Bijlage Kadernota 2022-2026 Drechterland (2022-14)
Tekst van het document
Kadernota 2022-2026 Drechterland
Inhoudsopgave Inleiding ..................................................................................................................................3 Beslispunten ...........................................................................................................................7 Uitgangspunten Begroting 2023 en de meerjarenraming ........................................................8 Toelichting uitgangspunten .........................................................................................8 Beleidsontwikkelingen ..........................................................................................................10 Programma 3 Beheer openbare ruimte .....................................................................10 Programma 5 Samenleving.......................................................................................10 Programma 6 Milieu ..................................................................................................10 Programma 7 Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling .......................................10 Overhead ..................................................................................................................11 Autonome ontwikkelingen (actueel overzicht van de afwijkingen) .........................................12 Programma 1 Bestuur en ondersteuning
...................................................................14 Programma 3 Beheer Openbare ruimte ....................................................................15 Programma 5 Samenleving.......................................................................................17 Programma 6 Milieu ..................................................................................................21 Programma 7 Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling .......................................22 Programma 8 Algemene dekkingsmiddelen ..............................................................23 Overhead ..................................................................................................................25 Investeringen ........................................................................................................................27 Reserves en voorzieningen ..................................................................................................30
2
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Inleiding Geachte leden van de raad, Hierbij leggen wij aan u de voorjaarsnota 2022 voor. Dit is tegelijkertijd de eerste kadernota van de nieuwe raad en de vijfde en laatste kadernota van dit college. In deze kadernota zijn alle op dit moment bekende financiële ontwikkelingen opgenomen, inclusief de financiële consequenties van de recent verschenen meicirculaire. Al met al is deze kadernota daarmee vooral een informatieproduct dat u kunt gebruiken bij uw oordeelsvorming over de financiële ruimte waarover onze gemeente de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid zal kunnen beschikken. Deze kadernota is beleidsneutraal opgesteld. Dit betekent dat er geen nieuw beleid is opgenomen: voorstellen daartoe dienen door het nieuwe college ontwikkeld worden. Verder wordt bij de autonome ontwikkelingen gerekend met het uitgangspunt van bestaand beleid. Dit betekent dat dat er bijvoorbeeld op het gebied van het jeugdbeleid wel rekening is gehouden met een eventuele stijging van de uitgaven, maar niet met een eventuele aanpassing van het beleid. Met deze kadernota wordt een goed financieel fundament gelegd onder de beleidskeuzes van de nieuwe gemeenteraad. Het geprognosticeerde begrotingsresultaat is voor de jaren 2023 tot en met 2025 positief.
Voor 2026 is de situatie voor alle gemeenten in Nederland niet zo positief, maar dat is een gevolg van een aantal in Den Haag gemaakte keuzes: zo wordt vanaf dat moment bijvoorbeeld (vooralsnog) weer uitgegaan van de zogenaamde opschalingskorting op het gemeentefonds. Ook de algemene reserve laat een positieve ontwikkeling zien, en lijkt daarmee, uitgaande van het in Drechterland gehanteerde uitgangspunt van het op peil houden van die reserve rond de vier miljoen euro, voor de nieuwe raad enige incidentele ruimte te bieden voor beleidsintensiveringen. Daarbij past echter een nadrukkelijke waarschuwing: de ontwikkeling van de financiële situatie vanaf 2026 is nog erg ongewis. Zo wordt bijvoorbeeld vanaf dat jaar de zogenaamde opschalingskorting weer ingevoerd, en wordt het gezamenlijk “trap-op, trapaf” principe van rijksbegroting en gemeentefonds losgelaten. Vooralsnog lijkt dit alles aanleiding te geven voor een stevige financiële aderlating voor gemeenten. Al met al is er nog veel onzeker over hoe de financiën zich op de middellange termijn zullen gaan ontwikkelen: ook de meicirculaire biedt op allerlei punten helaas geen ultieme duidelijkheid. Dit geldt in het bijzonder ook voor het beleidsterrein van de duurzaamheid. Met uw raad is afgesproken dat daarvoor alleen extra middelen ingezet zouden worden, wanneer er duidelijkheid zou zijn over extra rijksmiddelen.
In de meicirculaire wordt alleen voor 2022 die duidelijkheid geboden. Daarmee worden, conform de met uw raad gemaakte afspraak, nu ook alleen voor 2022 extra middelen ter beschikking gesteld. Over de resterende middelen voor het jaar 2023 en verder die in het landelijke coalitieakkoord zijn gereserveerd voor de uitvoeringskosten van gemeenten voor het klimaatakkoord en aanvullend klimaatbeleid, vinden nog gesprekken plaats tussen onder andere de VNG en het Rijk. Wij vragen specifiek uw aandacht voor de ontwikkelingen rondom de MFA in Schellinkhout. Zoals u bij raadsbrief is medegedeeld, heeft dit college ervan afgezien om in deze kadernota een aanvullend krediet te vragen. Mogelijk zal een nieuw college via een separaat voorstel de raad om extra krediet vragen na het zomerreces. Verder wordt in deze kadernota, op basis van het voorzorgsbeginsel, rekening gehouden met de eventualiteit dat de rijksoverheid niet volledig tot uitgifte van de in de rijksbegroting opgenomen middelen zal kunnen komen. Volgens het zogenaamde trap-op, trap-af beginsel
3
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
heeft dat vervolgens consequenties voor de hoogte van de uitkering uit het Gemeentefonds. Wij houden daarom in deze kadernota vooralsnog rekening met het verkrijgen van 80% van de in de meicirculaire begrote accressen. In deze kadernota is sprake van een cumulatieve indexatie van loon- en prijsontwikkeling. De afgelopen maanden zien wij daarnaast een sterke groei van de inflatie en (daaraan gekoppeld) in de meeste sectoren een sterke ontwikkeling van de personeelslasten. In de meicirculaire wordt uitgegaan van een stijging van de personeelslasten met 3,6%. In de begroting van de SED is echter maar rekening gehouden met een stijging van de personeelslasten van 2%. In het kader van prudent financieel beleid is daarom in deze kadernota een reservering opgenomen voor een eventuele extra stijging van de personeelslasten bij de SED met 1,6%. Financieel beeld Kadernota 2022-2026 Het meerjarenperspectief is, nadat de begroting 2022 is vastgesteld, bijgewerkt aan de hand van besluiten die daarna door uw raad zijn genomen. Het geactualiseerde begrotingsresultaat 2022-2026 (exclusief de mutaties van de Kadernota 2022-2026) ziet er als volgt uit. Mutaties ten lasten van het begrotingsresultaat tot en met april 2022
Begrotingsresultaat primitieve begroting 2022
2022 203
2023 -29
2024 70
2025 227
2026 157
- Amendement ombuiging speelvoorz. - Raad november 2021: Najaarsnota 2021
0 -337
0 -69
-10 -69
-10 -69
-10 -69
- Raad Maart 2022: Overhevelingsbesluit
-714
Begrotingsresultaat
-848
-98
-9
148
78
nadelig nadelig nadelig voordelig voordelig
Er zijn voor de Kadernota 2022-2026 diverse mutaties aangeleverd. Na doorrekening hiervan kan het begrotingsresultaat als volgt worden vastgesteld: Begrotingsresultaat na verwerking mutaties Kadernota 2022-2026
Begrotingsresultaat bijgestelde begroting 2022 - Mutaties autonome ontwikkelingen - Mutaties nieuw beleid
Begrotingsresultaat
2022
2023
2024
2025
2026
-848
-98
-9
148
78
-1.147
266
953
1.518
-1.259
0
0
0
0
0
-1.995 nadelig
168 voordelig
944 1.666 voordelig voordelig
-1.181 nadelig
Als gevolg van de mutaties die zijn aangeleverd bij deze Kadernota, is er voor de jaren 2023 tot en met 2025 sprake van een positief resultaat.
4
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Structureel en reëel evenwicht Structureel evenwicht Er moet sprake zijn van structureel financieel evenwicht. Dit geldt per jaarschijf. Hiervan is sprake als de structurele lasten tenminste gedekt worden door structurele baten. Een begroting in structureel evenwicht is een van de uitgangspunten om onder repressief toezicht te vallen. Repressief toezicht betekent dat een gemeente zonder voorafgaande goedkeuring van de provincie de begroting en begrotingswijzigingen kan uitvoeren. Reëel evenwicht Een reëel evenwicht houdt in dat de ramingen volledig, realistisch en haalbaar zijn.
Resultaat na Kadernota 2022-2026
2022 -1.995
2023 168
2024 944
2025 1.666
2026 -1.181
- Incidentele lasten - Incidentele baten
8.347 5.313
366 83
-223 15
-68 0
0 0
706 1.598 voordelig voordelig
-1.181 nadelig
Begrotingsresultaat
1.039 450 voordelig voordelig
Ontwikkeling Algemene reserve Conform uw wens presenteren wij bij elk planning- en controldocument de stand van zaken van de Algemene reserve voor het lopende jaar en de meerjarige ontwikkeling hiervan. Alle genomen besluiten tot en met april 2022 zijn verwerkt. 2022
vrij besteedbaar
stand 1-1-2022 * 8.664
Stortingen Winstneming grondexploitatie Saldo jaarrekening 2021*
storting
432 695
Onttrekkingen Afschrijvingslast MFA Westwoud Voeding reserve afschr lasten (recon. Hemmerbuurt) Cup - Noord Zuid verbinding Verkeersscenarios Hoogkarspel (Nieuweweg) Pilot Gasloos Woonprogramma 2021-2025 Begrotingsresultaat 2022: Primitieve begroting 2022 Saldo Najaarsnota 2021 Saldo overhevelingsbesluit 2022
5
onttrekking stand 31-12-2022
116 3.000 51 36 35 20
203 337 714
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Saldo Kadernota 2022-2026
1.147
Totaal
8.664
1.330
5.456
4.539
In onderstaand overzicht wordt de meerjarige ontwikkeling van de Algemene reserve weergegeven. Daarbij is rekening gehouden met de meerjarige begrotingsresultaten zoals die in het overzicht bij het begrotingsresultaat zijn gepresenteerd.
Jaar
stand 1-1
storting
onttrekking
stand 31-12
2022
8.664
1.330
5.456
4.539
2023
4.539
831
10
5.359
2024
5.359
1.362
0
6.721
2025
6.721
2.351
0
9.072
2026
9.072
0
1.181
7.891
5.874
6.647
In bovenstaand overzicht is verder ook rekening gehouden met de bijgestelde geprognotiseerde winstverwachtingen vanuit de grondexploitatie zoals die bij de jaarrekening 2021 bekend zijn geworden. Het betreft hier de mutatie ten opzichte van de in de huidige begroting opgenomen winstnemingen. Grondexploitatie (bijgestelde winstverw.)
2022
2023
2024
2025
2026
Zuiderkogge 4b
84
231
0
0
0
Reigersborg Zuid 5
-77
108
0
0
0
Kerkbuurt
40
53
0
0
0
S'hout Sportveldenlocatie
0
-921
-960
685
0
47
-529
-960
685
0
6
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Beslispunten Wij stellen u voor: 1. In te stemmen met de uitgangspunten voor het opstellen van de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026; 2. In te stemmen met de voorgestelde autonome mutaties en de mutaties die voortkomen uit de bijstellingen van de reserves en voorzieningen en die leiden tot aanpassing van de begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2026. 3. Kennis te nemen van de gepresenteerde begrotingsresultaten; 4. In te stemmen met de financiële gevolgen van de investeringen voor 2022 en autorisatie te verlenen tot het maximum van het opgenomen investeringsbedrag; 5. De punten 2 tot en met 4 via een begrotingswijziging te verwerken.
7
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Uitgangspunten Begroting 2023 en de meerjarenraming Algemeen Algemene prijsinflatie
+ 3%
Rente Rente op nieuwe investeringen Rente op bestaande investeringen
Rente omslagpercentage Rente omslagpercentage
Tarieven en heffingen Secretarieleges Onroerendezaakbelastingen Lijkbezorgingsrechten Marktgelden
+ 3% + 3% + 3% + 3%
Rioolheffing
+ 2,6% conform GRP
Afvalstoffenheffing
kostendekkende tarieven
Overige Algemene uitkering gemeentefonds Gemeenschappelijke regelingen
Subsidies Alle sectoren
Meicirculaire 2022 Indexering van de lonen + 2,3% Indexering van de prijzen + 2,3%
Indexering van de lonen + 3,6% Indexering van de prijzen + 3%
SED organisatie
VJN2022 en B2023 SED Organisatie
Toelichting uitgangspunten Algemeen Voor prijsgevoelige budgetten wordt in beginsel rekening gehouden met een inflatiepercentage gebaseerd op de CPB verwachting van maart 2022 (Prijsontwikkeling Bruto Binnenlands Product-uitgangsjaar 2023 – 3%). Voor de cumulatieve doorwerking is aansluiting gezocht bij de indexatie zoals die in Meicirculaire 2022 is opgenomen (prijzen 2,4%). Rente De rente op bestaande investeringen wordt verdeeld via het rente omslagpercentage. De rente op nieuwe investeringen wordt verdeeld via het rente omslagpercentage. Tarieven en heffingen Voor de tarieven wordt rekening gehouden met een inflatie van 3%. Voor de onroerendezaakbelastingen wordt uitgegaan van een opbrengststijging van 3% (inflatiecorrectie). Voor de cumulatieve doorwerking is aansluiting gezocht bij de indexatie zoals die in Meicirculaire 2022 is opgenomen (prijzen 2,4%). Voor de tarieven van de afvalstoffenheffing is het uitgangspunt kostendekkende
8
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
tarieven (inclusief BTW). Zodra de nieuwe kosten bekend zijn, die de HVC in 2023 bij de gemeenten in rekening gaat brengen, wordt aan de gemeenteraad een voorstel gedaan met betrekking tot de tarieven voor 2023. Overige De Algemene Uitkering uit het gemeentefonds voor 2023 wordt gebaseerd op de Meicirculaire 2022. In de Algemene Uitkering worden loon- en prijsontwikkelingen verwerkt op basis van de landelijke cijfers. In de meerjarenraming van de Algemene Uitkering voor de jaren 2023 t/m 2026 wordt uitgegaan van het systeem van lopende prijzen. Dit betekent dat rekening wordt gehouden met de compensatie voor loon- en prijsstijgingen in de jaren 2023 t/m 2026.
9
Voor indexatie van de bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen wordt aangesloten bij de Financiële Uitgangspunten gemeenschappelijke regeling Noord Holland Noord van de Regietafel GR-en NH-N. Uitgangspunt Regietafel is loonindexatie 2,3%, prijsindexatie 2,3% en gewogen gemiddelde 2,3%.
Voor subsidies wordt voor de lonen uitgegaan van een inflatie van 3,6% (loonvoet sector overheid).Voor prijsgevoelige onderdelen wordt rekening gehouden met een inflatiepercentage dat gebaseerd is op de CPB verwachting van maart 2022 (Prijsontwikkeling Bruto Binnenlands Product - uitgangsjaar 2023: 3%). Omdat wordt gerekend met een verhouding loon/prijs van 70/30 wordt een indexatie toegerekend van 3,4%.
Voor de bijdrage aan SED organisatie wordt aangesloten bij de bijdrage uit de voorjaarsnota en de begroting 2023 van de SED organisatie.
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Beleidsontwikkelingen Programma 3 Beheer openbare ruimte Groen De uitwerking van de vastgestelde beheerparagraaf biodiversiteit heeft zijn impact op het karakter van het openbaar groen. Natuurlijke ontwikkelingen krijgen meer ruimte waardoor ook de uitstraling van het openbaar groen op diverse plekken een meer natuurlijker uitstraling krijgen. Ook de klimaatadaptatie en het vastgestelde omgevingsprogramma Bomen moeten leiden tot een vergroening van de buitenruimte.
Programma 5 Samenleving Noodopvang vluchtelingen Oekraïne Op 24 februari van dit jaar viel Rusland Oekraïne binnen wat een vluchtelingenstroom op gang bracht. Direct werd er binnen de ambtelijke organisatie een crisisteam opgezet die zich voorbereidde op de opvang van ontheemden uit de Oekraïne. Zo’n anderhalve week later zijn de eerste vluchtelingen geplaatst bij gastgezinnen, vakantieparken en hotels binnen de SED gemeenten. Naast plaatsing van ontheemden houdt het crisisteam zich ook bezig met andere aspecten die deze opvang met zich meebrengt zoals (medische)zorg, verstrekken van leefgeld, gastgezinnen, scholing, werk en huisdieren. Nu de eerste opvang geregeld is wordt de focus verlegd naar opvang van midden en lange termijn in de vorm van semi permanente huisvesting. Niet alleen ambtelijk trekken de drie gemeenten samen op, maar ook bestuurlijk weten we elkaar goed te vinden. De baten en lasten die deze opvang met zich meebrengt, zoals uitkering per vluchteling, huisvesting, leefgeld worden gelijk verdeeld over de 3 gemeenten. Op dit moment zijn er vanuit het Rijk nog geen definitieve regelingen bekend waardoor er in de voorjaarsnota geen begroting kan worden opgenomen.
Programma 6 Milieu Afvalinzameling Het budget voor de afvalinzameling en – verwerking wordt geïndexeerd op basis van de gebruikelijke indexaties. Daarnaast wordt rekening gehouden met de consequenties van de energieprijzen op de afvalmarkt en transport. De prognoses die voortkomen uit de invoering van het Recycletarief worden nog niet meegenomen. Deze worden meegenomen in de voorjaarsnota 2023 na het vaststellen van de tarieven 2023. Circulaire economie Wet- en regelgeving kan een transitie naar een duurzamere economie in de weg staan. We zetten in op het verbeteren van deze zaken en creëren ruimte voor innovatie en experimenteren. Integraal beleid, regie en capaciteit zijn hierbij essentieel.
Programma 7 Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling Omgevingswet Vanuit het programma Omgevingswet is invulling gegeven aan de verdere voorbereiding op de wettelijke invoering van de Omgevingswet. De bouwstenen omgevingsvisie zijn vastgesteld in 2021 en er wordt nu gewerkt aan het transitieplan 2022-2029. Invoering van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2023. Nadruk in 2022 ligt op vergunningverlening en aansluiting op het DSO en het gebruik daarvan. De Omgevingswet wordt zonder beleidswijzigingen ingevoerd. De vastgestelde bouwstenen omgevingsvisie vormen de basis om de omgevingsvisie verder uit te werken. Hiervoor is tot 2024 de tijd (wettelijk bepaald).
10
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Alle aandacht is er op gericht om de vergunningverlening binnen de wettelijke termijn van 8 weken te organiseren. Dit gaat gepaard met de nodige aanpassingen van de interne processen, aanschaf van de noodzakelijke softwarepakketten en voorbereiden van bestuurlijke besluitvorming. Met een aantal werkzaamheden is al een start gemaakt. Daarnaast wordt gewerkt aan een concreet plan van aanpak voor uitwerking van het omgevingsplan zodat een en ander op 1 januari 2023 operationeel is. Het streven is het omgevingsplan in definitieve vorm in 2026 gereed te hebben. Daarnaast is een start gemaakt met het verbeteren van onze dienstverlening door te werken met intake- en omgevingstafels waarmee ketenpartners in een vroeg stadium worden betrokken bij initiatieven. Startersleningen De Raad heeft op 22 november 2021 een motie aangenomen (Motie Progressief Drechterland aangaande de Verordening Starterslening) waarin wordt gevraagd om het budget voor startersleningen op te hogen naar €1.000.000. Door de raad is eerder € 700.000 beschikbaar gesteld voor de startersleningen. Door het bedrag van € 300.000 in 2022 te storten in het fonds wordt voldaan aan de motie.
Overhead Wet open overheid (WOO) Per 1 mei 2022 treedt de Wet open overheid (Woo) in werking. Deze wet vervangt de huidige Wob. Primair stelt de Woo gemeenten verplicht om meer informatie actief openbaar te maken, een Woo-contactfunctionaris aan te stellen en Woo-verzoeken (nu Wob) af te handelen. De Woo bevat een strakker proces voor de afhandeling van verzoeken dan de Wob en bevat de mogelijkheid om verzoeken elektronisch in te dienen. Secundair stelt de Woo gemeenten verplicht hun informatiehuishouding op orde te brengen, zodat de juiste informatie gemakkelijk vindbaar en toegankelijk is. De lasten en de baten zijn in de begroting 2022 structureel opgenomen.
11
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Autonome ontwikkelingen (actueel overzicht van de afwijkingen) Autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen met betrekking tot het huidig beeld en de budgetten die daarvoor in het verleden zijn toegekend. Deze mutaties worden financieel doorgerekend. Een aantal items betreffen de uitgangspunten voor de begroting.
Mutaties autonome ontwikkelingen In de tabel hieronder vindt u de aangeleverde mutaties per programma. Na de tabel volgt een toelichting op de mutaties.
Omschrijving Programma 1 Bestuur en ondersteuning lasten: Raad; Raadinformatiesysteem Raad; Verkiezingen Griffie; werving en selectie Verkiezingen Uitgaven viering 75 jaar vrijheid VNG congres baten: Subsidie viering 75 jaar vrijheid Programma 3 Beheer openbare ruimte Lasten: Onderhoud Bospark Onderhoud opgeleverd deel Reigersborg Herstel beplanting Reigersborg Reserve voor Glasvezelaanleg Glasvezelaanleg - o.a. toezicht/ projectleiding Overdracht wegen Asfalt groot onderhoud Asfalt klein onderhoud Gladheidsbestrijding Vegen en onkruidbestrijding Kunstwerken bruggen klein onderhoud Kunstwerken reservering groot onderhoud Bomen Extra voor essentaksterfte Plantsoenonderhoud Bermenonderhoud Lichtmasten Lichtmasten energie Verkeersborden Verkeersveiligheid Wegsloot baggeren Wegsloot maaien Beschoeiing Watersysteemheffing verhard Watersysteemheffing onverhard Personeelskosten (direct) (4.07 fte)
12
2022
2023
2024
2025
2026
-10 -8 -10 -41 -9 -15
-10 0 0 0 0
-10 0 0 0 0
-10 0 0 0 0
-10 0 0 0 0
9
0
0
0
0
-35 -10 -11 -497 -215 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
-35 -10 0
-35 -10 0
-35 -10 0
-35 -10 0
0 0 -448 -36 -24 -12 -6 -8 -89 -34 -7 -113 -33 -23 -15 -15 -52 -27 -10 -18 -7 -302
0 0 -448 -36 -24 -12 -6 -8 -89 -34 -7 -113 -33 -23 -15 -15 -52 -27 -10 -18 -7 -302
0 0 -448 -36 -24 -12 -6 -8 -89 -34 -7 -113 -33 -23 -15 -15 -52 -27 -10 -18 -7 -302
0 0 -448 -36 -24 -12 -6 -8 -89 -34 -7 -113 -33 -23 -15 -15 -52 -27 -10 -18 -7 -302
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Verhoging bestemmingsreserve wegen Kapitaallast Boekwaarden Kapitaallast Implementatie Bijdrage HHNK
0 0 0 0
-64 -29 -14 480
-64 -29 -14 480
-64 -29 -14 480
-64 -29 -14 480
26 0 22 690
26 223
26 223
26 223
26 223
Kosten inburgeringsvoorzieningen Kosten ICT-voorzieningen WI en ondertussengroep Clientgebonden kosten WMO Clientgebonden kosten Jeugd Aanbesteding WMO en jeugdhulp Veilig thuis SPUK sportakkoord Gemeentelijk co financiering ventilatie Inhuur expertise onderwijshuisvesting Energiestoeslag Ventilatie Het Streekpunt Doelgroepenvervoer Subsidie discriminatiezaken Noodfonds corona Aanpak wachttijden specialistische jeugdzorg Formulierenbrigade Projectleiding en voorbereidingskosten Investeringssubsidie Sporthal de Banne Investeringssubsidie voetbalvereniging WSW
-120 -12 -243 -814 -25 -5 -10 -24 -5 -600 -15 -56 -8 -35 -15 -7 -25 -25 -15
0 0 -430 -814 0 -5 0 0 -5 0 0 -56
0 0 -618 -814 0 -5 0 0 -5 0 0 -56
0 0 -618 -814 0 -5 0 0 -5 0 0 -56
0 0 -618 -814 0 -5 0 0 -5 0 0 -56
-15 -7 0 -45
-15 -7 0
0 -7 0
-7 0
Baten: Kosten inburgeringsvoorzieningen SPUK sportakkoord Tekort ritbijdrage Regiotaxi Onttrekking reserve sociaal domein
120 10 -12 15
0 0 -12 15
0 0 -12 15
0 0 -12 0
0 0 -12
Programma 6 Milieu Lasten: Klimaat en duurzaamheid Versnellingskosten energiebesp akkoord
-182 0
0 -18
0 -18
0 -18
0 0
0
40
40
40
40
-55 -180 -15
-120
-90
0
0
Baten Leges Ondergrondse Infrastructuur Gewenningsbijdrage Westfriesland Glasvezelaanleg - leges inkomsten Glasvezelaanleg - bijdrage derden in de kosten Programma 5 Samenleving Lasten:
Baten: Klimaat en duurzaamheid subsidies Programma 7 Volkshuisvesting en RO Lasten: Programma Omgevingswet Omgevingsvisie Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging
13
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
VTH-beleid Gemeentebreed omgevingsplan
-35 0
-100
-100
-50
0 0 0 0
-26 -226 -44 -59
-52 -373 -88 -118
-78 -520 -132 -177
-119 -837 -191 -286
0 0 27 -10 1.928 -339
682 90
682 165
682 240
682 315
3.219 -509
4.640 -719
5.644 -893
3.623 -893
-5 -15 -226 0
-5 0 -449 -124
-5 0 -535 -248
-5 0 -615 -372
-5 0 -863 -496
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Lasten: Prijs en loonindexatie subsidies Prijsindexatie Indexatie lonen Indexatie GR'n Baten: Vehoging OZB - overdracht wegen Indexatie OZB Bijstelling OZB eigendom niet-woningen Aframing inkomsten aanmaningen Algemene uitkering gemeentefonds Algemene uitkering - Afslag onderuitputting Overhead Lasten: Gemeentesecretaris Beveiliging Coronamaatregelen Bijdrage SED Reservering LPO bijdrage SED Saldo mutaties
-1.147 266 953 1.518 -1.259 nadelig voordelig voordelig voordelig nadelig
Toelichting autonome ontwikkelingen
Programma 1 Bestuur en ondersteuning Lasten: Raad; Raadinformatiesysteem (2022 ev € -10.000 nadeel) Als gevolg van stijgende lasten van het gebruik van het raadinformatiesysteem van Notubiz is het noodzakelijk het jaarlijks beschikbare budget bij te stellen. Daarnaast is het noodzakelijk een tweetal modules, te weten Schriftelijke vragen en Technische vragen, aan te schaffen. Dit is onder meer het gevolg van het afscheid nemen van het programma Agora dat niet meer onderhouden wordt en het meer doelmatig werken binnen één (raadinformatie)systeem. Raad: Verkiezingen (2022 € -7.500 nadeel) In verband met extra communicatie-activiteiten in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen (campagne opkomstbevordering, extra inzet sociale media, etc.) is het noodzakelijk het incidentele budget met een bedrag van € 7.500 te verhogen. Griffie: werving en selectie (2022 € -10.000 nadeel) Vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd van de griffier is het noodzakelijk een nieuwe functionaris aan te trekken.
14
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Verkiezingen (2022 € -41.000 nadeel) Het bedrag dat bij de decembercirculaire is uitgekeerd in de vorm van een decentralisatieuitkering en verdeeld op basis van het aantal kiesgerechtigden per gemeente. Naar verwachting zal het totale bedrag nodig zijn voor de extra kosten die nu gemaakt zijn voor de verkiezingen. Uitgaven viering 75 jaar vrijheid (2022 € -9.000 nadeel) Vanwege de Corona is de viering 75 jaar vrijheid verplaatst naar 2022. De uitgaven vinden dan ook plaats in 2022. VNG Congres (2022 € -15.000 nadeel) De bijdrage per inwoner voor het VNG congres is verhoogd met € 0,75 per inwoner wat in totaal leidt tot een extra last van € 15.000. Baten: Subsidie viering 75 jaar vrijheid (2022 € 9.000 voordeel) Vanwege de Corona is de viering 75 jaar vrijheid verplaatst naar 2022. De subsidie wordt dan ook ontvangen in 2022.
Programma 3 Beheer Openbare ruimte Lasten: Openbaar groen: Onderhoud Bospark Hoogkarspel (2022 e.v. € -35.000 nadeel) In 2021 is met groot enthousiasme van de initatiefnemers en de omwonenden het Bospark ingeplant en in gebruik genomen. De structurele onderhoudskosten worden geraamd op € 35.000, maar moet nog worden aanbesteed waardoor de uiteindelijke kosten hoger uit kunnen vallen. Openbaar groen: Onderhoud opgeleverd deel Reigersborg (2022 e.v. € -10.000 nadeel) Een deel van de wijk is overgedragen aan de gemeente. De onderhoudskosten hiervan bedragen €10.000. Openbaar groen: Herstel beplanting Reigersborg (2022 € -11.000 nadeel) Een deel van de opgeleverde beplanting is niet goed aangeslagen en moest opnieuw aangeplant worden. Een deel van deze kosten (€11.000) komt ten laste van het 'groenbudget'. Reserve Glasvezelaanleg (€ -497.000 incidenteel budgettair neutraal) Digitale bereikbaarheid is tegenwoordig onmisbaar, helemaal nu meer en meer diensten digitaal gaan. Door de toenemende behoefte neemt ook de druk op huidige systemen toe. Een goed en betrouwbaar alternatief voor snel internet is een glasvezelnetwerk waar alle huizen, scholen, bedrijven et cetera binnen een gemeente op kunnen worden aangesloten. Met Delta Fiber Netwerk, een telecomaanbieder, is een samenwerkingsovereenkomst voor de aanleg van glasvezel afgesloten.
Hierin staan onder andere afspraken over vergoedingen aan de gemeente. De aanlegvergoedingen van telecomvoorzieningen is geregeld in de Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren (AVOI) van de gemeente. Op basis van de geldende VNGtarieven voor degeneratiekosten moet de telecomaanbieder de gemeente een vergoeding betalen voor herstel van de gegraven sleuven, gebroken bestrating en verzakkingen. Deze vergoedingen moeten ook daadwerkelijk worden besteed aan het herstel van het straatwerk. Aangezien schade aan verharding vaak niet direct optreedt, maar door zetting of belasting van verkeer pas na enkele jaren, is een Reserve opgenomen om dit budget transparant en beschikbaar te houden voor herstel aan de verharding.
15
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Glasvezelaanleg – o.a. Toezicht/ projectleiding (2022 € -215.000 budgettair neutraal) Digitale bereikbaarheid is tegenwoordig onmisbaar, helemaal nu meer en meer diensten digitaal gaan, daarom wordt de gemeente voorzien van glasvezel. Het gehele project zal worden voorzien van toezicht/ begeleiding om het in goede banen te leiden. Overdracht wegen (2023 e.v. € -905.000 budgettair neutraal) Op 21 juni 2021 heeft uw raad ingestemd met de 'Overdracht van de wegen' van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier aan de gemeente. Aan het beheer van de wegen zijn onderhoudskosten verbonden. De onderhoudskosten bedragen jaarlijks €905.000 waarmee het beheer vanaf 1 januari 2023 kan worden uitgevoerd. De kosten voor het beheer worden gedekt uit de vrijvallende post uitkering Wet herverdeling wegenbeheer, een jaarlijkse solidariteitsbijdrage en de OZB. Baten: Leges ondergrondse infrastructuur (2022 e.v. € 26.000 voordeel) De Coördinator Ondergrondse Infrastructuur is op strategisch en tactisch niveau verantwoordelijk voor alle relevante zaken op beleidsmatig, juridisch, technisch en financieel gebied, die met kabels en leidingen te maken hebben. Dit is zowel het ondergrondse als het bovengronds netwerk zoals 5G.
Daarnaast draagt de coördinator zorg voor het instemmingsen vergunningentraject en zorgt op tactisch niveau voor de interne en externe coördinatie (bijvoorbeeld het reguliere coördinatieoverleg met netbeheerders en projectontwikkelaars). Momenteel is een dergelijke functie niet aanwezig binnen de SED organisatie. De coördinatorfunctie is een wettelijke taak en is vastgesteld in de Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren (AVOI) van de gemeenten. Met een coördinator kan de uitvoering van het huidige beleid, als zowel de regie op ontwikkelingen als glasvezelaanleg, 5G, grootschalige onderhoudsvervangingen en verzwaring van energienetwerken door bijvoorbeeld gasloos bouwen, goed worden vormgegeven. De dekking komt uit de extra inkomsten van leges en degeneratievergoeding van de drie gemeenten. De doorbelasting vanuit SED naar de gemeenten vindt plaats aan de hand van de verdeelsleutel en maakt onderdeel uit van de bijstelling in de bijdrage aan SED. Gewenningsbijdrage Westfriesland (2023 e.v. € 223.000 voordeel) Met de “Overdracht wegen” van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier naar de gemeente ontvangt de gemeente een solidariteitsbijdrage uit de regio Westfriesland voor het onderhoud aan de wegen. De bijdrage wordt voor 12 jaar verstrekt aan de gemeente waarbij de gemeente Drechterland een eenmalige bijdrage van €2.680.000 uit de regio ontvangt.
Glasvezelaanleg – leges inkomsten (2022 € 22.000 budgettair neutraal) De aanlegvergoeding van telecom en andere nutsvoorzieningen is geregeld in de Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren van de gemeente, en de legeskosten in de Legesverordening. Op basis van de geldende VNG tarieven is het financiële overzicht opgesteld en afgestemd met Delta. Fiber Netwerk Hieruit is gekomen dat de leges inkomsten €22.000 bedragen voor het gehele project. Glasvezelaanleg – bijdrage van derden in de kosten (€ 690.000 budgettair neutraal) De aanlegvergoeding van telecom en andere nutsvoorzieningen is geregeld in de Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren van de gemeente, en de legeskosten in de Legesverordening. Op basis van de geldende VNG tarieven is het financiële overzicht opgesteld en afgestemd met Delta Fiber Netwerk. Hieruit is gekomen dat de degeneratie- en beheerinkomsten € 690.000 bedragen.
16
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Programma 5 Samenleving Lasten: Kosten inburgeringsvoorzieningen (2022 € -120.000 nadeel) Bij beschikking van 30 september 2021 is de specifieke uitkering van € 120.389 tbv de kosten van de inburgeringsvoorzieningen vastgesteld. Dit moet worden opgenomen aan zowel de baten als lasten kant (budgettair neutraal). De inburgeringsvoorzieningen worden binnen de rijksbijdrage uitgevoerd. Kosten ICT-voorzieningen en ondertussengroep Wet Inburgering (2022 € -12.000 nadeel) In de decembercirculaire 2021 is een vergoeding van € 8.686 opgenomen die gemeenten ontvangen voor de kosten die zij maken voor de ICT-voorzieningen en de bijbehorende werkzaamheden zoals het opleiden van medewerkers, het aanpassen van werkprocessen en de noodzakelijke aanpassing of aanschaf van een softwaresysteem. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de invoeringsmiddelen voor inburgering. In de decembercirculaire 2021 is tevens een vergoeding van € 3.499 opgenomen bedoeld om het taalniveau van de zogeheten "ondertussengroep" te verbeteren. Hiermee kan een extra (taal)aanbod worden gedaan aan statushouders die nog onder de huidige inburgeringswet hun inburgeringsexamens moeten halen. Tegenover deze kosten staan dus inkomsten. Cliëntgebonden kosten WMO (2022 € -243.000, 2023 € -430.000, 2024 e.v.
€ -618.000, nadeel) Uitgaande van de werkelijke lasten 2021 is op basis van het landelijke Wmo-voorspelmodel van de VNG de begroting voor 2022, 2023 en 2024 aangepast. Deze prognose is meerjarig en houdt rekening met de bevolkingsgroei, vergrijzijg etc. Hierdoor wordt op basis van de huidige zorgvraag verder gerekend. Het model, en de aanpassing van de begroting houdt geen rekening met indexen, tarief- of cao-wijzigingen. Deze worden jaarlijks bijgesteld en geprognotiseerd. Door alle ontwikkelingen wordt voorgesteld om het WMO voorspelmodel vanaf 2024 te bevriezen. Dit in afwachting van het nieuwe verdeling van de Algemene Uitkering, de ontwikkelingen rondom abonnementstarieven Wmo en Jeugd en de nieuwe aanbesteding Wmo en Jeugd die in 2024 ingaat. Cliëntgebonden kosten Jeugd (2022 e.v. € -814.000 nadeel) Op basis van de werkelijke lasten 2021 is de begroting voor 2022 structureel aangepast. Hierbij is rekening gehouden met de prijsstijgingen in 2022, nadeel € 983.000. Vanaf 1 januari 2022 is het nieuwe woonplaatsbeginsel van kracht. De oorspronkelijke gemeente waar het kind of een jongere stond ingeschreven volgens het Basisregistratie Personen, voorafgaand aan de start van aaneengesloten verblijf, is nu financieel verantwoordelijk. Voor de gemeente Drechterland resulteert dat in een voordeel van per saldo € 168.500.
We hebben onderzocht of we in aanmerking komen voor de compensatieregeling voogdij 18+. Helaas komen we niet in aanmerking. Dit omdat wij onder het drempelbedrag uitkomen. Vanuit de SED organisatie is er een brief uitgegaan naar de minister om aandacht te vragen voor het feit dat wij als kleine gemeenten vaak met dit soort nadelen te maken hebben. Met een mogelijke stijging van de lasten jeugd als gevolg van corona (uitstel van zorgvraag / toename aantal cliënten / zwaardere zorgvraag) is vooralsnog geen rekening gehouden.
17
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Uit diverse rapportages blijkt dat corona een effect op het welbevinden van jongeren heeft gehad en dat het een negatief effect op de fysieke leefstijl en schoolprestaties heeft gehad en dat mentale problemen zijn verergerd. In 2020 daalde landelijk het aantal jongeren met jeugdzorg als gevolg van een lagere instroom in de beginmaanden van de pandemie, maar in 2021 nam het gebruik van jeugdzorg weer toe. Er moet rekening mee worden gehouden dat de behoefte aan jeugdzorg verder zal stijgen. Deze lasten zijn op dit moment niet in te schatten. In de decembercirculaire zijn gemeenten deels gecompenseerd (€ 38.000) voor de stijging van de zorgsalarissen in het Sociaal Domein. Aanbesteding Wmo en Jeugdhulp (2022 € -25.000 nadeel) De aanbesteding voor Wmo en jeugd 2024 gaat starten. Vanuit de SED wordt er op basis niveau uitvoering gegeven aan deze aanbesteding. De verwachting is dat het aanbestedingstraject veel tijd zal kosten. Ook wil het college regionaal beter vertegenwoordigd zijn in deze aanbesteding om de belangen van de gemeente goed te kunnen behartigen. Deze aanbesteding is namelijk een belangrijke ‘knop’ in het beheersbaar houden van de kosten. Dit budget wordt aan alle drie de gemeenten gevraagd (In Stede Broec, Enkhuizen en in Drechterland). Veilig thuis (2022 e.v. € -5.000 nadeel) Veilig Thuis onderzoekt op basis van meldingen of er daadwerkelijk sprake is van
huiselijk geweld of kindermishandeling. Veilig thuis valt onder de gemeenschappelijke regeling GGD. De raad heeft ingestemd met de begroting voor veilig thuis, alleen is dit nog niet voldoende verwerkt in de gemeentebegroting. De kosten stijgen ivm hogere personeelskosten en aanpassingen aan ICT. Verlening uitkering Regeling Sportakkoord (2022 € -10.000 nadeel) In 2022 wordt vanuit het rijk een bedrag van €10.000 ontvangen in een specifieke uitkering voor de uitvoering van een lokaal Sportakkoord. Wanneer deze middelen niet worden ingezet zullen wij deze moeten terugbetalen aan het rijk. Gemeentelijke cofinanciering voor een gedeelte van de kosten van de verbetering van de ventilatie (2022 € -24.000 nadeel). Voor het Skitteljacht is een rijkssubsidie toegekend ad € 24.452 voor het verbeteren van de ventilatie (SUVIS-regeling). Deze regeling financiert 30% van de kosten, de overige kosten worden door gemeente en schoolbestuur gedragen. De regeling gaat uit van een cofinanciering door de gemeente van het resterende bedrag, wij gaan uit van een bedrag gelijk aan het subsidiebedrag. Wanneer de gemeente niet bijdraagt, moet de rijkssubsidie worden terugbetaald. Voor de overige scholen is geen verzoek tot aanvragen van de subsidie van de schoolbesturen ontvangen. Expertise onderwijshuisvesting (2022 e.v.
€ -5.000 nadeel) Conform het Integraal Huisvestingsplan (IHP) wordt deze jaarlijks geëvalueerd. Hiervoor is inhuur van expertise nodig. Dit is nog niet verwerkt in de begroting. Energietoeslag en uitvoeringskosten (2022 € -600.000 nadeel) Vanwege de energiecrisis stijgen de energieprijzen en komen er steeds meer huishoudens financieel in de problemen. Het kabinet heeft een aantal maatregelen getroffen om de kosten te verminderen. Een van deze maatregelen is het verstrekken van een eenmalige energietoeslag van € 800,00 aan mensen met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de afwikkeling van de betalingen. Het Rijk garandeert de uitgaven te compenseren. Het betreft naar verwachting € 550.000 kosten voor de
18
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
energietoeslag en € 50.000 uitvoeringskosten. Het college heeft vooruitlopend op dit besluit de regeling vastgesteld en uitgevoerd. Aanpassing ventilatie het Streekpunt (2022 € -15.000 nadeel) Vanuit de gebruikers van het Streekpunt te Hoogkarspel is er een wens om licht/zwak alcoholische dranken te kunnen schenken. Door deze wens dient er een drank- en horecavergunning aangevraagd te worden en dient de ventilatiecapaciteit te voldoen aan de nieuwe Alcoholwet (vh. Drank- & Horecawet). Geconstateerd is dat de huidige ventilatiecapaciteit niet voldoende is om de functie van het gebouw (voorzaal) te veranderen van bijeenkomstfunctie naar horecafunctie. De huidige ventilatie-installatie dient hiervoor aangepast te worden voor een bedrag van € 15.000. Doelgroepenvervoer (2022 e.v. € -56.000 nadeel) De jaren pré-corona zijn structureel te laag begroot op het onderdeel Regiotaxi van het doelgroepenvervoer. Omdat de Regiotaxi feitelijk een cliëntgebonden voorziening is, zijn deze kosten doorgaans intern verrekend binnen de cliëntgebonden kosten van de Wmo. Vanwege de compensatie als gevolg van de corona-maatregelen is gebleken dat het structureel te laag begroten gevolgen had voor het uitbetalen van de benodigde compensatie.
Om problemen in de toekomst te voorkomen wordt voorgesteld om het budget wat beschikbaar is voor de Regiotaxi op te hogen naar het niveau van de uitgaven in 2019 en rekening te houden met een jaarlijkse prijscorrectie. In verband met de sterk verhoogde brandstofprijzen wordt een prijscorrectie verwacht van 6% voor 2023. Aan de andere kant is het gebruik van de Regiotaxi door de cliënten nog niet op het oude niveau van 2019. Deze bijstelling van de begroting is in lijn met de begrotingssystematiek dat er ‘realistisch’ begroot wordt conform de verwachtte uitgaven. Artikel 1, Bureau discriminatiezaken (2022 e.v. € -8.000 nadeel) Het is een wettelijke taak om een antidiscriminatie voorziening te hebben als gemeente. Artikel 1 Bureau Discriminatiezaken voert voor ons deze wettelijke taak uit en we betalen jaarlijks een bedrag per inwoner als subsidie. Het Rijk heeft via de meicirculaire 2021 extra gelden via de algemene uitkering beschikbaar gesteld (€ 8.000) voor versterking van de antidiscriminatievoorziening. Voor 2022 wordt voorgesteld deze middelen indicenteel beschikbaar te stellen. Subsidieregeling corona noodfonds( 2022 € -35.000 nadeel) Het college heeft voor de tweede maal de subsidieregeling corona-noodfonds vastgesteld.
Deze regeling is ervoor om lokale culturele voorzieningen, vrijwilligersorganisaties jeugd en buurt- en dorpshuizen te compenseren voor de extra uitgaven en tekorten als gevolg van de coronamaatregelen.. Op basis van de subsidieplafonds is er maximaal € 125.000 nodig. Het is niet zeker of de subsidies volledig uitgenut zullen worden. Ten behoeve van de subsidieregeling Corona is in 2021 € 35.000 in de decembercirculaire beschikbaar gekomen. In 2021 was het budget € 105.000. Hiervan is € 15.000 uitgekeerd. Het restant (€ 90.000) is via de najaarsnota mee genomen naar 2022. Voor 2022 is een budget nodig van € 125.000. Daarom wordt € € 35.000 aangevraagd, welke gedekt wordt vanuit de middelen uit de decembercirculaire. Als dit bedrag niet wordt toegekend kan de regeling niet in zijn geheel worden uitgevoerd. Aanpak wachttijden specialistische jeugdzorg (2022, 2023 en 2024 € -15.000 nadeel) In 2021 heeft de gemeente middelen gekregen om extra inzet en regie te kunnen voeren op het voorkomen en aanpakken van wachttijden van (regionaal) ingekochte specialistische jeugdzorg. Omdat de (regionale) maatregelen nog niet klaar waren en de budgetten niet uitgegeven is in de Eindejaarsnota 2021 € 171.000 aan de Reserve Sociaal Domein
19
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
toegevoegd. Inmiddels zijn er veel plannen uitgewerkt en wordt dit budget nu aangevraagd vanuit de reserve. Lokaal wordt een deel van deze middelen in 2022 ingezet voor de beschikbaarheidswijzer. Dit is een van de adviezen uit het inspectierapport ‘kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd’. Regionaal worden diverse projecten ontwikkeld en uitgevoerd waaronder het ICT scheidingsplein vanuit de regio visie ‘geweld hoort nergens thuis’, de inkoop van Jeugdzorgplus en de transformatie van Jeugdzorgplus (Thuis voor Noordje). Formulierenbrigade (2022 e.v. € -7.000 nadeel) In de decembercirculaire 2021 worden middelen beschikbaar gesteld ten behoeve van versterking dienstverlening voor 2021 t/m 2025. Voorgesteld wordt om deze middelen in te zetten om ander andere een subsidie van jaarlijks € 7.100 te verstrekken aan de Formulierenbrigade Drechterland. De Formulierenbrigade is in voorjaar 2020 gestart en het doel is om inwoners die niet (goed) in staat zijn zelf hun formulieren in te vullen, te helpen. Bijna 90% van de bezoekers is statushouder. De overige bezoekers zijn ouderen, mensen die digitaal niet vaardig zijn en laaggeletterden. Uit een evaluatie blijkt dat de Formulierenbrigade van toegevoegde waarde is voor de inwoners van Drechterland.
Projectleiding en voorbereidingskosten Onderwijshuisvesting (2022 € -25.000 nadeel) Vanwege de woningbouwplanning in Venhuizen centrum-west zal het aantal leerlingen in deze kern toenemen, er is onvoldoende ruimte voor deze leerlingen in de huidige schoolgebouwen. Op dit moment doen wij onderzoek naar de mogelijkheden voor de huisvesting van de twee scholen in Venhuizen. Voor de verdere uitwerking van het uit dit onderzoek gekomen voorkeurscenario is projectleiding noodzakelijk. Investeringssubsidie Sporthal de Banne (2022 € -25.000 nadeel en 2023 € -45.000 nadeel) Sporthal De Banne in Hem is gebouwd in 1992 en wordt sindsdien beheerd door Stichting Sporthal de Banne. Sporthal de Banne biedt plaats aan veel verenigingen uit Venhuizen en Hem. De verenigingen die gebruik maken van de sporthal zijn onder meer zaalvoetbalvereniging Alpha Tours, Badmintonvereniging Venhuizen en S. V. De Valken. Daarnaast wordt de sporthal nog gebruikt voor incidentele activiteiten. De honderden leden van deze verenigingen komen onder andere uit Venhuizen en Hem, maar ook uit omliggende dorpen als Oosterleek en Wijdenes. Begin 2020 is er een nieuw bestuur aangetreden. Het bestuur bestaat uit 4 leden van de gebruikers/verenigingen van de sporthal. Zij zagen zich direct geconfronteerd met de corona maatregelen. Inkomsten vielen weg, uitgaven gingen door.
Tevens werd het bestuur geconfronteerd met een enorme achterstand in onderhoud van de accommodatie. De aankomende jaren moet er veel onderhoud worden gepleegd en dienen er verschillende (duurzame) investeringen te worden gedaan. Er is een meerjaren onderhoudsplan opgesteld. Voorbeelden van onderhoudswerkzaamheden zijn de vervanging van de verlichting, doucheruimten dienen te worden opgeknapt, schilderwerk binnen en buiten, aanschaf zonnepanelen, etc. Binnen 3 a 4 jaar zal ook de sportvloer moeten worden vervangen, maar die is nu niet meegenomen in deze (achterstallige) onderhoudsronde. De totale kosten van de onderhoudswerkzaamheden zijn geraamd op € 115.000, de stichting brengt zelf € 45.000 in, waardoor de gevraagde bijdrage uitkomt op € 70.000. Omdat verschillende werkzaamheden in 2022 moeten worden uitgevoerd om de gebruikers een adequate accommodatie te kunnen blijven bieden, wordt er € 25.000 gevraagd via de Voorjaarsnota en € 45.000 via in de Kadernota 2023. Investeringssubsidie t.b.v. voetbalvereniging WSW(2022 € -15.000 nadeel) In verband met de groei van de vereniging (met name bij het dames/meidenvoetbal) is het noodzakelijk dat er 2 kleedkamers grondig worden verbouwd. De betreffende kleedkamers
20
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
hebben nu nog een gezamenlijke ingang en doucheruimte en dat is gezien de ontwikkeling van de 3 meidenelftallen zeer onwenselijk. Nu is het niet mogelijk om de kleedkamers afzonderlijk van elkaar in te roosteren. Het is een minimale vereiste om de meiden een aparte kleedkamer te kunnen bieden, zodat ze de gelegenheid hebben om te kunnen douchen en om te kleden. Tevens zijn de kleedkamers sterk verouderd en lastig schoon te maken. Omdat het belangrijk is dat het complex up-to-date en toekomstbestendig blijft en omdat de vereniging wil groeien met de meiden/dames teams, wordt gevraagd om een incidentele subsidie. De totale verbouwing wordt geraamd op € 37.500, waarvan zij dus zelf € 22.500 inbrengen en voor de overige € 15.000 wordt een investeringssubsidie gevraagd. Baten: Specifieke uitkering (Spuk) inburgeringsvoorzieningen (2022 € 120.000 voordeel) Bij beschikking van 30 september 2021 is de specifieke uitkering van € 120.389,- tbv de kosten van de inburgeringsvoorzieningen vastgesteld. Dit moet worden opgenomen aan zowel de baten als lasten kant (budgettair neutraal). Verlening uitkering Regeling Sportakkoord (2022 € 10.000 voordeel) In 2022 wordt een bedrag van €10.000 ontvangen voor de uitvoering van een lokaal Sportakkoord deze worden dan ook in 2022 uitgegeven en via de SISA verantwoord. Tekort ritbijdragen Regiotaxi (2022 e.v.
€ -12.000 nadeel) De eigen bijdrage van clienten voor de regio-taxi zijn te hoog geschat. Op basis van de historische inzichten en ontwikkelingen is er een structureel tekort en wordt de begroting aangepast. Onttrekking reserve sociaal domein (in 2022, 2023 en 2024 € 15.000 voordeel) Betreft de onttrekking uit de reserve ten behoeve van aanpak wachttijden specialistische jeugdzorg.
Programma 6 Milieu Lasten: Programma Duurzaamheid (2022 € -182.000 nadeel) Het programma voor duurzaamheidsopgave is tot nu toe uitgevoerd met incidentele middelen. De groeiende activiteiten van het programma hebben de laatste jaren steeds meer structurele kosten met zich mee gebracht. Het Rijk heeft aangegeven dat zij voor de uitvoering van het Klimaatakkoord de gemeenten zal voorzien van middelen. Voor het jaar 2022 heeft het Rijk inmiddels € 182.000 beschikbaar gesteld om de uitvoering van het bestaande klimaatbeleid te kunnen voortzetten. Voor de jaren 2023 en verder wordt van het Rijk verwacht dat zij een groot deel van de kosten voor de verschillende programma onderdelen beschikbaar stelt. Over deze middelen die in het coalitieakkoord zijn gereserveerd vinden nog gesprekken plaats tussen onder andere VNG, IPO en het Rijk. Om deze reden zijn de uitgaven vooralsnog incidenteel opgenomen. Versnellingskosten Energiebesparingsakkoord (2023-2025 € 17.500 nadeel) De verplichting die bedrijven hebben om energiebesparende maatregelen te nemen bestaat al sinds 1993. Sinds 2019 is daar de informatieplicht bijgekomen. In Noord-Holland voldoen slechts 11% van alle energierelevante bedrijven aan de verplichting tot energiebesparing. De provincie heeft gezamenlijk met gemeenten, waaronder de gemeente Drechterland, het Energiebesparingsakkoord getekend.
Deze intentieovereenkomst heeft als doel om binnen
21
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
vier jaar alle energierelevante bedrijven te laten voldoen aan de verplichting tot energiebesparing. Daarbij is gekozen voor een proces waarbij stimulering voorop staat middels voorlichting en het verschaffen van inzicht in het persoonlijke energieverbruik. De benodigde versnellingskosten bedragen in totaal € 140.000. Dit betekent € 35.000 per jaar voor de jaren 2022 t/m 2025. Hiervoor kan 50% subsidie worden aangevraagd bij de Provincie. Voor 2022 worden deze kosten gedekt door het incidentele budget klimaat- en duurzaamheid. Baten: Subsidies klimaat en duurzaamheid (2023 e.v. € 40.000 voordeel) De afgelopen jaren is door het Rijk regelmatig een bijdrage voor de uitvoering de klimaattaken uitgekeerd en zijn voor het stimuleren van de verduurzaming subsidies ter beschikking gesteld. Verwacht wordt dat dit jaarlijks zal gebeuren. Voor de komende jaren is hiervoor een voorzichtige inschatting van € 40.000 voor gemaakt.
Programma 7 Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling Lasten: Programma Omgevingswet (2022 € -55.000, 2023 € -120.000 en 2024 € -90.000 nadeel) In 2021 hebben wij onder het programma Omgevingswet een belangrijke eerst stap gezet met het vaststellen van de bouwstenen voor de omgevingsvisie, het adviesrecht, de verordening ruimtelijke kwaliteit en de verordening nadeelcompensatie. Vanaf 2022 gaan wij verder met de verplichte instrumenten als de omgevingsvisie, het gemeentebreed omgevingsplan en aanpassen van het proces van de omgevingsvergunning. Wij gaan verder met het opstellen van een verordening fysieke leefomgeving en gaan wij door met de trainingen van onze medewerkers in het gebruik van de VTH-applicatie, de applicatie voor de toepasbare regels en de plansoftware. Voor de begeleiding van deze projecten onder het programma Omgevingswet worden medewerkers vrijgemaakt van hun reguliere werkzaamheden. Deze reguliere werkzaamheden dienen wel uitgevoerd te worden. Met name bij woningbouw vinden wij vertraging niet wenselijk. Daarom wordt er extra inzet toegevoegd om geen ongewenste vertraging op te lopen. De Rijksoverheid gaat/ging uit van een kostenneutrale invoering van de Omgevingswet. Via een motie is nu aan de VNG verzocht om zich in 2022 maximaal in te zetten voor een financiële compensatie voor de stijgende invoeringskosten.
De minister heeft geen toezeggingen gedaan voor een compensatie maar heeft aangegeven het verzoek mee te nemen naar de onderhandeling rond de Rijksbegroting 2022 en heeft meegenomen tijdens de formatie van het nieuwe kabinet. Omgevingsvisie (2022 € -180.000 nadeel) Op 25 oktober 2021 heeft Drechterland de Bouwstenen omgevingsvisie Drechterland vastgesteld. Met het vaststellen van deze bouwstenen heeft de raad een belangrijke stap gezet richting de verdere ontwikkeling van de omgevingsvisie die voldoet aan de eisen van de Omgevingswet. Daarbij is ook aangegeven dat voor de verdere uitwerking extra inzet van de ambtelijke organisatie en de expertise van een gespecialiseerd bureau nodig is. Voor het opstellen van de omgevingsvisie zullen een aantal stappen worden gezet. Wij brengen de kwaliteit van de fysieke leefomgeving in beeld in relatie tot de ambities en opgaven uit de omgevingsvisie. In de daaropvolgende omgevingseffectrapportage (OER) wordt bepaald hoe de kwaliteit van de omgeving minimaal behouden of zelfs versterkt kan worden. Hiervoor zal een afwegingskader worden opgesteld. Verder worden de ambities en opgaven uit de Bouwstenen uitgewerkt in beleid en plannen. Wij werken aan gebiedsgerichte uitwerking en daarbij bieden wij ruimte aan initiatiefnemers om voorstellen en plannen aan te dragen die in lijn zijn met de doelstellingen uit de visie.
22
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Wij verwachten de tweede helft van 2024 een omgevingsvisie ter vaststelling aan te bieden. Tot 2025 hebben wij de tijd om een omgevingsvisie vast te stellen. De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging (Wkb) (2022 € -15.000 nadeel) De regels van de Wet kwaliteitsborging zullen worden overgenomen in een AMvB onder de Omgevingswet: het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de opvolger van het Bouwbesluit 2012. Met deze wet verschuift de toets op de technische bouwkwaliteit en het toezicht hierop voor eenvoudige bouwwerken (gevolgklasse 1) naar een private kwaliteitsborger. Dit geldt niet direct voor alle bouwwerken, maar gaat in fases. De gemeente blijft hierin wel bevoegd gezag en dus moet de initiatiefnemer verantwoording afleggen aan de gemeente. De werkprocessen worden hierop aangepast en de medewerkers worden opgeleid in deze nieuwe werkwijze en rol. VTH beleid (2022 € -35.000 nadeel) Het budget is aangevraagd in de najaarsrapportage van 2021 maar nog niet benut omdat het ingehuurde bureau pas vanaf 2022 inzetbaar is. Het aangevraagde budget is daarmee vrijgevallen in het jaarresultaat en wordt daarom opnieuw aangevraagd. Gemeentebreed omgevingsplan (2023 € -100.000, 2024 €-100.000 en 2025 € -50.000 nadeel) Een omgevingsplan is één van de verplichte kerninstrumenten onder de Omgevingswet. Gemeenten moeten uiterlijk op 1 januari 2030 een gemeentebreed omgevingsplan hebben.
Het vaststellen van het omgevingsplan plan is de bevoegdheid van de raad. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet (naar verwachting 1-1-2023) ontstaat van rechtswege een tijdelijk omgevingsplan. In het tijdelijk omgevingsplan worden alle ruimtelijke regels uit bestaande instrumenten (onder meer bestemmingsplannen en beheersverordeningen) samengevoegd. Het Rijk voegt regels toe aan het tijdelijk omgevingsplan. Dit heet de bruidsschat. In de jaren daarna moet de gemeente zelf aan de slag met het omzetten van het tijdelijk omgevingsplan naar een gemeentedekkend omgevingsplan. Parallel aan de nog uit te werken Omgevingsvisie Drechterland gaan wij vanaf 2023 aan de slag met het uitwerken van de ambities uit de omgevingsvisie in regels die bijdragen aan deze ambities of in ieder geval deze ambities niet in de weg staan. Wij verwachten in de eerste van 2026 een gemeentebreed omgevingsplan ter vaststelling aan te bieden.
Programma 8 Algemene dekkingsmiddelen Lasten: Prijs en loonindexatie subsidies (2023 € -26.000, 2024 € -52.000, 2025 € -78.000 en 2026 € 119.000 nadeel) In de uitgangspunten van de begroting 2023 is opgenomen dat de subsidies, behalve de waarderingssubsidies, worden geïndexeerd. De lonen met 3,6% en de prijzen met 3%. In de meerjarenbegroting 2022-2025 was al rekening gehouden met een indexatie van 1,3% op de lonen en 1,4% op de prijzen. Het verschil wordt nu vanaf 2023 structureel bijgeraamd. Voor de cumulatieve doorwerking is aansluiting gezocht bij de indexatie zoals die in Meicirculaire 2022 is opgenomen (prijzen 2,4%, lonen 3,6%). Het verschil met de prijs en loonindexatie zoals die al in de meerjarenraming is verwerkt wordt nu cumulatief bijgeraamd. Prijsindexatie (2023 € -226.000, 2024 € -373.000, 2025 € -520.000 en 2026 € -837.000 nadeel) In de uitgangspunten van de begroting 2023 is opgenomen dat de inflatiegevoelige budgetten worden geïndexeerd met 3%. In de meerjarenbegroting 2022-2025 was al rekening gehouden met een indexatie van 1,4%. Het verschil wordt nu vanaf 2023 structureel bijgeraamd. Voor de cumulatieve doorwerking is aansluiting gezocht bij de indexatie zoals die in Meicirculaire 2022 is opgenomen (prijzen 2,4%). Het verschil met de prijsindexatie zoals die al in de meerjarenraming is verwerkt wordt nu cumulatief bijgeraamd.
23
Gemeente Drechterland –Kadernota 2022 – 2026
Indexatie lonen (2023 € -44.000, 2024 € -88.000, 2025 € -132.000 en 2026 € -191.000 nadeel) In de uitgangspunten van de begroting 2023 is opgenomen dat de lonen worden geïndexeerd met 3,6%. In de meerjarenbegroting 2022-2025 was al rekening gehouden met een indexatie van 1,3%. Voor de cumulatieve doorwerking is aansluiting gezocht bij de indexatie zoals die in Meicirculaire 2022 is opgenomen (lonen 3,6%). Het verschil met de loonindexatie zoals die al in de meerjarenraming is verwerkt wordt nu cumulatief bijgeraamd. Indexatie GR'n (2023 € -59.000, 2024 € -118.000, 2025 € -177.000 en 2026 € -286.000 nadeel) In de uitgangspunten van de begroting 2023 is opgenomen dat voor de indexering van de gemeenschappelijke regelingen aansluiting wordt gezocht bij de bestaande afspraken die zijn gemaakt met betrekking tot de loon- en prijsindexering. Voor de lonen en prijzen is deze bepaald op 2,3%. In de meerjarenbegroting 2022-2025 was al rekening gehouden met een indexatie van 1,33%. Het verschil wordt nu vanaf 2023 structureel bijgeraamd. Baten: Verhoging OZB - overdracht wegen (2023 e.v. € 682.000 voordeel) Bij het raadsbesluit inzake de overdracht van wegen van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) is besloten om voor het saldo van de extra kosten die met de overdracht van de wegen gepaard gaan een passende dekking voor te stellen.
Daarbij is aangegeven dat de lokale belastingdruk voor het totaal aan bewoners en bedrijven als gevolg van dit besluit in ieder geval niet toe zal nemen. Het lijkt, gegeven de totale financiële situatie van de gemeente, verstandig er nu vanuit te gaan dat een dergelijk voorstel vorm krijgt door verhoging van de OZB. Indexatie OZB (2023 € 90.000, 2024 € 165.000, 2025 240.000 en 2026 € 315.000 voordeel) Voor de onroerende zaakbelastingen wordt het uitgangspunt gehanteerd dat de tarieven in ieder geval stijgen met het inflatiepercentage van 3%. Deze stijging wordt nu ook structureel meegenomen. Voor de cumulatieve doorwerking is aansluiting gezocht bij de indexatie zoals die in Meicirculaire 2022 is opgenomen (prijzen 2,4%). Bijstelling OZB eigendom niet-woningen (2022 € 27.000 voordeel) Door areaaluitbreiding, object in aanbouw, zijn de inkomsten hoger dan verwacht. Aframing inkomsten aanmaningen (2022 € -10.000 nadeel) Budget inkomsten aanmaningen niet in lijn met de realiteit. Algemene uitkering gemeentefonds (2022 € 1.928.000, 2023 € 3.219.000, 2024 € 4.640.000, 2025 € 5.644.000 en 2026 € 3.623.000 voordeel) De opgenomen raming in de begroting 2022 is gebaseerd op de septembercirculaire van 2021. Inmiddels is de Decembercirculaire 2021 en de Meicirculaire 2022 verschenen.
De Meicirculaire bevat informatie over het financiële effect, voor wat betreft het accres en de opschalingskorting conform het regeerakkoord, de invoering van het nieuwe verdeelmodel per 1 januari 2023, de eenmalige energietoeslag lage inkomens en de extra middelen jeugdzorg voor 2023. Ten opzichte van de septembercirculaire 2021 geeft de Meicirculaire 2022 een enorme stijging van de algemene uitkering. Het coalitie-akkoord Rutte IV gaf al flinke acressen te zien tot en met 2025. In deze meicirculaire 2022 komt daar bovenop de effecten van de Voorjaarsnota van het Rijk. Daar zitten hogere uitgaven in als gevolg van defensie, opvang vluchtelingen, inflatie en de koppeling van de AOW. Uitgaven die in het kader van de ‘trap op traf af’ systematiek doorwerkt naar gemeenten via een stijging van de acressen.