05 02 Bijlage Begroting 2023.pdf
Tekst van het document
Overweging participatiebudget Omschrijving Om mensen écht te versterken en ademruimte te bieden, overwegen we om een participatiebudget aan inwoners met een uitkering of laag inkomen te verstrekken. We richten eerst een pilot in waarin we gaan meten wat het versterkend effect van deze maatwerkvoorziening precies is. Op basis van de uitkomsten van de pilot zullen we besluiten of we met deze voorziening doorgaan; Wat is het resultaat? In 2023 is een pilot gestart waarin we een participatiebudget aan inwoners met een laag inkomen verstrekken.
Sociaal minimum, humane behandeling en goede WMO-voorzieningen zijn uitgangspunten Omschrijving De gemeente heeft de taak en de plicht om inwoners, die dat echt niet zelf kunnen, te ondersteunen. Een sociaal minimum, goede WMO-voorzieningen, een humane behandeling en hulp naar nieuwe kansen zijn daarbij uitgangspunten. De verandering naar integraal werken in het sociaal domein, zetten we daarom door. Hiermee krijgen we de vraag achter de vraag nog beter helder, missen we geen zaken en vinden we sneller de juiste oplossing. Wat is het resultaat? We bieden maatwerk en treden op tegen misbruik daarvan; met oog voor de menselijke maat. Bij multi-problem situaties zorgt een procesregisseur voor stimuleren eigen kracht en inzet van de ondersteuning die nodig is.
64
Drìmme[en
Bestrijding eenzaamheid Omschrijving Bestrijding eenzaamheid. Wat is het resultaat? De werkgroep spant zich maximaal in om eenzaamheid onder onze inwoners te verminderen. We starten een onderzoek onder ouderen naar eenzaamheid.
Algemene voorzieningen realiseren Omschrijving De pilot Huiskamers verlengden we met 2 jaar, tot en met 2022. Door corona heeft de pilot in 2020-2021 onvoldoende kans van slagen gehad en was gezellig samenzijn en meedoen niet mogelijk. Door de verlenging is laagdrempelige ontmoeting in Terheijden en Lage Zwaluwe mogelijk en hoeven geen maatwerkvoorzieningen voor dagbesteding verstrekt te worden aan inwoners van die dorpen. Surplus zet hierbij in op aantrekkelijke activiteiten voor de bezoekers en actieve communicatie. Wat is het resultaat? Eind 2022 evalueren we de pilot. Als deze is geslaagd, werken we in 2023 een plan uit voor voortzetting en eventueel verbreding van de algemene voorzieningen voor dagbesteding naar meerdere kernen in Drimmelen.
Doordecentralisatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Omschrijving Vanaf 2022 zijn alle gemeenten zelf verantwoordelijk voor beschermd wonen in plaats van de centrumgemeenten. De middelen worden vanaf 2023 herverdeeld over de gemeenten, gefaseerd over een periode van tien jaar. De gemeenten in de regio Breda hebben vooruitlopend hierop vanaf 1 januari 2021 gezamenlijk de verantwoordelijkheid genomen voor beschermd wonen. Ze hebben in 2021 een regionaal beleidskader beschermd wonen voor de periode 2021-2025 vastgesteld. Ook is een (lichte) gemeenschappelijke regeling opgesteld waarin de samenwerking juridisch wordt geborgd. Deze regeling heeft zowel betrekking op de inkoop van als de toegang tot de voorzieningen. Het jaar 2022 stond in het teken van de implementatie van het beleid in 2023 gaan we hier verder mee. Wat is het resultaat? De bedoeling van de doordecentralisatie is dat mensen met psychiatrische en sociaal-maatschappelijke problemen zo zelfstandig mogelijk kunnen wonen en meedoen in hun eigen woonomgeving. De gezamenlijke regionale begroting voor beschermd wonen 2023 is budgetneutraal, maar er blijven onzekerheden en financiële risico's voor de gemeente Drimmelen.
Huisvesting, inburgering en re-integratie statushouders Omschrijving
65
Drìmme[en
We gaan onderzoeken waar er plaatsen zijn om de statushouders te huisvesten. In het tweede kwartaal zal een start gemaakt worden met de uitwerking hiervan. Wat is het resultaat? Er is voldoende huisvesting om te voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouderhouders zoals die door het Rijk is vastgesteld.
Uitvoering beleidsplan sociaal domein Omschrijving De gemeenteraad stelde begin 2019 de beleidsnota Sociaal Domein vast voor de periode 2019-2023. Een van de onderdelen is het werken met procesregie om in complexe situaties tot één aanpak te komen: 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur. In 2020 is een procesregisseur gestart in de vorm van een pilot. De pilot was geslaagd en daarom is een procesregisseur toegevoegd aan het team dat zorgdraagt voor de uitvoering van de gemeentelijke taken in het Sociaal domein. In 2023 willen we de functie procesregie uitbreiden omdat deze functie bijdraagt aan het verbeteren van ondersteuning in complexe casussen. Daarnaast moeten de werkafspraken over privacy vernieuwd worden. Ook de mogelijkheden tot verbetering van cliëntondersteuning blijft een aandachtspunt. Als de pilot Huiskamers slaagt, werken we een plan uit voor de start van algemene voorzieningen voor dagbesteding in iedere kern. Wat is het resultaat? Door uitvoering van het integrale 3D-beleid worden onze kwetsbare inwoners beter ondersteund.
Prestatie-indicator Prestatie-indicator
Werkelijk 2021
Begroot 2022
Begroot 2023
Aantal plaatsen beschut werken
7
8
9
Aantal loonkostensubsidie
40
42
45
Aantal Wsw-ers
56
54
53
4.3 Sociale structuur, sport en zorg Wat willen we bereiken? Investeren in onze sociale structuur De zorgvraag neemt toe. Op alle zorgterreinen, van jong tot oud en van rijk tot arm. Nu is hét moment om te investeren in onze sociale structuur, het voorliggend veld. Meer en hogere subsidies voor onze verenigingen, stimuleringsregelingen op het gebied van bijvoorbeeld gezondheid, bewegen en sport, vernieuwde afspraken met onze welzijnsinstellingen. De dorpshuizen vervullen een cruciale functie in onze dorpen. Op deze manier houden we de zorg in de toekomst goed en betaalbaar. Sporten is gezond en zorgt voor sociale samenhang.
66
primmed
Wat gaan we daarvoor doen? Verstevigen van het voorliggende veld Omschrijving We trekken structureel geld uit om het voorliggend veld te verstevigen. Dit gaat in ieder geval naar: Hogere subsidies voor (de jeugdleden van) onze verenigingen. We bekijken of we dit kunnen verbinden aan de bijdrage die zij leveren aan de maatschappelijke opgave van de gemeente. Voorbeelden: - Rookvrije generatie en anti-discriminatie; - Het voorkomen van eenzaamheid onder ouderen en jongeren blijft een belangrijke plaats innemen in het gemeentelijke beleid. Met als doel gezondheidsverslechtering te voorkomen; - Het armoedebeleid: preventie, vroegsignalering, maatwerk en minimaregelingen die zorgen dat je mee kunt doen vormen de basis. Bijdrage aan Leergeld en gratis sporten en bibliotheek staan niet ter discussie, zodat kinderen nooit de dupe worden van armoede; - Diverse punten genoemd onder de andere thema's in dit programma; Wat is het resultaat? Hogere subsidies voor verenigingen.
Inclusiviteit Omschrijving Inclusiviteit en toegankelijkheid gelden voor iedereen en voor alle doelgroepen. We doen bij al het gemeentelijk beleid een toets of er wordt voldaan aan het wegnemen van fysieke of mentale drempels; Wat is het resultaat? We verlengen het project inclusie en de bijbehorende projectleider met een jaar waardoor het projectplan inclusie grotendeels wordt uitgevoerd.
Samen met verenigingen plan maken om verenigingen te ondersteunen Omschrijving Veel verenigingen hebben in de coronatijd hun ledenaantal zien dalen doordat leden hebben opgezegd en (nog) niet zijn teruggekeerd. Samen met verenigingen maken we een plan om weer meer mensen bijvoorbeeld te laten sporten of muziek te maken en meer deel te nemen aan de samenleving via de verenigingen; Wat is het resultaat? Verhoging van het subsidiebedrag per jeugdlid om verenigingen te compenseren voor het aantal (jeugd)leden die zij (in coronatijd) hebben verloren.
Sporten een impuls geven Omschrijving 67
Drìmme[en
Sporten is gezond en zorgt voor sociale samenhang. We geven sport een eenmalige impuls voor talentontwikkeling en de wielerzomer; Wat is het resultaat? De Vuelta is een succes. We streven naar het ontwikkelen van meer sport en muziek talenten in onze gemeente.
Verplaatsing BMX-vereniging onderzoeken Omschrijving We onderzoeken het verplaatsen van een BMX-vereniging in relatie tot woningbouw op eigen grond; Wat is het resultaat? De BMX vereniging heeft een ander terrein.
Sportaccommodaties zijn een belangrijke infrastructuur Omschrijving Sporthallen, sport- en gymzalen vormen een interessante infrastructuur. Samen met de exploitanten en sportverenigingen gaan we na of we deze accommodaties breder kunnen inzetten; Wat is het resultaat? In Q4 2023 gaan we onderzoeken hoe we sportaccommodaties breder kunnen inzetten.
Ondersteuning mantelzorgers Omschrijving We blijven mantelzorgers ondersteunen in hun belangrijke bijdrage aan de zorg voor hun naasten; Wat is het resultaat? We blijven mantelzorgers ondersteunen in hun belangrijke bijdrage aan de zorg voor hun naasten;
Mantelzorgwaardering Omschrijving De mantelzorgwaardering is belangrijk, preventief en meer dan een beloning. We gaan terug naar het oude niveau van C 200 incl. de mantelzorgverklaring voor eventuele extra ondersteuning. Wat is het resultaat? We waarderen de mantelzorgers van zelfstandig wonende zorgvragers met EUR 200 per jaar vanaf 2024.
68
primmed
Prestatie-indicator Prestatie-indicator
Werkelijk 2021
Begroot 2022
Begroot 2023
Percentage jeugdleden sportverenigingen *
44
39
40
Aantal deelnemers SjorsSportief en -creatief
549
425
500
90
50
Aantal kinderen dat na Sjors sportief en -creatief lid wordt van club/vereniging **
nb
* per 1-1-2022 zijn er 4637 jongeren ^8 jaar in de gemeente en zijn 1823 jongeren lid van een sportvereniging ** stabilisatie vanwege corona
Wat gaat het kosten?
Tabel Prg.4-2 Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
1.904.373
2.637.904
2.144.355
2.096.692
2.159.745
2.159.745
657.745
692.557
651.769
651.793
651.848
651.848
- Jeugdhulp - toegang (CJG)
1.264.296
1.537.886
1.534.990
1.449.990
1.449.990
1.449.990
- Jeugdhulp - specialistische zorg
5.943.096
5.857.810
5.331.761
5.259.724
5.259.724
5.259.724
854.180
885.816
925.564
906.414
894.847
894.904
Participatie en schuldenproblematiek
7.206.755
7.891.956
7.373.308
7.384.337
7.276.657
7.278.069
Sociale structuur, sport en zorg
10.721.129
10.890.657
10.888.948
11.407.173
11.495.483
11.459.869
Onderwijs - Jeugdhulp - voorliggende voorz en preventie
- Gezondheid
Totaal lasten
Begroting
28.551.574 30.394.585 28.850.695 29.156.122 29.188.293 29.154.148
Onderwijs
327.293
894.710
470.714
361.714
361.714
361.714
- Jeugdhulp - voorliggende voorz en preventie
24.921
33.123
33.997
33.997
33.997
33.997
0
0
0
0
0
0
5.658
0
0
0
0
0
- Jeugdhulp - toegang (CJG) - Jeugdhulp - specialistische zorg - Gezondheid Participatie en schuldenproblematiek
25.000
5.975
7.725
7.725
7.725
7.725
3.938.004
3.398.974
3.359.974
3.359.974
3.359.974
3.359.974
Sociale structuur, sport en zorg
1.205.540
933.834
932.673
941.673
1.045.173
1.049.173
Totaal baten
5.526.416
5.266.616
4.805.083
4.705.083
4.808.583
4.812.583
23.025.158 25.127.969 24.045.611 24.451.039 24.379.710 24.341.565 mutaties reserves
Saldo mutaties reserves
-1.510.100 -1.084.053
Saldo van baten en lasten
21.515.057 24.043.916 23.373.498 23.753.384 23.714.507 23.676.363
-672.113
-697.655
-665.202
-665.202
69
Drìmme[en
Algemene dekkingsmiddelen Inleiding
70
Drìmme[en
Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. Het gemeentefonds (algemene uitkeringen) en de OZB (lokale heffingen) zijn de grootste onderdelen. Volgens de regels van het BBV (notitie Lokale heffingen) voegen we aan de begroting een Financiële begroting toe. Hier leest u onze baten en lasten met een toelichting. Meer informatie over de belastingen en heffingen vindt u in de paragraaf Lokale heffingen.
Tabel AlgDm-1 Programma Algemene dekkingsmiddelen
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Lokale heffingen
5.046.243
-383.521
4.662.722
5.144.129
-439.452
4.704.677
5.487.580
-458.611
5.028.968
Algemene uitkeringen
43.341.328
37.656.560
-2.702
37.653.858
38.379.063
-2.161
38.376.902
43.346.739
-5.411
Dividend
65.931
-
65.931
83.051
-
83.051
83.051
-
83.051
Saldo financieringsfunctie
42.925
-148.673
-105.748
-
-186.316
-186.316
62.996
-282.702
-219.706
Overige algemene dekkingsmiddelen
-
-220.750
-220.750
-
-452.288
-452.288
-
-96.578
-96.578
Onvoorzien
-
-
-
-
-5.000
-5.000
-
-5.000
-5.000
Vennootschapsbelasting
-
819
819
-
-2.500
-2.500
-
-2.500
-2.500
42.811.659
-754.827
42.056.832
43.606.243
-1.087.718
42.518.525
48.980.366
-850.802
48.129.564
Totaal algemene dekkingsmiddelen
71
Drìmme[en
Lokale heffingen/ plaatselijke belastingen
De gemeente kent de volgende niet-bestedingsgebonden gemeentelijke heffingen:
Tabel AlgDm-2 Gemeentelijke heffingen Omschrijving
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Onroerendezaakbelasting
5.194.907
5.091.065
Precariobelasting
-269.415
33.064
35.302
4.925.492
5.124.129
5.467.580
Totaal
5.432.277
Bij het berekenen van de onroerende zaak belasting nemen we mee: *
de werkelijke baten 2022 inclusief hogere areaaluitbreiding.
*
de indexering
*
de geraamde groei van het aantal woningen periode 2022 tot en met 2026.
Een nadere toelichting op de hoogte van de Onroerendezaakbelasting is opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen onderdeel inkomsten en kostendekkendheid'.
De gemeente Drimmelen ontvangt ook toeristenbelasting. Deze inkomsten verantwoorden we netto in programma 3. Ruimte, wonen en economie. Netto omdat we de perceptiekosten in mindering brengen, voor 2023 is dat circa C 9.500. Perceptiekosten zijn de kosten die samenhangen met de heffing en invordering van belastingen. Tabel AlgDm-3 Overige belastingen Omschrijving
Realisatie 2021
Toeristenbelasting
Begroting 2022
191.508
Begroting 2023
119.000
119.000
Algemene uitkeringen
Naar aanleiding van de Miljoenennota heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken een septembercirculaire 2023 uitgebracht met de onderstaande financiële gevolgen: Tabel AlgDm-4 Uitkeringen gemeentefonds 2023
2024
2025
2026
Septembercirculaire 2022
43.346.739
43.747.778
44.279.524
41.530.024
Meicirculaire 2022
42.626.128
43.538.743
44.495.220
40.825.231
720.611
209.035
-215.696
704.793
Verschil september - meicirculaire
72
Drìmme[en
Tabel AlgDm-5 Geoormerkte gelden 2023
Gemeentefonds uitkeringen
720.611
2024
209.035
2025
-215.696
2026
704.793
"Geoormerkte gelden": Asiel (inburgering)
65.676
50.927
Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb)
20.911
20.928
20.928
20.770
Totaal te oormerken bedragen
86.587
71.855
20.928
20.770
Netto effect septembercirculaire
634.024
137.180
-236.624
684.023
Ten opzichte van de Voorjaarsnota I meicirculaire hebben er enkele belangrijke mutaties plaatsgevonden: Accressen De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het systeem van karnen de trap op en samen de trap af' hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. Via deze normeringsystematiek wordt de algemene uitkering van het gemeentefonds geïndexeerd. Voor alle jaren vanaf 2023 is sprake van een lichte opwaartse bijstelling van het nominale (t.b.v. loon- en prijsstijgingen) van het accres. De mutaties ten opzichte van de meicirculaire 2022 zijn als volgt (genoemde bedragen zijn voor alle gemeenten): - 2023: C 389 miljoen - 2024: C 90 miljoen - 2025: C 44 miljoen - 2026: C 60 miljoen. Het Rijk werkt met gemeenten aan een nieuwe financieringssytematiek vanaf 2026. In aanloop daarnaartoe stelt het kabinet eenmalig C 1 miljard extra in 2026 beschikbaar. Er vindt een inflatiecorrectie plaats op de algemene uitkering op basis van de prijsmutatie Bbp(Bruto Binnenlands Product), een officieel indexcijfer van Centraal Bureau Statistiek (CBS). De afgelopen jaren is dit indexcijfer te laag gebleken. De huidige stand is 2,50Zo, maar nog steeds laag vergeleken bij de huidige inflatie.
Met ingang van de septembercirculaire 2022 hanteren we een inflatiecorrectie op basis van wat de gemeenten via het loon- en prijsaccres (LPO) voor de loon- en prijsontwikkeling gecompenseerd krijgen. Door deze aanpassing is het netto effect van de septembercirculaire in 2025 negatief. Asiel (Inburgering) In het bestuurlijk akkoord met betrekking tot de opvang van asielzoekers op 26 augustus jl. is afgesproken dat het kabinet voldoende financiële middelen beschikbaar stelt voor integratie. Als gevolg van een hogere instroom van inburgeraars is landelijk afgesproken het budget voor de inburgering voor de jaren 2022, 2023 en 2024 op te hogen met respectievelijk C 20, 40 en 30 miljoen. Hiermee worden gemeenten in staat gesteld alle inburgeraars passende ondersteuning te bieden.
73
Drìmme[en
Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) De (Wkb) treed naar verwachting vanaf 1 januari 2023 gefaseerd in werking. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Onder deze wet zullen kwaliteitsborgers zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels. Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden. Tegelijkertijd wijzigen bepaalde wettelijke taken en krijgen gemeenten er extra wettelijke taken bij, zoals registratie en beoordeling van de Wkb-meldingen. Hieronder vallen onder andere bouwmeldingen, gereed meldingen en informatieverstrekking van de start en einde van bouwwerkzaamheden. Gemeenten ontvangen na de inwerkingtreding een jaarlijkse bijdrage (tot en met 2026) van C 10 miljoen voor het uitvoeren van de Wkb-taken. Dividend
Tabel AlgDm-6 Dividend Omschrijving
Bank Nederlandse gemeenten
Realisatie 2021
Begroting 2022
65.931
Begroting 2023
83.051
83.051
De gemeente bezit 0,065o7o van de totale aandelen van de bank en bezit daarmee 36.426 aandelen met een nominale waarde van C 91.065 in totaal. Saldo financieringsfunctie
Tabel AlgDm-7 Saldo financieringsfunctie Omschrijving
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Financieringsresultaat
-97.643
-176.852
Treasury (uren)
-8.105
-9.464
-10.253
-105.748
-186.316
-219.706
Totaal
-209.453
Het 'Saldo financieringsfunctie' bestaat uit het financieringsresultaat (C 209.000) en de kosten van treasury uren (C 10.000). Het financieringsresultaat is het resultaat van de externe rentekosten- en opbrengsten. De stijging wordt veroorzaakt door extra begrote rentekosten vanaf 2023 voor rentekosten voor de kasgeldleningen in verband met de stijgende rente én rentekosten van een op basis van de financieringsbehoefte af te sluiten lening in 2023. Overige algemene dekkingsmiddelen
Tabel AlgDm-8 Overige algemene dekkingsmiddelen Omschrijving
Realisatie 2021
Saldo kostenplaatsen
-178.531
Incidentele baten ŭ lasten
-42.219
Totaal
-220.750
Begroting 2022
Begroting 2023
-452.288
-96.578
-452.288
-96.578
74
Drìmme[en
Onder de overige algemene dekkingsmiddelen staan bedragen die nog niet specifiek aan een programma zijn toegewezen, zoals inzet van het inhuurbudget (C 95.600). Onvoorzien
Tabel AlgDm-9 Onvoorzien Omschrijving
Realisatie 2021
Onvoorzien
Begroting 2022
-
Begroting 2023
-5.000
-5.000
Het BBV verplicht ons om een post onvoorzien op te nemen. Als binnen de begroting geen andere dekkingsmiddelen beschikbaar zijn, kan de gemeente een beroep doen op deze post. Dit kan alleen als de last onvoorzienbaar, onvermijdbaar, onuitstelbaar en incidenteel is. Vennootschapsbelasting
Tabel AlgDm-10 Vennootschapsbelasting Omschrijving
Vennootschapsbelasting
Realisatie 2021
Begroting 2022
819
Begroting 2023
-2.500
-2.500
Sinds 2016 zijn gemeenten belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. De belastingplicht gaat over alle opbrengsten die de gemeenten ontvangen voor diensten die niet rechtstreeks in verband staan met de uitoefening van het openbaar bestuur. Voor Drimmelen zijn dit inkomsten uit (actieve) grondexploitatie en opbrengsten uit de reststromen afval. Voor 2023 gaan we uit van een belastingplicht van C 2.500. Reserves
De verwachting is dat de reserves ultimo 2022 ca. C 40,4 miljoen bedragen en in de loop van 2023 afnemen tot ca. C 39,7 miljoen. Voor verdere toelichting wordt verwezen naar de Financiële begroting onderdeel B2.
75
Drìmme[en
Overhead Inleiding
Het doel van het onderdeel overhead is de gemeenteraad meer inzicht te geven in de totale overheadkosten van de organisatie. In de programma's leest u de kosten van het primaire proces. Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces noemen we overhead. Deze overheadkosten rekenen we direct toe aan de betreffende taken en activiteiten door middel van een overheadopslag per uur. Zie voor de berekening onderdeel 'Overhead > Wat gaat het kosten' Bedrijfskosten voor activiteiten gericht op de externe klant registreren we in de betreffende taakvelden. Het totaalbedrag van de overhead staat in het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting en in de hierna volgende tabellen in 'Overhead > Wat gaat het kosten'. Wat gaat het kosten?
76
ņyįtntnć
Tabel Prg.1-2 Realisatiel Begrotingl Begrotingl Begrotingl Begrotingl Begroting 2021
Management en bestuursondersteuning Huisvesting Automatisering
988.744
2022
2023
2024
2025
2026
1.161.389
1.076.584
1.088.893
1.101.811
1.101.811
624.972
701.151
697.319
868.876
881.501
807.035
2.045.700
2.102.809
2.180.437
2.179.168
2.150.424
2.191.397
Planning ŭ Control
347.979
406.176
366.982
386.763
361.763
386.763
Facilitaire zaken
1.259.827
1.429.062
1.549.145
1.523.103
1.500.507
1.500.507
Financiële administratie
610.889
614.899
504.926
504.926
504.926
504.926
Personeel en organisatie
1.616.496
1.351.465
1.275.228
1.248.228
1.251.970
1.251.294
501.533
555.243
460.849
473.676
469.392
469.392
226.206
220.526
297.222
297.222
297.222
297.222
Communicatie Front-office Totaal lasten
Management en bestuursondersteuning Huisvesting Automatisering
8.222.347 8.542.721 8.408.692 8.570.855 8.519.515 8.510.346
0
0
108.582
28.865
314
0
Planning ŭ Control
0
0
Facilitaire zaken
107
0
Financiële administratie
1.590
0
Personeel en organisatie
47.973
0
Communicatie
0
0
Front-office
0
0
158.566
28.865
Totaal baten
29.465
29.465
29.465
29.465
29.465
29.465
29.465
29.465
Saldo van baten en lasten excl. mutaties 8.063.781 8.513.855 8.379.227 8.541.389 8.490.050 8.480.880 reserves
Saldo mutaties reserves
-122.423
-685.930
-119.774
-103.738
-103.738
-53.439
Saldo van baten en lasten
7.941.359 7.827.925 8.259.453 8.437.651 8.386.312 8.427.441
Berekening overhead tarieven Omschrijving
Totaal volume overhead na verrekening (zie bovenstaande tabel saldo excl. mutaties reserves) Directe verrekening met grondexploitaties (programma 3) Totaal volume Overhead (voor inzet reserves en verrekening met grondexploitaties)
2023
2024
2025
2026
8.379.227 8.541.389 8.490.050 8.480.880 193.751
-
-
-
8.572.978 8.541.389 8.490.050 8.480.880
Salariskosten 3.909.406 3.923.646 3.923.646 3.923.646 Overige kosten 4.663.572 4.617.743 4.566.404 4.557.234 Totaal geraamde uren organisatie (o.b.v. 1.400 uur per FTE)
247.342
247.342
247.342
247.342
T.b.v. Overhead - binnendienst
68.613
68.863
68.863
68.863
T.b.v. Overhead - buitendienst
30
30
30
30
Overige programma's
178.699
178.449
178.449
178.449
Uurtarief Overhead
47,97
47,86
47,58
47,53
Uurtarief Salariskosten binnendienst
56,96
56,96
56,96
56,96
Uurtarief Salariskosten buitendienst
40,32
40,32
40,32
40,32
77
primmed
Het overheadtarief wordt bepaald door het totaal volume aan overheadkosten te delen door het totaal aan productieve uren van de primaire afdelingen (de programma's exclusief het programma overhead).
78
primmed
Basisset beleidsindicatoren Inleiding
Het Besluit Begroting en Verantwoording en de Regeling Beleidsindicatoren gemeenten schrijven voor dat gemeenten een uniforme set van beleidsindicatoren in hun begroting (en jaarstukken) opnemen. Gemeenten kunnen daarmee de maatschappelijke effecten van hun beleid toelichten. Bovendien wordt het mogelijk gemaakt om gemeentebegrotingen onderling beter te vergelijken.
Beleidsindicatoren en taakvelden
De basisset is ingedeeld naar de taakvelden die een gemeente kent: *
Bestuur en ondersteuning (taakveld 0)
*
Veiligheid (1)
*
Economie (3)
*
Onderwijs (4)
*
Sport, cultuur en recreatie (5)
*
Sociaal Domein (6)
*
Volksgezondheid en milieu (7)
*
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (8)
Voor het taakveld Verkeer, vervoer en waterstaat (2) zijn voor 2023 landelijk geen beleidsindicatoren verplicht gesteld.
Leeswijzer Leeswijzer In dit onderdeel treft u een overzicht aan van de geldende beleidsindicatoren: 34 in totaal. Per indicator geven wij achtereenvolgens inzicht in *
Het taakveld waarop de beleidsindicator betrekking heeft
*
De naam van de beleidsindicator
*
De eenheid waarin de beleidsindicator wordt uitgedrukt
*
De laatste bekende gerealiseerde waarde over een afgesloten jaar
*
De waarde die voor 2023 wordt begroot
*
Een uitleg wat met de beleidsindicator wordt bedoeld.
79
ņyįtntnć
Tabel Indic-1 Verplichte beleidsindicatoren Taakv Indicator eld
Eenhe Perio Waar Begrot Bron de id de ing 2023
Beschrijving
Toelichting
Begroot is het gemiddelde van afgelopen 5 jaar.
1
0
Formatie
Fte per 1.000 inwon ers
2022
6,2
6,5 Eigen gegevens
2
0
Bezetting
Fte per 1.000 inwon ers
2022
5,8
6,2 Eigen gegevens
3
0
Apparaatskosten
Kosten 2022 per inwon er
688
748 Eigen gegevens
4
0
Externe inhuur
Kosten 2022 als Z van totale loonso m + totale kosten inhuur extern en
10Zo
13Z Eigen gegevens
5
0
Overhead
Z van 2022 totale lasten
120Zo
13Z Eigen gegevens
6
1
Verwijzingen Halt per 1.000 inw. 12-18 jr
2021
13
13 Bureau Halt
Het aantal verwijzingen naar Halt, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12 tot 18 jaar.
7
1
Winkeldiefstal per aantal 2021 1.000 inwoners per 1.000 inwon ers
0,5
0,5 CBS - Diefstallen
Het aantal Begroot is het winkeldiefstallen per gemiddelde van 1.000 inwoners. afgelopen 5 jaar.
8
1
Geweldsmisdrijve aantal 2021 n per 1.000 per 1.000 inwoners inwon ers
2,6
1,7 CBS Criminaliteit
Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).
9
1
Diefstal uit aantal 2021 woning per 1.000 per 1.000 inwoners inwon ers
0,7
1,1 CBS - Diefstallen
Het aantal Veranderde diefstallen uit thuissituaties woningen, per 1.000 door corona. inwoners. Meer mensen zijn thuis wat positieve invloed heeft op de afname van het aantal woninginbraken.
De cijfers zijn gebaseerd op de cijfers van de politie. De daling is gelijk gebleven, mogelijk als gevolg van nasleep corona en het feit dat mensen vaker thuis zijn. Het relatief goede weer is ook een factor.
80
ņyįtntnć
1 0
1
Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners
aantal 2021 per 1.000 inwon ers
3,3
2,13 CBS Criminaliteit
Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners.
Door corona zijn veel meer mensen thuis en is er meer sociale controle. Dit heeft vermoedelijk geleid tot een daling van het aantal vernielingen.
1 1
3
Functiemenging
0/
2021
44,7
44,7 CBS - BAG/LISA
De De functiemengingsinde functiemenging x (FMI) weerspiegelt is een vrij de verhouding constante tussen banen en waarde. Echter woningen, en de groei in aantal varieert tussen 0 woningen zal de (alleen wonen) en komende jaren 100 (alleen werken). waarschijnlijk Bij een waarde van hoger zijn dan de 50 zijn er evenveel groei in het woningen als banen. aantal banen.
1 2
3
Vestigingen
per 1.000 inw 1564jr
2021
163,2
163,2 LISA
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar.
1 3
4
Absoluut verzuim
per 1.000 leerlin gen
2021
1,8
1 DUO - Dienst Uitvoering Onderwijs/Ingrad o
Het aantal Begroot op basis leerplichtigen en/of van jaarverslag kwalificatieplichtige 2020-2021 jongeren die niet Regionaal Bureau staan ingeschreven Leren. op een school of instelling, per 1.000 leerlingen.
1 4
4
Relatief verzuim
per 1.000 leerlin gen
2021
12
14 DUO - Dienst Uitvoering Onderwijs/Ingrad o
Het aantal Begroot op basis leerplichtigen dat van jaarverslag wel staat 2020-2021 ingeschreven op een Regionaal Bureau school, maar Leren. ongeoorloofd afwezig is. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend, per 1.000 leerlingen.
1 5
4
Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO)
/o
2021
1,4
2 DUO - Dienst Uitvoering Onderwijs/Ingrad o
Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
Begroot op basis van jaarverslag 2020-2021 Regionaal Bureau Leren.
1 6
5
Niet-sporters
/o
2020
50,9
44 Gezondheidsmoni tor volwassenen (en ouderen), GGD, CBS en RIVM
Het percentage niet wekelijkse sporters ten opzichte van het totaal aantal inwoners.
Verwachting is een lichte afname van het percentage nietsporters: 2012/49,3/0, 2016^47,5/0
1 7
6
Banen
per 1.000 inw 1564jr
2021
557,8
458,1 CBS Het aantal banen, Bevolkingsstatisti per 1.000 inwoners ek/LISA in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar.
Overgenomen uit statistische gegevens
Drimmelen is een aantrekkelijke gemeente voor bedrijven om zich te vestigen. Maar er is nauwelijks vrij aanbod van bedrijfskavels.
Verplichte beleidsindicatoren
81
ņyįtntnć
a Taakv Indicator eld
Eenhe Perio Waar Begrot Bron de id de ing 2023
Beschrijving
Toelichting
Recente cijfers niet beschikbaar.
i 8
6
Jongeren met /o delict voor rechter
2020
1
1 CBS - Jeugd
Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
i 9
6
Kinderen in uitkeringsgezin
aZo
2020
2
2 CBS - Jeugd
Het percentage In 2020 was het kinderen tot 18 jaar 2/, de dat in een gezin verwachting is leeft dat van een dat dit gelijk bijstandsuitkering blijft moet rondkomen.
2 0
6
Netto arbeidsparticipati e
/
2020
70,8
2 1
6
Werkloze jongeren
/
2020
1
2 2
6
Personen met een per bijstandsuitkering 10.00 0 inw 18jr eo
2021
12,6
12,6 CBS - Participatie Het aantal personen Het betreft Wet met een uitkering op aantal personen grond van de Wet met werk en bijstand en bijstandsuitkerin de Participatiewet, g per 1.000 per 10.000 inwoners van 18 inwoners. jaar en ouder
2 3
6
Aantal reper integratievoorzien 10.00 ingen 0 inw 1564jr
2020
18
8,6 CBS - Participatie Het aantal reHet betreft Wet integratievoorziening aantal reen, per 10.000 integratievoorzie inwoners in de ningen per 1.000 leeftijd van 15 t/m inwoners voor 64 jaar 15-64 jaar
2 4
6
Jongeren met jeugdhulp
/ van 2021 alle jonger en tot 18 jaar
15,5
11,6 CBS - Jeugd
Het percentage CBS-percentage jongeren tot 18 jaar wijkt af van onze met jeugdhulp ten eigen data uit opzichte van alle het jongeren tot 18 jaar. berichtenverkeer . Werkelijke aantallen liggen hoger. Wsjg 2020 is 8,8. Door stijging aantallen is / voor 2022 hoger ingeschat.
2 5
6
Jongeren met / jeugdbescherming
2021
1,1
3,9 CBS - Jeugd
Het percentage We zien een jongeren tot 18 jaar toename van jeugdbeschermin met een jeugdbeschermings g sinds 2020. maatregel ten Hier zou de opzichte van alle coronacrisis aan jongeren tot 18 jaar. ten grondslag kunnen liggen.
2 6
6
Jongeren met jeugdreclassering
2021
0,3
CBS - Jeugd
2 7
6
Cliënten met een per maatwerkarrange 10.00 ment WMO 0 inw
2021
720
760 CBS - Monitor Sociaal Domein WMO
/
72,6 CBS Het percentage van Arbeidsdeelname de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking. 1 CBS - Jeugd
Het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar).
Verwachting is stijging na coronacrisis
Verwachting is verlaging na coronacrisis
Het percentage Geen recente jongeren (12-23 gegevens jaar) met een beschikbaar. jeugdreclasseringsm aatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Aantal per 10.000 We zien de inwoners in de afgelopen jaren betreffende een stijging van bevolkingsgroep. het aantal Een maatwerkvoorzie maatwerkarrangeme ningen. Dit heeft nt is een vorm van mede te maken specialistische met toename doelgroep en ondersteuning
82
ņyįtntnć
2 8
7
Omvang huishoudelijk restafval
kg per 2020 inwon er
2 9
7
Hernieuwbare elektriciteit
aZo
3 0
8
WOZ-waarde woningen
dzd euro
3 1
8
3 2
binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddeld e gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten
aanzuigende werking van het abonnementstari ef eigen bijdragen.
89
100 CBS - Statistiek Huishoudelijk afval
De hoeveelheid restafval per bewoner per jaar (kg)
Er wordt (langzaam) steeds meer fijn en vooral grof huishoudelijk restafval aangeboden.
2020
12,1
12 Rijkswaterstaat Klimaatmonitor
Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.
Begroot op basis van de klimaatmonitor Rijkswaterstaat en een inschatting van de verwachtingen.
2021
294
342 CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken
De gemiddelde Begroting gebaseerd op WOZ-waarde van woningen (xC1.000). berichtgeving taxateur.
Nieuw gebouwde woningen
aantal 2021 per 1.000 wonin gen
12,6
15 BAG
Het aantal Taakstelling nieuwbouwwoningen bedraagt , per 1.000 gemiddeld 150 woningen. nieuwbouwwonin gen per jaar.
8
Demografische druk
/o
2021
75,6
74,3 CBS De som van het Bevolkingsstatisti aantal personen van ek 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
Beroepsbevolking daalt licht ten opzichte van de nietberoepsbevolking . Waarschijnlijk door de vergrijzing.
3 3
8
Woonlasten euro éénpersoonshuish ouden
2021
756
665 COELO, Groningen
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisoud en betaalt aan woonlasten.
Daling van rioolen afvalheffing door inzet van de egalisatievoorzie ningen.
3 4
8
Woonlasten euro meerpersoonshuis houden
2021
871
782 COELO, Groningen
Het gemiddelde Daling van riooltotaalbedrag in en afvalheffing euro's per jaar dat door inzet van de egalisatievoorzie een meerpersoonshuisho ningen. uden betaalt aan woonlasten.
83
Drìmme[en
Paragrafen
84
Drìmme[en
Inleiding paragrafen In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten is bepaald dat de begroting naast de programma's, paragrafen dient te bevatten. Paragrafen zijn ingesteld om een dwarsdoorsnede van de begroting te geven van onderwerpen die versnipperd in de begroting staan.
85
primmed
A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding
Gemeente Drimmelen vindt het belangrijk om risico's te beheersen. Het gaat om risico's die van invloed zijn op het behalen van de programmadoelstellingen. Inventarisatie van de risico's
Risicoprofiel De afdelingen van de gemeente Drimmelen stellen een dynamisch risicoprofiel op. Hiervoor gebruiken we het softwareprogramma NARIS® (NAR Risicomanagement Informatie Systeem). Dit systeem inventariseert en beoordeelt risico's. In totaal zijn er op dit moment 78 risico's die het realiseren van onze programmadoelstellingen kunnen bedreigen.
Risicokaart De tabel ('risicokaart') geeft inzicht in de spreiding van de risico's naar kans en financieel gevolg. De nummers in de risicokaart komen overeen met de geïnventariseerde risico's (78). Tabel Par.A-1 Gevolg
x > e 500.000
3
e 250.000 c x c e 500.000 e 100.000 c x c e 250.000
3
3
4
1
3
2
2
7
e 25.000 c x c e 100.000
4
6
x c e 25.000
7
1
Geen financiële gevolgen 1007o
3007o
78 1
1
8
8
2
6
1
2
2
1
5007o
7007o
9007o
Kans
Risico top 10 In het overzicht hieronder ziet u de 10 risico's die de meeste invloed hebben op het berekenen van de weerstandscapaciteit. Het invloed percentage geeft de invloed van een risico op het totale risicoprofiel weer.
86
Drìmme[en
Tabel Par.A-2 Risico top 10 Progr.
2
2023 2022 2021 begroting begroting rekening
1
1
7
3
10
*
1
2023 2023 Kans Invloed
Nadelige gevolgen klimaatverandering. Overstromingen, wateroverlast, droogte en hitte.
50Z
7,620Zo
2
Dijkverzwaring van de Mark
50Z
7,61%
*
Hogere indexering grond-, weg- en waterbouw werkzaamheden
90Z
6,830Zo
3
Dure woningaanpassing Wmo
50Z
5,340Zo
4
Garantstelling verlenen aan Stichting de Wijngaerd
30Z
4,570Zo
5
Noodzakelijke aankoop de Rietgors
25Z
4,520Zo
6
Insolventie van BOEI i.r.t. Sociaal Cultureel Dorpshart Made
50Z
3,81%
8
Intensivering verstrekken leningen Bbz 2004
50Z
3,13%
9
Het begrote budget voor Wmo-voorzieningen is ontoereikend
70Z
3,13%
*
Zonneparkdossier: schadeclaim(s)
50oZo
3,05Zo
* :: Dit risico is nieuw opgenomen of behoorde niet tot de risico top 10
Totaal financieel risico In het overzicht hieronder ziet u het financiële risico dat de gemeente Drimmelen loopt uitgesplitst in de top 10 en overige risico's. Tabel Par.A-3 Totaal financieel risico Omschrijving
2023 begroting
2022 begroting
2021 rekening
Totaal top 10 risico's
9.250.000
8.436.210
9.225.000
Overige risico's
10.914.285
8.745.182
10.861.374
Totaal alle risico's
20.164.285
17.181.392
20.086.374
Voor het afdekken van de nu bekende risico's is een hoger bedrag nodig dan bij de begroting 2022. Dit wordt mede veroorzaakt door het nieuwe risico op hogere indexering van grond-, weg en waterbouwwerkzaamheden. Toelichting bij risico's
Toelichting bij risico's 1. Nadelige gevolgen klimaatverandering. Overstromingen, wateroverlast, droogte en hitte Door extreme buien, stijging van het oppervlaktewater en het grondwater is er kans op waterschade aan particuliere en gemeentelijke eigendommen. Door extreme droogte is er kans op schade aan panden als door uitdrogen de bodem daalt. Ook is er kans op schade aan planten en bloemen door de hitte. 2. Dijkverzwaring van de Mark In 2018 is het waterschap Brabantse Delta begonnen met de voorbereiding van 87
Drìmme[en
de dijkverzwaring van de Mark ter hoogte van Terheijden. Eind 2019 is er een besluit genomen over de manier waarop de dijkverzwaring plaats vindt. Het waterschap heeft aangegeven een bepaalde financiële bijdrage van de gemeente Drimmelen te willen ontvangen. Hierover zijn geen afspraken gemaakt. Het is niet onmogelijk dat een financiële bijdrage noodzakelijk is. 3. Hogere indexering grond-, weg- en waterbouw werkzaamheden Hogere indexering grond-, weg- en waterbouw werkzaamheden i.v.m. stijgende marktprijzen door hogere loonkosten, brandstof en grondstofprijzen. 4. Dure woningaanpassing WMO Een Wmo-cliënt beeft een uitzonderlijk dure woningaanpassing aangevraagd. Juridische procedure loopt, maar de uitkomst daarvan is onzeker. 5. Garantstelling Stichting De Wijngaerd De gemeenteraad besloot op 16 juli 2015 een gemeentegarantie te verlenen aan stichting de Wijngaerd. Zo kon de stichting renovatie van haar huisvesting en tijdelijke huisvesting financieren. Als de Wijngaerd haar rente- en aflossingsverplichtingen aan de geldverstrekker niet kan voldoen wordt de gemeentegarantie aangesproken. 6. Noodzakelijke aankoop de Rietgors De kans bestaat dat de gemeente sporthal De Rietgors in Lage Zwaluwe van Woonvizier moet overnemen om deze beschikbaar te houden voor maatschappelijk gebruik.
Als De Rietgors in eigendom komt van de gemeente zal de aankoop tot kosten leiden voor de gemeente (groot onderhoud, exploitatievergoeding, eigenaarslasten). 7. Insolventie van BOEi i.r.t. Sociaal Cultureel Dorpshart Made Als BOEi failliet gaat kan zij niet meer voldoen aan de rente- en aflossingsverplichtingen die voortkomen uit de lening van de bank, die de gemeente aan BOEi door gaat leggen. Daarnaast zal de gemeente zorg moeten dragen voor het behouden van de Bernarduskerk voor het Dorpshart in Made. 8. Intensivering verstrekken leningen Besluit bijstandslening zelfstandigen 2004 Als gevolg van de corona worden de komende jaren problemen verwacht voor een aantal ondernemers. Ondernemers moeten investeren in oplossingen voor het eigen bedrijf om in de toekomst beter beschermd te zijn tegen de economische gevolgen van een pandemie. Daarnaast moeten ondernemers, die als gevolg van corona in de schulden zijn geraakt, een perspectief geboden moeten worden om de schuldsituatie behapbaar te maken in tijdsduur dat deze schulden op het bedrijf rusten in combinatie met eventueel een saneringslening (optioneel na een onderzoek van een gespecialiseerd financieel expert). 9. Het begrote budget voor Wmo-voorzieningen is ontoereikend De kosten voor de Wmo zijn vraag afhankelijk.
Casemanagers indiceren kritisch en er worden goede prijsafspraken gemaakt met leveranciers, maar als meer inwoners Wmo-voorzieningen nodig hebben leidt dit tot overschrijding van de begrote budgetten. 10. Zonneparkdossier schadeclaim(s) De Afdeling bestuursrecht van de Raad van State heeft uitgesproken dat de gemeente Drimmelen de beoordeling van de bestaande aanvragen opnieuw moet uitvoeren en wel op gelijkwaardige wijze. Op basis van de nieuwe beoordeling
88
Drìmme[en
moet het college vervolgens opnieuw beslissen over de bestaande aanvragen. Afhankelijk van de uitkomst bestaat er een risico dat aanvragende partijen een schadeclaim indienen.
Inventarisatie van de weerstandscapaciteit
Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van de onderkende risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie passen we toe omdat het reserveren van het maximale bedrag (C 20,2 miljoen) ongewenst is. De risico's treden namelijk niet allemaal tegelijk op. In de tabel hieronder leest u de kansverdeling en de resultaten van de risicosimulatie. Conclusie: Het is 90o7o zeker dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van C 4,5 miljoen (begroting 2022: 3,8 miljoen). Inventarisatie van de weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit is het geheel aan middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten die onverwachts en substantieel zijn te dekken. We maken onderscheid in: Incidentele weerstandscapaciteit Het vermogen om calamiteiten en andere eenmalige tegenvallers op te kunnen vangen zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van taken op het geldende niveau. Structurele weerstandscapaciteit De middelen die permanent kunnen worden ingezet om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de bestaande taken.
Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare middelen om de risico's op te vangen, noemen we weerstandscapaciteit. We maken onderscheid tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit.
89
ņyįtntnć
Tabel Par.A-4 Beschikbare weerstandscapaciteit Omschrijving Incidentele weerstandscapaciteit (in vermogen)
2021 rekening
2022 begroting
2023 begroting
2024 begroting
2025 begroting
13.304.489 11.102.459 15.186.889 15.503.445 16.164.391
Algemene reserve
11.801.894
11.051.856
11.488.971
11.623.087
Algemene dienst
11.305.226
9.660.425
9.660.425
9.660.425
9.660.425
496.668
1.391.431
1.828.546
1.962.662
1.962.662
81.603
50.603
50.603
50.603
50.603
-
Grondbedrijf
11.623.087
Bestemmingsreserve Reserve bovenwijkse voorzieningen Grondbedrijf Stille reserve (besloten te incasseren)
-
-
-
-
Resultaat
1.420.992
-
3.647.315
3.829.755
4.490.701
Structurele weerstandscapaciteit (in exploitatie)
2.664.294
2.274.215
2.084.363
2.039.993
1.987.225
Onbenutte belastingcapaciteit
2.664.294
2.269.215
2.079.363
2.034.993
1.982.225
-
5.000
5.000
5.000
5.000
Onvoorzien Totale weerstandscapaciteit
15.968.783 13.376.674 17.271.252 17.543.438 18.151.616
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico's waar geen maatregelen voor zijn getroffen of waar na het treffen van maatregelen nog restrisico's overblijven en de capaciteit die een gemeente heeft om die niet begrote kosten op te vangen.
De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen.
Ratio weerstandsvermogen s
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandcapaciteit
Tabel Par.A-5 Ratio weerstandsvermogen Omschrijving
2023 begroting
2022 begroting
2021 rekening
Beschikbare weerstandscapaciteit
17.271.252
13.376.674
15.968.783
Benodigde weerstandscapaciteit
4.514.388
3.828.343
4.457.120
3,83
3,49
3,58
Ratio weerstandsvermogen
90
Drìmme[en
Om het weerstandsvermogen te beoordelen gebruiken we waarderingstabel A-6. Een algemeen aanvaarde norm voor de hoogte van het weerstandsvermogen is er niet. Gemeente Drimmelen wil zo weinig mogelijk risico lopen en zolang het financieel verantwoord is risico's afdekken. Dit betekent dat een we een weerstandsvermogen nastreven dat ten minste voldoende is. Dit betekent een ratio weerstandsvermogen van minimaal 1,0 (minimaal waarderingscijfer C). De ratio van de gemeente Drimmelen valt in de voorliggende begroting met 3,8 in klasse A. Dit betekent een uitstekend weerstandsvermogen. De hoogte van de ratio houdt in dat op dit moment geen beheersmaatregelen nodig zijn. Tabel Par.A-6 Waarderingscijfer
Ratio
A
^.0
Betekenis
uitstekend
B
1.4-2.0
ruim voldoende
C
1.0-1.4
voldoende
D
0.8-1.0
matig
E
0.6-0.8
onvoldoende
F
^.6
ruim onvoldoende
Financiële kengetallen
Financiële kengetallen (en beoordeling van de onderlinge verhouding tussen deze kengetallen in relatie tot de financiële positie) Bij de vernieuwing van de BBV is, op basis van advies van de commissie Depla, voorgeschreven dat er in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Naast de kengetallen wordt een beoordeling van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie opgenomen. De invoering van de kengetallen is voornamelijk bedoeld om de financiële positie voor raadsleden inzichtelijker te maken. De kengetallen hebben geen functie als normeringsinstrument in het kader van financieel toezicht. De vijf kengetallen zijn: 1. Schuldquote: a. netto schuldquote; b. netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; 2. Solvabiliteitsratio; 3. Grondexploitatie; 4. Structurele exploitatieruimte en 5. Belastingcapaciteit.
91
Drìmme[en
Tabel Par.A-7 Begroting 2023 Verloop van de kengetallen Kengetallen
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
1a. Netto schuldquote
260Zo
59Z
56Z
65Z
63Z
64Z
1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
230Zo
56Z
54Z
63Z
60Z
61Z
2. Solvabiliteitsratio
550Zo
40Z
42Z
42Z
45Z
45Z
3. Kengetal grondexploitatie
10Zo
-1Z
-1Z
0Z
1Z
1Z
4. Structurele exploitatieruimte
-1Z
-2Z
6Z
6Z
7Z
3Z
100Z
75Z
83Z
83Z
83Z
83Z
5. Belastingcapaciteit
Een korte toelichting op de kengetallen: la. Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een netto schuldquote tussen de 0Zo en 90Zo wordt gezien als minst risicovol. De begrote netto schuldquote in 2023 is 560Zo. De netto schuldquote van de gemeente Drimmelen is relatief laag maar stijgt ten opzichte van het niveau uit 2021 en eerder. lb. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om inzicht te krijgen in hoeverre sprake is van doorlenen, wordt de netto schuldquote weergegeven (netto schuld gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Voor deze schuldquote wordt dezelfde criteria gehanteerd als de netto schuldquote. De netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen is eveneens relatief laag maar stijgend ten opzichte van het niveau uit het verleden. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal.
Het eigen vermogen bestaat uit reserves en het resultaat van baten en lasten. Een solvabiliteitsratio tussen de 20Zo en 500Zo wordt gezien als risico neutraal. Een ratio boven de 500Zo wordt aangemerkt als minst risicovol. Meerjarig voorziet de gemeente een ratio met neutraal risico dat daalt ten opzichte van het niveau van 2021. 3. Kengetal grondexploitatie Grondexploitaties kunnen een forse impact hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de grond is van belang, omdat deze terugverdiend moet worden bij de verkoop. Boekwaarden worden afgezet tegen de totale baten. Een grondexploitatie van 20Zo of lager wordt beschouwd als minst risicovol. Het kengetal voor de grondexploitatie van de gemeente Drimmelen is laag, dit is positief. 4. Structurele exploitatieruimte
92
Drìmme[en
Voor de beoordeling van het evenwicht van de begroting wordt er ook gekeken naar de structurele en incidentele lasten en baten. Voorbeeld van structurele baten zijn de algemene uitkering en eigen belastinginkomsten. Bij structurele lasten zijn dat bijvoorbeeld personeelslasten, kapitaallasten en bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is dan ook meer flexibel dan een begroting waar bij de structurele baten en lasten in evenwicht zijn. De meerjarig begrote structurele exploitatieruimte van de gemeente Drimmelen is vanaf 2023 tot en met 2025 ruim positief, waarmee dit kengetal zich sterk verbetert ten opzichte van eerdere jaren. De gemeente Drimmelen verwacht dat de structurele lasten afgedekt kunnen worden met structurele baten. 5. Belastingcapaciteit De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Coelo publiceert deze lasten jaarlijks. Bij de berekening van het kengetal worden de gemeentelijke woonlasten afgezet tegen het landelijk gemiddelde. De totale woonlasten van de gemeente Drimmelen liggen naar verwachting lager dan het landelijk gemiddelde. Wat inhoudt dat er ten opzichte van dit landelijk gemiddelde ruimte is om de lokale belastingen te verhogen.
Dankzij een grotere inzet van de daarvoor bedoelde voorzieningen riolering en afvalstoffenheffing ontstaat er vanaf 2022 meer ruimte in de belastingcapaciteit. Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie van een gemeente. Geconcludeerd kan worden, dat de financiële positie van de gemeente Drimmelen in 2023 in zekere mate verbetert t.o.v. de begrote positie in 2022, in het bijzonder als het gaat om het kengetal structurele exploitatieruimte.
93
Drìmme[en
B. Lokale heffingen Inleiding
In de paragraaf lokale heffingen gaan we in op: *
de hoofdlijnen van het beleid
*
de lokale lastendruk
*
de begrote inkomsten
*
de mate van kostendekkendheid
*
een korte beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.
Beleid en hoofdlijnen
Belastingen De gemeentewet geeft een limitatieve opsomming van de belastingen die een gemeente mag heffen. Tegenover een belasting staat geen rechtstreekse individuele tegenprestatie van de gemeente. De opbrengsten dienen als algemeen dekkingsmiddel. Onze gemeente heft de volgende belastingen: *
de onroerende zaakbelastingen
*
de precariobelasting
*
de toeristenbelasting
De netto opbrengst van de toeristenbelasting besteden we in de gemeente Drimmelen aan het verbeteren van toeristische en recreatieve voorzieningen. Netto omdat de perceptiekosten worden verrekend. Perceptiekosten zijn kosten die samenhangen met de heffing en inning. Bestemmingsbelasting/heffingen Heffingen worden geheven om kosten van collectieve voorzieningen te betalen. Het is niet toegestaan een meer dan kostendekkend tarief te hanteren. Onze gemeente heft de volgende heffingen: *
de afvalstoffenheffing
*
de rioolheffing
*
BIZ-bijdrage
Retributies/ rechten Rechten worden geheven voor een geleverde of een bewezen individuele dienst. Het is niet toegestaan een meer dan kostendekkend tarief te hanteren. Onze gemeente heft de volgende rechten: *
Begraafrechten
*
leges
*
leges Biesbosch
*
marktgeld
De verschillende lokale heffingen worden hierna stuk voor stuk toegelicht. 94
Drìmme[en
Havengeld De gemeenteraad van Drimmelen heeft op 17 december 2020 besloten de Havengeldverordeningen in te trekken. Er wordt geen havengeld meer geheven. Wel wordt er precario geheven voor het afmeren in de buitenhaven van Lage Zwaluwe en worden er liggelden in rekening gebracht op basis van privaatrechtelijke overeenkomsten. De privaatrechtelijke inkomsten vallen niet onder de lokale heffingen en worden verantwoord in Programma 3. (thema 3.3 Economie, recreatie en toerisme).
Onroerende zaakbelasting Tabel Par.B-1: Overzicht tarieven Tarieven Omschrijving
2021
2022
Index Begroting 2023
OZB woningen eigenaar in Z van de waarde
0,1115
0,0972
44,40Zo
OZB niet-woningen gebruiker in Z van de waarde
0,1621
0,1602
44,40Zo
OZB niet-woningen eigenaar in Z van de waarde
0,2012
0,1987
44,40Zo
De index voor de Onroerendzaakbelasting (Ozb) is voor begroting 2023 berekend op 7,2 Zo. Naar aanleiding van de sterk dalende koopkracht is er voorgesteld om de stijging te beperken en deze te baseren op de in de kaderbrief 2023 vastgestelde index van 4,4Zo. De tarieven worden uiteindelijk bepaald op basis van de begrote opbrengst onroerendzaakbelasting in combinatie met de WOZ-waarde voor het belastingjaar (inclusief de verwachte marktstijging). De definitieve tarieven worden vastgesteld in de Raadsvergadering van 15 december. Een hogere of lagere verwachte marktwaardestijging leidt niet tot meer of minderopbrengsten omdat de tarieven dan worden aangepast. Het tarief beweegt tegengesteld aan de marktwaardeontwikkeling mee: een hogere marktwaardestijging leidt tot een verlaging van het tarief en een lagere marktwaardestijging leidt tot een verhoging van het tarief. Een onroerende zaak is een woning, bedrijfsruimte of een stuk grond. De waarde van onroerende zaken bepalen we ieder jaar opnieuw. De peildatum voor 2023 is 1 januari 2022. Op 8 september 2016 heeft de Waarderingskamer het besluit genomen om met een overgangstermijn van vijf jaar alle gemeenten en uitvoeringsorganisaties de woningen verplicht te laten taxeren op basis van de gebruiksoppervlakte. De belangrijkste reden daartoe is dat dit beter aansluit bij de markt.
Immers in nagenoeg alle (internet) advertenties voor de verkoop van woningen staat de gebruiksoppervlakte van de woning centraal. Het betreft uniformering van de berekening en de wijze van vastlegging van de gebruiksoppervlakte voor onder andere de WOZ, de BAG, woningbouwverenigingen en makelaars. Voor het belastingjaar 2022 moet de overgang naar taxeren op basis van gebruiksoppervlakte gerealiseerd zijn. In 2020, 2021 en met een uitloop in 2022 heeft er een omvangrijke conversie plaatsgevonden van inhoud (m3) naar oppervlakte (m2) voor alle woningen binnen onze gemeente. In 2020 zijn eerst de rij- en hoekwoningen 'omgezet' van m3 naar m2. In 2021 zijn we verder 95
Drìmme[en
gegaan met de overige woningen, begin 2022 is het project afgerond. Vanaf belastingjaar 2022 wordt de waardering voor alle woningen op basis van m2 uitgevoerd.
Precariobelasting Precariobelasting heffen we voor het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Denk hier bijvoorbeeld aan terrassen, verkoopwagens, luifels, en reclameborden. De tarieven staan in de verordening Precariobelasting. Vanaf 2022 heffen we geen precariobelasting meer voor buizen en kabels van nutsbedrijven. Sinds 1 juli 2017 is in de Gemeentewet geregeld dat gemeenten geen precariobelasting kunnen heffen over netwerken die nutsbedrijven in, op of boven gemeentegrond exploiteren. Volgens de overgangsregeling konden gemeenten die op 10 februari 2016 in hun belastingverordening een tarief hadden voor nutsnetwerken nog tot 1 januari 2022 precariobelasting op nutsnetwerken blijven heffen. Vanaf begroting 2022 is C 28.000 aan inkomsten precariobelasting nutsbedrijven vervallen.
Toeristenbelasting Sinds 2006 betalen toeristen in de gemeente Drimmelen toeristenbelasting. *
Het tarief watertoeristenbelasting is per persoon C 1,00 voor 24 uur.
*
Het tarief landtoeristenbelasting is per persoon C 1,00 voor een overnachting.
Alleen niet-inwoners betalen de toeristenbelasting, dus ook arbeidsmigranten. Behalve als zij ingeschreven zijn in de BRP (Basisregistratie Personen). De nettoopbrengst gebruiken we voor het verbeteren van toeristische voorzieningen.
Afvalstoffenheffi ng De gemeente laat het huishoudelijk afval (rest-, GFT-, oud papier en PMD-afval) door een huisvuilinzamelaar huis-aan-huis ophalen en daarnaast kun je afval, soms tegen betaling, naar de milieustraat brengen. Daar betaal je belasting voor, de afvalstoffenheffing. De afvalstoffenheffing is sinds 2003 gebaseerd op het Diftar-principe en is een 10007o kostendekkende heffing. Het te heffen volume voor de afvalstoffenheffing is in 2023 C 3.274.750. De lasten worden gevormd door het volume van de netto-lasten, dus inclusief opbrengsten uit oud papier, glas, textiel, PMD-afval e.d. De baten bestaan uit de onderdelen vastrecht, Diftar ledigingen, opbrengsten huis-aan-huisinzameling en milieustraat. Het te heffen volume is als volgt opgebouwd:
96
Drìmme[en
Tabel Par.B-2: Overzicht netto-lasten Afvalstoffenheffing Overzicht netto-lasten te heffen volume Taakveld
Bedrag 2023
7.3 Afval
2.203.370
2.1 Verkeer, wegen en water
127.888
0.4 Overhead, Ondersteuning organisatie
446.983
6.3 Inkomensregelingen
56.594
Rente toerekening
4.648
BTW toerekening (BCF)
455.892
0.10 Mutaties reserves (ondergrondse glascontainers)
20.625-
Totaal netto-lasten
3.274.750
Om het te heffen volume voor de afvalstoffenheffing te bepalen gebruiken we de volgende uitgangspunten: *
Voor de afvalstoffenheffing geldt het systeem van gesloten financiering met duurzame, 10007o kostendekkendheid. Hierbij maken we gebruik van een egalisatievoorziening (conform art 44, lid 2 BBV), voorcalculatie en nacalculatie.
*
Directe kosten toerekening (taakveld 7.3): dit zijn kosten voor de activiteiten die direct in verband staan met de geleverde dienst. De inzet van personeel rekenen we toe op basis van de voor 2023 berekende uurtarieven.
*
De toerekening van de (toerekenbare) kosten straatreiniging/vegen is voor de afvalstoffenheffing 3007o (taakveld 2.1). Straatreiniging/vegen doen we om 3 redenen. Voor het functioneren van de riolering, vanwege het nevenafval bij het (verkeerd) aanbieden en inzamelen van huishoudelijk afval en de verkeersveiligheid. Omdat we een landelijke gemeente zijn hebben we o.a. relatief veel bladafval in verhouding tot het nevenafval.
*
Van het zwerfafval blijkt circa 6007o te bestaan uit nevenvervuiling bij de inzameling van huishoudelijk afval; de toerekening van de kosten zwerfafval worden daarom voor 6007o toegerekend aan de afvalstoffenheffing (taakveld 2.1).
*
Overhead: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces (taakveld 0.4; zie voor de berekening onderdeel 'Overhead').
*
Alle kwijtscheldingskosten nemen we op in het tarief voor de afvalstoffenheffing (taakveld 6.3).
*
De extracomptabele rente toerekening berekenen we met de externe rente (zie paragraaf D. Financiering - onderdeel B. Financieringspositie Renteschema).
*
De extra comptabele BTW toerekening: dit betreft de extracomptabel berekende compensabele BTW die kan worden toegerekend aan activiteiten waarvan de kosten worden verhaald via de afvalstoffenheffing.
*
Mutaties reserves: We schrijven af op de ondergrondse glascontainers. De kosten dekken we uit de reserves.
97
Drìmme[en
Algemene informatie hierover kunt u vinden in de Handreiking kostentoerekening Heffingen, rechten en tarieven (VNG) en de in april 2021 verschenen notitie Lokale heffingen van de commissie BBV. Tabel Par.B-3: Overzicht verloop egalisatievoorziening Afvalstoffenheffing Verloop voorziening Afvalstoffenheffing
Jaarrekening
Begroting
2021
2022
Beginstand
831.202
Mutaties
399.662
214.187-
1.230.864
1.016.677
Eindstand
1.230.864
Drimmelen kent een voorziening voor het egaliseren van de tarieven voor de afvalstoffenheffing. Naar verwachting bedraagt de stand van de voorziening op 31 december 2022 C 1.016.677 (exclusief Najaarsnota 2022). Conform de notitie Lokale heffingen (belastingen, heffingen en rechten) van de Commissie BBV dient het overschot in de voorziening ingezet te worden in de (meerjaren)begroting. Dit leidt tot een jaarlijkse onttrekking uit de voorziening in de meerjarenbegroting van C 228.457. Voor 2023 wordt voorgesteld om eenmalig bedrag van C 102.850 ten behoeve van de subsidieregeling oud papier te onttrekken. In totaal wordt een bedrag van C 331.307 in jaar 2023 onttrokken uit de voorziening. Dit resulteert in het volgende verloop van de voorziening:
Tabel Par. B-4: Inzet voorziening afvalstoffenheffing 2023 - 2026 Inzet voorziening Afvalstoffenheffing
Meerjarenbegroting
Beginstand
2023
2024
2025
2026
1.016.677
685.370
456.913
228.456 228.456-
Inzet voorziening tbv afbouwregeling subsidie oud papier (eenmalig)
102.850-
Inzet overschot voorziening t.b.v. tariefsverlagingen (meerjaren)
228.457-
228.457-
228.457-
Eindstand
685.370
456.913
228.456
De inzet van de voorziening resulteert in de volgende tarieven voor 2023: Tabel Par. B-5: Tarieven afvalstoffenheffing (na inzet voorziening) 2021İ
vastrecht tarief
2023İ
nominaal
6,290Zo
C 9,83
C 0,80
C 0,80
C 0,80
0,000Zo
C -
- per lediging gft containerinhoud 140 liter
C 3,50
C 3,50
C 3,50
0,000Zo
C -
40 liter
C 2,45
C 2,45
C 2,45
0,000Zo
C -
- per lediging ov.huish.afvalst. cont.-inh. 240 liter
C 11,70
C 11,70
C 11,70
0,00Z
C -
- per aanbieding toegangspas perscontainer
C 2,45
C 2,45
C 2,45
0,00Z
C -
C 128,19
C 111,06 C 118,51
6,29Z
C 7,45
- per aanvraag
C 17,50