Bijlage Programmabegroting 2023 Drechterland (2022-29)
Tekst van het document
Begroting 2023
Inhoudsopgave Samenvatting ..............................................................................................................3 Infographic ..................................................................................................................6 Leeswijzer...................................................................................................................7 Programmaplan ......................................................................................................................8 Bestuur en dienstverlening..........................................................................................9 Ruimte ......................................................................................................................17 Samenleving .............................................................................................................31 Paragrafen ...........................................................................................................................39 Lokale heffingen .......................................................................................................40 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................46 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................53 Financiering
..............................................................................................................57 Bedrijfsvoering ..........................................................................................................62 Verbonden partijen....................................................................................................65 Grondbeleid ..............................................................................................................78 Subsidies ..................................................................................................................83 Financiën..............................................................................................................................85 Overzicht van baten en lasten ...................................................................................86 Overzicht van baten en lasten per taakveld ..............................................................88 Toelichting uitgangspunten .......................................................................................91 Geprognosticeerde balans ........................................................................................92
Begroting 2023 gemeente Drechterland
2
Samenvatting Geachte leden van de raad, Voor u ligt de eerste programmabegroting van deze nieuwe bestuursperiode. Een programmabegroting die meerjarig structureel en reëel in evenwicht is. Tegelijkertijd met deze ‘beleidsarme’ begroting, wordt u ook de eerste jaarschijf van het college-uitvoeringsprogramma (CUP) aangeboden. De financiële effecten van deze bestuursambities zijn doorgerekend in de eerste begrotingswijziging. Het resultaat in ieder begrotingsjaar is positief. Onze reservepositie (eigen vermogen) neemt gestaag toe. Dat is goed nieuws voor de inwoners en ondernemers van Drechterland. We doen er alles aan om woningbouw te versnellen. We werken aan een nog betere dienstverlening en we gaan aan de slag met vernieuwende woon/zorg concepten zodat ouderen langer zelfstandig kunnen wonen. We gaan voor betaalbare zorg voor iedereen die dat nodig heeft. Voor de meest kwetsbaren bieden we een vangnet. En we blijven ons inzetten voor een veilige en aangename leefomgeving voor iedereen. Dit alles is mogelijk zonder de lasten voor de inwoners extra te verhogen. Maar meer dan ooit past hier een ‘winstwaarschuwing’. We leven in zeer onzekere tijden. De ene crisis volgt de andere op of er is sprake van meerdere crises tegelijkertijd. We hebben nog steeds te maken met na-ijleffecten van Corona die met name in het sociaal domein doorwerken.
De opvang van Oekraïense vluchtelingen, de verhoogde taakstelling voor huisvesting van statushouders, de crisis op de woonmarkt, de energiecrisis en daarmee gepaard gaande energiearmoede, de gevolgen van de torenhoge inflatie. Het zijn allemaal ontwikkelingen waarvan de financiële effecten voor de gemeentelijke begroting nauwelijks meerjarig te voorspellen zijn. Ook de ontwikkeling van de Algemene Uitkering blijft onzeker. De meerjarenraming in deze begroting is gebaseerd op de septembercirculaire 2022. In de Kadernota 2022-2026 is nog uitgegaan van de Meicirculaire 2022. Ten opzichte van deze berekening heeft er over de jaren 2023 tot en met 2026 een positieve bijstelling plaatsgevonden. Dit komt enerzijds doordat het Rijk heeft besloten om het accres (toename gemeentefonds) voor de jaren 2022 tot en met 2025 te bevriezen. Anderzijds door de afspraak die gemaakt is dat gemeenten de extra middelen voor jeugd, tot en met 2026, voor 100% mogen meenemen in hun ramingen. Voor het jaar 2026 heeft het Rijk verder besloten om een bedrag van 1 miljard extra toe te voegen aan het gemeentefonds. Voor Drechterland resulteert dit voor 2026 in extra aanvullende inkomsten van ruim € 800.000. Daarmee is het schrikbeeld van het zogeheten ‘ravijnjaar’ 2026 voorlopig afgewend. Maar voor de jaren daarna blijft dit vooralsnog ongewis.
Kortom: er is alle reden om kritisch te zijn op de uitgaven en om een buffer aan te houden om tegenvallers op te kunnen vangen.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
3
Resultaat programmabegroting 2023-2026 Er wordt voor de jaren 2023, 2024, 2025 en 2026 een sluitende begroting gepresenteerd. In € 1.000 Resultaat
2023 637
2024 1.871
2025 2.752
2026 754
voordeel
voordeel
voordeel
voordeel
Structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting Er is sprake van een meerjarig structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting voor de jaren 2023 tot en met 2026. Van een structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting is sprake als de structurele lasten ten minste gedekt worden door structurele baten. Een structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting is één van de uitgangspunten om onder repressief toezicht te vallen. Repressief toezicht betekent dat een gemeente zonder voorafgaande goedkeuring van de provincie de begroting en de begrotingswijzigingen kan uitvoeren. Voor dit repressieve toezicht geldt verder dat in het geval dat het structurele en reële evenwicht in de begroting 2023 ontbreekt, dit evenwicht evenwel uiterlijk in het vierde jaar aanwezig is (2026). In € 1.000 2023 637
2024 1.871
2025 2.752
2026 754
voordeel
voordeel
voordeel
voordeel
Incidentele lasten Incidentele baten
1.125 641
714 433
753 685
0 0
Resultaat Reëel
1.121
2.152
2.820
754
voordeel
voordeel
voordeel
voordeel
Resultaat
De incidentele baten en lasten bestaan grotendeels uit de winstnemingen in de grondexploitatie en de storting daarvan in de Algemene reserve. Verder zijn er extra incidentele lasten voor het gemeentebreed omgevingsplan, het programma Omgevingswet en de digitalisering van het archief en het CUP. Winstwaarschuwing Wij achten het raadzaam een waarschuwing af te geven inzake de SED-loonkosten: in de Najaarsnota 2022 van de SED Organisatie is onder andere opgenomen dat in het voorjaar van 2022 een overschrijding van de loonkosten is geprognotiseerd. Evenals voorgaande jaren is in de Najaarsnota 2022 niet overgegaan tot het maken van een begrotingswijziging voor het geprognosticeerde nadelig resultaat op de personeelslasten omdat de werkelijke uitkomsten nog onzeker zijn.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
4
Het financiële beeld De vermogenspositie van de gemeente bestaat uit vreemd vermogen (leningen en voorzieningen) en uitgaven eigen vermogen (reserves). Onderstaande tabel laat het verloop van de reserves en voorzieningen zien per 31-12. Er is een toename van het eigen vermogen (reserves) te zien en een kleine toename van het vreemd vermogen (voorzieningen). In € 1.000 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Reserves Algemene reserve
8.664
4.529
5.718
8.008
11.444
12.198
Bestemmingsreserves
18.489
20.222
19.205
18.181
17.148
16.213
Totaal reserves
27.153
24.751
24.923
26.189
28.592
28.411
Voorzieningen
5.250
5.434
5.496
5.403
5.365
5.308
Totaal
32.403
30.185
30.419
31.592
33.957
33.719
In meerjarenperspectief is er sprake van een toename van het eigen vermogen van € 1.250.000 ten opzichte van de omvang zoals die bij de vaststelling van de jaarrekening 2021 is bepaald. Deze toename wordt voornamelijk veroorzaakt door de storting van de geraamde positieve begrotingssaldi over de jaren 2023-2026 in de Algemene reserve (€ 6.000.000 in totaal over deze periode). Bij de voorzieningen is in meerjarenperspectief een lichte stijging te constateren ten opzichte van de omvang zoals die bij de vaststelling van de jaarrekening 2021 is bepaald. De stortingen en onttrekkingen zijn gebaseerd op de onderliggende beheerplannen.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
5
Infographic
Begroting 2023 gemeente Drechterland
6
Leeswijzer De programmabegroting bestaat uit diverse onderdelen. In deze leeswijzer geven wij een korte uitleg. De begroting bestaat grofweg uit twee delen, een beleidsbegroting en een financiële begroting. Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft deze tweedeling voor. Beleidsbegroting De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. Programmaplan Er zijn 3 programma’s. Per programma wordt weergegeven wat willen we bereiken, wat gaan we er voor doen, met wie werken we samen en wat mag het kosten? Tevens bevat elk programma een financiële analyse van de verschillen ten opzichte van de vorige begroting. De richtlijn is om de verschillen vanaf € 20.000 toe te lichten. In deze begroting zijn alleen de teksten van het College Uitvoeringsprogramma (CUP) opgenomen. De financiële consequenties worden verwerkt in een eerste begrotingswijziging.
Paragrafen Na de programma’s zijn de verschillende paragrafen opgenomen. De opgenomen paragrafen zijn op grond van het BBV verplicht. Daarnaast hebben wij ervoor gekozen een paragraaf Subsidies op te nemen.
Verplichte indicatoren Gemeenten hebben een verplichte uniforme basis set beleidsindicatoren opgenomen. In deze begroting zijn de meest recente cijfers opgenomen. De verplichte indicatoren bevatten geen streefcijfers. Een vergelijk met Nederland of andere gemeenten of afgelopen jaren kunt u zien op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording Toelichting op afwijkingen: Bijdrage SED In de programma’s worden de afwijkingen ten opzichte van de begroting 2022 weergegeven. Onder de lasten staat in elk programma: Bijdrage SED. Dit zijn begrote doorberekende personeelskosten en overhead van de SED organisatie. De afwijkingen zijn ontstaan door wijzigingen in de toerekening van de begrote personeelslasten naar de programma’s en de hogere bijdrage aan de SED organisatie in 2023. Financiële begroting Deze begroting bevat specifieke overzichten en toelichtingen op de exploitatie en balansposten, een uiteenzetting van de financiële positie met een toelichting en het wordt afgesloten met een overzicht van geraamde baten en lasten per taakveld. Bedragen x € 1.000 De bedragen in de tabellen in deze begroting zijn, tenzij anders vermeld, maal € 1.000.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
7
Programmaplan
Bestuur en Dienstverlening
Ruimte
Samenleving
Begroting 2023 gemeente Drechterland
8
Bestuur en dienstverlening
Inleiding De begroting 2023, gebaseerd op het bestuursakkoord: “Samen bouwen aan Drechterland”, geeft de hoofdlijnen van de bestuurlijke ambities voor de komende bestuursperiode aan. De financiële consequenties hiervan worden verwerkt in een eerste begrotingswijziging. Het nieuw gekozen gemeentebestuur werkt eraan om het vertrouwen tussen inwoners en gemeente te bevorderen. Om dat te bereiken luisteren we naar onze inwoners, betrekken ze bij beslissingen en leggen duidelijk uit hoe beleid tot stand komt. Eerlijke communicatie betekent: open zijn over hetgeen niet, of niet op tijd lukt, zodat mensen weten wat ze kunnen verwachten. Voor wat betreft regionale samenwerking betreft onderzoeken we op welke schaal taken het beste uitgevoerd kunnen worden. We maken strategische keuzes en brengen focus aan waarop we bestuurlijk/ ambtelijk willen samenwerken.
Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor doen in 2023. Bestuur en ondersteuning Ambitie Wat willen we bereiken?
In Drechterland hebben we een open bestuurscultuur. We willen het vertrouwen tussen inwoners en gemeente bevorderen. We leggen uit hoe beleid tot stand komt en zijn open over hetgeen niet of niet op tijd lukt. Wat gaan we ervoor doen? We communiceren actief met inwoners over belangrijke onderwerpen op de raadsagenda, zowel digitaal als via dorpsbladen. We implementeren de Wet Open Overheid (WOO) als opvolger van Wet Openbaarheid Bestuur (WOB). We stellen een agenda op met onderwerpen waar de gemeenteraad om kaders wordt gevraagd, voorafgaand aan het maken van beleid. Bestuur en ondersteuning (inwonersparticipatie) Ambitie De gemeente is van en voor de inwoners van Drechterland. Daarom betrekken wij inwoners bij de politiek. Wat willen we bereiken? Inwoners, participeren actief mee. We betrekken inwoners meer bij de inrichting van de wijk, het dorp en/of de omgeving.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
9
Wat gaan we ervoor doen?
Bij burgerparticipatie zijn we vooraf duidelijk zijn, hoe en tot welk niveau er sprake is van participatie. Het Manifest Burgerparticipatie is de basis voor de verdere uitwerkingen. We informeren inwoners beter over de procedure en ondersteuningsmogelijkheden bij inwonersinitiatieven. We betrekken inwoners van 16 jaar en ouder bij de politiek en nodigen ze uit om ‘gast van de raad’ te zijn. We stellen een plan op voor de Raad van 8 met basisschoolleerlingen uit alle kernen, waarbij elke kern vertegenwoordigd is. Deze kinderen geven hun advies over onderwerpen die voor hen belangrijk zijn. We maken het initiatief van een groep jongeren om een SED-jongerenpanel (16 jaar en ouder) op te richten mogelijk.
Dienstverlening Ambitie
De gemeente Drechterland is een professionele organisatie met oog voor de behoeften en vragen van inwoners, ondernemers en organisaties. Wat willen we bereiken? Een snelle en slimme dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en organisaties. Wat gaan we ervoor doen? We investeren in en borgen de kwaliteit van onze dienstverlening, door: - Onze dienstverleningsvisie organisatie breed verder te ontwikkelen; -Hier capaciteit op in te zetten We spelen in op de ontwikkeling op het digitale vlak (producten zijn online te verkrijgen) en op de veranderende functie en taken van burgerzaken. We investeren in en borgen de kwaliteit van onze dienstverlening, door: - Onze dienstverleningsvisie organisatie breed verder te ontwikkelen; - Hier capaciteit op in te zetten. We meten en monitoren de kwaliteit van onze dienstverlening (KCM). We zetten in op verdere digitalisering van onze producten en stemmen onze informatievoorziening hierop af. We zorgen ervoor dat oudere inwoners op maat worden geholpen. We zorgen ervoor dat de website toegankelijk en actueel is. Voor klantcontact via de diverse social media kanalen leggen we in 2023 de focus op webcare.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
10
Regionale samenwerking Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan doen?
we
ervoor
Regionale samenwerking is goed en belangrijk én draagt bij aan onze bestuurskracht. De gemeente Drechterland wil de samenwerking in de regio optimaliseren. We nemen onze verantwoordelijkheid en worden vertegenwoordigd in de regionale samenwerkingsverbanden. Gezien de steeds complexere gemeentelijke taken, werken we samen met de gemeenten Enkhuizen en Stede Broec om adequaat en doeltreffend te zijn. We maken strategische keuzes en brengen focus aan waarop we bestuurlijk/ ambtelijk willen samenwerken.
Algemene dekkingsmiddelen Ambitie In Drechterland maken we zorgvuldige afwegingen bij de besteding van beschikbare middelen. Wat willen we bereiken? Een structureel en reëel evenwichtige financiële positie. De begroting van Drechterland is transparant en toegankelijk. Wat gaan we ervoor We zorgen voor een meerjarig sluitende begroting. doen? Uitgangspunt is dat we de lasten met de jaarlijkse inflatiecijfers indexeren en indien nodig verhogen we gemeentelijke heffingen. Overhead en overige lasten Ambitie De gemeente Drechterland is een professionele gemeente die is uitgerust om de hedendaagse vraagstukken op te kunnen pakken. Wat willen we bereiken? Een sterke SED organisatie. Wat gaan we ervoor doen? We bevorderen dat ambtenaren met plezier voor de gemeente werken. We onderzoeken wat efficiënter opgepakt kan worden, bijvoorbeeld via robotisering en digitalisering. Eventueel samen met de regio. We willen efficiënter werken bevorderen en kosten besparen door bij het Algemeen bestuur van de SED aan te dringen op centrale huisvesting. Wij zijn bereid om te investeren in de verdere doorontwikkeling van de SED organisatie
Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn middelen die geen specifiek bestedingsdoel hebben. Voor een aantal dekkingsmiddelen verwijzen we voor een uitgebreidere toelichting naar andere onderdelen in deze begroting.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
11
Begroting 2023 Lokale heffingen Algemene Uitkeringen Dividenden en rente op obligaties Grondexploitatie Saldo Financieringsfunctie
4.055 32.685 105 616 0
Totaal Algemene dekkingsmiddelen
37.461
Voor een toelichting op de lokale heffingen wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Algemene uitkering gemeentefonds In onderstaand overzicht wordt de totale omvang van de algemene uitkering uit het gemeentefonds weergegeven en het verschil van deze omvang ten opzichte van de omvang zoals die bekend was bij de Kadernota 2022-2026.
2023
2024
2025
2026
31.578
33.027
34.397
32.376
- Septembercirculaire 2022
32.685
34.530
35.657
34.395
Verschil raming AU B2023 tov Kadernota 2022
1.107
1.503
1.260
2.019
voordelig
voordelig
voordelig
voordelig
- Asiel (inburgering)
48
38
- Indexatie Septembercirculaire 2023
350
350
350
350
Netto effect tov Kadernota 2022-2026
709
1.115
910
1.669
voordelig
voordelig
voordelig
voordelig
Kadernota 2022 Begroting 2023:
Taakmutaties
De algemene uitkering uit het gemeentefonds voor de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 is gebaseerd op de Septembericirculaire 2022. In de Kadernota 2022-2026 is nog uitgegaan van de Meicirculaire 2022.. Ten opzichte van deze berekening heeft er over de jaren 2023 tot en met 2026 een positieve bijstelling plaatsgevonden. Dit komt enerzijds doordat het Rijk heeft besloten om het accres (toename gemeentefonds) voor de jaren 2022 tot en met
Begroting 2023 gemeente Drechterland
12
2025 te bevriezen. Anderzijds door de afspraak die gemaakt is dat gemeenten de extra middelen voor jeugd, tot en met 2026, voor 100% mogen meenemen in hun ramingen. Voor het jaar 2026 heeft het Rijk verder besloten om een bedrag van 1 miljard extra toe te voegen aan het gemeentefonds. Voor Drechterland resulteert dit voor 2026 in een extra aanvullend inkomst van ruim € 800.000 De bevriezing van het accres zorgt ervoor dat de bij de Kadernota gepresenteerde afslag voor onderuitputting kan komen te vervallen. Een verdere bijstelling van het accres vindt alleen nog plaats voor loon en prijsontwikkeling. In de Septembercirculaire heeft er een extra bijstelling plaatsgevonden voor loon en prijsontwikkeling voor het jaar 2023 voor een bedrag van € 350.000. In de begroting 2023 is dit bedrag ook opgenomen als last om de stijgende lasten als gevolg van loon en prijsontwikkeling op te vangen. Ten aanzien van de mogelijkheid om de extra middelen jeugd voor 100% mee te nemen geldt verder de afspraak dat ook rekening moet worden gehouden met de geplande besparing van het Rijk op de jeugdzorg in de jaren 2024 en verder. Een besparing die via een pakket van maatregelen van het Rijk zou moeten leiden tot lagere uitgaven, dan wel hogere inkomsten via de invoering van een eigen bijdrage.
In de begroting 2023 en verder is met dit effect rekening gehouden gelijk aan de hoogte van de daling van de algemene uitkering als gevolg van deze besparing van het Rijk. Overhead Overhead moet centraal worden begroot (begroting) en verantwoord (jaarstukken). Onder overhead wordt het geheel van functies verstaan dat gericht is op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden hiervan zijn: leidinggevenden primair proces, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting, financiën en toezicht en controle op de eigen organisatie. Conform het BBV worden baten en lasten van overhead niet meer onder de afzonderlijke beleidsprogramma’s geregistreerd, maar centraal onder een afzonderlijk taakveld. Overhead
Lasten Overhead SED
Baten
4.993
Huisvesting
531
115
ICT DeSom
896
851
Ondersteuning organisatie
157
Communicatie
139
Juridische Zaken
25
Algemene kosten bedrijfsvoering
179
1
Werkplaats
23
31
6.942
999
Totaal Overhead
Vennootschapsbelasting Voor het jaar 2023 wordt rekening gehouden met een nihil last. Met een deel van de activiteiten wordt geen onderneming gedreven, doordat niet wordt voldaan aan een of meerdere ondernemingscriteria.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
13
Met de grondexploitaties wordt wel een onderneming gedreven. De VPB-last van resultaten uit de grondexploitaties wordt bij de jaarrekening berekend. De verwachte grondverkopen in 2023 zijn beperkt waardoor dit naar verwachting niet zal leiden tot een materiële belastinglast voor de gemeente in 2023. Onvoorzien Voor onvoorzien is een bedrag van € 19.500 geraamd. Dit bedrag is gebaseerd op € 1 per inwoner. De doelstelling van de post onvoorzien is het kunnen opvangen van de kosten van onvoorziene omstandigheden op gebeurtenissen.
Met wie werken wij samen? Voor het programma Bestuur en ondersteuning werken we samen met de volgende verbonden partijen, deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen:
SED organisatie Shared Service Centrum ICT DeSom Westfries Archief Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS) Alliander NV NV Bank Nederlandsche gemeenten (BNG)
Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.
Wat mag het kosten? Werkelijk 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Totaal lasten
8.753
9.505
9.801
Totaal baten
-32.755
-35.470
-38.167
Saldo van baten en lasten
-24.002
-25.965
-28.366
Toevoeging aan reserves
0
0
0
Onttrekking aan reserves
-489
-352
-322
-24.491
-26.317
-28.688
Resultaat
Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen B2023 t.o.v. B2022 (>€ 20.000)
Bedrag
V/N
Lasten: Bijdrage SED
189 V
Kapitaallasten
-9 N
Digitaliseren omgevingsvergunningen
-74 N
Bijdrage De Som
-50 N
Bijdrage Historisch archief
-8 N
Begroting 2023 gemeente Drechterland
14
Verzekeringen
13 V
Raad verkiezingen
39 V
VNG Congres
35 V
Indexatie septembercirculaire
-350 N
Overige verschillen
-81 N
Totaal lasten:
-296 N
Baten: Rijksleges paspoorten/ rijbewijzen
32 V
OZB woningen indexatie (VJN 2022)
90 V
OZB verhoging overdracht wegen (VJN 2022)
682 V
OZB woningen 3% verhoging t/m 2024 (BG 2021)
60 V
Verblijfbelasting arbeidsmigranten
-130 N
Algemene uitkering
1.857 V
SPUK
70 V
Overige verschillen
36 V
Totaal baten
2.697 V
Totaal verschil
2.401
V
Lasten: Digitaliseren omgevingsvergunningen (€ 74.000 nadeel) N.a.v. een opdracht van afdeling ruimtelijke ordening gaan we 123 meter omgevingsvergunningen, en de daar bijbehorende constructietekeningen en -berekeningen, digitaliseren. Om een betrouwbare en toegankelijke digitale overheid en informatiehuishouding te garanderen, en tegelijkertijd vooruit te lopen op de Wet Open Overheid die in werking treedt, dient er tot digitalisering en overdracht van genoemde vergunningen naar het Westfries Archief te worden overgegaan. Dit doen we in twee jaar tijd; 74.000 in 2023 en 73.000 in 2024. Bijdrage De Som (€ 50.000 nadeel) De bijdrage aan De Som is in lijn gebracht met de meest recente informatie. Bijdrage Historisch archief (€ 8.000 nadeel) De bijdrage is bijgesteld n.a.v. de gepresenteerde bijdrage 2023 in de begroting van het West Fries Archief. Verzekeringen (€ 13.000 voordeel) Het overzetten van de verzekering werkplaats naar de SED en het realistisch begroten leveren een positief resultaat op van 23.000. Daar en tegen stijgen de kosten met 10.000 van een verzekering n.a.v. de aanbesteding brandverzekering. Raad Verkiezingen 2022 (€ 39.000 voordeel) Het bedrag dat bij de decembercirculaire is uitgekeerd in de vorm van een decentralisatieuitkering en verdeeld op basis van het aantal kiesgerechtigden per gemeente. Naar
Begroting 2023 gemeente Drechterland
15
verwachting zal het totale bedrag nodig zijn voor de extra kosten die nu gemaakt zijn voor de verkiezingen. VNG Congres 2022 (€ 35.000 voordeel) In 2022 werd een bijdrage betaald voor het VNG congres. Dit is in 2023 niet van toepassing. Indexatie Septembercirculaire (€ 350.000 nadeel) In de Septembercirculaire 2022 zijn extra middelen toegekend als gevolg van de loon en prijsontwikkeling voor het jaar 2023. Deze extra middelen zijn in de begroting 2023 nu ook opgenomen als extra last om de kosten van loon en prijsontwikkeling op te vangen. Baten: Rijksleges paspoorten/ rijbewijzen (2023 e.v. € 32.000 voordeel) De verwachting is dat in 2023 en verder € 32.000 meer aan leges wordt ontvangen voor paspoorten en rijbewijzen. Budgetten Kadernota 2023 en Voorjaarsnota 2022 (2023 e.v. € 832.000 voordeel) In de Kadernota 2023 en de Voorjaarsnota 2022 zijn de volgende budgetten bijgesteld: - OZB verhoging overdracht wegen - OZB woningen indexatie - OZB woningen 3% verhoging t/m 2024 Verblijfbelasting arbeidsmigranten (2023 e.v. € 130.000 nadeel) De raming blijkt te hoog gebleken. Algemene uitkering gemeentefonds (€ 1.857.000 voordeel) Ten opzichte van 2022 is er sprake van een toename van het accres dat leidt tot een hogere algemene uitkering. Daarnaast heeft het Rijk besloten het accres te bevriezen waardoor de eerder geraamde afslag voor onderuitputting is komen te vervallen.
Specifieke uitkering BTW sport (SPUK) (€ 70.000 voordeel) Sinds 1 januari 2019 kunnen gemeenten, sportverenigingen en sportstichtingen de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport niet meer in aftrek brengen. Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties en de aanschaf van sportmaterialen te stimuleren, kunnen gemeenten sinds die datum gebruikmaken van de Regeling specifieke uitkering stimulering sport. De verwachte investeringen zijn hoger dan 2022. Daarbij verwachten we ook dat een hoger percentage van wat wordt ingediend ook daadwerkelijk wordt terugbetaald.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
16
Ruimte
Inleiding Wonen en bouwen We willen een gezonde evenwichtige woningmarkt met passende woningen, voor nu en later. Het college geeft in 2023 uitvoering aan onder meer de volgende zaken op het vlak van bouwen en wonen, zowel op regionaal niveau als op lokaal niveau: -
-
Wij treffen voorbereidingen voor de ontwikkeling van diverse woningbouwprojecten zoals Venhuizen Centrum West, de MFA’s in Schellinkhout en Westwoud en de sportvelden in Schellinkhout en inventariseren wij locaties met mogelijkheden om versneld flexwoningen te realiseren voor verschillende doelgroepen; wij werken in 2023 in regionaal verband onder meer aan een woonbehoefteonderzoek voor de regio; wij geven in 2023 verder uitvoering aan het uitvoeringsprogramma van de woonvisie; wij geven in 2023 verder uitvoering aan het implementeren van de Omgevingswet.
Veiligheid Drechterland is één van de veiligste gemeenten van West-Friesland. Om dit te borgen en waar nodig te verbeteren geeft het college in 2023 uitvoering aan onder meer de volgende zaken op het vlak van veiligheid. -
Wij breiden de inzetbare uren van de Boa’s uit en zal een professionalisering van het vakmanschap plaats vinden. Wij geven uitwerking aan de aanpak alcohol-, drugsgebruik, gokverslaving en criminaliteit. Wij meer bewustwording creëren over cybercriminaliteit bij inwoners en ondernemers. Wij de weerbaarheid tegen ondermijning versterken.
Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor doen in 2023. Veiligheid Ambitie
Drechterland is en blijft één van de veiligste gemeenten van West-Friesland. Wat willen we bereiken? De veiligheid borgen en waar nodig verbeteren. Wat gaan we ervoor doen? We verbeteren kwalitatief de handhaving en zijn meer zichtbaar. We stellen hiervoor meer uren beschikbaar voor BOA inzet.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
17
Zorg en Veiligheid Ambitie Wat willen we bereiken?
Veilige woonomgeving.. We geven uitwerking aan de aanpak alcohol-, drugsgebruik, gokverslaving en criminaliteit onder de jeugd. Maar ook betere aanpak op verslaving bij volwassenen. Wat gaan we ervoor doen? We hebben extra aandacht voor wapenbezit, middelgebruik en drugsoverlast. We intensiveren onze aanpak overmatige alcohol- en drugsgebruik en hebben aandacht voor verslavingsproblematieken. Zorg en Veiligheid Ambitie Veilige woonomgeving. Wat willen we bereiken? Veiligheid in eigen huis en op straat verbeteren Wat gaan we ervoor doen? We continueren buurtbemiddeling. We moedigen buurtpreventie aan. Crisisbeheersing en cybercrime Ambitie (project) Brandveilig leven. Wat willen we bereiken? De brandveiligheid en het veiligheidsbewustzijn van de inwoners van de gemeente Drechterland vergroten. Wat gaan we ervoor doen? We continueren voorlichting brandveiligheid. We geven online en fysieke woningchecks. Crisisbeheersing en cybercrime Ambitie De gemeente is digitaal weerbaar. Wat willen we bereiken? Bewustwording creëren over cybercriminaliteit bij inwoners en ondernemers. Wat gaan we ervoor doen? We geven voorlichting over cybercriminaliteit aan jongeren en senioren. We bereiden ons voor op cybercrises en online aangejaagde ordeverstoring. Ondermijning Ambitie
Het bestuur, de SED organisatie en de maatschappij is weerbaarder tegen ondermijning. Wat willen we bereiken? Weerbaarheid tegen ondermijning versterken. Wat gaan we ervoor doen? We creëren bewustwording, versterken de informatiepositie en geven structureel opvolging aan signalen. We ondersteunen initiatieven die ondermijning tegengaan. We voorkomen, bestrijden en beschermen slachtoffers van mensenhandel en uitbuiting middels het opstellen van beleid en het versterken van de informatiepositie. We blijven oneigenlijk gebruik van woningen handhaven en voeren controles voor humane en veilige arbeidshuisvesting uit. We prioriteren handhavingszaken Bouw en Woningtoezicht en voldoen aan de WKB.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
18
Beheer openbare ruimte Ambitie
De wegen, paden, pleinen, openbaar groen, openbare verlichting, bruggen en kunstwerken op het vastgestelde kwaliteitsniveau brengen en houden. Wat willen we bereiken? De openbare verlichting veilig en functioneel houden. Wat gaan we ervoor doen? We continueren in 2023 het planmatig vervangen van de openbare verlichting om de bedrijfszekerheid van de straatverlichting op termijn te waarborgen. We doen dit voor het behoud van de verkeersveiligheid en sociale veiligheid. We waarborgen het veilig werken aan elektrische installaties en het functioneren van de openbare verlichting door de voedingskasten en kabels planmatig te vervangen. Beheer openbare ruimte Ambitie
De wegen, paden, pleinen, openbaar groen, openbare verlichting, bruggen en kunstwerken op het vastgestelde kwaliteitsniveau brengen en houden. Wat willen we bereiken? De wegen conform vastgesteld kwaliteitsniveau veilig en toegankelijk houden. Wat gaan we ervoor doen? We voeren in 2023 groot onderhoud uit aan het wegenareaal, zowel aan het asfalt als elementenverhardingen. We werken in 2023 het achterstallig onderhoud aan het asfalt weg door deze wegen te voorzien van een nieuwe asfalt-deklaag. We continueren in 2023 het groot onderhoud aan diverse voet- en fietspaden met als doel het aantal meldingen/ klachten van de burger over de staat van de voet, - en fietspaden te verminderen. We gaan In 2023/2024 een onderzoek uitvoeren naar de noodzaak tot een integrale reconstructie van de Streekweg (zoals die bijvoorbeeld ook is uitgevoerd op de Hemmerbuurt). We onderzoeken op welke onderdelen van de Streekweg een integrale reconstructie plaats kan vinden (inclusief bijvoorbeeld het vervangen van de riolering, de aanleg van een regenwaterriool en het verbeteren van de trottoirs). We bereiden op basis van de uitkomsten van het onderzoek in 2023 een investeringsvoorstel voor die aan de raad wordt voorgelegd. We onderzoeken in 2023/ 2024 de noodzaak tot een integrale reconstructie van de Zuiderdracht.
Beheer openbare ruimte: Bomen Ambitie De wegen, paden, pleinen, openbaar groen, openbare verlichting, bruggen en kunstwerken op het vastgestelde kwaliteitsniveau brengen en houden. Wat willen we bereiken? Duurzaam beheer bomenbestand.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
19
Wat gaan we ervoor doen?
We volgen de uitgangspunten uit het omgevingsprogramma bomen voor het beheer en onderhoud van de bomen. We inspecteren bomen in een cyclus van 3 jaar en voeren waar nodig onderhoudsmaatregelen uit.
Beheer openbare ruimte Ambitie
De wegen, paden, pleinen, openbaar groen, openbare verlichting, bruggen en kunstwerken op het vastgestelde kwaliteitsniveau brengen en houden. Wat willen we bereiken? Onderhoud van de openbare buitenruimte op niveau laag. Wat gaan we ervoor doen? We bewaken de beeldkwaliteit door vier keer per jaar het reguliere beheer en onderhoud te monitoren. Beheer openbare ruimte: uitbreiding bomenbestand Ambitie De wegen, paden, pleinen, openbaar groen, openbare verlichting, bruggen en kunstwerken op het vastgestelde kwaliteitsniveau brengen en houden. Wat willen we bereiken? Uitbreiding bomenbestand. Wat gaan we ervoor doen? We realiseren een kroonbedekkingsvolume van 30% van de openbare ruimte om te komen tot een vergroening van de wegen. Deze realisatie geeft een geleidelijke invulling van enkele doelstellingen uit het omgevingsprogramma Bomen. Voor een duurzame groeiplaatsinrichting zullen de kosten hoger uitvallen. Beheer openbare ruimte: Bruggen en oeververdediging Ambitie De wegen, paden, pleinen, openbaar groen, openbare verlichting, bruggen en kunstwerken op het vastgestelde kwaliteitsniveau brengen en houden. Wat willen we bereiken? Het in stand houden van veilige en functionele verkeersbruggen en fiets- en voetgangersbruggen. Wat gaan we ervoor doen? We voeren In 2023 klein- en groot onderhoud aan de bruggen uit. We vervangen vijf bruggen.
We continueren de vervanging van beschoeiing en de aanleg van natuurvriendelijke oevers. Beheer openbare ruimte: Watergangen Ambitie De wegen, paden, pleinen, openbaar groen, openbare verlichting, bruggen en kunstwerken op het vastgestelde kwaliteitsniveau brengen en houden. Wat willen we bereiken? Een goed onderhouden watersysteem. Wat gaan we ervoor doen? We stellen een baggerplan op voor het water dat in beheer blijft bij onze gemeente. Hierbij nemen we de kosten en dekkingsmogelijkheden in op. Beheer openbare ruimte: Digitale bereikbaarheid Ambitie Goede digitale bereikbaarheid. Wat willen we bereiken? Er ligt een glasvezelnetwerk die voorziet in de behoefte van inwoners en bedrijven. Wat gaan we ervoor doen? We werken mee aan de aanleg van een glasvezelnetwerk en zorgen dat de begeleiding en toezicht in goede banen wordt geleid.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
20
Beheer openbare ruimte: Veilig buitengebied Ambitie De wegen, openbaar groen, openbare verlichting, bruggen en kunstwerken in het buitengebied worden veilig en functioneel gehouden. Wat willen we bereiken? De openbare ruimte in het buitengebied voldoet aan de norm 'Veilig'. Wat gaan we ervoor doen? Vanaf 1 januari 2023 is de gemeente verantwoordelijk voor het onderhoud van de openbare ruimte in het buitengebied. We continueren in het buitengebied het cyclus onderhoud voor het openbare groen en bermsloten en het klein- en groot onderhoud aan de wegen, openbare verlichting, bruggen en riolering. Beheer openbare ruimte: Verkeerssituatie Ambitie Drechterland kent een goed sterk wegennetwerk met een goede doorstroming. Wat willen we bereiken? Verkeerssituatie verbeteren Opstellen verkeersplan en uitvoeringsplan. Wat gaan we ervoor doen? We stellen een verkeersplan op die een bijdrage levert aan de verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. Het verkeersplan heeft een geldigheid van 10 jaar. We stellen daarnaast een uitvoeringsplan op die bestaat uit een knelpunten- en wensenoverzicht, een afwegingskader, een prioritering van de uit te voeren maatregelen en een kostenraming van de maatregelen. Beheer openbare ruimte: Verkeerssituatie Ambitie Drechterland kent een goed sterk wegennetwerk met een goede doorstroming. Wat willen we bereiken? Opstellen verkeersmodel.
Wat gaan we ervoor doen? We stellen een verkeersmodel op om inzicht te krijgen in de huidige en toekomstige verkeers- en vervoersstromen. Met dit model wordt de impact van veranderingen of locatieontwikkelingen in beeld gebracht en kunnen deze worden gekoppeld aan een regionaal verkeersmodel. Economie Ambitie
Drechterland is een gemeente waar economie ruim baan wordt geboden. Wat willen we bereiken? Bieden van aantrekkelijk klimaat voor ondernemers. Wat gaan we ervoor doen? Regionaal werken we samen aan de Regionaal Economische Agenda met projecten. We geven uitvoering aan ondernemerspeiling per 2 jaar. We nemen deel aan Startersloket. We stellen een jaarlijks accountplan op. We zetten in op Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) op bedrijventerreinen.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
21
We nemen deel aan Ontwikkelingsbedrijf NoordHolland Noord.
Economie Ambitie
Drechterland is een gemeente waar economie ruim baan wordt geboden Wat willen we bereiken? Partijen weten elkaar te vinden in de onderlinge samenwerking en trekken waar mogelijk gelijk op Wat gaan we ervoor doen? We verbeteren samenwerking en streven naar een optimaal contact tussen belangenpartijen en gemeente, zoals ondernemersverenigingen We voeren in SED-verband een locatieonderzoek uit over uitbreiding / nieuwvestiging van bedrijven Economie Ambitie
Drechterland is een gemeente waar economie ruim baan wordt geboden Wat willen we bereiken? Versterken toeristisch product Wat gaan we ervoor doen? We nemen deel aan Destinatie Marketingorganisatie Holland boven Amsterdam (DMO HbA). We stimuleren toeristische samenwerking in Drechterland We stimuleren toeristische samenwerking in Westfriesland. Duurzaamheid en milieu: Riolering Ambitie Voldoen aan de zorgplichten op het gebied van stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Wat willen we bereiken? Doelmatig beheer van afvalwater, overtollig grondwater en regenwater. Wat gaan we ervoor doen? Acties uitvoeren conform het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) Drechterland. Duurzaamheid en milieu: Klimaat & Duurzaamheid Ambitie
Drechterland kent een duurzame klimaatbestendige bebouwde omgeving. Wat willen we bereiken? CO2 reduceren door verduurzamen bebouwde omgeving (mitigatie). Wat gaan we ervoor doen? We stimuleren energie besparing bij kwetsbare huishoudens. We stellen beleid op inzake plaatsing zonnepanelen. We vergroten het aandeel opwek duurzame energie. We zetten in op Nul op de meter/beter en klimaatbestendig. We ontplooien initiatieven verduurzaming We stimuleren Duurzame warmte bebouwde omgeving: Wekuitvoeringsplannen opstellen vanuit de kennis en evaluatie van de SED Pilot ‘Buurtwarmte Enkhuizen’.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
22
We onderzoeken mogelijkheden ondersteunende financiële middelen voor inwoners. We verbeteren biodiversiteit en vergroening van de buitenruimte. We stimuleren efficiënt gebruik van materialen en deeleconomie. We verduurzamen ons eigen vastgoed. We verduurzamen het gemeentelijke beheer (alle eigendommen en processen). Duurzaam Ondernemersloket Westfriesland geeft uitvoering aan energiescans. We stellen een verduurzamingsprogramma op. Wij houden vast aan een minimale afstand van 600 meter tussen windmolens en bebouwing. We onderzoeken of we voor kleine molens met een hoogte van maximaal 15 meter op agrarische erven een uitzondering maken. Daarin vinden wij een helder afwegingskader noodzakelijk.
Duurzaamheid en milieu: Klimaat & Duurzaamheid Ambitie
Drechterland kent een duurzame klimaatbestendige bebouwde omgeving. Wat willen we bereiken? Verduurzamen eigen organisatie. Wat gaan we ervoor doen? We verduurzamen ons eigen vastgoed. We verduurzamen het gemeentelijke beheer (alle eigendommen en processen).
Duurzaamheid en milieu: Klimaat & Duurzaamheid Ambitie Drechterland kent een duurzame klimaatbestendige bebouwde omgeving. Wat willen we bereiken? Verduurzamen bedrijventerreinen. Wat gaan we ervoor doen? Duurzaam Ondernemersloket Westfriesland geeft uitvoering aan energiescans. We stellen een verduurzamingsprogramma op. Duurzaamheid en milieu: Afval Ambitie Drechterland beschikt over een adequate afvalinzameling en – verwerking. Wat willen we bereiken? Een goede afweging tussen kosten, milieu en dienstverlening Wat gaan we ervoor doen? Uitvoering geven aan Afvalbeleidsplan. Sturen op milieu en kosten. Verbeteren contractmanagement, waaronder evaluatie DVO. Kennis en slagkracht verbeteren. Ruimtelijke ontwikkeling Ambitie
Een gezonde evenwichtige woningmarkt met passende woningen, voor nu en later.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
23
Wat willen we bereiken?
Versnelling van de woningbouwopgave met/en een betaalbaar, gedifferentieerd, aantrekkelijk en duurzaam woonaanbod voor iedere doelgroep; Wat gaan we ervoor doen? We stellen een uitvoeringsprogramma woningbouw samen met prioritering van woningbouwprojecten. We inventariseren locaties met mogelijkheden tot de versnelde realisatie van flexwoningen. We treffen voorbereidingen voor de ontwikkeling van Venhuizen Centrum West. We treffen voorbereidingen voor de ontwikkeling van eerste locatie Westwoud. We treffen voorbereidingen voor de ontwikkeling van een tweede locatie Venhuizen. We ontwikkelen de MFA in Westwoud. We ontwikkelen de MFA in Schellinkhout. We treffen voorbereidingen voor de ontwikkeling van woningbouw op de voormalige sportvelden in Schellinkhout. We maken een afweging voor de ontwikkeling van Woudia/Woudlust. We voeren het uitvoeringsprogramma van het woonprogramma uit. We stellen een projectenmonitor op. We maken prestatieafspraken met de Woonschakel, het Grootslag en de huurdersverenigingen. We sturen op basis van de uitgangspunten van het woonprogramma op passende woon(zorg)vormen voor senioren bij woningbouwinitiatieven. Ruimtelijke ontwikkeling: Woningen Ambitie Een gezonde evenwichtige woningmarkt met passende woningen, voor nu en later. Wat willen we bereiken? West-Friesland behoort tot de 10 beste woonregio’s van Nederland.
Wat gaan we ervoor doen? We stemmen woningbouwinitiatieven regionaal af op basis van het regionale afwegingskader. We onderzoeken in regionaal verband de woonbehoefte van West-Friesland. We onderzoeken in regionaal verband de wenselijkheid en haalbaarheid van woningsplitsing, woningdelen en kamergewijze verhuur. Ruimtelijke ontwikkeling: Omgevingswet Ambitie Implementatie van de Omgevingswet Wat willen we bereiken? Invoeren Omgevingswet, wet kwaliteitsborging en regelgeving overzichtelijk en duidelijk maken. Wat gaan we ervoor doen? We sluiten aan op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). We starten met de werkzaamheden voor het gemeente brede omgevingsplan.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
24
We stellen de verordening fysieke leefomgeving vast. We stellen, samen met Enkhuizen en Stede Broec, als pilot een deelomgevingsplan op.
Ruimtelijke ontwikkeling: Omgevingsvisie Ambitie Omgevingsvisie Wat willen we bereiken? Vaststellen van integrale visie op de fysieke omgeving van Drechterland. Wat gaan we ervoor doen? We bereiden samen met inwoners, bedrijven en instellingen een omgevingsvisie voor en leggen deze in de tweede helft van 2024 ter vaststelling aan de raad voor.
Met wie werken wij samen? Voor het programma Ruimte werken we samen met de volgende verbonden partijen, deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen:
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Archeologie West-Friesland Recreatieschap Westfriesland Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord en Afvalbeheer Westfriesland (ABWF)
Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen. Verplichte indicatoren Naam indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Functiemenging Vestigingen (van bedrijven)
Eenheid Bron Aantal per 1.000 Bureau Halt jongeren Aantal per 1.000 CBS inwoners Aantal per 1.000 CBS inwoners Aantal per 1.000 CBS inwoners Aantal per 1.000 CBS inwoners % LISA Aantal per 1.000 inwoners van 15 tm 64 jaar LISA
Omvang huishoudelijk kg per inwoner restafval Hernieuwbare elektriciteit % Gemiddelde WOZ waarde x € 1.000 Nieuw gebouwde woningen Demografische druk
CBS RWS CBS Basisregistratie Aantal per 1.000 adressen en woningen gebouwen % CBS
Begroting 2023 gemeente Drechterland
2019
2020
2021
2022
7
3
9
n.b.
0,3
1
0,5
n.b.
2,8
1,8
2,3
n.b.
2,5
1
0,8
n.b.
3,6
4,6
4,3
n.b.
42,1
n.b.
41,4
n.b.
147,6
156,6
157
n.b.
134 13,2 267
135 18,8 287
n.b. n.b. 306
n.b. n.b. n.b.
11,1
4,7
4
n.b.
79,4
79,1
79,2
79,6
25
Gemeentelijke woonlasten In euro's eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten In euro's meerpersoonshuishouden
COELO
679
681
702
n.b.
COELO
784
786
810
n.b.
Wat mag het kosten? Werkelijk 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Totaal lasten
25.326
15.698
14.096
Totaal baten
-19.787
-6.505
-6.374
Saldo van baten en lasten
5.539
9.193
7.722
Toevoeging aan reserves
1.151
3.929
750
Onttrekking aan reserves
-1.145
-4.393
-660
Resultaat
5.545
8.729
7.812
Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen B2023 t.o.v. B2022 (>€ 20.000)
Bedrag
V/N
Lasten: Bijdrage SED
-296 N
Kapitaallasten
-45 N
Incidentele budgetten
2.270 V
Budgetten Kadernota 2023 en Voorjaarsnota 2022
-416 N
Bijdrage Veiligheidsregio
-44 N
Riolering
66 V
Afvalinzameling
-57 N
Bouwgrondexploitaties
201 V
Inzet BOA's
-27 N
Openbaar groen
-18 N
Verzekeringen
-25 N
Overige verschillen
-7 N
Totaal lasten:
Begroting 2023 gemeente Drechterland
1.602 V
26
Baten: Budgetten Kadernota 2023 en Voorjaarsnota 2022
-489 N
Bijdrage Hoogheemraadschap baggeren
-20 N
Bouwgrondexploitaties
202 V
Riolering
39 V
Afvalinzameling
114 V
Klimaat en duurzaamheid
40 V
Overige verschillen
-18 N
Totaal baten
-132 N
Totaal verschil
1.470
V
Lasten Incidentele budgetten (€ 2.270.000 voordeel) In het overhevelingsbesluit is besloten om de volgende budgetten op te nemen: - Planvorming/ onderzoekskosten wegen (BG2022) € 25.000 - Achterstallig onderhoud wegen (BG2022) € 1.300.000 - Herstellen asfalt 't Laantje (OVH) € 85.000 - Verkeersscenario Hoogkarspel Nieuweweg (OVH) € 36.000 - Fietsenbeleidsplan (OVH) € 25.000 - Noord-Zuidverbinding (OVH) € 51.000 - Parkeren Uiterdijk (OVH) € 23.000 - Pilot gasloos (OVH) € 35.000 - Warmtetransitievisie (OVH) € 115.000 - Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie (OVH) € 24.000 - Ondermijning (OVH) € 74.000 - Ruimtelijk kader zon en wind (OVH) € 20.000 - Veiligheidsregio (NJN) € 86.000 - VTH beleid (VJN) € 35.000 - Omgevingswet (OVH en VJN) € 261.000 - Natuurwaarden Padlandbos (NJN) € 75.000 Budgetten Kadernota 2023 en Voorjaarsnota 2022 (€ 416.000 nadeel) In de Kadernota 2023 en Voorjaarsnota 2022 zijn de volgende budgetten vrijgemaakt: - Overdracht wegen (VJN 2022) - Glasvezelaanleg, toezicht en projectleiding (VJN 2022) - Klimaat en Duurzaamheid Bijdrage Veiligheidsregio (€ 44.000 nadeel) Op basis van de begroting 2023 Veiligheidsregio. Riolering (€ 66.000 nadeel) De kosten van gas en elektra levering zijn t.g.v. de oorlog in de Oekraïne en de leveringsbeperkingen door Rusland enorm gestegen. De energiecontracten van gemeenten SED vallen onder het Hollands Kroon Collectief.
In gezamenlijkheid met de overige deelnemers is gekozen voor de gemiddelde indexprijs (2-jarige index). T.o.v. 2022 betekent dit voor 2023 een verdubbeling van de leveringsprijs. Indien er geen gemiddelde indexprijs van toepassing zou zijn geweest zou er een driedubbele prijsstijging te verwachten zijn zo is door leverancier HVC medegedeeld.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
27
Afvalinzameling (€ 57.000 nadeel) Door indexering (CPI) van de DVO met HVC en de verwachte hogere verwerkingskosten voor 2023 stijgen de uitgaven. Bouwgrondexploitaties (€201.000 voordeel) Jaarlijks wordt het saldo van lasten en baten geactiveerd en verantwoord op de balans. Op deze wijze ontstaat op de balans een boekwaarde per project. Deze lasten en baten hebben dus in eerste instantie geen invloed op begroting en jaarrekening. Pas wanneer een exploitatie is afgerond wordt een financiële afwikkeling gemaakt en komt een eventueel eindresultaat ten gunste of ten laste van de begroting en de jaarrekening van dat jaar. Inzet BOA's (€ 27.000 nadeel) BOA’s verrichten belangrijk werk en hebben de afgelopen jaren een steeds groter takenpakket gekregen. Middels de uitbreiding van de uren van de BOA’s en professionalisering van hun middelen, zullen de extra middelen uit de meicirculaire 2022 gebruikt worden om de lokale veiligheid en handhaving te versterken. Onderhoud groen (€18.000 nadeel) In de begroting 2023 is rekening gehouden met een inflatie van 3%. Verzekeringen (€ 25.000 nadeel) Door de aanbesteding brandverzekering stijgen diverse premies binnen dit programma.
Baten Budgetten Kadernota 2023 en Voorjaarsnota 2022 (€ 489.000 nadeel) In de Kadernota 2023 en de Voorjaarsnota zijn de volgende baten gewijzigd: - HHNK gewenningsbijdrage overdracht wegen - Glasvezelaanleg, leges inkomsten - Glasvezelaanleg, bijdrage van derden in de kosten Bijdrage Hoogheemraadschap baggeren (€ 20.000 nadeel) Er worden geen taken meer uitgevoerd voor het Hoogheemraadschap in verband met de overdacht van het stedelijk water waardoor er ook geen inkomst meer wordt ontvangen. Bouwgrondexploitaties (€202.000 voordeel) Zie toelichting op de lasten. Opbrengst riolering (€39.000 voordeel) Het product riolering is 100% kostendekkend. Door de stijgende kosten neemt de opbrengst ook toe. Afvalinzameling (€ 114.000 voordeel) Het product Afvalinzameling is 100% kostendekkend. Door de stijgende kosten neemt de opbrengst ook toe. Klimaat en duurzaamheid (€40.000 voordeel) Voor klimaat en duurzaamheid kunnen we subsidie aanvragen bij de Provincie en het Rijk. We verwachten dat dit jaarlijks zo'n € 40.000 oplevert.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
28
Toelichting op afwijkingen reserves Toelichting afwijkingen B2023 t.o.v. B2022 (>€ 20.000)
Bedrag
V/N
Lasten: Storting BR - glasvezelaanleg
497 V
Storting BR - overdracht wegen
-64 N
Storting BR - afschrijvingslasten Hemmerbuurt
3.000 V
Winstnemingen bouwgrondexploitaties
-254 N
Totaal lasten:
3.179 V
Baten: Onttrekking AR - reserve afschrijving Hemmerbuurt
-3.000 N
Onttrekking AR - budgetten overhevelingsbesluit
-122 N
Onttrekking AR - woonprogramma
-10 N
Onttrekking AR - bouwgrondexploitaties
71 V
Onttrekking BR Verkeersinfrastructuur t.b.v. achterstallig onderhoud wegen
-672 N
Totaal baten
-3.733 N
Totaal verschil
-554
N
Lasten: Reserves Kadernota 2023 en Voorjaarsnota 2022 (€ 433.000 voordeel) In de Kadernota 2023 en de Voorjaarsnota 2022 zijn de volgende dotaties gedaan aan de reserves. - Reserve Glasvezelaanleg - Reserve overdracht wegen Reserve afschrijvingslasten Hemmerbuurt (€ 3.000.000 voordeel) In 2022 is er incidenteel een bedrag van € 3.000.000 gestort in de reserve afschrijvingslasten ter dekking van de afschrijvingslasten van de reconstructie Hemmerbuurt. Winstnemingen bouwgrondexploitaties (€ 254.000 nadeel) In 2023 zijn de geraamde winstnemingen hoger dan in 2022. Daarnaast vindt ook een hogere afstorting plaats voor bovenwijkse voorzieningen, het landschapsplan en de reserve verkeersinfrastructuur. Baten: Reserve afschrijvingslasten Hemmerbuurt (€ 3.000.000 nadeel) In 2022 is er incidenteel een bedrag van € 3.000.000 onttrokken aan de algemene reserves en gestort in de reserve afschrijvingslasten ter dekking van de afschrijvingslasten van de reconstructie Hemmerbuurt. Algemene reserve – budgetten overhevelingsbesluit (€ 122.000 nadeel) Tegenover een aantal overgehevelde budgetten in 2022 stond een incidentele dekking uit de algemene reserve.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
29
Algemene reserve - Woonprogramma (€ 10.000 nadeel) In 2022 wordt er € 10.000 meer onttrokken aan de de algemene reserve ter dekking van de kosten die samenhangen met het Woonprogramma. Algemene reserve - Grondexploitatie (€ 71.000 voordeel) In 2023 onttrekken we meer uit de algemene reserve ter dekking van de afstorting van de middelen vanuit de grondexploitatie Zuiderkoggen voor bovenwijkse voorzieningen, het landschapsplan en de reserve verkeersinfrastructuur. Reserve Verkeersinfrastructuur – achterstallig onderhoud wegen (€ 672.000 nadeel) In 2022 is er incidenteel een bedrag van € 672.000 onttrokken aan de reserve verkeersinfrastructuur ter dekking van de kosten van achterstallig onderhoud wegen.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
30
Samenleving
Inleiding Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor doen in 2023. Onderwijs Ambitie
Kinderen in de gemeente Drechterland krijgen les in een leeromgeving die bijdraagt aan hun ontwikkeling in aantrekkelijke, veilige en gezonde schoolgebouwen. Wat willen we bereiken? We willen onderwijs huisvesting van scholen toekomstbestendig houden. Wat gaan we ervoor doen? Het integraal huisvestingsplan vertalen we door met de financiële gevolgen. We onderzoeken het huidige (voor)schoolaanbod van Venhuizen in het licht van woningbouwplannen. Sport, cultuur en recreatie Ambitie
Drechterland kent een rijk verenigingsleven, goede sportactiviteiten en een gevarieerd cultureel aanbod. Wat willen we bereiken? Bevorderen verenigingsleven, sportactiviteiten en cultureel aanbod. Wat gaan we ervoor doen? We zetten in op talentontwikkeling, zingeving, ontmoeting en een gezonde levensstijl bij kinderen en jongeren. Er komt een plan voor een betere samenwerking en afstemming tussen sport, kunst- en cultuur. De inzet van het jongerenwerk sluit aan op deze ambitie. Sociaal Domein Ambitie
De gemeente verleent professionele zorg tegen verantwoorde kosten. Wat willen we bereiken? Betaalbare en effectieve zorg voor de meest kwetsbaren. Wat gaan we ervoor doen? We richten onze inkoop efficiënter en effectiever in door het nieuwe regionale inkooptraject Wmo en jeugdzorg. Scherpere afbakening van de wettelijke taken en eigen verantwoordelijkheden.
Begroting 2023 gemeente Drechterland
31
We zetten in op preventie en vroegtijdige signalering, met extra focus op mentale problemen. Opstellen van een plan van aanpak, met extra aandacht voor mentale problemen bij jongeren. We zetten in op een Integrale aanpak wonen, zorg en vergrijzing en spelen adequaat in op ouder worden en langer thuis wonen door deelname aan de taskforce wonen en zorg. Hierin werken we samen met woningcorporaties, zorgorganisaties en maatschappelijke partners om dit vraagstuk gezamenlijk op te pakken.
Sociaal Domein Ambitie
Drechterland is een gezonde gemeente waarin iedereen meedoet. Wat willen we bereiken? Iedereen mee laten doen. Wat gaan we ervoor doen? We stellen een regionale aanpak energiearmoede op in samenwerking met duurzaamheid. We focussen op duurzame arbeidsplaatsen en leren bij bedrijven in de regio en zetten in op duurzame matching door WerkSaam. Vanuit het ontwikkelfonds aan de slag met omscholingsmogelijkheden. We stellen een plan op voor effectievere inzet van jeugd- en jongerenwerk waarbij zij zich meer richten op de ondersteuning van jongeren met psychische problemen en zij jongeren ondersteunen bij het organiseren van activiteiten. We bieden professionele bemiddeling bij vechtscheidingen en de inzet van een kind behartiger. De huidige pilot wordt geëvalueerd. Wij komen met een aanpak om zorg cliënten met bijstand te ondersteunen en activeren en sluiten hiermee aan bij lopende wetswijzigingen Sociaal Domein Ambitie
Drechterland is een gezonde gemeente waarin iedereen meedoet. Wat willen we bereiken? Inspelen op toenemende vergrijzing op het gebied van zorg en wonen. Wat gaan we ervoor doen? We stimuleren activiteiten om isolement onder ouderen te voorkomen. Het huidige plan van aanpak eenzaamheidsbestrijding wordt geëvalueerd . Voor een eventuele bijstelling en voortzetting volgt een apart collegebesluit met de bijbehorende kosten. We stellen informatie op een toegankelijke wijze beschikbaar en blijven informatie via huis- aan huis en dorpsbladen beschikbaar stellen. We gaan door met preventieve huisbezoeken 80 + .
Begroting 2023 gemeente Drechterland
32
We informeren inwoners over financiële ouderen mishandeling door het project cybercriminaliteit en de berichtgeving daarover. We voeren het PvA dementievriendelijke gemeente verder uit en gaan door met de activiteiten. We ontwikkelen onze rol verder als gemeente en geven brede maatschappelijke aandacht voor het onderwerp.
Volksgezondheid Ambitie Drechterland is een gezonde gemeente. Wat willen we bereiken? Verbeteren gezondheid inwoners. Wat gaan we ervoor doen? We sluiten ook in 2023 aan bij het project ‘In control of alcohol en drugs’ en intensiveren de campagne. We agenderen in de regio dat er wordt gekeken naar andere (aanvullende) effectieve methoden.
Met wie werken wij samen? Voor het programma Samenleving werken we samen met de volgende verbonden partijen, deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen:
WerkSaam Westfriesland Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD)
Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen. Verplichte indicatoren Naam indicator Banen Jongeren met een delict voor de rechter Kinderen in uitkeringsgezin
Netto arbeidsparticipatie
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorzieningen
Eenheid Bron Aantal per 1.000 inwoners 15-74 LISA jaar % 12 t/m 21 jarigen
CBS
% kinderen tot 18 CBS jaar % van de werkzame beroepsbevolking CBS ten opzichte van de beroepsbevolking % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
DUO
% 16 t/m 22 CBS jarigen Aantal per 10.000 CBS inwoners Aantal per 10.000 inwoners van 15- CBS 64 jaar
Begroting 2023 gemeente Drechterland
2019
2020
2021
2022
405
405
396,3
n.b.
0
0
n.b.
n.b.
3
3
n.b.
n.b.
70,1
70,2
n.b.
n.b.
1,5
n.b.
1,3
n.b.
1
1
n.b.
n.b.
140,8
202,8
176,1
n.b.
232,4
243,4
n.b.
n.b.
33
Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Absoluut verzuim Relatief verzuim
Niet-sporters
% van alle jongeren t/m 18 jaar % van alle jongeren t/m 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
CBS
9,6
8,6
n.b.
n.b.
CBS
0,9
1,1
n.b.
n.b.
CBS
n.b.
n.b.
n.b.
n.b.
420
640
n.b.
n.b.
0
0
0
n.b.
18
n.b.
13
n.b.
n.b.
44,1
n.b.
n.b.
Aantal per 10.000 GMSD inwoners Aantal per 1.000 DUO leerlingen Aantal per 1.000 DUO leerlingen % inwoners dat niet wekelijks RIVM, CBS gesport (vanaf 12 jaar)
Wat mag het kosten? Werkelijk 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Totaal lasten
23.060
24.554
24.512
Totaal baten
-5.182
-4.101
-4.042
Saldo van baten en lasten
17.878
20.453
20.470
Toevoeging aan reserves
1.020
3
3
Onttrekking aan reserves
-611
-874
-235
18.287
19.582
20.238
Resultaat
Toelichting afwijkingen B2023 t.o.v. B2022 (>€ 20.000)
Bedrag
V/N
Lasten:
Bijdrage SED
-260 N
Kapitaallasten Verzekeringen KN2021 - Subsidie ventilatie scholen Skitteljacht
255 V
KN2021 - Ombuiging Scherper aan de poort
-35 N
KN2021 - Ombuiging WLZ indicaties
-39 N
Begroting 2023 gemeente Drechterland
-19 N
29 V
34
BG2022 - Coronamiddelen September circulaire 2021 BG2022 - De Stofmolen NJN2021 - Nationaal Programma Onderwijs NJN2021 - Coronamiddelen 2021
33 V 300 V 41 V 90 V
NJN2021 - Overheveling Inburgering, invoeringskosten Wet inburgering