HERIJKING RES 2024 NHN DEF (2024-33)
Tekst van het document
Herijking RES 2024
op landbouwgrond in de toekomst zeer onzeker is geworden. Grondeigenaren staan wel open voor opwek van windenergie. In dit zoekgebied wordt de mogelijkheid voor de opwek van windenergie nader bekeken. Dit zoekgebied is Boekelermeer III genoemd en als zodanig in deze herijking opgenomen. Vanwege de onzekerheid over de haalbaarheid is er nog geen potentie aan dit zoekgebied toegerekend En het volgende zoekgebied is afgevallen: • 18 N203 Uitgeest – Krommenie Zoekgebied voor zon langs de spoorlijn Uitgeest – Krommenie. Dit zoekgebied is afgevallen. Het UNESCO Werelderfgoed “de Stelling van Amsterdam” biedt geen ruimte om zonne-energie op deze locatie te ontwikkelen.
Noord-Holland Noord
65
De status van de overige zoekgebieden in de
06 Alton/Zandhorst
regio Alkmaar is als volgt:
kansen voor de opwek van zowel wind- als
Zoekgebied voor opwek van windenergie
zonne-energie.
door twee windturbines op en rond het
Deze gebieden bieden
02 N9 Koedijk – Zijpersluis Zoekgebied
24 Boekelermeer II (deel Alkmaar)
bedrijventerrein Boekelermeer. Er loopt een
voor zon langs het Noordhollandsch Kanaal
07 Westfrisiaweg Binnen het zoekgebied
en de N9. De mogelijkheid om zonne-
Westfrisiaweg liggen verschillende
energie in dit zoekgebied te realiseren is
wachtlandschappen. Sommige delen binnen
27 Uitgeest, Limmerkoog Zoekgebied
onzeker vanwege Bijzonder Provinciaal
het zoekgebied kunnen op termijn misschien
voor de opwek van zonne-energie. Na
Landschap en omdat de realisatie van zonne-
een andere functie krijgen, maar worden op
een intensief participatieproces met de
energie op landbouwgrond in de toekomst
dit moment nog niet gebruikt. Onderzocht
omgeving heeft energiecoöperatie DUEC een
zeer onzeker is geworden. Vanwege deze
wordt of deze gebieden tijdelijk gebruikt
vergunning gekregen voor de realisatie van
onzekerheid is de potentie op nul gezet.
kunnen worden voor de opwek van zonne-
een zonneweide. De vergunning is nog niet
energie.
onherroepelijk. De zonneweide overlapt met
03 N9 Koedijk
Zoekgebied voor zon
aanvraag voor 1 windturbine.
zoekgebied 30.
langs het Noordhollandsch Kanaal en de
20 Zuiderdel
N9. De mogelijkheid om zonne-energie
bedrijventerrein Zuiderdel tot de N245 biedt
28 Communicatieweg
in dit zoekgebied te realiseren is onzeker
mogelijkheden voor de opwek van zonne-
de opwek van zonne-energie.
vanwege Bijzonder Provinciaal Landschap
energie.
Het gebied rondom Zoekgebied voor
29 Zon rond kernen Bergen Zoekgebied voor
en omdat de realisatie van zonne-energie op landbouwgrond in de toekomst zeer onzeker
22 Boekelermeer I (deel Heiloo) In dit
is geworden. Vanwege deze onzekerheid is
zoekgebied wordt de mogelijkheid voor
de potentie op nul gezet
de opwek van windenergie door één
30 Limmerkoog bij A9 Zoekgebied voor de
windturbine nader bekeken. De gemeente
opwek van zonne-energie. Na een intensief
Heiloo heeft samen met HVC een
participatieproces met de omgeving heeft
gebied rondom bedrijventerrein Breekland
samenwerkingsovereenkomst getekend met
energiecoöperatie DUEC een vergunning
en omgeving biedt mogelijk ruimte voor
als doel om te onderzoeken of en hoe een
gekregen voor de realisatie van een
de opwek van windenergie en/of zonne-
windmolen gerealiseerd kan worden. De
zonneweide. De vergunning is nog niet
energie.
omgeving en ook omliggende gemeenten
onherroepelijk. De zonneweide overlapt met
zijn hiervan op de hoogte gesteld.
zoekgebied 27.
04 Omgeving Breekland/N245
Het
Herijking RES 2024
de opwek van zonne-energie rond kernen.
Noord-Holland Noord
66
Zon langs infrastructuur OER-Knooppunten A9 De provincie Noord Holland is in het najaar van 2020 gestart met een ontwerptraject “A9”. Samen met Rijkswaterstaat, gemeenten en andere stakeholders zijn de mogelijkheden verkend voor energieopwekking op en rond de A9 op het traject tussen Alkmaar en Diemen. Dit project valt onder het OER-programma (Opwek Energie op Rijksvastgoed). Deze gebieden zijn in deze Herijking opgenomen op de kaart. Het zoekgebied is inmiddels benoemd tot ‘de Energieroute Noord-Holland’. Op basis van de uitkomsten van participatie en lokaal onderzoek zijn er langs de A9 zoekgebieden voor zonnepanelen opgenomen bij Alkmaar, Heiloo, Akersloot en Uitgeest. Dit is eveneens vastgelegd in een voorkeursvariant die in februari 2024 vastgesteld is. De Energieroute Noord-Holland is na deze vaststelling opgenomen in onderliggende Herijking.
Over de Regio Alkmaar Regio Alkmaar bestaat uit de gemeenten
2000-gebied. In de duinen en de
Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard,
Eilandspolder liggen grote stiltegebieden.
Heiloo en Uitgeest, waar meer dan 300.000
In een groot deel van regio Alkmaar liggen
mensen wonen. Om de regio te versterken
Bijzonder Provinciale Landschappen
werken deze gemeenten samen.
(BPL) met daarin ook een zeer waardevol
De regio wordt gekenmerkt door een
weidevogel habitat. In het zuiden ligt het
afwisseling van landschapstypen parallel
UNESCO Werelderfgoed de Stelling van
aan de kustlijn. Van stedelijke gebieden
Amsterdam.
en beschermde dorpsaanzichten tot waardevolle zeekleipolders, droogmakerijen,
Maar de regio is ook ambitieus en wil zich
veenontginningen, duinlandschappen en
ontwikkelen tot een innovatief en duurzaam
natuurgebieden. Deze gebieden vormen de
energiecluster. Naast het behoud van de
landschappelijke identiteit van de regio. Een
natuur- en landschappelijke waarden is ook
identiteit waar gemeenten en inwoners veel
de landbouw een belangrijke factor. Vanwege
waarde aan hechten.
de beschermde status in veel gebieden heeft regio Alkmaar binnen de RES-regio Noord-
Veel gebieden hebben een beschermde
Holland Noord ruimtelijk gezien de minste
status. De duinen zijn bijvoorbeeld
potentie voor duurzame energieopwekking.
beschermd als NNN-gebied en Natura
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
67
GWh 2030
hectares / turbines
192,2
166 ha.
19
9 ha.
Noord-Holland Noord
4,2
4 ha.
-
-
Zon*
39,8
72 ha.
Wind
18,5
2 tur.
28,1 + 92,4
28 ha. + 10 tur.
ZOEKGEBIEDEN Zon op grote daken Zon boven
Herijking RES 2024 parkeerplaatsen
Zon op geluidschermen e.d. Opwek op Rijksvastgoed (OER)
Regio Alkmaar
Zon plus wind
Zoekgebieden
Zon op grote daken
GWh opwekking hectares(GWh) of Totaal potentiële
0,39
Bestaande duurzame opwekking (TWh)
0,27
02 03 04 Zon boven parkeerplaatsen 06 07 13 Zon op geluid- 20 22 schermen e.d. 24 27 28 Opwek op 29 Rijksvastgoed (OER) 30 31 32
Zon*
Wind
04
394
2030 opwekking turbines Totaal potentiële (TWh) 260,3 192,2
04
02
N9 Koedijk-Zijpersluis N9 Koedijk Omgeving Breekland/N245 16 19 8 9 ha Alton Westfrisiaweg Boekelermeer III Omgeving 3,1 4,2 Zuiderdel 34 ha ha Boekelermeer Boekelermeer II Limmerkoog Communicatieweg Zon rond kernen Bergen Limmerkoog bij A9 afslag Heiloo Geestmerambacht langs N504
95,3 39,8
93 72 ha
18,5 -
-2
Zon + wind
28,1 + - 92,4
Totaal potentiële opwekking (GWh)
375 394
Totaal potentiële opwekking (TWh)
0,38 0,39
Bestaande duurzame opwekking (TWh)
1,77 0,27
32
225 166 ha. ha
06 07
03
20
24
28-ha + 10 turbines
Legenda
13
Bestaande windturbines
22 31
Mogelijkheid tot opwaarderen bestaande windtrubines Geplande windturbines
30
Gebouwde omgeving
27
Water LEGENDA Bestaande windturbines
28
Mogelijkheid tot opwaarderen bestaande windturbines
0
Herijking RES 2024
68
2,5
Geplande windturbines
5 km
Noord-Holland Gebouwde Noord omgeving Water
6.2 Ambities, accenten en thema’s Regio Alkmaar
•
•
Uitgangspunten zoekgebieden en kansen opwekking duurzame energie • Binnen regio Alkmaar is sprake van veel Bijzondere Provinciale Landschappen (BPL) en daarbij landschappen die niet aangetast mogen worden zoals weidevogelhabitat, NNN-gebieden, Natura2000 gebieden en het UNESCO Werelderfgoed “de Stelling van Amsterdam”. Dit levert beperkingen op voor de ontwikkeling van zon en wind. • Gezien deze waardevolle gebieden hebben alle gemeenteraden in regio Alkmaar in hun wensen en bedenkingen
•
•
tijdens besluitvorming over de RES 1.0 uitgesproken te hechten aan de hoge natuurwaarden in de regio en hebben opgeroepen zorgvuldig te zijn met inpassing van de opwek in het landschap. Wind en zon langs infrastructuur en waterwegen is volgens de deelregio een kansrijk zoekgebied mits de opgave goed wordt ingepast in het landschap. De potentie voor zon op daken, parkeerplaatsen, duurzame energie op bedrijventerreinen en geluidsschermen wil de regio zo veel mogelijk benutten. Mogelijkheden voor zon op grote daken ziet de regio met name op bedrijventerreinen en (perifere) winkelgebieden in de regio. Zon op waardevolle agrarische productiegronden is in de meeste gevallen geen optie. Op sommige plekken in de regio kan dit wel toegepast worden, bijvoorbeeld in de omgeving van bedrijventerreinen. ‘Wachtlandschappen’ kunnen benut worden voor tijdelijke opwek van zonne-energie.
Herijking RES 2024
Financiële participatie als uitgangspunt Uit het Klimaatakkoord en ook als streven in de RES 1.0 is ten minste 50 procent lokaal eigendom bijvoorbeeld door middel van financiële participatie naar voren gekomen. Tijdens de behandeling van de ‘wensen en bedenkingen’ bij de concept-RES NHN hebben de gemeenteraden in Alkmaar, Bergen en Langedijk moties of amendementen aangenomen met als strekking te streven naar deze 50 procent. Het doel van deze financiële participatie is het verkrijgen van draagvlak en acceptatie voor hernieuwbare elektriciteitsprojecten op land. In regio Alkmaar was het bij het opstellen van de RES 1.0 de intentie om te onderzoeken of regionaal beleid voor financiële participatie handig zou zijn. Echter, omdat financiële participatie altijd om maatwerk vraagt werken de gemeenten binnen de regio allen vanuit eigen beleid actief aan het uitgangspunt van financiële participatie.
Noord-Holland Noord
69
Wind Huidige situatie en mogelijkheden Rondom Alkmaar staan op een aantal locaties al windturbines. Aan de oostkant van het bedrijventerrein Boekelermeer, langs de N242 bij Heerhugowaard en langs de N245 ter hoogte van Oudkarspel. In gebieden waar geen risicozones liggen of waar geen bescherming geldt vanuit provinciaal beleid, is er potentie voor plaatsing van een windturbine. In regio Alkmaar liggen deze gebieden ten noorden van Dijk en Waard en op het Alkmaarse en Heilooër deel van het bedrijventerrein Boekelermeer
en Nollenweg (N508). Het scherm is 2,5 kilometer lang en 5 meter hoog. Op het frame worden 4.300 zonnepanelen geplaatst. Met de opgewekte energie kunnen ca. 400 huishoudens van stroom worden voorzien.
Zon Huidige situatie Bij Bergen, op bedrijventerrein de Vaandel in Dijk en Waard en op het bedrijventerrein Boekelermeer in Alkmaar zijn bestaande grootschalige zonneparken. Zon op geluidsschermen en boven parkeerplaatsen Daarnaast zijn er ook nieuwe initiatieven te noemen. Een aansprekend voorbeeld hiervan is dat in Alkmaar een energieleverend geluidsscherm wordt gebouwd langs de Schagerweg (N245), Huiswaarderweg (N245)
Zon op parkeerplaatsen Inmiddels zijn boven de parkeerplaatsen aan de zuidzijde van sportcomplex De Meent 918 zonnepanelen geplaatst met accu’s om de energie op te slaan. Aan de hand van 16 laadpunten kunnen in totaal 20 elektrische auto’s opladen en er zijn 20 laadpunten voor elektrische fietsen. De parkeerplaatsen functioneren drievoudig: parkeren, duurzame energie opwekken en opladen. Het dak van de ijsbaan en van de naastgelegen sporthal zijn ook voorzien van zonnepanelen. Totaal telt het sportcomplex 2.650 zonnepanelen.
Herijking RES 2024
Ook is er een initiatiefnemer voor een zonnepark in Glastuingebied Alton (gemeente Dijk en Waard) langs de N242.
‘Zelfvoorziening door zon’ De gemeente Uitgeest heeft een zonneweide vergund in de Limmerkoog van ongeveer 10 hectare. Naar verwachting wordt na realisatie ongeveer 14 GWh opgewekt. In 2023 heeft openluchtzwembad De Zien 96 zonnepanelen geïnstalleerd op haar ligweide. De zonnepanelen leveren elektriciteit voor de warmtepomp waarmee het zwemwater wordt verwarmd.
Noord-Holland Noord
70
6.3 Energieinfrastructuur De vraag naar elektriciteit in de regio Alkmaar is afgelopen jaren gestaag toegenomen. Deze groei komt uit verduurzamingambities van het bedrijfsleven, vervoerders die overstappen op elektrisch rijden en het bijbouwen van veel (gasloze)woningen. Ook gaan meer bestaande woningen en wijken van het gas af waardoor een hogere capaciteitsvraag ontstaat. Het elektriciteitsnet in Alkmaar is onder andere door deze ontwikkelingen na de RES 1.0 verder onder druk komen te staan.
Wat is de huidige situatie op het elektriciteitsnet? Voor de vraag naar elektriciteit is al een aantal jaar sprake van netcongestie voor grootverbruikers op het regionale
elektriciteitsnet. Elektriciteitsstation Oterleek, belangrijk voor het voeden van de regio, is voor levering van elektriciteit al enige tijd maximaal belast. De geplande uitbreiding van Oterleek alsmede de bouw van enkele nieuwe elektriciteitsstations is benodigd om aan de capaciteitsvraag te voldoen. Uitgezonderd Oterleek en elektriciteitsstation De Weel zijn veel netuitbreidingen verwacht in de periode na 2030. Aanvullend is er sinds 18 oktober 2023 sprake van netcongestie op het hoogspanningsnet van TenneT voor het afnemen van elektriciteit. Het beeld voor het terugleveren van elektriciteit is voor de regio nagenoeg gelijk als voor afnemen. Op de meeste elektriciteitsstations is er onvoldoende terugleververmogen en/of velden beschikbaar. Daarom moet de realisatie van invoeders boven 2MVA, zoals zonneparken, goed worden afgestemd met te verwachten uitbreidingen.
Daarnaast ziet Liander dat de ruimte voor teruglevering op de kabels in de regio krapper wordt. Dit komt door een significante groei van zonnepanelen op daken, zowel bij inwoners, bedrijven als maatschappelijke instellingen. In de regio Alkmaar is na de RES 1.0 een toename van 169 GWh aan opwek gerealiseerd. Deze zonnepanelen leveren terug op het laag- en middenspanningsnet. Dit zijn de kabels en elektriciteitshuisjes in buurten en op bedrijventerreinen. Ook op deze kabels is er in enkele gebieden in de regio sprake van netcongestie. Totdat het elektriciteitsnet is verzwaard met extra kabels en elektriciteitshuisjes is teruglevering voor projecten van 3x80A tot 2 MW in deze gebieden niet mogelijk.
Ook de kleinere projecten (3x80A tot >2MW) kunnen in schaarste gebieden (zie de rode en oranje gebieden op de kaart op pagina 73) pas doorgang vinden na het uitbreiden van de verdeelstations, tenzij de opwek volledig achter de meter wordt opgewekt.
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
71
Westfriesland
Netsituatie regio Alkmaar (>2MW, huidig en
Toelichting bij de kaart
1. Transportcapaciteit. Transport van
voorzien)
In de kaart is per elektriciteitsstation
opgewekte energie zorgt voor een
(bestaand of nieuw te bouwen) aangegeven
hogere belasting op alle delen van ons
wanneer Liander verwacht zowel capaciteit
elektriciteitsnet. De verschillende kabels ‘27
als velden beschikbaar te hebben en dus
en transformatoren die nodig zijn om
grootschalige opwek te kunnen aansluiten.
opgewekte energie van opweklocatie
Het gaat hier niet om het jaar waarin de
naar verbruikslocatie te brengen, moeten
uitbreiding op het station zelf gereed is. Voor
>2030 voldoende capaciteit hebben. Meerdere
informatie over planning en realisatie van de
delen in het elektriciteitsnetwerk kunnen
elektriciteitsstations verwijst Liander naar de
zorgen voor een beperking in de >2030
voortgangsrapportages binnen Spoor 1 van
transportcapaciteit.
de Taskforce Energie-Infrastructuur Noord-
>2030 2. Beschikbare velden. Om een
Holland. Omdat grote opwekprojecten veel
'25-'26 grootschalige opwekinstallatie op een station
tijd in beslag nemen voordat ze in gebruik
aan te sluiten is een veld (stopcontact)
worden genomen, is het van belang om ruim
nodig om op in te prikken. Meerdere
van tevoren te starten met de voorbereiding
ontwikkelingen, buurten of bedrijven kunnen '28-'32
van het project en een aanvraag in te dienen
op één veld aangesloten worden. Maar bij
Netsituatiekaart Alkmaar (>2MW)
Netsituatiekaart Westfriesland (>2MW)
situatiekaart Alkmaar (>2MW)
‘27 >2030
>2030
>2030
‘24
‘23-’24
>2030 ’28-’32
‘24-’25 ’26-’30
>2030
>2030
'25-'26
‘30-’32
'28-'30
’28-’32
>2030 ’28-’32
'28-'32 ’29-’32
>2030
'27-'30
>2030
>2030
'28-'30
>2030
>2030
>2030
bij Liander.
een aansluiting groter dan 2MW is een eigen veld en kabel nodig. Dat betekent dat zowel
De inpassing van grootschalige opwek
(niet-)beschikbare transportcapaciteit als
(>2MW) van duurzame energie is afhankelijk
(niet-)beschikbare velden ervoor zorgen
van twee factoren:
dat een grootschalig opwekproject niet aangesloten kan worden. '27-'30
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
72
Netsituatie van regio Alkmaar voor grootverbruikklanten voor teruglevering - (> 3x80A tot < 2MW) - situatie januari 2024
Rode gebieden:
Er is geen extra capaciteit op het elektriciteitsnet beschikbaar. Liander heeft hier de mogelijkheden voor congestiemanagement onderzocht, maar dit biedt geen uitkomst.
Oranje gebieden:
Er is geen capaciteit op het net beschikbaar. We onderzoeken of congestiemanagement een oplossing biedt voor de capaciteitsproblemen.
Gele gebieden:
Ook bekijken we of hier andere slimme netoplossingen mogelijk zijn. Er is nog wel capaciteit beschikbaar, maar we zien op basis van onze voorspellingen en uitstaande aanvragen dat er binnen afzienbare tijd transportschaarste kan ontstaan.
Transparante
Op dit moment zijn er geen knelpunten in het gebied en is er
gebieden:
capaciteit op het elektriciteitsnet beschikbaar.
Deze afbeelding toont de netsituatie voor het terugleveren van elektriciteit. De kleuren geven de situatie aan per gebied. Alleen in de gele en transparante delen is (beperkte) teruglevering mogelijk. Om het net efficiënt te benutten en hoge pieken te voorkomen is het van belang de door zonnepanelen opgewekte elektriciteit direct gedurende de dag ook te verbruiken (zogeheten ‘opwek achter de meter’). Het opknippen van grote zonneweiden (die op dit moment niet meteen aangesloten kunnen worden) in kleine delen om daarmee wel een aansluiting te realiseren is geen haalbaar scenario. Elektriciteitsstations hebben hiervoor geen ruimte op de velden (stopcontacten in het station), en het is bij wet verboden.
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
73
Wat is de impact van de Herijking van de Regionale Energiestrategie 1.0? De potentie in de regio bestaat voor een groot deel uit duurzame energie door zon op dak en zon boven parkeerterreinen (ca. 50%). Deze potentie kan overal in de regio gerealiseerd worden en is lastig te sturen. Zon op dak brengt, zoals beschreven in paragraaf 3.3, daarom grote uitdagingen met zich mee in de lokale netten. Slim inpassen van zon op dak is dan ook essentieel. Met de netuitbreidingen kan Liander huidige knelpunten oplossen én bouwen aan een toekomstvast elektriciteitsnet dat de ontwikkelingen in de regio, zoals die van duurzame opwek, kan faciliteren. Voor de bouw en uitbreiding van stations geldt een
gemiddelde realisatietijd van vijf tot zeven jaar. Maar in veel gevallen duurt het langer door de zoektocht naar geschikte locaties en de te doorlopen vergunningprocedures. In de Taskforce energie-infrastructuur NoordHolland wordt samengewerkt door provincie Noord-Holland, gemeenten en netbeheerders om de opgave op het hoogspanningsnet te versnellen. Naast de genoemde handelingsperspectieven in paragraaf 3.3 en de netimpactrapportage uit de RES 1.0 wordt verwezen naar de slimme oplossingen-pagina van de Taskforce Energieinfrastructuur en naar de brochure van Liander, waarin de netbeheerder een aantal principes meegeeft.
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
74
6.4 Warmte In Alkmaar en Dijk en Waard zijn warmtenetten aanwezig. De warmte wordt geleverd door de bio-energiecentrale van HVC. Daarnaast bevindt zich ten zuiden van Alkmaar een aantal vergistings- en vergassingsinstallaties voor energie uit biomassa. Twee belangrijke soorten warmtebronnen in de regio zijn deze bioenergiecentrale van HVC en de levering van proceswarmte van bedrijven aan bedrijven en in de toekomst, aan woningen. Verder zijn er tientallen open en gesloten WKO-projecten. Een voorbeeld van een dergelijk WKO-project is dat naast het eerder genoemde zonnepark ‘De Meent’ ook een warmte/koude-opslag is aangelegd om het sportcomplex duurzaam te verwarmen en te koelen. Daarvoor wordt de restwarmte van de ijsmachines gebruikt.
In Alkmaar zijn in 2023 1.170 nieuwe aansluitingen op het warmtenet gerealiseerd. Totaal telt Alkmaar ruim 8.500 aansluitingen op het warmtenet. Naast het aardgasvrij maken via de wijkgerichte aanpak worden ook afzonderlijke wooncomplexen en nieuwbouwwoningen aangesloten op het warmtenet.
Daarnaast worden bedrijven in Dijk en Waard met lage temperatuur-restwarmte van onder andere een azijnfabriek verwarmd. In een volgende fase worden waarschijnlijk ook nieuwbouwwoningen op dit systeem aangesloten.
Ook in Dijk en Waard worden grote stappen gezet in het verduurzamen van woningen en andere gebouwen. 4.868 woningen zijn al aangesloten op het warmtenet. In de Rivierenwijk in Heerhugowaard kregen afgelopen jaren vijfhonderd woningen van woningcorporatie Woonwaard een aansluiting, plus particulieren met subsidie van de gemeente. Daarmee was de RivierenwijkZuid een van de eerste grote bestaande wijken in Nederland die overschakelde op duurzame warmte. Na de Rivierenwijk volgden 181 woningen in het stationsgebied. Ook het gemeentehuis van Dijk en Waard gaat binnenkort van het aardgas af met behulp van het warmtenet.
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
75
Noord-Holland Noord-Holland Noord Noord
Herijking RES 2024
76
6.5 Participatie en proces Voor de ongewijzigde zoekgebieden uit de RES 1.0 geldt dat die via het proces van de RES 1.0 middels brede participatie tot stand zijn gekomen. Bij de uitwerking van deze zoekgebieden uit de RES 1.0 wordt participatie op het project toegesneden, sturen op mogelijke financiële participatie maakt daar ook deel van uit.
Energieroute Noord-Holland De gemeenten Alkmaar, Uitgeest, Castricum en Heiloo werken met nog acht andere gemeenten al enige tijd aan de Energieroute Noord-Holland, met als doel om langs de snelwegen van Diemen tot Alkmaar zonne-energieprojecten mogelijk te maken. Het belangrijkste resultaat van dit project
tot nu toe is een gedragen, vastgestelde voorkeursvariant met een heldere ruimtelijke onderbouwing, aangevuld met ontwerpregels en visuele impressies voor de inpassing van zonnepanelen binnen het projectgebied. Deze voorkeursvariant kwam tot stand na een intensief participatieproces met omwonenden en andere geïnteresseerden. In 2024 wordt een begin gemaakt met de planvormingsfase. In deze fase wordt de voorkeursvariant vastgelegd in een projectbesluit onder bevoegd gezag van de provincie.
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
77
Noord-Holland Noord
Herijking RES 2024
78
7
Bijlagen Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
79
Bijlage 1. Methodiek berekeningen Introductie en Begrippenkader RES Voor de herijking van de RES is opnieuw gekeken naar de potentie van de zoekgebieden. Daarbij is zoveel mogelijk de methodiek van de RES 1.0 gehanteerd, maar er is ook gebruik gemaakt van nieuwe data en kengetallen. In deze bijlage wordt beknopt ingegaan op de gehanteerde methodiek, de uitgangspunten en bijzondere verschillen en afwijkingen tussen de RES 1.0 en de Herijking RES 2024.
systematiek die het Nationaal Programma RES voorschrijft in het uniforme ‘Begrippenkader RES’ dat voor alle RES-regio’s als basis dient. Er is gebruikt gemaakt van de versie van 27 januari 2023 van het Begrippenkader RES. De uitgangspunten beschrijven, voor de bouwstenen die in de RES worden gebruikt, op welke manier de opwekpotentie berekend kan worden. Zo wordt onder meer beschreven welke energetische opbrengst per vierkante meter zonnepaneel kan worden gehanteerd, maar ook welke percentage van bijvoorbeeld een zonneweide effectief uit zonnepanelen bestaat, of het aantal vollasturen die voor een potentiële windturbine gerekend mag worden. Daarnaast hanteert het Begrippenkader een drietal categorieën waarin de duurzame opwekking van elektriciteit kan worden onderverdeeld. Dit zijn: •
zon op gebouw; zon op grote daken en zon boven parkeren,
Aan de berekeningen van de potentiële opwek van hernieuwbare energie voor de RES ligt een reeks uitgangspunten ten grondslag. Deze uitgangspunten komen primair voort uit de
•
zon op veld; zon langs infrastructuur en zon op veld (zonneweides),
•
wind op land.
Herijking RES 2024
Basisgegevens Aan de basis van de berekening van de potentie liggen gegevens over bijvoorbeeld de grootte van daken of zoekgebied en de locatie. Er wordt hierbij uitgegaan van enkele overzichtelijke bronnen waarin deze gegevens zijn opgenomen. 1. Grote daken Voor grote daken is gebruik gemaakt van data van zonnedakje.nl. Deze partij heeft voor de provincie Noord-Holland door middel van luchtfoto’s en geavanceerde software een analyse gemaakt van de daken in de provincie. Daarbij is onderscheid gemaakt in kleine en grote daken conform de uitgangspunten van het NP RES. Voor de RES wordt enkel gekeken naar de grote daken, dit zijn daken waar meer dan 15 kWp aan zonnepanelen geïnstalleerd kan worden. De analyse rondom daken maakt ook een onderscheid tussen daken waar al zonnepanelen liggen en daken waar nog geen zonnepanelen liggen. De ervaring leert dat het niet vaak gebeurt dat op daken waar al zonnepanelen liggen en nog ruimte is voor meer panelen, deze ook geplaatst worden. Daarom is voor de analyse van de potentie
Noord-Holland Noord
80
op daken alleen uitgegaan van grote daken waar nog geen zonnepanelen op liggen. De potentie is conform de kengetallen en uitgangspunten van het Begrippenkader RES uitgerekend door zonnedakje.nl. Aanvullend is een correctie uitgevoerd om te voorkomen dat de potentie van grote daken van kassen in glastuinbouwconcentratiegebieden meegerekend zou worden. Voor de glastuinbouwconcentratiegebieden is uitgegaan van aangeleverde geodata van de Provincie Noord-Holland. De grote daken in deze gebieden zijn uit de dataset verwijderd.
4. Zon op veld De data voor de potentiële locaties voor zonnepanelen op veld of drijvend op water en de grootte van deze locaties is overgenomen uit de RES-viewer data die is aangeleverd door de gemeenten.
berekening van de energetische potentie van zon wordt uitgegaan van:
5. Wind op land De data voor de potentiële locaties voor windturbines op land binnen de deelregio’s en gegevens omtrent type en aantal turbines is overgenomen uit de RES-viewer data die is aangeleverd door de gemeenten.
2. Zon boven parkeren De data voor de potentiële locaties voor zonnepanelen boven parkeervelden en de grootte van deze locaties is overgenomen uit de RES 1.0. Vooralsnog is er door gemeenten niet aangegeven dat hier wijzigingen worden voorzien.
Zon
De oppervlakte komt zoals eerder gemeld uit de hierboven beschreven bronnen voor basisgegevens. Het benuttingspercentage is voor zon op veld door het Begrippenkader RES vastgesteld op 50% (elke m2 locatie is dus voor 0,5 m2 effectief zonnepaneel). Voor zon op gebouw wordt door het NP RES geen benuttingspercentage gegeven. De opbrengst per oppervlakte (oftewel: de hoeveelheid elektriciteit die elke m2 zonnepaneel oplevert) volgt eveneens uit de kengetallen van het Begrippenkader RES. Voor zon op grote daken is de berekende potentie vervolgens nog gecorrigeerd naar het verwachte percentage grote daken dat tot 2030 zal worden benut voor zon op dak. Het is immers onmogelijk om alle grote daken al voor 2030 te benutten. Voor dit percentage is het in de RES 1.0 gebruikte percentage
3. Zon langs infrastructuur De data voor de potentiële locaties voor zonnepanelen langs infrastructuur en de grootte van deze locaties is overgenomen uit de RES 1.0. Vooralsnog is er door gemeenten niet aangegeven dat hier wijzigingen worden voorzien.
Berekeningen potentie zon Aan de basis van de berekening van de potentie liggen tevens enkele overzichtelijke formules. Deze zijn te onderscheiden in een formule voor de berekening voor zoekgebieden waar ingezet wordt op zon en een formule voor zoekgebieden waar wordt ingezet op wind. Zoekgebieden waar zowel zon als wind wordt onderzocht is de potentie berekend door de berekening voor zon en wind simpelweg bij elkaar op te tellen. Voor de
Herijking RES 2024
oppervlakte × benuttingspercentage × opbrengst per oppervlakte = potentie
Noord-Holland Noord
81
per deelregio aangehouden. Hieronder een overzicht van de deelregio’s en de gebruikte percentages: Regio Alkmaar
40 %
Kop van Noord-Holland
50 %
2. Technologische vooruitgang Ten tweede hebben door technologische vooruitgang de zonnepanelen vandaag de dag een hogere opbrengst per m2 dan tijdens de RES 1.0. Dat maakt dat de opbrengst van elektriciteit per oppervlakte is toegenomen.
Westfriesland 45 %
Veranderingen ten opzichte van RES 1.0 Ten opzichte van de RES 1.0 zijn er een aantal veranderingen. 1. Begrippenkader RES Ten eerste was er tijdens het proces van de RES 1.0 nog geen Begrippenkader RES. Destijds werden voor de berekeningen de uitgangspunten achter de Analysekaarten RES aangehouden. Daarin werden voor verschillende typen opwekking ook verschillende benuttingspercentages en opbrengst per oppervlakte aangehouden. Dit is nu grotendeels geuniformeerd met het Begrippenkader RES.
3. Data zonnedakje.nl Voor zon op grote daken is zoals hierboven toegelicht gebruikt van gegevens van zonnedakje.nl. Deze data was tijdens de RES 1.0 nog niet voorhanden. Dat maakt dat nu preciezer kan worden geanalyseerd waar nog potentie op daken zit dan tijdens het proces van de RES 1.0.
Bijzonderheden Herijking RES Voor sommige deelregio’s zijn er naast bovenstaande uitgangspunten en veranderingen nog specifieke bijzonderheden te vermelden. 1. Westfriesland De deelregio Westfriesland had ten tijde van de RES 1.0 voor de berekening van de potentie nog gerekend met de kengetallen van de Concept RES. Met de herijking is dit gelijk getrokken met de andere deelregio’s van Noord-Holland Noord. Dit maakt met name de opbrengst per oppervlakte zonnepaneel een stuk hoger ligt dan in de RES 1.0. Dit verklaart grotendeels de toename in de potentie.
4. Concretisering zoekgebieden Hoewel niet van belang voor de methodiek is het belangrijk om ten aanzien van veranderingen tussen de RES 1.0 en de herijking ook te benoemen dat binnen veel zoekgebieden de afgelopen periode gewerkt is aan concretisering van de zoekgebieden. Als gevolg hiervan is voor veel zoekgebieden nu al met meer precisie gekeken welke mogelijke oppervlaktes zonneweides realistisch lijken. Deze nieuwe oppervlaktes zijn meegenomen in de herijking.
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
82
Wind Berekeningen potentie wind Voor de berekening van de energetische potentie van wind wordt uitgegaan van: aantal turbines per type × vermogen type turbine × vollasturen = potentie
Het aantal en type turbine komt zoals eerder vermeld uit de gegevens die de deelregio’s hebben aangeleverd. De vollasturen die mogen worden gebruikt voor de berekening volgen uit het Begrippenkader RES. Veranderingen ten opzichte van RES 1.0 Ten opzichte van de RES 1.0 zijn er een aantal veranderingen. 1. Begrippenkader RES Het Begrippenkader RES verwijst voor de kengetallen omtrent vollasturen naar de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) die een kaart bijhoudt waarop per gemeente staat aangegeven welk kengetal mag worden gebruikt. Deze kengetallen zijn net iets anders dan de kengetallen waar tijdens de RES 1.0 mee werd gerekend.
2. Concretisering zoekgebieden Hoewel niet van belang voor de methodiek is het belangrijk om ten aanzien van veranderingen tussen de RES 1.0 en de herijking ook te benoemen dat binnen zoekgebieden de afgelopen periode gewerkt is aan concretisering van de zoekgebieden. Als gevolg hiervan is voor enkele zoekgebieden wind op land al met meer precisie gekeken welke mogelijke hoeveelheid of type turbines realistisch lijken. Deze nieuwe gegevens zijn indien door de gemeenten opgenomen in de gegevens, meegenomen in de herijking.
Bestaande duurzame opwekking Voor de bestaande opwekking van duurzame energie is gebruik gemaakt van data van de Provincie Noord-Holland. In het Dashboard Energietransitie in Noord-Holland is voor de drie deelregio's van Noord-Holland Noord de hernieuwbare elektriciteitsopwekking van 2022 opgevraagd. Daarbij is de duurzame opwekking van zonnestroom en van wind op land meegeteld. De optelling van de deelregio's leidt tot de cijfers voor de energieregio.
Bijzonderheden Herijking RES Ten aanzien van wind op land is het belangrijk om te benoemen dat het Begrippenkader RES uitgaat voor de potentie van turbines van 5,6 MW. In de RES 1.0 werd er uitgegaan turbines van 3 MW. In het participatieve proces van de RES 1.0 is hier ook steeds van uitgegaan. In afwijking op het Begrippenkader wordt daarom voor de Herijking RES 2024 nog altijd uitgegaan van turbines van 3 MW.
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
83
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
De wijze waarop gemeenten hun rol invullen (inzet, randvoorwaarden etc. verschillen per gemeente, zie daarvoor de deelregiohoofdstukken).
Bijlage 2. Inzet betrokken overheden Gemeenten De gemeenten betrekken de lokale samenleving bij de planvorming en uitvoering van de RES en zorgen voor borging in omgevingsbeleid en vergunningverlening. Gemeenten zijn verantwoordelijkheid voor: • Concretisering en integrale afweging, waar nodig in samenspraak met buurgemeenten en provincie. • Communicatie en participatie, in samenwerking met energiecoöperaties en andere initiatiefnemers. Toetsen van participatieplannen. • Tijdig betrekken van en samenwerken met netbeheerder. • Borging in gemeentelijke beleid en omgevingsplannen, verlenen van vergunningen.
Provincie Noord-Holland De provincie committeert zich aan het landelijk klimaatakkoord en de daarna gemaakte afspraken om voor 2030 55% CO2-reductie te behalen ten opzichte van 1990. De energietransitie speelt hier een belangrijke rol in. Ook via verduurzaming van mobiliteit, gebouwde omgeving, industrie, landbouw en landgebruik wordt bijgedragen aan het verminderen van CO2-uitstoot. Deze gewenste transformatie heeft veel maatschappelijke impact. Met alle inzet draagt de provincie bij aan het versterken van welzijn van onze inwoners en focust de provincie op draagvlak, betaalbaarheid en uitvoerbaarheid. De RES is een belangrijk instrument in de verduurzaming van de energievoorziening. De RES 1.0 is in gezamenlijkheid, en vanuit verschillende rollen en bevoegdheden opgesteld. De provincie is, net als de gemeenten en het hoogheemraadschap, gelijkwaardig partner geweest in het bottomup proces van de RES 1.0. Deze aanpak zet
Herijking RES 2024
de provincie voort. De totstandkoming van de RES is een zorgvuldig proces in de regio geweest. Er wordt ruimte geboden voor het uitvoeren van de RES. De provincie zal waar nodig ondersteuning bieden. Daarbij zijn participatie, lokaal eigendom, gezondheid en zorgvuldige ruimtelijke inpassing provinciale aandachtspunten. Wind en zon Wind- en zonne-energie leveren een belangrijke bijdrage aan de omslag naar duurzame energie. Het plaatsen van windturbines is binnen Noord-Holland alleen mogelijk als dit binnen de RES-aanpak zo is vastgesteld door de volksvertegenwoordigers. Bij het plaatsen van windturbines is het beschermen van omwonenden en de omgeving van groot belang. De provincie hanteert daarbij de landelijke regelgeving. Voor zonne-energie op land volgt de provincie het nationale afwegingskader (de zonneladder) bij ruimtelijke inpassing van zonne-energie. Daarmee gaat de provincie terughoudend om met het realiseren van zonneweides op hoogwaardige landbouwgrond. Op deze pagina’s is meer informatie te vinden over de regelgeving omtrent zonne-energie en windenergie. Noord-Holland Noord
85
Rol en bevoegdheid Binnen de RES is de provincie kennishouder, inspirator en initiator. Ook heeft de provincie een regierol in de ruimte. Zo maakt de provincie doelmatige keuzes waar het gaat over bovenregionale samenhang van energieprojecten. Ook beschermt en borgt de provincie de kwaliteit van natuur en landschap. De uitvoering van de RES staat soms op gespannen voet met de provinciale beschermingsregimes. Bij energieprojecten in gebieden met beschermingsregimes werkt de provincie constructief mee en verzorgt de provincie de integrale belangenafweging. De inhoudelijke inbreng en betrokkenheid van de provincie is ook vastgelegd in het Uitvoeringsprogramma bij de RES 1.0. De provincie onderzoekt daarbij ook de mogelijkheden van haar eigen provinciale gebouwen, wegen en geluidsschermen. Tools en stimuleringsregelingen voor uitvoering van de RES De provincie ondersteunt de uitvoering van de RES met verschillende regelingen en subsidies. De provincie ondersteunt de energiecoöperaties en de participatiecoalitie in hun rol binnen de RES vanuit het
Klimaatakkoord. De provincie informeert gemeenten en belanghebbenden door verschillende inhoudelijke kennissessies te organiseren met partners. De provincie is verantwoordelijk voor de data en monitoring van de RES. Een overzicht van de provinciale input is te vinden op deze pagina.
Hoogheemraadschap Alle 21 waterschappen in Nederland werken in de dertig RES’en mee om de regionale energie-ambities te realiseren. De kerntaken van het waterschap zijn waterveiligheid, oppervlaktewaterbeheer en afvalwaterzuivering. De waterschappen hebben hun duurzaamheidsbeleid omschreven in de strategische visie ‘Op weg naar klimaatneutraliteit’: • Waterschappen kennen hun klimaatvoetafdruk en streven naar klimaatneutraliteit uiterlijk in 2035. • Waterschappen zijn energieneutraal in 2025. • Waterschappen dragen in de regio bij aan klimaatneutraliteit vanuit hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Herijking RES 2024
•
•
Waterschappen benutten de transitie naar een circulaire economie als integraal onderdeel van klimaatbeleid. Waterschappen benutten meekoppelkansen voor andere opgaven.
Elk waterschap/hoogheemraadschap werkt hier op haar eigen wijze aan en streeft daarbij naar maximale energie-opwekking bij haar eigen assets. Naast de rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi’s) bieden ook gemalen, overloopgebieden en eventueel ook waterkeringen kansen. Naast de locaties waar de opwek van energie al gerealiseerd is, vinden verdere verkenningen en studies plaats om na te gaan welke andere assets kansen bieden. Dat traject doorlopen de waterschappen samen met de gemeenten en de omgeving. Daarnaast zijn waterschappen ook bezig met energiebesparing, het vergisten van slib tot biogas en het benutten van kansen voor aquathermie (zowel thermische energie uit oppervlaktewater als thermische energie uit afvalwater). Deze warmte wordt aangeboden aan de gemeenten die bezig zijn met de warmtetransitie, waarbij dit een belangrijke bron kan zijn.
Noord-Holland Noord
86
De energievraag van afvalwaterzuivering neemt toe door nieuwbouwwoningen en bedrijven. De waterschappen proberen tegelijkertijd energie te besparen maar per saldo zal de energievraag vooral toenemen omdat afvalwater zuiveren steeds lastiger en energie-intensiever wordt. Er is namelijk meer energie nodig op rwzi’s om uiterlijk in 2027 de KRW (Kader Richtlijn Water)-doelen te halen omdat hiertoe een extra zuiveringsstap nodig is om extra N (stikstof) en P (Fosfor) te verwijderen. Ook medicijnresten verwijderen vergt een extra zuiveringsstap die energie kost. Om initiatiefnemers inzicht te bieden in de mogelijkheden hebben waterschappen de omgevingswarmtekaart ontwikkeld waarin per wijk of buurt snel inzicht gegeven wordt in de vraag en aanbod van warmte (en ook koude). Zie: Omgevingswarmte HHNK Om zeker te zijn dat de bronnen zoals oppervlaktewater optimaal ingezet kunnen
worden, wordt ook veel aandacht besteed aan de effecten op de waterkwaliteit. Hiervoor loopt een aantal onderzoeken, waaronder het gezamenlijke onderzoek van HHNK, Rijnland en AGV naar warmtewinning bij aquathermie uit oppervlaktewater. Waterschappen organiseren meerdere keren per jaar warmtetafels met ondersteuning van het SPDE van de provincie. Deze bijeenkomsten worden zeer goed bezocht en evaluaties geven aan dat er een grote behoefte is aan kennis en voorbeelden over warmteprojecten. De bijeenkomsten worden bezocht door gemeenten, energiecoöperaties en partijen betrokken bij de realisatie van projecten. Waterschappen zijn naast energieneutraliteit en klimaatneutraliteit ook bezig met circulaire economie. Hiervoor worden de rioolwaterzuiveringsinstallaties steeds meer ingericht als energie- en grondstoffenfabriek.
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
87
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
Bijlage 3. Informatie warmte Inleiding regionale structuur warmte (RSW) Naast de opwek van duurzame elektriciteit is de warmteopgave een belangrijk onderdeel in de RES. Het doel van deze opgave is gebouwen te verwarmen zonder aardgas. Meer specifiek gaat de RSW over bovengemeentelijke samenwerking en kennisuitwisseling op het gebied van warmtebronnen, warmtevraag en warmteinfrastructuur met als doel te voorkomen dat een warmtebron dubbel wordt geclaimd of juist onbenut blijft. De RSW 1.0 betrof een tussenstap. Deze RSW gaf een eerste inzicht in de warmtevraag per gemeente, het warmteaanbod in de regio van bovengemeentelijke warmtebronnen
en de (regionale) warmte-infrastructuur. Op dit moment hebben vrijwel alle gemeenten een transitievisie warmte (TVW) vastgesteld. Hiermee ontstaat een concreet beeld van de voorkeurtechnologieën en een eerste blik op welke wijken voor de hand liggen om als eerste mee aan de slag te gaan.
Relatie RES (RSW) met de transitievisie warmte en wijkuitvoeringsplannen Na vaststelling van hun TVW gaan gemeenten aan de slag met het opstellen van (wijk) uitvoeringsplannen (WUP’s). In de WUP ontwikkelen gemeenten, samen met de partijen en inwoners die een rol spelen in de warmteketen in die wijk, een aanpak voor de transitie naar een aardgasvrije gebouwde omgeving op wijkniveau. De RSW, TVW en WUP beïnvloeden elkaar, dit is de interactie tussen de lokale en regionale schaalniveaus.
Aardgasvrije Wijken (PAW) en het Expertise Centrum Warmte (ECW). Inhoudelijke ondersteuning wordt daarbij geleverd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Daarnaast wordt gewerkt met een accounthouder per energieregio. Zij zijn het aanspreekpunt voor de gehele regio, de hierbij behorende gemeenten en provincie en de hiermee samenwerkende partners. Tot en met 2025 is er jaarlijks geld beschikbaar gesteld om regionale samenwerking te versterken. Met deze Specifieke uitkering (SpUk) van het Ministerie van BZK kunnen gemeenten nog beter kennis delen en samen optrekken en zo de warmtetransitie versnellen. In Noord-Holland heeft de provincie deze aanvraag verzorgd namens alle gemeenten.
Ontwikkelingen NPRES en NPLW Sinds 1 januari 2023 is er één loket voor gemeenten om ze te ondersteunen bij de warmtetransitie: het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW). Het NPLW bouwt voort op de kennis van het Programma
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
89
Herziening Transitie visie warmte en warmteprogramma's In het Klimaatakkoord is afgesproken de gemeentelijke Transitievisie eens in de 5 jaar te herzien/herijken. In de afgelopen jaren heeft het Rijk gewerkt aan bevoegdheden om regie te kunnen voeren over de wijkgerichte aanpak, inclusief de noodzakelijke waarborgen voor huishoudens en bedrijven. Hiermee kunnen gemeenten wijken aanwijzen, die de komende tijd van aardgas overstappen op duurzame energie. Ook is het een belangrijk instrument voor gemeenten om te voorkomen dat (een deel van) het gasnet, tegen hoge maatschappelijke kosten, in stand moet worden gehouden voor een klein aantal mensen.
voor Warmteprogramma’s. Doel hiervan is om gemeenten te ondersteunen bij het juridisch bestendigen van hun ambities op het vlak van warmte.
Organisatie warmte in de energieregio Noord-Holland Noord De energieregio Noord-Holland Noord is opgedeeld in meerdere sub-regio's: de Kop van Noord-Holland, Westfriesland, Alkmaar/ Dijk en Waard/BUCH-gemeenten. De provincie heeft het voornemen om in iedere subregio op structurele basis ondersteuning te bieden bij de uitvoering van de warmtetransitie. De onderstaande kaart laat kansen en initiatieven zien in de verschillende subregio’s. Meer informatie is te vinden op de warmteviewer van de provincie
Door het wetsvoorstel WGIW (Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie) zijn gemeenten verplicht om iedere vijf jaar een warmteprogramma op te stellen waarin wordt beschreven in welke wijken zij de komende tijd aan de slag gaat met verduurzaming of het aardgasvrij maken. Dit biedt bewoners en andere betrokkenen duidelijkheid en handelingsperspectief. Door het Servicepunt Duurzame Energie wordt in 2025 gestart met een versnellingsaanpak
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
90
Servicepunt Duurzame Energie De provincie Noord-Holland faciliteert al meer dan 20 jaar de kennisontwikkeling van en -uitwisseling tussen gemeenten op het vlak van verduurzaming gebouwde omgeving. Dit doet de provincie door het Servicepunt Duurzame Energie (SPDE) aan gemeenten beschikbaar te stellen. De activiteiten van het SPDE richten zich op kennisontwikkeling en kennisdeling voor gemeenten over actuele warmtetransitie onderwerpen. Dit doen zij door het organiseren van workshops, leerlabs, het ontwikkelen van kennisdocumenten en het verspreiden van actuele informatie via de nieuwsbrief en de website van het SPDE. De uitvoering van de activiteiten richten zich op het concreet ondersteunen van gemeenten en samenwerkingsverbanden van gemeenten. Binnen het SPDE wordt samenwerking opgezocht met het NPLW.
Overzicht warmtekansen en initiatieven in Noord-Holland Noord.
Herijking RES 2024
Noord-Holland Noord
91