08 04 Bijlagen bij bestemmingsplan.pdf
Tekst van het document
0018
PK
1
KBW
4
352.5
001
0031
MR
1
KBW
2
844.6
01
001
0011
PK
1
KER
1
17.4
0006
01
001
0014
KL
1
KBW
1
146.8
DO
0006
01
001
0014
KL
1
KER
1
134.4
DO
0007
01
001
0015
PK
1
KER
2
20.6
DO
0008
01
001
0070
WK
1
KBW
2
DO
0008
01
001
0070
WK
1
KBW
1
DO
0008
01
001
0070
WK
1
KER
DO
0008
01
001
0070
WK
1
KER
DO
0009
01
001
0002
KL
1
KBW
DO
0009
01
001
0002
KL
1
KBW
1
1
1
1
Begin datering LME
Eind datering NT
LME
NT
LME
LME
LME
NT
LME
NT
NT
LNT
NT
LNT
NT
LNT
NT
LNT
457.4
4x baksteenfragmenten: 3x roodbakkend, 1x geelbakkend 2x roodbakkende baksteen fragmenten, waarvan 1x met mortel roodbakkend met loodglazuur, gele slib; wandfragment gebroken baksteenfragment, lichtrood roodbakkend met loodglazuur, handvat pan gele slib roodbakkend met loodglazuur, wandfragmenten gebroken baksteen, geelbakkend
NT
LNT
44
roodbakkende dakpan
NT
LNT
1
25.7
NT
LNT
8
176.2
NT
LNT
1
172
grijsbakkend randfragment, zeer versleten roodbakkend met loodglazuur: 1x bodem met voet, 5x wandfragment, 2x randfragment, 2x vergiet fragment baksteenfragment, lichtrood
LNT
REC
1
172
tegelfragment, roodbakkend, ongeglazuurd
LME
LNT
43
DO
0009
01
001
0002
KL
1
KER
3
497.8
DO
0009
01
001
0002
KL
1
KER
1
24.9
DO
0009
01
001
0002
KL
1
ODB
1
53.7
DO
0010
01
001
0069
KL
1
KER
1
12
DO
0011
01
001
0035
PK
1
KER
1
28.2
DO
0012
01
001
0039
KL
1
MA
DO
0013
01
001
0070
WK
5
MA
DO
0014
01
001
0070
WK
2
MA
DO
0015
01
001
0022
KL
1
KBW
3
348.8
DO
0016
01
001
0025
KL
1
KER
1
13.7
DO
0017
01
001
0070
WK
1
MA
DO
0018
01
001
0070
WK
4
MA
DO
0019
01
001
0070
WK
3
MA
DO
0020
01
001
0046
KL
1
KBW
2
DO
0021
01
001
0054
KL
1
MA
DO
0022
01
001
0060
PK
1
KER
DO
0023
01
001
0060
PK
1
MA
DO
0024
01
001
0050
KL
1
KER
DO
0024
01
001
0050
KL
1
KER
DO
0025
01
001
0011
PK
1
KER
1
1
steengoed met zoutglazuur, 2x bodem, 1x wand van waterfles industrieel wit, bodemfragment. Merkteken P. Regout & Co Maastricht pijpbeen van rund, beide kanten afgezaagd roodbakkend met loodglazuur, wandfragment roodbakkend met loodglazuur, bodemfragment
NT
LNT
LNT
REC
XME
REC
NT
LNT
NT
LNT
gebroken baksteenfragmenten, roodbakkend roodbakkend met loodglazuur, bodemfragment met voet
NT
NT
NT
LNT
593.4
gebroken baksteenfragmenten. 8x4,1x? en 7,6x4,8x?, roodbakkend
NT
LNT
1
8.6
grijsbakkend, wandfragment
NT
LNT
6
103.2
NT
LNT
1
5.5
roodbakkend met loodglazuur, gele slib: 1x rand, 5x wandfragment industrieel wit, wandfragment
NT
LNT
2
103.5
roodbakkend met loodglazuur, 1x wand, 1x wand of bodem (zeer versleten)
NT
LNT
44
Bijlage 13.
Beantwoording van onderzoeksvragen
1.
Zijn er in het plangebied archeologische resten aanwezig in de vorm van grondsporen, en/of vondsten? In het plangebied zijn archeologische resten aangetroffen. Deze bestaan uit 90 grondsporen en 52 vondsten. De grondsporen bestaan uit kuilen, paalkuilen, een greppel, een muur en een waterkuil. De vondsten bestaan uit keramisch bouwmateriaal, keramiek en dierlijk bot.
2.
Hoe ziet de bodemopbouw in het plangebied eruit en in hoeverre is deze intact? De bodemopbouw bestaat uit een dikke bouwvoor met een relatief dun bouwlanddek. Hieronder ligt plaatselijk een gebioturbeerde laag, waaronder de C-horizont van het dekzand ligt. Onder de dunne laag dekzand liggen terrasafzettingen van de Formatie van Sterksel. In delen van het plangebied is de bodemopbouw verstoord en zijn ook in het vlak verstoringen aanwezig. Dit is met name het geval in proefsleuven 2 en 3 en het westelijk deel van de opgraving.
3.
Wat is de aard, diepteligging, samenhang en spreiding van de aanwezige archeologische resten, grondsporen en structuren (horizontaal en verticaal)? De meeste archeologische grondsporen zijn aangetroffen in werkput 1, ter hoogte van proefsleuf 1, in het oosten van het plangebied. In proefsleuf 2 zijn geen archeologische grondsporen gevonden. In proefsleuf 3 zijn slechts één muur, een grondverbeteringsspoor en een kuil gevonden. De sporen zijn aangetroffen in de top van het dekzand. In de zuidelijke helft van werkput 1 en in de noordoosthoek zijn sporenclusters aanwezig. Hier is vermoedelijk sprake van twee structuren. De zuidelijke structuur is onderdeel van een gebouwplattegrond uit de Vroege tot Midden Nieuwe Tijd. De noordelijke structuur is mogelijk te relateren aan een schuur die op het Kadastrale Minuutplan uit 1811-1832 staat. Beide structuren zijn incompleet.
4.
Kunnen de aanwezige sporen in verband worden gesteld met ontginning en de oude turfvaart in de nabije omgeving? Dergelijke resten zijn niet aangetroffen.
5.
Wat is de datering van de archeologische resten op basis van (chrono-)stratigrafie en typochronologie? En in hoeverre is er sprake van (dis-)continuïteit in gebruik/bewoning? Op basis van de spoorcontouren en de vondsten dateren de archeologische resten uit de Nieuwe Tijd. Structuur 1 staat niet op het Kadastrale Minuutplan en dateert daarom vermoedelijk uit de Vroege tot Midden Nieuwe Tijd. Structuur 2 lijkt te relateren aan een schuur op het Minuutplan en is daardoor mogelijk later van datering, uit de Midden tot Late Nieuwe Tijd.
6.
Welke categorieën vondstmateriaal zijn aanwezig en in welke mate (ook in relatie tot elkaar)? Wat zegt de aard en mate van voorkomen van het vondstmateriaal over het gebruik van het plangebied in het verleden? De vondsten bestaan uit 34 fragmenten keramiek, 17 stuks keramisch bouwmateriaal en één dierlijk bot. De vondsten dateren uit de Nieuwe Tijd. Er zijn drie fragmenten grijsbakkend aardewerk uit de 13 e-15e eeuw gevonden, maar deze zijn aangetroffen in vondstcontexten met jonger materiaal. Eén fragment industrieel wit is op basis van het merkteken te dateren tussen 1879 en 1899. De keramiek bestaat uit gebruiksaardewerk en wijst erop dat in de omgeving van het onderzoeksgebied inderdaad bewoning heeft plaatsgevonden in de Nieuwe Tijd.
7.
Welke depositionele en post-depositionele processen zijn te onderscheiden en in hoeverre hebben deze invloed gehad op de bewoningsgeschiedenis en vondstcontexten?
45
In sommige delen van het onderzoeksgebied is een gebioturbeerde laag aanwezig. In de minder verstoorde delen ligt een dun bouwlanddek, dat zich heeft gevormd door veelvuldig ploegen en bemesten van het land. In grote delen van het onderzoeksgebied zijn recente verstoringen aanwezig, die op sommige plekken tot in de top van het dekzand reiken. Door de verstoringen en landbewerkingen zullen sporen zijn verdwenen, waardoor geen complete gebouwstructuren te reconstrueren zijn. 8.
Hoe verhouden de onderzoeksresultaten zich tot de resultaten uit het vooronderzoek? Uit het vooronderzoek bleek een hoge verwachting op archeologische resten uit de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe Tijd. Deze verwachting is gebaseerd op aanwezige bebouwing op 19e-eeuwse kaarten, met mogelijk Middeleeuwse voorgangers. Tijdens het proefsleuvenonderzoek en de opgraving is de hoge verwachting bevestigd. Er zijn archeologische resten gevonden uit de Nieuwe Tijd. Deze zijn gedeeltelijk te relateren aan de bebouwing op 19e-eeuwse kaarten. De overige resten zijn vermoedelijk ouder, uit de Vroege tot Midden Nieuwe Tijd. Sporen uit de Middeleeuwen zijn niet aangetroffen.
9.
Wat is de relatie met omliggende historische/archeologische resten? In de omgeving van het onderzoeksgebied zijn nog weinig archeologische resten gevonden. Uit het vooronderzoek is bekend dat het plangebied aan de oorspronkelijke brink van het gehucht Stuivezand ligt. Over dit dorp is nog weinig bekend. Aan de Klaassenstraat 4 is recentelijk een vindplaats gevonden, die ook uit de Vroege tot Midden Nieuwe Tijd dateert, met mogelijk een eerdere fase. Deze twee vindplaatsen vormen samen de eerste bekende bewoningsresten van Stuivezand.
10. Wat is de fysieke en inhoudelijke kwaliteit van de aangetroffen archeologische resten (gaafheid en conserveringsgraad)? Is sprake van (een) behoudenswaardige archeologische vindplaats(en)? De archeologische sporen zijn goed bewaard gebleven. Ze zijn duidelijk en hebben scherpe spoorcontouren. Wel zijn er veel recente verstoringen aanwezig in het westelijke deel. Hierdoor zijn de gebouwstructuren niet goed bewaard gebleven. De conservering van de keramiek is matig tot goed en van het keramisch bouwmateriaal matig tot redelijk. Het botmateriaal is goed bewaard. De inhoudelijke kwaliteit van de aangetroffen resten is middelhoog. Er is een hoge spoordichtheid en er zijn vermoedelijk twee structuren gevonden. Deze zijn echter incompleet. Gezien de weinige archeologische resten in de omgeving geven de sporen nieuw inzicht in de bewoningsontwikkeling van het gehucht Stuivezand. In het oosten van het onderzoeksgebied, rondom proefsleuf 1, is sprake van een behoudenswaardige archeologische vindplaats. 11. Kan op basis van de resultaten een advies geformuleerd worden t.a.v. het vervolg in de archeologische monumentenzorg (vrijgeven/behoud in situ/opgraven). Zo ja, hoe luidt deze? Tijdens het proefsleuvenonderzoek is een behoudenswaardige archeologische vindplaats gevonden in het oosten van het onderzoeksgebied.
Vervolgens is een doorstart naar opgraven uitgevoerd om de archeologische resten ex situ te behouden. 12. Zijn er vanuit de toestand van de archeologische resten, bodemcondities en toekomstig gebruik mogelijkheden voor behoud in situ? (Maak voor het beantwoorden van deze vraag gebruik van de KNAwaarderingssystematiek). N.v.t. 13. Bij afwezigheid van een vindplaats; wat is hier de verklaring voor (verstoord, ander landschap dan verwacht, e.d.)? N.v.t. 14. Hoe lang waren huizen, bijgebouwen en waterputten in gebruik?
46
Op basis van de aangetroffen resten is niet te zeggen hoe lang de structuren in gebruik waren. Structuur 1 vermoedelijk uit de Vroege tot Midden Nieuwe Tijd en structuur 2 uit de Midden tot Late Nieuwe Tijd. De waterkuil kent twee fases. De eerste fase dateert uit de Nieuwe Tijd, maar valt niet specifieker te dateren. De tweede fase dateert uit de tweede helft van de 19e eeuw. 15. Is er een fasering ter herkennen in de structuren/grondsporen? Zo ja, leg uit. Er is geen fasering te herkennen in de structuren. 16. Hoe werd er met afval omgegaan binnen het erf? Er zijn geen archeologische resten gevonden waarmee deze vraag beantwoord kan worden. 17. Wat zeggen de sporen/structuren over de ontwikkeling van Stuivezand als vaartkantnederzetting. De aangetroffen archeologische resten wijzen erop dat Stuivezand vanaf de Vroege tot Midden Nieuwe Tijd is ontstaan. 18. Wordt de vindplaats afgebakend door de Klaassensstraat en Zuideindseweg? Zo ja, leg uit. De aangetroffen sporen liggen redelijk dicht tegen de Klaassenstraat aan, zoals deze te zien is op het Kadastrale Minuutplan uit 1811-1832. Hier lijkt de vindplaats inderdaad te worden begrensd door deze straat. Het opgegraven gedeelte loopt niet door tot aan de Zuideindsestraat, waardoor niet duidelijk is geworden of de vindplaats wordt afgebakend door deze straat.
47
Ontwerp bestemmingsplan Bijlage 3: Verkennend bodemonderzoek
Verkennend bodemonderzoek Zuideindsestraat 47 te Made 17-2103-R01AvH/ML
COLOFON
Opdrachtgever
Mevrouw P. Klaassen Dr. Blondeelhof 4 4931 KG Geertruidenberg
Locatie
Zuideindsestraat 47 te Made
Type onderzoek
Verkennend bodemonderzoek NEN 5740
Rapportnummer
17-2103-R01AvH/ML
Datum rapport
31 mei 2017
Opgesteld door
Dhr. A.J. van Houwelingen Projectleider Bodem
Akkoord bevonden door
Mevr. M. Penders Projectleider Bodem
Niets uit dit document mag op enigerlei wijze worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van de in hoofde genoemde opdrachtgever, diens gevolmachtigde of rechtsopvolgers.
Inventerra Comon Services bv Nijverheidsweg 34 3341 LJ Hendrik-Ido-Ambacht Tel. 078 - 682 2455 info@inventerra.nl
Verkennend bodemonderzoek Zuideindsestraat 47 te Made Rapportnummer 17-2103-R01AvH
INHOUDSOPGAVE
1.
INLEIDING ......................................................................................................................... 1
2.
VOORONDERZOEK NEN 5725 .............................................................................................. 2
3.
HYPOTHESE EN ONDERZOEKSSTRATEGIE ........................................................................... 4 3.1 3.2
4.
UITVOERING EN RESULTATEN ONDERZOEK ........................................................................ 5 4.1 4.2
5.
Hypothese ..................................................................................................................... 4 Onderzoeksstrategie ....................................................................................................... 4
Uitvoering veldwerk ........................................................................................................ 5 Uitvoering chemisch-analytisch onderzoek ......................................................................... 6
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ...................................................................................... 8
BIJLAGEN 1.
2. 3. 4. 5. 6.
Weergave onderzoekslocatie 1.1 Kadastrale gegevens en omgevingskaart 1.2 Situatietekening 1.3 Foto’s Boorprofielen Analysecertificaten Toetsingskader Resultaten vooronderzoek Kwaliteitsaspecten van het onderzoek
Verkennend bodemonderzoek Zuideindsestraat 47 te Made Rapportnummer 17-2103-R01AvH
1. INLEIDING
In opdracht van mevrouw P. Klaassen heeft Inventerra Comon Services bv (Inventerra) in april 2017 een verkennend bodemonderzoek conform de NEN 5740 verricht op de locatie aan de Zuideindsestraat 47 te Made. De aanleiding voor het bodemonderzoek is de voorgenomen eigendomstransactie van de locatie (verkoop). In verband hiermee is inzicht in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem vereist. Het doel van het uitvoeren van dit bodemonderzoek is het vaststellen van de huidige bodemkwaliteit en of deze bodemkwaliteit geen belemmering vormt voor het huidige en toekomstige gebruik. Onderhavig onderzoek is uitgevoerd conform de werkwijze volgens de NEN 5725 (Strategie voor het uitvoeren van vooronderzoek bij verkennend en nader onderzoek) en de NEN 5740 (Strategie voor het uitvoeren van een verkennend bodemonderzoek). Inventerra Comon Services bv is gecertificeerd voor de beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2000 ‘Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek’ en de daarbij horende protocollen 2001, 2002 en 2018. Inventerra is tevens gecertificeerd voor de algemene kwaliteitsnorm NEN-EN-ISO 9001:2008.
De beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2000 is onderdeel van een certificatiesysteem voor: • het veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek, dat verricht wordt bij een verkennend bodemonderzoek opgezet volgens NEN 5740, een oriënterend onderzoek, een nader onderzoek, een monitoringsonderzoek, waterbodemonderzoek volgens NVN 5720, onderzoek naar asbest in de bodem volgens NEN 5707 en andere vergelijkbare onderzoeken; • het gehele proces van het hierboven genoemde veldwerk, inclusief alle secundaire processen, dat begint bij de acceptatie van het veldwerk en dat eindigt bij de overdracht van veldgegevens en monsters, inclusief de daarbij horende veldwerkrapportage, aan de opdrachtgever. De beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2000 is niet van toepassing op: • de processen vóór het veldwerk, zoals vraagstelling, gegevens verzamelen en onderzoeksvoorstel; • de processen ná het veldwerk, zoals laboratoriumanalyses, interpretatie van analyse- en veldwerkresultaten en advies; • veldwerk anders dan middels de technieken boringen, steken en graven van sleuven, inclusief alle veldwerk dat volgt op deze technieken zoals plaatsen van peilbuizen of bemonsteren van peilbuizen; • de monsterneming in het kader van het Besluit bodemkwaliteit.
Inventerra verklaart hierbij geen organisatorische, financiële of juridische binding te hebben met de opdrachtgever en/of de onderhavige onderzoekslocatie en verklaart daarmee te voldoen aan de vereisten zoals gesteld in Kwalibo (Besluit uitvoeringskwaliteit bodembeheer). In onderhavig rapport wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de resultaten van het vooronderzoek. Hoofdstuk 3 behandelt de opzet van het onderzoek. In hoofdstuk 4 worden de uitvoering en resultaten van het veldwerk beschreven en worden de resultaten van het chemisch-analytisch onderzoek getoetst aan de toetsingswaarden. In hoofdstuk 5 worden de onderzoeksresultaten geëvalueerd en worden conclusies en waar nodig aanbevelingen geformuleerd.
Verkennend bodemonderzoek Zuideindsestraat 47 te Made Rapportnummer 17-2103-R01AvH
pagina 1 van 9
2. VOORONDERZOEK NEN 5725
Conform de NEN 5740 zal eerst een hypothese worden opgesteld omtrent de aan- en afwezigheid, de aard en de ruimtelijke verspreiding van eventuele bodemverontreinigingen. Ten behoeve van het opstellen van een hypothese dient een vooronderzoek te worden uitgevoerd overeenkomstig de NEN 5725. Op basis van de verzamelde basisinformatie, de aanleiding van het onderzoek en de mate van verdachtheid van de onderzoekslocatie is gekozen voor een standaard vooronderzoek. Het standaard vooronderzoek richt zich in principe op alle percelen waarop het bodemonderzoek betrekking heeft én de direct hieraan grenzende percelen. Indien een direct aangrenzend perceel smal (< 10 m breed) is, worden ook de percelen hier weer aangrenzend meegenomen. Indien de aangrenzende percelen groter zijn, wordt alleen het gedeelte van deze percelen binnen 25 meter vanaf de grens van de onderzoekslocatie in beschouwing genomen, tenzij er aanleiding is om toch het gehele aangrenzende perceel te onderzoeken. De afstand van 25 meter is een arbitraire keus. De redenering hierachter is dat bij kleinschalige gevallen van bodemverontreiniging de verspreiding rond de verontreinigingsbron meestal niet verder is dan 25 meter. Grote punt-/oppervlaktebronnen komen veelal naar voren tijdens gesprekken met deskundige gemeenteambtenaren en/of het raadplegen van een gemeentelijke bodemkwaliteitskaart.
Tijdens het vooronderzoek onderzoekslocatie:
wordt
informatie
verzameld
over
-
(Financieel)juridische aspecten
-
Voormalig en huidig gebruik
-
Eerder uitgevoerde bodemonderzoeken en bodemsaneringen
-
Bodemopbouw en geohydrologie
-
Toekomstig gebruik
de
volgende
aspecten
van
de
Per onderdeel kunnen meerdere informatiebronnen worden geraadpleegd, zoals: -
Informatie/interview (s) eigenaar en/of opdrachtgever
-
Archieven gemeente, milieudienst en/of provincie
-
Online bronnen zoals Bodemloket.nl en Topotijdreis.nl
-
Bodemkwaliteitskaarten
-
Topografische kaarten
-
Geohydrologische kaarten
Vermeld dient te worden dat de verantwoordelijkheid voor de resultaten van onderhavig onderzoek wordt beperkt tot de aan deze resultaten ten grondslag liggende en op het moment van onderzoek ter beschikking staande gegevens, alsmede de bij de terreininspectie(s) ter plaatse van de onderzoekslocatie geconstateerde situatie.
In bijlage 1 zijn de foto’s, gemaakt tijdens de terreininspectie, en de situatietekening(en) bijgevoegd. In bijlage 5 zijn de verzamelde gegevens van het vooronderzoek opgenomen.
Verkennend bodemonderzoek Zuideindsestraat 47 te Made Rapportnummer 17-2103-R01AvH
pagina 2 van 9