilig Thuis, Regionaal meldpunt Crisiszorg, Vrouwenopvang en programma Geweld Hoort Nergens Thuis. We willen de bereidheid tot het melden bij vermoedens van geweld verhogen door voorlichting, het werken met aandachtsfunctionarissen en het uitvoeren van de meldcode. Ook het onderwijs heeft een belangrijke taak in het signaleren van onveilige opgroeisituaties en het hanteren van de meldcode. Ook in 2023 zetten we hier tijdelijk op in door extra jeugdprofessionals CJG bij de scholen in Drimmelen. Wat is het resultaat? Signalen van Huiselijk geweld worden opgevangen en gemeld. Betrokkenen worden via de juiste kanalen van hulp voorzien, waardoor Huiselijk geweld afneemt. Kwaliteit 80

Veilig Thuis heeft in 2023 gewerkt aan het op orde brengen van de basis. Zo kunnen zij hun taken volgens wettelijke richtlijnen en landelijk vastgestelde kwaliteitskaders uitvoeren. Hierdoor zijn de wachtlijsten bij Veilig Thuis op een acceptabel niveau. Daarnaast is er in 2023 op scholen extra ingezet op het gebruik van de Meldcode. Prestatie-indicator Prestatie-indicator

Werkelijk 2022

Begroot 2023

Werkelijk 2023

Aantal vve-leerlingen (voor- en vroegschoolse educatie)

40

40

38

Percentage doorverwijzingen door huisartsen

40

40

39

4.2 Participatie en schuldenproblematiek Wat willen we bereiken? Iedereen heeft recht op een sociaal minimum Iedereen heeft recht op een sociaal minimum. Het Rijk is daar in de basis aan zet. Lokaal kunnen wij echter ook hier het verschil maken en veel van het (landelijk) verloren vertrouwen terugwinnen. De nieuwe vormen van armoede, zoals energiearmoede, pakken we aan en lossen we op. Ook door de verbinding tussen domeinen te leggen. Wat gaan we daarvoor doen? Iedereen moet mee kunnen doen Omschrijving We willen dat iedere inwoner van Drimmelen voelt dat hij of zij er écht toe doet. Iedereen moet mee kunnen doen. Wat is het resultaat? Iedere inwoner die mee wil doen, KAN meedoen. Iedereen die daar problemen bij ondervindt kan zich melden bij de gemeente voor ondersteuning. De gemeente werkt aan optimale toegankelijkheid, fysiek, telefonisch en digitaal. (gemeente brede visie op dienstverlening) Kwaliteit De casemanagers en werkmakelaars begeleiden samen uitkeringsgerechtigden. Doel is om hen zo hoog mogelijk te laten functioneren op de maatschappelijke ladder. De hoogste trede is uitstromen naar werk met een inkomen boven bijstandsniveau. Naast zelf matchen van vacatures in het netwerk werken we samen met WSP MidZuid. Zij zoeken bij werkgevers in de regio actief naar passende vacatures voor de doelgroep.

Iedereen met een uitkering en die in staat is om te werken, levert naar vermogen een wederdienst. Voor zorgklanten is het maximaal haalbare bijvoorbeeld maatschappelijke participatie door meedoen aan activiteiten in een buurthuis of in groepsverband sporten. Zelfredzaamheid Omschrijving Zelfredzaamheid en het zoveel mogelijk mensen in hun kracht laten is het belangrijkste uitgangspunt van ons sociaal beleid. Wat is het resultaat? Zelfredzaamheid en het zoveel mogelijk mensen in hun kracht laten is het belangrijkste uitgangspunt van ons sociaal beleid en de uitvoering van dat beleid. Waarbij over en weer respectvol en doelgericht samenwerken tussen cliënt en consulent de basis is. Kwaliteit

81

Statushouders worden gedurende de eerste zes maanden door ons financieel ontzorgd. Gedurende deze periode worden ze begeleid naar (financiële) zelfredzaamheid. Alle kwetsbare burgers worden begeleid naar meer zelfstandige weerbaarheid en begeleiding door MEE, Surplus en eventuele trajecten om de persoonlijke weerbaarheid te vergroten. Zorg blijft bereikbaar voor wie dat nodig heeft Omschrijving Wie zorgt écht nodig heeft, krijgt altijd zorg. De beoordeling van persoonlijke situaties blijft daarom mensenwerk, geen systeemwerk. Wat is het resultaat? De boordeling door de gemeente gebeurt zorgvuldig. Indien nodig leiden we door naar ondersteuning. We blijven monitoren. Kwaliteit Zorgklanten in de Participatiewet zijn mensen die geen bijdrage kunnen leveren aan het arbeidsproces. De zorgondersteuning bestaat uit het samen met de burgers bespreken wat er wel kan (bijvoorbeeld vrijwilligerswerk, deelname aan sportactiviteiten etc.). We bieden ze de begeleiding naar deze vorm van participeren en door middel van gesprekken wordt de voortgang en ontwikkeling gemonitord. Maatwerk is er en misbruik wordt tegenop getreden Omschrijving We bieden maatwerk en treden op tegen misbruik. Wat is het resultaat? We bieden maatwerk en treden op tegen misbruik. We hebben oog voor de menselijke maat. Kwaliteit Voorkomen, opsporen en aanpakken van uitkeringsfraude is ook in 2023 vormgegeven.

We leveren maatwerk door met meerdere mensen naar de casus te kijken. We geven opdracht voor een onderzoek als minimaal 3 betrokken personen (casemanager, werkmakelaar en coördinator) dit nodig vinden. Het onderzoeksbudget dat in de begroting is opgenomen, is toereikend gebleken.” Mensen blijven uitdagen mee te doen Omschrijving We blijven mensen uitdagen zoveel mogelijk mee te doen in de samenleving, daarom breiden we de tegenprestatie naar vermogen verder uit. Wat is het resultaat? Iedere uitkeringsgerechtigde levert naar vermogen een tegenprestatie. Kwaliteit Door middel van gesprekken proberen we iedereen te laten participeren. Indien het niet mogelijk is om uit te stromen naar betaalde arbeid, dan wordt ingezet op parttime werk, vrijwilligerswerk of - als ook dat niet mogelijk is - participeren door te sporten of deel te nemen aan georganiseerde activiteiten (bijvoorbeeld vrouwengroep). Alles wat daarin bereikt wordt is een vorm van tegenprestatie.

82

Mentale gezondheid belangrijk aandachtspunt bij schuldhulpverlening Omschrijving Bij schuldhulpverlening hebben we specifiek aandacht voor de mentale gezondheid van onze inwoners. Wat is het resultaat? In de contractuele afspraken met betrekking tot schuldhulpverlening nemen we op dat de schuldhulpverleners aandacht hebben voor mentale problemen en doorverwijzen naar ondersteuning indien nodig. Kwaliteit De schuldhulpverleners zijn getraind op sensitief werken en zij verwijzen door waar nodig. Denk aan maatschappelijk werk, voedselbank, stichting Leergeld et cetera. Ademruimte geven bij problematische schulden Omschrijving Bij problematische schulden zorgen we voor ademruimte, zodat de problemen met een schuldhulpverlener op een rij gezet kunnen worden. Zo voorkomen we verdere escalatie. Wat is het resultaat? Bij problematische schulden zorgen we voor een ademruimte van 3 maanden om zaken op een rijtje te zetten en te zoeken naar een oplossing. Kwaliteit Onze schuldhulpverleningspartners, Kredietbank Nederland en Surplus, probeerden al op een dergelijke manier te werken in 2023. In 2024 zetten zij dit voort. In 2023 was een er een toename van vraag naar schuldhulpverlening. Daarom hebben we in samenwerking met de SWO en de Woningstichting in 2024 de dienstverlening uitgebreid.

Overweging participatiebudget Omschrijving Om mensen écht te versterken en ademruimte te bieden, overwegen we om een participatiebudget aan inwoners met een uitkering of laag inkomen te verstrekken. We richten eerst een pilot in waarin we gaan meten wat het versterkend effect van deze maatwerkvoorziening precies is. Op basis van de uitkomsten van de pilot zullen we besluiten of we met deze voorziening doorgaan. Wat is het resultaat? In 2023 is een pilot gestart waarin we een participatiebudget aan inwoners met een laag inkomen verstrekken. Kwaliteit In 2023 hebben we door de hoeveelheid werk op het gebied van huisvesting van statushouders en asiel een prioritering moeten maken van werkzaamheden. Daarbij is deze actie doorgeschoven naar 2024. Sociaal minimum, humane behandeling en goede WMO-voorzieningen zijn uitgangspunten Omschrijving

83

De gemeente heeft de taak en de plicht om inwoners, die dat echt niet zelf kunnen, te ondersteunen. Een sociaal minimum, goede WMO-voorzieningen, een humane behandeling en hulp naar nieuwe kansen zijn daarbij uitgangspunten. De verandering naar integraal werken in het sociaal domein, zetten we daarom door. Hiermee krijgen we de vraag achter de vraag nog beter helder, missen we geen zaken en vinden we sneller de juiste oplossing. Wat is het resultaat? We bieden maatwerk en treden op tegen misbruik daarvan, altijd met oog voor de menselijke maat. Bij multi-problem situaties zorgt een procesregisseur voor het stimuleren van eigen kracht en de inzet van de benodigde ondersteuning. Kwaliteit We hebben in 2023 ondersteuning vanuit de Participatiewet en Wmo geboden, met oog voor de menselijke maat. Bij multi-problem situaties heeft de procesregisseur gezorgd voor het stimuleren van eigen kracht en de inzet van de nodige ondersteuning. Bestrijding eenzaamheid Omschrijving Bestrijding eenzaamheid. Wat is het resultaat? De werkgroep spant zich maximaal in om eenzaamheid onder onze inwoners te verminderen. We starten een onderzoek onder ouderen naar eenzaamheid. Kwaliteit De werkgroep Drimmelen Verbindt heeft in de week tegen eenzaamheid gecommuniceerd over eenzaamheid en in iedere kern mogelijkheden geboden om in gesprek te gaan over eenzaamheid.

Hierbij is het activiteitenaanbod via Max Vitaal nog een keer onder de aandacht gebracht. Algemene voorzieningen realiseren Omschrijving De pilot Huiskamers verlengden we met 2 jaar, tot en met 2022. Door corona heeft de pilot in 20202021 onvoldoende kans van slagen gehad en was gezellig samenzijn en meedoen niet mogelijk. Door de verlenging is laagdrempelige ontmoeting in Terheijden en Lage Zwaluwe mogelijk en hoeven geen maatwerkvoorzieningen voor dagbesteding verstrekt te worden aan inwoners van die dorpen. Surplus zet hierbij in op aantrekkelijke activiteiten voor de bezoekers en voert daarbij actieve communicatie. Wat is het resultaat? Eind 2022 evalueren we de pilot. Als deze is geslaagd, werken we in 2023 een plan uit voor voortzetting en eventueel verbreding van de algemene voorzieningen voor dagbesteding naar meerdere kernen in Drimmelen. Kwaliteit De Huiskamers zijn in 2023 voortgezet vanuit de SPUK GALA-middelen. Doordecentralisatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Omschrijving Vanaf 2022 zijn alle gemeenten zelf verantwoordelijk voor beschermd wonen in plaats van de centrumgemeenten. De middelen worden vanaf 2023 herverdeeld over de gemeenten, gefaseerd over

84

een periode van tien jaar. De gemeenten in de regio Breda hebben vooruitlopend hierop vanaf 1 januari 2021 gezamenlijk de verantwoordelijkheid genomen voor beschermd wonen. Ze hebben in 2021 een regionaal beleidskader beschermd wonen voor de periode 2021-2025 vastgesteld. Ook is een (lichte) gemeenschappelijke regeling opgesteld waarin de samenwerking juridisch wordt geborgd. Deze regeling heeft zowel betrekking op de inkoop van, als de toegang tot de voorzieningen. Het jaar 2022 stond in het teken van de implementatie van het beleid in 2023 gaan we hier verder mee. Wat is het resultaat? De bedoeling van de doordecentralisatie is dat mensen met psychiatrische en sociaalmaatschappelijke problemen zo zelfstandig mogelijk kunnen wonen en meedoen in hun eigen woonomgeving. De gezamenlijke regionale begroting voor beschermd wonen 2023 is budgetneutraal, maar er blijven onzekerheden en financiële risico’s voor de gemeente Drimmelen. Kwaliteit In 2023 is gewerkt aan de implementatie van het beleid. De eerste cliënten hebben vanuit intramurale voorzieningen de stap naar het zelfstandig wonen in de wijk gezet volgens de afspraken die gemaakt zijn om een goede en veilige aansluiting bij hun directe leefomgeving te realiseren. Ook is de toegang tot de voorziening Beschermd Wonen van centrumgemeente Breda verschoven naar de regiogemeenten.

Hierbij werken de lokale Wmo consulenten en het regionale team Beschermd Wonen nauw samen. In maart is het convenant Thuis in de Wijk ondertekend. Met dit convenant onderschrijven gemeenten, zorgorganisaties en woningcorporaties het belang van de tripartite samenwerking bij de woonopgave voor uitstromers die de doordecentralisatie Beschermd Wonen met zich meebrengt. Het college stelde een nieuw beleidskader voor de maatschappelijke opvang, openbare GGZ en verslavingspreventie ‘Een (t)huis = een zorg minder’ vast. Centrumgemeente Breda heeft de verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van de regionale taken. De gezamenlijke gemeenten in de regio zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van lokale onderdelen, waaronder preventie en het realiseren van woonoplossingen met nazorg inclusief aandacht voor participatie. De monitor doordecentralisatie Beschermd Wonen wordt verder doorontwikkeld. In 2023 was er sprake van een overschot op de regionale begroting en ook voor 2024 is het financiële perspectief gunstig. Overschotten worden in overeenstemming met de regeling verdeeld over de regiogemeenten naar rato van het inwoneraantal. De herverdeling van middelen van centrumgemeente naar lokale gemeenten is opnieuw uitgesteld (naar 2025). Huisvesting, inburgering en re-integratie statushouders Omschrijving We gaan onderzoeken waar er plaatsen zijn om de statushouders te huisvesten.

In het tweede kwartaal zal een start gemaakt worden met de uitwerking hiervan. Wat is het resultaat? Er is voldoende huisvesting om te voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouderhouders zoals die door het Rijk is vastgesteld. Kwaliteit In 2023 hebben we voldaan aan de taakstelling van de overheid m.b.t. huisvesting van statushouders mede door Wooonvizier. Dit is gelukt, mede vanwege het door de raad extra beschikbaar gestelde budget voor het zoeken naar alternatieve huisvesting. We hebben eveneens de achterstand ingehaald. Concreet betekent dit dat we bij zijn en niet meer onder toezicht staan van de provincie Noord-Brabant. Door de toegenomen aantallen statushouders zijn ook de aantallen inburgeraars toegenomen, dit legt druk op de beschikbare capaciteit van zowel de beschikbare woningen als voor de begeleiding bij de inburgering. Uitvoering beleidsplan sociaal domein Omschrijving 85

De gemeenteraad stelde begin 2019 de beleidsnota Sociaal Domein vast voor de periode 2019-2023. Een van de onderdelen is het werken met procesregie om in complexe situaties tot één aanpak te komen: 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur. In 2020 is een procesregisseur gestart in de vorm van een pilot. De pilot was geslaagd en daarom is een procesregisseur toegevoegd aan het team dat zorgdraagt voor de uitvoering van de gemeentelijke taken in het Sociaal domein. In 2023 willen we de functie procesregie uitbreiden omdat deze functie bijdraagt aan het verbeteren van ondersteuning in complexe casussen. Daarnaast moeten de werkafspraken over privacy vernieuwd worden. Ook de mogelijkheden tot verbetering van cliëntondersteuning blijft een aandachtspunt. Als de pilot Huiskamers slaagt, werken we een plan uit voor de start van algemene voorzieningen voor dagbesteding in iedere kern. Wat is het resultaat? Door uitvoering van het integrale 3D-beleid worden onze kwetsbare inwoners beter ondersteund. Kwaliteit Ook in 2023 is gewerkt aan de uitvoering van de beleidsnota Sociaal Domein 2019-2023. In 2023 zijn we gestart met het opstellen van een nieuwe beleidsnota Sociaal Domein. Prestatie-indicator Prestatie-indicator

Werkelijk 2022 Begroot 2023

Werkelijk 2023

Bekendheid onafhankelijke clientondersteuning

5

4

5

Afname aantal inwoners in traject schuldhulpverlening

59

60

70

Percentage overgewicht jongeren

10

10

10

Percentage roken jongeren

4

2

4

schuldhulpverlening

Percentage problematisch alcoholgebruik jongeren

niet beschikbaar*

4 niet beschikbaar

niet beschikbaar*

40 niet beschikbaar

Percentage recent binge drinken ** Percentage jongeren dat te weinig sport en beweegt (semi-inactief/inactief)

23

Pecentage kinderen dat dagelijks minstens 1 uur beweegt (4-11 jaar) **

44

*Gegevens zijn afkomstig van de jaarlijkse screening van de GGD in de tweede klas van het voortgezet onderwijs. Deze jongeren zijn 13 of 14 jaar. ** Wegens wijziging van screening zijn indicatoren aangepast

4.3 Sociale structuur, sport en zorg Wat willen we bereiken? Investeren in onze sociale structuur De zorgvraag neemt toe. Op alle zorgterreinen, van jong tot oud en van rijk tot arm. Nu is hét moment om te investeren in onze sociale structuur, het voorliggend veld. Meer en hogere subsidies voor onze verenigingen, stimuleringsregelingen op het gebied van bijvoorbeeld gezondheid, bewegen en sport, vernieuwde afspraken met onze welzijnsinstellingen. De dorpshuizen vervullen een cruciale functie in onze dorpen. Op deze manier houden we de zorg in de toekomst goed en betaalbaar. Sporten is gezond en zorgt voor sociale samenhang. Wat gaan we daarvoor doen? Verstevigen van het voorliggende veld Omschrijving We trekken structureel geld uit om het voorliggend veld te verstevigen. Dit gaat in ieder geval naar: Hogere subsidies voor (de jeugdleden van) onze verenigingen. We bekijken of we dit kunnen verbinden aan de bijdrage die zij leveren aan de maatschappelijke opgave van de gemeente. Voorbeelden: - Rookvrije generatie en anti-discriminatie

86

- Het voorkomen van eenzaamheid onder ouderen en jongeren blijft een belangrijke plaats innemen in het gemeentelijke beleid. Met als doel gezondheidsverslechtering te voorkomen - Het armoedebeleid: preventie, vroegsignalering, maatwerk en minimaregelingen die zorgen dat je mee kunt doen vormen de basis. Bijdrage aan Leergeld en gratis sporten en bibliotheek staan niet ter discussie, zodat kinderen nooit de dupe worden van armoede - Diverse punten genoemd onder de andere thema's in dit programma Wat is het resultaat? Hogere subsidies voor verenigingen. Kwaliteit Meerdere interventies zijn mogelijk en worden vanuit het Sportakkoord, de visie Sociaal Domein, Gala en IZA. Het preventieve veld wordt steeds vaker het hoofdveld genoemd. Hier kan immers het verschil gemaakt worden, waardoor er minder duurdere en zwaardere zorg nodig is. Inclusiviteit Omschrijving Inclusiviteit en toegankelijkheid gelden voor iedereen en voor alle doelgroepen. We doen bij al het gemeentelijk beleid een toets of er wordt voldaan aan het wegnemen van fysieke of mentale drempels. Wat is het resultaat? We verlengen het project inclusie en de bijbehorende projectleider met een jaar waardoor het projectplan inclusie grotendeels wordt uitgevoerd. Kwaliteit Het project inclusie is eind 2023 afgerond, maar het werken aan een inclusieve samenleving nadrukkelijk niet.

Met het project hebben we in goede samenwerking met ervaringsdeskundigen en partners uit onze gemeente een flinke stap voorwaarts gezet. We hebben samen met ervaringsdeskundigen diverse acties georganiseerd: een locatiebezoek bij de Rietgors in Lage Zwaluwe, gastlessen bij basisscholen Zonzeel in Terheijden, Elsenhof in Wagenberg en De Stuifhoek in Made en een drukbezochte beleefmiddag samen met alle ervaringsdeskundigen en 13 (zorg)partners uit onze gemeente (o.a. Sovak, MEE, WWZ, Theek 5, Surplus, scouting Made, Dongemondcollege en vele anderen). Daarnaast is er op verschillende momenten aandacht gevraagd voor inclusief werken bij de afdelingen van de interne organisatie. In Q1 is een besluit genomen over de borging. Samen met verenigingen plan maken om verenigingen te ondersteunen Omschrijving Veel verenigingen hebben in de coronatijd hun ledenaantal zien dalen doordat leden hebben opgezegd en (nog) niet zijn teruggekeerd. Samen met verenigingen maken we een plan om weer meer mensen bijvoorbeeld te laten sporten of muziek te maken en meer deel te nemen aan de samenleving via de verenigingen. Wat is het resultaat? Verhoging van het subsidiebedrag per jeugdlid om verenigingen te compenseren voor het aantal (jeugd)leden die zij (in coronatijd) hebben verloren.

Subsidieregelingen die mogelijkheden bieden voor verenigingen worden actief onder de aandacht gebracht en hier wordt wisselend gebruik van gemaakt. Kwaliteit Alle verenigingen hebben begin 2024 een hoger bedrag (gemiddeld ~ 7%) per jeugdlid ontvangen. De effecten van deze financiële incentive zijn in dit stadium nog niet meetbaar. 87

Sporten een impuls geven Omschrijving Sporten is gezond en zorgt voor sociale samenhang. We geven sport een eenmalige impuls voor talentontwikkeling en de wielerzomer; Wat is het resultaat? De Vuelta is een succes. We streven naar het ontwikkelen van meer sport en muziek talenten in onze gemeente. Kwaliteit In 2023 hebben verscheidene lokale sporttalenten een aanmoedigingscheque ontvangen. Verplaatsing BMX-vereniging onderzoeken Omschrijving We onderzoeken het verplaatsen van een BMX-vereniging in relatie tot woningbouw op eigen grond. Wat is het resultaat? De BMX vereniging heeft een ander terrein. Kwaliteit De noodzaak tot een alternatieve locatie ontbreekt vooralsnog. Sportaccommodaties zijn een belangrijke infrastructuur Omschrijving Sporthallen, sport- en gymzalen vormen een interessante infrastructuur. Samen met de exploitanten en sportverenigingen gaan we na of we deze accommodaties breder kunnen inzetten; Wat is het resultaat? In Q4 2023 gaan we onderzoeken hoe we sportaccommodaties breder kunnen inzetten. Kwaliteit In 2023 zijn gesprekken gevoerd met huidige exploitanten, met als doel de accommodaties open te houden voor de verenigingen en de activiteiten die daar plaatsvinden. Het breder inzetten van de sportaccommodaties is in 2023 niet gelukt, dit gebeurt in 2024.

Ondersteuning mantelzorgers Omschrijving We blijven mantelzorgers ondersteunen in hun belangrijke bijdrage aan de zorg voor hun naasten. Wat is het resultaat? We blijven mantelzorgers ondersteunen in hun belangrijke bijdrage aan de zorg voor hun naasten. Kwaliteit We hebben mantelzorgers ondersteund in hun belangrijke bijdrage aan de zorg voor hun naasten via het Kennis & Steunpunt Mantelzorg van SWO.

88

Mantelzorgwaardering Omschrijving De mantelzorgwaardering is belangrijk, preventief en meer dan een beloning. We gaan terug naar het oude niveau van € 200 incl. de mantelzorgverklaring voor eventuele extra ondersteuning. Wat is het resultaat? We waarderen de mantelzorgers van zelfstandig wonende zorgvragers met EUR 200 per jaar vanaf 2024. Kwaliteit Via een motie is de waardering voor Mantelzorg in 2023 verhoogd naar EUR 200 per zelfstandig wonende zorgvrager. In 2023 hebben 615 zorgvragers de waardering via SWO aangevraagd. Daarnaast zijn de mantelzorgers van mensen die in een instelling wonen, samen met die zorginstellingen gewaardeerd. Prestatie-indicator Prestatie-indicator

Werkelijk 2022

Begroot 2023

Aantal plaatsen beschut werken

8

9

Werkelijk 2023 8

Aantal loonkostensubsidie

48

45

47

Aantal Wsw-ers

49

53

47

Wat heeft het gekost?

Tabel Prg.4-2

4.1

Onderwijs

Prim. Begroting

na wijziging

Realisatie

2023

2023

2023

2.151.855

2.442.390

768.495

768.782

919.217

Jeugdhulp - toegang (CJG)

1.534.990

1.629.728

1.638.244

Jeugdhulp - specialistische zorg

5.331.761

6.100.006

6.553.764

925.564

1.123.123

1.016.713

Totaal thema 4.1

10.712.665

12.064.028

12.720.277

4.2

Participatie en schuldenproblematiek

7.438.308

10.361.719

12.108.718

4.3

Sociale structuur, sport en zorg

10.938.948

12.294.086

12.030.161

Totaal lasten

29.089.921

34.719.833

36.859.156

Onderwijs

470.714

783.414

779.043

Jeugdhulp - voorliggende voorz en preventie

33.997

33.997

70.663

Jeugdhulp - toegang (CJG)

0

0

93.657

Jeugdhulp - specialistische zorg

0

0

12.600

Jeugdhulp - voorliggende voorz en preventie

Gezondheid

4.1

Gezondheid

2.592.339

7.725

313.775

238.442

512.436

1.131.186

1.194.405

3.359.974

6.599.398

8.812.570

932.673

1.760.707

1.809.130

Totaal baten

4.805.083

9.491.291

11.816.105

Saldo mutaties reserves

-672.113

-1.120.404

-986.231

Saldo van baten en lasten

23.612.724

24.108.137

24.056.820

Totaal thema 4.1 4.2

Participatie en schuldenproblematiek

4.3

Sociale structuur, sport en zorg

89

Begrotingsafwijkingen programma 4 Programma 4. Sociaal domein

Begroot

4.1 Onderwijs

Werkelijk

Verschil

Reserves

Netto

1.658.976

1.813.296

-154.320

-3.500

-157.820 nadeel

734.785

848.554

-113.769

0

-113.769 nadeel

Jeugdhulp - toegang (CJG)

1.629.728

1.544.587

85.141

0

Jeugdhulp - specialistische zorg

6.100.006

6.541.164

-441.158

-14.892

Jeugdhulp - voorliggende voorz en preventie

Gezondheid Totaal thema 4.1

809.348

778.271

31.077

0

10.932.842

11.525.871

-593.029

-18.391

85.141 voordeel -456.050 nadeel 31.077 voordeel -611.421 nadeel

4.2 Participatie en schuldenproblematiek

3.762.321

3.296.147

466.174

0

466.174 voordeel

4.3 Sociale structuur, sport en zorg

10.533.378

10.221.032

312.347

-115.782

196.565 voordeel

25.228.542

25.043.050

185.491

-134.173

51.318

Totaal

voordeel

4.1a. Onderwijs (€ 158.000 nadeel) Deze overschrijding wordt veroorzaakt door met name de hogere kosten van € 160.000 op leerlingenvervoer in 2023. Deze stijging van de uitgaven heeft een aantal oorzaken: De NEA-indexering is in 2023 extreem hoog: 13,7%. Dit is 10% meer dan begroot. Bovendien is het aantal leerlingen dat vervoerd moeten worden gestegen wat tot gevolg heeft dat er 128 ritten meer gereden zijn dan in de begroting is opgenomen. Daarnaast zijn de kosten van de ritten die volgens het contract addendum volgens andere prijsafspraken worden gereden gestegen met 48% t.o.v. de begroting. Verder is er nog een onderschrijding op de Huisvesting onderwijs doordat in 2022 een onjuiste inschatting van de OZB 2022 heeft geleid tot een correctie in 2023 met een voordeel van € 47.000. De afschrijvingskosten zijn € 12.000 lager omdat de kredieten voor zowel de nieuwbouw IKC de Stuifhoek als voor Frisse scholen subsidie niet geheel zijn besteed. Naar verwachting worden deze in 2024 wel volledig ingezet. De overschrijding van € 10.000 op leerplicht in 2023 valt weg tegen de onderschrijding op het product peuterspeelzalen. De jaarlijkse leerplicht RMC-uitkering vanuit de overheid, welke doorbetaald wordt aan de afzonderlijke gemeenten door Breda, is € 10.000 te hoog begroot doordat deze inkomsten niet alle jaren gelijk zijn.

De onderschrijding van € 10.000 op de Peutersubsidie wordt veroorzaakt doordat er minder peuters die in de doelgroep vallen voor een peutersubsidie (ouders waarvan er één of beiden niet werken) de peuterspeelzaal bezocht hebben. Tot slot waren de kosten van VVE (voor- en vroegschoolse educatie) in 2023 € 43.000 hoger dan begroot. Voor de VVE hebben we in 2023 weliswaar extra middelen ontvangen, die ook zijn bijgeraamd. Hier staan echter ook uitgaven tegenover die helaas niet geraamd zijn wat nu tot een nadeel leidt van € 25.000. Daarnaast leidt een afrekening over 2022 tot een nadeel van € 18.000, opgeteld € 43.000 nadeel. Diverse kleine verschillen per saldo (€ 14.000 nadeel). 4.1b. Jeugdhulp - voorliggende voorziening en preventie (€ 114.000 nadeel) In 2023 is voor Taskforce jeugd ingehuurd, deze lasten waren aan de voorkant niet begroot. Inhuur was noodzakelijk vanwege vervanging zwangerschap en twee langdurig zieken. De inhuur heeft ervoor gezorgd dat de werkzaamheden door konden gaan. Diverse kleine verschillen per saldo (€ 6.000 voordeel). 4.1c. Jeugdhulp - toegang (€ 85.000 voordeel) De kosten van het CJG zijn € 17.000 hoger dan begroot. Dit komt grotendeels door een verwacht voordeel vanwege regionalisering Crisisinterventie wat niet gerealiseerd is.

In het collegevoorstel van 4 mei 2022 is opgenomen om een lagere bijdrage vanuit Drimmelen voor het CJG DG te verstrekken vanwege minder benodigde formatie (0,26 fte) voor onze gemeentelijke toegang CJG DG (binnen kantoortijden) in verband met de vernieuwde vormgeving van de functie spoedeisende zorg. In praktijk zien we dat het niet loopt zoals verwacht en het CJG alsnog hun bijdrage levert. Daarnaast vielen de kosten voor de POH Jeugd en Buurtgezinnen € 21.000 lager uit, doordat minder uren zijn ingezet bij de POH Jeugd en de kosten voor Buurtgezinnen lager uitvielen dan begroot. Ook vielen de kosten (€ 11.000) voor kantoorautomatisering t.b.v. de Verwijsindex Risicojongeren lager uit, vanwege het opgezegd contract. Ten behoeve van de Toegang zijn wel meer uren ingezet wat mogelijk is door formatie-verschuiving binnen het Sociaal Domein (€ 24.000). Tenslotte hebben we

90

een niet begroot bedrag van € 94.000 ontvangen vanuit de SPUK-regeling Integraal Zorgakkoord (IZA) om uitvoering te geven aan de doelen van het IZA. Hieronder valt de inzet van de POH-J en personele kosten (ambtelijk). Deze kosten zijn in onze reguliere begroting opgenomen waardoor dit bedrag volledig een voordeel is. 4.1d. Jeugdhulp - Specialistische zorg (€ 456.000 nadeel) Toegang en preventie jeugd regio (€ 45.000 voordeel) Doordat de projectleider implementatie regiovisie later is gestart, zijn de kosten € 15.000 lager en is de onttrekking uit de reserves ook € 15.000 lager. De regionale kosten waren € 32.000 lager met name doordat over het jaar 2022 een lagere afrekening heeft plaatsgevonden door de gemeente Breda. Door onduidelijkheid over zorgconsumptiekosten versus overige regionale samenwerkingskosten bleek in 2023 dat een deel van de regionale kosten al in de afrekening van de zorgzorgconsumptiekosten was doorberekend. Doordat bestaande budgetten zijn gedekt met incidenteel IZA-budget is er tevens een voordeel van € 13.000. Persoonsgebonden budget (Pgb) jeugdwet (€ 30.000 voordeel) Na de zomer werd een voordeel op Pgb jeugd gesignaleerd. Dit voordeel werd niet ingeboekt. De verwachting was dat het voordeel zou afnemen en dat het resterende deel als dekking voor de overschrijding op de niet-vrij toegankelijke jeugdhulp kon worden ingezet.

Hierdoor is voor dit onderdeel een voordeel van € 31.000 ontstaan ten opzichte van de begroting. Zorgafname niet vrij-toegankelijke jeugdhulp (€ 531.000 nadeel) De stijging in kosten over de hele lijn van ambulant tot verblijf, crisis en landelijke functies (LTA), wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere indexeringen als gevolg van CAO-afspraken. Daarnaast zien we licht hogere aantallen jeugdigen in zorg in met name ambulante hulp en pleegzorg. Afrekeningen met andere gemeenten o.b.v. het woonplaatsbeginsel heeft over 2022 nog een voordeel opgeleverd van € 25.000. Tot slot zien we uitvoeringskosten rondom het programma Norm voor Opdrachtgeverschap en de uitvoering van de regionale strategie toenemen. 4.1e. Gezondheid (€ 31.000 voordeel) Vanuit het Rijk hebben we in 2023 middelen ontvangen vanuit het Gezond en Actief Leven akkoord (SPUK-GALA). Het was niet mogelijk om deze middelen in 2023 volledig in te zetten waardoor € 86.000 (nadeel)is terugbetaald. Reden hiervoor is dat het plan van aanpak pas in het derde kwartaal 2023 gereed was. Hierdoor is € 69.000 over (voordeel) op het beleidsterrein gezondheid. Daarnaast hebben we in 2023 middelen voor het preventieakkoord geraamd (€ 20.000 nadeel). Deze middelen zaten echter ook in het GALA (gezonde leefstijl). We hebben de middelen van het GALA ingezet voor een gezonde leefstijl en niet de middelen van het preventieakkoord.

Het preventieakkoord is met ingang van 2024 dan ook afgelopen en zit verweven in het GALA. Daarnaast hebben we vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) € 26.000 ontvangen, voor acties die bijdragen aan het IZA. De regionale kosten voor de inzet van adviseurs Preventie & Gezondheid bij de GGD mochten hier ook onder vallen. Deze kosten waren al geraamd, daarom hebben we nu een voordeel van € 26.000. Ten slotte is er een subsidie in 2023 niet uitbetaald omdat verhuizing naar Bernardus pas in 2024 plaatsvindt (€ 13.000). Diverse kleine verschillen per saldo (€ 29.000 voordeel). 4.2 Participatie en schuldenproblematiek (€ 466.000 voordeel) Uitkeringen (€ 45.000 nadeel) Dit nadeel bestaat uit een groot aantal voor- en nadelen waarvan nu de belangrijkste worden toegelicht. We hebben € 60.000 nadeel op Loonkostensubsidie vanwege toename van werknemers met een arbeidsbeperking die geplaatst zijn (totaal aantal personen met loonkostensubsidie is 50. Dit is een stijging van 5 personen). Ook heeft de inloop van de achterstand van de te plaatsen statushouders geleid tot een overschrijding van € 40.000. Op basis van historie werd verwacht ca. € 50.000 aan uitkeringen terug te vorderen. Dit jaar was dit echter € 30.000 lager.

We hebben een voordeel van € 50.000 vanwege minder (gehonoreerde) aanvragen voor uitkering levensonderhoud en bedrijfsleningen waardoor ook minder kosten advisering (€ 8.000). Weliswaar hebben we minder aanvragen Bbz gehad, maar hebben meer ondernemers ervoor gekozen om hun onderneming te stoppen. Deze groei zal zich de komende jaren naar verwachting voortzetten. Over 2022 en 2023 moeten we aflossingen van Tozo-leningen terugbetalen (€ 22.000) aan het ministerie waarmee in de begroting geen rekening was gehouden. Er is een bedrag van € 8.000 meer uitgegeven aan IOAZ-uitkering wegens een toename van de doelgroep, maar ook een voordeel van € 62.000 op de IOAW-uitkering. Dit komt omdat de IOAW een sterfhuisconstructie heeft, waardoor de instroom minder wordt. 91

We hebben een voordeel van € 28.000 in verband met minder uitgaven aan trajecten en scholing van onze uitkeringsgerechtigden. Dit komt door de versnelde toestroom van statushouders die zich eerst richten op hun inburgering en daardoor nog niet toe zijn aan het volgen van trajecten gericht op arbeid. Er is een voordeel van € 40.000 doordat nog niet is gestart met werkzaamheden rondom een nieuw softwarepakket Welzijn. Er wordt gekeken naar een doorontwikkeling van het Sociaal Domein en een nieuw softwarepakket kan daar onderdeel van zijn. Afhankelijk van prioriteiten en capaciteit zal dit worden opgepakt. In 2023 is extra personeel ingehuurd voor ouderschapsvervanging, inhalen achterstand werkvoorraad en uitvoering Energietoeslag 2022 en 2023, met een nadeel van € 165.000. De pilot Maatwerk Participatie is wegens andere prioriteiten uitgesteld naar 2024 en waren kosten voor tolken, sociale recherche en invordering lager (samen € 49.000). Daarnaast hebben we een voordeel door een verlaging van de voorziening dubieuze debiteuren van € 46.000 door een afname van moeilijk inbare vorderingen. Voorzieningen voor minima (€ 482.000 nadeel) In 2023 is de gemeente gestart met de uitbetaling van de energietoeslag 2023/2024. In 2023 is een bedrag van ruim € 562.000 uitgekeerd.

Dit bedrag was niet geraamd, omdat de rijksmiddelen (€ 722.000) hiervoor pas via de decembercirculaire beschikbaar zijn gesteld. Hierdoor is er wel een voordeel bij Algemene dekkingsmiddelen en een nadeel op programma 4. Bij schuldhulpverlening is er een overschot van € 40.000, omdat er in 2023 veel slepende dossiers zijn afgesloten bij de Kredietbank en Surplus. Dit heeft geresulteerd in een overschot op de kosten van Surplus en de Kredietbank. Verder hebben we een overschot van € 42.000 op het budget armoedebeleid. Dit komt omdat de acties uit het beleidsplan niet ingezet zijn doordat er andere prioriteiten gesteld zijn. Denk aan de huisvesting van statushouders, asielopvang en Oekraïners. Diverse kleine verschillen per saldo (€ 2.000 nadeel). Sociale werkvoorziening Diverse kleine verschillen per saldo (€ 14.000 nadeel). Inburgering (€ 141.000 voordeel) In 2023 zijn extra middelen ontvangen op grond van de wet Inburgering vanwege een toename van het aantal inburgeraars. Hiermee zijn eerder al begrote kosten grotendeels gedekt wat leidt tot een voordeel van € 141.000. Vorderingen m.b.t. uitkeringen (€ 207.000 voordeel) Vorderingen en aflossingen m.b.t. uitkeringen/bijstand waren niet op de juiste wijze geboekt waardoor de vorderingen voor een te laag bedrag in de balans stonden. Correctie hiervan heeft gezorgd voor een eenmalig voordeel van € 207.000.

Opvang Oekraïners (€ 659.000 voordeel) Door het realiseren van meer opvangplaatsen dan was ingediend (voorschot) heeft de gemeente een grotere bijdrage ontvangen. De werkelijke uitgaven ten opzichte van de ontvangen subsidie (gerealiseerde opvangplaatsen) bedraagt circa € 659.000 lager (voordeel voor gemeente). 4.3 Sociale structuur, sport en zorg ( € 197.000 voordeel) Zwembaden (€ 31.000 voordeel) De kosten voor de zwembaden zijn lager dan begroot doordat van het budget voor advieskosten € 20.000 minder is besteed vanwege vertraging in de rechtsprocedure m.b.t. renovatie van de zwembaden. Ook is een subsidie voor de gestegen energiekosten niet uitgekeerd vanwege rijksregeling die hiervoor in de plaats is gekomen (€ 20.000). Daarnaast waren de onderhoudskosten € 27.000 hoger omdat vanwege achterstallig onderhoud uit veiligheidsoverwegingen ruim € 30.000 extra is uitgegeven voor de boswal rond zwembad de Randoet. Diverse kleine verschillen per saldo (€ 18.000 voordeel) door met name een hogere uitkering SPUK SPORT. Buitensport/Sportakkoord (€ 58.000 nadeel) Door overheveling van rijksgelden uit 2022 is € 16.000 extra uitgegeven voor de besteding van programmaonderdelen binnen het Sportakkoord/GALA (inkomsten staan op ander thema).

Er is verder sprake van extra inzet van uren voor vervanging tijdens ziekte en opstarten/monitoren programmering Sportakkoord tot een bedrag van €37.500.

92

Voorts is er een voordeel van € 20.000 van niet geraamde inkomsten SPUK Sport en afrekeningen voorafgaande jaren. Door vertraging in het proces van de aanleg van een pumptrackbaan is deze nog niet in gebruik genomen waardoor de afschrijvingslasten € 12.000 lager zijn dan geraamd waardoor de onttrekking uit de reserve kapitaallasten € 6.000 lager is dan begroot. Bij de Schietberg is, vanwege een lekkage en breuk in de automatische beregeningsinstallatie, door derden tijdens het groeiseizoen extra (sproei)water aangevoerd waarvan de niet-begrote kosten € 9.000 bedroegen. Diverse kleine verschillen exploitatie en onderhoud sportparken per saldo (€ 21.500 nadeel). Binnensport (€ 14.000 nadeel) Dit betreft een groot overschot op de exploitatiekosten van € 79.000 op de in 2023 aangekochte sporthal De Rietgors in Lage Zwaluwe en een aantal tekorten op de andere sporthallen. Het overschot is met name ontstaan doordat we nog niet bekend zijn met de exploitatie van de Rietgors en de benodigde budgetten dus gebaseerd zijn op normen en onvolledige informatie over de exploitatie van de Rietgors. Sporthal Driedorp Wagenberg heeft een tekort van € 58.000. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn: minder verhuur aan verenigingen (€ 4.000) en de begrote SPUK-uitkering is € 15.000 lager dan begroot.

Ook zijn de netto energiekosten hoger uitgevallen (€ 21.000) en was de inzet van de afdeling Openbare werken hoger vanwege uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden (€ 13.000). Diverse kleine verschillen bij de Amerhal en Lage Weide, met name vanwege energie en juridische advieskosten (€ 35.000 nadeel). WMO maatwerkvoorzieningen (€ 40.000 voordeel) De positieve afwijking kent diverse oorzaken waarbij de behoefte van de inwoners een belangrijke oorzaak is. De kosten voor woningaanpassingen zijn € 60.000 hoger dan geraamd doordat meer grote woningaanpassingen en PGB aanvragen zijn toegekend en uitgevoerd. De kosten voor het Deeltaxi vervoer zijn € 72.000 lager dan geraamd doordat het vervoersvolume lager is dan verwacht. Hierdoor zijn ook de inkomsten uit eigen bijdragen € 15.000 lager. De kosten voor rolstoelen vallen € 32.000 lager uit door een geringere vraag. De kosten voor overige hulpmiddelen en vervoersvoorzieningen vallen juist € 23.000 hoger uit. Dat komt omdat we sinds 1 juli 2023 een nieuw hulpmiddelencontract hebben. De tarieven die we voor hulpmiddelen betalen, zijn gewijzigd. Hoewel het aantal indicaties voor Huishoudelijke Ondersteuning opnieuw sterk gestegen is, waren de kosten € 71.000 lager dan begroot. We zien dat de omvang van de indicaties gemiddeld iets afneemt. Door de problemen op de arbeidsmarkt wordt niet alle geïndexeerde zorg geleverd.

Bij Wmo Begeleiding is door een grotere vraag naar ambulante begeleiding en dagbesteding een overschrijding van € 46.000 ontstaan. Door vergrijzing en extramuralisatie zien we het aantal cliënten sneller dan verwacht toenemen. Ook zien we de complexiteit toenemen, wat tot hogere kosten leidt. Diverse kleine verschillen per saldo (€ 10.000 voordeel). Algemene voorzieningen WMO (€ 15.000 voordeel) Dit voordeel komt met name doordat er te weinig capaciteit is om aan het programma Robuuste rechtsbescherming vorm te geven. De gemeente ontvangt sinds 2022 middelen voor het programma Robuuste rechtsbescherming. In dit programma werken gemeenten en (sociaalwerk) organisaties samen om iedereen passende en laagdrempelige sociaaljuridische informatie, advies en ondersteuning te bieden. In 2023 ontbrak het aan capaciteit om plannen te maken voor inzet van deze middelen en om deze plannen uit te voeren Hierdoor is een overschot van € 28.000 ontstaan. Ten slotte was er een onverwachte stijging van het aantal zorgvragers dat mantelzorgwaardering aanvraagt. Hierdoor zijn de kosten voor mantelzorgwaardering € 30.000 hoger dan geraamd. Diverse kleine verschillen per saldo (€ 17.000 voordeel).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=bedb6e62-0ad9-4cbf-b037-9dc30b44e8b8