Jaarrekening 2025 Drechterland definitief
Tekst van het document
Jaarrekening 2025
Inhoudsopgave Algemeen .....................................................................................................................................................2 Leeswijzer .................................................................................................................................................2 Samenvatting ............................................................................................................................................3 Kerngegevens ...........................................................................................................................................7 Infographic ................................................................................................................................................8 Programma Bestuur en dienstverlening ........................................................................................................9 Programma Ruimte ....................................................................................................................................19 Programma Samenleving ...........................................................................................................................37
Paragrafen..................................................................................................................................................51 Lokale heffingen......................................................................................................................................51 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................................60 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................................70 Financiering ............................................................................................................................................74 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................79 Verbonden partijen..................................................................................................................................84 Grondbeleid ............................................................................................................................................97 Wet Open Overheid (WOO) ..................................................................................................................
100 Subsidies .............................................................................................................................................. 101 Jaarrekening............................................................................................................................................. 103 Waarderingsgrondslagen ...................................................................................................................... 103 Overzicht van baten en lasten en de toelichting .................................................................................... 107 Balans en de toelichting ........................................................................................................................ 112 Verklaring rechtmatigheid ..................................................................................................................... 137 Overige gegevens, waaronder de accountantsverklaring ...................................................................... 138 Bijlagen .................................................................................................................................................... 139 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ...............................................................
139 Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ......................................................................... 142
1
Algemeen Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit diverse onderdelen. In deze leeswijzer geven wij een korte uitleg. De jaarstukken bestaan uit twee delen: een programma verantwoording en een jaarrekening. Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft deze tweedeling voor. Programmaverantwoording De programmaverantwoording bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. •
•
Programmaplan Er zijn drie programma’s. Per programma wordt weergegeven: wat hebben we bereikt, wat hebben we ervoor gedaan, met wie werkten we samen en wat heeft het gekost? Tevens bevat elk programma een financiële analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting 2025. De richtlijn is om de verschillen vanaf € 20.000 toe te lichten. Paragrafen Na de programma’s zijn de verschillende paragrafen opgenomen. De opgenomen paragrafen zijn op grond van het BBV verplicht. Daarnaast hebben wij ervoor gekozen een paragraaf Subsidies op te nemen.
Verplichte indicatoren Gemeenten hebben een verplichte uniforme basisset beleidsindicatoren opgenomen. In deze jaarstukken zijn de laatst bekende cijfers opgenomen. De verplichte indicatoren bevatten geen streefcijfers. Een
vergelijk
met
Nederland
of
andere
gemeenten
of
afgelopen
jaren
kunt
u
zien
op:
https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording
Jaarrekening Deze jaarrekening bevat specifieke overzichten en toelichtingen op de exploitatie en balansposten, een uiteenzetting van de financiële positie met een toelichting en het wordt afgesloten met een overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld. Bedragen x € 1.000 De bedragen in de tabellen in deze jaarrekening zijn, tenzij anders vermeld, maal € 1.000.
2
Samenvatting Voor u ligt de Jaarrekening 2025 van de gemeente Drechterland. In deze jaarrekening legt het college verantwoording af over de uitvoering van het vastgestelde beleid en het financieel beheer gedurende het verslagjaar. 2025 stond in het teken van de verdere uitvoering van het collegeprogramma “Samen bouwen aan een toekomstbestendig Drechterland”, dat halverwege de raadsperiode is aangescherpt om beter aan te sluiten bij actuele maatschappelijke en financiële ontwikkelingen. Ondanks externe omstandigheden, zoals oplopende zorgkosten, een krappe arbeidsmarkt en stijgende bouw- en investeringskosten, is op het merendeel van de beleidsdoelstellingen voortgang geboekt. Diverse programma’s en projecten hebben in 2025 geleid tot zichtbare resultaten. Zo is het multifunctioneel accommodatie gebouw (MFA) in Westwoud opgeleverd, zijn binnen het verkeersprogramma maatregelen geïmplementeerd die hebben bijgedragen aan een aantoonbare verbetering van de verkeersveiligheid en is voortgang gerealiseerd binnen de woningbouwopgave, waaronder de gebiedsontwikkeling Hoogkarspel–De Hooge Hout. Daarnaast is uitvoering gegeven aan diverse duurzaamheids- en energieprogramma’s, zowel in collectief verband als bij individuele ondernemers. Ook binnen het sociaal domein is ingezet op verbeterde toegang tot ondersteuning, versterking van dorpsinitiatieven en regionale samenwerking.
In 2025 heeft Drechterland bovendien het certificaat “Dementievriendelijke Gemeente” ontvangen, waarmee de gemeente haar inzet voor inclusie verder heeft geformaliseerd. Tegelijkertijd blijven de financiële druk binnen het sociaal domein, stijgende bouwkosten en beperkte uitvoeringscapaciteit aandachtspunten die de realisatie van bepaalde ambities beïnvloeden. De jaarrekening geeft inzicht in de financiële gevolgen daarvan, evenals in de mate waarin de programmatische doelstellingen in 2025 zijn behaald. Met deze jaarrekening wordt de raad een transparant en betrouwbaar beeld geboden van de financiële positie van de gemeente en de resultaten van het gevoerde beleid. Het college blijft zich inzetten voor een solide financiële koers en voor het versterken van een leefbare, veilige en toekomstbestendige gemeente Drechterland.
3
Resultaat jaarrekening 2025 Het gerealiseerd resultaat voor 2025 inclusief mutaties reserves bedraagt € 3.959.000 positief en is op de balans verantwoord onder het eigen vermogen als gerealiseerd resultaat. Dit positieve resultaat dient in het juiste perspectief te worden gezien. De begroting 2025 werd met een verwacht positief resultaat vastgesteld van € 476.000. Gedurende het jaar 2025 zijn er besluiten genomen die ertoe hebben geleid dat dit resultaat naar verwachting € 915.000 positief zou bedragen. Bij het vaststellen van de jaarrekening blijkt het resultaat € 3.044.000 hoger dan verwacht. Zie het kopje "resultaatverloop" voor een verkorte analyse. Specificatie gerealiseerd rekeningresultaat 2025
Omschrijving
Begroting primitief
Totale baten Totale lasten
56.262 -57.578
64.969 -66.207
66.862 -64.443
1.893 1.764
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
-1.316
-1.238
2.419
3.657
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves
-3 1.796
-2.748 4.901
-3.125 4.665
-377 -236
1.793
2.153
1.540
-613
477
915
3.959
3.044
Gerealiseerd resultaat
4
Begroting Jaarna wijziging rekening
Verschil begroting na wijziging en jaarrekening
Resultaatverloop Bij het vaststellen van de jaarrekening blijkt het resultaat € 3.044.000 hoger dan begroot. Onderstaande mutaties groter dan € 100.000 hebben geleid tot het jaarrekeningresultaat 2025. De mutaties van de domeinen zijn nader toegelicht bij de Programma's onderdeel "Wat heeft het gekost". De mutaties zijn in onderstaande overzicht gesaldeerd.
Raad 21-10-2024 Raad 06-12-2024 Raad 27-01-2025 Raad 30-06-2025 Raad 07-07-2025 Raad 24-11-2025
P&C: Begroting 2025 Raadsbesluit: Strategisch vastgoedplan Raadsbesluit: Verordening Iedereen Telt Mee (meedoenregeling) Raadsbesluit: Verhoging plafond startersleningen Raadsbesluit: Uitvoeringsprogramma verkeersmaatregelen P&C: VJN 2025 en KN 2026-2029 P&C: Najaarsnota 2025 Correctie: Leges MFA Schellinkhout naar investering Begrotingsresultaat vóór jaarrekening 2025
477 -36 -15 -12 -250 -1.367 2.039 80 915
Jaarrekeningresultaat 2025
3.959
Verschil begroting - werkelijk
3.044
Toelichting verschillen > 100.000 Cliëntgebonden kosten Overhevelingsbesluit 2026 Bouwleges Werksaam Onderhoud wegen Plankosten Rente en afschrijvingen Onderhoud bruggen en openbare verlichting Onderhoud verkeersmaatregelen Toeristenbelasting Oekraïne Verkoop grond Gladheidsbestrijding SPUK Algemene uitkering Voorziening onderhoud gebouwen Overige verschillen
1.394 V 497 V 489 V 304 V 189 V 172 V 168 V 166 V 149 V 142 V 174 V 113 V 102 V -156 N -160 N -1.009 N 310 V 3.044
5
Eigen vermogen De vermogenspositie van de gemeente bestaat uit vreemd vermogen (leningen en voorzieningen) en eigen vermogen (reserves). Onderstaande tabel laat het verloop van de algemene reserve en de bestemmingsreserves zien in 2025. Bij de vaststelling van de begroting 2018 is besloten de minimale hoogte van de Algemene reserve vast te stellen op €2.400.000. Het resultaat uit de afgesloten grondexploitatie over 2025 is conform de uitgangspunten rechtstreeks toegevoegd aan de Algemene reserve. Zie voor nadere toelichting paragraaf Grondbeleid. Onze vermogenspositie hebben wij in 2025 zien afnemen met € 197.000. Dit is voornamelijk het gevolg van de onttrekkingen aan de bestemmingsreserves.
Algemene reserve
Bestemmingsreserves
Totaal
Saldo 1-1-2025
11.476
23.300
34.776
Rekeningresultaat 2024 Mutaties exploitatie: toevoegingen Mutaties exploitatie: onttrekkingen Mutaties exploitatie: afschrijvingslasten
1.340 2.070 -1.078 0
0 929 -2.527 -931
1.340 2.999 -3.605 -931
Saldo 31-12-2025
13.808
20.771
34.579
6
Kerngegevens 2024
2025
1.010 2.132 6.879 5.670 4.796
983 2.168 6.890 5.631 4.870
20.487
20.542
1.593 22
1.623 0
1.615
1.623
5.886 67 2.105
5.885 68 2.105
8.058
8.058
8.602 215
8.990 232
8.817
9.222
-62.304.000 62.749.000
-64.443.000 66.862.000
Saldo vóór resultaatbestemming - Mutatie reserves
445.000 896.000
2.419.000 1.540.000
Saldo na resultaatbestemming
1.341.000
3.959.000
- Opbrengsten belastingen - Opbrengsten heffingen - Algemene uitkering gemeentefonds
4.446.000 6.061.000 38.277.000
4.816.000 7.307.000 41.370.000
Sociale structuur Aantal inwoners - 0 tot en met 4 jaar - 5 tot en met 14 jaar - 15 tot en met 44 jaar - 45 tot en met 64 jaar - 65 en ouder
Aantal leerlingen - Basisonderwijs - Speciaal onderwijs
Fysieke structuur Oppervlakte gemeente (in hectares) - Land - Binnenwater - Buitenwater
Aantal woonruimten - Woningen - Logiesfunctie
Financiële structuur (in €) - Lasten - Baten
7
Infographic
8
Programma Bestuur en dienstverlening In 2025 is de uitvoering van het coalitieakkoord ‘Samen bouwen aan een toekomstbestendig Drechterland’ verder opgepakt.
Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Hieronder staan de belangrijkste doelen in kaders beschreven. In elk kader staat het doel, wat we hebben bereikt en wat we daarvoor hebben gedaan in 2025. De basis van deze doelen en activiteiten is te vinden in de CUP (college- uitvoeringsprogramma).
Bestuur en ondersteuning Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? De gemeente Drechterland is van en voor de inwoners, daarom praten inwoners mee over belangrijke besluiten Inwoners en ondernemers zijn door de organisatie bij diverse projecten en beleid betrokken. Wat hebben we ervoor gedaan? Participatie • Bij verschillende projecten zijn inwoners en belanghebbenden vroegtijdig betrokken (offline en online), bij (nieuw) beleid en/ of de uitvoering. Bijvoorbeeld bij het woningbouwproject Hoogkarspel Zuid, de ombuigingen en de straatnamen voor de nieuwe woonwijk Centrum West Venhuizen. • De samenwerking met de JongerenAdviesRaad SED is verlengd voor de periode 2025 – 2028 om zo jongeren meer te betrekken bij politiek en beleid. • De methodiek voor een participatieaanpak, zoals afgesproken in het manifest Burgerparticipatie, is verder uitgerold in de organisatie. • In 2025 is het proces gestart om te komen tot een participatieverordening (verplicht vanaf januari 2027) Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? In Drechterland hebben we een open bestuurscultuur • Zichtbare en makkelijk aanspreekbare bestuurders. • Vergaderingen zijn openbaar en toegankelijk. • De gemeente legt verantwoording af aan inwoners en ondernemers.
Wat hebben we ervoor gedaan? Griffie Er is geïnvesteerd in raadscommunicatie zodat de activiteiten van de raad nog beter zichtbaar zijn voor onze inwoners. We hebben “Gast van de raad” en de cursus “Politiek actief” georganiseerd en de mogelijkheid geboden om in te spreken over niet geagendeerde onderwerpen.
9
Publiekszaken (Dienstverlening) Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Als professionele organisatie letten we goed op de wensen en vragen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners Wij zijn doorgegaan met het leveren van goede, duidelijke en klantvriendelijke hulp aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners waarbij we ingezet hebben op het tijdig terugbellen. Inwoners en ondernemers konden rekenen op klantvriendelijke en bereikbare medewerkers. Verder hebben we voorkomen dat er oplopende wachttijden zouden ontstaan door de ‘paspoortenpiek’. Wat hebben we ervoor gedaan? Dienstverlening Er is ingezet op het tijdig terugbellen van inwoners en ondernemers. De termijn waarbinnen we terugbellen ligt op gemiddeld drie werkdagen. Dat is ook de belofte die we inwoners doen. De paspoortenpiek hebben we opgevangen door enerzijds de capaciteit te vergroten en anderzijds te zorgen voor meer spreiding door de invoering van een zomer- en wintertarief. Voor het aanvragen konden inwoners in principe binnen een week een afspraak inplannen. Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? We geven onze inwoners goede en klantvriendelijke hulp We hebben aanvragen voor gehandicaptenparkeerkaarten binnen de wettelijke termijn afgehandeld.
Wat hebben we ervoor gedaan? Burgerzaken We hebben de capaciteit vergroot waardoor we deze aanvragen binnen de wettelijke termijn konden afronden en de wachttijd beperkt is gebleven. Aanvragen worden binnen vier weken afgehandeld, terwijl voor deze aanvragen de wettelijk termijn acht weken is.
Regionale samenwerking Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Regionale samenwerking is goed en belangrijk. Het versterkt onze bestuurskracht De regionale samenwerking groeit en is ook voor onze gemeente van belang. Op de schaal van NoordHolland Noord (NHN) en Westfriesland zijn in 2025 mooie resultaten behaald. Zo hebben de drie regio’s in NHN en de provincie een onderzoek uitgevoerd naar de versterking van de regionale samenwerking in NHN. Het resultaat is het eindrapport ‘Krachtig Noord-Holland Noord’, waarin een organisatiemodel is voorgesteld waarbij de regionale samenwerking en belangenbehartiging gefaciliteerd wordt. De vervolgstappen hiervoor zijn ingezet. Daarnaast is in 2025 de eerste tranche voor de Regiodeal opengesteld waarbij aanvragen uit alle drie de deelregio's in NHN zijn ingediend. Uit deze eerste lichting zijn lessen getrokken om het proces bij de volgende tranches te verbeteren. Ook heeft er een doorontwikkeling plaatsgevonden van het Ontwikkelperspectief NHN en de Ruimtelijke Agenda Westfriesland, waarbij de ruimtelijke opgaven inzichtelijk zijn gemaakt en plannen voor een goede inrichting van de ruimte opgesteld worden. Tevens is het Pact van Westfriesland herijkt. Hieruit vloeide de Strategische Agenda 2025-2035 voort.
Hierin staan de regionale opgaven die de regio vooruithelpen, maar te omvangrijk of complex zijn voor een lokale aanpak en daarom baat hebben bij samenwerking. Het geeft daarmee richting aan waar we gezamenlijk als Westfriesland voor aan de lat staan. Er is tevens een start gemaakt met het bijbehorende uitvoeringsprogramma. 10
Als laatste is er gewerkt aan opvolging van het onderzoek dat onderzoeksbureau Twijnstra en Gudde in 2023 gedaan heeft naar de doorontwikkeling van de Regionale Raadsledenbijeenkomsten (RRB). De kwartiermaker heeft haar advies inmiddels uitgebracht en er zijn ter zake raadsvoorstellen vanuit de presidia gedaan. Wat hebben we ervoor gedaan? Regionale samenwerking Zowel bestuurlijk als ambtelijk is een bijdrage geleverd aan deze regionale projecten. Waar nodig nemen we ook de verantwoordelijkheid om als bestuurlijk- en/of ambtelijk opdrachtgever bij te dragen aan de regionale samenwerking. Met provinciale subsidie is een kwartiermaker aangesteld voor de doorontwikkeling van de regionale samenwerking van de gemeenteraden.
Algemene dekkingsmiddelen Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? In Drechterland maken we goede keuzes hoe we het beschikbare budget inzetten • We zorgen voor een evenwichtige begroting. • We willen een gezonde algemene reserve. • We verbeteren onze reserve sociaal domein om eventuele tegenvallers op te vangen. Wat hebben we ervoor gedaan? Financiën In 2025 is het financieel evenwicht behouden en zijn mutaties aan de raad voorgelegd in de Voorjaars- en Najaarsnota. De Algemene Reserve is nog steeds ruim voldoende om eventuele niet opgenomen risico's af te dekken. Het was niet nodig om de reserve sociaal domein in 2025 aan te spreken.
Overhead en overige lasten Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? De gemeente Drechterland is professioneel. We staan klaar om de vragen van deze tijd aan te pakken Aanvragen, meldingen en vragen zijn behandeld en afgehandeld. Beleidsuitvoering en dienstverlening vonden plaats volgens de geldende afspraken. Wat hebben we ervoor gedaan? Visie We hebben werkzaamheden uitgevoerd volgens de vastgestelde werkprocessen. Teams hebben samengewerkt en informatie gedeeld. Inwoners en partners zijn geïnformeerd over procedures, aanvragen en besluiten.
11
Archief Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? We voeren de archiefwet uit De voorbereidingen voor invoering van e-mail archivering zijn uitgevoerd. Regionaal is het beleid voorbereid en is de wijze van opslag van de e-mails uitgewerkt. Wat hebben we ervoor gedaan? Archief In samenwerking met het Westfries Archief en Shared Service Center DESOM is overlegd hoe het beste vorm gegeven kan worden aan e-mail archivering. DESOM moet de mailboxen op verzoek van de gemeenten aanleveren zodat het Westfries Archief ze kan opnemen in hun elektronisch depot. De mails zijn dan niet openbaar maar wel volgens geldende archiefwetgeving. Samen met het Westfries Archief is de beleidsmatige borging voorbereid. Dit beleid moet bij de deelnemers van deze gemeenschappelijke regeling worden vastgesteld.
12
Algemene dekkingsmiddelen Overzicht algemene dekkingsmiddelen In onderstaand overzicht staan de inkomsten zonder bestedingsdoel. Een nadere toelichting wordt gegeven in de paragraaf lokale heffingen en de paragraaf grondbeleid. In € 1.000
Begroting primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Lokale heffingen Gemeentefonds (algemene uitkering) Dividend Grondexploitatie Saldo financieringsfunctie
4.319 38.659 166 0 0
4.654 41.530 186 130 0
4.816 41.370 162 328 36
Totaal
43.144
46.500
46.712
Gemeentefonds (algemene uitkering) In het financiële overzicht hieronder staan de totale bedragen die we hebben ontvangen uit het gemeentefonds. In de primitieve begroting 2025 is uitgegaan van een algemene uitkering met een totale omvang van €38.659.000. Bij de Voorjaarsnota 2025 en de Najaarsnota 2025 is de raming op basis van onder andere de decembercirculaire 2024, meicirculaire 2025 en septembercirculaire 2025 bijgesteld tot een bedrag van € 41.530.000. Het uiteindelijke bedrag dat in 2025 ontvangen is als algemene uitkering bedraagt € 41.370.000, een negatief verschil van € 160.000 ten opzichte van de begroting 2025. Dit komt doordat er minder algemene uitkering is ontvangen uit oudere jaren. Algemene uitkering 2025 In € 1.000 2025 Primitieve begroting 2025 Gewijzigde begroting 2025
38.659 2.871
Totaal begroot
41.530
Jaarrekening 2025
41.370 -160
13
Overhead In de begroting en jaarstukken moet de overhead centraal worden begroot en verantwoord. Onder overhead vallen alle functies die bedoeld zijn om medewerkers in hun dagelijkse werk te sturen en ondersteunen. Zoals leidinggevenden, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting, financiën, en intern toezicht en controle. Volgens de regels van het BBV worden de kosten en opbrengsten van overhead niet langer bij de aparte beleidsprogramma’s geregistreerd, maar centraal onder één apart taakveld. Het totaalbedrag aan Overhead is € 6.584.000 voor de jaarrekening 2025. In € 1.000 Overhead Huisvesting ICT DeSom Ondersteuning organisatie Communicatie Juridische Zaken Algemene kosten bedrijfsvoering Werkplaats
Lasten -5.646 -710 -77 -169 -78 -32 -1.286 -11
Baten 0 267 0 0 0 0 1.120 38
Totaal Overhead
-8.009
1.425
Vennootschapsbelasting Als gevolg van de invoering van de 'Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen' zijn gemeenten verplicht vennootschapsbelasting (Vpb) te betalen, als zij een fiscale onderneming hebben. Om de belastinglast voor de jaarrekening 2025 in te schatten is onderzocht bij welke activiteiten opbrengsten van derden worden ontvangen en of de activiteiten mogelijk te kwalificeren zijn als ondernemingsactiviteiten. Naast de grondexploitaties worden op de overige activiteiten geen winst gemaakt.
Onvoorzien Voor onvoorzien is een bedrag van € 20.000 vastgesteld. Dit bedrag is gebaseerd op € 1 per inwoner. De doelstelling van de post onvoorzien is het kunnen opvangen van de kosten van onvoorziene omstandigheden of gebeurtenissen. Gedurende het jaar zijn er geen besluiten genomen die ten laste van het budget onvoorzien zijn gekomen.
Met wie werken wij samen Voor het programma Bestuur en dienstverlening hebben we samengewerkt met de volgende verbonden partijen: • SED-organisatie • Shared Service Centrum ICT DeSom • Westfries Archief • Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS) • Alliander NV • NV Bank Nederlandse gemeenten (BNG) Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.
14
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Begroting 2025
Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Verschil begroting en realisatie 2025
Lasten
-11.361
-11.943
-11.573
370
Baten
45.207
48.488
48.414
-73
Gerealiseerd resultaat
33.845
36.544
36.841
297
Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen J2025 t.o.v. B2025 (> € 20.000)
Bedrag
V/N
Lasten: Bijdrage SED Kapitaallasten
401 V -10 N
Wachtgeld en APPA Verkiezingen Afdracht leges Uitvoering WOZ-woningen Archief Treasury Doorberekende kosten naar andere gemeenten Overige verschillen
108 V -33 N 43 V 39 V 70 V -208 N -43 N -4 N
Totale afwijking van de lasten:
370 V
Baten: Toeristenbelasting Algemene uitkering SPUK Treasury Doorberekende kosten naar andere gemeenten Overige verschillen
142 V -160 N -156 N 33 V 43 V -25 N
Totale afwijking van de baten:
-73 N
Totaal verschil
297
15
V
Lasten: Bijdrage SED (€401.000 voordeel) De SED-organisatie heeft de bijdrage in rekening gebracht met een voordeel van 138.000 euro voor Drechterland. Vanwege onder andere de kostprijsverhogende BTW is ons netto voordeel 74.000 euro. De bijdrage wordt toegerekend aan de programma’s. Het merendeel van de tussentijdse bijstellingen van de begroting SED wordt verantwoord op programma Bestuur en Dienstverlening, waardoor er bij de afrekening verschuiving tussen de programma's ontstaat. Programma Bestuur en Dienstverlening
401.000 voordeel
Programma Ruimte
81.000
nadeel
Programma Samenleving
246.000
nadeel
Totaal
74.000 voordeel
Kapitaallasten (€10.000 nadeel) De kapitaallasten zijn de rente- en afschrijvingslasten. De kapitaallasten worden toegerekend aan de programma's. Drechterland heeft een totaal voordeel van € 343.000 aan kapitaallasten. Dit komt hoofdzakelijk door het vooruitschuiven van investeringen van riolering, kunstwerken, wegen en onderwijs. Programma Bestuur en Dienstverlening
10.000
Programma Ruimte
244.000 voordeel
Programma Samenleving
109.000 voordeel Totaal
nadeel
343.000 voordeel
Wachtgeld en APPA (€108.000 voordeel) Bij de berekening van de voorziening voor wachtgeld en pensioenen van politieke ambtsdragers wordt jaarlijks rekening gehouden met wijzigingen in de verplichtingen volgens de BBV-regels. Op advies van de commissie BBV wordt daarnaast een extra procentuele verhoging toegepast, gelijk aan de dekkingsgraad van het ABP. Dit hangt samen met de verplichting om de pensioenen per 1 januari 2028 over te dragen aan het ABP. Op deze manier wordt beoogd de aansluiting bij het ABP bij overdracht zo goed mogelijk te realiseren en een eventueel tekort te voorkomen. Desondanks wordt de voorziening momenteel verlaagd. Dit komt door een herberekening van de gereserveerde middelen voor ex-wethouders of hun nabestaanden die reeds pensioen ontvangen. In een aantal gevallen werd bij de oorspronkelijke berekening uitgegaan van een lagere rentestand dan nu het geval is. Hierdoor moest destijds met een hogere voorziening rekening worden gehouden. Nu deze situatie zich niet meer voordoet, kan de voorziening worden verlaagd. Verkiezingen (€33.000 nadeel) Het vervangen en aanschaffen van (nieuw) verkiezingsmateriaal was noodzakelijk. De uitgaven voor de verkiezingen zijn daardoor hoger dan geraamd.
16
Afdracht leges (€ 43.000 voordeel) In het kader van het spreiden van aanvragen voor reisdocumenten is in 2025 een aangepaste tariefstructuur ingevoerd. Gedurende de maanden maart tot en met augustus wordt het maximale tarief gehanteerd, terwijl in de maanden september tot en met februari een korting van € 10,00 geldt. Ondanks deze gemeentelijke korting brengt het ministerie het volledige legesbedrag in rekening. Dit betekent dat een stijging in het aantal aanvragen direct leidt tot hogere uitgaven voor de gemeente. Met de NJN is de afdracht leges bijgeraamd, omdat het aantal aanvragen reisdocumenten hoger ging zijn, dan bij de begroting was aangegeven. De realisatiecijfers 2025 laten zien dat deze bijraming te hoog is geweest. Er zijn wel meer aanvragen reisdocumenten geweest, maar de toename van het aantal aanvragen reisdocumenten was minder dan verwacht. Uitvoering WOZ woningen (€39.000 voordeel) De kosten van inhuur (Thorbecke) ten behoeve van de afhandeling van bezwaren/beroepen en herwaarderen vallen lager uit door o.a. minder bezwaren/beroepen. Archief (€70.000 voordeel) In 2024 is gestart met het digitaliseringsproject van de bouw- en omgevingsvergunningen, constructietekeningen en berekeningen, door het Westfries Archief. Dit project had een uitloop naar 2025 en de niet aangewende middelen zijn overgeheveld naar 2025.
Hogere efficiëntie van het digitaliseringsproces heeft echter geleid tot een lagere uitgave dan verwacht in 2025. Treasury (€208.000 nadeel) Er is in 2025 per saldo meer rente ontvangen dan betaalt, waardoor er geen rente is doorberekend naar de taakvelden en daarom een nadeel oplevert op het taakveld treasury. Hiertegenover staat een voordeel in de programma's op de kapitaallasten. Doorberekende kosten naar andere gemeenten (€43.000 nadeel) Er zijn diverse uitgaven geweest voor onder andere het VNG congres die wij als gemeenten hebben betaald en zijn doorberekend naar andere gemeenten. Per saldo is dit budgettair neutraal. Bij de baten staat een voordeel van 43.000 euro.
Baten: Toeristenbelasting (€142.000 voordeel) De overschrijding betreft de meer opbrengsten over 2024 (€ 27.000) en de opbrengsten over 2023 (€105.000) die pas begin 2025 zijn opgelegd. Algemene uitkering (€160.000 nadeel) Er is minder algemene uitkering uit voorgaande jaren ontvangen dan verwacht. SPUK (€156.000 nadeel) Vanwege een correctie uit 2024 van de SPUK bijdrage naar investeringen ontstaat er nu een nadeel in de exploitatie. Er wordt nog wel een inkomst verwacht, maar deze is nog onzeker, omdat de afrekening vanuit het Rijk nog niet vaststaat. Deze wordt verwacht 2e helft van 2026. Treasury (€33.000 voordeel) Dit betreft hoofdzakelijk meer ontvangen rentebaten. Zie de toelichting bij de lasten. Doorberekende kosten naar andere gemeenten (€43.000 voordeel) Zie toelichting bij de lasten. 17
Toelichting op afwijkingen reserves Toelichting afwijkingen J2025 t.o.v. B2025
Bedrag
V/N
Baten: Reserve Vitale dorpen
-20 N
Totaal baten
-20 N
Totaal verschil
-20
N
Baten: Reserve Vitale dorpen (€20.000 nadeel) In het amendement van 4 november 2024 wordt € 40.000 beschikbaar gesteld voor vitale dorpen en verwerkt in de voorjaarsnota 2025. Hiertegenover staat een onttrekking aan de bestemmingsreserve vitale dorpen. In 2025 is er € 20.500 euro besteed aan diverse projecten. Er resteert nog een budget van € 19.500 voor Vitale dorpen. Er is minder onttrokken aan de reserve en dit levert een voordeel op van € 20.000 nadeel. De dekking van het restant budget zit nog in de bestemmingsreserve Vitale dorpen.
Verplichte indicatoren Hieronder staan de verplichte beleidsindicatoren voor programma Bestuur en dienstverlening. Deze staan op de website https://www.waarstaatjegemeente.nl. De indicatoren laten ons zien of we beter of slechter presteren dan andere gemeenten. Naam indicator
Eenheid
Bron
2021
2022
2023
2024
2025
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
SED organisatie
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
SED organisatie
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten extern *)
SED organisatie
*
*
*
*
*
SED organisatie
*
*
*
*
*
Overhead
% van totale lasten
SED organisatie
*) De indicatoren zoals deze hier zijn weergegeven, kunnen alleen worden berekend voor gemeenten waarbij de ambtelijke ondersteuning niet is uitbesteed. In het geval van Drechterland is de ambtelijke ondersteuning ondergebracht bij de SED organisatie. Wanneer deze indicatoren worden berekend, geeft dit een afwijkend beeld ten opzichte van andere gemeenten. Daarom zijn deze indicatoren niet ingevuld.
18
Programma Ruimte Het programma Ruimte gaat over nieuwe uitdagingen en het beheer en de ontwikkeling van de leefomgeving in onze gemeente. We pakken verschillende uitdagingen in de leefomgeving zoveel mogelijk tegelijk aan. Er zijn doelen voor nieuwe ontwikkelingen, zoals woningbouw. En we houden rekening met het totale beheer en de veiligheid van de leefomgeving. De onderwerpen In dit programma laten we zien wat we in 2025 met de beschikbare middelen gaan doen. En wat we daarvan verwachten. De onderwerpen zijn: • Ruimtelijke ontwikkeling • Openbare ruimte • Veiligheid • Economie • Duurzaamheid en milieu
Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Hieronder staan de belangrijkste doelen in kaders beschreven. In elk kader staat het doel, wat we hebben bereikt en wat we daarvoor hebben gedaan in 2025. De basis van deze doelen en activiteiten is te vinden in de CUP (college- uitvoeringsprogramma).
Veiligheid Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? De gemeente is digitaal weerbaar Wij hebben bewustwording gecreëerd over cybercriminaliteit bij inwoners en ondernemers. Wat hebben we ervoor gedaan? Cybercrime In 2025 zijn verschillende voorlichtingscampagnes georganiseerd. Zo heeft het SED-brede cybercrime congres plaatsgevonden. Het congres ‘senioren online veilig’ is ook voor een breder publiek opengesteld. Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Drechterland is en blijft een van de veiligste gemeenten van West-Friesland Een goede samenwerking van de gemeente Drechterland met haar inwoners en (veiligheids)partners. Wat hebben we ervoor gedaan? BOA's De BOA's hebben meer inzet gepleegd op evenementen in verband met incidenten onder jeugd. De BOA's hebben projecten gedraaid in verband met de invoering afvaltarief/ dumpingen en de vrachtwagenverboden. Integraal veiligheidsplan 2023-2026 Door zichtbare en meer gerichte handhaving is ingezet op probleem- en/of aandachtsgebieden. We hebben uitvoering gegeven aan het Integraal veiligheidsplan en hebben de onderwerpen hieruit opgepakt, uitgevoerd en uitgerold.
19
Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Het bestuur, de SED organisatie en de maatschappij is weerbaar tegen ondermijning We hebben de weerbaarheid tegen ondermijning versterkt. Wat hebben we ervoor gedaan? Ondermijning Preventief hebben een aantal voorlichtingscampagnes plaatsgevonden. Zo is er een herkenning van drugscampagne en voorlichting op de weekmarkten georganiseerd. Daarnaast zijn repressief verschillende controles/ handhavingsacties uitgevoerd. Deze controles/ acties worden vaak uitgevoerd met partners, zoals de politie het Bestuurlijk Interventie Team West Friesland.
Beheer openbare ruimte Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Drechterland is een leefbare, groene en goed onderhouden gemeente De openbare ruimte voldoet over het algemeen aan de afgesproken beeldkwaliteiten en is veilig. Wat hebben we ervoor gedaan? Kunstwerken In 2025 is de zwemsteiger Oosterleek (Markermeer) aangelegd. Tevens is de voetgangersbrug De Bouw vervangen voor een nieuwe houten brug. De werkzaamheden aan het nieuwe brugdek Stationsweg Westwoud zijn afgerond. In Reigersborg is de recent aangelegde fietsbrug aangepast en rolstoelvriendelijk gemaakt. Er zijn nieuwe damwanden aangebracht bij de Oeverloper en de Watersnip. Voorbereidingen voor het vervangen van drie bruggen Tijm te Hoogkarspel zijn gemaakt voor uitvoering begin 2026. In 2025 is het variantenonderzoek voor het vervangen van de kunstpanelen op de drie bruggen “Tussen hemel en aarde” in Hoogkarspel West. Openbaar groen Op basis van vier beleidsmetingen kan worden geconcludeerd dat de huidige beeldkwaliteit op hoofdlijnen uitkomt op niveau C. Hoewel in het vierde kwartaal werd voldaan aan kwaliteitsniveau B, betekent dit dat de kwaliteit over het geheel genomen niet voldoet aan de gestelde beeldkwaliteiten. Openbare verlichting De openbare verlichting in Venhuizen fase 3 is vervangen. Betreft onder andere de straten gelegen tussen Markerwaarweg, Westerkerkweg en Padland.
Het bestek voor de vervanging van de openbare verlichting is in 2025 aanbesteed en wordt in 2026 uitgevoerd. Ook zijn er diverse kabel- en kast vervangingen en reconstructies uitgevoerd om veilig werken aan de elektrische installaties te waarborgen en de openbare verlichting goed te laten functioneren. Dit is onder andere gebeurd op de Oostergauw, Bernhardstraat en Parklaan te Hoogkarspel. Verkeersmaatregelen In 2025 is het verkeersuitvoering programma vastgesteld. Op de Burgemeester J. Zijpweg in Venhuizen is, in combinatie met het groot onderhoud wegen, een nieuwe schoolzone aangelegd. Voor de andere scholen in Drechterland is in 2025 een aanbesteding opgestart. Verder zijn er voorbereidende onderzoeken uitgevoerd voor de herinrichting van de Nieuweweg in Hoogkarspel en voor de 30 km/u zone op de Boekert in Oosterblokker. Waterwegen en baggeren In 2025 is een deel van de vaarwegen gebaggerd, die na de Overdracht Stedelijk Water van de gemeente aan HHNK, nog door de gemeente Drechterland moet worden gebaggerd. Voorts is in samenwerking met HHNK een duikerbuis vervangen ter hoogte van de kruising Elbaweg /Zuiderdijk. 20
Wegen Er zijn in 2025 onderhoudswerkzaamheden gerealiseerd om de wegen op niveau B te houden en achterstand in het onderhoud weg te werken. Het betreft asfaltwegen en elementenverhardingen. De volgende wegen zijn in 2025 in onderhoud geweest. • Kleine Immert - De Fluter - De Keulen en Noordervoert zijn opgeleverd. Vervanging van asfalt, elementenverharding en het aanbrengen van plateaus. * • Plateau Bovenakker - Sluisweg. Nieuw plateau in elementenverharding. • Vervanging van asfalt en nieuwe aanleg in elementenverharding De Hout. • Asfaltschadeherstel op asfaltwegen binnen en buiten de bebouwde kom. • Klein onderhoudswerkzaamheden op elementen verhardingen. • Vernieuwde schoolzone Wester Kerkweg - Burgemeester J. Zijpweg. • Vervanging bermverharding op gedeelte van de Zuiderdijk. • Vervolgonderzoeken op basis van de restlevensduur asfaltverhardingen. *Door overloop van werkzaamheden van 2024 naar 2025 is het onderhoud aan de Tuinstraat en de Julianastraat doorgeschoven naar 2026.
Economie Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Drechterland kent een goedlopende economie • We hebben economische activiteiten gestimuleerd. • We hebben gezorgd voor agrarische bedrijven met toekomst. • We hebben samengewerkt met toeristische bedrijven aan de regiopromotie. Wat hebben we ervoor gedaan? Economie • Met de uitvoering van het accountplan hebben we verder kennisgemaakt en samengewerkt met het bedrijfsleven, waren we aanwezig bij bijeenkomsten georganiseerd door ondernemersverenigingen en is het relatienetwerk versterkt. • Via een Congres Veilig Ondernemen is de bewustwording over cybercrime en AI vergroot onder de ondernemers in SED verband. • Samen met team Duurzaamheid is actief ingezet op het aanbieden van energiescans en werkten we samen met experts en ondernemers aan het oplossen van knelpunten voor verduurzaming en/of energie. • We hebben proactief het relatienetwerk onderhouden met de toeristische en recreatieve ondernemers (o.a. door organiseren van ondernemersontbijt). • We hebben een eigen toeristische papieren plattegrond van Drechterland uitgegeven en verspreid. • De toeristische marketing voor de regio Westfriesland hebben we gestimuleerd: o via het opnieuw verspreiden van het magazine ‘Beleef Westfriesland’; o via de website www.beleefwestfriesland.nl met uitagenda en promotie van de socials (o.a.
tijdens IronMan); • Samen met de 6 gemeenten hebben we een Europese aanbesteding uitgevoerd voor het aantrekken van een. marketingbureau voor de promotie van Beleef Westfriesland tot en met 2028; o vanaf juli is de samenwerking met Bureau Insiders gestart; o we hebben de Nieuwe strategische Visie voor de toeristische promotie van Westfriesland opgesteld i.s.m. diverse stakeholders. • We hebben ondernemers ondersteuning geboden via het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord op het gebied van financiering voor innovatie en groei, verduurzaming, innoveren, digitaliseren en geschikte bedrijfslocaties. Daarnaast faciliteerde het ONHN in bestuurlijke samenwerking en kennisuitwisseling tussen overheid, onderwijs en ondernemers. 21
• • •
In 2025 hebben diverse Westfriese projecten akkoord gekregen van de Lokale Actiegroep voor een LEADER subsidie; waaronder Zuiderzeevarken in Wijdenes en het project Parachutes in de Polder. Op regionaal niveau hebben we de ontwikkelingen en initiatieven afgestemd op het gebied van bedrijventerreinen, winkelgebieden, agrarische sector en huisvesting van buitenlandse werknemers. Het ondernemersklimaat hebben we gestimuleerd via het budget Regionaal Economische Agenda (REA). We dragen daarmee bij aan projecten die de economie stimuleren zoals Talent Academy, Greenport Noord-Holland Noord, toeristische promotie van de regio Westfriesland en het Startersloket Westfriesland.
Duurzaamheid Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Drechterland is een duurzame gemeente en we zorgen goed voor het landschap We hebben gewerkt aan de vermindering van de CO2-uitstoot en hebben het opwekken van duurzame energie mogelijk gemaakt. Wat hebben we ervoor gedaan? Energieopwekking De ambitie voor het opwekken van duurzame energie in Noord-Holland Noord is 3,6 terawattuur voor 2030. In 2025 hebben we 60 procent van deze ambitie bereikt. Voor Westfriesland geld een ambitie van 0,7 terawattuur voor 2030. In 2025 hebben we daarvan 38 procent aan duurzame energieopwekking gerealiseerd. In 2026 zullen we kijken naar de periode na 2030. Deze opgave is groter dan in eerdere jaren. De opwek van duurzame energie maakt namelijk deel uit van het elektriciteitsnet van de toekomst. In 2025 onderzochten we de kansen en mogelijkheden voor zonne-energie boven parkeerplaatsen binnen de gemeente. Ook hebben we meegewerkt aan het initiatief van de provincie om de kansen voor Duurzame energieopwekking via zonnepanelen langs de provinciale weg de N307 in beeld te brengen. Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Energiebesparing woningen In 2025 hebben we de middelen gebruikt uit het Nationaal Isolatieprogramma en de Specifieke Uitkering (SPUK) voor het aanpakken van energiearmoede met energiebesparende maatregelen.
We hebben ons gericht op de isolatie van koopwoningen met een energielabel D of slechter en op woningen met een lage WOZ-waarde. Wat hebben we ervoor gedaan? Energiebesparing We hebben in 2025 ingezet op het verduurzamen van bestaande woningen. Met de lokale isolatieaanpak zijn inwoners actief ondersteund bij het treffen van isolatiemaatregelen, waarbij speciale aandacht is uitgegaan naar huishoudens met een verhoogd risico op energiearmoede. De combinatie van financiële ondersteuning en ontzorging heeft geleid tot een groeiend bereik onder inwoners en een zichtbare toename van het aantal uitgevoerde maatregelen. De doelstelling was om tot december 2026 352 woningen te isoleren. Eind 2025 staat de teller op 278 geïsoleerde woningen. Daarmee ligt de uitvoering voor op schema. In 2025 zijn ook de SPUK gelden voor de tweede en derde ronde aangevraagd. Soorten Management Plan We hebben in 2025 het ecologisch onderzoek voor het Soorten Managementplan afgerond. Hiermee is de basis gelegd voor het uitvoeren van het Soorten managementplan. Met het (veld)onderzoek is de 22
aanwezigheid van huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen binnen de gemeente in kaart gebracht. Het onderzoek maakt hiermee inzichtelijk hoeveel nest- en kraamkasten per wijk nodig zijn om aan de voorwaarden van een (pre) SMP vergunning te voldoen. Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Het energienetwerk is op orde We hebben bijgedragen aan het Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (P’MIEK): een gezamenlijk programma van de Provincie, alle gemeenten in Noord-Holland en de netbeheerders. Wat hebben we ervoor gedaan? Energie infrastructuur In 2025 droegen we bij aan de uitvoering van de Energievisie 2.0 voor Noord-Holland Noord. Deze visie geeft richting aan de ontwikkeling van de regio en de gemeente tot 2050. Samen met de provincie, gemeenten, netbeheerders en andere betrokkenen brachten we de toekomstige vraag en het aanbod van energie in beeld. Dit is een doorlopend proces en wordt aangepast naar aanleiding van nieuwe ontwikkelingen. Voor heel Noord-Holland werkten we toe naar een gezamenlijke planning van het energiesysteem. Dit in samenwerking met de Provincie en de netbeheerders. We zijn gestart met het inzichtelijk maken hoe we kunnen komen tot een ontwerp van een flexibel systeem waarin verschillende vormen van energie, opslag en omzetting samenkomen (energiesysteem voor de toekomst).
Dit is een complexe opgave en is een doorlopend proces die meerdere jaren zal duren. Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Verduurzamen bedrijventerreinen In 2025 hebben we de ondersteuning van ondernemers bij het verduurzamen van hun bedrijven en de bedrijventerreinen voortgezet. We hebben samen gezocht naar oplossingen voor problemen, zoals netcongestie, energieopwekking en warmtevraagstukken. We hebben een actieve rol gespeeld in het verbeteren van de energietransitie op bedrijventerreinen. Wat hebben we ervoor gedaan? Bedrijvenaanpak duurzaamheid In 2025 brachten we ondernemers in Drechterland met elkaar en met relevante partijen in contact rond het thema energie. We organiseerden meerdere ondernemersbijeenkomsten en voerden in totaal 44 energiescans uit bij bedrijven op en buiten bedrijventerreinen, waaronder bedrijven die moesten voldoen aan de energiebesparingsplicht. Daarmee brachten we knelpunten en kansen op het gebied van energieefficiëntie, warmte en netcongestie in beeld. Daarnaast startten we een onderzoek naar collectieve oplossingen op het stroomnet bij onderstation Enkhuizen, waaraan 25 grootverbruikers uit de SEDgemeenten deelnemen.
23
Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Warmte transitie bestaande omgeving In 2025 hebben we de voorbereiding gedaan om in 2026 de vernieuwde Transitievisie Warmte (TVW) te kunnen vaststellen. De huidige transitievisie warmte dateert uit 2021 en hierin ligt de nadruk op de uitvoering van wijkuitvoeringsplannen. Wat hebben we ervoor gedaan? Warmtetransitie bestaande omgeving Voor het opstellen van het warmteprogramma is een Bestuursopdracht opgesteld en goedgekeurd door het college. Voor het benodigde externe advies is een opdracht opgesteld. Deze wordt in 2026 aanbesteed. Met het Warmteprogramma wordt ook een bronnenstrategie opgesteld. Voor het opstellen van het Warmteprogramma heeft de rijksoverheid de termijn verruimd t/m 31 december 2027. Het onderzoek naar de mogelijkheid van een Geothermiebron (Drechterland) zit in de onderzoeksfase. Op het principeverzoek voor de bron is positief geadviseerd. De ontwikkelaar van de bron is ook met enkele bedrijven en de gemeente in gesprek om de kansen voor de warmtelevering aan de bedrijven en woonhuizen te onderzoeken. Voor de uitvoering van het eerste wijkuitvoeringsplan is een Bestuursopdracht opgesteld en goedgekeurd door het college. De uitvoering volgt in 2026. Het zwembad het Streekbad is verduurzaamd en gebruikt geen aardgas meer.
Voetbalvereniging Spirit is ook aangesloten op de duurzame warmtevoorziening van het Streekbad waardoor ook deze faciliteit nu gasloos is. In 2026 zullen de laatste aanpassingen om de installatie optimaal te laten werken uitgevoerd worden.
Erfgoed en Monumenten Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? In Drechterland worden erfgoed en monumenten bewaard en onderhouden. Zo zorgen we dat bijzondere gebouwen en herkenbare plekken in en rondom de dorpen behouden blijven We hebben zorggedragen voor het behoud van erfgoed en monumenten. Wat hebben we ervoor gedaan? Gemeentelijke monumenten In het najaar van 2023 heeft de Stichting Het Cuypersgenootschap het verzoek gedaan om acht objecten binnen de gemeente Drechterland aan te wijzen als beschermd gemeentelijk monument. Op dit moment zijn drie van de acht objecten aangewezen als beschermd gemeentelijk monument. Deze drie zijn ingeschreven in het Kadaster. Ook is het aanwijzingsbesluit gepubliceerd. Voor twee andere objecten geldt dat de procedure tot aanwijzing bijna is voltooid en dat de aanwijzing daarna gepubliceerd kan worden en in het Kadaster kan worden ingeschreven. Op de resterende drie objecten ligt op dit moment voorbescherming. Dit betekent dat deze objecten niet zonder vergunning gewijzigd of gesloopt mogen worden. Stolpenbeleid Op dit moment wordt gewerkt aan het stolpen- en stolpervenbeleid. Hiervoor is opdracht gegeven aan een extern bureau. Alle stolpeigenaren in gemeente Drechterland hebben per post een brief over deelname aan een online-enquête ontvangen. Daarnaast haalt het bureau informatie op bij de stolpenexperts en organisaties.
Tot slot wordt gekeken naar het stolpen- en stolpervenbeleid van andere gemeenten, o.a. de gemeente Purmerend. Op basis van deze informatie stelt het bureau een beleidsdocument op dat past bij de situatie in de gemeente Drechterland. Het conceptbeleid wordt vervolgens zes weken ter inzage gelegd voor inwoners van Drechterland. Daarna wordt het, indien nodig, aangepast en vastgesteld door het college van B&W. Vervolgens wordt dit voorgelegd aan de raad ter vaststelling. 24
Afval Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Drechterland heeft een goed werkende afvalinzameling en –verwerking We hebben een goede keuze tussen dienstverlening, kosten en milieuresultaat. Wat hebben we ervoor gedaan? Recycletarief Per 1 januari 2025 is het Recycletarief succesvol ingevoerd. Daarbij zien we een afname van 40% aan restafval, waarmee het in het Recycleplan vastgestelde doel, van maximaal 100 kg per inwoner per jaar, is gehaald.
Begraafplaatsen Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Zorgen voor goed, efficiënt en respectvol beheer van de begraafplaatsen In 2025 zijn de taken en verantwoordelijkheden belegd bij de juiste afdelingen. Er is gestart met de inventarisatie van de beschikbare ruimte. Wat hebben we ervoor gedaan? Begraafplaats Er zijn stappen gemaakt om de applicatie voor het bijhouden van de actuele administratie goed in gebruik te nemen. Dit proces zal in 2026 verder worden opgepakt door middel van werkgroep samengesteld uit verschillend afdelingen om het proces rondom begraafplaatsen volledig op orde te brengen.
Milieu Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Een duurzame bodemkwaliteit We hebben zorggedragen voor minimale risico’s voor de gezondheid en het milieu. Wat hebben we ervoor gedaan? Overdracht bodemtaken We hebben actief bijgedragen aan een duurzame bodemkwaliteit door gericht toezicht en beheer. Zo hebben we: • Toezicht gehouden op grondstromen en de toepassing van grond, waardoor alleen schone en geschikte grond is gebruikt en nieuwe bodemverontreinigingen zijn voorkomen. • Bodemonderzoeken beoordeeld, zodat plannen en werkzaamheden in de gemeente voldoen aan de kwaliteitsnormen. • Toezicht gehouden bij bedrijven om te controleren of bodembeschermende maatregelen correct worden toegepast. Hierdoor hebben we risico’s op nieuwe verontreinigingen beperkt. Daarnaast hebben we ervoor gezorgd dat bestaande bodem- en grondwaterverontreinigingen worden opgeruimd of goed beheerd. Hiermee beschermen we de leefomgeving én voorkomen we dat problemen zich in de toekomst verder ontwikkelen. De uitvoering van deze bodemtaken hebben we volledig overgedragen aan de omgevingsdienst. Dit was nodig vanwege de specialistische kennis die daarbij komt kijken en om efficiënter te kunnen werken. Door deze overdracht is versnippering voorkomen. De omgevingsdienst legt jaarlijks verantwoording af over alle uitgevoerde milieutaken. 25
Ruimtelijke ontwikkeling Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Drechterland heeft een vastgestelde Omgevingsvisie De omgevingsvisie Drechterland is vastgesteld in januari 2026. Wat hebben we ervoor gedaan? Omgevingsvisie • Er is een advies opgesteld door de Commissie MER voor de omgevingseffectrapportage. • Er is een aanvullende Omgevingseffectrapportage opgesteld (07 juli 2025). • We hebben informatieavonden georganiseerd voor de raad. • De Omgevingsvisie is op basis van de zienswijzen na de ter inzage legging, de informatieavond voor de raad en reacties van het College aangevuld of aangescherpt. • Er is een nota beantwoording zienswijzen ontwerp-Omgevingsvisie, OER en Participatierapport opgesteld (13 mei 2025 – redactioneel aangepast 4 juni 2025- aangepast 6 november 2025). • We hebben zienswijzen ontvangen, de nota van beantwoording zienswijzen is in januari 2026 door de raad vastgesteld. Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Een gezonde evenwichtige woningmarkt, met passende woningen voor nu en later • Er is breed draagvlak gecreëerd voor de toekomstige woningbouwopgave. Raad en stakeholders zijn op één lijn gebracht over de prioriteiten voor het nieuwe Woonprogramma (vaststelling begin 2026). • Er zijn 43 nieuwe koopwoningen/appartementen en 42 nieuwe huur woningen/appartementen toegevoegd in 2025. Wat hebben we ervoor gedaan? Hoogkarspel Zuid 1.
In 2025 is uitvoering gegeven aan de start van de gebiedsontwikkeling Hoogkarspel Zuid. 2. Het gebiedsgericht programma is opgesteld, afgerond en in december 2025 aan de gemeenteraad aangeboden. De raad heeft ingestemd met de nieuwe naam, De Hooge Hout, en geen wensen en bedenkingen meegegeven. Daarbij zijn inhoudelijke kaders vastgesteld voor de verdere uitwerking, waaronder het altijd-af-principe en aandacht voor lokale woningtoewijzing. 3. Als onderdeel van het gebiedsgericht programma is in 2025 een vroegtijdig voorzieningenonderzoek uitgevoerd. 4. Daarnaast is gestart met een plan-MER en een verkeersonderzoek om de effecten van de ontwikkeling op de leefomgeving en het omliggende wegennet inzichtelijk te maken. De resultaten van deze onderzoeken worden begin 2026 verwacht. 5. Ter voorbereiding op de verdere planvorming heeft de raad in juli 2025 een voorbereidingsbesluit genomen voor het plangebied. 6. In dezelfde periode is het voorkeursrecht voor een deel van het bedrijventerrein ingetrokken. 7. In december 2025 is het ontwerp TAM-IMRO omgevingsplan voor het bestaande bedrijventerrein in procedure gebracht en ter inzage gelegd. 8. Voor De Hooge Hout is in 2025 een grondexploitatie op hoofdlijnen opgesteld, in samenhang met het nieuwe woonprogramma en de door de raad vastgestelde uitgangspunten.
26
Woningbouwprojecten Venhuizen Centrum West Tegen het vastgestelde bestemmingsplan is beroep ingediend. We hebben het verweerschrift opgesteld en ingediend bij de Raad van State. We wachten op behandeling van het beroep. We hebben het stedenbouwkundig plan voor de eerste fase (Hillegaar) vastgesteld. Samen met de ontwikkelaar zijn de voorbereidingen getroffen voor het bouwrijp maken van de eerste fase. De omgevingsvergunning voor de woningen in de eerste fase is aangevraagd. Na een participatietraject hebben we in principe ingestemd met Laloe als nieuwe naam voor de woningbouwontwikkeling en voor de straatnamen uit te gaan van het thema verzetshelden uit. Venhuizen en Hem. We hebben de historische vereniging Suyder Cogge verzocht om de voorgedragen namen verder te onderzoeken. Voor te treffen verkeersmaatregelen in Venhuizen is Wokt subsidie aangevraagd en toegekend. Fruittuin fase 1 De 18 woningen zijn opgeleverd aan de nieuwe bewoners. Landje van Fleur Het woningbouwplan met 92 woningen en 1 bestaande woning is door het intrekken van het beroep onherroepelijk. De omgevingsvergunning voor de woningen is aangevraagd. We werken aan de civieltechnische uitwerking. Hemmerbuurt 19a We hebben het inrichtingsplan voor de openbare ruimte gecontroleerd. Daarnaast hebben we de omgevingsvergunning voor de woningen verleend. De werkzaamheden in het kader van bouwrijp maken zijn gestart.
De wouden ll: Wij hebben het inrichtingsplan voor de openbare ruimte gecontroleerd. Daarnaast hebben wij de omgevingsvergunning voor de woningen verleend. Tijdens de uitvoering hebben wij toezicht gehouden op het bouwrijp maken van het gebied. De ontwikkelaar is gestart met de verkoop van de woningen. Sportvelden Schellinkhout We hebben een ontwikkelaar geselecteerd voor de realisatie van de 34 projectmatige woningen. Ook hebben we een besluit genomen om 12 vrije kavels zelf uit te geven. Het plangebied is met extra grond voorbelast. Ook hebben we bomen gekapt, nodige sloopwerkzaamheden uitgevoerd en het archeologische onderzoek uitgevoerd. Dorpshuis Schellinkhout Begin 2025 is de tijdelijke huisvesting gerealiseerd en zijn de school en kinderopvang hiernaartoe verhuisd. Vervolgens is de oude Jan Luykenschool gesloopt en is medio 2025 gestart met de daadwerkelijke bouw van de MFA Schellinkhout. De Fruittuin, fase 2 We hebben het ingediende principeverzoek in behandeling genomen. Woudlust Woningstichting Het Grootslag heeft de plannen sloop/nieuwbouw verder uitgewerkt. De voorbereiding op de aanvraag omgevingsvergunning voor de bouw van 27 sociale huurwoningen is verder uitgewerkt. J.W. Heijmanstraat 9 De omgevingsvergunning is onherroepelijk. Het betreft de realisatie van acht appartementen.
27
MFA Westwoud De MFA Westwoud is opgeleverd en in gebruik genomen door basisschool De Westwijzer en kinderopvang Kappio. Alle 12 appartementen zijn bewoond en ook de sportaccommodatie wordt gebruikt door de verenigingen. In 2025 is meer budget uitgegeven dan begroot. Bij de start van het project in 2019 is in de investeringsraming geen rekening gehouden met ambtelijke uren (projectleiding) die ten laste komen van dit budget. Daarnaast hebben wij binnen de aanneemsom voor de bouw van de MFA de eigen werkzaamheden van Stichting Dorpshuis De Schalm voorgefinancierd. Aan de inkomstenkant is ook meer geld binnengekomen vanwege een hogere bijdrage aan appartementsrecht van woningstichting Het Grootslag en is de specifieke uitkering vanuit het Rijk voor de bouw van de sportaccommodatie hoger uitgevallen. Julianastraat – Tuinstraat De 28 sociale huurappartementen zijn opgeleverd en in gebruik genomen. De Buurt 116 De 11 vrije sector woningen zijn opgeleverd en in gebruik genomen. Oosterblokker 150 – 152 We hebben een positief besluit genomen op het principeverzoek voor het woningbouwplan met 25 woningen voor diverse doelgroepen. De ontwikkelaar werkt het plan verder uit. Zuiderdracht 21-23 We hebben het principeverzoek in behandeling genomen. Woningmarkt • We hebben, in samenwerking met Het Grootslag, De Woonschakel en de huurdersraden, uitvoering gegeven aan de prestatieafspraken.
• We hebben een start gemaakt met het opstellen van het nieuwe Woonprogramma. Dit programma sluit aan op de Omgevingsvisie en borgt de gemeentelijke doelen voor de komende jaren. • We hebben een ‘Avond van het Wonen’ georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomst is input opgehaald bij stakeholders en de gemeenteraad. Deze prioriteiten zijn verwerkt in het concept-woonprogramma. Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Westfriesland in de top 10 beste woonregio's van Nederland • In 2025 is de realisatie van de woningbouwopgave onverminderd voortgezet. • We hebben gewerkt aan een gevarieerd en duurzaam woonaanbod dat aansluit bij de behoefte van diverse doelgroepen, zoals vastgelegd in de Woondeal. • We hebben ingezet op het toekomstbestendig maken van de bestaande woningvoorraad, met aandacht voor verduurzaming en leefbaarheid. • We hebben de randvoorwaarden versterkt om langer zelfstandig wonen mogelijk te maken door regionale afstemming over woonzorgconcepten. Wat hebben we ervoor gedaan? Woonakkoord • We meermaals bij regionale versnellingstafels aangesloten met ontwikkelaars, corporaties en de provincie. Hierin zijn knelpunten besproken en oplossingen gezocht om de realisatie van de Woondeal-opgave op tempo te houden. • We hebben het flexibele regionale afwegingskader toegepast bij nieuwe initiatieven. Hiermee zijn nieuwbouwplannen regionaal afgestemd. 28
•
We hebben de vertaalslag gemaakt van regionale opgaven naar lokaal beleid. Er is een start gemaakt met het nieuwe woonprogramma welke is vastgesteld in januari 2026, waarbij tijdens een ‘Avond van het Wonen’ input is opgehaald bij regionale stakeholders en de raad om de uitvoeringskracht te vergroten.
Met wie werken wij samen Voor het programma Ruimte hebben we samengewerkt met de volgende verbonden partijen: • Omgevingsdienst Noord-Holland Noord • Veiligheidsregio Noord-Holland Noord • Archeologie West-Friesland • Recreatieschap Westfriesland (RSW) • Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord en • Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.