10 02 Bijlage Ontwerp WRP Drimmelen definitief.pdf
Tekst van het document
-65-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
zijn opgenomen in stroomgebiedsbeheer-plannen. De gemeente moet daaraan een bijdrage leveren wanneer lozingen vanuit de riolering hier een negatieve invloed op hebben. Ook dient het water te voldoen aan de functie die aan de waterloop of waterpartij is gegeven (bijvoorbeeld bergingsfunctie). Daarmee is er een direct verband met de uitvoering van het waterkwaliteitsspoor.
8.3.2
Inventarisatie en onderzoek De duikers van de gemeente moeten nog nader worden geïnventariseerd, geïnspecteerd en in een onderhoudsplanning worden opgenomen. Deze inventarisatieronde duikers staat voor het begin van de planperiode ingepland. Dit betreft met name de duikers kleiner dan 500 mm. Voor de goede orde wordt vermeld dat duikers in dammen naar percelen hier geen onderdeel van uitmaken. Deze duikers zijn door en/of op kosten van de perceeleigenaar aangelegd. Deze is ook verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de betreffende duiker. De inventarisatie van de duikers moet leiden tot inzicht in het aantal duikers met bijbehorende karakteristieken en in de huidige kwaliteit en staat van onderhoud. Op basis van die gegevens kan een onderhoudsplanning worden opgesteld. In het kader van efficiency zal de inventarisatie zoveel mogelijk gezamenlijk plaatsvinden met het waterschap en worden gegevens onderling uitgewisseld. Voor de baggerwerkzaamheden trekt de gemeente Drimmelen samen met het waterschap op. De gemeente is grotendeels ontvangstplichtig voor de bagger. Omwille van beperkte budgetten wordt de bagger zoveel als mogelijk bij agrariërs gedeponeerd. Daar waar de bagger naar de gemeente komt, wordt deze in de berm geplaatst waaruit deze na indrogen wordt afgebermd en elders verwerkt.
Mocht dit door ruimtegebrek niet mogelijk zijn wordt de bagger direct geladen en afgevoerd. De gemeente is voornemens om voor het afbermen een meerjarenplan op te stellen. Op dit moment gebeurt het afbermen voornamelijk aan de hand van meldingen. Mogelijk dat dit verder kan worden afgestemd op het baggerwerk van waterschap
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-66-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
9
Middelen en kostendekking In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de noodzakelijke financiële en personele middelen voor de gemeentelijke watertaken. Voorts wordt aangegeven op welke wijze de kosten voor de gemeentelijke watertaken in de komende planperiode gedekt gaan worden.
9.1
Personele middelen Voor de uitvoering van de gemeentelijke watertaken zijn personele middelen nodig. De omvang van de personele middelen is afhankelijk van verschillende factoren, zoals het inwoneraantal, het aantal aanwezige rioolobjecten, het ambitieniveau van de gemeente en de beschikbaarheid en toegankelijkheid van actuele gegevens. Een belangrijke keuze daarnaast is de verhouding tussen het uitbesteden van werkzaamheden en het zelf uitvoeren daarvan. De gemeente Drimmelen kiest ervoor om een aantal werkzaamheden uit te besteden. Daarbij voert de gemeente regie, maar heeft zij wel personele middelen nodig voor deze regievoering. Daarvoor is het belangrijk dat de betreffende medewerkers voldoende toegerust zijn qua middelen en qua kennisniveau om de uitbesteedde activiteiten aan te kunnen sturen. De omvang van de noodzakelijke personele middelen is gebaseerd op de handreikingen uit de Kennisbank Stedelijk Water en de eigen gemeentelijke ervaringen van de afgelopen planperiode. Die laatste ervaringen laten zien dat de huidige personele bezetting, met name op het gebied van planvorming en onderzoek niet volledig toereikend is om alle gemeentelijke watertaken uit te voeren. Er is externe ondersteuning noodzakelijk. De Kennisbank Stedelijk Water maakt onderscheid in vijf onderdelen van de gemeentelijke watertaken die moeten worden uitgevoerd. Dit zijn: 1. Planvorming 4.
Maatregelen 2. Onderzoek 5. Facilitair 3. Onderhoud Voor de deeltaken planvorming (1), onderzoek (2) en facilitair (5) zijn er kengetallen beschikbaar op basis van de omvang van het inwoneraantal. De onderhoudsinspanningen (3) kunnen worden bepaald op basis van de lengte riolering en het aantal voorzieningen. De personele inzet voor de maatregelen (4) is afhankelijk van het niveau van de investeringen. De uitwerking van de noodzakelijke formatie op basis van de Kennisbank Stedelijk Water is opgenomen in bijlage 6. Aanvullend aan de kentallen uit de Kennisbank Stedelijk Water is een inschatting gemaakt van de personele middelen die nodig zijn om invulling te geven aan het beleid ten aanzien van samenwerking en klimaatadaptatie. Daarvoor is op basis van de huidige inzichten vooralsnog uitgegaan van 0,9 fte. Voor de komende planperiode is er in totaal circa 6,4 fte aan personele middelen noodzakelijk voor alle gemeentelijke watertaken. De onderbouwing van deze personele
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-67-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
behoefte is opgenomen in de navolgende tabel. Hierbij is uitgegaan van 200 werkdagen (1440 productieve uren) per jaar voor 1 fte. Tabel 9.1: totaal benodigde personele middelen
Deeltaak 1. planvorming 2. onderzoek 3. onderhoud 4. maatregelen 5. facilitair Oppervlaktewater Samenwerking en klimaatadaptatie Totaal
Personele inzet [dagen] [fte] 142 0,71 95 0,47 300 1,50 317 1,59 80 0,40 160 0,80 180 0,90 1.274 6,37
De totaal benodigde personele inzet blijkt groter te zijn dan de huidige beschikbare personele capaciteit van circa 5,4 fte. In de afgelopen planperiode is door inhuur van personeel extra menskracht beschikbaar geweest voor de uitvoering van de gemeentelijke watertaken. Vanuit het coalitieakkoord wordt hier al op ingespeeld door 0,5 fte formatie voor klimaatadaptatie en 0,2 fte voor biodiversiteit te creëren. Het is van belang om in dit oogpunt ook een landelijk zichtbare trend te signaleren die laat zien dat personele kwetsbaarheid een steeds belangrijker aandachtspunt wordt binnen de gemeentelijke watertaken. Door klimatologische en maatschappelijke ontwikkelingen, technische innovaties en benodigde kostenbesparingen neemt de complexiteit van het werk toe, evenals de druk op de personele middelen van de gemeentelijke organisaties. Het is van belang een helder beeld te ontwikkelen van de invulling van de gemeentelijke watertaken en de kwetsbaarheden op dat gebied om deze zo goed als mogelijk te kunnen ondervangen.
9.2
Kosten Voor het uitvoeren van de gemeentelijke watertaken worden er kosten gemaakt. Kosten voor het beheer en onderhoud van de voorzieningen, kosten voor aanleg en vervanging van rioleringsobjecten, maar ook kosten voor onderzoek en beleidsvorming. De kosten zijn onderverdeeld in investeringen enerzijds en in exploitatiekosten anderzijds. In de volgende paragrafen zijn samenvattende tabellen opgenomen van de kosten voor de gemeentelijke watertaken in de komende planperiode. Voor alle kosten geldt dat is uitgegaan van prijspeil 2022. Alle kosten (exploitatie en investeringen) zijn exclusief BTW gerekend. Bij de kostendekkingsberekening is wel een BTWcomponent (apart) toegevoegd.
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-68-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
9.2.1
Investeringen De investeringen betreffen in hoofdzaak de kosten voor het vervangen en renoveren van de riolering en de gemalen (hoofdgemalen en drukriolering). Deze investeringen worden over langere tijd afgeschreven. De afschrijvingstermijn verschilt per onderdeel en is afhankelijk van de levensduur van het betreffende object. De kapitaallasten van de investeringen worden opgenomen in de exploitatiebegroting. Voor de investeringen is een doorkijk gemaakt over middellange termijn. Daarbij zijn de resultaten van de rioleringsberekeningen en de daaruit voortvloeiende strategische planning leidend geweest. Ook het implementeren van klimaatadaptieve maatregelen is hierin verweven. Vervolgens is op basis van inspectiegegevens bepaald welke locaties concreet het eerst voor vervanging in aanmerking komen op basis van kwaliteit. Daarnaast is gekeken waar combinaties gemaakt kunnen worden andere werkzaamheden zoals het wegonderhoud. Dat heeft geleid tot een geconcretiseerde vervangingsplanning voor de komende planperiode, waarbij diverse locaties tot op straatniveau benoemd zijn. Deze planning is opgenomen in paragraaf 6.5 van dit WRP. De investeringsbedragen voor de planperiode zijn daarbij gedifferentieerd naar jaar, waarbij ook rekening is gehouden met de capaciteit van de gemeentelijke organisatie. Tot slot is er een separate vervangingsplanning voor de gemalen en de drukriolering.
Dit betreft zowel vervangingen van het bouwkundige deel van de gemalen en drukrioleringsunits als vervanging van het elektrisch mechanische gedeelte. In de onderstaande tabel is een samenvatting gegeven van de vastgestelde investeringen (conform begroting 2023) voor de komende planperiode. Tabel 9.2: samenvatting investeringen planperiode, prijspeil 2022 (exclusief BTW)
Jaar Investering (vastgesteld)
9.2.2
2023 € 3.894.128
2024 € 3.631.038
2025 € 2.632.670
2026 € 2.317.000
2027 €0
Exploitatielasten Onder de exploitatielasten vallen alle directe kosten die jaarlijks gemoeid zijn met de uitvoering van de gemeentelijke watertaken. Dit betreft het beheer en onderhoud van de voorzieningen, maar ook de planvorming, diverse onderzoeken en de voorbereiding van uit te voeren maatregelen. Tabel 9.3: exploitatiekosten planperiode (prijspeil 2022, exclusief BTW)
Onderdeel Onderhoud vrij verval riolering Reparaties / renovatie strengen e.d. Onderhoud drukriolering Onderhoud IBA’s Totaal
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
2023 € € € € €
75.000 75.000 90.000 25.000 265.000
-69-
2024 € € € € €
75.000 75.000 90.000 25.000 265.000
2025 € € € € €
75.000 75.000 90.000 25.000 265.000
2026 € € € € €
75.000 75.000 90.000 25.000 265.000
2027 € € € € €
75.000 75.000 90.000 25.000 265.000
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
Onder de exploitatiekosten vallen ook de personeelskosten en de kapitaallasten die voortvloeien uit de investeringen. Tot slot vallen onder de exploitatiekosten ook zijdelingse kosten zoals een percentage van het straatvegen en baggeren bij riooloverstorten. Dit zijn zogenaamde ‘gemengde activiteiten’, waarvan de uitvoering ook ten goede komt aan het functioneren van het rioleringssysteem. In het onderstaande overzicht zijn de netto lasten opgenomen die ten laste worden gelegd aan de riolering, en daarmee aan de rioolheffing. Tabel 9.4: netto lasten rioolheffing planperiode (prijspeil 2022, exclusief BTW)
Taakveld 7.2 Riolering 2.1 Verkeer, wegen en water 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 0.4 Overhead, Ondersteuning organisatie 6.3 Inkomensregelingen Rente toerekening BTW toerekening (BCF) Totaal lasten Toename / afname t.o.v. jaar 2023
Bedrag 2023
Bedrag 2024
Bedrag 2025
Bedrag 2026
Bedrag 2027
€ 1.888.964 € 93.905 € 43.900 € 383.114 € 52.346 € 358.706 € 258.630 € 3.079.565
€ 1.867.962 € 93.771 € 40.137 € 382.237 € 58.409 € 386.763 € 253.573 € 3.082.852 € 3.287
€ 1.918.209 € 88.482 € 44.673 € 379.940 € 58.409 € 414.208 € 265.117 € 3.169.037 € 89.472
€ 1.953.485 € 90.385 € 40.064 € 380.269 € 58.409 € 427.514 € 272.319 € 3.222.445 € 142.880
€ 1.974.889 € 90.801 € 40.105 € 366.028 € 58.409 € 433.559 € 276.374 € 3.240.165 € 160.599
De totale omvang van de kapitaallasten zal in de komende jaren verder groeien. Niet alleen vanwege kapitaallasten van vervangingsinvesteringen (bestaande leidingen), maar ook vanwege de aanleg van nieuwe riolering bij afkoppelprojecten.
9.3
Kostendekking Tegenover de kosten voor de gemeentelijke watertaken staan ook baten. Deze baten worden grotendeels gevonden in de rioolheffing die door burgers en bedrijven wordt betaald voor het gebruik van de gemeentelijke voorzieningen. Daarnaast zijn er baten afkomstig uit nieuwe aansluitingen die worden gerealiseerd. Dit laatste is echter een zeer klein aandeel in de totale baten. Het streven van de gemeente is een kostendekkend tarief voor de rioolheffing (100% kostendekkendheid). De komende jaren wordt getracht de kosten voor de gemeentelijke watertaken niet te sterk te laten stijgen om zo de kosten voor de burger beperkt te houden. De kosten voor de gemeentelijke watertaken stijgen echter, onder meer als gevolg van het structureel vervangen van kwalitatief slechte riolering, van klimaatontwikkelingen waar op moeten worden ingespeeld om (water)overlast te voorkomen, het op peil houden van het onderhoudsniveau van de voorzieningen, uitbreiding van het areaal en het voldoen aan de gestelde eisen van de waterbeheerder. Onder meer in de samenwerking met andere (water)partners en gemeentelijke disciplines, maar ook in risico-gestuurd beheer en onderhoud worden mogelijkheden gezocht om kosten te besparen en eventuele kostenstijgingen zoveel mogelijk te beperken (minder meerkosten).
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-70-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
9.3.1
Heffingsgrondslag In de ‘Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing Drimmelen 2021’ wordt gesproken over een eigenarendeel en gebruikersdeel waarover de heffing wordt bepaald. Het eigenarendeel wordt ‘vastrecht’ genoemd en is een vast bedrag voor iedere heffingseenheid. Het gebruikersdeel gaat uit van het principe ‘de gebruiker betaalt’. De hoogte van de heffing is afhankelijk van het waterverbruik en geclassificeerd in verschillende klassen. In de onderstaande tabel is ter illustratie de vastgestelde rioolheffing voor 2022 opgenomen. Tabel 9.5: rioolheffing 2022
Vastrecht Per perceel Waterverbruik 0-250 m³/jaar 251-500 m³/jaar 501-1.000 m³/jaar >1.000 m³/jaar
Rioolheffing 2022 € 66,74 per perceel* Rioolheffing; variabel deel € 0,59 per m³ € 147,50 + € 0,41 per m³ (voor het deel boven de 250 m³) € 250,00 + € 0,08 per m³ (voor het deel boven de 500 m³) € 290,00 + € 0,03 per m³ (voor het deel boven de 1.000 m³)
* kanttekening bij de hoogte van het vastrecht voor 2022 is dat er eenmalig een verlaging van circa 50% (zijnde € 800.000,-) is toegekend vanwege het overschot in de voorziening (zie ook paragraaf 3.7.3). Dit is in 2023 niet meer van toepassing.
In het begin van de komende planperiode wordt het systeem van de rioolheffing en de bijhorende grondslag geëvalueerd. Afhankelijk van de resultaten daarvan kan gekozen worden voor een eventuele aanpassing van de systematiek.
9.3.2
Voorziening riolering De gemeente Drimmelen beschikt over een voorziening riolering. Deze voorziening wordt gebruikt om schommelingen in het tarief te egaliseren. De effecten van grote verschillen tussen verschillende jaren ten aanzien van de hoogte van de investeringen en exploitatielasten worden opgevangen via deze voorziening. Het eventuele overschot tussen kosten en baten wordt in de voorziening gestort. Een punt van aandacht is de omvang van de voorziening. In de afgelopen planperiode is de voorziening verder leeg getrokken in lijn met de bestuurlijke keuzes uit het voorgaande WRP. Verder wordt er voor de komende planperiode rekening gehouden met het teruggeven van de onderbesteding van het voorgaande jaar en het structureel inzetten van de voorziening ten behoeve van kostenverlaging voor de burgers. In de onderstaande tabel wordt de geplande inzet van de voorziening weergegeven. Tabel 9.6: inzet voorziening Rioolheffing
Inzet voorziening Rioolheffing 2023
Meerjarenbegroting 2024 2025 2026
2027
Beginstand Inzet overschot jaarrekening 2021 (onderbesteding) Inzet overschot voorziening t.b.v. tariefsverlagingen Eindstand
€1.736.551 € 933.288 € 646.122 € 430.748 € 215.374 € 300.724€ 502.540- € 287.166- € 215.374- € 215.374- € 215.374€ 933.288 € 646.122 € 430.748 € 215.374 € -
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-71-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
Met de (toegenomen) investeringen op de middellange termijn nemen de totale lasten toe. Voor een deel wordt deze toename gedekt vanuit de voorziening. Samen met de eerder genoemde uitgangspunten wordt er ingeteerd op de bestaande omvang van de voorziening. Met de voorliggende klimaatopgave is het wel raadzaam om voldoende financiële middelen beschikbaar te hebben voor calamiteiten of onvoorziene gebeurtenissen. Daartoe dient er regelmatig, maar minimaal jaarlijks, een gerichte controle plaats te vinden van de omvang van de voorziening in relatie tot de uitgaven (investeringen en exploitatie) voor de gemeentelijke watertaken. Een van de middelen hierbij zijn de jaarlijks op te stellen operationele plannen.
9.3.3
Hoogte rioolheffing Aan de hand van het voorkeursscenario (hoofdstuk 4, ambitie) en de daaruit voortvloeiende activiteiten zoals die in de strategie zijn omschreven, kan de hoogte van de rioolheffing voor de komende planperiode worden bepaald. Daarbij wordt ook de huidige stand van de voorziening betrokken en de teruggave aan de burgers daaruit. Bij de bepaling van de rioolheffing worden de kosten conform het huidige prijspeil (2022) meegenomen, inclusief de indexering voor 2023. Indien noodzakelijk zal er gedurende de planperiode (jaarlijks) de dan geldende inflatie bij moeten worden opgeteld. Hiervoor is monitoring van het financiële verloop van de gemeentelijke watertaken van belang. In de navolgende tabel is een overzicht gegeven van de hoogte van de geplande rioolheffing voor 2023. Tabel 9.7: geplande rioolheffing 2023
Vastrecht Per perceel Waterverbruik 0-250 m³/jaar 251-500 m³/jaar 501-1.000 m³/jaar >1.000 m³/jaar
9.3.4
Rioolheffing 2023 € 117,46 per perceel Rioolheffing; variabel deel € 0,59 per m³ € 147,50 + € 0,41 per m³ (voor het deel boven de 250 m³) € 250,00 + € 0,08 per m³ (voor het deel boven de 500 m³) € 290,00 + € 0,03 per m³ (voor het deel boven de 1.000 m³)
Evaluatie kostendekkingsplan Bij het opstellen van het kostendekkingsplan zijn alle maatregelen en bijbehorende investeringen zo nauwkeurig mogelijk geraamd, evenals alle posten van de exploitatie en de personele middelen. De praktijk in de planperiode kan echter afwijken, onder meer als gevolg van onvoorziene financiële of technische ontwikkelingen. Voorbeelden hiervan zijn de gestegen transportkosten van af te voeren grond of de gestegen leveringskosten van materialen.
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-72-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
Daarnaast is gebleken dat de omvang van de personele middelen (kosten en beschikbare menskracht) van aanzienlijke invloed is op de omvang van de exploitatie. Ontwikkelingen in beschikbaarheid, in toerekening van bijvoorbeeld overhead (vanuit de BBV), maar ook het in de praktijk toeschrijven van gemaakte uren rioleringswerkzaamheden heeft hier direct invloed op. Het is daarom van belang de geschetste ontwikkeling van de rioolheffing als indicatief te beschouwen en deze met enige regelmaat tegen het licht te houden in het perspectief van de ontwikkelingen op langere termijn (doorkijk). Daarom wordt uitgegaan van een tussentijdse evaluatie binnen de planperiode na twee of drie jaar.
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-73-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-74-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
BIJLAGE 1
VERKLARENDE WOORDENLIJST
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-75-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-76-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
BIJLAGE 1:
VERKLARENDE WOORDENLIJST
Het WRP Drimmelen maakt gebruik van een groot aantal begrippen dat nauw samenhangt met de rioleringszorg. In deze bijlage wordt een aantal van deze begrippen nader verklaard. aantasting
Een wijziging van de structuur van de buiswand als gevolg van (bio)chemische of mechanische processen.
afkoppelen
De afvoer vanaf verhard oppervlak loskoppelen van de gemengde riolering en anderszins laten plaatsvinden.
afvalwater
Al het water dat is verontreinigd en waarvan men zich wenst te ontdoen.
afvalwaterketen
Het deel van de waterketen dat betrekking heeft op de inzameling, transport, zuivering en lozing van gezuiverd afvalwater, ofwel riolering en rioolwaterzuivering.
afvalwaterstelsel
Stelsel voor de inzameling en het transport van afvalwater.
afvalwatersysteem
Het geheel van rioleringstechnische en zuiveringstechnische werken.
AWZI / RWZI
Afvalwaterzuiveringsinstallatie / rioolwaterzuiveringsinstallatie
basisinspanning
Afspraak om rioleringssystemen zodanig aan te passen, dat de vuiluitworp uit de overstorten van deze systemen wordt verminderd tot een vastgestelde norm.
Basisrioleringsplan (BRP)
Plan waarin op gedetailleerde wijze wordt aangegeven hoe de inzameling en afvoer van afvalwater en neerslag binnen een bepaald gebied dient te geschieden (zie ook SSW).
BBB, BBL, BBR
Bergbezinkbassin, bergbezinkleiding, bergbezinkriool. Deze vallen onder het begrip randvoorziening.
bemalingsgebied
Een gebied dat door één rioolgemaal wordt bemalen. Bij drukriolering en vacuümriolering betreft dit het totale gebied dat op het systeem van pompputjes c.q. vacuümputten is aangesloten.
bergbezinkbassin / -riool
Een open of gesloten bassin (of riool) als onderdeel van het rioolstelsel, dat als doel heeft de lozing van vuil uit een rioolstelsel op oppervlaktewater te verminderen. Door de speciale vormgeving van het bassin (of riool) is de stroomsnelheid laag en zal bezinking van vuil optreden.
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-77-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
berging
De nuttige inhoud van een rioolstelsel uitgedrukt in m3, dan wel gerelateerd aan het daarop aangesloten verhard oppervlak (mm). De inhoud van inspectieputten wordt niet bij de berging meegerekend. Het volume van de droogweerafvoer wordt daarentegen niet in mindering gebracht.
berging op straat
Dat deel van de neerslag welke op het straatoppervlak valt, maar niet direct tot afstroming komt naar het riool. Meestal gebeurt dit wel in een later stadium.
BOK, (BOB)
Binnenonderkant (buis).
bouwtechnische maatregelen
Maatregelen in de woning (in de kruipruimte, kelder of woonruimte) met als doel vochtoverlast te beperken.
CZV
Chemisch zuurstof verbruik, de zogenaamde ‘gidsparameter’ voor alle vervuilende stoffen. Deze parameter weerspiegelt de effecten op langere termijn en de regionale effecten in het oppervlaktewater.
drainage
Een systeem van doorlatende leidingen met omhulling in de bodem, waarin de opvang en afvoer van overtollig grondwater plaatsvindt om zo de grondwaterstand te beheersen.
droogweerafvoer
De hoeveelheid (vuil)water die in droogweerperioden wordt afgevoerd. Afkorting DWA.
drukriolering
Riolering waarbij het transport van afvalwater plaatsvindt via (kleine) pompen en persleidingen.
effluent
Het uitstromende gezuiverde afvalwater uit een afvalwaterzuivering.
foutieve aansluiting
Een aansluiting van een afvoer op de riolering, die niet op de juiste plaats of op de juiste leiding is aangesloten (bijvoorbeeld een vuilwaterafvoer die is aangesloten op een regenwaterriool).
gemengd rioolstelsel
Rioolstelsel waarbij het afvalwater en regenwater door hetzelfde buizenstelsel worden ingezameld en afgevoerd.
gescheiden rioolstelsel
Rioolstelsel, waarbij het afvalwater en regenwater door afzonderlijke buizenstelsels worden ingezameld. Het afvalwater wordt afgevoerd naar een RWZI. Het regenwater wordt (rechtstreeks) afgevoerd naar het oppervlaktewater.
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-78-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
GGOR
Gewenste Grond- en Oppervlaktewater Regime. GGOR is een hulpmiddel dat - onder meer in de vorm van kaarten - voor elke (gebruiks)functie in landelijk of stedelijk gebied de gewenste toestand van het grondwater en het oppervlaktewater aangeeft en wordt vastgesteld na een integrale ruimtelijke afweging.
IBA
Systeem voor Individuele Behandeling van Afvalwater.
Infiltratie
Water dat in de bodem dringt of weg zijgt.
Ingrijpmaatstaf
Grenstoestand, waarbij ingrijpen in de actuele toestand noodzakelijk is en waarbij maatregelen moeten worden opgesteld.
IT- (of infiltratie) riolering
Riolering voorzien van openingen, waardoor het water in de bodem kan infiltreren.
Kennisbank Stedelijk Water
Handreiking en kennisdocument vanuit de landelijke koepelorganisatie Stichting Rioned met daarin algemeen geaccepteerde uitgangspunten, methoden en technieken over alle aspecten van het vakgebied stedelijk waterbeheer.
klimaatadaptatie
Maatregelen om de gevolgen van klimaatveranderingen op te vangen en te verbeteren.
KRW
Europese Kaderrichtlijn Water. Dit is een Europese richtlijn die voorschrijft dat de waterkwaliteit van de Europese wateren vanaf 2015 aan bepaalde eisen moet voldoen.
KRW-waterlichaam
Een oppervlaktewater van aanzienlijke omvang, zoals een meer, een waterbekken, een stroom, een rivier, een kanaal, een deel van een stroom, rivier of kanaal, een overgangswater of een strook kustwater. Het in de regel dus om grotere oppervlaktewateren.
ledigingstijd
De tijd die nodig is om een rioolstelsel te ledigen wanneer het volledig gevuld is (bijvoorbeeld na een overstorting).
negatieve overstort
Instroming van water in het rioolsysteem via de overstorten vanuit oppervlaktewater.
OAS
Optimalisatie Afvalwater Systeem: studie naar de mogelijkheden om riolering en afvalwaterzuivering op elkaar af te stemmen tegen de laagst maatschappelijke kosten.
ontwatering
Minimale afstand van het maaiveld tot de hoogst toelaatbare grondwaterstand.
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-79-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
onderdrempelberging
De inhoud van het rioolstelsel gelegen beneden het niveau van de laagste overstortdrempel.
overstort
Een voorziening waarlangs bij neerslag een teveel aan rioolwater, dat niet in het stelsel kan worden geborgen, wordt geloosd op oppervlaktewater.
overstortingsgebeurtenis Een lozing van rioolwater uit een overstort, waarvan de overstortingspauze maximaal 24 uur mag duren. POC
Pompovercapaciteit.
pompcapaciteit
De som van de droogweerafvoer en injecties en de pompovercapaciteit.
pompovercapaciteit
De theoretische regenwaterafvoercapaciteit (bestaande uit de pompcapaciteit minus de droogweerafvoer). Afgekort POC.
PWO
Planvorming Wateropgave: met dit proces neemt het waterschap haar watersysteem onder de loep, bepaalt de knelpunten en geeft een doorkijk naar de maatregelen om het gebied klimaatbestendig te maken.
randvoorziening
Een tot de riolering behorende voorziening in of achter het rioolstelsel met als doel de vuilemissie ten gevolge van overstortingen te reduceren (zie ook BBB).
regenwaterafvoer
Het totale debiet dat bij een regensituatie door het rioolstelsel kan worden afgevoerd. Bij een gemengd rioolstelsel is dit debiet inclusief de droogweerafvoer.
regenwaterstelsel (RWA stelsel)
Rioolstelsel waarmee uitsluitend hemelwater (regenwater) wordt afgevoerd.
relinen
Een renovatietechniek waarbij een kunststof hars geïmpregneerde kous in de bestaande rioolleiding wordt geblazen of uitgerold. De buizen worden hierbij van binnenuit bekleed (ook wel ‘kousmethode’ genoemd).
SSW
Systeemoverzicht Stedelijk Water: opvolger van het BRP. Plan waarin op gedetailleerde wijze wordt aangegeven hoe de inzameling en afvoer van afvalwater en neerslag binnen een bepaald gebied dient te geschieden in samenspraak met de inrichting van de openbare ruimte (bovengrond).
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-80-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
STOWA
Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer, het kenniscentrum van de Nederlandse waterschappen en provincies.
SWO
Stedelijke Wateropgave: proces waarbij het waterschap samen met de gemeente in beeld brengt of het huidige watersysteem toereikend is om wateroverlast en watertekort te voorkomen en wat mogelijke gevolgen voor de waterkwaliteit zijn. Op basis van de verkregen inzichten worden concrete maatregelen bepaald.
verbeterd gescheiden rioolstelsel
Een gescheiden rioolstelsel, waarbij het eerst afstromende en mogelijk verontreinigde regenwater naar de RWZI wordt afgevoerd (eventueel via het vuilwaterstelsel). Pas na vulling van het regenwaterstelsel stort het nog aanwezige, relatief schone regenwater over op oppervlaktewater. De vervuiling als gevolg van foutieve aansluitingen op het regenwaterstelsel wordt ook beperkt.
verhard oppervlak
Alle verharde oppervlakken van waar hemelwater wordt afgevoerd naar de riolering.
verloren berging
Het deel van de berging in het rioolstelsel, dat niet beschikbaar is voor het bergen van rioolwater, bijvoorbeeld ten gevolge van zettingen, waardoor het riool niet leeg kan stromen.
vuilemissie
De hoeveelheid vuil, die vanuit de riolering per tijdseenheid of per gebeurtenis geloosd wordt op het oppervlaktewater.
vuilwaterstelsel
Stelsel waarlangs uitsluitend afvalwater wordt ingezameld en afgevoerd (ook wel DWA-stelsel genoemd).
WB21
De Commissie Waterbeheer 21e eeuw bracht in augustus 2000 advies uit over het toekomstige waterbeleid in Nederland. De kerngedachte van de Commissie was dat het watersysteem in 2000 niet op orde was, dat water meer ruimte nodig heeft en dat er geen rekening gehouden werd met de verwachte klimaatveranderingen. Het advies gaat uit van meer ruimte voor water, met als gedachteleidraad de drietrapsstrategie: ‘vasthouden, bergen, afvoeren’ en dat water meer ordenend moet zijn.
water-op-straat
Het verschijnsel, waarbij enige tijd water op straat blijft staan ten gevolge van een hevige regenval.
wateroverlast
Het verschijnsel, dat ten gevolge van water op straat overlast wordt ondervonden en/of schade ontstaat.
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-81-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
waterkwaliteitsspoor
Het waterkwaliteitsspoor moet er voor zorgen dat het ontvangende oppervlaktewater, ondanks de lozing, aan de milieukwaliteitsnormen voldoet (= immissietoets). Voor het waterkwaliteitsspoor geldt, dat de vuiluitworp volgens de basisinspanning geen belemmering mag zijn voor het bereiken van de gewenste waterkwaliteit. Is dit toch het geval, dan moeten boven op de basisinspanning nog aanvullende maatregelen worden getroffen. Deze maatregelen kunnen zowel in de riolering als in de waterhuishouding worden gezocht. De toetsing aan het waterkwaliteitsspoor wordt uitgevoerd door de waterkwaliteitsbeheerder.
WIBON
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
In de Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken (WIBON) staan regels voor mechanische graafwerkzaamheden. Het doel van de wet is om graafschade aan kabels en leidingen te voorkomen. De wet schrijft de wijze van informatie-uitwisseling tussen netbeheerders en grondroerders voor.
-82-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
BIJLAGE 2
UITWERKING TOETSINGSKADER
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-83-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023
BIJLAGE 2:
UITWERKING TOETSINGSKADER
In de onderstaande tabel is invulling gegeven aan het toetsingskader van doelen, functionele eisen, maatstaven en meetmethoden. De werking van het toetsingskader is beschreven in hoofdstuk 4 van dit WRP Drimmelen. Tabel b2.1: doelen, functionele eisen, maatstaven en meetmethoden Doelen Functionele eisen Maatstaven 1 Doelmatige inzameling van het binnen het gemeentelijk gebied geproduceerde stedelijk afvalwater.
Meetmethoden
1a
Alle percelen binnen de bebouwde kom waar stedelijk afvalwater vrijkomt, moeten van een rioolaansluiting zijn voorzien. Voor percelen buiten de bebouwde kom wordt maatwerk toegepast.
Alle percelen zijn voorzien van een rioolaansluiting, tenzij een septic tank (6m3), IBA of een directe lozing is geoorloofd met het oog op kosten en milieu. Per 1 januari 2027 zijn alle percelen voorzien van een voorziening conform de eisen van de Regeling lozing afvalwater huishoudens
Registratie van percelen die nog niet zijn aangesloten op de riolering en geen eigen zuivering hebben en de registratie van uitzonderingen. Regelmatige controle van de geregistreerde percelen op wijzigingen in de situatie.
1b
De objecten moeten in goede staat zijn.
Ingrijpmaatstaven voor waterdichtheid en stabiliteit mogen niet voorkomen.
Inspectie en beoordeling volgens NEN 13508-2. Classificatie voor oppervlakteschade, scheur of breuk moet kleiner dan 4 zijn in combinatie met infiltratie klasse 3 of hoger.
De huisaansluitleidingen moeten in goede staat verkeren.
Registratie klachten over het functioneren van de huisaansluitleidingen.
Overtredingen van de lozingsvoorwaarden conform de Wet milieubeheer moeten worden voorkomen.
Controle, handhaving en registratie door de Omgevingsdienst Midden- en WestBrabant, afhankelijk van de milieucategorie.
1c
Er dienen geen ongewenste lozingen (onder andere vet en chemische stoffen) op de riolering plaats te vinden
Foutieve aansluitingen mogen niet leiden tot een significante afname van de kwaliteit van het oppervlaktewater en overbelasting van onderdelen van de waterketen.
Water- en Rioleringsplan Drimmelen definitief rapport
-84-
R038.P230/R008/RHOU 17 februari 2023