Jaarrekening 2025 Drechterland definitief

1-1-2025

31-12-2025

0

0

17.660

15.628 0

85

SSC DeSom Gerelateerd aan programma: Bestuur en dienstverlening Doel en openbaar belang: In de begroting 2025 is opgenomen dat SSC DeSom de deelnemende gemeenten en WerkSaam ondersteunt met ICT-voorzieningen en deze steeds beter afstemt op actuele ontwikkelingen. In 2025 is hieraan invulling gegeven door het continueren van de reguliere dienstverlening en de verdere uitwerking van de koers ‘DeSom 2.0’. Activiteiten en ontwikkelingen: In 2025 is gewerkt aan de verdere implementatie van de visie ‘DeSom 2.0’, met focus op standaardisatie van dienstverlening, hosting en flexibilisering. Tegelijkertijd is gebleken dat de realisatie van deze visie complex is en meer tijd vergt dan vooraf voorzien. De concretisering van producten, diensten, governance-afspraken en bijbehorende verantwoordelijkheden is in 2025 slechts gedeeltelijk gerealiseerd. Hierdoor bleef op onderdelen onduidelijkheid bestaan over de verdere doorontwikkeling van de dienstverlening. De in de businesscase opgenomen globale planning is in 2025 niet volledig gerealiseerd. De implementatie kent vertraging en vraagt blijvende bestuurlijke aandacht en afstemming tussen SSC DeSom en de deelnemende gemeenten.

Risico’s en aandachtspunten: De in de begrotingen benoemde risico’s op het gebied van informatiebeveiliging, leveranciersafhankelijkheid, governance, personele capaciteit en de ontvlechting van WerkSaam WF zijn in 2025 actueel gebleven. Daarnaast is gebleken dat het tempo van besluitvorming en de onderlinge afstemming invloed hebben op de voortgang van de veranderopgave. Deze risico’s vragen blijvende aandacht van SSC DeSom en de deelnemende gemeenten. Conclusie: Ten opzichte van de begroting is de reguliere dienstverlening grotendeels conform verwachting uitgevoerd. De realisatie van ‘DeSom 2.0’ verloopt echter minder voortvarend dan voorzien. Voor de komende periode blijven de beheersbaarheid van de veranderopgave, de duidelijkheid over dienstverlening, governance en bestuurlijke sturing belangrijke aandachtspunten.

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

47

32

Vreemd vermogen

4.538

4.351

Resultaat

-31

Westfries Archief Gerelateerd aan programma: Bestuur en dienstverlening Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur Doel en openbaar belang: Het Westfries Archief (hierna WFA) is een gemeenschappelijke regeling waaraan zeven Westfriese gemeenten deelnemen. De Westfriese gemeenten geven op deze wijze invulling aan hun wettelijke taken voor archief- en informatie beheer vanuit de archiefwet. Deze wettelijke taken zijn: • Het beheren en beschikbaar stellen van archieven die de deelnemers hebben overgebracht naar het fysieke depot of e-depot: fysieke verzorging van dossiers en klimaatbeheersing in het depot en duurzaam toegankelijk houden van digitaal archief. 86

•

Toezicht houden op de uitvoering van de taken rond informatie- en archiefbeheer van archief in beheer bij de deelnemers: door archiefinspecties bij de deelnemers, advisering bij informatievraagstukken, kennissessies en samenwerking te faciliteren met de deelnemers van de regeling.

Omdat het vakgebied van informatie- en archiefbeheer erg in ontwikkeling is, doet het WFA veel aan innovatie en spelen zij in op de ontwikkelingen die bij de gemeenten spelen. Activiteiten en ontwikkelingen: Een belangrijke ontwikkeling op het vakgebied is digitalisering. Steeds meer informatie is digitaal beschikbaar en groeit snel. Digitale informatie vraagt om een andere kijk op informatie en biedt uitdagingen maar ook kansen voor het WFA. Om hierop in te spelen voorziet het WFA de volgende activiteiten voor de komende jaren. • De nieuwe Archiefwet zal in werking treden waardoor archieven van overheden na 10 jaar, in plaats van 20 jaar, openbaar zullen worden en in beheer overgedragen aan het Westfries Archief. Dit zal een inhaalslag en grote toename in digitale opslag en beheer met zich meebrengen, waarbij het Westfries Archief ook meer betrokken zal zijn bij informatievorming en -beheer van gemeenten en deelnemende GR’en. • De regio Westfriesland is een voorbeeld in het landelijke traject “Het archief als nutsvoorziening”, waarbij het Westfries Archief steeds meer zal worden benut als centraalpunt van informatie beheer binnen de regio. • De doorontwikkeling en intensivering van onlinedienstverlening en geografische informatie specialisatie. • De aanpassing van het functioneel gebruik van de publieksruimte. • Voortzetting van de digitalisering van analoge archieven.

• Intensivering van de inzet van data analyse, data netwerken en artificial intelligence. • Het continueren van een enthousiaste vast groep vrijwilligers. • De samenwerking met studenten vergroten. • Verduurzaming van systemen. • Een transformatie van klassieke archiefdienstverlening naar modern informatiemanagement en online service. Risico’s: • Taakuitvoering bij langdurige uitval personeel; • Diefstal of verlies van cultureel erfgoed wegens calamiteit; • Storingen in de klimaatbeheersingsinstallatie van de fysieke depots; • Leveranciersrisico digitalisering en restauraties; • Sterke verhoging van energiekosten; • Vertrek van huurders depotruimte; • Vertrek van medewerkers met specialistische kennis; • Storingen van het digitale archiveringssysteem.

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

450

154

Vreemd vermogen

575

632

Resultaat

17

87

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Gerelateerd aan programma: Ruimte Vertegenwoordiging: lid algemeen bestuur Doel en openbaar belang: De Veiligheidsregio heeft als doel het beschermen van de veiligheid en gezondheid van inwoners en bezoekers binnen de regio. Dit gebeurt door het voorkomen, beperken en bestrijden van incidenten en rampen en door een goede voorbereiding op crisissituaties. De gemeentelijke bijdragen maken een gezamenlijke en efficiënte uitvoering mogelijk van wettelijke taken op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. Activiteiten en ontwikkelingen: De Veiligheidsregio voert taken uit op het gebied van crisisbeheersing en hulpverlening, zowel bij acute incidenten als in de voorbereidende fase. Door het monitoren en actualiseren van het regionale risicobeeld worden risico’s tijdig gesignaleerd en preventieve maatregelen getroffen. Een belangrijke ontwikkeling is de aandacht voor maatschappelijke weerbaarheid, waaronder de voorbereiding op langdurige verstoringen van vitale infrastructuur, zoals een grootschalige stroomuitval van maximaal 72 uur. Samen met gemeenten en ketenpartners wordt gewerkt aan het versterken van zelfredzaamheid en de continuïteit van cruciale processen.

De organisatie bestaat uit crisisbeheersing, brandweerzorg (inclusief risicobeheersing en Veilig Leven), GHOR, ambulancezorg, het Zorg- en Veiligheidshuis, de meldkamer en de bedrijfsvoering. Zij zetten zich in voor de veiligheid van de zestien gemeenten in Noord-Holland Noord. Risico’s: • Kosten brandweermaterieel: Stijgende kosten voor aanschaf, vervanging en onderhoud van brandweermaterieel door marktontwikkelingen, verduurzaming en aangescherpte veiligheidseisen. • Structurele investeringen: Toenemende noodzaak tot structurele investeringen in materieel, ICT en faciliteiten kan leiden tot een hogere structurele gemeentelijke bijdrage. • Loon- en prijsontwikkelingen: Cao-afspraken en inflatie kunnen leiden tot hogere personele en materiële lasten dan begroot. • Continuïteit en weerbaarheid: Extra inzet en investeringen kunnen nodig zijn om de weerbaarheid bij verstoringen van vitale infrastructuur, zoals langdurige stroomuitval, te waarborgen.

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

5.137

6.161

Vreemd vermogen

48.109

44.905

Resultaat

947

88

Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) Gerelateerd aan programma: Ruimte Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur Doel en openbaar belang: Het ABWF is een gemeenschappelijke regeling waarin de zeven westfriese zaken afstemming op het gebied van de afvalinzameling, het contractmanagement HVC en aandeelhouderszaken regelen. Eveneens is het ABWF de eigenaar van en verantwoordelijk voor de voormalige stortplaats te Westwoud. Activiteiten en ontwikkelingen: • Het ABWF heeft zijn taken op het gebied van afvalinzameling, contractmanagement en aandeelhouderszaken voortgezet. • Op 26 november heeft het ABWF een principebesluitgenomen m.b.t. het afkoopvoorstel van Bodemzorg inzake het beheer en de nazorg van de voormalige vuilstort. Dit principebesluit ligt in 2026 voor bij de gemeenteraden voor zienswijzen. Risico's: • Ondersteuning (geen eigen huisvesting en personeel) en • Stortplaats Westwoud.

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

1.513

1.504

Vreemd vermogen

80

3

Resultaat

-90

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN) Gerelateerd aan programma: Ruimte Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur Doel en openbaar belang: De Omgevingsdienst Noord-Holland Noord werkte als professionele uitvoeringsorganisatie. De dienst voerde milieutaken uit voor de fysieke leefomgeving in Noord-Holland Noord. Dit gebeurde efficiënt en volgens vastgestelde kwaliteitsnormen. Activiteiten en ontwikkelingen: In 2025 voerde de Omgevingsdienst de overgedragen milieutaken uit volgens de geldende handhavingsstrategie. Naast de reguliere werkzaamheden werkte de organisatie aan verbeteringen die nodig waren voor een sterke en toekomstbestendige dienst.

89

Robuustheid Het algemeen bestuur stelde in 2024 een plan vast om de organisatie robuust te maken. De deelnemers stelden hiervoor toen geen extra middelen beschikbaar. De deelnemers gaven aan dat de dienst eerst binnen de eigen begroting of via efficiencymaatregelen dekking moest zoeken. Een efficiencyonderzoek is in 2025 afgerond. In juli 2025 kenden de deelnemers incidentele middelen toe via de resultaatbestemming over 2024. De Omgevingsdienst zette daarna de eerste stappen. Hierdoor daalden de kosten voor robuustheid van 1,7 miljoen euro naar 1,6 miljoen euro. De Omgevingsdienst bekostigde de vaste kosten voor informatievoorziening (ICT) tot en met eind 2025 uit een bestaande reserve. Deze reserve raakte uitgeput. Voor verdere digitale ontwikkeling bleek een vaste investering nodig. De benodigde structurele middelen voor robuustheid en ICT zijn gevraagd via de kadernota 2027. Versteviging bedrijfsvoering In maart 2025 ontving het algemeen bestuur de resultaten van de capaciteitsanalyse van de bedrijfsvoering. In april 2025 startte de uitvoering van het ontwikkelplan, dat doorloopt in 2026. Overige ontwikkelingen: • De Omgevingsdienst voerde het strategisch opleidingsplan uit volgens planning. • De organisatie kreeg per deskundigheidsgebied (kwaliteitscriteria 3.0) beter inzicht in de sterke punten en de verbeterkansen van de medewerkers.

• De Omgevingsdienst stelde voor 2025 een begroting op vanaf nul (zero-based begroting). Deze vormt de basis voor de interne begrotingen van de daaropvolgende jaren. • Op landelijk niveau ontwikkelde men een nieuwe manier van financieren voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Na een verkennend onderzoek besloot het algemeen bestuur in oktober 2025 om een plan van aanpak op te stellen voor de invoering van deze nieuwe financieringssystematiek. Dit plan beschrijft onder meer de impact, de benodigde stappen en de invoeringsplanning. • In de tweede helft van 2025 stelde de Omgevingsdienst beleid vast om misbruik en oneigenlijk gebruik van regelgeving, processen of informatie door bedrijven en medewerkers te voorkomen. Ook bracht de organisatie risico’s op fraude in beeld. Risico's: • Claims, • Datalek van geregistreerde gegevens, • Aanbestedingsrisico's en • Projecten ten laste van het rekeningresultaat.

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

3.566

2.461

Vreemd vermogen

6.759

5.866

Resultaat

184

90

Recreatieschap Westfriesland Gerelateerd aan programma: Ruimte Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur. Doel en openbaar belang: Behartigt voor de Westfriese gemeenten de belangen van de openluchtrecreatie en het landschap in het samenwerkingsgebied. Inzet voor een rijkere, gevarieerdere natuur met meer recreatiemogelijkheden, beheer en onderhoud van terreinen. Activiteiten en ontwikkelingen: Het Recreatieschap beheert ongeveer 350 hectare natuur-inclusieve recreatieterrein, waar naast de recreatiefunctie ook wordt ingezet op natuurwaarden en vergroten van de biodiversiteit. Daarnaast beheert het een aantal (zwem)locaties en gebieden van derden. Ook het beheren en onderhouden van de fiets-, vaar- en wandelnetwerken behoort tot de taken. In totaal ongeveer 1.000 kilometer netwerk. Het beheer is vooral gericht op instandhouding en kwaliteitsbewaking. Na de vaststelling van het ambitieniveau voor de recreatievisie Westfriesland in 2024 is eind 2025 de nieuwe recreatievisie ‘Gezond en aantrekkelijk Westfriesland’ vastgesteld. Er is gekozen om het accent vooral op verbindingen tussen de recreatiegebieden te leggen.

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

1.548

1.389

Vreemd vermogen

1.409

1.942

Resultaat

-34

Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) Gerelateerd aan programma: Samenleving Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur Doel en openbaar belang: De hoofdtaak van GGD HN is het beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners in Noord-Holland-Noord (van –9 maanden tot 100+). Het takenpakket van GGD HN is divers. De meeste GGD-taken zijn vastgelegd in de Wet publieke gezondheid. De basistaken (uniformdeel) zijn: • • • •

Kennis hebben van en informatie geven over de gezondheid van inwoners, Het organiseren van collectieve preventie (preventie gericht op alle inwoners), Uitvoering van infectieziektebestrijding en Uitvoering van de taken op het terrein van jeugdgezondheid.

91

Activiteiten en ontwikkelingen: De GGD heeft op een aantal doelstellingen ingezet in 2025: Vanuit de focuslijn Gezond Opgroeien heeft de GGD in 2025 diverse activiteiten verricht op het verkleinen van gezondheidsachterstanden. Nu Niet Zwanger, aanvullende diensten in het kader van Kansrijke Start, opereren in netwerkverbanden, het implementeren van de GIZ-methodiek (Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoefte) en sterkere positionering als adviespartner. Ook heeft de GGD extra ingezet op het vroegtijdig signaleren van armoede in gezinnen, het verwijzen naar hulp zoals budgetadvies en schuldhulp, en het ondersteunen van kinderen en ouders om de effecten van armoede op gezondheid te verminderen. De GGD heeft tevens in samenwerking met de gemeente ingezet op het stimuleren van de rookvrije omgeving. Ook is er ingezet op het vergroten van de vaccinatiegraad via gerichte advertentiecampagnes via sociale media, informatiebijeenkomsten en logistieke aanpassingen in de aanmeldprocedure. Daarnaast heeft het algemeen bestuur besloten tot een pakket bezuinigingsmaatregelen, die in 2026 wordt doorgevoerd.

Risico's: • Frictiekosten en beperkte mogelijkheid tot opbouwen bezuinigingsopgave gemeenten; • Verbetering basispakket & ziekteverzuim JGZ; • Hogere instroom Veilig Thuis; • Personele verschuivingen door de aangekondigde bezuinigen gemeenten; • Informatiebeveiliging en privacybescherming; • Kostenstijgingen; • Infectieziektebestrijding & pandemische paraatheid; • Afname aanvullende diensten JGZ; • Medische arrestantenzorg.

vermogen

door

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

1.910

1.658

Vreemd vermogen

28.055

24.649

Resultaat

-146

92

WerkSaam Westfriesland Gerelateerd aan programma: Samenleving Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur. Doel en openbaar belang: WerkSaam Westfriesland voert de Participatiewet en de Wet Sociale Werkvoorzieningen (WSW) uit voor de Westfriese gemeenten. Een klein onderdeel van de Participatiewet, de bijzondere bijstand, is bij de afzonderlijke gemeenten gebleven. Het doel van de Participatiewet is dat iedereen die gedeeltelijk of volledig kan werken begeleid wordt naar werk, het liefst bij een gewone werkgever. Hierbij kan WerkSaam Westfriesland verschillende instrumenten inzetten, zoals job-coaching of loonkostensubsidie. Ook biedt WerkSaam beschutte werkplekken voor mensen die kunnen werken, maar veel begeleiding daarbij nodig hebben. Lukt het (nog) niet om te werken dan zorgt WerkSaam Westfriesland voor een uitkering als dat nodig is. Activiteiten en ontwikkelingen: WerkSaam heeft een nieuw beleidsplan opgesteld dat in 2026 in zal gaan. Er zijn voorbereidingen getroffen voor de implementatie van de Participatiewet in balans. Ook zijn er stappen gemaakt met Simpel Switchen, dit omvat het makkelijker schakelen voor inwoners tussen dagbesteding en beschut werk. Daarnaast zijn er diverse nieuwe trainingen opgestart die inwoners helpen bij de re-integratie.

Risico's: • Resultaat leerwerkbedrijven • Wegvallen incidentele dekking • Externe factoren • Uitvoeringstaken Wet inburgering • Bijdrage Gemeenschappelijke regeling en gemeentefonds • Rijksuitkering Wet sociale werkvoorziening

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

9.934

10.570

Vreemd vermogen

11.748

12.674

Resultaat

1.264

93

Archeologie Westfriese gemeenten Gerelateerd aan programma: Ruimte Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur. Doel en openbaar belang: Archeologie West-Friesland (AWF) is onze gecertificeerde instelling die verantwoordelijk is voor het (laten) doen van archeologische opgravingen op het land en in het water zoals dit is vastgelegd in de Omgevingswet. Activiteiten en ontwikkelingen: Archeologie West-Friesland geeft als certificaathouder advies. Door middel van een quickscan beoordeelt AWF of en zo ja, in welke mate archeologisch onderzoek nodig is. Vervolgens voert AWF dit onderzoek uit of voert AWF de monitoring op het onderzoek uit. Zo wordt gezorgd dat bij een opgraving de verrichte handelingen en aangetroffen archeologische vondsten worden gedocumenteerd, de vondsten worden geconserveerd en een rapport wordt opgesteld waarin de resultaten van de handelingen zijn beschreven. Naast advisering en uitvoering draagt AWF bij aan gemeentelijke beleidsontwikkeling en verzorgt zij publieksactiviteiten en pr. In 2025 heeft AWF gewerkt aan de actualisatie van de GR Archeologie Westfriese gemeenten. Ook heeft AWF diverse vondstmeldingen verwerkt, advies gegeven ten aanzien van archeologisch onderzoek, op vier locaties veldcontrole gedaan en een verbeterde website gelanceerd. Een speciale vermelding is de vondst van het kasteel van Wijdenes op de bodem van het Markermeer.

Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS) Gerelateerd aan programma: Bestuur en dienstverlening Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur Doel en openbaar belang: Ondersteuning samenwerking op het gebied van bestuurlijk overleg in de regio Westfriesland. Periodiek worden er bestuurlijke overleggen georganiseerd, gefaciliteerd en gecoördineerd op een aantal werkterreinen in de vormen van portefeuillehoudersoverleggen. De OBS kent de volgende portefeuillehoudersoverleggen: Madivosa (Maatschappelijke Dienstverlening, Volksgezondheid en Sociale aangelegenheden), VVRE (verkeer en vervoer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Economie) en ABZ (Algemeen Bestuurlijke Zaken). Activiteiten en ontwikkelingen: Het regioteam richt zich op de ondersteuning van de regionale samenwerking en draagt bij aan de regionale samenwerking en de ambities in het Pact van Westfriesland door: 1. Faciliteren regionale afstemming in stuurgroep Pact, portefeuillehoudersoverleggen ABZ, VVRE en Madivosa en afdelingshoofden VVRE en Madivosa, de Westfriese Samenwerkingsdriehoek, Kring Gemeentesecretarissen, strategisch adviseurs en projectleiders Pact. 2. Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en maatschappelijke partners door het aandragen van oplossingen voor knelpunten en doen van voorstellen voor de ontwikkeling van het Pact en mogelijkheden voor financiering. 3.

Zichtbaar maken van de ambities, ontwikkelingen, successen en aandachtspunten van het Pact en de regio. 4. Bewaken van de samenhang in het Pact door het leggen van verbindingen tussen projecten en projectleiders die verbonden zijn aan het Pact. 5. Versterken en onderhouden van verbindingen van de activiteiten van het Pact met regio Alkmaar, De Kop, Noord-Holland Noord, de MRA, de Provincie NH en ministeries. Het Pact van Westfriesland is de kapstok om de gezamenlijke ambities van de zeven Westfriese gemeenten te realiseren. In 2025 is het Pact herijkt en is de Strategische Agenda 2025-2035 vastgesteld. Daarnaast is er gestart met de bijbehorende Uitvoeringsprogramma te ontwikkelen. Daarnaast is er ingezet op het versterken van de samenwerking in Noord-Holland Noord en is er bijgedragen aan het opstellen van een verdieping op de ruimtelijke agenda Westfriesland en aan de Mobiliteitsvisie. 94

Deelnemingen BNG Bank Gerelateerd aan programma: Bestuur en dienstverlening. Doel en openbaar belang: De uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden. Draagt bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Activiteiten en ontwikkelingen: • Strategie "Ons kompas naar impact": BNG richt zich op het verminderen van de CO2-uitstoot van de eigen kredietportefeuille en het versnellen van verduurzaming. • Solide resultaten: Volgens het halfjaarbericht 2025 is de bank op koers met solide financiële resultaten en een sterke positie. • Digitalisering: BNG verbetert en vereenvoudigt klantprocessen, waaronder het digitaliseren van de Standard Bankverklaring. • Financiering publieke sector: BNG verstrekt kredieten aan gemeenten, provincies, woningcorporaties, zorg- en onderwijsinstellingen. • Woningbouw en Energietransitie: De bank geeft prioriteit aan financiering voor betaalbare woningen en duurzame energieprojecten (warmtenetten). • Kapitaalmarkttransacties: BNG haalt actief miljarden op via internationale obligatiemarkten, zoals een 10-jaars benchmarkobligatie van USD 2 miljard, om de publieke sector te financieren. • ESG-focus: De bank richt zich sterk op het vergroten van haar maatschappelijke impact door middel van ESG-obligaties (Environmental, Social, and Governance Risico's: Er zijn geen risico's bekend.

Financieel belang: De gemeente heeft als aandeelhouder 15.756 aandelen. De aandeelhouder is niet aansprakelijk voor de schulden van de N.V. Alliander Gerelateerd aan programma: Bestuur en Dienstverlening. Doel en openbaar belang: Alliander is een netwerkbedrijf dat zorgt voor een betrouwbare, betaalbare en bereikbare energievoorziening in een groot deel van Nederland. Door hun netwerk continu te verbeteren, bereiden ze zich voor op een toekomst waarin iedereen duurzame energie kan gebruiken, produceren en delen. Drechterland heeft aandelen in Aliander, waarvan het dividend op Algemene dekkingsmiddelen wordt ontvangen. Activiteiten en ontwikkelingen: • Grootschalige netverzwaringen en uitbreidingen: Liander voert een enorm investeringsprogramma uit. Tot 2033 staat de aanleg van bijna 40.000 kilometer kabel en de bouw/aanpassing van 23.000 middenspanningsruimtes gepland. • Investeringsplan 2026: In oktober 2025 is het ontwerp-investeringsplan 2026 gepresenteerd, dat focust op flexibiliteit en versnelling van netuitbreidingen om aan de toekomstvraag te voldoen. • Innovaties en 'netbewust' bouwen: Alliander zet in op 'netbewust' bouwen om woonwijken duurzaam aan te sluiten zonder het net te overbelasten. Er wordt geëxperimenteerd met slimme oplossingen, zoals het tijdsafhankelijk laden van elektrische auto's en inzet van thuisbatterijen.

• Congestiebeheer: Vanwege netcongestie (vol stroomnet) sluit Alliander flexibele contracten met bedrijven om piekverbruik te verminderen. Door het inzetten van deze flexibele contracten en slimme oplossingen, konden in de eerste helft van 2025 honderden bedrijven (in totaal 733) op de wachtlijst alsnog sneller worden aangesloten. 95

• •

Data en digitalisering: De strategie is sterk gericht op het gebruik van data om het net beter bestuurbaar en inzichtelijker te maken. Regionale samenwerking: Alliander werkt nauw samen met gemeenten om technische innovaties te koppelen aan duurzaamheidsdoelen.

Trends en focus: De focus ligt op het aanpakken van de schaarste op het net door sneller te bouwen en slimmer gebruik te maken van de beschikbare capaciteit. De toenemende elektrificatie van de industrie, woningen (warmtepompen) en vervoer (EV's) maakt de uitbreiding van het elektriciteitsnet de primaire prioriteit. Risico's: Hoewel Alliander een cruciale maatschappelijke rol vervult en over het algemeen als een stabiele partij wordt beschouwd, zijn er verschillende risico's geïdentificeerd, met name in het licht van de energietransitie. • Verlies van Dividend en Kapitaal: Als aandeelhouder loopt de gemeente het risico dat Alliander minder of geen winst maakt, bijvoorbeeld door tegenvallende resultaten. Dit kan leiden tot het wegvallen van dividendinkomsten. In een uiterst scenario (faillissement) kan de gemeente haar inleg (aandelenkapitaal) kwijtraken. • Investeringsdruk en Kosten: De noodzaak om het stroomnet zwaarder te belasten en uit te breiden (zoals het plaatsen van transformatoren en kabels) brengt hoge kosten met zich mee, wat de financiële buffers van Alliander onder druk kan zetten. Financieel belang: De gemeente heeft als aandeelhouder 113.140 aandelen. De aandeelhouder is niet aansprakelijk voor de schulden van de N.V.

HVC Groep Gerelateerd aan programma: Ruimte Doel en openbaar belang: HVC is een afval- en energiebedrijf met activiteiten op het gebied van afval en energie. Voor de verwerking en inzameling van het huishoudelijk afval heeft de gemeente een dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten met een initiële looptijd van 6 jaar (1 januari 2020 tot 1 januari 2026), waarna deze stilzwijgend verlengd wordt. Eveneens heeft de gemeente aandelen in het bedrijf en daarmee stemrecht in de Algemene Ledenvergadering. Aan het aandeelhouderschap is een ballotageovereenkomst verbonden waarin onder meer geregeld is dat het brandbaar afval afgestaan moet worden en de gemeente, samen met de andere aandeelhouders, garant staat voor een deel van de leningen. Activiteiten en ontwikkelingen: • De samenwerking tussen de gemeente en HVC op het gebied van afvalinzameling en-verwerking wordt doorlopend verbeterd. • HVC ontwikkelt zich verder door tot afval- en energiebedrijf. Dit vereist aanpassing en professionalisering van het aandeelhouderschap. Het beoordelen van voorstellen uit de aandeelhoudersvergadering en kennis van de bedrijfsrisico's worden steeds belangrijker.

Risico's: Veiligheid, betrouwbaarheid en continuïteit van de installaties, schommelingen prijzen grondstoffen/transport en levering materieel, obstakels voor realisatie bouwprojecten, impact overheidsmaatregelen, klimaatrisico en financiële risico’s. Financieel belang: De gemeente heeft 31 aandelen welke tegen nominale waarde van € 45,45 per aandeel gewaardeerd worden. Met de aandelen staat de gemeente garant voor leningen van HVC. Hiervoor ontvangt zij een garantstellingsprovisie. 96

Grondbeleid Inleiding Binnen de gebiedsontwikkeling wordt een onderscheid gemaakt tussen actief- en passief grondbeleid. Bij actief grondbeleid verwerft de gemeente de grond, maakt deze bouw- en woonrijp en verkoopt de bouwgrond aan projectontwikkelaars/particulieren, die op deze bouwgrond het vastgoed realiseren. Bij passief grondbeleid heeft de gemeente een faciliterende en kader stellende rol bij ‘gebiedsontwikkeling door derden’. De gemeente stelt het bestemmingsplan vast, waarbij plankosten- en kosten van gemeenschapsvoorzieningen worden verhaald door middel van een (anterieure) overeenkomst of vaststelling van een exploitatieplan. Een variant ‘tussen’ deze beide vormen is de publiek-private samenwerking (PPS), waarbij de gemeente samen met een private partij de grondexploitatie doet. Winst en risico worden dan gedeeld. Visie De vigerende Nota Grondbeleid dateert uit 2017. In samenhang met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 vormde dit aanleiding om een nieuwe Nota Grondbeleid op te stellen, inclusief een aanvullende Nota Kostenverhaal. Deze Nota's zijn in 2025 voorbereid. De oplevering en besluitvorming worden naar verwachting in het tweede kwartaal (Q2) van 2026. Beleidsverantwoording Over grondexploitaties wordt op verschillende manieren verantwoording afgelegd: 1.

De verdeling van taken en verantwoordelijkheden tussen de raad, het college en de SED zoals beschreven in de Nota Grondbeleid. 2. De projecten doorlopen de algemene fasen in gebiedsontwikkelingen (initiatief, haalbaarheid en realisatie, waarbij in principe per faseovergang verantwoording over de af te sluiten fase en toestemming voor de volgende fase wordt gevraagd aan het college en/of raad. 3. Verantwoording in de P&C-cyclus. 4. Tussentijdse college en raadsinformatie en besluiten bij majeure afwijkingen op de kaders. Ontwikkelingen in wet- en regelgeving Vanuit de komende Omgevingswet worden ook enkele regels voor het grondbeleid geactualiseerd. De grootste wijziging is dat het mogelijk wordt om een gebied ''organisch'' te kunnen ontwikkelen onder een grondexploitatie zonder 'eindtijd'. Dit kan een optie zijn als er vooraf nog veel onzekerheden bestaan over concrete planinvullingen. Parameters 2026 De hierna weergegeven parameters voor kosten- en opbrengstenstijging worden jaarlijks geëvalueerd en herijkt. De parameters zijn bepaald aan de hand van de Outlook Grondexploitaties 2026 van Metafoor Ruimtelijke Ontwikkeling. Daarnaast vindt afstemming plaats met omringende gemeenten. SED JR 2025

2026

2027

2028

2029 e.v.

Kostenstijging

4%

3%

3%

2%

Inkomstenstijging

5%

3%

3%

2%

97

De kostenstijgingen zijn nog steeds hoger dan gebruikelijk. De prognose is echter wel dat dit naar de toekomst toe afvlakt. Aan de andere kant zijn de percentages voor inkomstenstijging (grondwaarden) hoger dan de afgelopen jaren. Dit vanuit (fors) hogere VON-waarden stijgingen, welke weer hoger zijn dan de toename van de bouwkosten. Rentevoet De rentevoet is aangeleverd door financiën en is berekend op basis van de verhouding eigen- en vreemd vermogen, conform het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten). In 2025 bedroeg het rentepercentage 0% voor Drechterland. Voor de komende jaren is het rentepercentage uit de begroting 2026 van 0,623% toegepast in de grondexploitaties. Ontwikkelingen Ter informatie, binnen de gemeente spelen de volgende grotere (faciliterende) projecten en ontwikkelingen: • Venhuizen Centrum West • Westwoud de Wouden II • Landje van Fleur • Molenhof Hoogkarspel Zuid In 2024 is gestart met het gebiedsgericht omgevingsprogramma voor Hoogkarspel Zuid. In 2025 is de planvorming voortgezet. Dit programma vormt vanuit een integrale visie en aanpak de basis voor de verdere planontwikkeling en uitvoering van deze (grootschalige) gebiedsontwikkeling. Voorkeursrecht Vanuit regie en (integrale) sturing op de gebiedsontwikkeling Hoogkarspel Zuid heeft de gemeente in 2024 het voorkeursrecht gevestigd op het plangebied.

De gemeente krijgt hiermee voorrang bij eventuele aankoop van onroerende zaken benodigd voor het realiseren van deze ontwikkeling. Grondpolitiek Vanuit haar bijzondere positie (omvang) krijgt Hoogkarspel Zuid een aparte status binnen (en buiten) de Nota’s Grondbeleid en Kostenverhaal die op dit moment worden voorbereid. Strategische gronden De gemeente heeft geen strategische en ‘’warme’’ gronden (meer) in haar bezit. Prognose resultaten De gemeente Drechterland kende in 2025 drie actieve grondexploitaties: 1. Reigersborg Zuid V 2. Schellinkhout sportveldlocatie 3. Schellinkhout dorpshuislocatie Hieronder worden deze drie projecten kort beschreven. Reigersborg Zuid V In 2024 is het laatste kavel geleverd en het woonrijp maken is inmiddels grotendeels gerealiseerd. Om deze reden kan het project kan de grondexploitatie per 31-12-2025 worden afgesloten. De winstneming van € 383.000 is toegevoegd aan de Algemene reserve. Voor de afronding van de laatste werkzaamheden voor het woonrijp maken en realisatie van het groen wordt een restbudget van € 55.000 beschikbaar gehouden. Het project wordt met een positief resultaat van € 1,7 mln afgesloten. Dit is exclusief de nog resterende werkzaamheden.

98

Schellinkhout sportveldlocatie In 2025 heeft voor Schellinkhout Sportveldlocatie heeft er een selectieprocedure plaatsgevonden en is er een ontwikkelaar geselecteerd voor de vrijesectorwoningen. Tevens is het voorbelasten aanbesteed en zijn de werkzaamheden voor de voorbelasting gestart. In 2027 zal er naar verwachting bouwrijp gemaakt worden en vindt de gronduitgifte plaats. In 2028 en 2029 zal er woonrijp gemaakt worden. Het project kent een positief resultaat. Deze wordt nu geraamd op bijna € 2,92 miljoen op eindwaarde. Dit is € 1,73 miljoen hoger dan vorig jaar berekend. Ondanks hogere kosten als gevolg van een herziening van de plankosten- en VTU-raming en de realisatie van de sloopkosten die hoger is uitgevallen dan geraamd. De toename van het resultaat is met name het gevolg van hogere opbrengsten uit de inschrijving voor de vrijesectorwoningen. Daarnaast is de aanbesteding voor het voorbelasten lager uitgevallen dan begroot. Schellinkhout dorpshuislocatie De bouw van de MFA is inmiddels gestart. De Jan Luykenschool en beheerderswoning is inmiddels gesloopt. Met de sloop van het Dorpshuis moet nog worden gestart. Voor de openbare ruimte van fase 2, waarin onder andere de appartementen worden gerealiseerd, heeft een ingenieursbureau de engineering uitgevoerd. De resterende werkzaamheden voor fase 2 moeten nog starten.

Deze grondexploitatie volgt qua planvorming en uitvoering grotendeels die van het MFA. Voor deze jaarrekening zijn de te verwachtte kosten en inkomsten opnieuw berekend. Als gevolg van hoger geraamde inkomsten voor de appartementen en de nieuwe parameters voor kosten- en opbrengstenstijging is het saldo op eindwaarde gestegen van € 85.000 naar € 123.000 positief. Dit is ondanks een verslechtering als gevolg van een herziene raming voor sloop van het Dorpshuis. Omdat sinds 2024, op aangeven van de accountant, de aan de MFA aanwijsbare grondexploitatiekosten direct aan de vastgoedexploitatie van het MFA moeten worden gekoppeld, laat het positievere einderesultaat op de grondexploitatie niet het gehele kostenplaatje voor de vastgoedexploitatie zien. Winst- en verliesneming Ingaande dienstjaar 2017 zijn gemeenten verplicht om winst te nemen volgens de “Percentage of Completion” (POC) methode. Voor de twee lopende grondexploitaties hoeft nog geen winst te worden genomen aangezien er nog geen opbrengsten zijn gerealiseerd. Risicobeheersing Voor de (twee nog) lopende grondexploitaties zijn conjuncturele risico’s gekwantificeerd. Dit op basis van 1% minder inkomstenstijging, 1% meer kostenstijging en 1 jaar projectvertraging, en een te verwachtte kans.

In de risicoparagraaf is, rekening houdende met de omvang van het financiële gevolg en de kans dat dit risico zich voordoet, een bedrag opgenomen van € 125.000.

99