05 02 Bijlage Voorjaarsnota 2021.pdf
Tekst van het document
De veerpont van Terheijden wordt vervangen door een nieuwe, elektrische pont. De pont wordt dit jaar in de vaart genomen. Zonering Biesbosch In 2020 is de recreatieve zoneringskaart vastgesteld. In 2021 zullen we de eerste ervaringen op doen met de zonering. Op basis van de zoneringskaart zal in overleg met Staatsbosbeheer en de twee andere Biesbosch-gemeenten in beeld worden gebracht welke maatregelen nodig zijn om de zonering te laten functioneren. Kwaliteit Op initiatief van Staatsbosbeheer wordt gewerkt aan de recreatieve zonering van de Biesbosch. De raad is hierover in maart 2021 geïnformeerd. Momenteel worden alle reacties vanuit de raden en stakeholders verwerkt in een nieuwe versie van de zonering. Na de zomer van 2021 zal de raad in de gelegenheid worden gesteld om hierbij wensen en bedenkingen kenbaar te maken.
34
3.2 Versterken economische structuur Wat willen we bereiken? Bevorderen vitaliteit en werkgelegenheid Het bevorderen van de economische vitaliteit en werkgelegenheid in Drimmelen (met een proactieve houding). Wat gaan we daarvoor doen? Impuls detailhandel Met het BIZ (bedrijven investeringszone) centrum Made vindt regelmatig overleg plaats over de ontwikkelingen. De impuls detailhandel maakt onderdeel uit van de nota Economie. In werkgroepen wordt nagedacht over maatregelen. Kwaliteit Met het BIZ bestuur vindt structureel overleg plaats over het centrum van Made. Een groot deel van de detailhandel ondervindt negatieve gevolgen van het coronavirus. De meest geplande evenementen van BIZ zijn vanaf de 1e lockdown in 2020 geannuleerd. De vernieuwde Marktstraat is reeds opgeleverd. Acties voor het centrum van Made komen in het uitvoeringsplan van de nota Economie aan bod. De nota Economie wordt in het 2e kwartaal 2021 aan het college en de gemeenteraad ter goedkeuring voorgelegd. De werkgroepen zijn in verband met corona tijdelijk stil komen te liggen. 3.3 Wonen Geen afwijkingen. 3.4 Duurzaamheid Wat willen we bereiken? Drimmelen energieneutraal in 2040 In 2018 is het werkveld van de Energietransitie enorm sterk in beweging gekomen.
Om actief aan de slag te gaan met de raadsmotie 'dorpen in 2040 energieneutraal’ en initiatieven van bewoners en bedrijven te ondersteunen, is bij de Kadernota 2020 extra ambtelijke capaciteit beschikbaar gesteld voor 2020 en 2021. Wat gaan we daarvoor doen? Afvalscheiding Op basis van het adviesrapport "scenario's toekomstige afvalinzameling Drimmelen" opgesteld door bureau De Bries, wordt ingezet op het optimaliseren van onze huidige inzamelsystematiek. Daarnaast wordt in 2021 en 2022 onderzocht of een regionale huisvuilinzameling voor onze gemeente tot de mogelijkheden behoort. Kwaliteit In 2018 (98 kg) en 2019 (99 kg) realiseerden wij de landelijke doelstelling van 2020 om maximaal 100 kg restafval per inwoner in te zamelen. Helaas
35
zijn we in 2020 uitgekomen op 106 kg restafval per inwoner. De hoofdreden hiervan is Covid-19. Vanwege de lockdown en het vele thuis zijn en thuis werken, is het afval op alle fronten toegenomen. Dit is een landelijke trend. Omdat we in 2021 nog steeds door Covid-19 worden getroffen is de verwachting dat we ook dit jaar rond of net boven de 100 kg restafval per inwoner uit zullen gaan komen. Voor 2025 geldt een landelijke doelstelling van maximaal 30 kg restafval per inwoner. Gebleken is dat dit een zeer ambitieuze doelstelling is voor alle gemeenten. Op basis van een concept-rapportage van een externe partij over de wijze van afvalinzameling in Drimmelen en scenario's voor de toekomst, is het beeld dat het niet verstandig is om op korte termijn grote wijzigingen door te voeren in onze systematiek, maar dit gefaseerd aan te pakken en te wachten op een aantal landelijke ontwikkelingen rondom statiegeld, PMD en luierrecycling. We informeren u komend najaar over de stappen die we binnen de huidige systematiek wel kunnen zetten. Dit behelst in ieder geval het sturen op gedrag en communicatie. Het uitgangspunt blijft dat de vervuiler betaalt tegen zo laag mogelijke kosten.
Verduurzaming Amerwarmtenet In 2020 start waarschijnlijk een langdurige vergunningsprocedure voor het project geothermie (=aardwarmte) in het zoekgebied van de glastuinbouw Plukmade. De procedure rond de natuurvergunning heeft geleid tot vertraging van het proces rondom de biomassa installatie op Plukmade. Op basis van de besluitvorming bij de Provincie zal de ontwikkeling van de biomassa-installatie in 2021 worden voortgezet. Met de partners van de Samenwerkingsovereenkomst Verduurzaming Amerwarmtenet wordt eind 2020 een nieuwe overeenkomst opgesteld. Op basis van deze overeenkomst zetten we de samenwerking rond het Amerwarmtenet in 2021 voort. Kwaliteit De te volgen procedures voor het geothermieproject Plukmade zijn grotendeels de verantwoording van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Ten behoeve van de M.e.r.-aanmeldnotitie is aan de minister advies uitgebracht. De procedures worden kritisch gevolgd. Het realiseren van de biomassa installatie voor de tuinders hangt nog steeds op een vergunning vanuit de Provincie in het kader van de Wet Natuurbescherming (stikstof). In 2020 is in het najaar een nieuwe aanvraag (inclusief extern salderen) ingediend bij de Provincie. We wachten op een reactie van de Provincie. Het transitieplan voor de warmteregio Midden-en West-Brabant is gereed om met de achterban besproken te worden.
Daarnaast is een nieuwe verkenning gestart voor een verbinding Moerdijk-Geertruidenberg voor transport van restwarmte en CO2 voor de tuinders.
36
Verduurzaming gemeentelijk vastgoed In 2021 werken we de aanbevelingen uit de QuickScan verduurzaming gemeentelijke gebouwen verder uit. In 2020 is gestart met de verduurzaming van het gemeentehuis, hierna zal er gestart gaan worden met de voorbereiding van de andere panden. Kwaliteit Er is een quickscan uitgevoerd op de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen. Vanwege capaciteitsgebrek is er nog geen opvolging gegeven aan de quickscan. Op dit moment zij we bezig met het realiseren van de verduurzaming van het gemeentehuis. Fase 1 (aanpassen energiecentrale) is uitgevoerd, fase 2 (aanbrengen zonnepanelen) is uitgevoerd en fase 3 (vervangen dubbel glas door triple glas en vervangen binnenzonwering) zit in de aanbestedingsfase. 3.5 Leefomgeving Wat willen we bereiken? Drimmelen profileren als een aantrekkelijke woongemeente met een vitaal buitengebied Wat gaan we daarvoor doen? Inventarisatie VAB-locaties De Omgevingsvisie biedt de basis voor de herontwikkeling van Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB). In 2021 zetten we actief in op gesprekken met (toekomstige) eigenaren van voormalige agrarische bedrijfslocaties. Doel van de gesprekken is te komen tot een passende nieuwe bestemming voor de VABlocaties. Kwaliteit In de ontwerp omgevingsvisie is een eerste richting bepaald die we als kapstok willen benutten voor VAB-beleid.
Aan een bureau wordt gevraagd de VAB-problematiek verder te concretiseren door de leegstaand, nu en in de toekomst, in beeld te brengen. Op basis daarvan kan beleid met passende oplossingen en suggesties voor VAB-ontwikkelingen worden gemaakt. Dit doen we met ondersteuning van een extern bureau en input vanuit de belanghebbenden in het buitengebied. Ook de input vanuit de regio zal worden betrokken bij dit onderwerp. Sanering asbestdaken Doordat het wetsvoorstel voor verplichte sanering van asbestdaken is verworpen door de Eerste Kamer, zijn er onvoldoende kansen om succesvol sanering van asbestdaken te stimuleren. Daar wordt nu dan ook niet op ingezet. Er blijft aandacht voor de landelijke ontwikkelingen op dit onderwerp en de verdere koers van de Minister in dit dossier.
37
Kwaliteit In verband met het uitstel van het wetsvoorstel en onduidelijkheid over de landelijke subsidiemogelijkheden (al dan niet in combinatie met verduurzaming) hebben we dit tijdelijk 'on hold' gezet. Zodra er meer zicht komt vanuit het Rijk hoe met dit onderwerp om te gaan en of er subsidieregelingen gaan komen, kunnen we een effectieve stimuleringscampagne opzetten. Gezien de huidige onduidelijkheid daarover en andere prioriteiten in de samenleving, lijkt het nu niet het juiste moment om te investeren in een dergelijk campagne. Financiële afwijkingen
38
Tabel 3.1. Overzicht financiële afwijkingen bestaand beleid 3. Ruimte, wonen en economie
2021
2022
2023
2024
2025
Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) Thema Versterken vrijetijdseconomie 1 Havens: baggeren (dieptepeilingen / 3D-analyse)
2- N
2 Havens: motie Seabin met olie-afscheider (Algemene reserve)
8- N
3 Havens: verbetering toeristische Infrastructuur haven Lage Zwaluwe (reserve)
184- N
4 Toerisme en recreatie: Drimmelen op de kaart: overschot 2020 (reserve)
47- N
5 Toerisme en recreatie: Biesboschjaar (reserve SID)
18- N
6 Toerisme en recreatie: bewegwijzering, promotiefilm, overschot TenR (reserve)
46- N
6- N
7 Toerisme en recreatie: verlengen fietspad Beverpad (fase 3): kapitaallasten 7 Toerisme en recreatie: verlengen fietspad Beverpad (fase 3): schadeloosstelling
p.m.
Thema Versterken economische structuur 8 Stimuleren duurzaamheid bedrijfsterreinen (reserve SID)
10- N
9 Mvo-prijs (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) (reserve SID)
15- N
Thema Ruimte 10 Omgevingswet: verschuiving budgetten
251 V
10 Omgevingswet: omgevingsplan 10 Omgevingswet: restantbedrag 2020 (Algemene reserve)
429- N
11 Ruimtelijke ordening: actualiseren archeologiebeleid
30- N
12 Ruimtelijke ordening: vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) (Algemene reserve)
30- N
175 V
175 V
175 V
175 V
40- N
50- N
50- N
40- N
35- N
35- N
35- N
35- N
Thema Wonen 13 Volkshuisvesting: woningbehoefte onderzoek / woonvisie
20- N
14 Grondzaken: verkoop reststroken
53 V
15 Grondbeleid: actieve grondexploitaties (inclusief dorpshart)
480- N
16 Grondbeleid: faciliterende grondexploitaties (raadsbesluit / overeenkomst)
222 V
17 Grondbeleid: faciliterende grondexploitaties (geen raadsbesluit / overeenkomst)
79 V
17 Grondbeleid: faciliterende grondexploitaties (geen raadsbes./ovk.): dorpshart Made
250 V
18 Ruimtelijke ordening: werkbudget adviezen RO, stedenbouw en haalbaarheidsstudies 19 BAG: intrekken claims 2020 (budgetoverheveling)
77 V
Thema Duurzaamheid 20 Afval(stoffenheffing) inclusief Covid-19 (afvalverwijdering)
44- N
21 Energietransitie: subsidie RREW, warmtevisie, reserve duurzaamheid (reserve)
125- N
22 Energietransitie: aanvullend budget 2021
80- N
39
23 Energietransitie: postcoderoosproject
6- N
Thema Leefomgeving 24 Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant: Geothermie / concept begroting 2022
10- N
17- N
2- N
12 V
13 V
11- N
1 V
1 V
1 V
1 V
662- N
84 V
88 V
103 V
108 V
175- N
175- N
175- N
175- N
25 Omgevingsvergunning (inclusief leges) Diversen Totaal Ruimte, wonen en economie Verschuiving tussen programma’s 10 Omgevingswet: verschuiving budget naar programma 2
56- N
10 Omgevingswet: verschuiving budgetten naar Overhead / bedrijfsvoering
195- N
20 Algemene dekkingsmiddelen: Covid-19 (afvalverwijdering) (algemene uitkering) Totaal verschuivingen tussen programma's
42 V 209- N 175- N 175- N 175- N 175- N
Mutatie reserves 2 Havens: motie Seabin met olie-afscheider (Algemene reserve)
8 V
3 Havens: verbetering toeristische Infrastructuur haven Lage Zwaluwe (reserve)
184 V
4 Toerisme en recreatie: Drimmelen op de kaart: overschot 2020 (reserve)
47 V
5 Toerisme en recreatie: Biesboschjaar (reserve SID)
18 V
6 Toerisme en recreatie: bewegwijzering toer.trekpleisters kernen (reserve TenR)
10 V
6 Toerisme en recreatie: promotiefilm Drimmelen (reserve TenR)
10 V
6 Toerisme en recreatie: overschot reserve TenR
26 V
8 Stimuleren duurzaamheid bedrijfsterreinen (reserve SID)
10 V
9 Mvo-prijs (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) (reserve SID)
15 V
10 Omgevingswet: restantbedrag 2020 (Algemene reserve)
429 V
12 Ruimtelijke ordening: vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) (Algemene reserve)
30 V
15 Grondbeleid: Algemene (bedrijfs)reserve Grondbedrijf
6- N
15 Algemene reserve: onttrekking tbv Algemene reserve Grondbedrijf - dorpshart
486 V
15 Algemene reserve Grondbedrijf - dorpshart (verwacht verlies)
486- N
15 Algemene reserve Grondbedrijf: onttrekking tbv vorming voorziening GB (dorpshart)
486 V
16 Grondbeleid: Algemene (bedrijfs)reserve Grondbedrijf
0- N
16 Grondbeleid: Ruimtelijke ontwikkelingen
77- N
16 Grondbeleid: Groenaanleg
10 V
16 Grondbeleid: Landschappelijke inpassing (groen)
26- N
17 Grondbeleid: project dorpshart Made (Algemene reserve)
250- N
40
21 Energietransitie: warmtevisie (Algemene reserve)
75 V
21 Energietransitie: reserve duurzaamheid (overschot 2020)
50 V
Totaal mutatie reserves
V
-
-
-
-
91- N
87- N
72- N
67- N
1.050
Totaal 3. Economie na dekking
179 N
Toelichting tabel 3.1 Financiële afwijkingen Thema Versterken vrijetijdseconomie 1. Havens: baggeren (dieptepeilingen / 3D-analyse) Op 27 januari heeft het college besloten de exacte sliblaag-aanwas, per haven, te laten bepalen middels een 3-d analyse. De uitgevoerde analyse zal dienen als referentie bij de monitoring van de slibaanwas in 2025. Dan wordt een tweede monitoringsronde uitgevoerd. 2. Havens: motie Seabin met olie-afscheider (Algemene reserve) We plaatsen de Seabin na goedkeuring van het Waterschap Brabantse Delta begin mei 2021. De goedkeuring van het Waterschap is verleend voor het realiseren van een gecombineerde stroomvoorziening Seabin / Fiets-voetpontje. 3. Havens: verbetering toeristische Infrastructuur haven Lage Zwaluwe (reserve) In 2020 is gewerkt aan plannen voor de herinrichting van de kop van de haven van Lage Zwaluwe. Het restant-budget zal worden besteed aan dit project. 4. Toerisme en recreatie: Drimmelen op de kaart: overschot 2020 (reserve) Deze bestemmingsreserve is bij Voorjaarsnota 2019 ingesteld ten behoeve van incidentele inhuur voor capaciteit op recreatie en toerisme van 2019 tot en met 2021. Voorgesteld wordt het restant bedrag in 2021 te besteden voor de inhuur van onder andere een junior projectleider. 5.
Toerisme en recreatie: Biesboschjaar (reserve SID) In de periode van mei 2021 tot september 2022 wordt het Biesboschjaar georganiseerd onder de naam ‘600 jaar Elisabethvloed’. De voorbereidingen zijn gestart in 2020. De gereserveerde uitgaven zullen worden gedaan gedurende het Biesboschjaar in 2021 en 2022. 6. Toerisme en recreatie: bewegwijzering, promotiefilm, overschot TenR (reserve) De opbrengst van de toeristenbelasting wordt in Drimmelen ook besteed aan Toerisme en Recreatie. Met het vaststellen van de nota Vrijetijdseconomie worden nieuwe prioriteiten gesteld voor het uitvoeringsplan. Voorgesteld wordt het restant-budget 2020 toe te voegen aan het budget 2021 e.v. 7. Toerisme en recreatie: verlengen fietspad Beverpad (fase 3) Het afgelopen jaar is gewerkt aan de voorbereidingen van het doortrekken van het Beverpad richting Lage Zwaluwe (fase 3). Binnenkort zal de raad hierover worden geïnformeerd. Om het Beverpad richting Lage Zwaluwe door te kunnen trekken, zullen daar gelegen grondposities opnieuw ingericht moeten worden. De hiervoor benodigde overeenkomst is nog niet getekend. De kosten zijn daardoor voorlopig p.m. De kosten voor de daadwerkelijke realisatie van het pad worden geraamd op € 279.000. Het verwachte overschot van krediet Verlengen fietspad Beverpad (fase 2) bedraagt € 234.000. In de Kadernota wordt daarom een investering van €
41
45.000 opgenomen zodat fase 3 uitgevoerd kan worden. De hogere kapitaallasten hiervan bedragen € 2.250 en kunnen gedekt worden door een verlaging van het budget Vrijetijdseconomie (voetveren). De schadeloosstelling zal als incidentele last worden opgenomen. Thema Versterken economische structuur 8. Stimuleren duurzaamheid bedrijfsterreinen (reserve SID) Dit budget zal worden besteed aan het verduurzamen van de bedrijventerreinen, op basis van de nota Economie. 9. Mvo-prijs (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) (reserve SID) Het budget zal worden ingezet voor een aanpak waarbij het delen van kennis en ervaring over duurzaamheid centraal staat. Met het Bedrijven Netwerk Drimmelen wordt hierover afgestemd. Thema Ruimte 10. Omgevingswet: verschuiving budgetten Aan de digitaliseringskant van de Omgevingswet zijn structurele kosten verbonden, namelijk voor: • functioneel beheer; • gemeentelijke beheerkosten Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), koppelingen e.d.; • beheerkosten landelijke voorziening DSO (DSO-LV); • beheerkosten voor de bruidsschat. Voor 2021 gaat het in totaal om € 125.000. Vanaf 2022 bedragen deze kosten jaarlijks € 175.000. Omdat het gaat om bedrijfsvoering/overhead, moeten deze bedragen overgeheveld worden naar de juiste kostenplaats. Daarnaast is er in 2021 nog een invoeringsbudget van € 70.000 voor het deelproject digitalisering Omgevingswet.
Ook dit budget moet overgeheveld worden naar de juiste kostenplaats omdat het hier gaat om overhead. Tot slot is er voor 2021 voor Openbare Werken nog € 56.000 beschikbaar voor het oplossen van capaciteitsknelpunten als gevolg van de invoering van de Omgevingswet. Dit budget moet overgeheveld worden naar programma 2. Omgevingswet: omgevingsplan Besloten is om de Omgevingswet op 1 juli 2022 in te laten gaan. Vanaf dat moment hebben we een tijdelijk omgevingsplan. Deze bestaat uit onze bestemmingsplannen en uit de bruidsschat van het Rijk (overgangsregels). Naast dit tijdelijk omgevingsplan heeft de gemeente nog verordeningen, waarin ook zaken zijn geregeld rond de fysieke leefomgeving, zoals de APV. Tot 1 januari 2030 heeft de gemeente de tijd om een omgevingsplan nieuwe stijl op te stellen, 1 omgevingsplan voor het hele grondgebied van de gemeente Drimmelen. Dit jaar stellen we hier nog een aanpak voor op, het zogenaamde transitieplan. Het opstellen van een omgevingsplan is complex en kost dus veel tijd. Daarom hebben de gemeenten tot 1 januari 2030 hiervoor de tijd gekregen. Uit de rekentool van de VNG komt naar voren dat de totale kosten voor het opstellen en het digitaliseren van het omgevingsplan nieuwe stijl voor de gemeente Drimmelen uit komen op € 270.000. Gelet op de kosten voor onze omgevingsvisie denken wij dat dit een realistisch bedrag is.
In de meerjarenbegroting was hiervoor een structureel bedrag opgenomen van € 10.000.
42
Omgevingswet: restantbedrag 2020 (Algemene reserve) Bij de voorjaarsnota 2020 hebben we extra budgetten gevraagd, onder andere voor het oplossen van capaciteitsknelpunten op een aantal afdelingen van de gemeentelijke organisatie. Deze knelpunten ontstonden als gevolg van de gevraagde inzet voor de invoering van de Omgevingswet. Door uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet naar 1 juli 2022 zijn deze budgetten nauwelijks gebruikt. Een deel van de invoering van de Omgevingswet is door het uitstel namelijk doorgeschoven naar 2021. Ook de opleidingen, voorbereidende werkzaamheden voor het omgevingsplan en enkele zaken rond de digitaliseringskant van de Omgevingswet zijn doorgeschoven naar 2021. Hierdoor zijn ook de hiervoor bestemde budgetten niet gebruikt. In 2021 hebben we het restantbudget voor de invoering van de Omgevingswet alsnog nodig om op 1 juli 2022 te kunnen werken met de Omgevingswet. Zelfs nu de inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld, willen we alle voorbereidingen zoveel mogelijk al in 2021 hebben afgerond. 11. Ruimtelijke ordening: actualiseren archeologiebeleid Het archeologiebeleid wat sinds 2013 van kracht is vraagt met het oog op de nieuwe Omgevingswet om bijstelling en aanpassing van dit beleid. De gemeenten Drimmelen, Moerdijk en Oosterhout bereiden samen een actualisatie van het archeologiebeleid voor.
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1-1-2022 moeten archeologische gegevens verplicht digitaal beschikbaar worden gesteld in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO / Basisregistratie Ondergrond. Daarnaast dient een archeologische kaart aantoonbare verwachtingswaarden te schetsen op basis van het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (BKL) voor de inhoud van een omgevingsplan (Omgevingswet). De geschatte kosten per gemeente bedragen € 30.000. Het beleid wordt periodiek tussen de 5 en 10 jaar geëvalueerd en geactualiseerd. Oplevering van geactualiseerd archeologiebeleid is voorzien eind 2021 / begin 2022. 12. Ruimtelijke ordening: vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) (Algemene reserve) In 2021 zal op basis van de Omgevingsvisie verder worden gewerkt aan de VABproblematiek. Een bureau zal worden gevraagd de problematiek in onze gemeente te concretiseren door de leegstand, nu en in de toekomst, in beeld te brengen. Op basis daarvan kan aan passende oplossingen worden gewerkt. Bij vitaal platteland in regio West-Brabant is al veel uitgewerkt. Ook van de voucher regeling VAB wordt gebruik gemaakt in Drimmelen. Thema Wonen 13. Volkshuisvesting: woningbehoefte onderzoek / woonvisie In 2021 is er budget geraamd voor het uitvoeren van een woningbehoefte onderzoek en woonvisie (4-jaarlijkse cyclus).
Het woningbehoefte onderzoek valt duurder uit dan geraamd, waardoor er geen budget meer over is voor het uitvoeren van de woonvisie. Dit vullen we nu aan. 14. Grondzaken: verkoop reststroken Verkoopopbrengst gronden woningbouwontwikkelingen Als gevolg van wettelijke regels worden de opbrengsten van grondverkoop verantwoord onder overige grondzaken. In 2021 is voor een ontwikkeling in
43
Made gemeentegrond verkocht aan een ontwikkelaar wat resulteert in een opbrengst van € 83.000. Reststroken / diverse kosten In 2021 is het project reststroken in een afrondende fase. Voor deze werkzaamheden zijn extra kosten te verwachten van circa € 30.000. Daarnaast zijn er in 2021 reststroken verkocht tot een totaal bedrag van circa € 8.000. Volgens wettelijke regels moeten zowel de opbrengsten als ook de kosten van verkopen gronden en water verantwoord worden op overige grondzaken. Voor het verkopen van gronden worden (conform beleid) taxaties uitgevoerd. Voor 2021 wordt aan kosten een extra bedrag verwacht van circa € 6.000. Daarnaast worden bij grondverkopen onderzoeken verricht. In 2021 wordt hiervoor een extra kostenpost verwacht van circa € 2.000. 15. Grondbeleid: actieve grondexploitaties Het voordeel op de actieve grondexploitaties bedraagt ca. € 6.000. Dit wordt veroorzaakt door een hogere winstneming Degaterrein te Lage Zwaluwe met ca. € 5.000 en Kavels Antwerpsestraat /Geraniumstraat te Made met ca. € 1.000. Deze bedragen worden gestort in de algemene bedrijfsreserve van het Grondbedrijf. Project Centrumplan te Made De gemeenteraad heeft besloten het verwachte tekort van het project te dekken uit de algemene reserve (jaar 2020 € 250.000 en in 2021 € 250.000). Begin 2021 is de grondexploitatie vastgesteld.
Nu de grondexploitatie vastgesteld is zijn de werkelijk gemaakte kosten van het jaar 2020 op dit project verantwoord (ca. € 85.000). De balanspost is daarmee leeg en heeft er geen onttrekking uit de Algemene reserve plaats gevonden (conform BBV voorschriften). Op basis van een geactualiseerde grondexploitatie is de verwachting dat het tekort € 486.016 gaat bedragen. Conform BBV-voorschriften dient hiervoor een voorziening (Grondbedrijf) te worden ingesteld. Bij deze Voorjaarsnota wordt voorgesteld deze voorziening in te stellen. Hiervoor wordt uit de Algemene reserve een onttrekking gedaan ten gunste van de algemene bedrijfsreserve Grondbedrijf (die dient als buffer voor eventuele verliesnemingen / risico’s). De nieuw in te stellen voorziening wordt gevoed door uit deze reserve een bedrag van € 486.016 te onttrekken. Om de kosten, die uit de balans 2020 overgekomen zijn, te kunnen dekken wordt een bedrag van ca. € 85.000 uit deze voorziening onttrokken. 16. Grondbeleid: faciliterende grondexploitaties (raadsbesluit / overeenkomst) Voor het woningbouwproject Zijlbergestraat te Made is een bijdrage voor commercieel nut ontvangen (ca. € 143.000 voordeel). De projecten Biesboschweg en Olmhof in Lage Zwaluwe en Kastanjelaan in Made worden hoogstwaarschijnlijk afgesloten met een resultaat van ca. € 7.000 (voordeel).
Daarnaast worden extra ambtelijke voorbereidingskosten begroot van ca. € 20.000 (nadeel) die niet te verhalen zijn. Per saldo een voordeel van € 130.000 (inclusief overheadtoerekening). Woningbouwplan Verlengde Elsakker De Verlengde Elsakker zit in de voorbereidende fase naar het ontwerp bestemmingsplan inclusief anterieure overeenkomst. Het aspect verkeer speelt hierin een prominente rol. Ten behoeve van een goede en veilige
44
verkeersafwikkeling van het woningbouwplan is een tweede volwaardige ontsluiting opgenomen naar de Wagenstraat. Om de omliggende wegen in de kern, met name de Brouwerijstraat en nabij de school, niet onnodig te belasten, is eerder in de raadsbrief aangeven dat onderzocht wordt of Voshil benut kan worden voor verkeer in twee richtingen. In plaats van een insteek vanaf de provinciale weg kan via de bushalte een aansluiting gemaakt worden vanaf de Brouwerijstraat op Voshil. De bushalte moet dan op een andere wijze gepositioneerd worden. Hiervoor is fysieke ruimte aanwezig. Er vindt afstemming plaats met de provincie. Momenteel wordt onderzocht wat de kosten exact zijn en op welke wijze de kosten verhaald en gedekt kunnen worden. De kosten kunnen niet geheel aan de ontwikkelaar toegerekend worden aangezien de aanpassing een positief effect heeft op de gehele kern. Het streven is de kosten deels proportioneel aan de ontwikkelcombinatie door te rekenen en deels de kosten te dekken via de storting die zij moeten doen in de reserve ruimtelijke ontwikkeling. Hiertoe is de raad bevoegd.
Omdat we momenteel de kosten onderzoeken en in onderhandeling zijn met de ontwikkelcombinatie is er nu nog geen concreet en onderbouwd voorstel, maar willen we nu al wel de raad voorstellen de opbrengsten reserve ruimtelijke ontwikkeling voor het plan Verlengde Elsakker te beklemmen voor ontsluiting Voshil en herpositionering busstation Wagenberg. We streven ernaar om hier bij de begroting op terug te komen en concretere input te bieden. 17. Grondbeleid: faciliterende grondexploitaties (geen raadsbesluit / overeenkomst) In 2021 zijn overeenkomsten ondertekend waardoor het kostenverhaal is gewaarborgd. Dit levert in 2021 een verwacht voordeel op van ca. € 79.000 (inclusief overheadtoerekening). Project Dorpshart te Made Zie opgenomen toelichting bij “15. Grondbeleid: actieve grondexploitaties”. Door vaststelling van het plan is dit een actieve grondexploitatie geworden. De geraamde kosten van € 250.000 als ook de reserve onttrekking hiervan worden ingetrokken (budgettair neutraal). 18. Ruimtelijke ordening: werkbudget adviezen RO, stedenbouw en haalbaarheidsstudies Afdeling Grondgebied heeft regelmatig te maken met vraagstukken voor de ontwikkeling van (bouw)locaties. Het gaat om zowel initiatieven uit de markt als initiatieven vanuit de gemeente op gemeentegronden. De vraagstukken betreffen ruimtelijke ordening, stedenbouw en/of (financiële) haalbaarheid van een (bouw)locatie.
Binnen de afdelingen Grondgebied en Openbare Werken is onvoldoende capaciteit om dit direct en integraal op te pakken. Omdat het om concreet afgebakende vraagstukken gaat, kunnen deze eenvoudig extern worden uitgezet. Extern uitbesteden zorgt ervoor dat het vaste personeel zich efficiënt kan blijven inzetten op de lopende plannen en projecten. Op basis van een haalbaarheidsstudie of extern advies kan bepaald worden om een project verder uit te gaan voeren. Per jaar gaat het om circa 5 vraagstukken van 50 tot 100 uur. Er wordt gevraagd om een structureel werkbudget van € 35.000.
45
19. BAG: intrekken claims 2020 (budgetoverheveling) Bij het opstellen van de jaarrekening 2020, met name als gevolg van het extra inzetten op de inventarisatie en uitvoering omzetten grondslag Wet WOZ van m3 > m2 is het niet nodig gebleken om een restant (project)budget over te hevelen van 2020 naar 2021. De geraamde claim (via budgetoverheveling) kan daarom achterwege blijven. Thema Duurzaamheid 20. Afval(stoffenheffing) inclusief Covid-19 (afvalverwijdering) In 2020 zijn er diverse gunstige aanbestedingen (onder andere Full service minicontainers / inzameling rest- en GFT-afval (ruim € 97.000)) geweest voor 2021. Ook zijn er diverse bijstellingen geweest, zoals de forse waardevermeerdering van het oud papier (ruim € 137.000) , de toename van de tonnages PMD en meeropbrengsten van de milieustraat, t.o.v. de primitieve begroting 2021. Daarnaast hebben we een bedrag ontvangen van € 42.222 t.b.v. Covid-19 via de algemene uitkering. Dit bedrag storten we rechtstreeks in de egalisatievoorziening Afvalstoffenheffing. Ook zijn er nadelen verwerkt ten opzichte van de primitieve begroting. Dit alles heeft geresulteerd in een berekend voordeel van circa € 250.000. 21. Energietransitie: subsidie RREW, warmtevisie, reserve duurzaamheid (reserve) RREW Wij hebben €176.000 toegekend gekregen voor de uitvoering van de regeling Reductie energiegebruik woningen.
Hiervan gaan we energiebesparende maatregelen laten uitvoeren bij huur- en koopwoningen. Te denken valt aan voorlichting door energieambassadeurs (huur en koop), collectieve inkoopacties voor HR++-glas, hybridewarmtepompen en isolatie van bestaande woningen (koopwoningen) en waardebonnen voor energiebesparende artikelen voor huurders en minima. Een nauwe samenwerking met Woonvizier en het Regionaal Energieloket gaan we hiervoor aan. Deze regeling loopt van 1 april 2021 tot en met 31 juli 2022 (budget zal daarom ook deels in 2022 uitgegeven worden). Warmtevisie De startnotitie Transitie Visie Warmte (TVW) is opgesteld en via een raadsbrief gedeeld met de raad. In deze notitie staat op hoofdlijnen beschreven hoe we dit jaar een visie ontwikkelen op aardgasvrije dorpen. Hoe dat er concreet uitziet wordt momenteel uitgewerkt in een plan van aanpak, waarbij twee sporen worden gevolgd: een technische analyse, gericht op mogelijke warmtealternatieven. En een sociale analyse, waarin communicatie en participatie centraal staan. Op 15 april is de gemeenteraad over dit project én andere energieprojecten in Drimmelen uitgebreid geïnformeerd tijdens een speciale raadsinformatieavond. Reserve duurzaamheid (overschot 2020) Het restant van de reserve duurzaamheid zetten we in 2021 in voor o.a. de Transitie Visie Warmte (TVW) en het project Energie Neutrale Dorpen (END). 22.
Energietransitie: aanvullend budget 2021 De energietransitie vraagt nu en in de toekomst om meer en meer resources. Die zijn heel hard nodig vanwege de ambitieuze doelstellingen uit het landelijk Klimaatakkoord, het gemeentelijk Coalitieakkoord en niet te vergeten de Regionale Energie Strategie 2030. Het is onduidelijk of het Rijk hier extra aan
46
gaat bijdragen. Het Energieteam van de gemeente werkt – veelal samen met haar partners - aan tal van energieprojecten, die energie moeten besparen en/of verduurzamen. Met name de route naar aardgasvrije wijken en energie neutrale dorpen gaat de komende jaren veel tijd en geld kosten. Want na vaststelling van de Transitievisie Warmte begint dit traject pas en zijn zogenoemde wijkuitvoeringsplannen (WUP’s) cruciaal om de klimaatdoelen te realiseren. Hierbij moet, naast budget voor projectondersteuning en -onderzoek, vooral gedacht worden aan gelden voor communicatie en participatie. En daarmee voor draagvlak onder de inwoners en ondernemers van Drimmelen. In het verlengde hiervan is er voor 2021 een extra bijdrage nodig van € 80.000 voor de uitvoering van de energietransitie in het algemeen en het project ‘Aanpak Energieneutrale Dorpen’ in het bijzonder. 23. Energietransitie: postcoderoosproject De energiecoöperatie Opgewekt Drimmelen realiseert op 2 agrarische daken in Hooge Zwaluwe en Lage Zwaluwe zonnepanelen met een postcoderoosproject (regeling verlaagd tarief). In de afrondende fase van het project heeft de coöperatie geïnformeerd of de gemeente deel wil nemen in dit project door Zondelen af te nemen waardoor de projecten definitief door kunnen gaan. Uiteindelijk worden 14 Zondelen á € 300 afgenomen waarmee de projecten de optimale omvang bereiken.
Een bijdrage die zich in 15 jaar terug verdient door de lagere energierekening over x jaar. Thema Leefomgeving 24. Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant: Geothermie / concept begroting 2022 Geothermie Plukmade Ter verduurzaming van het Amerwarmtenet waar de Tuinders van Plukmade op zijn aangesloten zijn er goede lokale omstandigheden gevonden voor een Geothermie project (aardwarmte) aldaar. Het gehele proces zal door de gemeente kritisch gevolgd worden waarvoor de inzet van specifieke externe deskundigheid noodzakelijk is. Concept begroting 2022 Conform de september-circulaire 2020 is rekening gehouden met een gemiddelde loonkostenstijging van 1,5% ten opzichte van 2021. De geactualiseerde indexering van het jaar 2021 is in de circulaire 2020 neerwaarts bijgesteld van 2,9% (volgens de september-circulaire 2019) naar 1,8%. Voor de bepaling van de personele kosten is rekening gehouden met de bijgestelde verwachting voor 2021. Dit leidt er toe dat de bedragen in het meerjarenperspectief neerwaarts bijgesteld worden. 25. Omgevingsvergunning (inclusief leges) Een aanhoudend hoger aantal aanvragen voor woningbouw, de ambitie om juist nog meer in te zetten op woningbouw en een nieuwe manier van werken onder de Omgevingswet, vragen om meer inzet van het ambtelijke apparaat aan de voorkant van het proces van vergunningverlening en het toezicht in de praktijk.
Enerzijds door meer massa te organiseren voor de intake en begeleiding van aanvragen, anderzijds door het (deels) behouden van de huidige capaciteit bij toezicht. Tegenover deze extra kosten staan ook in gelijke mate extra legesinkomsten. Naar verwachting wordt in 2021 een bedrag van € 208.000 aan
47
extra legesinkomsten ontvangen. Dit bedrag wordt benut voor de inhuur van extra capaciteit voor dit doel.
48
4. Sociaal domein Inleiding Inleiding De hoofddoelstelling van het programma is: We hebben een inclusieve samenleving, waarbij iedereen ongeacht leeftijd, sociale klasse, afkomst of beperking, in de gemeente Drimmelen mee kan doen aan activiteiten op het gebied van onderwijs, werk, sport en ontmoeting, zorg en welzijn. Iedereen neemt hierbij zijn eigen verantwoordelijkheid en ondersteunt de mensen in zijn omgeving. Mensen die het niet redden met hulp van mensen uit hun omgeving of algemene voorzieningen, krijgen ondersteuning van de gemeente. In het coalitieprogramma Een mooi en gezond Drimmelen maken we SAMEN ! staat: Drimmelen is een gemeenschap waar mensen naar elkaar omkijken en waar we er samen voor zorgen dat iedereen mee kan doen aan alles wat een samenleving maakt. Om dat in de toekomst ook zo te houden, willen we stevig inzetten op preventie en innovatie binnen alle onderdelen. Sport en cultuur met sportieve en culturele evenementen zijn belangrijke dragers van een gezonde, gelukkige en vitale samenleving. We willen een relatie leggen met de ambities in het sociale domein. Onze buurthuizen dragen bij aan ontmoeten, meedoen en gezelligheid. Het stimuleren van sport, ontmoeten, cultuur en hiervoor ruimten faciliteren die zo optimaal mogelijk benut worden. De gemeente richt zich primair op breedtesport en faciliteert evenementen.
Het programma is uitgewerkt in vijf thema’s. De programmadoelstellingen zijn uitgewerkt in de volgende thema’s en bijbehorende subdoelstellingen: 1. Opgroeien en opvoeden 2. Zorg voor kwetsbare burgers 3. Participatie door werk en maatschappelijke inzet 4. Sport en bewegen 5. Sociaal culturele accommodaties. 4.1 Opgroeien en opvoeden Wat willen we bereiken? Onderwijs faciliteren Het onderwijs in de gemeente in nauw overleg met het werkveld op een goede wijze faciliteren. Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2019-2022 De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting binnen haar grenzen op het terrein van nieuwbouw, uitbreiding en vervanging. In 2020 startten we met de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 2020-2023, nadat de gemeenteraad het plan voorjaar 2020 had vastgesteld. Belangrijkste actiepunten zijn de zaken voortvloeiend uit de Visie Made (nieuwbouw voor De Stuifhoek en daarna Den Duin), de verdere uitvoering van de
49
Integrale Kindcentra (IKC’s) en het verkennen van de mogelijkheden tot samenwerking tussen Openbaar en Bijzonder onderwijs in Terheijden, waarvoor de (nog op te stellen) Visie Terheijden de basis is. Kwaliteit De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting binnen haar grenzen op het terrein van nieuwbouw, uitbreiding en vervanging. In 2020 startten we met de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 2020-2023, zoals begin 2020 door de gemeenteraad werd vastgesteld. Belangrijkste actiepunten voor de periode vanaf 2020 zijn de zaken voortvloeiend uit de Visie Made (nieuwbouw voor IKC De Stuifhoek in Made), de verdere uitvoering van de Integrale Kindcentra (IKC’s) en het verkennen van de mogelijkheden tot samenwerking tussen Openbaar en Bijzonder onderwijs in Terheijden. Met de start van het project nieuwbouw IKC de Stuifhoek is medio 2020 een aanvang gemaakt. Het project nieuwbouw IKC de Stuifhoek ligt op schema, de stedenbouwkundige modellen zijn uitgewerkt. Met de Visie onderwijs Terheijden starten we na de zomer 2021. Als gevolg van de coronacrisis en ventilatie in binnenruimten, werd luchtkwaliteit en verbetering hiervan in schoolgebouwen weer actueel. We hebben de mogelijkheden voor verbetering met de schoolbesturen besproken en in beeld gebracht. Voor 2 scholen is er een rijkssubsidie binnengehaald.
Verbreding natuur- en cultuureducatie Natuur- en cultuureducatie is belangrijk binnen het onderwijs en een bezoek aan de Biesbosch hoort daarbij. Dit staat opgenomen in het coalitieakkoord. De meeste basisscholen in Drimmelen nemen deel aan het zogenaamde Schoolbootproject, waarbij iedere groep 6 een bezoek brengt aan de Biesbosch en een educatief programma volgt . In 2021 geven we verder uitvoering aan dit project. Daarnaast promoten we als gemeente zogenaamde groene schoolpleinen, zoals bij basisschool De Windhoek in Terheijden al is gerealiseerd. Kwaliteit Natuur- en cultuureducatie is belangrijk binnen het onderwijs en een bezoek aan de Biesbosch hoort daarbij. Als gemeente dragen wij 50% bij aan de bezoeken van de groepen 6 aan de Biesbosch. Afgelopen schooljaar heeft vanwege corona geen enkele basisschool gebruik gemaakt van dit aanbod. De bezoeken vinden met name in het voorjaar plaats. Ook voor de eerste helft van 2021 ligt het project vanwege corona helaas stil. In het kader van het promoten van groene schoolpleinen: Stichting De AmerkantOp en Stichting BEI hebben op boomfeestdag een mooi initiatief genomen om bomen te planten op het schoolplein van basisschool De Grienden in Lage Zwaluwe. Dit deden zij samen met kinderen van de school en met vertegenwoordiging vanuit het college.
Wij willen stimuleren dat beide stichtingen hiermee doorgaan en ook de andere scholen benaderen. Deze aanpak heeft meerdere voordelen: we planten bomen, doen hiermee aan duurzaamheid en aan biodiversiteit, natuur en groen 50
middels een vorm van overheidsparticipatie. Tevens wordt de jeugd betrokken en werken we zo aan het verder vergroenen van de schoolpleinen (zie financiële paragraaf). Ouderen en kinderen helpen in het zelfstandig oplossen van problemen Ouderen en kinderen helpen in het zelfstandig oplossen van uiteenlopende problemen waardoor de instroom van jongeren in de geïndiceerde jeugdzorg zoveel mogelijk wordt beperkt. Wat gaan we daarvoor doen? Beheersing kosten jeugdzorg De gemeente Drimmelen maakt onderdeel uit van de samenwerkingsregio jeugdzorg West-Brabant Oost (WBO). Binnen deze regio maken we samen beleid en regelen we de inkoop van de specialistische jeugdzorg volgens de in 2020 door de gemeenteraad vastgestelde kaders. De vraag naar jeugdzorg blijft groot en de budgetten beperkt. Daarom startten we medio 2020 met de Taskforce jeugd in samenwerking met gemeente Geertruidenberg. We zijn immers gezamenlijk verantwoordelijk voor de toegang van jeugdzorg, het Centrum Jeugd en Gezin (CJG). De opdracht aan de Taskforce is om lokale beheersmaatregelen in te zetten, in aanvulling op de regionale beheersmaatregelen. Het doel is om kwalitatief goede jeugdzorg te blijven bieden aan jeugdigen in onze gemeenten die dat nodig hebben. Maar hierbij de groei van de kosten voor de niet vrij toegankelijke jeugdzorg te beperken.
Naast de inzet van beheersmaatregelen wordt ook gewerkt aan een cultuuromslag. Kwaliteit De druk op de uitvoering van de Jeugdwet neemt al meerdere jaren toe. En de transformatie komt nog niet echt van de grond. Met het inzetten van een 'taskforce jeugd' streven we naar het doorbreken van deze trend. Het is nog te vroeg om conclusies te kunnen trekken over de effecten van de taskforce. Wel zijn op basis van de eerste kwartaalrapportage van de taskforce op inhoud al kleine veranderingen zichtbaar. Het realiseren van de taakstelling vanuit de taskforce jeugd lijkt bemoeilijkt te worden door de coronacrisis. In het vierde kwartaal van 2020 is een voorzichtige volumegroei zichtbaar, welke, met name voor verblijfszorg en jeugdbescherming, ook in het eerste kwartaal van 2021 zichtbaar is. Juist verblijfszorg is relatief dure zorg. De groei is zichtbaar in aantal jeugdigen met een vorm van jeugdzorg, maar ook in een toename van de duur van de ingezette zorg. Waarschijnlijk is deze groei voor een groot gedeelte toe te wijzen aan de coronacrisis. Dit is echter niet één op één aan te tonen. Naast deze volumegroei zien we ook een 'dure' casus welke tegen de verwachting in doorloopt in 2021. De kosten voor specialistische jeugdzorg kennen een sterk onzeker element. Eén jeugdige meer of minder in zorg kan, in uitzonderlijke casussen, veel verschil maken.
In 2020 hadden we een jeugdige in zorg met een zeer complexe zorgvraag met als gevolg extreem hoge zorgkosten. Helaas voor deze jeugdige heeft deze, tegen de verwachting in, nog altijd veel zorg nodig. De doorloop in 2021 van deze extreem dure casus was niet opgenomen in de begroting 2021 omdat men
51
op inhoudelijke gronden verwachtte dat de betreffende jeugdige geen extreme zorgvraag meer zou hebben. Op basis van de jaarprognose jeugdzorg in de vorm van PGB (persoonsgebonden budget) zien we reeds een overschrijding in het begrote PGB budget. Deze jaarprognose is gebaseerd op de realisatie in het eerste kwartaal van 2021. Het Rijk stelt extra incidentele middelen voor de jeugdzorg voor 2021 beschikbaar. Het gaat voor gemeente Drimmelen om afgerond € 450.000. Doorontwikkeling CJG Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Drimmelen-Geertruidenberg is per 2020 een Bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO). Het CJG is hiermee als organisatie klaar voor de toekomst. Medewerkers zijn in dienst gekomen bij het CJG. Daarmee zijn gelijke omstandigheden gerealiseerd voor alle medewerkers. De organisatievorm is veranderd, maar de werkzaamheden van het CJG zijn gelijk gebleven. Er is sprake van continuïteit van hulp en ondersteuning met als uitgangspunt: één gezin, één plan, één regisseur. De BVO is nieuw en dit brengt nieuwe uitdagingen en kansen met zich mee voor de toekomst. In 2020 heeft de manager van het CJG afscheid genomen vanwege gezondheidsredenen. In 2020 is er vervanging ingezet. Naar verwachting start de nieuwe manager per eind 2020. Het CJG is eind 2019 verhuisd naar een nieuwe huisvesting: het voormalige politiebureau in Geertruidenberg.
Naar verwachting gaat de opgerichte Taskforce (financiële) effecten bereiken. We werken aan de zichtbaarheid en bekendheid van het CJG door verbetering van de website en het versterken van de samenwerking tussen het CJG, huisartsen, consultatiebureaus en onderwijs. Kwaliteit Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Drimmelen-Geertruidenberg werd per 2020 een Bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO) en verhuisde naar een nieuwe locatie. 2020 was een overgangsjaar waarin nog veel zaken ingeregeld moesten worden. Door corona kwam de draagkracht van gezinnen onder druk te komen staan. Het CJG anticipeert daarop door ondersteuning en advies te bieden. Ook bracht het de nodige uitdagingen voor de medewerkers van het CJG met zich mee op het gebied van thuiswerken en het verlenen van online dienstverlening. In 2020 is een wachtlijst ontstaan. De wachtlijst en wachttijd is in de eerste maanden van 2021 verder teruggedrongen. Voorjaar 2021 zijn nieuwe professionals gestart en is de verwachting dat de wachttijd binnen afzienbare tijd terug gebracht is naar 4 weken. Dit is uiteraard afhankelijk van de instroom, die vooralsnog hoog blijft. Dit geeft druk op de formatie van het CJG en heeft mede te maken met wachttijden bij zorgaanbieders en Raad voor Kinderbescherming.
Ook ontwikkelingen als de noodzakelijke voorbereiding op de nieuwe wet woonplaatsbeginsel per 2022 en de aanbesteding van een nieuw registratiesysteem vragen veel inzet van het CJG.
52
Uitvoering jeugd- en jongerenbeleid We voeren de beleidsnota Jeugd- en jongerenbeleid 2018-2021 uit en geven in 2021 extra aandacht aan participatie door jongeren. Jeugdigen en jongeren in onze gemeente moeten zich kunnen ontplooien en mee kunnen doen in de samenleving. Zo groeien ze op tot zelfstandige volwassenen die hun steentje bijdragen aan de maatschappij. We vinden het daarom belangrijk jongeren te betrekken bij ontwikkelingen in de gemeente. Het is aan het onderwijs om participatie structureel te borgen in het lesprogramma. Voor de basisscholen bieden wij het programma “Democracity” aan. Samen met het Dongemond College Made organiseren we in 2021 wederom de jongeren gemeenteraadsdag. Kwaliteit We voeren de beleidsnota Jeugd- en jongerenbeleid 2018-2021 uit. Echter de coronacrisis heeft een grote impact op jongeren. Vanwege de coronamaatregelen is een aantal activiteiten waaronder Democracity en de jongeren gemeenteraadsdag niet doorgegaan. Mogelijk dat deze activiteiten najaar 2021 wel kunnen plaatsvinden. De gemeenten hebben van het Rijk aanvullende middelen ontvangen om de negatieve effecten van de coronacrisis voor de doelgroep jeugd en jongeren tegen te gaan.
Deze middelen zetten we in voor de werkgroep eenzame jongeren, tijdelijke formatie uitbreiding jongerenwerk en het vergroten van het professionele ondersteunings- en activiteitenaanbod voor jeugd en jongeren in 2021 (zie financiële paragraaf). 4.2 Zorg voor kwetsbare burgers Wat willen we bereiken? Helpen bij het terugdringen van schulden Helpen bij het terugdringen van schulden waarbij de eigenverantwoordelijkheid van mensen voorop staat. Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering beleidsplan minimabeleid en schuldhulpverlening De gemeenteraad stelde begin 2019 het beleidsplan minimabeleid en schuldhulpverlening vast. Vanaf dat moment geven we uitvoering aan dit plan. Zo bieden we abonnementen aan voor minima voor sport en bibliotheek. Voor 2021 voeren we het plan verder uit. Zo verhuist het lokale uitdeelpunt van de voedselbank naar een andere locatie om de continuïteit te waarborgen. Verder voeren we het communicatieplan uit om zo nog meer inwoners te bereiken met onze voorzieningen. Kwaliteit De gemeenteraad stelde begin 2019 het beleidsplan minimabeleid en schuldhulpverlening vast. Vanaf dat moment geven we uitvoering aan dit plan. De acties van 2019 en 2020 lopen ook in 2021 door, denk hierbij aan gratis sporten voor minima, het gratis bibliotheekabonnement en het verhogen van de bijdrage tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten.
Enkele acties van 2020 en 2021 hebben door Corona vertraging opgelopen, zoals taal op de werkvloer. Verder is per 1-1-2021 53
de nieuwe wet schuldhulpverlening in werking getreden. De gemeenteraad stelde hiervoor een verordening vast. De uitvoering loopt volgens planning. Ondersteuning van mensen Door ondersteuning kunnen mensen zich beter redden en hebben ze een betere kwaliteit van leven. Wat gaan we daarvoor doen? Aanpak eenzaamheid De gemeente Drimmelen ondertekende in 2019 het landelijke actieprogramma Eén tegen eenzaamheid. Dit is ook een van de speerpunten van de agenda van het Drimmelense project Geluk. Na evaluatie van de activiteiten om eenzaamheid tegen te gaan in 2020, besluit de werkgroep of en welke activiteiten in 2021 georganiseerd gaan worden. Kwaliteit De aanpak van eenzaamheid is een van de speerpunten uit het project Geluk en maakt onderdeel uit van de uitvoering aan het ondertekende landelijke actieprogramma Een tegen eenzaamheid. Door de coronamaatregelen zijn vrijwel alle activiteiten gericht op ontmoeten stil gelegd. De zorg- en welzijnspartners hebben ingezet op alternatieve vormen van contact, zoals de belcirkels. De pilot Huiskamers wordt met 2 jaar verlengd, tot en met 2022. Hierdoor is laagdrempelige ontmoeting in Terheijden en Lage Zwaluwe mogelijk. In het vierde steunpakket corona zijn budgetten voor het tegengaan van eenzaamheid onder ouderen en voor het extra begeleiden van kwetsbare groepen opgenomen.
De voor de pilot benodigde middelen kunnen hieruit bekostigd worden (zie financiële paragraaf). De overige middelen voor bestrijden eenzaamheid en begeleiding kwetsbare groepen worden ingezet in overleg met de werkgroep eenzaamheid. Hiervoor wordt nog een voorstel gemaakt. Aanpak laaggeletterdheid Taal is één van de belangrijkste voorwaarden om mee te kunnen doen. In het coalitieakkoord Een mooi en gezond Drimmelen maken we SAMEN ! is de aanpak van laaggeletterdheid als speerpunt opgenomen. Daarom tekenden we met alle lokale partners een intentieovereenkomst om samen laaggeletterdheid aan te pakken. De acties waar we in 2020 mee startten, zoals scholing medewerkers en partners bij het herkennen van laaggeletterdheid, afnemen van taaltoetsen om inwoners verder te helpen bij de Nederlandse taal en een gratis bibliotheekabonnementen voor minima in Drimmelen, krijgen in 2021 een vervolg. Verder stelden we een regionaal plan laaggeletterdheid op met een aantal gemeenten in West-Brabant. Hierin zijn ook activiteiten opgenomen die aansluiten bij onze lokale agenda. U kunt hierbij denken aan het aanstellen van een regionale taalcoördinator die aanjager is en aanspreekpunt voor de gemeenten. En het maken van de verbinding tussen taal en werkgevers en werknemers.
54
Kwaliteit Taal is één van de belangrijkste voorwaarden om mee te kunnen doen. Daarom tekenden we met alle lokale partners een intentieovereenkomst om samen laaggeletterdheid aan te pakken. In 2020 zijn alle mensen, die een uitkering hebben, gescreend op taalvaardigheid. Dit geldt ook voor alle mensen die een uitkering aanvragen, want de taaltoets was een standaard onderdeel van de intake. In 2021 is dit in verband met de Corona niet verder opgepakt. Zodra dit weer mogelijk is, gaan we hier opnieuw mee aan de slag. Ook kunnen alle minima uit de gemeente Drimmelen een beroep doen op een gratis bibliotheekabonnement. Ook in 2021 wordt hier nog steeds gebruik van gemaakt. Verder zijn we najaar 2020 aan de slag gegaan met de uitvoering van het regioplan laaggeletterdheid. Een onderdeel van dit plan en het beleidsplan minimabeleid en schuldhulpverlening is overleg met werkgevers over een aanbod voor werknemers die laaggeletterd zijn. Door Corona is dit echter nog niet van de grond gekomen. In de eerste helft van 2021 zijn we op zoek gegaan naar mogelijkheden om dit toch weer uit te gaan rollen. Dit wordt verder uitgewerkt. Algemene voorzieningen realiseren In 2021 neemt het college een besluit over het voortzetten van de Huiskamers in verzorgingstehuizen de Ganshoek in Lage Zwaluwe en Antonius Abt in Terheijden.
De Huiskamers zijn algemene voorzieningen waar inwoners met en zonder Wmoindicatie terecht kunnen voor activiteiten, een maaltijd en ontmoeting. Door de coronamaatregelen zijn deze echter enkele maanden gesloten geweest en hebben zich niet kunnen ontwikkelen. Kwaliteit Sinds eind 2019 voeren we een Pilot uit met twee Huiskamers in verzorgingstehuizen De Ganshoek in Lage Zwaluwe en Antoniusabt in Terheijden. Door de 'blijf thuis'-maatregel zijn de Huiskamers tijdelijk gesloten geweest. Deelnemers zijn, indien nodig, op andere manieren ondersteund. Daarna zijn de Huiskamers in aangepaste vorm weer open gegaan voor de meest kwetsbare inwoners. De Huiskamers zijn door de beperkingen niet de laagdrempelige dagbestedingslocaties geworden voor kwetsbare inwoners, die we voor ogen hadden. Hierdoor is het nog niet mogelijk te bepalen of het concept Huiskamers werkt in de gemeente Drimmelen en is besloten de Pilot met 2 jaar te verlengen, tot en met 2022. In het vierde steunpakket corona zijn budgetten voor het tegengaan van eenzaamheid onder ouderen en voor het extra begeleiden van kwetsbare groepen opgenomen. De voor de pilot benodigde middelen kunnen hieruit bekostigd worden (zie onderdeel eenzaamheid en financiële paragraaf). Consequenties abonnementstarief Het abonnementstarief heeft vooral in 2019 voor extra aanvragen voor Hulp bij het Huishouden en woonvoorzieningen gezorgd.
Het aantal aanvragen stabiliseert zich in 2020. Maar de lage eigen bijdrage blijft ervoor zorgen dat inwoners minder 55
snel zelf oplossingen voor hun beperkingen zoeken en er meer mensen een beroep doen op de Wmo, ook in 2021. Vanzelfsprekend blijven we de Wmo-aanvragen kritisch bekijken en blijven we zoeken naar alternatieven. Kwaliteit Door het abonnementstarief, een relatief lage vaste eigen bijdrage per maand (in 2021 € 19), vragen meer inwoners een Wmomaatwerkvoorziening aan. Dit zien we onder andere terug in de stijging van het aantal aanvragen Hulp bij het Huishouden. Aanvragers geven regelmatig aan graag Hulp bij het huishouden via de gemeente te ontvangen, omdat dit goedkoper is dan het zelf te moeten regelen. Hierdoor neemt de druk op het budget voor Wmo-voorzieningen toe. Huisvesting, inburgering en re-integratie statushouders Het Rijk verandert de inburgering vanaf medio 2021 behoorlijk. De regie komt veel meer bij de gemeente te liggen. Het is belangrijk om statushouders vanaf de start te begeleiden bij taal en werk. Zodat ze snel mee kunnen doen in de Nederlandse samenleving. De gemeente wordt verantwoordelijk voor de inkoop van inburgering en begeleiding van statushouders. Wij zijn al met de voorbereiding gestart. Zo voeren we samen met MidZuid en de Dongemondgemeenten een pilot uit om leren en werken voor statushouders te combineren en voeren we de pilot ontzorgen al uit. Hierbij gaan we uit van de mogelijkheden van statushouders.
De afspraken met Vluchtelingenwerk bekijken we in 2020 opnieuw en krijgen in 2021 hun vervolg. We zijn verantwoordelijk voor het huisvesten van statushouders. We hebben nog steeds een achterstand in deze taakstelling, maar zijn verschoonbaar. We startten in 2020 in samenwerking met onze partners met het opstellen van een plan van aanpak om de achterstanden in 2021 zo veel als mogelijk verder in te lopen. Kwaliteit Het Rijk verandert de inburgering van statushouders, waarmee de regie bij de gemeente komt te liggen. De invoering van de nieuwe wet inburgering is opnieuw doorgeschoven, nu naar 1 januari 2022. Regionaal zijn we al volop bezig met de voorbereiding van deze nieuwe wet, zoals voorbereiding van het beleidskader, de leerroutes en inkoop. De uitvoering van de pilots "ontzorgen" en "duale trajecten" in samenwerking met de Dongenmondgemeenten en MidZuid heeft door de coronacrisis vertraging opgelopen. De ervaring met deze pilots gebruiken we voor de verdere invulling van onze nieuwe taken. De gemeenteraad heeft op 3 juni 2021 ingestemd met het regionale beleidskader inburgering. De beschikbare budgetten voor de uitvoering van deze wet brengen nog een risico met zich mee. Ook zijn we verantwoordelijk voor het huisvesten van statushouders. We hebben nog steeds een achterstand in deze taakstelling, maar zijn verschoonbaar.
In 2020 zijn we gestart met het maken van een plan van aanpak om de achterstanden bij huisvesting statushouders in te lopen. Dit heeft echter door corona ook vertraging opgelopen. Wel liepen we de achterstand voor een gedeelte in, omdat we in 2020 veel statushouders geplaatst hebben. In 2021 gaan we verder met het huisvesten van de 56
statushouders. Het Rijk verdubbelde de taakstelling. De gemeenteraad heeft bij de behandeling van het beleidskader inburgering een tweetal moties aangenomen. Met het doel op deze manier druk richting Rijk en Provincie uit te oefenen om enerzijds voldoende middelen te krijgen voor taken inburgering en anderzijds de achterstand taakstelling huisvesting statushouders uit zogenaamde AZC-periode te laten vervallen. Het college geeft uitvoering aan deze moties.
Ontwikkelingen Hulp bij het huishouden Hulp bij het Huishouden (HbH) is een maatwerkvoorziening en valt onder het abonnementstarief Wmo. We zien groei in de aanvragen en kosten. Hoewel de coronacrisis de groei afvlakt, verwachten we dat de groei doorzet. Door de invoering van het abonnementstarief is de financiële drempel om hulp aan te vragen weggevallen. Daarom bekijken we aanvragen kritisch en zoeken ook naar alternatieven. Door vergrijzing en het langer thuis blijven wonen van oudere inwoners zal de vraag echter toenemen. In 2021 gaat een nieuw contract HbH in. De AMvB Reële prijs Wmo leidt tot hogere tarieven. We zoeken, samen met de gemeenten Altena en Geertruidenberg, naar mogelijkheden om de kosten te beheersen, onder andere door innovatie. Kwaliteit Hulp bij het Huishouden (HbH) is een maatwerkvoorziening en valt onder het abonnementstarief Wmo. Voor 2021 en verder sloten we samen met de gemeenten Altena en Geertruidenberg een nieuwe overeenkomst af met aanbieders van huishoudelijke ondersteuning. De huidige wet- en regelgeving leidden tot een aanzienlijke tariefstijging. De vraag naar huishoudelijke ondersteuning vertoont sinds 2019 een stijgende lijn, vooral als gevolg van de invoering van het abonnementstarief. Bij de huidige stand van zaken verwachten we de volumestijging binnen budget te kunnen opvangen, maar het blijft moeilijk om de volumegroei in te schatten.
We zijn samen met Altena en Geertruidenberg op zoek naar mogelijkheden tot innovatie en kostenbeheersing. Daarbij betrekken we (vertegenwoordigers van) cliënten en aanbieders. Stimuleren van een gezonde leefstijl Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering lokaal gezondheidsbeleid Met ingang van 2019 hebben we een nieuwe beleidsnota lokaal gezondheidsbeleid. In 2021 geven we verder uitvoering aan de nota. Speerpunten zijn het tegengaan van roken, alcohol- en drugsgebruik onder jongeren. We stimuleren een gezonde leefstijl van zowel jong als oud. Eenzaamheid en kwetsbaarheid onder ouderen willen we voorkomen. We hebben extra aandacht voor ondersteuning bij het omgaan met dementie. Ook zetten we ons in om een volledig dekkend AEDnetwerk te hebben. In 2021 voeren we het Project Rookvrije Generatie verder uit en worden diverse locaties in onze gemeente rookvrij. Daarnaast geven we
57
uitvoering aan een nieuw preventieplan, alcohol en drugs. Verder continueren we de inzet van buurtsportcoaches. Kwaliteit We voeren in 2021 de beleidsnota lokaal gezondheidsbeleid uit. Vanwege corona zijn een aantal activiteiten niet doorgegaan, waaronder de leefstijldag en themadag drugs voor leerlingen Dongemond College. Mogelijk dat deze activiteiten in het najaar 2021 alsnog kunnen plaatsvinden. In 2021 gaan we wel door met verdere implementatie van Rookvrije Generatie en Gezonde Sportkantine. Ook hebben we een lokaal preventieakkoord opgesteld. De basis van dit akkoord is het lokaal gezondheidsbeleid en de samenwerking met de gezondheidspartners in de vorm van Kerngezond Drimmelen. Ook sluit het preventieakkoord aan bij het reeds afgesloten sportakkoord Drimmelen. 4.3 Participatie door werk en maatschappelijke inzet Wat willen we bereiken? Bevorderen dat mensen met en zonder arbeidsbeperking bij reguliere werkgevers aan het werk gaan We gaan dit doen, waar nodig met begeleiding en inzet van instrumenten, zodat ze bij reguliere werkgevers aan het werk gaan. Wat gaan we daarvoor doen? Huisvesting, inburgering en re-integratie statushouders Het Rijk verandert de inburgering vanaf medio 2021 behoorlijk. De regie komt veel meer bij de gemeente te liggen. Het is belangrijk om statushouders vanaf de start te begeleiden bij taal en werk.
Zodat ze snel mee kunnen doen in de Nederlandse samenleving. De gemeente wordt verantwoordelijk voor de inkoop van inburgering en begeleiding van statushouders. Wij zijn al met de voorbereiding gestart. Zo voeren we samen met MidZuid en de Dongemondgemeenten een pilot uit om leren en werken voor statushouders te combineren en voeren we de pilot ontzorgen al uit. Hierbij gaan we uit van de mogelijkheden van statushouders. De afspraken met Vluchtelingenwerk bekijken we in 2020 opnieuw en krijgen in 2021 hun vervolg. We zijn verantwoordelijk voor het huisvesten van statushouders. We hebben nog steeds een achterstand in deze taakstelling, maar zijn verschoonbaar. We startten in 2020 in samenwerking met onze partners met het opstellen van een plan van aanpak om de achterstanden in 2021 zo veel als mogelijk verder in te lopen. Kwaliteit Het Rijk verandert de inburgering van statushouders, waarmee de regie bij de gemeente komt te liggen. De invoering van de nieuwe wet inburgering is opnieuw doorgeschoven, nu naar 1 januari 2022. Regionaal zijn we al volop bezig met de voorbereiding van deze nieuwe wet, zoals voorbereiding van het beleidskader, de leerroutes en inkoop. De uitvoering van de pilots "ontzorgen" en "duale trajecten" in samenwerking met de Dongenmondgemeenten en MidZuid heeft door de coronacrisis vertraging 58