Wmo beleids- en uitvoeringsplan Drechterland (2023-22)

t/m 2023 Vanaf 2023

53

Initiatieven

54

Inhoudsopgave initiatieven 1. Sporten met QR code 2. Doorstroomsupporter 3. Pilot met ‘Eigen plan’ als onafhankelijke clientondersteuning 4. Nieuw beleidsveld 16-27 jarigen 5. Stop het stapelen 6. Pilot Algemene voorziening huishoudelijke hulp 7. ‘Reablement’ 8. Omgekeerde toets sociaal domein (Stimulansz) 9. ‘Dagbesteding’ voor mensen met een lichte vorm van dementie 10. Valpreventie trainingen 11. Welzijn op Recept 12. Mantelzorg middag 13. Sportpas 14. F.I.T. (Fit door Informatie en Training)

55

Sporten met QR code 1 Toelichting Sporten met een QR code kan mensen motiveren om meer te gaan bewegen. Sporten met een QR-code houdt in dat er een beweegroute is uitgezet, waarlangs paaltjes met QR-codes staan. De gebruiker wandelt of hardloopt de route, en bij het scannen van een QR-code komt er een lichamelijke oefening tevoorschijn die de gebruiker kan uitvoeren. 2 Doelstelling(en) Positieve gezondheid: De gezondheid van de huidige inwoners bevorderen. 3 Verwachte resultaten Inwoners gaan meer bewegen, waardoor zij gezonder worden. 4 Baten Gezonde mensen kunnen gemakkelijker participeren, en we verwachten dat actieve mensen minder gebruik zullen (gaan) maken van Wmo-voorzieningen. 5 Randvoorwaarden Er moet een goede locatie worden gevonden voor het inrichten van de beweegroute. 6 Partners Sportservice, lokale sportverenigingen, recreatieschap, QR-fit. 7 Kosten en/of capaciteit QR-fit is de organisatie die dit beweegconcept heeft ontwikkeld, om het door hen te laten uitvoeren kost tussen de €9.000,- en €12.000,-, afhankelijk van het aantal QR-codes op de route. De prijzen van de QR-FIT pakketten zijn voor het gebruik van jaar 1. Doordat QR-FIT een blijvend doorontwikkelde dienst is, worden de daaropvolgende jaren licentiekosten berekend voor het gebruik en de doorontwikkeling van deze dienst.

QR-FIT biedt verschillende licentievormen aan waaronder een vrij eenvoudige licentievorm met alleen gebruik en doorontwikkeling van de app, inzicht in gebruiksresultaten en licentieprijs van de producten. Maar ook uitgebreide licentievormen met jaarlijks onderhoud, jaarlijks terugkerende promotie of een ‘all-in’ licentievorm waar al deze onderdelen in terugkomen. De licentiekosten variëren van €140,- tot €295,- per maand, excl. BTW (prijzen van 2022). Mogelijk kan het opzetten van sporten met een QR-code door de gemeente zelf worden gedaan. Dit kan worden onderzocht. 8 Risico’s Omdat de QR-codes zich in de openbare ruimte bevinden, bestaat er een risico op vandalisme. 9 Overige relevante informatie N.v.t.

56

Doorstroomsupporter 1 Toelichting Door de krapte op de huizenmarkt is goede doorstroming belangrijk. Soms komt het voor dat ouderen wel wíllen verhuizen, maar dat zij door alle bomen het bos niet meer zien en het daardoor niet aandurven. Een doorstroomsupporter kan daarbij helpen. Deze komt langs om op een rustiger manier te helpen met het inpakken van alle spullen. Omdat oudere mensen vaak al langere tijd, soms al 50 jaar, in één huis wonen, hebben zij in de loop der tijd veel verzameld. Een doorstroomsupporter gaat samen met de oudere alle spullen langs, om uit te zoeken en in te pakken. Ook zien ouderen vaak op tegen alle administratieve wijzigingen die moeten worden gedaan, zoals het afsluiten van abonnementen en het doorgeven van adreswijzigingen. Ook hier kan de doorstroomsupporter bij helpen, bijvoorbeeld door middel van een checklist die zij samen afwerken. In het “programma wonen en zorg voor ouderen” van het Ministerie van VWS van november 2022 staat dat ouderen erover nadenken te verhuizen, maar hier belemmeringen in zien. Wanneer de belemmeringen opgeheven kunnen worden, stromen zij door naar een kleinere, geschikte woning. 2 Doelstelling(en) Een sterke basis: Het versterken van de sociaal-culturele basis infrastructuur om de zelfredzaamheid van inwoners te versterken. Daarnaast raakt dit initiatief ook het onderwerp Wonen en Zorg.

3 Verwachte resultaten Mensen verhuizen eerder naar een toekomstbestendige woning, waardoor de doorstroom op de woningmarkt wordt bevorderd en maken zij ruimte voor gezinnen. De kleinere woningen behoeven doorgaans weinig of geen aanpassingen wanneer zich lichamelijke ongemakken voor beginnen te doen doordat zij bijvoorbeeld gelijkvloers en drempelvrij zijn. 4 Baten Als inwoners sneller doorstromen naar een toekomstbestendige woning, worden er mogelijk minder vergoedingen voor woningaanpassingen aangevraagd. 5 Randvoorwaarden Er moeten geschikte woningen beschikbaar zijn waar de ouderen naartoe kunnen doorstromen. Vrijwilligers moeten zich aanmelden als inpakmaatje. Ook moet de vrijwilligersactiviteit worden onder gebracht bij een organisatie, die zorgt voor de begeleiding van de vrijwilligers. vrijwilligersorganisatie. 6 Partners De inpakmaatjes zijn vrijwilligers. Consulenten kunnen helpen met het creëren van bekendheid en het in beeld brengen van mensen die een inpakmaatje kunnen gebruiken. Daarnaast moet worden samengewerkt met een organisatie die de vrijwilligersbegeleiding op zich kan nemen. Het vrijwilligerspunt kan helpen met het vinden van vrijwilligers. 7 Kosten en/of capaciteit Inpakmaatjes krijgen een vrijwilligersvergoeding van maximaal € 5,00 per uur, tot een maximum van € 180 per maand en tot een maximum van € 1.800 per jaar.

Daarnaast moet er vanuit een organisatie zoals bijvoorbeeld MEE & de Wering een vrijwilligersbegeleider worden aangesteld. Deze vrijwilligersbegeleiding is er voor zowel de vrijwilligers, als de hulpvragers en zorgt ook voor de bescherming van beide partijen. Ook moeten vrijwilligers worden getraind in bejegening en het stellen van grenzen. 8 Risico’s Omdat vrijwilligers omgaan met persoonlijke en privacygevoelige spullen en documenten zal er een screening moeten plaatsvinden. 9 Overige relevante informatie Vrijwilligerspunt is aan het onderzoeken hoe zij extra menskracht vindt om klussen en verhuisklussen te realiseren. Ook woningcorporaties zijn bezig met deze vraag. Mogelijk kan met hen worden samengewerkt.

57

Pilot met ‘Eigen plan’ als onafhankelijke clientondersteuning 1 Toelichting ‘Eigen plan’ is een organisatie voor onafhankelijke cliëntondersteuning die zich vooral richt op het netwerk van de cliënt. Zij hoeven maar bij een klein percentage van de gevallen door te sturen. De hulpvraag wordt vaak opgelost door het eigen netwerk. 2 Doelstelling(en) Inwoners met een hulpvraag kunnen zich laten bijstaan door de onafhankelijke cliëntondersteuning. De ondersteuning is op dit moment nog veel aan het verwijzen binnen de huidige wet- en regelgeving. De organisatie Eigen Plan is in staat plannen op te stellen binnen het eigen netwerk van de cliënt of de jeugdige waardoor een individuele of “zware” voorziening voorkomen wordt. Dit geldt overigens voor zowel de Jeugdwet als de Wmo. 3 Verwachte resultaten Doordat de hulpvraag van de cliënt wordt opgelost door het eigen netwerk, zullen er minder doorverwijzingen zijn. Er hoeft minder of pas in een later stadium gebruik gemaakt te worden van voorzieningen wat resulteert in minder kosten. 4 Baten Omdat geleerd kan worden hoe het eigen netwerk van de cliënt betrokken kan worden bij het voorzien in de hulpvraag, hoeven we op termijn minder individuele- of maatwerkvoorzieningen toe te kennen. 5 Randvoorwaarden Cliënten moeten open staan voor deze vorm van onafhankelijke cliëntondersteuning en het inzetten van het eigen netwerk.

In zowel de Jeugdwet als de Wmo staat echter beschreven dat eerst een beroep gedaan moet worden op het eigen netwerk alvorens een voorziening toegekend kan worden. 6 Partners Eigen Plan en mogelijk gemeente Alkmaar. Hier maken zij al gebruik van de diensten van Eigen Plan met het schrijven van een uitgebreid familiegroepsplan. Daarnaast kunnen de gebiedsteams partner zijn wanneer zij zelf kunnen leren hoe zo’n gesprek te voeren. 7 Kosten en/of capaciteit Onafhankelijke cliëntondersteuning is ingekocht voor 8 uur per cliënt. De trajecten van Eigen Plan zijn langer, we verwachten rond de 20/25 uur. In eerste instantie zal onafhankelijke cliëntondersteuning via Eigen Plan dus duurder zijn, maar omdat hun doorverwijzingspercentage erg laag is, worden kosten op de langere termijn bespaard omdat de cliënt geen gebruik hoeft te maken van een voorziening. Wanneer een pilot uitgezet wordt hoeft er geen (Europese) aanbesteding plaats te vinden. De onafhankelijke cliëntondersteuning wordt vergoed vanuit de Wmo, maar is ook van toepassing voor ondersteuning op grond van de Jeugdwet en is daarmee kosteloos voor inwoners. 8 Risico’s Nader te bepalen 9 Overige relevante informatie Er zijn meer aanbieders van onafhankelijke cliëntondersteuning die dit mogelijk ook kunnen toepassen.

58

Nieuw beleidsveld 16-27 jarigen 1 Toelichting De overgang van jeugdigen uit de Jeugdwet naar de Wmo loopt niet altijd soepel, terwijl het wel van groot belang is dat jeugdigen die jeugdhulp ontvangen, bij het bereiken van 18 jarige leeftijd, indien noodzakelijk, zo snel mogelijk de juiste hulp krijgen. We willen daarom een nieuw beleidsveld starten, die zich richt op mensen tussen de 16 en 27 jaar, om zo de overgang van jeugdhulp naar (eventuele) andere hulp te optimaliseren. Momenteel is het zo dat consulenten uit de Jeugdwet en de Wmo elkaar opzoeken, echter in de wirwar van allerlei weten regelgevingen en voorzieningen waar deze groep gebruik van kan maken is het doorgaans moeilijk om de toekomst van de jeugdige te bepalen. 2 Doelstelling(en) Wmo en jeugdhulp: zorgen voor een naadloze overgang van de zogenaamde 18-/18+-doelgroep. Voor deze doelgroep is een specifieke expertise nodig. De expertise ziet toe op kennis van de doelgroep en op beschikbare voorzieningen uit diverse sociale wetgevingen. Gedacht wordt aan Jeugdwet, Wmo, Participatiewet, Wajong, Zorgverzekeringswet, Wet langdurige zorg. Deze jeugdigen kunnen soms nog alle kanten op, van toewerken naar zelfstandigheid inclusief baan of richting een opname in het kader van de Wet langdurige zorg. Daartussenin zitten nog heel veel mogelijkheden voor ontwikkeling.

3 Verwachte resultaten We verwachten dat de dienstverlening voor jeugdigen uit de Jeugdwet in de overgang naar volwassenheid of de Wmo verbeterd wordt. Ook is de verwachting dat wanneer jongeren een soepele overgang ervaren en te allen tijde de juiste hulp ontvangen, hun situatie wordt geoptimaliseerd. 4 Baten Door een soepele overgang kunnen extra complicaties worden voorkomen. Als 18 jarigen in een gat vallen omdat zij geen recht meer hebben op jeugdhulp en de overgang naar Wmo is niet geregeld, is het goed mogelijk dat zij extra problematiek ontwikkelen omdat zij niet de juiste zorg ontvangen. Deze extra problematiek kan zorgen voor hogere toekomstige kosten en door het nieuwe beleidsveld 16-27 jarigen wordt dit voorkomen. 5 Randvoorwaarden Er moet capaciteit beschikbaar zijn en er moet expertise opgebouwd worden. 6 Partners Er zal ook een (of meerdere) consulent(en) moeten worden ingezet op de doelgroep. 7 Kosten en/of capaciteit Het invoeren van het nieuwe beleidsveld kost capaciteit op de afdeling Samenleving. Ook zouden er mogelijk trainingen moeten worden gevolgd over het onderwerp. Als wordt gekozen om dit SED-breed op te pakken, moeten er twee FTE worden toegevoegd aan de afdeling samenleving (beleidsmedewerker en consulent). De kosten hiervan liggen tussen de € 90.000 en € 110.000 per FTE per jaar, maar kunnen door de drie gemeenten worden gedeeld.

Om dit beleidsveld goed te implementeren, wordt een externe projectleider ingehuurd. De kosten hiervan bedragen tussen de € 162.000 en € 198.000 op jaarbasis. 8 Risico’s Omdat het een nieuw beleidsterrein is en dus een nieuwe functie, is het belangrijk om vanaf het begin de koppeling met de gebiedsteams en uitvoering te maken, om zo de verbinding zo sterk mogelijk te maken. 9 Overige relevante informatie Wanneer gekozen wordt voor dit initiatief, vraagt dit om een nadere uitwerking. Om het zich goed te verhouden in de huidige manier van werken. Daarom zou dit pas vanaf 2024 kunnen worden uitgevoerd. Mogelijk is dit onder te brengen in een expertteam, wat kan worden gevormd vanuit de gebiedsteams. Andere gemeenten werken al met opgerekte leeftijdsgrenzen. Hier kan informatie worden opgehaald.

59

Stop het stapelen 1 Toelichting Een opeenstapeling van problemen kan iemands leven volledig ontwrichten en kan leiden tot ernstige fysieke en psychische klachten. In het ergste geval kan iemand een gevaar vormen voor zichzelf en/of de omgeving. Het preventieplan ‘Stop het stapelen’ biedt een handvat om schrijnende situaties, escalatie en veiligheidsissues vóór te zijn. Het preventieplan is ontwikkeld door de VNG in samenwerking met het Veiligheidshuis en betreft een model waarbij gekeken wordt naar factoren die bijdragen aan een stabiel leven of factoren die dat juist in de weg staan. Deze mensen hebben vaak te maken met politie, vallen buren lastig, maken een onverzorgde indruk en hebben voortdurend negatief contact met instanties omdat zij dit niet zelf kunnen regelen. Het is “te druk” in het hoofd, vaak vanwege psychiatrische problemen en andere zaken die tegen kunnen vallen in het leven. 2 Doelstelling(en) Lokaal een (vervolg)stap te nemen om stapelingen van problemen bij inwoners in een kwetsbare positie te verminderen. Deze inwoners zijn vaak aangewezen op voorzieningen uit verschillende regelingen, maar weten daar de weg niet in. Daarbij komt dat zij doorgaans een aandoening hebben van psychiatrische aard waardoor zij niet in staat zijn om de regie te nemen en prioriteiten te stellen.

Door hen voor een periode van bijvoorbeeld een half jaar vrij te stellen van allerlei noodzakelijke aanvragen, herindicaties en het inleveren van benodigde bewijsstukken en een casemanager aan te stellen die hen begeleidt en uitlegt waarom iets nodig is kunnen zij hun leven op de rit krijgen. De casemanager houdt contact met de instanties en zorgt voor een goed plan samen met de inwoner. 3 Verwachte resultaten De “verwarde” inwoner komt tot rust en gaat zich focussen op de voor hem belangrijkste dingen in het leven. Een huis, een inkomen en een geregeld leven. Soms kan het gaan om het vergoeden van onconventionele zaken, als bijvoorbeeld tandartskosten of reiskosten, maar dit kan helpen bij de weg naar zelfstandigheid. 4 Baten Als vanuit het “werkveld” (beleid, gebiedsteams, consulenten, medewerkers uit veiligheidsregio en eventueel andere hulpverleners uit de GGZ, woningcorporatie en uitkeringsinstantie UWV/WerkSaam) gezamenlijk de problemen gezien worden, kan ook gezamenlijk naar een oplossing gezocht worden zonder dat vaak (met alle goede bedoelingen) naar elkaar verwezen wordt. Hier is de inwoner niet mee geholpen. Als hij zelf mee kan werken aan zijn eigen situatie zonder tegen allerlei schotten van wet- en regelgeving aan te lopen zal de re-integratie in de maatschappij vlotter verlopen zonder terugval.

Doordat er één casemanager is die alle contacten coördineert tussen cliënt en organisaties blijft er zicht op de cliënt en de ontwikkeling van zijn situatie naar zelfstandigheid en maatschappelijke participatie. We hopen hiermee een ‘menselijke maat’ te kunnen ontwikkelen. 5 Randvoorwaarden Commitment uit alle maatschappelijke partners in het sociaal domein zoals omschreven. Een “vrij” in te zetten budget. En de wil om mensen uit een vervelende situatie te helpen zonder naar de schotten tussen wetten te kijken. Een casemanagers moet een goed gesprek kunnen voeren met de cliënt over zijn situatie, het ontstaan ervan en hoe hieruit te komen. Dit betekent in de volle breedte een systeemverandering en mogelijk fundamentele wijziging het perspectief op dienstverlening. Dit realiseren we niet morgen en niet alleen. Dit vraagt om een gedegen vooronderzoek / verkenning om vast te stellen of we aan de randvoorwaarden kunnen voldoen. 6 Partners Gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland, gebiedsteams, GGZ, Veiligheidshuis, maatschappelijk werk, Vangnet&Advies, politie, UWV/WerkSaam, Woningcorporaties.

7 Kosten en/of capaciteit Eerst moet beoordeeld worden wat de behoefte van de gemeenten en haar partners is, of we gezamenlijk aan de randvoorwaarden kunnen voldoen, hoe groot de potentiële doelgroep is en welk type cliënten voor een dergelijk traject in aanmerking zouden kunnen komen. Onderzoek/ verkennen van draagvlak: In eerste instantie is een interne verkenningssessie nodig waarbij het stop-het-stapelen in het werkveld geïntroduceerd wordt. Deelname wordt verwacht van beleid, management, eventueel een bestuurder, gebiedsteam of wijk-medewerker, waarbij samen kan worden onderzocht wat de behoefte is en wat de mogelijkheden zijn. Dit kan onder de vlag van de VNG, die hier graag aan meewerkt. Als de wenselijkheid van deze werkwijze door eenieder onderkend wordt, kan nader onderzocht worden wat dit betekent voor onze gemeente(n). Een uitgebreidere participatiesessie waarbij ook hulpverleners, consulenten en de veiligheidsregio aanhaken kan dan georganiseerd worden en er een goed, breed gedragen plan van aanpak komen die is opgesteld in samenspraak met de verschillende externe partijen. Het verkennen hiervan in verschillende sessies en de vertaling hiervan naar een samenvatting en advies kost circa €10.000,-.

60

Waarschijnlijk is het mogelijk om Stop het stapelen dit binnen de huidige bezetting te regelen met een verschuiving van taken en verantwoordelijkheden, maar het kan ook zijn dat het wenselijk is dat er een casemanager aangesteld wordt. Dit moet blijken uit het opgestelde plan van aanpak. We kunnen dan goed bekijken wat er nodig is om deze werkwijze tot een succes te maken. De VNG heeft vouchers van €10.000,- beschikbaar gesteld voor visieleertrajecten. Dit kan worden ingezet voor het onderzoek naar mogelijkheden voor Stop het stapelen. 8 Risico’s Uit het onderzoek kan blijken dat er geen draagvlak is onder partners. Zonder draagvlak van interne- en externe partners kan een project als Stop het stapelen niet goed worden uitgevoerd. Het is nog niet zeker of de vouchers voor het onderzoeken van dit project kunnen worden ingezet. Mogelijk moet dit dan op een andere manier gefinancierd worden. Ook zijn de verwachte resultaten zijn geen garantie. Stop het stapelen betekent logischerwijze dat er minder volgens een vast stramien en standaardprotocollen wordt gewerkt. Daardoor gaan er onherroepelijk dingen gebeuren waarbij soms beter een andere afweging gemaakt had kunnen worden. In plaats van in de kramp te schieten, is het zaak te onderkennen dat dit onderdeel van het systeem is waarbij meer gekeken wordt naar de cliënt dan naar onder welke regelgeving hij valt.

Natuurlijk streven we er niet naar fouten te maken, maar als er iets mis gaat moet er ruimte zijn om er van te mogen leren. 9 Overige relevante informatie https://vng.nl/publicaties/stop-het-stapelen-preventieplan-zorg-veiligheid

61

Pilot Algemene voorziening huishoudelijke hulp 1 Toelichting Omdat er momenteel een enorm tekort is aan huishoudelijke hulp, is het idee een pilot op te starten waar mensen huishoudelijke hulp verrichten via een op te zetten algemene voorziening voor een vrijwilligersvergoeding. Vrijwilligers kunnen statushouders zijn, dit gebeurt dan in de vorm van een werkstage, of bijvoorbeeld mensen met een inkomensval door koopkrachtverlies en gestegen energiekosten. In het geval van statushouders, kunnen de inwoners die de huishoudelijke hulp ontvangen iets terug doen, door bijvoorbeeld samen Nederlands te oefenen. 2.

Doelstelling(en) 1. Mensen die dat nodig hebben door een beginnende beperking en die nog een behoorlijke vorm van regie hebben huishoudelijke hulp bieden 2. Statushouders een werkervaringsplaats of stageplaats bieden waarbij zij als wederkerigheid geholpen worden met de taal 3. Mensen die door een laag inkomen en de armoedeval niet in staat zijn meer inkomen te genereren een mogelijkheid bieden om iets meer inkomen te krijgen en zodoende de problemen als gevolg van de energiecrisis en de hoge inflatie kunnen ondervangen 4. Kosten voor huishoudelijke hulp vanuit de Wmo omlaag krijgen. 3 Verwachte resultaten Het verwachte resultaat is dat wachtlijsten voor huishoudelijk hulp zullen teruglopen. Professionele huishoudelijke hulp is dan meer beschikbaar voor de kwetsbare doelgroep. Daarnaast zouden statushouders sneller kunnen inburgeren, omdat ze worden geholpen met de Nederlandse taal. Als mensen met een uitkering of een laag inkomen een vrijwilligersvergoeding krijgen hoeven zij dat verder niet op te geven en het heeft ook geen gevolgen voor de toeslagen die zij ontvangen via de Belastingdienst. Zij zullen meer te besteden hebben en zodoende hun eigen huishouden beter kunnen voeren. 4 Baten Door het aanbieden van huishoudelijke hulp door vrijwilligers als algemene voorziening, worden kosten bespaard.

Men kan een arrangement voor huishoudelijke hulp krijgen via een zorgverlener, die is gebaseerd op ongeveer €30 per uur. De vrijwilligersbijdrage bedraagt maximaal €5 per uur, €180 per maand en €1800 per jaar. Een andere taak die nu niet via huishoudelijke hulp geboden wordt is het doen van boodschappen. Voor statushouders is dit een leerzame taak en voor sommige ouderen een onmisbare hulp in het dagelijks leven. Verder kan het bijdragen aan het terugdringen van de eenzaamheid bij ouderen doordat zij intensief taal gaan oefenen met een statushouder of contact hebben met de vrijwilliger die komt helpen. Soms wordt huishoudelijke hulp gevraagd uit eenzaamheid. Andere baten zijn de maatschappelijke stage van statushouders en het participeren in de Nederlandse maatschappij waarbij zij de taal leren. Van de mensen die met inkomensproblematiek te maken hebben betekent het dat zij iets bij kunnen verdienen zonder dat de toeslagen in het geding komen. 5 Randvoorwaarden Er moeten voldoende vrijwilligers zijn die zich aanmelden om huishoudelijke hulp uit te voeren. 6 Partners Mogelijke partners zijn NewBees (organisatie die statushouders voorbereiden op de arbeidsmarkt), het vrijwilligerspunt, en een zorgaanbieder die vrijwilligers kan begeleiden en wegwijs maken.

Verder de budgetcoaches voor contacten met mensen die eventueel te maken hebben met een lage besteding door inflatie en energiecrisis om te beoordelen of deze mensen geholpen kunnen worden met een vrijwilligersbijdrage. Eventueel zou het Horizoncollege betrokken kunnen worden als het een bredere vorm zou krijgen middels een wijkleercentrum voor stages. Zij hebben dit eerder gedaan in de gemeenten Hoorn en Koggenland in samenwerking met de WilgaerdenLeerkerweideGroep en Omring. 7 Kosten en/of capaciteit Er zal capaciteit nodig zijn vanuit de afdeling Samenleving om het project op te starten en te monitoren. Daarnaast zullen er extra vrijwilligersvergoedingen moeten worden uitgegeven. Ook zullen vrijwilligers basiskennis over huishoudelijke hulp moeten beschikken, indien dit niet het geval is zal er tijd aan moeten worden besteed dit te leren. Zie ook 9. Overige relevante informatie 8 Risico’s

62

Men moet open staan voor het ontvangen van huishoudelijke hulp via een vrijwilliger. In het geval van een statushouder zou dit door vooroordelen gevoelig kunnen liggen. Er moet daarom goede begeleiding plaatsvinden. Het is mogelijk dat het eerste bezoek wordt bijgewoond door een professional, zodat de helper en de inwoner elkaar kunnen leren kennen, zodat er wederzijds vertrouwen ontstaat. Daarnaast wordt huishoudelijke hulp nu georganiseerd via speciale bureaus, die er ook voor zorgen dat eventuele problemen tussen de helper en de inwoner worden opgelost. Bij het opzetten van huishoudelijk hulp door vrijwilligers is de gemeente verantwoordelijk. Er moet daarom goed in kaart worden gebracht wat mogelijke risico’s zijn, en hoe hiermee kan worden omgegaan. Denk aan grensoverschrijdend gedrag, vooroordelen en dergelijke Het kan zijn dat de algemene voorziening geïnterpreteerd wordt als verdringing op de arbeidsmarkt. Dit moet juridisch goed uitgezocht worden. Op het moment is het echter zo dat er een tekort is op de arbeidsmarkt voor huishoudelijk werk. Er is een grote vraag naar deze dienst vanuit de Wmo. Of dit zo blijft als de voorziening weer inkomensafhankelijk wordt is niet bekend. Wanneer de minder kwetsbare cliënten een beroep kunnen doen op de vrijwilligers blijft er meer professionele hulp over voor de kwetsbare cliënten. Ook zijn er mogelijk ethische bezwaren.

9 Overige relevante informatie Voordat dit initiatief kan worden uitgevoerd, moet eerst onderzoek gedaan worden naar o.a. bovenstaande risico’s. Kosten voor onderzoek bedragen ongeveer 25.000

63

‘Reablement’ 1 Toelichting Gemeente Vlissingen is in oktober 2022 begonnen met een proef met ergotherapeuten in de strijd tegen de wachtlijsten voor de huishoudelijke hulp. Bij alle inwoners die op de wachtlijst staan voor huishoudelijke hulp komt een ergotherapeut langs, die mensen helpt om dagelijkse activiteiten - zoals het huishouden - zoveel mogelijk zelf uit te kunnen voeren. De ergotherapeut kijkt samen met de inwoner hoe de hulpvraag deels of helemaal overbodig gemaakt kan worden. 2 Doelstelling(en) Aanvullende individuele ondersteuning bieden aan wie dat nodig heeft om zelfstandig te kunnen blijven functioneren. 3 Verwachte resultaten Het verwachte resultaat is dat inwoners minder tot geen huishoudelijke hulp nodig hebben, omdat zij er samen met de ergotherapeut zijn achter gekomen dit zelf te kunnen doen. Het draagt ook bij aan het normaliseren, en de bewustwording dat inwoners in eerste instantie zelf verantwoordelijke zijn voor het beantwoorden van hun ondersteuningsvraag. Daarnaast zullen inwoners die hun ondersteuningsvraag niet zelf kunnen oplossen, minder lang hoeven te wachten op huishoudelijke hulp omdat we verwachten dat de wachtlijsten korter zullen worden. 4 Baten Door het inzetten van een ergotherapeut zullen kosten voor huishoudelijke hulp worden bespaard, omdat inwoners hun ondersteuningsvraag zelf kunnen beantwoorden.

Doorgaans geeft dit ook een beter gevoel over het zelf kunnen invullen van de eigen behoeften. 5 Randvoorwaarden Er moet een ergotherapeut beschikbaar zijn die bij inwoners langsgaat, daarnaast moeten inwoners ook open staan voor de ondersteuning van een ergotherapeut. Deze ergotherapeut moet opgeleid worden in het ondersteunen van mensen. 6 Partners Consulenten, ergotherapeuten, zorgaanbieders 7 Kosten en/of capaciteit Er moet een ergotherapeut worden ingehuurd. Deze ergotherapeut zal een scholing moeten volgen De verwachte kosten voor een ergotherapeut zullen zo’n € 100,00 per uur zijn en een ondersteuningstraject zal naar verwachting 10 uur zijn. Als dit afgezet wordt tegen een arrangement met alleen huishoudelijke hulp is een dergelijk traject binnen vijf tot zes maanden "terugverdiend". Daarnaast zal beleidscapaciteit nodig zijn en zal een consulent tijdens een keukentafelgesprek een inschatting moeten maken of de cliënt in aanmerking komt voor een dergelijk traject. 8 Risico’s Het is mogelijk dat de vragen van de ergotherapeut als dwingend worden ervaren, zoals: ‘Kunt u dat echt niet meer?’. Het is mogelijk dat zorgvragers tijdens het gesprek hun gezondheidssituatie beter voor doen komen dan die in werkelijkheid is, waardoor deze niet goed wordt ingeschat en er daardoor onvoldoende hulp wordt toegekend. Hier moet voor worden gewaakt.

9 Overige relevante informatie Omdat gemeente Vlissingen in oktober 2022 is begonnen met het inzetten van ergotherapeuten, is het mogelijk om de evaluatie af te wachten alvorens dit initiatief in te zetten. In Denemarken is reablement al op grotere schaal succesvol ingevoerd. https://www.waardigheidentrots.nl/praktijk/reablement-langer-zelfstandig-thuis-wonen/. Dit betreft overigens meer dan alleen het doen van het huishouden. In de regio Noordkop wordt momenteel ook ervaring opgedaan met Reablement.

64

Omgekeerde toets sociaal domein (Stimulansz) 1 Toelichting Bij de omgekeerde toets worden de Participatiewet, de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Wet schuldhulpverlening zó uitgevoerd dat niet de bepalingen in die wetten voorop staan, maar de doelen van die wetten en de doelen van de maatwerkoplossing die iemand nodig heeft. Vervolgens wordt bezien of die maatwerkvoorziening kan worden geleverd op grond van genoemde wetten. De omgekeerde toets gaat uit van het idee dat professionals eerst naar het doel kijken, waarna de wetsartikelen als instrumenten dienen om de grondwaarden van de wetten te realiseren.31 De omgekeerde toets is een methodiek die recht doet aan de Participatiewet, de Wmo, de Wet schuldhulpverlening, de Wet inburgering en de Jeugdwet. Verder is de toets ook buiten het sociaal domein hanteerbaar op het gebied van de Onderwijswet en de Omgevingswet. Het betreft een aanpak voor integraal werken binnen de gemeente of tussen gemeente en ketenpartners. Er wordt naar inwoners geluisterd en naar een oplossing gezocht waar ze mee geholpen zijn. Vervolgens wordt gezocht naar grondwaarden binnen de vigerende wetgeving zodat wetsartikelen gebruikt worden om het geheel juridisch af te werken. Zo is maatwerk mogelijk zonder dat het leidt tot willekeur.

Ook maakt dit het integraal werken in de gemeente veel makkelijker, immers, de grondwaarden van de diverse wetten binnen het sociaal domein zijn gelijk. Daarnaast is het maatwerk toetsbaar in bezwaar en beroep en voor de accountant, en volledig in lijn met de bedoeling van de wetgever. De omgekeerde toets werkt in vier stappen: 1. Welk effect willen we bereiken? 2. Valt dit effect onder de grondwaarden? Met ‘grondwaarde’ bedoelen we de reden dat de wet is geschreven. 3. Is het besluit ethisch te verantwoorden? Houd in ieder geval rekening met de: effecten op korte en lange termijn voor de inwoner, diens gezin en omgeving mogelijkheden en vaardigheden van de inwoner; financiële gevolgen (zowel voor inwoner als voor gemeente) van het voorgenomen besluit leidende werkprincipes van uw gemeente; vraag of u zuiver bent in uw bedoeling. 4. Randvoorwaarden 2 Doelstelling(en) Dit project draagt bij aan het doel van de Wmo: het bevorderen van sociale samenhang, veiligheid en leefbaarheid in de gemeente en het ondersteunen van vrijwilligers. Er wordt meer gewerkt met de “menselijke maat”. Eerst luisteren naar wat de inwoner nodig heeft voordat allerlei wetten en protocollen doorgelopen worden. 3 Verwachte resultaten Met de omgekeerde toets kunnen onderliggende problemen inzichtelijk worden gebracht en worden opgelost.

Een voorbeeld uit de praktijk: Moeder doet een aanvraag op grond van de Jeugdwet voor opvoedondersteuning omdat haar dochter niet wil luisteren. Tijdens een gesprek blijkt het gezin schulden te hebben. Door alle zorgen heeft zij een kort lontje, wat zij afgereageerd op haar dochter. In de huidige situatie zal een jeugdconsulent naar het kind en de moeder kijken en ondersteuning bieden op het gebied van opvoeding, maar de onderliggende reden wordt niet opgelost. Soms kan door iets te vergoeden een groter probleem opgelost of voorkomen worden (in een recent geval in Drechterland advocaatkosten om een scheiding goed te regelen waardoor jeugdhulp op een lager niveau ingezet kon worden) Met de Omgekeerde toets wordt gekeken naar onderliggende problemen en wordt daar ondersteuning voor geboden. 4 Baten Er is meer ruimte voor maatwerk, er wordt gekeken naar hoe het probleem van de inwoner op de beste manier kan worden opgelost in plaats van vast te houden aan de individuele wetten. Het werk voor consulenten en mensen uit het werkveld zou flexibeler en interessanter kunnen worden met deze werkwijze. Er blijven uiteraard wel specialisten en juristen nodig om dit in goede banen te leiden. Het is voor een consulent en ook voor een inwoner nieuw om niet binnen het eigen vakgebied een oplossing te kunnen bieden.

Een inwoner hoeft niet verschillende aanvragen te doen voordat hij de juiste voorziening, hulp of ondersteuning krijgt. Verder moet gekeken worden wat iemand nodig heeft om weer zelfstandig in het leven te staan. Daar kunnen soms voorzieningen/betalingen tussen zitten die niet helemaal binnen een regelgeving past. 5 Randvoorwaarden

31

https://www.stimulansz.nl/de-omgekeerde-toets-methodiek/ https://www.schulinck.nl/opinie/opinie-sociaal-domein-schuldhulpverlening-de-omgekeerde-toets/

65

Het invoeren van de Omgekeerde toets raakt alle onderdelen uit het sociaal domein en vraagt om grote organisatorische verandering. Onderzoek met alle betrokkenen in het proces is nodig om de potentie van deze werkvorm voor onze gemeente vast te stellen. Vanuit alle lagen uit het sociaal domein zal dit plan gedragen moeten worden. We beginnen namelijk bij de inwoner en eindigen met een oplossing binnen de vigerende wetgeving. Bij de start van de SED is aangegeven dat alle consulenten integraal werken. Met zowel een fusie als een transitie in het sociaal domein was dit niet haalbaar. Er was teveel expertise nodig op verschillende vlakken dat destijds een keuze gemaakt is voor consulenten per wetgeving. Deze tussenstap van onderzoek is ook nodig omdat Stede Broec en Enkhuizen de keuze voor deze manier van werken nog niet hebben gemaakt. Voor het succesvol implementeren van de Omgekeerde toets is het beter om dit gezamenlijk te doen. 6 Partners Omdat het invoeren van de omgekeerde toets om een hele andere manier van werken vraagt, raakt dit de meerdere onderdelen van de ambtelijke organisatie, met in het bijzonder gebiedsteams, consulenten uit de participatiewet, jeugdwet, Wmo, Schuldhulpverlening en eventueel de wet inburgering en de afdeling kwaliteit. Ook bij externe partners zoals zorgaanbieders vraagt dit om een andere manier van (samen)werken.

Omdat consulenten van de SED-organisatie voor zowel de gemeente Drechterland als voor Stede Broec en Enkhuizen werken, is het noodzakelijk om de omgekeerde toets in alle drie de gemeenten tegelijk in te voeren. 7 Kosten en/of capaciteit Er moet een onderzoek worden uitgevoerd waarin alle betrokkenen in het proces worden meegenomen om de haalbaarheid en potentie van de omgekeerde toets vast te stellen. Dit onderzoek gaat in samenwerking met gemeenten Stede Broec en Enkhuizen en moet worden uitgevoerd door een externe partner met kennis van de Omgekeerd Toets. Het uitvoeren van het onderzoek kost €10.000 per gemeente. Stimulansz kan bijdragen aan een goed advies over het invoeren van de omgekeerde toets. 8 Risico’s Bij het invoeren van de omgekeerde toets wordt de huidige manier van werken volledig anders. Dit betekent in de volle breedte een systeemverandering en fundamentele wijziging in het perspectief op dienstverlening. Dit realiseren we niet morgen en niet alleen. Dit vraagt om een gedegen vooronderzoek om vast te stellen of we aan de randvoorwaarden kunnen voldoen, of het haalbaar is en of de omgekeerde toets potentie heeft in gemeente Drechterland. Consulenten moeten heel veel weten van wetgeving, gefocust zijn op een te behalen resultaat en oog hebben voor wat redelijk en billijk is. Ook moet gekeken worden hoe dit zich verhoudt tot de huidige inkoop van zorg.

Hierbij wordt immers een aanbieder hoofdaanbieder en daarmee regisseur voor de situatie van de cliënt. Met de omgekeerde toets wordt soms iets verstrekt wat buiten de reguliere inkoop ligt of op een andere manier opgelost. De omgekeerde toets is een experiment in het gehele sociale domein waarbij het inrichten van de administratie een behoorlijke klus zal zijn. Vandaar het advies om eerst onderzoek te doen naar de manier van werken en wat de ervaringen van andere gemeenten zijn. 9 Overige relevante informatie De omgekeerde toets wordt door Stimulansz ontwikkeld. Zij kunnen training en advies geven. Bij een omgekeerde toets doe je waar iemand behoefte aan heeft om zijn leven weer/meer zelfstandig te kunnen leven, de vraag is wat dit betekent voor de inkoop van zorg. Andere gemeenten werken al met de omgekeerde toets, hier kan informatie worden opgehaald.

66

‘Dagbesteding’ voor mensen met een lichte vorm van dementie 1 Toelichting Het opzetten van een lichte vorm van dagbesteding, zonder indicatie voor mensen met lichte problematiek. Dit geschiedt op het niveau van een dorpshuis waarbij wat activiteiten ontwikkeld worden waar mensen met eenzaamheid of geheugenproblemen terecht kunnen. De voorziening dient laagdrempelig te zijn en wordt gerund door vrijwilligers of eventueel met een betaalde kracht. 2 Doelstelling(en) Als mensen op een laagdrempelige manier dagbesteding kunnen vinden, zal de gang naar een individuele maatwerkvoorziening veel later plaatsvinden. 3 Verwachte resultaten Een goed zicht op inwoners met een hulpvraag en een latere beroep op maatwerkvoorzieningen. Verder wordt verwacht dat mensen een zinvolle dagbesteding hebben en andere mensen kunnen ontmoeten en zodoende waardevolle relaties aan kunnen gaan. 4 Baten Minder druk op maatwerkvoorzieningen. 5 Randvoorwaarden Er moet ruimte beschikbaar zijn, en er moeten vrijwilligers beschikbaar zijn die een dergelijke middag kunnen organiseren. Gedacht wordt aan de kopje koffie/thee en materiaal om te knutselen, een spelletje te doen of op een andere manier bezig te zijn. 6 Partners Vrijwilligerspunt, dorpshuizen, eventueel een aanbieder van dagbesteding voor een stuk kennisoverdracht of toezicht op de activiteiten die ontwikkeld worden.

Verder Geriant voor contact met de doelgroep en eventuele verwijzingen. 7 Kosten en/of capaciteit De kosten behelzen materiaal en het beschikbaar stellen van ruimte. Daarbij dient er een opbouwmedewerker contact te houden voor bezoek aan deze locaties voor het beschikbaar zijn van vragen en het eventueel monitoren van cliënten. Daarnaast moeten vrijwilligers worden opgeleid en getraind in het omgaan met mensen met dementie en hun naasten. 8 Risico’s Het kan zijn dat vrijwilligers niet geschoold zijn met het omgaan met mensen met dementie of andere problemen. Het kan zijn dat een situatie escaleert door ontstane gedragsproblemen die ontwikkeld kunnen worden wanneer iemand gediagnosticeerd is met dementie. 9 Overige relevante informatie Gemeente Koggenland is bezig met een opbouwmedewerker. Hier kan informatie vandaan worden gehaald. In Enkhuizen draait sinds kort een pilot waarbij voor dagbesteding geen indicatie nodig is. Dit is echter een professionele vorm van dagbesteding waarbij een lichte toets plaatsvindt door de aanbieder. De evaluatie van deze pilot kan worden meegenomen in dit plan.

67

Valpreventie trainingen 1 Toelichting Het aantal 65-plussers dat op de Spoedeisende Hulp belandt na een valongeval neemt jaarlijks toe. Bijna de helft van de valongevallen in de leeftijd 70 jaar en ouder vindt plaats in en om het huis. Een val van een cliënt heeft vaak grote gevolgen: bijna de helft van het aantal valongelukken gaat met letsel gepaard. Ouderen kunnen hierdoor hun zelfredzaamheid tijdelijk of voorgoed verliezen. Nu ouderen langer thuis blijven wonen, wordt valpreventie in de thuissituatie steeds belangrijker. Door valpreventietrainingen kunnen valongelukken bij ouderen worden voorkomen door middel van bewustwording van risicofactoren en verbetering van balans, spierkracht, mobiliteit en een toename van zelfvertrouwen en ontspanning. De valpreventietraining kan bijvoorbeeld een keer per week worden georganiseerd in een sporthal of buurtcentrum. De doelgroep is zelfstandig wonende ouderen van 65 jaar en ouder die zich onzeker voelen tijdens het lopen, bang zijn om te vallen en/of al vaker zijn gevallen. 2 Doelstelling(en) Versterken van de sociaal-culturele basis infrastructuur om de zelfredzaamheid van inwoners te versterken. 3 Verwachte resultaten Door valpreventietrainingen kunnen valongelukken bij ouderen worden voorkomen, waardoor zij langer zonder hulp thuis kunnen blijven wonen.

4 Baten Valongelukken bij ouderen hebben vaak ernstige gevolgen, in sommige gevallen kunnen zij zelfs invalide raken waardoor zij aanspraak moeten maken op een maatwerkvoorziening. Door valpreventietrainingen kan dit worden voorkomen. 5 Randvoorwaarden De valpreventietraining moet worden uitgevoerd in een ruimte die groot genoeg is. Daarnaast moeten fysiotherapeuten worden ingezet om de training te geven. 6 Partners Mogelijke partners zijn zorgaanbieders die mogelijk fysiotherapeuten beschikbaar hebben die ervaring hebben met de doelgroep. Daarnaast kunnen consulenten een rol spelen in het bereiken van ouderen om de valpreventietrainingen onder de aandacht te brengen. Ook organisaties als de Veiligheidsregio, ZONH, GGD, Omring en Sportservice zouden een rol kunnen spelen. 7 Kosten en/of capaciteit De totale kosten voor het Valpreventieproject in gemeente Koggenland zijn ongeveer €7000,- voor maximaal 16 deelnemers. Deze kosten zijn inclusief de voorbereiden, de informatiebijeenkomst en de activiteitenkosten van de cursus. De deelnemersbijdrage is zij hebben gevraagd is 103,50 per persoon. In Koggenland wordt dit aanbod uitgevoerd door Sportservice. Zij hebben aangegeven dat zij niet de capaciteit beschikbaar hebben om deze trainingen in Drechterland uit te voeren, daarom gaan we op zoek naar een andere organisatie die de valpreventietrainingen aanbiedt.

Valpreventie is ook een onderdeel van de Brede SPUK, voor 2023 is €50.000,- aangevraagd. 8 Risico’s Omdat het over oudere inwoners gaat, is hun mobiliteit mogelijk minder goed waardoor zij de locatie van de valpreventietrainingen minder makkelijk kunnen bereiken. 9 Overige relevante informatie Sportservice heeft een valpreventietraject uitgevoerd in gemeente Koggenland in het project Laat ze niet vallen of stikken. De opzet die zij bij dit traject hanteren zorgt voor een hoge opkomst. Ze hebben informatiebijeenkomsten georganiseerd waar inwoners zich kunnen inschrijven voor de cursus en inwoners krijgen een uitnodigingsbrief vanuit de gemeente. Sportservice heeft op dit moment niet de capaciteit om dit project ook in gemeente Drechterland uit te voeren, maar zou wel kunnen fungeren als projectleider. In het traject in gemeente Koggenland konden inwoners zichzelf inschrijven, maar het is ook mogelijk om inwoners een zogenaamde valtest te laten invullen. Ook de veiligheidsregio biedt projecten met betrekking tot valpreventie aan. Het gaat hierbij vooral om het creëren van bewustwording van valrisico’s in huis, zoals bijvoorbeeld het project Woongemak is Kinderspel. Dit project heeft als doel het risico op brand en valongelukken in en om het huis te verkleinen.

Bij het uitvoeren van het initiatief valpreventietrainingen zullen ons aanbod met hen afstemmen, zodat er een aanvullend aanbod wordt gecreëerd.

68

Welzijn op Recept 1 Toelichting In een gemiddelde huisartsenpraktijk worden ongeveer 20% van de consulten besteed aan patiënten met psychosociale klachten waarvoor geen medische oorzaak kan worden gevonden. Deze groep patiënten heeft meer baat bij het verbeteren van het welbevinden en versterken van de veerkracht dan bij medicatie of medische zorg. Daarom startte in 2012 het aanbod ‘Welzijn op Recept’ (WOR). Welzijn op Recept is een alternatief voor mensen met psychosociale klachten. In plaats van het ‘traditionele pilletje’ voor te schrijven, verwijst de huisarts deze patiënten door naar een welzijnswerker. Klachten als vermoeidheid, pijn in de nek, maar ook stress, angst en somberheid hebben lang niet altijd een medische oorzaak. Vaak spelen onderliggende sociaal maatschappelijke problemen een rol, zoals overlijden van een partner, verlies van werk, eenzaamheid etc. Via Welzijn op Recept worden patiënten verwezen naar de welzijnswerker. De doelgroep is van jong tot oud 2 Doelstelling(en) Versterken van de sociaal-culturele basis infrastructuur om de zelfredzaamheid van inwoners te versterken. 3 Verwachte resultaten De gemeentelijke opgaven vragen om meer samenhang en samenwerking tussen zorg en welzijn.

Welzijn op Recept blijkt een relatief eenvoudige en krachtige interventie te zijn, die gemeenten, partners uit de eerstelijnszorg en het sociaal domein kan helpen bij deze uitdaging. Welzijn op Recept geeft deze samenwerking op een gestructureerde manier vorm. Als de samenwerking binnen Welzijn op Recept eenmaal loopt, kunnen ook andere interventies en programma’s eenvoudiger uitgerold worden. Welzijn op Recept kan ingezet worden zowel bij de Wmo, de Jeugdwet als de Participatiewet. Het effect van sociaal werk op de zorgconsumptie is tweeledig. Op korte termijn kan via sociaal werk het directe beroep op zorgprofessionals verminderen. Op lange termijn heeft sociaal werk via een verbetering van het welzijn en de gezondheid van onze inwoners (en hun omgeving) een remmend effect op (toekomstig) zorggebruik. De korte termijneffecten zijn relatief goed in kaart te brengen; de effecten op lange termijn zijn echter minder goed te meten. Als het de methode onder meerdere huisartsen wordt uitgerold zal dit uiteindelijk resulteren in dat er een groter beroep wordt gedaan op het welzijnswerk. Deze zal dan wellicht moeten worden uitgebreid waardoor er meer ingezet wordt op preventie.

4 Baten De kwaliteit van deelnemers wordt vergroot bijvoorbeeld doordat ze een positievere en optimistischer kijk op hun leven krijgen, meer sociale contacten hebben en meer het gevoel hadden de regie in handen te hebben. Dit heeft weer een positieve invloed op het algehele welzijn van onze inwoners en dit werk positief door op vele vlakken, eenzaamheid, langer thuis wonen, zingeving voor jongeren etc. Met Welzijn op Recept kunnen huisartsen hun patiënten iets beters bieden, door niet naar de klacht maar juist naar gezondheid en welbevinden te kijken. Voor psychosociale klachten ligt de oplossing vaak in het sociale en niet in het medische domein. Met Welzijn op Recept ervaart de patiënt meer gezondheid, kwaliteit van leven en geluk en komt hij of zij minder vaak terug naar het spreekuur. Dat betekent: meer tijd voor de huisarts en minder zorgkosten. 5 Randvoorwaarden Commitment huisartsen en welzijnswerk. Projectleiding en middelen via ZonH (Zorg optimalisatie Noord Holland) voor de huisartsen. Regievoering vanuit gemeente. 6 Partners Huisartsen, Welzijnswerk en projectleiding vanuit ZonH (in de pilotfase) 7 Kosten en/of capaciteit Het opzetten van de relatie van tussen het welzijnswerk en de huisartsen kost tijd. In de pilotfase (duur van 1 jaar) is er ongeveer € 6100,- benodigd om hier uren voor vrij te maken vanuit het welzijnswerk.

De kosten van de huisartsen kunnen worden gefinancierd vanuit de zorgverzekering, dit regelt de projectleider van ZonH. De gemeente heeft een sturende/regierol en bewaakt de voortgang en de doelstellingen. In gemeente Enkhuizen en gemeente Stede Broec wordt de pilot Welzijn op Recept momenteel ingericht en gestart met de uitvoering. Dit betekent dat directe ondersteuning door de SED-organisatie voor Drechterland mogelijk is als deze pilots in verdere fase van uitvoering bevinden. Geleerde lessen kunnen direct meegenomen worden naar gemeente Drechterland. De exacte start is afhankelijk van samenwerking met externe partners zoals huisartsen en ZonH. Zodra bij alle partijen ruimte is, wordt Welzijn op Recept gestart in gemeente Drechterland. 8 Risico’s Het welbevinden en de veerkracht van een deel van onze inwoners zal niet zo optimaal zijn, als met WOR. Dit kan doorwerken op vele leefgebieden. 9 Overige relevante informatie N.v.t.

69

Sportpas 1 Toelichting Een sportpas voor volwassenen. Eerder hebben we in de gemeente de jeugdsportpas gehad, waarmee kinderen gratis vijf keer mochten sporten om op een laagdrempelige manier te ontdekken of de sport iets voor hen was, zodat kinderen op deze manier worden gestimuleerd om te gaan sporten. Deze sportpas voeren wij nu voor volwassenen in. Uit cijfers blijkt dat het percentage inwoners dat aan de beweegnorm voldoet ruim 10% lager is bij inwoners van 65 jaar en ouder dan bij inwoners van 18 tot 65 jaar (resp. 47.5% en 58,6%).32 Ook is men veel minder vaak lid van een sportvereniging naarmate men ouder wordt (resp. 41,9% en 28,9%).33 Daarnaast kan er mogelijk een ander doel worden behaald met dit initiatief. De klassieke sportverenigingen staan onder druk door minder leden en vrijwilligers. Als wij mensen met behulp van de sportpas kunnen motiveren en stimuleren om zich aan te sluiten bij een sportvereniging, is de kans groot dat zij zich ook zullen inzetten als vrijwilliger bij de sportclub; onder de inwoners die vrijwilligerswerk doen is de sportvereniging hiervoor namelijk de populairste plek.34 2 Doelstelling(en) De gezondheid van inwoners bevorderen, inwoners die nu niet sporten weer enthousiast laten worden voor een sport en sportvereniging, waar zij zich daar vervolgens aanmelden als vrijwilliger.

3 Verwachte resultaten Inwoners worden gezonder, doordat zij op een laagdrempelige manier kunnen ontdekken welke sport bij hen past. Omdat zij zich daardoor kunnen aansluiten bij een sportvereniging, worden zij ook gestimuleerd om vrijwilligerswerk te doen. 4 Baten Gezonde mensen kunnen gemakkelijker participeren, en we verwachten dat actieve mensen minder gebruik zullen (gaan) maken van Wmo-voorzieningen. Sportverenigingen komen steeds meer onder druk te staan door teruglopende leden en vrijwilligers, door dit initiatief worden inwoners gestimuleerd lid te worden van een sportvereniging en zich daar mogelijk aan te melden als vrijwilliger 5 Randvoorwaarden Volwassen inwoners die al een tijd niet hebben gesport kunnen mogelijk niet meteen meekomen met het tempo dat gebruikelijk is binnen de sportvereniging. We moeten de verenigingen uitdagen om hun aanbod toe te spitsen op mensen die (opnieuw) toetreden in de sport. Sportverenigingen zijn hier zelf al actief mee bezig, Sento Modo Sports in Hem heeft bijvoorbeeld een speciale training voor 55+’ers die wordt begeleid door een fysiotherapeut en Bewegen in Hoogkarspel heeft een speciale 55+ sportfit groepsles. 6 Partners Lokale sportverenigingen, Team Sportservice. 7 Kosten en/of capaciteit Nader te bepalen 8 Risico’s Mogelijk hebben sportverenigingen geen tijd of behoefde om deze proeflessen aan te bieden.

Het is aan de gemeente om hen toch enthousiast te maken, bijvoorbeeld door het delen van succesverhalen met voorbeelden van inwoners die nu een fanatiek sporter zijn door de proefles en zich bij de vereniging hebben aangesloten als vrijwilliger. 9 Overige relevante informatie Er is contact geweest met Team Sportservice over dit initiatief, zij geven aan dat dit een goed initiatief is om mensen te bereiken die voorheen hebben gesport, maar dit nu niet meer doen. Je leidt mensen terug naar de sportclub. Kennismakingslessen werken minder goed voor inwoners die sowieso niet actief zijn. Voor hen is intensievere begeleiding nodig, waar je het sportaanbod naar de inwoners toe brengt en individuele begeleiding kan bieden. Voor deze inwoners is het initiatief F.I.T. naar verwachting meer succesvol.

32

Dashboard - LEEFSTIJL - Drechterland (gezondnhn.nl)

33

Dashboard - LEEFSTIJL - Drechterland (gezondnhn.nl)

34

Drechterland beweegt! Sportakkoord 2020-2021

70

F.I.T. (Fit door Informatie en Training) 1 Toelichting Fit door Informatie en Training is een sportproject voor mensen vanaf 55 jaar, die zelf drempels ervaren om te starten met bewegen. Er worden sport- en beweeglessen georganiseerd, begeleid door een sportinstructeur, waarbij ook aandacht is voor een gezonde leefstijl en de deelnemers worden begeleid door een leefstijlcoach. Het is een programma waarbij aandacht is voor voeding, bewegen, stress, ontspanning en slaap. Een groep bestaat uit maximaal 15 personen, waarbij gewerkt wordt met een buddysysteem zodat deelnemers elkaar stimuleren en enthousiast houden te werken aan een actiever leven. Een traject duurt 3 maanden en is opgedeeld in blokken van 4 weken, waarbij in blok 1 de kennismaking en de leefstijl centraal staan, in blok twee het kennismaken met bepaalde sport- en beweegactiviteiten en in blok drie het kennismaken met lokale sportaanbieders en hun sport. 2 Doelstelling(en) De gezondheid van de huidige inwoners bevorderen, door inwoners die een mentale of fysieke drempel ervaren om te bewegen te verleiden tot en te begeleiden naar sporten en bewegen en een gezonde leefstijl.

3 Verwachte resultaten Deelnemers van het project hebben de leefstijl structureel aangepast naar een gezonde(re) leefstijl, hebben het zelfvertrouwen vergroot en voelen zich zeker genoeg om deel te nemen aan een beweegactiviteit en/of lid te worden van een sportvereniging, de helft van de deelnemers stroomt na het project door naar een wekelijkse beweegactiviteit 4 Baten Gezonde mensen kunnen gemakkelijker participeren, en we verwachten dat actieve mensen minder gebruik zullen (gaan) maken van Wmo-voorzieningen. 5 Randvoorwaarden Er moet een organisatie worden gevonden die die project kan organiseren en kan fungeren als projectleider. In Stede Broec werd dit gedaan door de Seniorenraad. Ook moeten de partners capaciteit beschikbaar hebben om mee te werken aan dit project 6 Partners Organisator of projectleider, leefstijlcoach, sportaanbieders, een personal trainer, Team Sportservice. Daarnaast partijen die direct contact hebben met potentiële deelnemers (1elijnszorg, thuiszorg, huisartsen, fysio). 7 Kosten en/of capaciteit Promotie €100,00 Informatiebijeenkomst (Presentatie leefstijlcoach, zaalhuur, consumpties) Uitvoer project (o.a. leefstijlcoach, sportinstructeur, zaalhuur, beweegagoog) € 3.537,34 Opstellen programma gezonde leefstijl naar leeftijdsgroep € 1.950,00 Baten (€3,50 per keer, 15 deelnemers, 12 weken) - € 630,00 Totale kosten 8 Risico’s

€ 4.857,34

N.v.t. 9 Overige relevante informatie Dit project is in Stede Broec uitgevoerd door de Seniorenraad. Cijfers en informatie zijn gebaseerd op dit project. Het project is als succesvol bevonden, van de 15 deelnemers hebben 6 deelnemers zich na het project aangesloten bij een sportvereniging, 1 deelnemers is gaan zwemmen en 3 deelnemers hebben de intentie uitgesproken zich te gaan aansluiten bij een sportvereniging.

71