Hoogkarspel Zuid Gebiedsgericht programma (2025-41)
Tekst van het document
HOOGKARSPEL ZUID GEBIEDSGERICHT PROGRAMMA NOVEMBER 2025
Sfeerimpressie Dorpshart
Het kloppend hart van het dorp Een zonnige vrijdagmiddag in de zomer. Langzaam stroomt het dorp uit, richting het Dorpshart. Op het terras klinkt gelach, glazen klinken, en het dorpshuis vormt het warme middelpunt. Nieuwe woningen voegen zich moeiteloos in het vertrouwde straatbeeld, met een knipoog naar het verleden. Hier komt alles samen – ontmoeten, verbinden, beleven. Een plek die bruist van levendigheid, met de gemoedelijkheid die zo eigen is aan het dorp. Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
2
Video eerste sfeerimpressie Hoogkarspel Zuid: Klik op, of kopieer deze link: Animatie eerste sfeerimpressie Hoogkarspel Zuid https://www.youtube.com/watch?v=xQF7Kfw2G14 Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
3
Sfeerimpressie Westerwijzend
Ontspannen wonen in het groen Een zaterdagochtend in het voorjaar. De dauw hangt nog boven het gras als de eerste hardlopers hun ronde maken door het groen van de wijk. Vanuit huis loop je zó de natuur in — langs slingerende paden, hagen en bomen die het dorpsgroen met elkaar verbinden. Onderweg kom je bekenden tegen, een kort praatje, een zwaai. In de tuinen klinkt het zachte geroezemoes van een ochtendkoffie in de zon. Rust, ruimte en ontmoeting gaan hier vanzelf samen. Ontspannen wonen in het groen. Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
4
Video eerste sfeerimpressie Hoogkarspel Zuid: Klik op, of kopieer deze link: Animatie eerste sfeerimpressie Hoogkarspel Zuid https://www.youtube.com/watch?v=xQF7Kfw2G14 Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
5
Sfeerimpressie Kreeklanden
Verbonden door het water Een doordeweekse avond, de werkdag zit erop. In plaats van de fiets pak je de boot — de kinderen stapoen lachend in bij de steiger bij school. Langs groene oevers vaar je rustig door de wijk, langs plekken waar buren samenkomen, sporten, spelen en luieren in het dorpspark. Het water glinstert, stemmen klinken in de verte. Je vaart verder, langs Hoogkarspel, richting Enkhuizen en het open Markermeer. De lucht kleurt zacht oranje, de dag vertraagt. Een avond vol rust en vrijheid op het water. Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
6
Video eerste sfeerimpressie Hoogkarspel Zuid: Klik op, of kopieer deze link: Animatie eerste sfeerimpressie Hoogkarspel Zuid https://www.youtube.com/watch?v=xQF7Kfw2G14 Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
7
Inhoud Colofon
Samenvatting
Opdrachtgever
12
1. INLEIDING
Gemeente Drechterland
Inleiding 28 Een stapsgewijze ontwikkeling passend bij de dorpse schaal 30 Samen bouwen aan een toekomstbestendig Drechterland 32 Participatie 34
Opsteller gebiedsgericht programma Karres en Brands
Projectpartners BPD Ontwikkeling B.V. VBM Ontwikkeling B.V. Hoorne Vastgoed B.V. Plegt-Vos Vastgoedontwikkeling B.V. Rotij Grondontwikkeling West B.V.
2. OPGAVEN Opgaven
46
3. AMBITIES
Betrokken stakeholders Bewoners Provincie Noord-Holland Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) Ministerie van Koninkrijksrelaties en Binnenlandse Zaken Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ProRail NS
Ambities 1. Bouwen aan een rijk landschap 2. Bouwen aan een gezonde leefomgeving 3. Bouwen aan een dorpse gemeenschap 4. Bouwen aan een florerende economie
4. ONTWIKKELRAAMWERK
Ontwikkelraamwerk 1. Bouwen aan een rijk landschap 2. Bouwen aan een gezonde leefomgeving 3. Bouwen aan een dorpse gemeenschap 4. Bouwen aan een florerende economie
Adviseurs Stadkwadraat DWA Adviseurs Woningstichting Het Grootslag Sweco Nederland B.V. BREEN Stedenbouw
5. DEELGEBIEDEN
Voor meer informatie zie de website: Projectpagina Hoogkarspel Zuid, Gemeente Drechterland https://www.drechterland.nl/projecten/bouwprojecten/hoogkarspel-zuid/
Stationskwartier Westerwijzend Kreeklanden
8
70 82 110 136 160 182 192 198
6. ONTWIKKELSTRATEGIE
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
50 52 56 60 64
Ontwikkelstrategie Financiële uitvoerbaarheid Indicatieve fasering
206 209 211
Bijlagen
214
9
Voorwoord Bouwen aan een rijk landschap
Bouwen aan een dorpse gemeenschap
1e gebiedscafé
Productie
Bouwen aan een gezonde leefomgeving
Met trots presenteer ik u het gebiedsgericht programma voor Hoogkarspel Zuid. Met dit document leggen we een stevige basis voor de ontwikkeling van een nieuw deel van Hoogkarspel. Een ontwikkeling die stap voor stap vorm krijgt, met aandacht voor kwaliteit, betaalbaarheid en leefbaarheid – niet alleen nu, maar ook voor de komende generaties.
Bouwen aan een florerende economie
2e gebiedscafé
Pionieren
Vaarpolders
Beeld vanaf de Houterweg
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
3e gebiedscafé
buurten met hofjes, pleintjes en veel groen, altijd dicht bij parken en singels waar mensen kunnen sporten, spelen en ontspannen. Als gemeente nemen we nadrukkelijk de regie, maar we doen dit nooit alleen. De kracht van dit programma ligt in de samenwerking: met bewoners, ontwikkelaars, provincie, waterschap en vele anderen. Het enthousiasme en de betrokkenheid die we in het proces hebben ervaren, geven vertrouwen dat we samen de juiste koers varen.
Wat Hoogkarspel Zuid bijzonder maakt, is dat we hier ruimte hebben om echt een compleet woon- en leefgebied te realiseren. Een plek waar je niet alleen woont, maar ook kunt werken, boodschappen doen, naar school gaat, zorg vindt en elkaar ontmoet. Zulke kansen zijn zeldzaam, en daarom pakken we deze ontwikkeling zorgvuldig en met visie aan.
Hoogkarspel Zuid laat zien dat we verder kijken dan alleen het toevoegen van woningen. Het gaat om een leefomgeving waarin jong en oud zich thuis voelt, waar ruimte is voor ontmoeting en waar landschap en gemeenschap hand in hand gaan. Een ontwikkeling waar we als Drechterland samen trots op kunnen zijn.
We bouwen voort op de kwaliteiten die Drechterland zo herkenbaar maken. Langs de Houterweg ontstaat een dorpslint geïnspireerd op de Streekweg en de Nieuweweg. De historische kreekrug krijgt een eigentijdse invulling met een rustige woonstraat, herkenbaar voor wie De Horn in Lutjebroek kent. Daarachter liggen
Wethouder Marcel ten Have
Beeld vanaf de Houterweg
10
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
11
Samenvatting Een dorpse nieuwe stap Het gebiedsgericht programma vertaalt de omgevingsvisie naar concrete uitvoering. Hoogkarspel Zuid groeit uit tot een levendige wijk waar wonen, landschap en economie in balans zijn. De aanpak sluit aan bij de specifieke kwaliteiten van Hoogkarspel: kleinschaligheid, betrokkenheid en de gemeenschapszin. Hoogkarspel Zuid versterkt het dorpskarakter en realiseert tegelijk maatschappelijke opgaven. Sociale cohesie, verenigingsleven, landschap en cultuurhistorie vormen het DNA van het dorp. Deze waarden zijn leidend voor een eigentijdse uitbreiding die aansluit bij het bestaande dorp en toekomstige behoeften. De versnelling van de woningbouwopgave gaat hand in hand met bredere welvaart, duurzaamheid, leefbaarheid en economische vitaliteit. Er komen vooral betaalbare woningen voor starters, senioren en gezinnen. Zo kunnen jongeren in Drechterland blijven wonen en vindt iedereen een passende plek. Nieuwe buurten worden inclusief en levensloopbestendig ingericht, met ruimte voor ontmoeting en voorzieningen die passen bij de dorpse schaal. De leefomgeving wordt groen en klimaatbestendig. Bodem en water vormen de basis, met ruimte voor natuur, recreatie en duurzame energie. Waterrondjes verbinden Hoogkarspel Zuid met de omgeving: straks vaar je per boot naar belangrijke plekken. Wandelen en fietsen staan centraal, voorzieningen liggen op loopafstand.
Hoogkarspel Zuid is ook een plek om te werken. Wonen en werken worden slim gecombineerd, met ruimte voor winkels, ambachten en werkplekken in de buurt. Bestaande bedrijvigheid blijft behouden en krijgt uitbreidingsmogelijkheden rond de Slimweg. Bij het station ontstaat extra werkgelegenheid. De ontwikkeling gebeurt stapsgewijs, passend bij de dorpse schaal. De wijk groeit mee met de vraag. Zo legt het gebiedsgericht programma de basis voor een duurzame ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid, waarin natuur, dorp en gemeenschap met elkaar verbonden zijn.
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
12
Sfeerimpressie Dorpspark
Onafhankelijk
Bodem als basis
Landbouw en productie
Klimaatrobuust watersysteem
FLORERENDE ECONOMIE
RIJK LANDSCHAP
Werkgelegenheid
Hoogkarspel Zuid bouwt door aan....
Eigen identiteit
Gezonde mobiliteit
Voorzieningen dichtbij
Wonen voor iedereen
DORPSE GEMEENSCHAP
Groene en verbonden leefomgeving
Altijd af
Sociale cohesie en ontmoeting
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
13
GEZONDE LEEFOMGEVING
Samenvatting Visie op kaart
STATION
Het afgelopen jaar hebben we samen met bewoners en partners gewerkt aan een visie voor de ontwikkeling van het gebied: vanuit gedeelde ambities groeiden een ontwikkelraamwerk en een visiekaart die richting geven aan de toekomst.De kaart toont een samenhangend beeld van de grove schets van de toekomstige hoofdstructuur van het gebied. We bouwen aan een rijk landschap, gezonde leefomgeving, dorpse gemeenschap en een florerende economie. Dat doen we stap voor stap, met een adaptieve inrichting. De hoofdprincipes en structuren worden in dit document vastgelegd. Het is een adaptieve structuur die flexibiliteit biedt om in te spelen op toekomstige wensen en eisen. Zo kunnen we de ontwikkeling stapsgewijs aanpassen aan veranderende omstandigheden en toekomstige behoeften die nu nog niet te overzien zijn. Belangrijk is dat we al bij de realisatie van de woningbouw ook voorzieningen en verbindingen realiseren. Het kaartbeeld bestaat uit verschillende lagen, met de huidige situatie als startpunt. Hieronder lichten we deze lagen kort toe. 1
DORPSPARK
KREEKRUG
DORPSLINT LEGENDA KREEKRUG LINT PARK BOS/BOMEN SPORT PLEIN BUURTPLEIN ONDERWIJS BEDRIJVEN KLEINSCHALIGE LANDBOUW AGRARISCHE RING HOOFDROUTE VOETGANGER ROUTE VOETGANGER OPENBARE RUIMTE WESTERWIJZEND OPENBARE RUIMTE STATIONSKWARTIER OPENBARE RUIMTE KREEKLANDEN VOORZIENING BUURTWEGEN HOOFDROUTES
BUURTPLEK
3
Gezonde leefomgeving
Dorpse gemeenschap
Een leefbare wijk is meer dan een verzameling woningen. Het gaat om hoe mensen zich voelen, elkaar ontmoeten en hoe de buurt tot leven komt. In Hoogkarspel Zuid bouwen we aan buurten waar de menselijke maat centraal staat. Gebouwen, straten en openbare ruimtes worden zo ontworpen dat ze prettig en overzichtelijk aanvoelen. Bewoners krijgen ruimte voor eigen initiatieven, zodat zij eigenaarschap ervaren over hun leefomgeving. Zo ontstaat een dorpse sfeer met ruimte voor ontmoeting en betrokkenheid. We willen een woonomgeving creëren waar iedereen een plek kan vinden – van starters en jonge gezinnen tot senioren – met volop betaalbare woningen en passende woonvormen voor elke levensfase. 4
Een gezonde leefomgeving begint bij een inrichting waarin voetgangers en fietsers centraal staan. In Hoogkarspel Zuid kiezen we bewust voor een logisch en veilig netwerk van wandel- en fietsroutes, met daarnaast ruimte voor sport, spel en sociale activiteiten. De auto is welkom, maar niet dominant: alle buurten zijn goed bereikbaar, zonder dat het verkeer de leefkwaliteit overheerst. Door deze aanpak zorgen we ervoor dat de druk op het bestaande dorp in ieder geval niet onevenredig toeneemt, terwijl de verbinding tussen het nieuwe deel en de bestaande omgeving juist wordt versterkt. Zo gaan bereikbaarheid, leefbaarheid en ontmoeting hand in hand.
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
BUURTPLEK
Visiekaart Hoogkarspel Zuid
Rijk landschap
We willen een landschap creëren dat niet alleen mooi is, maar ook functioneel, klimaatbestendig en uitnodigend. In Hoogkarspel Zuid bouwen we voort op de bestaande kwaliteiten van het gebied en versterken we die waar mogelijk. Daarbij negeren we de bodem niet, maar brengen we deze juist in beeld en benutten we de verschillen. De variatie in bodem vormt de basis voor een rijk en gevarieerd landschap. We doen dit aan de hand van drie belangrijke pijlers: de huidige landschappelijke structuur, water en bodem als basis, en de mogelijkheden benutten voor recreatief varen.
2
DORPSHART
Florerende economie
Een dorpse gemeenschap is meer dan een plek om te wonen – het is ook een plek om te werken. We combineren wonen en werken slim, met ruimte voor winkels, ambachten en werkplekken, verweven in de buurt of aan huis. Voorzieningen komen dichtbij, waardoor mensen elkaar makkelijker ontmoeten. Bestaande bedrijvigheid blijft behouden en krijgt uitbreidingsmogelijkheden rond de Slimweg. Tegelijk blijft het agrarische karakter belangrijk. Het combineren van landbouw en nieuwe functies vraagt om zorgvuldigheid en gefaseerde ontwikkeling, zodat bedrijven goed kunnen blijven functioneren. Zo sluiten we aan op de lokale economie en bevorderen we een evenwichtige dorpsontwikkeling.
14
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
15
Samenvatting Huidige situatie
LEGENDA Water
Plein - ontmoeten
Hoofdstructuur - auto
Bijzonder gebouw
Fietspaden
Bedrijven
Informele wandelroutes
Bestaande ontwikkelingen
Groen - ontmoeten
Bestaande infrastructuur
Agrarisch Bosvlak Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
16
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
17
Illustratieve verbeelding | Eerste stap
1
2
3
4
Veilige langzaam verkeer verbinding spoor Rondje Hoogkarspel Groei bedrijvigheid Dorpshuis
5
6
7
8
Aan deze tekening kunnen geen rechten worden ontleend. Het is een ontwikkelraamwerk met een illustratieve uitwerking van ontwikkelgebieden.
Dorpsplein
9
Dorpspark Hoogkarspel Behoud bestaand bosperceel Vaarverbinding
10
11 12
Fietsroute
13
Basisschool en opvang
14
Wijkplek
15
(tijdelijke) supermarkt
16
Parkeren Supermarkt Aanlegplek
17
18
Veilige inrichting Houterweg als dorpslint
19
Hoofdroute auto
20
Zoekgebied sport
21
LEGENDA
Zone achterkant bestaande kavels (zie pagina 132 voor omgang met deze zone)
Water
Plein - ontmoeten
Dorpsboerderij (zorg)
Hoofdstructuur - auto
Schoolplein
Fietspaden
Bedrijven
Gezondheidscentrum
Informele wandelroutes
Bijzonder gebouw
Groen - ontmoeten Houtermarkt
Groen - buurtplek Groen - natuurlijk
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
18
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
19
Bosvlak
Bouwvlakken buurtschappen Stationskwartier
Samenvatting
Illustratieve verbeelding | Tweede stap
1
2
3
4
Veilige langzaam verkeer verbinding spoor Rondje Hoogkarspel Groei bedrijvigheid Dorpshuis
5
6
7
8
Aan deze tekening kunnen geen rechten worden ontleend. Het is een ontwikkelraamwerk met een illustratieve uitwerking van ontwikkelgebieden.
Dorpsplein
9
Dorpspark Hoogkarspel Behoud bestaand bosperceel Vaarverbinding
10
11 12
Fietsroute
13
Basisschool en opvang
14
Wijkplek
15
(tijdelijke) supermarkt
16
Parkeren Supermarkt Aanlegplek
17
18
Veilige inrichting Houterweg als dorpslint
19
Hoofdroute auto
20
Zoekgebied sport
21
LEGENDA
Zone achterkant bestaande kavels (zie pagina 132 voor omgang met deze zone)
Water
Plein - ontmoeten
Dorpsboerderij (zorg)
Hoofdstructuur - auto
Schoolplein
Fietspaden
Bedrijven
Gezondheidscentrum
Informele wandelroutes
Bijzonder gebouw
Groen - ontmoeten Houtermarkt
Groen - buurtplek Groen - natuurlijk
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
20
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
21
Bosvlak
Bouwvlakken buurtschappen Stationskwartier Westerwijzend De Kreeklanden
Samenvatting
Illustratieve verbeelding | Mogelijk eindbeeld
1
2
3
4
Veilige langzaam verkeer verbinding spoor Rondje Hoogkarspel Groei bedrijvigheid Dorpshuis
5
6
7
8
Dorpsplein
Aan deze tekening kunnen geen rechten worden ontleend. Het is een ontwikkelraamwerk met een illustratieve uitwerking van ontwikkelgebieden.
9
Dorpspark Hoogkarspel Behoud bestaand bosperceel Vaarverbinding
10
11 12
Fietsroute
13
Basisschool en opvang
14
Wijkplek
15
(tijdelijke) supermarkt
16
Parkeren Supermarkt Aanlegplek
17
18
Veilige inrichting Houterweg als dorpslint
19
Hoofdroute auto
20
Zoekgebied sport Dorpsboerderij (zorg) Gezondheidscentrum
21
22
23
LEGENDA
Zone achterkant bestaande kavels (zie pagina 132 voor omgang met deze zone) Kreekrug Station met twee voorkanten
Water
Plein - ontmoeten
Hoofdstructuur - auto
Schoolplein
Fietspaden
Bedrijven
Informele wandelroutes
Bijzonder gebouw
Groen - ontmoeten Houtermarkt
Groen - buurtplek Groen - natuurlijk
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
22
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
23
Bosvlak
Bouwvlakken buurtschappen Stationskwartier Westerwijzend De Kreeklanden
Samenvatting Verschillende woonsferen
5. Ontwikkelraamwerk Stationskwartier
Westerwijzend
De Kreeklanden
DORPSE Ontmoeten,GEMEENSCHAP voorzieningen, gezelligheid
Landschappelijk wonen Boomgaarden, bos, rust en ontspanning
Wonen met water Tuin aan water, groene oevers, water, varen
Dorps centrum isch lint landschap
Situatietekening De Fruittuin, Venhuizen
trekkelijk en toegankelijk station, beide kanten
Nadruk op leefstraten, hogere dichtheid, parkeren ondergeschikt, gericht op station
Impressie (Rug-aan-rug / 78 m2 GBO)
onsplein?
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
24
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
25
1. Inleiding Inleiding 28 Een stapsgewijze ontwikkeling passend bij de dorpse schaal 30 Samen bouwen aan een toekomstbestendig Drechterland 32 Participatie 34
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
26
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
27
Inleiding In het Bestuursakkoord 2024-2026 heeft de gemeenteraad als doel gesteld om vóór 2030 duizend woningen te realiseren. Hoogkarspel Zuid is binnen de Woondeal Noord-Holland Noord aangewezen voor de bouw van 300 tot 500 woningen, met verdere ontwikkeling na 2030. In het collegeuitvoeringsprogramma ligt de nadruk op een gezonde woningmarkt met betaalbare, duurzame woningen. De focus ligt daarbij op Hoogkarspel Zuid. In maart 2025 is het ambitiedocument vastgesteld. Dit document bouwt daarop voort en vertaalt de ambities in een eerste ruimtelijk raamwerk en een eerste schets van de mogelijke ontwikkeling. Gebiedsgericht programma
Vanaf de start worden bewoners en betrokkenen actief betrokken, zoals beschreven in het participatieplan. Sinds september 2024 vindt elke drie weken een omgevingstafel plaats over thema’s als landschap, verkeer, doelgroepen en duurzaamheid. Op 10 december 2024 vond het eerste gebiedscafé plaats, met circa 200 bezoekers. Ook is een brede enquête uitgezet. Op 24 april 2025 volgde het tweede gebiedscafé, wederom goed bezocht. Begin september organiseerden we de week van Hoogkarspel Zuid, met onder andere een jongerenavond en gebiedscafé. Deze cafés blijven regelmatig terugkeren om samen verder te bouwen aan de plannen.
Voor Hoogkarspel Zuid ontwikkelen we een gebiedsgericht programma. Deze moet einde 2025 gereed zijn. Dit programma zorgt voor een samenhangende ruimtelijke inrichting waarin wonen, klimaat, mobiliteit en voorzieningen worden verbonden. De gemeente neemt hierin de regie en werkt samen met grondeigenaren, bewoners en andere betrokkenen. Zo zorgen we voor een toekomstbestendige en leefbare wijk die past bij de wensen van de lokale gemeenschap. Het gebied is nu grotendeels agrarisch in gebruik. Het grondeigendom is verdeeld over particulieren en ontwikkelaars. De gemeenteraad heeft de opdracht gegeven voor een gebiedsgericht programma waarin kernwaarden worden vastgelegd die aansluiten bij Hoogkarpsel, met speciale aandacht voor het landschap en een dorps karakter met eigenheid in architectuur. Het gebied kan hierin herontwikkeld worden tot een gezonde en klimaatadaptieve leefomgeving, met buurten voor jong en oud waarin aandacht is voor biodiversiteit en energieneutraal bouwen.
Eindproduct
Fase 1
Fase 2
Ophalen wensen en ambities
SEPT 2024
Om te komen tot een gedragen en uitvoerbaar programma werken we tegelijk aan drietal onderdelen: een gebiedsvisie, een businesscase en een ontwikkelstrategie. Deze onderdelen beïnvloeden elkaar en vormen samen het gebiedsgericht programma.
Definitief gebiedsgericht programma
TUSSENPRODUCT Ontwikkelraamwerk Scenariokeuze
FEB 2025
TUSSENPRODUCT Visie en essentiekaart
JUN 2025
OKT 2025
Eindproduct Gebiedsgericht omgevingsprogramma
DEC 2025
Lutjebroek
Hoogkarspel Streekweg
Nieuweweg
SC Spirit’ 30
Oosterwijzend
Station Bedrijventerrein Oosterwijzend Westerwijzend
Houterweg
Slimweg
Westfrisiaweg
De Hout
Visiegebied Hoogkarspel Zuid (gebied aangeduid met witte stippellijn). Kerngebied met gele lijn
28
Fase 3
Verwerken in concept gebiedsgericht programma
TUSSENPRODUCT Ambitiedocument Nieuwe naam
Dit document is het derde en finale resultaat van het gebiedsgerichte programma. Het eerste, het ambitiedocument van 2025, bundelde wensen, kansen, zorgen en uitgangspunten. Op basis daarvan is een kaartbeeld opgesteld: het zogenoemde ontwikkelraamwerk, wat het tweede product was. Deze tekening legt de hoofdprincipes vast en geeft aan waar flexibiliteit gevonden kan worden. Het geeft een ruwe indruk van de structuur van groen, water, verbindingen, plekken en mogelijke woningbouw. Op basis van de opgehaalde input is het gebiedsgericht programma verder uitgewerkt tot het document wat voor u ligt. Naar verwachting is het gebiedsgerichte programma eind 2025 gereed.
Samen bouwen aan een duurzame toekomst
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
Procesoverzicht gebiedsgericht omgevingsprogramma
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
29
Voetbal vereniging de Zouaven
Een stapsgewijze ontwikkeling passend bij de dorpse schaal De ontwikkeling van het gebied wordt gedaan in zorgvuldige stappen die aansluiten bij de dorpse schaal en identiteit. In plaats van grootschalige uitbreidingen wordt gekozen voor gefaseerde groei, gekoppeld aan de lokale woningbouwopgave. Door woningen stapsgewijs toe te voegen, kan flexibel worden ingespeeld op de actuele vraag en de veranderende woningbehoefte. Tegelijkertijd groeit de inrichting van groen, ontmoetingsplekken en voorzieningen mee. We schetsen een mogelijke ontwikkeling van het gehele gebied zodat de stapjes goed op elkaar aansluiten, mocht de vraag naar nieuwe woningen daar in de toekomst aanleiding toe geven. Zo ontstaat een evenwichtige ontwikkeling die de leefbaarheid versterkt, de sociale samenhang bevordert en de dorpse kwaliteiten behoudt.
VISIE LUTJEBROEK
HOOGKARSPEL GROOTEBROEK
+
HOOGKARSPEL ZUID
BA
CK
S CA
TI
N
G
VENHUIZEN
EEN STAPSGEWIJZE EN DUURZAME ONTWIKKELING VAN HOOGKARSPEL ZUID
NU
Samen bouwen aan een droom Stapje voor stapje
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
30
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
31
Samen bouwen aan een toekomstbestendig Drechterland Onze ambitie is om in Hoogkarspel Zuid samen verder te bouwen aan dorp, gemeenschap en natuur. Om dit te bereiken is het proces om te komen tot een gebiedsgericht programma opgebouwd uit een viertal onderdelen, die richting geven aan het proces en producten.
1 Hechte samenwerking
2 Ambities
3 Ontwikkelraamwerk
4 Ontwikkelstrategie
Vanaf de start hebben we samen gebouwd aan de ontwikkeling van het gebied. Met bewoners, organisaties, overheden, bedrijven, omgeving en eigenaren. Een proces waarin vertrouwen de basis vormt. Hierin is participatie geen vrijblijvend proces, dat zomaar start en stopt. Vanaf begin af aan is het gebiedsgericht programma opgebouwd in co-productie met de
Uit de verschillende gesprekken met bewoners en stakeholders zijn de ambities gedestilleerd en omgevormd tot vormgevende principes en uitgangspunten voor de ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid. De mate waarin deze ambities daadwerkelijk kunnen worden gerealiseerd zijn beschreven in hoofdstuk 4 Ontwikkelraamwerk en dit wordt aan de hand van de specifieke kenmerken van het gebied, de technische uitvoerbaarheid en de financiële haalbaarheid verder vormgegeven. De ambities blijven richtinggevend voor de volgende fases en vormen een document waarop we gedurende het proces kunnen blijven terugvallen.
De ambities zijn tastbaar gemaakt in een ontwikkelraamwerk. Dit is een kaart die de belangrijkste ruimtelijke en functionele structuren - bijvoorbeeld verkeer, water, groen, wonen, werken - van het gebied weergeeft. Het biedt inzicht in hoe het gebied georganiseerd gaat worden en hoe de samenhang met de omgeving wordt vormgegeven. Dit is opgesteld om de opgaves en ambities in te kunnen passen en te onderzoeken hoe de ambities zich tot elkaar verhouden. Het vormt de ruimtelijke vertaling van de opgave en ambities.
Een gezonde en duurzame ontwikkeling is ook een haalbare ontwikkeling. Daarom wordt tegelijk met het gebiedsgericht programma voortdurend inzicht gehouden in investeringen en opbrengsten. Daarnaast wordt een ontwikkelstrategie opgesteld die niet alleen de haalbaarheid in beeld brengt, maar ook richting geeft aan de samenwerking en de manier waarop het proces wordt ingericht. Omdat omstandigheden in een langdurige ontwikkeling kunnen veranderen, biedt de strategie een flexibel kader dat ruimte laat om mee te bewegen met de tijd.
eigenaren, stakeholders en omgeving. Bewoners dachten mee via bewonersavonden en Gebiedscafés: open bijeenkomsten over de planvorming. Deze wijze van samenwerken wordt voortgezet in de vervolgopgaven.
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
32
Tegelijkertijd geeft het een eerste inzicht in het programma en te bouwen aantal woningen van de plek. Wat is het ruimtebeslag van de verschillende ambities ten aanzien van wonen, landschap, energie en voorzieningen? Het is geen uitgewerkt en gedetailleerd plan. Wel biedt het een aantal richtinggevende keuzes op visieniveau. Het vormt de basis voor verdere uitwerking in lopende en toekomstige projecten.
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
De strategie vormt de brug tussen ambitie en uitvoering en beschrijft de hoofdlijnen van samenwerking, fasering en inzet van middelen. Het gebied wordt zó gefaseerd ontwikkeld dat elke stap op zichzelf een samenhangend en afgerond geheel vormt – het voelt altijd ‘af’, terwijl het zich stap voor stap verder kan ontwikkelen. Zo ontstaat een adaptieve, haalbare en toekomstbestendige gebiedsontwikkeling, passend bij het dorp. 33
2. Samen bouwen aan een toekomstbestendig Drechterland
Participatie
Hoe kunnen inwoners, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen meedenken over de toekomst van Hoogkarspel Zuid? En wat levert dat op? Tijdens Gebiedscafés, gesprekken en thematafels met stakeholders ontvingen we veel waardevolle inzichten. We organiseerden de week van Hoogkarspel Zuid, met een flyer actie, swipe-enquête, filmpje, gebiedscafé en pizzaparty met jongeren. Ook via brieven, e-mails en een enquête kwamen suggesties en vragen binnen.
Stap voor stap hebben we gewerkt aan de verbinding tussen (toekomstige) bewoners, gemeente, stakeholders en andere belanghebbenden. Ook na oplevering van het gebiedsgericht omgevingsprogramma blijven we open en constructief in gesprek. Bewoners betrekken we actief bij de uitwerking van de visie naar concrete plannen. Hiermee werken we aan duurzame samenwerkingen, slimme gecombineerde investeringen, versnelling en verbondenheid bij de gebiedsontwikkeling. We bundelen hiermee onze kracht en betrokkenheid voor het gebied.
we waardevolle input en gingen we in gesprek met stakeholders en specialisten. Het participatietraject verloopt in een positieve setting en levert veel relevante informatie op. Gemeente en samenwerkingspartners waarderen de open en constructieve inbreng. In deze eerste fase hebben we een goed beeld gekregen van de verschillende belangen. Een overzicht van alle reacties is opgenomen in de bijlagen. Hieronder staan de belangrijkste aandachtspunten, geordend per thema.
De Gebiedscafés vonden plaats op 10 december 2024, 24 april 2025 en 11 september 2025. Tijdens deze bijeenkomsten informeerden we belangstellenden over de plannen, verzamelden
We blijven ook de komende tijd in gesprek. Zo bouwen we sámen verder aan de toekomst van het gebied.
Bouwen aan een rijk landschap • Onafhankelijk
•
Bodem als basis
•
Landbouw en productie
FLORERENDE ECONOMIE
Klimaatrobuust watersysteem
•
RIJK Inwoners
•
LANDSCHAP
Werkgelegenheid
Hoogkarspel Zuid bouwt door aan....
Eigen identiteit
DORPSE GEMEENSCHAP
Altijd af
Sociale cohesie en ontmoeting
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
34
• • • • • • •
Groene en agrarische kenmerken zijn de kernwaarden van het gebied Water, rust en ruimte dient prominent terug te komen in de gebiedsontwikkeling Specifieke aandachtspunten: vaarwater en groen/ agriculturele kenmerken Reserveer ruimte in de gebiedsontwikkeling voor een dorpspark-/ of bos Een stads-/zorgboerderij die voedsel produceert voor lokale afname Speelwater Behoud van bestaand groen en bomen
• • • • •
Groene en verbonden leefomgeving
Gezonde mobiliteit
Voorzieningen dichtbij
Wonen voor iedereen
• •
Bouwen aan een gezonde leefomgeving
GEZONDE LEEFOMGEVING
Bouwen aan een dorpse gemeenschap • • • • • • • • •
Bouwen aan een florerende economie
Behoud en versterking van het dorps karakter Zorgen over een te snelle groei van het dorp Het versterken van sociale interactie Het behoud van lage bebouwing Biedt een diversiteit aan woonomgevingen aan met behoud van karakteristieke elementen Meer mogelijkheden voor jongeren Zorgen over vergrijzing Aandacht voor (betaalbare) starters- en seniorenwoningen Een nieuw dorpscentrum met dorpshuis
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
Brug of tunnel naar station Meer wandelverbindingen tussen noord en zuid Zorgen over toename verkeer op de Nieuweweg Zorgen over verkeersveiligheid / logistiek Goede fietsroutes Aandacht voor ontmoetingsplekken Meer voorzieningen (ontmoetingsplekken en verenigingsleven) voor jongeren Meer rustplekken in de omgeving Zorgvoorzieningen zoals een huisarts School en kinderdagverblijf Dorpshuis Jongerencentrum
• • • • •
35
Een stads-/zorgboerderij die voedsel produceert Groei van werkgelegenheid en bedrijventerrein Zorgen over de toekomst van bestaande bedrijven Voedselbos met productie Individuele energieopwek
Belangrijkste punten participatie Eerste gebiedscafé - ophalen ambities: Zie bijlage voor uitgebreider verslag
1e gebiedscafe
2e gebiedscafe
3e gebiedscafe
Flyeren op het station
Swipe-enquete
Pizza-party in gesprek met jongeren Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
36
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
37
Tweede gebiedscafé - schetsen op concept raamwerk
Derde gebiedscafé - Suggesties voor ontwikkelraamwerk Zie bijlage voor uitgebreider verslag
Zie bijlage voor uitgebreider verslag
Geen fietstunnel, maar fietsbrug over het spoor. -open omgevind geeft veiligheidsgevoel -Bij het ontwerp moet rekening gehouden worden met constructies die voorkomen dat er voorwerpen vanaf de brug op het spoor kunnen worden gegooid.
een (nieuwe) vestiging of filiaal van de bibliotheek. (Stationskwartier)
binnen vijf minuten fietsen moeten alle belangrijke voorzieningen en dagelijkse benodigdheden bereikbaar zijn
Het Oosterwijzend kan worden voorzien van voldoende verlichting.
Uitbreiding bedrijventerrein is niet mogelijk zoals ingetekend. Aan zuid-oostzijde Slimweg is gemeente Stede Broec. En naast Beekenkamp (noordzijde Slimweg) is de geplande verkeersroute.
Aan Oosterwijzend is er een aandachtspunt bij de oversteek, waar fietsers in conflict kunnen komen met zwaar verkeer.
woningen/appartementen speciaal gericht op ouderen.
veilige fietsroute langs het Oosterwijzend
De vaarroute over de Slimweg is momenteel al niet doorgaand vanwege twee hoogteverschillen. Bij toekomstige plannen moet hiermee rekening worden gehouden, zodat de scheepvaart geen onrealistische verwachtingen krijgt over de doorvaarbaarheid.
Tiny houses toevoegen in het park voor meer starters- en eengezinswoningen.
Energie opwekken en opslaan combineren met landen tuinbouw. Bijvoorbeeld (mono)mestvergister zonnepanelen op daken.
Groene stroken zoveel mogelijk verbinden met elkaar ivm levendige biodiversiteit.
Hondenloslaatplaats toevoegen aan het park (met prullenbak).
Plein bij station houden zoals het is.
De woningen moeten toegankelijk gebouwd worden voor senioren.
De fietstunnel die onder het spoor doorgaat ligt te dicht bij de spoorwegovergang.
Openbaar groen oogsten en gebruiken voor voedselproductie.
Stationskwartier oogt te stads in de referentiebeelden, wel mooi.
Geen fastfoodketens toevoegen.
Padel- en tennisvoorziening toevoegen.
Extra sportvoorzieningen zoals voetbalvelden toevoegen, aangezien de huidige voorzieningen al overbelast zijn.
Binnenzwembad toevoegen aan de omgeving.
In alle wijken appartementen toevoegen, zo wordt het stationskwartier minder geconcentreerd.
Runderen los laten grazen in het park.
Een goede ov-verbinding (bus) toevoegen aan Hoogkarspel-zuid.
De ontsluiting van de Houterweg is niet goed voor toekomstige plannen.
Houterweg wordt overbelast als er zoveel huishoudens bijkomen.
De bewoners van dit perceel vinden de wijk erg dicht bij hun grond.
Zorgboerderij toevoegen
Bedrijventerrein niet uitbreiden, maar de bestaande bedrijven herstructureren.
Parkeerplaatsen bij station uitbreiden.
Fietsenstalling ook aan de andere kant van het spoor toevoegen.
Bewoners uit het westen van het gebied gaan geen gebruik maken van de fietstunnel, aangezien deze te ver weg ligt.
Extra groene fietsroute toevoegen door het gebied (referentie Katwijk).
Onder de Houterweg moet een fietstunnel komen zodat de fietsroute niet onderbroken wordt.
Tijdelijke basisschool, zorg en supermarkten neerzetten voor de versnellingslocatie.
Zorg-en schoolvoorzieningen tijdens de eerste fase bouwen, aangezien de huidige voorzieningen al overbelast zijn.
Huisartsenpraktijk centraal in de wijk.
Deze oversteekplaats is erg gevaarlijk.
Appartementen toevoegen met een zorgkantoor zodat de senioren thuiszorg tot beschikking hebben.
Eengezinswoningen beschikbaar maken voor zowel jongeren als ouderen.
In alle wijken appartementen toevoegen, zo wordt het stationskwartier minder geconcentreerd.
Natuurbegraafplaats toevoegen.
39
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma 38
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
Derde gebiedscafé - input op concept visie Zie bijlage voor uitgebreider verslag
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
40
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
41
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
42
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
43
2. Opgaven Opgaven
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
44
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
45
46
Opgaven Door wonen, landschap, economie en landbouw met elkaar te verbinden, geeft het gebiedsgericht programma concreet invulling aan de omgevingsvisie en vormt het de basis voor de uitvoering. Op basis van participatieronden zijn vier hoofdopgaven geformuleerd.
1 persoonshuishoudens
(jonge) Gezinnen
Bijzondere doelgroepen
‘Een plek waar iedereen zich thuis voelt die dorps wilt wonen’
Starters
�
Senioren
1 DNA van Hoogkarspel
2 Plek voor iedereen
3 Dorps bouwen
4 Brede welvaart
De ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid is een kans om voort te bouwen op wat Hoogkarspel uniek maakt. De sterke sociale samenhang, de band met het landschap, de karakteristieke bebouwing en de cultuurhistorie vormen het DNA van het dorp. “Het kleinschalige, dorpse en ons kent ons.” Deze kwaliteiten vormen het vertrekpunt voor een eigentijdse uitbreiding.
Drechterland voert een woningbouwbeleid dat rekening houdt met alle levensfasen, inkomens en diversiteit. We streven naar een evenwichtige woningmarkt met passende en betaalbare woningen. De opgave is om de woningbouw te versnellen en voldoende (betaalbare) woningbouw in de regio te realiseren.
Hoogkarspel is een dorp met een warm en gastvrij karakter. De ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid speelt in op de grote woningbehoefte in het dorp en de regio. De uitbreiding is in de eerste plaats bedoeld voor de eigen inwoners. Het gebied wordt niet in één keer, maar stap voor stap ontwikkeld zodat het past bij de dorpse schaal.
Naast woningen bouwen we aan bredere welvaart en hogere leefkwaliteit. In Hoogkarspel Zuid komen bereikbaarheid, natuur, energie, klimaatadaptatie, economie en sociale samenhang samen. Het bodem- en watersysteem vormt de basis voor de inrichting van het gebied.
We ontwikkelen buurten die levensloopbestendig en inclusief zijn. Hier kunnen kinderen opgroeien en ouderen gezond oud worden. Er komt een mix van goedkope en vrije sector woningen, met een inrichting die recht doet aan de diversiteit van de samenleving. Zo spelen we in op de demografische ontwikkelingen op de lange termijn en versterken we de sociale structuur.
We bouwen voort op het rijke verenigingsleven en het gevoel van verbondenheid in de wijk. Dit vraagt om ontmoetingsplekken, gebouwen die qua schaal en uitstraling passen bij het dorp, en een mix van functies en woningtypen. De aanpak sluit aan bij de Westfriese mentaliteit: nuchter,
De plannen sluiten aan op het West-Friese karakter: herkenbaar, harmonieus en met ruimte voor eigenheid en vernieuwing. De uitdaging ligt in het vinden van balans tussen traditie en innovatie.
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
46
Er is ruimte voor duurzame energieopwekking, versterking van de regionale economie en verbreding van de agrarische functie. Activiteiten zoals landschapsbeheer, recreatie, educatie en lokale verkoop krijgen een plek. Nieuwe voorzieningen vullen de bestaande infrastructuur aan zonder ermee te concurreren.
daadkrachtig en gericht op wat écht nodig is voor een toekomstbestendige leefomgeving.
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
Hoogkarspel Zuid wordt zelfvoorzienend in basisvoorzieningen, met aanvullende ondersteuning vanuit secundaire voorzieningen.
47
3. Ambities Ambities 1. Bouwen aan een rijk landschap 2. Bouwen aan een gezonde leefomgeving 3. Bouwen aan een dorpse gemeenschap 4. Bouwen aan een florerende economie
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
48
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
49
50 52 56 60 64
Ambities Het kompas ondersteunt bij het sturen op brede welvaart: duurzaamheid, leefbaarheid en economische vitaliteit. Denk aan energiezuinige bouw, sterke sociale netwerken en het stimuleren van lokale bedrijvigheid.
We geven vorm aan een duurzame en toekomstbestendige leefomgeving met behulp van vier centrale ambities: Rijk landschap, Gezonde leefomgeving, Dorpse gemeenschap en Florerende economie. Deze vormen samen het zogenoemde ‘ambitiekompas’. Dit kompas groeit mee met het proces en biedt richting en houvast. Het helpt ons om keuzes te maken die bijdragen aan een toekomstbestendig Hoogkarspel Zuid.
Door deze principes in samenhang te ontwikkelen, versterken we onze leefomgeving. We kiezen bewust niet voor losse ingrepen, maar zoeken naar slimme combinaties. Bijvoorbeeld: waterbeheer koppelen aan biodiversiteit of mobiliteit verbeteren met voorzieningen die óók sociale ontmoeting stimuleren – zoals goed openbaar vervoer.
Op 24 maart 2025 heeft de gemeenteraad van Drechterland het ambitiedocument vastgesteld, waarin de ambities zijn samengebracht.
Onafhankelijk
•
Randvoorwaarden zijn vaste uitgangspunten. Hier wordt niet van afgeweken.
•
Ambities beschrijven wat we nastreven. Soms botsen ambities met elkaar; dan maken we een gemotiveerde afweging.
•
Kansen zijn inspirerende voorbeelden die het plan kunnen verrijken. Ze zijn wenselijk, maar niet noodzakelijk. Vaak sluiten ze aan bij de randvoorwaarden en ambities.
De kracht zit in het verbinden van ingrepen, zodat ze elkaar versterken en meer impact maken. Zo verduurzamen we bijvoorbeeld mobiliteit door betere fietsverbindingen én het toevoegen van laadpunten voor elektrische voertuigen. Daarmee geven we concreet invulling aan de duurzaamheidsdoelen van gemeente en regio.
Bodem als basis
Landbouw en productie
Op de volgende pagina’s zijn per principe de randvoorwaarden, ambities en kansen uitgewerkt:
Klimaatrobuust watersysteem
FLORERENDE ECONOMIE
RIJK LANDSCHAP
Werkgelegenheid
Hoogkarspel Zuid bouwt door aan....
Eigen identiteit
wonen en gemeenschap
landschap
economie en energie
Gezonde mobiliteit
Voorzieningen dichtbij
Wonen voor iedereen
DORPSE GEMEENSCHAP
Groene en verbonden leefomgeving
Altijd af
Sociale cohesie en ontmoeting
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
GEZONDE LEEFOMGEVING Onze ambitie: Samen bouwen aan landschap, dorp, gemeenschap en economie
50
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
51
4. Ambities Natuurgebied De Weelen
RIJK LANDSCHAP “Hoogkarspel Zuid zal worden gekenmerkt door een aangename en groene leefomgeving. Er is ruimte voor landschap, recreatie, natuur, ecologie en waterberging. Hoogkarspel Zuid leeft met het landschap en is verbonden met haar omgeving“ Bij het ontwerpen van het gebied kijken we goed naar de bodem, daarmee zetten we in op water- en bodemsturend. Elke bodem heeft zijn eigen kenmerken, zoals hoe nat, droog, stevig of vruchtbaar hij is. We sluiten hierbij aan, om het gebied op een natuurlijke en slimme manier inrichten.
Bodem Ambities: • Gebruik maken van de hoogteverschillen inspelend op biodiversiteit en natuur en recreatie • Rekening houden met lange termijn ontwikkelingen op het gebied van bodem en water • Versterken en zichtbaar maken van verschillende kwaliteiten in de bodem • Bodem als aanleiding om verschillende landschappelijke (woon) sferen: waterrijk, park, bossig, landbouw en (agrarische) productie
Het gebied lijkt vlak, maar er zijn hoogteverschillen (1 meter) door oude kreken (kleine rivieren) die hier vroeger stroomden. We willen deze verschillen in hoogte en bodem gebruiken om het gebied verschillende sferen te geven. Zo maken we een rijk en gevarieerd landschap dat goed past bij de bodem.
NATUURGEBIED DE WEELEN
Versterken verbindingen omgeving
Water
Groen
Ambities: • Klimaatadaptief (hitte- en waterbestendig) • Doorvaarbaarheid als woonkwaliteit • Vergroten regionaal recreatieve vaarroute • Minimaliseren van verharding
Randvoorwaarden: • Behouden bestaande groenstructuren en deze versterken met nieuwe structuren Ambities: • De natuur- en recreatiewaarde versterken door mens en natuur dichter bij elkaar te brengen en verbinding te maken met de omgeving • Natuur en groen als belangrijke kwaliteit voor wonen en werken • Versterking biodiversiteit • Robuuste ecologische verbindingen • Ecologische oevers
Kansen: • Adaptief watersysteem, rekening houdend met uitputting, verzilting en kwel • Vergroten voldoende zoetwaterbuffer • Circulaire waterhuishouding • Door de schaal van de gebiedsontwikkeling is er ruimte voor pilots en innovatieve oplossingen
Natuurinclusief bouwen Ruimte voor waterberging, dubbelgebruik ecologie en recreatie
Versterken recreatief (vaar)netwerk
Kansen: • Ecologische verbinding weidevogelgebied en Natuurgebied De Weelen • Natuurinclusief bouwen • Versterk sportlandschap
Bodem als aanleiding voor verschillende landschappelijke sferen
Behoud bestaande groenstructuren
OMGEVING
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
52
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
53
Bewoner: “Een dorpsbos!” Deze afbeeldingen zijn het meest positief gestickerd tijdens het gebiedscafé
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
54
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
55
4. Ambities
GEZONDE LEEFOMGEVING De mens staat voorop bij het ontwerpen van gebouwen en openbare ruimte. We maken voorzieningen op loopafstand en verbeteren de fietsverbindingen met de omgeving. Nieuwe (bovenwijkse) voorzieningen vullen de bestaande structuur aan zonder te concurreren. Hoogkarspel Zuid is zelfvoorzienend in primaire voorzieningen, terwijl secundaire voorzieningen aanvullend en ondersteunend worden ingericht. Hoogkarspel Zuid is een plek waar huidige bewoners ook graag willen komen.
Gezonde mobiliteit Randvoorwaarden: • Hoogkarspel Zuid krijgt een goede aansluiting op het station • Ontmoedigen doorgaand autoverkeer richting Hoogkarspel • Langzaam verkeer verbindingen met de omgeving worden verbeterd. Onderzoek naar nieuwe langzaam verkeer verbindingen over of onder het spoor
Bij het ontwikkelen van een gebied is het belangrijk om verbindingen te maken. We willen Hoogkarspel Zuid goed verbinden met de omgeving, dat zorgt ervoor dat het gebied makkelijk te gebruiken is. Dit gaat niet alleen over wegen en paden, maar ook over hoe mensen, natuur en functies samenkomen.
Veilige fietsverbinding
Goede aansluiting op het station
Ambities: • Wandelen, fietsen en openbaar vervoer krijgt prioriteit boven autoverkeer • Het recreatief netwerk voor wandelen, fietsen sluit aan op de zuidelijke groenstrook van Grootebroek en de noordelijke groenstrook van Hoogkarspel • Onderzoek naar een veilige landbouwverkeerroute • Goede bereikbaarheid in het gebied met OV • Een inclusieve en toegankelijke omgeving voor iedereen Voorzieningen op loopen fietsafstand
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
56
Altijd af
Voorzieningen dichtbij Randvoorwaarden: • Voldoende voorzieningen voor sport, spel, bewegen, onderwijs, gezondheid, ontspanning en winkels voor de dagelijkse benodigdheden • Verbinding met bestaande (sport) voorzieningen • Voorzieningen zijn goed bereikbaar voor de voetganger, fietser en waar nodig de auto Ambities: • Hoogkarspel Zuid is zelfvoorzienend in het voorzieningenniveau en past bij het aantal woningen • Nieuwe voorzieningen zijn een aanvulling op de bestaande voorzieningen • Er zijn voldoende zit- en rustplekken om een toegankelijke en inclusieve omgeving te bieden, zodat iedereen de kans krijgt om te bewegen Kansen: • Toevoegen middelbaar onderwijs • (natuur)begraafplaats
Sport en spel in openbare ruimte Rust- en zitplekken verspreid door de openbare ruimte
Mobiliteitshubs met pakketpunt
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
Randvoorwaarden: • Het gebied wordt gefaseerd ontwikkeld om aan te sluiten bij de woningvraag van Hoogkarspel, Drechterland en de regio Ambities: • Het gebied wordt na iedere fase van de realisatie als afgerond en functioneel ervaren • Grotere groenstructuren en voorzieningen worden aangelegd in samenhang met de betreffende fase, waarbij elke fase een afgerond geheel vormt dat direct functioneel en aantrekkelijk is • Bovenwijkse voorzieningen worden gelijktijdig ontwikkeld met woningen • Ruimte voor aanpassingen in de toekomst • Overlast van de ontwikkeling voor bestaande functies wordt zoveel mogelijk vermeden
Parkeren ingepast in groen
57
Diversiteit in openbare ruimte voor rust en reuring
Bewoner: “ Genoeg ontmoetingsplekken voor alle Deze afbeeldingen zijn het meest leeftijden.” positief gestickerd tijdens het gebiedscafé
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
58
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
59
4. Ambities
DORPSE GEMEENSCHAP Een dorp gaat over mensen. We bouwen een gemeenschap die voor iedereen toegankelijk is met speciale aandacht voor senioren, starters en eenpersoonshuishoudens. Er is aandacht voor ruimte voor ontmoeting en plekken waar mensen samen kunnen komen. Dat zorgt voor verbondenheid, buurtbetrokkenheid en sociaal contact.
Sociale cohesie en ontmoeting
Eigen identiteit
Mensen zijn verschillend en hebben andere woonwensen. In Hoogkarspel Zuid creëren we voor iedereen: jong en oud, alleenstaand of met een gezin, starters en doorstromers. Van appartementen tot eengezinswoningen, van studio’s tot levensloopbestendige huizen—iedere woonsituatie heeft unieke kenmerken en voordelen. De ambitie is om woontypes aan te laten sluiten bij de doelgroepen en woongebieden.
Ambities: • De identiteit van Hoogkarspel Zuid is complementair aan de huidige identiteit van Hoogkarspel • Een dorpse sfeer waar ontmoeting centraal staat
Hogere dichtheid bij station
Buurtschappen met verschillende sferen
Randvoorwaarden: • Buurten met een menselijke maat en eigen identiteit
Bijzondere en herkenbare architectuur
Gedifferentieerde wijken
Ontmoetingsplek
Ambities: • Ontmoeting en beweging wordt gestimuleerd in de inrichting van het gebied in het kader van een gezonde leefomgeving • Voldoende ontmoetingsplekken in de wijk • Buurten met herkenbare verschillende sferen • Buurten zijn onderling verbonden door een groene structuur
Verschillende woonvormen zijn een verrijking op elkaar Bouwen van gemeenschappen
Onderdeel van Hoogkarspel, maar ook een eigen identiteit
Balans tussen ontmoetingsruimte en privé ruimte Buurten met een menselijke maat
Wonen voor iedereen Randvoorwaarden: • Het woonprogramma voldoet aan de betaalbaarheids- en kwaliteitsdoelstellingen van de Woondeal 2.0 Noord-Holland Noord of zijn opvolgers • Goedkope koopwoningen Ambities: • Een plek waar iedereen zich thuisvoelt • Gedifferentieerde wijken voor wat betreft de woningsoorten, het eigendom (huur/koop) en de prijs- en huurklassen • Bijzondere aandacht voor starters, ouderen/ senioren en mensen met behoefte aan zorg of ondersteuning • Versnellen van woningbouw met circa 300 woningen voor 2031 • Verschillende woonvormen die elkaar verrijken Kansen: • Ruimte voor experiment in woonvorm, zoals tiny houses, autovrij, CPO (collectief particulier opdrachtgeversschap)
Zorgwoningen
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
60
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
61
Bewoner: “ Het mogelijk maken voor jongeren om in Drechterland te blijven wonen door veel starterswoningen en betaalbare Deze afbeeldingen zijn het meest huurwoningen.” positief gestickerd tijdens het gebiedscafé
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
62
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
63
4. Ambities
FLORERENDE ECONOMIE In een dorpse gemeenschap is niet alleen plek om te wonen, maar ook om te werken. Dit maakt een woonplek levendig en aantrekkelijk. We willen doorbouwen op wat er al is, en onderzoeken hoe we wonen kunnen combineren met bedrijven, winkels en landbouw. Maar bijvoorbeeld ook door meer ruimte te geven aan kleine bedrijven, ambachten of atelierwoningen. De bedrijven hebben een buurtverzorgend karakter.
Werkgelegenheid
We willen graag nadenken over hoe landbouw in het gebied een plek kan blijven houden, maar dan op een nieuwe manier. Landbouw kan iets extra’s bieden voor de mensen die hier wonen.
Randvoorwaarden • Combineren van wonen en werken in het gebied Ambities • Bestaande werkgelegenheid zoveel mogelijk behouden • Werkgelegenheid creëren in het stationsgebied • Winkels en voorzieningen in de wijk • Winkels, ambachten en werkplekken verweven in de buurt of aan huis
Denk bijvoorbeeld aan (kleinschalige) boerderijen waar verse producten worden verbouwd of gedeelde tuinen waar bewoners samen kunnen werken. Dit zorgt voor verbinding tussen mensen en het landschap, en maakt het gebied gevarieerder en aantrekkelijker.
Ambities • Het productieve karakter krijgt op een nieuwe manier plek in het gebied • Wonen combineren met landbouw • Van grootschalige landbouw (L) tot voedselproductie (M) en pluktuinen (S) • Het slim faseren van woningbouw om ervoor te zorgen dat resterende agrarische bedrijven kunnen blijven functioneren Kansen • Proeftuin voor innovatieve teelten • Eigen voedsel verbouwen • Ruimte reserveren voor kleinschalige landbouw, eventueel met koppeling zorg or recreatie (theetuin, zorgboerderij, etc.)
Opwekken van eigen energie Werken rond het station
Toevoegen werkgelegenheid Pluktuinen en kruidentuinen
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
64
Onafhankelijk
Landbouw en productie
Ambities • Woningen zijn energiezuinig • Opwekken van eigen energie, onafhankelijk van capaciteit stroomnet Kansen • Circulaire waterhuishouding • Eigen voedsel verbouwen • Biobased en circulair bouwen voor reductie CO2 en stikstof • Biobased produceren van bouwmaterialen • Onderzoeken naar een collectief energie systeem voor Hoogkarspel
Laadpunten door de wijk Proeftuin voor innovatieve teelten
Eigen voedsel verbouwen
Winkels, ambachten en werkplekken verweven in de buurt of aan huis
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
65
Landbouw
Bewoner: “ Toevoegen van werkgelegenheid rond het station.” Deze afbeeldingen zijn het meest
positief gestickerd tijdens het gebiedscafé
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
66
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
67
4. Ontwikkelraamwerk Ontwikkelraamwerk 1. Bouwen aan een rijk landschap 2. Bouwen aan een gezonde leefomgeving 3. Bouwen aan een dorpse gemeenschap 4. Bouwen aan een florerende economie
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
68
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
69
70 82 110 136 160
Ontwikkelraamwerk | Eerste stap Op basis van de vastgestelde ambities en de participatie is een ‘ontwikkelraamwerk’ gemaakt. Het raamwerk is een kaart die de belangrijkste ruimtelijke en functionele structuren - bijvoorbeeld verkeer, water, groen, wonen, werken - van het gebied weergeeft. We ontwikkelen het gebied stap voor stap, zodat het aansluit bij de dorpse schaal en de toekomstige woningvraag. De eerste stap is het Stationskwartier.
STATION
De eerste ontwikkeling vindt plaats rond het station en langs de Houterweg. Hier ontstaat het Stationskwartier, het eerste buurtschap van Hoogkarspel Zuid. Het Dorpshart vormt het kloppend middelpunt, met een buurthuis, basisschool en het begin van het dorpspark. De Houterweg wordt een veilige dorpsstraat.
DORPSHART
DORPSPARK DORPSLINT
Het Stationskwarter wordt versterkt met voorzieningen zoals een tijdelijke supermarkt, een gezondheidscentrum, een sporthal en mogelijk een zorgboerderij. Water, groen en wandelroutes verbinden het gebied met de bestaande kern en het omliggende landschap.
HOUTERMARKT
De verkeersontsluiting wordt zorgvuldig onderzocht om de bereikbaarheid en verkeersveiligheid te waarborgen. Zo vormt het Stationskwartier een afgeronde levendige buurt die vanaf het begin een compleet en levendig geheel vormt – een plek die “af” aanvoelt en de toon zet voor de volgende stap in de ontwikkeling van Hoogkarspel Zuid.
LEGENDA KREEKRUG LINT PARK BOS/BOMEN SPORT PLEIN BUURTPLEIN ONDERWIJS BEDRIJVEN KLEINSCHALIGE LANDBOUW AGRARISCHE RING HOOFDROUTE VOETGANGER ROUTE VOETGANGER OPENBARE RUIMTE WESTERWIJZEND OPENBARE RUIMTE STATIONSKWARTIER OPENBARE RUIMTE KREEKLANDEN VOORZIENING BUURTWEGEN HOOFDROUTES
Zie voor een gedetailleerde fasering hoofdstuk 6 Ontwikkelstrategie
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
70
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
71
Illustratieve verbeelding | Eerste stap
1
Veilige langzaam verkeer verbinding spoor
2
Rondje Hoogkarspel
3
Groei bedrijvigheid
4
Dorpshuis
5
Dorpsplein
6
Dorpspark Hoogkarspel
7
Behoud bestaand bosperceel
8
Vaarverbinding
9
Fietsroute
10
Basisschool en opvang
11
Wijkplek
12
(tijdelijke) supermarkt
13
Parkeren Supermarkt
14
Aanlegplek
15
Veilige inrichting Houterweg als dorpslint
16
Hoofdroute auto
17
Zoekgebied sport
18
Dorpsboerderij (zorg)
19
Gezondheidscentrum
20
Houtermarkt
21
Zone achterkant bestaande kavels (zie pagina 132 voor omgang met deze zone)
Aan deze tekening kunnen geen rechten worden ontleend. Het is een ontwikkelraamwerk met een illustratieve uitwerking van ontwikkelgebieden.
LEGENDA Water
Plein - ontmoeten
Hoofdstructuur - auto
Schoolplein
Fietspaden
Bedrijven
Informele wandelroutes
Bijzonder gebouw
Groen - ontmoeten Groen - buurtplek Groen - natuurlijk
Bouwvlakken buurtschappen Stationskwartier
Bosvlak
Huidige situatie Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
72
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
73
Ontwikkelraamwerk | tweede stap De tweede stap bouwt voort op de structuur van het Stationskwartier. Aan de westzijde van de Houterweg ontstaat een groene uitbreiding die de verbinding legt tussen het bestaande dorp en het nieuwe Hoogkarspel Zuid genaamd Westerwijzend In deze fase start de ontwikkeling van Westerwijzend in een dorpse, groene setting. De hoofdgroenstructuur wordt verder aangelegd, met waterpartijen en verbindingen naar het omliggende landschap. De bestaande boomstructuren worden verder uitgebreid.
STATION
DORPSHART
Een veilige voetgangersverbinding over het spoor zorgt ervoor dat het Reigerspad en het station direct bereikbaar worden. Wandel- en fietsroutes verbinden het met de rest van Hoogkarspel. De verkeersontsluiting wordt ook hier zorgvuldig onderzocht om de verkeersveiligheid en doorstroming te garanderen. Zo groeit Hoogkarspel Zuid verder uit tot een samenhangend en leefbaar geheel.
DORPSPARK DORPSLINT HOUTERMARKT
LEGENDA KREEKRUG LINT PARK BOS/BOMEN SPORT PLEIN BUURTPLEIN ONDERWIJS BEDRIJVEN KLEINSCHALIGE LANDBOUW AGRARISCHE RING HOOFDROUTE VOETGANGER ROUTE VOETGANGER OPENBARE RUIMTE WESTERWIJZEND OPENBARE RUIMTE STATIONSKWARTIER OPENBARE RUIMTE KREEKLANDEN VOORZIENING BUURTWEGEN HOOFDROUTES
Zie voor een gedetailleerde fasering hoofdstuk 6 Ontwikkelstrategie
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
74
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
75
Illustratieve verbeelding | Tweede stap
1
Veilige langzaam verkeer verbinding spoor
2
Rondje Hoogkarspel
3
Groei bedrijvigheid
4
Dorpshuis
5
Dorpsplein
6
Dorpspark Hoogkarspel
7
Behoud bestaand bosperceel
8
Vaarverbinding
9
Fietsroute
10
Basisschool en opvang
11
Wijkplek
12
(tijdelijke) supermarkt
13
Parkeren Supermarkt
14
Aanlegplek
15
Veilige inrichting Houterweg als dorpslint
16
Hoofdroute auto
17
Zoekgebied sport
18
Dorpsboerderij (zorg)
19
Gezondheidscentrum
20
Houtermarkt
21
Zone achterkant bestaande kavels (zie pagina 132 voor omgang met deze zone)
22
Kreekrug
23
Station met twee voorkanten
Aan deze tekening kunnen geen rechten worden ontleend. Het is een ontwikkelraamwerk met een illustratieve uitwerking van ontwikkelgebieden.
LEGENDA Water
Plein - ontmoeten
Hoofdstructuur - auto
Schoolplein
Fietspaden
Bedrijven
Informele wandelroutes
Bijzonder gebouw
Groen - ontmoeten Groen - buurtplek Groen - natuurlijk Bosvlak
Bouwvlakken buurtschappen Stationskwartier Westerwijzend De Kreeklanden
Huidige situatie Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
76
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
77
Ontwikkelraamwerk | toekomstperspectief Het toekomstperspectief van het ontwikkelraamwerk laat de samenhang zien als behoefte is om de rest van het gebied te ontwikkelen. De volgende stap en het mogelijke eindbeeld bevat de ontwikkeling van de Kreeklanden. Een gebied waar de hogere Kreekrug en de lagere waterrijke gebieden elkaar aanvullen.
STATION
Kreeklanden sluit aan op het Stationskwartier en het bedrijventerrein De Wijzend. Hier ontstaat een nieuw woongebied met buurtplekken, water en groen. De hogere kreekrug vormt de basis voor het ontwerp en wordt ontwikkeld volgens het Westfriese lintdorpprincipe, vergelijkbaar met de Horn in Lutjebroek.
DORPSHART
DORPSPARK
Het gebied biedt ruimte voor een tweede basisschool. Via een derde spoorverbinding wordt de sportvoorziening gekoppeld aan de bestaande sportvelden aan de noordzijde van het spoor.
KREEKRUG DORPSLINT BUURTPLEK
In de laatste fase worden de resterende woonbuurten gerealiseerd en zijn alle groen-, water- en infrastructuurstructuren voltooid. Daarmee vormt Hoogkarspel Zuid een afgerond, samenhangend en toekomstbestendig woongebied: een plek die meebeweegt met de tijd, maar in elke fase voelt als een compleet dorp.
LEGENDA KREEKRUG LINT PARK BOS/BOMEN SPORT PLEIN BUURTPLEIN ONDERWIJS BEDRIJVEN KLEINSCHALIGE LANDBOUW AGRARISCHE RING HOOFDROUTE VOETGANGER ROUTE VOETGANGER OPENBARE RUIMTE WESTERWIJZEND OPENBARE RUIMTE STATIONSKWARTIER OPENBARE RUIMTE KREEKLANDEN VOORZIENING BUURTWEGEN HOOFDROUTES
Zie voor een gedetailleerde fasering hoofdstuk 6 Ontwikkelstrategie
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
78
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
79
Illustratieve verbeelding | Toekomstperspectief
1
Veilige langzaam verkeer verbinding spoor
2
Rondje Hoogkarspel
3
Groei bedrijvigheid
4
Dorpshuis
5
Dorpsplein
6
Dorpspark Hoogkarspel
7
Behoud bestaand bosperceel
8
Vaarverbinding
9
Fietsroute
10
Basisschool en opvang
11
Wijkplek
12
(tijdelijke) supermarkt
13
Parkeren Supermarkt
14
Aanlegplek
15
Veilige inrichting Houterweg als dorpslint
16
Hoofdroute auto
17
Zoekgebied sport
18
Dorpsboerderij (zorg)
19
Gezondheidscentrum
20
Houtermarkt
21
Zone achterkant bestaande kavels (zie pagina 132 voor omgang met deze zone)
22
Kreekrug
23
Station met twee voorkanten
Aan deze tekening kunnen geen rechten worden ontleend. Het is een ontwikkelraamwerk met een illustratieve uitwerking van ontwikkelgebieden.
LEGENDA Water
Plein - ontmoeten
Hoofdstructuur - auto
Schoolplein
Fietspaden
Bedrijven
Informele wandelroutes
Bijzonder gebouw
Groen - ontmoeten Groen - buurtplek Groen - natuurlijk Bosvlak
Bouwvlakken buurtschappen Stationskwartier Westerwijzend De Kreeklanden
Huidige situatie Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
80
Hoogkarspel Zuid | Gebiedsgericht Programma
81
4. Ontwikkelraamwerk
Rijk landschap We willen een landschap creëren dat niet alleen mooi is, maar ook functioneel, klimaatbestendig en uitnodigend. In Hoogkarspel Zuid bouwen we voort op de bestaande kwaliteiten van het gebied en versterken we die waar mogelijk. Daarbij negeren we de bodem niet, maar brengen we deze juist in beeld en benutten we de verschillen. De variatie in bodem vormt de basis voor een rijk en gevarieerd landschap. We doen dit aan de hand van drie belangrijke pijlers: de huidige landschappelijke structuur, water en bodem als basis, en de mogelijkheden benutten voor recreatief varen.
Onafhankelijk
Bodem als basis
Landbouw en productie
Klimaatrobuust watersysteem
FLORERENDE ECONOMIE
RIJK LANDSCHAP
Werkgelegenheid
Hoogkarspel Zuid bouwt door aan....
Eigen identiteit
Gezonde mobiliteit
Voorzieningen dichtbij
Wonen voor iedereen