Bijlage 1 - Onderzoek naar de ruimtelijke ordening en de invloed hiervan op de akoestiek aan het Padland (2021-70)

Bijlage 1

Onderzoek naar de ruimtelijke ordening en de invloed hiervan op het woon- en leefklimaat aan het Padland te Venhuizen

Hoe is het slechte leef- en woonklimaat aan het Padland ontstaan? Welke regels en richtlijnen worden hier overschreden? En hoe wordt het leef- en woonklimaat weer aanvaardbaar?

Onderwerp: Aan: Auteur: Datum:

Rapport ruimtelijke ordening en de invloed hiervan op het woonleefklimaat aan het Padland College van burgemeester en wethouders Gemeente Drechterland drs. S.B. Theunissen 15-08-2021

Inhoudsopgave Introductie ............................................................................................................................... 4 1 Beschrijving huidige planologische inrichting aan het Padland met focus op de akoestiek ....... 5 2 Problemen huidige situatie aan het Padland en oorzaken hiervan........................................... 7 3 Vergelijking ruimtelijke ordening andere basisscholen in de gemeente Drechterland ............ 11 4 Vergelijking planning rond basisscholen Hoogkarspel en Venhuizen ...................................... 15 5 Ontstaansgeschiedenis van het gebied Padland: “wonen” en “maatschappelijk”................... 23 5.1 Conclusie op basis van de gemeentelijke stukken: het gebied achter de Padlandschool was oorspronkelijk bedoeld als groene buffer ................................................................................................... 26 5.2 Op verzoek van OBS ’t Padland komt er in 2018 een pannaveld en wordt het openbare terrein geschikter voor buitengymlessen op 3,1 m afstand van de tuinen ............................................................. 26 5.3 Waar het fout is gegaan: geen akoestisch onderzoek, negeren APV .................................................... 26 5.4 Waar het fout is gegaan: gemeente Drechterland negeert de juiste richtafstand en motiveert dit niet a.h.v.

het stappenplan van de VNG (zie paragraaf B5.3 van bijlage 5 van de VNG-brochure van 2009) .... 27

6 Gewenste situatie: wijziging bestemmingsplan van ‘sport- en sportvelden’ naar ‘groen’. Waarom het bestemmingsplan gewijzigd dient te worden:...................................................... 30 6.1 Omgevingsdienst Noord-Holland Noord concludeert in haar onderzoek in opdracht van gemeente Drechterland dat er mogelijk fouten zijn gemaakt in de ruimtelijk planning .............................................. 30 6.2 Overtreding richtafstand onverlicht sportveld tot woningen................................................................ 31 6.3 Overtreding VNG-richtafstand van scholen tot woningen .................................................................... 31 6.4 Het sportveld en het gebruik daarvan door basisschool ‘t Padland zijn in strijd met artikel 2.17 van het Activiteitenbesluit, artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening, de tijdelijke Chw/Transitiewet en de nieuwe Omgevingswet. ............................................................................................................................... 33 6.5 Voor een verhard voetbalveld van meer dan 300 m2 en voor een inrichting met zeer reële kans op geluidshinder is een omgevingsvergunning en akoestisch onderzoek vereist. Mogelijk is dit niet gedaan door de gemeente Drechterland. ................................................................................................................

36 6.6 Het sportveld en het gebruik daarvan door basisschool ‘t Padland veroorzaakt zeer schadelijke geluidshinder, zo blijkt uit door de ODNHN gecontroleerde geluidsmetingen ........................................... 37 6.6.1 Theoretisch rekenmodel: geluidsbronvermogens op een schoolplein .............................................. 37 6.6.2 Hoe hard klinkt een decibel? Voorbeelden en gevolgen voor de volksgezondheid van aanwonenden ..................................................................................................................................................................... 38 6.6.3 Resultaten van het geluidsonderzoek, beoordeeld door ODNHN ...................................................... 39 6.7 Overtreding APV Gemeente Drechterland ............................................................................................ 46 6.8 Huidige situatie veroorzaakt intimidatie en aantasting van rust en privacy van aanwonenden........... 46 6.9 Huidige situatie leidt tot overlast hangjeugd ’s avonds en ‘s nachts alsmede vernielingen door gebrek aan toezicht ................................................................................................................................................. 47 6.9.1 Recente incidenten aan het Padland (2021) ......................................................................................

47 6.9.2 Eerdere incidenten aan het Padland .................................................................................................. 49 6.9.3 Gemeente Drechterland haalt haar doelstelling om jeugdgerelateerde incidenten en vernielingen terug te dringen niet .................................................................................................................................... 51 6.10 Het eigen schoolplein van basisschool ’t Padland is groot genoeg. De grootte van het schoolplein voldoet aan de regels van de Vereniging Nederlandse Gemeenten ........................................................... 52 6.11 Bestaande alternatieven voor sport en spel in de buurt, Drechterlandse jeugd weet deze sportplekken te vinden ................................................................................................................................ 55 6.12 Gemeente zou in haar eigen belang een alternatief aan oudere jeugd moeten aanbieden, met name omdat Venhuizen blijft groeien ................................................................................................................... 57 6.13 De bestemming “groen” is beter voor de biodiversiteit, past bij de milieudoelstellingen van de gemeente en is in het belang van alle bewoners, zowel jong als oud ......................................................... 58

7 Samenvatting van de problematiek ...................................................................................... 61 8 Hoe nu verder? Adviezen van ODNHN en het voorstel van mw. M. Brieffies, juridisch adviseur toezicht en handhaving van de gemeente Drechterland .......................................................... 63

2

9 Onze conclusie..................................................................................................................... 65 Geraadpleegde bronnen ......................................................................................................... 66

3

Introductie Aan het Padland 26 te Venhuizen en omliggende woningen is geen sprake van een goed woonen leefklimaat, zo concludeert Omgevingsdienst Noord-Holland Noord in haar rapport “Advies geluid” van 20 mei 2021, zaaknummer OD. 343274. Om e.e.a. voor de gemeente Drechterland inzichtelijk te maken, hebben wij, de bewoners van het Padland, dit rapport opgesteld. Wij zullen in dit rapport o.a. ingaan op de volgende vragen: • • • • • • • • • •

Hoe is de geluidshinder aan het Padland ontstaan? Waaruit bestaat deze geluidshinder? Wanneer vindt deze geluidshinder plaats? Wat zijn de ‘harde’ meetresultaten van het geluidsonderzoek van voorjaar 2021? Wat wordt er geconcludeerd in onafhankelijk onderzoek van Omgevingsdienst NoordHolland Noord? Wat is de impact van deze geluidshinder voor omwonenden? Welke veiligheids- en privacyproblemen spelen er aan het Padland? Welke fouten zijn er in de ruimtelijke ordening gemaakt aan het Padland? Welke regels worden hier overtreden en welke stappen zijn overgeslagen? Welke oplossing en alternatieven bestaan er om het woon- en leefklimaat aan het Padland te verbeteren?

Het rapport is als volgt opgebouwd: In hoofdstuk 1 beginnen wij met de beschrijving van de ruimtelijke inrichting met focus op de akoestiek aan het Padland. In hoofdstuk 2 van dit rapport gaan wij in op de oorzaken van het slechte woon- en leefklimaat. In hoofdstuk 3 en 4 wordt er een vergelijking met de ruimtelijke ordening rondom andere sportvelden in Venhuizen-Hem en basisscholen in de gemeente Drechterland gemaakt. In hoofdstuk 5 beschrijven we de ontstaansgeschiedenis van het bestemmingsgebied en gaan we in op het moment dat er fouten in de ruimtelijke ordening zijn gemaakt. In hoofdstuk 6 beargumenteren wij waarom de ruimtelijke ordening aan het Padland gewijzigd moet worden en tonen wij aan welke wetten m.b.t. geluid en ruimtelijke ordening overtreden worden. In hoofdstuk 7 volgt een samenvatting en in hoofdstuk 8 wordt er gekeken naar oplossingen. In hoofdstuk 9 volgt de conclusie.

4

1 Beschrijving huidige planologische inrichting aan het Padland met focus op de akoestiek In het Bestemmingsplan Drechterland Zuid (vastgesteld op 24-06-2013) dat op te vragen is via ruimtelijkeplannen.nl is te zien dat de woningen met bijbehorend percelen aan het Padland 24, 26 en 28 te Venhuizen de bestemming “wonen” hebben. Achter de woning is de ruimte bestemd als “sport – sportvelden”. De locatie met de bestemming sport – sportvelden is niet verlicht, openbaar toegankelijk en wordt naast recreatief gebruik door de jeugd ook regelmatig gebruikt vanuit de achtergelegen basisschool ‘t Padland. Volgens het college van Stichting Openbaar Onderwijs Present te Grootebroek, de overkoepelende stichting waar basisschool ’t Padland onder valt wordt het sportveld deels beschouwd als eigen schoolplein (zie Bijlage 4 E-mail van mw. Ruijten namens het college van Stichting Openbaar Onderwijs Present, 6 juli 2021). Onderstaand een luchtweergave van de huidige situatie en overzicht van de ruimtelijke planning.

Afbeelding 1: Overzichtsfoto van https://www.ruimtelijkeplannen.nl. Geel is enkelbestemming "wonen", groen is enkelbestemming "sport- en sportveld", oranjerood is enkelbestemming “maatschappelijk” (schoolplein). Voor de duidelijkheid hebben wij zelf aangegeven waar onze woningen en het verharde en onverharde voetbalveld liggen.

5

Op de meer uitgezoomde satellietfoto van GoogleMaps is de situatie gedetailleerder zichtbaar:

Afbeelding 2: overzicht van GoogleMaps van het Padland

Direct achter Padland 24, 26, 28 en Schoutstuinen 2 en 4 bevindt zich op het openbare terrein op zeer korte afstand een pannaveld: een verhard voetbalveld met ijzeren hekken, sluizen en doelen. Aan de noordkant bevindt zich hier tevens een basketbalbasket. Het verharde deel heeft een breedte van 15,81 m en een diepte van 25,59 m en beslaat dus ruim 405 m2. Rechts hiervan bevindt zich het grotere voetbalveld met een grasmat. Tussen de bestemmingen “sport- en sportvelden” enerzijds en “maatschappelijk (het schoolplein) bevindt zich een voetpad.

6

2 Problemen huidige situatie aan het Padland en oorzaken hiervan Onzes inziens zijn er hier fouten in de ruimtelijke planning gemaakt. Er is sprake van zeer sterke en langdurige geluidshinder die veroorzaakt wordt door: • • • • •

•

Onvoldoende richtafstand tussen de bestemming “wonen” en de bestemming “sport- en sportvelden”. De VNG schrijft minimaal 30 meter voor – dat is dus precies de diepte van het huidige sportveld en het voetpad erachter; Het gebruik van harde en rammelende materialen: ijzeren hekken, ijzeren sluizen alsmede ijzeren doelen en ballenvangers; Het gebruik van betonnen tegels als ondergrond; hierdoor weerkaatst het geluid van kinderstemmen, basisschoolleraren, voetballen en basketballen; De klankkastbebouwing: d.w.z. de woningen staan in een cirkel om het verharde veld waardoor het geluid niet weg kan, maar in plaats daarvan tegen de achtergevels van de woningen botst en hierdoor versterkt wordt; Het intensieve gebruik van de voetbalvelden door basisschool ’t Padland voor een speelplaats voor de leerlingen tijdens de pauzes, gymnastieklessen en overige activiteiten zoals Koningsdagen, buitenspeeldagen, korfbalwedstrijden, afscheidsfeesten – ondanks de beschikking over een eigen, ruim opgezet schoolplein en gymzaal; Gebrek aan toezicht, na schooltijd is er noch sociale controle noch handhaving; de woningen staan met hun ruggen naar de voetbalvelden gekeerd.

M.b.v. de volgende foto’s wordt dit beter inzichtelijk:

Afbeelding 3: Zicht op achterkant woningen Padland gezien vanuit het verharde pannaveld

7

Afbeelding 4: Tussen het ijzeren doel en de erfgrens van Padland 26 bestaat slechts 3,1 m afstand. Elke keer dat hier een bal tegen geschopt wordt rammelt en echoot het ijzer mee.

8

Afbeelding 5: Situatie gezien vanuit de eerste verdieping van Padland 26 met op slechts 3,1 m van de erfgrens het pannaveld, tevens gebruikt als schoolplein en buitengymplaats, en met daarachter, ongeveer 30 m verder, het eigenlijke schoolplein van OBS ’t Padland.

Onze ervaring is dat het verharde sportveld het populairst is. Dit wordt het vaakst en het meest intensief gebruikt tijdens pauzes, gymlessen en ook na schooltijd. Omdat geluid zich in golfbewegingen door de lucht verplaatst, zie onderstaande afbeeldingen (6 t/m 8), is de geluidshinder het ernstigst aan het Padland nummer 22 t/m 28 en de Schoutstuinen 2 en 4:

9

Afbeelding 6: Op deze afbeelding wordt de verspreiding van geluidsgolven zichtbaar in geval er wordt gespeeld rondom het pannadoel (de positie is aangegeven met het cijfer 1) van het verharde voetbalveld.

Als er op het onverharde voetbalveld gespeeld wordt, bereiken de geluidsgolven de woningen aan het Padland (zuidwestkant) en de Schoutstuinen (westkant).

Afbeelding 7: Op deze afbeelding wordt de verspreiding van geluidsgolven zichtbaar gemaakt in geval er wordt gespeeld rondom het doel (de positie is aangegeven met het cijfer 2 op het onverharde voetbalveld.

Soms wordt er op beide velden gespeeld en gesport. Zie onderstaande afbeeldingen:

10

Afbeelding 8: Op deze afbeelding wordt de geluidsbelasting inzichtelijk gemaakt wanneer beide sportvelden in gebruikt worden. ODNHN legt ook in haar rapport uit dat de geluidsbelasting voor Padland 22, 24, 26 en 28 (aan de zuidkant) en Schoutstuinen 2 en 4 (westkant) het hoogst is. Hier botst het geluid direct tegen de achtergevels van de woningen (klankkastbebouwing) en het wordt hierdoor versterkt.

3 Vergelijking ruimtelijke ordening andere basisscholen in de gemeente Drechterland Als we de ruimtelijke ordening vergelijken met andere bestemmingen “Sport- en sportvelden” in Venhuizen-Hem, zien wij grote verschillen. Nergens is er sprake van klankkastbebouwing, behalve aan het Padland. Aan de Westerbuurt 22 in Venhuizen is de bestemming “Sport- en sportvelden” toegewezen, maar hier is geen sprake van een klankkast, omdat deze niet wordt omgeven door woningen of andere gebouwen.

Afbeelding 9: Bestemming “Sport en Sportvelden" aan de Westerbuurt 22 te Venhuizen zonder klankkastbebouwing

11

Hetzelfde zien we bij het Sportveld aan de Koggeweg in Hem. Ook hier is er geen sprake van klankkastbebouwing. De percelen hier met bestemming “sport” liggen vrij waardoor het geluid weg kan en aanwonenden daarom minder geluidsoverlast ervaren dan aan het Padland.

Afbeelding 10: Bestemming "Sport- en Sportvelden" aan de Koggeweg 46b te Hem zonder klankkastbebouwing.

Op minder dan 500 m van het Padland bevindt zich de IJsbaan aan de Kerkweg 36. Ook hier zien we hetzelfde patroon: de bestemming “Sport- en sportveld” kennen een vrije ligging, zonder klankkastbebouwing. Conclusie: op drie plaatsen in de buurt van het Padland heeft men de bestemming “Sport- en sportveld” aangewezen aan percelen met een vrije ligging zonder klankkastbebouwing, dus hier kan het geluid van sportactiviteiten weg. Alleen aan het Padland heeft men ervoor gekozen om de bestemming “Sport- en sportveld” volledig te laten omsluiten door de bestemming “wonen”.

Afbeelding 11: Bestemming "Sport- en sportveld" (de ijsbaan) aan de Kerkweg 36 zonder klankkastbebouwing.

12

Als we kijken naar de ruimtelijke ordening en de wijze waarop andere basisscholen in gemeente Drechterland zijn gesitueerd, zien we ook geen klankkastbebouwing. We zien juist dat er sprake is van een vrije ligging aan minimaal een of twee kanten. Laten we kijken naar de Jozefschool (afbeelding 12) in Venhuizen en basisscholen in Wijdenes (afbeelding 13) in Midwoud (afbeelding 14), in Westwoud (afbeelding 15) en in Hoogkarspel (afbeelding 16 t/m 21).

Afbeelding 12: Het bestemmingsplan bij de Jozefschool (bestemming "maatschappelijk") aan de Lucasstraat in Venhuizen. Lichtgroen is bestemming agrarisch. Donkergroen is bestemming “groen”. Geel is bestemming “wonen” en zalmroze is bestemming “detailhandel”. Grijs is bestemming “verkeer”.

Uit bovenstaande afbeelding blijkt dat de Jozefschool aan de west- en noordzijde een vrije ligging heeft. Bovendien zit er óf een weg óf een groenstrook tussen de huizen en de school. Er is hier dus geen sprake van klankkastbebouwing.

Afbeelding 13: Het bestemmingsplan rondom OBS Roelof van Wienesse

13

Ook rondom OBS Roelof van Wienesse aan de Molenweg in Wijdenes is er geen sprake van klankkastbebouwing. Net als aan het Padland grenst de bestemming “maatschappelijk” aan de bestemming “sport”, maar omdat er hier geen woningen omheen gesitueerd zijn, kan het geluid van de spelende schoolkinderen en sporters weg. Rondom basisschool De Koet in Midwoud zien we ook weer in het bestemmingsplan een vrije ligging met bestemming “groen” en aangrenzend de bestemming “sport” (donkergroen op onderstaande kaart). Hier is ook geen sprake van klankkastbebouwing.

Afbeelding 14: Het bestemmingsplan rondom basisschool De Koet aan het Tripkouw te Midwoud.

Voor Basisschool de Westwijzer aan de Doctor Nuijensstraat te Westwoud geldt hetzelfde. Ook hier zien we dat de bestemming “maatschappelijk” aan twee kanten een vrije ligging kent. Zie onderstaande kaart:

Afbeelding 15: Bestemmingsplan rondom basisschool de Westwijzer te Westwoud. Hier ligt de bestemming “maatschappelijk” aan twee kanten helemaal vrij.

14

4 Vergelijking planning rond basisscholen Hoogkarspel en Venhuizen Uiteraard zijn de dorpen in bovenstaande voorbeelden kleiner dan het dorp Venhuizen. Bovendien gaat het hier om West-Friese lintdorpen. Laten we daarom een vergelijking met Hoogkarspel maken. Hier bevinden zich RK Basisschool Mr Spigt, OBS ’t Skitteljacht en RKBS Het Kerspel. Allereerst RK Basisschool Mr Spigt aan de Duijvenbrug te Hoogkarspel (afbeelding 16):

Afbeelding 16: Bestemmingsplan rondom RK Basisschool Mr Spigt, niet ver van het gemeentehuis van Drechterland.

Weliswaar zit deze basisschool in Hoogkarspel meer ingeklemd tussen de bestemming “wonen”, toch zien we aan twee kanten stroken met de bestemming “water” (lichtblauw op de bovenstaande kaart, afbeelding 16). Ten zuiden van het water zien we bovendien de bestemming “groen”. Op de satellietfoto van Google Maps (afbeelding 17) is goed zichtbaar welk effect deze blauwgroene zones hebben op de ruimtelijke ordening:

15

Afbeelding 17: Satellietfoto van de groene omgeving van RK Basisschool Mr Spigt te Hoogkarspel.

Interessant is de ligging van basisschool ’t Skitteljacht en RKBS Het Kerspel (afbeelding 18 t/m 24), omdat hier net als aan het Padland ook een voetbalkooi in nabije omgeving van een basisschool staat. Ook staan hier aan de noord- en westzijde woningen dicht op de basisscholen, dichter dan in de kleinere lintdorpen van gemeente Drechterland. Op het eerste gezicht lijkt de situatie van ’t Skitteljacht en het Kerspel op de ruimtelijke ordening aan het Padland. Hieronder (afbeelding 18) volgt het bestemmingsplan van de directe omgeving van ’t Skitteljacht en het Kerspel.

16

Afbeelding 18: Ruimtelijke planning in de omgeving van OBS 't Skitteljacht en RKBS Het Kerspel te Hoogkarspel. Oranjerood is het terrein van de scholen met bestemming “maatschappelijk”. Donkergroen heeft de bestemming "groen". Lichtgroen heeft de bestemming "tuin", blauw heeft de bestemming "water" en roze heeft als bestemming "cultuur en ontspanning". In de roze zone bevinden zich een kinderboerderij en een voetbalkooi.

Ten zuiden en oosten van OBS ’t Skitteljacht en RKBS Het Kerspel (oranjerood) zien we de groene en lichtgroene gebieden. Hier is de bestemming “groen” en “tuinen”. Verder loopt er water (lichtblauw). Het donkergroene gebied ten zuiden van de school zijn in het voorjaar van 2021 in gebruik genomen als schooltuinen. (Bron: https://www.noordhollandsdagblad.nl/cnt/dmf20210321_40033139?utm_source=google&utm_medium=organic) Het donkerroze gebied heeft als bestemming “cultuur en ontspanning”. Hier vinden we kinderboerderij Skik. Er staan speeltoestellen voor kinderen en helemaal links bevindt zich, net als aan het Padland een voetbalkooi. Op het eerst gezicht lijkt het Schoolplein van ’t Skitteljacht dicht bij de woningen aan de Nachtegaal en Rietzanger te staan, maar wanneer we een rondje om het schoolplein lopen, zien we overal groenstroken en water tussen de woningen enerzijds en schoolpleinen en de voetbalkooi anderzijds. Onderstaande afbeeldingen (19 t/m 23) vanaf de grond maken de ruimtelijke indeling rond deze basisscholen in Hoogkarspel duidelijker:

17

Afbeelding 19: De straat Rietzanger te Hoogkarspel gezien vanuit het schoolplein

Afbeelding 20: De straten Lijster en Zanglijster met de bestemming "groen" tussen "maatschappelijk" en "wonen".

18

Afbeelding 21: De straat Lijster met links de bestemming "maatschappelijk" en rechts de bestemming "groen" met de nieuwe schooltuinen.

Afbeelding 22: De straat Zanglijster in de buurt van de basisscholen met links de bestemming "wonen" en rechts, waar de voetbalkooi staat de bestemming "cultuur en ontspanning". Hier is voldoende richtafstand vanaf de voetbalkooi tot de woningen aangehouden en bovendien kan men vanuit de woningen de voetbalkooi i de gaten houden.

19

Afbeelding 23: De voetbalkooi aan de Zanglijster te Hoogkarspel. De woningen achter het water en het groen staan aan de Streekweg. Er wordt hier voldoende richtafstand bewaard. Bovendien ligt er hier kunstgras. De voetbalkooi is dicht aan de bovenkant en middels een poort is hij afsluitbaar. De ruimtelijke planning alhier is een voorbeeld voor het Padland.

Hoewel de bevolkingsdichtheid in Hoogkarspel hoger is dan in Venhuizen (603 tegenover 240 adressen per km2, bron: https://allecijfers.nl/woonplaats/hoogkarspel/) heeft gemeente Drechterland in Hoogkarspel goed gekeken naar de invloed van een basisschool en voetbalveld op de ruimtelijke ordening van de woonwijk. Aan het Padland heeft zij dit echter nagelaten. Als we kijken naar de ruimtelijke planning aan het Padland (te Venhuizen) enerzijds en de Zanglijster en Lijster (te Hoogkarspel) anderzijds, zien we de volgende overeenkomsten en verschillen: Hoogkarspel: juiste ruimtelijke ordening Schoolpleinen en voetbalkooi aan de Zanglijster, de Lijster, de Nachtegaal en het Rietland De school staat tussen de huizen. De woningen staan in een L-vorm om de scholen. Het geluid kan aan twee kanten weg via de groene zones. De straten Nachtegaal en het Rietland staan dicht op de schoolpleinen, maar de richtafstand wordt wel gehaald aan de straten Lijster en Zanglijster De voetbalkooi wordt niet gebruikt voor buitengymlessen en andere schoolse activiteiten.

Venhuizen: problematische ruimtelijke ordening Schoolplein en voetbalkooi aan het Padland en de Schoutstuinen De school staat tussen de huizen. De woningen staan in een U-vorm om de scholen. Het geluid kan niet weg, maar wordt juist versterkt (klankkastbebouwing). De richtafstand tussen de woningen en het sportveld (ook gebruikt als schoolplein) wordt nergens gehandhaafd. De voetbalkooi en het sportveld worden met toestemming van de gemeente gebruikt voor buitengymlessen en andere schoolse activiteiten.

20

Het is duidelijk welk gebied openbaar en privé (van de scholen) is. De bestemming “groen” en “cultuur en ontspanning” ten zuiden en oosten van de schoolpleinen dienen als groene buffer. Hier zijn o.a. een kinderboerderij en schooltuinen.

De richtafstand tussen de voetbalkooi en de woningen wordt gehandhaafd. Aan drie kanten is de voetbalkooi omringd door groen.

De voetbalkooi is voorzien van dempend kunstgras. De voetbalkooi is van boven gesloten. Er worden daarom geen ballen in tuinen van omwonenden geschoten.

Er is sociale controle: vanuit de voorkanten van de woningen kan men de voetbalkooi in de gaten houden. De voetbalkooi kan afgesloten worden middels een poort met slot. M.a.w.: er kan, indien nodig, gehandhaafd worden. Het gebied is aantrekkelijk voor jong en oud. Ouderen kunnen op bankjes bij de kinderboerderij zitten en er zijn bovendien speeltoestellen voor de jongste kinderen, terwijl de oudere jeugd zich kan uitleven in de voetbalkooi.

Het is niet heel duidelijk welk gebied openbaar en privé (van de school) is. De bestemming “sport- en sportvelden” volgen direct op de bestemming “maatschappelijk”. Er is weliswaar groen tussen de scholen en de woningen, maar dit heeft de bestemming “sporten “sportveld”. Een deel hiervan is verhard. Bovendien wordt het gebied intensief door de basisschool gebruikt. Dit vormt dus geen buffer tussen de verscheidene functiegebieden. De richtafstand tussen de voetbalkooi en de woningen wordt nergens gehandhaafd. De voetbalkooi en doelen staan direct tegen de tuinen van omwonenden, en ook op te korte afstand van de gevels. De voetbalkooi is voorzien van betontegels die het geluid van ketsende ballen, leerlingen en jeugd die na schooltijd komt, weerkaatsen. De voetbalkooi is open aan de bovenkant. Ondanks de ballenvangers belanden er regelmatig ballen in tuinen van aanwonenden. Kinderen klimmen daarom zonder toestemming over de schuttingen van aanwonenden. Er is geen sprake van sociale controle: vanuit de achterkanten van de woningen kunnen omwonenden de voetbalkooi en het onverharde sportveld niet in de gaten houden. De voetbalkooi kan niet afgesloten worden. Er hangt evenmin een bord met regels en openingstijden. Handhaven wordt bemoeilijkt. Het gebied is niet aantrekkelijk voor ouderen.

Er vinden ’s nachts regelmatig vernielingen plaats (ingeslagen ramen, lostrekken van ijzeren staanders) door gebrek aan sociale controle. (Zie 6.9.1 voor een lijst met recente incidenten.) De volgende dag vormen loszittende onderdelen een gevaar voor de basisschoolleerlingen.

Voor wat betreft de aantrekkelijkheid voor jong en oud: op de foto van Google Streetview is te zien hoe ouderen in maart 2021 genieten van de groenvoorzieningen in het gebied aan de Zanglijster te Hoogkarspel:

21

Afbeelding 24: Ook ouderen weten het gebied aan de Zanglijster te Hoogkarspel, tussen de basisscholen en de voetbalkooi (zwarte hoge hek op de achtergrond) te waarderen. Bron: Google Streetview maart 2021. De ruimtelijke planning alhier is een voorbeeld voor het Padland te Venhuizen.

Conclusie o.b.v. de vergelijkingen ruimtelijke ordening binnen gemeente Drechterland In het bovenstaande wordt het volgende duidelijk: overal in Venhuizen-Hem ligt de bestemming “sport- en sportvelden” aan meerdere zijdes vrij, behalve aan het Padland waar de bestemming “sport- en sportvelden” direct omsloten wordt door de bestemming “wonen”. Overal in de gemeente Drechterland liggen bassischolen aan minimaal twee kanten vrij. Er is dus geen sprake van klankkastbebouwing, d.w.z. nergens wordt de bestemming “maatschappelijk” (in dit geval basisscholen) geheel omsloten door de bestemming “wonen”. Uitzondering hierop vormt Hoogkarspel, een dorp met een hogere adresdichtheid dan Venhuizen. In Hoogkarspel staat de bestemming “maatschappelijk” dichter op de bestemming “wonen” dan elders in de gemeente, maar hier worden de bestemmingen “maatschappelijk” (de basisscholen) allebei aan twee kanten omgeven door de bestemmingen “water” in het geval van de RK Basisschool Mr Spigt en door de bestemming “groen” in het geval van ’t Skitteljacht en Het Kerspel, twee scholen die naast elkaar liggen. Hierdoor wordt er een betere richtafstand gehandhaafd en eventuele geluidshinder voorkomen. In de buurt van de twee laatstgenoemde basisscholen staat ook een voetbalkooi, net als bij OBS ’t Padland in Venhuizen.

Het verschil is echter dat er in Hoogkarspel goed is gekeken naar de akoestiek, de ruimtelijke ordening en de veiligheid van de kinderen. Vanwege de aanwezigheid van water (rondom RKBS Het Spigt), groenstroken en de kinderboerderij (rond OBS ’t Skitteljacht en RKBS Het Kerspel), bestaat er in Hoogkarspel een ruime richtafstand tussen de bestemming “wonen” en “maatschappelijk”. Bovendien heeft men in Hoogkarspel gekozen voor een duurzame, geluidsarme voetbalkooi. Er ligt in de kooi van Hoogkarspel namelijk kunstgras en doordat de kooi geheel gesloten is – ook aan de bovenkant, kunnen er geen verdwaalde ballen in de tuinen van de aanwonenden komen. Voorts wordt de voetbalkooi op schooldagen niet gebruikt als alternatieve gymzaal door twee basisscholen in de nabijheid.

22

Tenslotte heeft men in Hoogkarspel ook beter gekeken naar de veiligheid van de buurtbewoners: de kooi is afsluitbaar en er kan vanuit de woningen door ouders die aan de Zanglijster wonen toezicht gehouden worden op de kinderen. Door de aanwezigheid van de schooltuinen, speelvoorzieningen en de kinderboerderij vormt het geheel een aantrekkelijk en leerzaam gebied voor jong en oud, en dat staat in groot contrast tot de ruimtelijk ordening aan het Padland in Venhuizen waar alle regels m.b.t. een goede ruimtelijke ordening overtreden lijken te zijn. Op basis van vergelijkingen met gebieden met de bestemming “sport- en sportvelden” elders in Venhuizen-Hem en op basis van vergelijkingen met alle basisscholen in gemeente Drechterland kunnen wij concluderen dat de ruimtelijke ordening aan het Padland geheel afwijkt van vergelijkbare plekken in de gemeente. Juist deze afwijkingen leiden tot ernstige geluidshinder (zie 6.6) en andere veiligheidsproblemen (zie 6.9) in de buurt van het Padland.

5 Ontstaansgeschiedenis van het gebied Padland: “wonen” en “maatschappelijk” Basisschool ’t Padland is in 1973 opgericht. De huizen aan het Padland zijn in 2002 gebouwd. In 2003 zijn er na klachten van buurtbewoners ballenvangers geplaatst, en in 2005 is basisschool ’t Padland uitgebouwd. In de relevante stukken m.b.t. de zone tussen de woningen en het perceel die wij opgevraagd hebben bij het West-Fries archief heeft de gemeente het consequent over een “bestemming groenvoorziening”. In het begin lag er een basketbalveld tussen basisschool ’t Padland en de huizen aan het Padland. Na klachten over geluid van bewoners is één van de basketbaldoelen verwijderd. Op 19 augustus 2005 is aanvraag gedaan om de ballenvanger achter het sportveld te verhogen, omdat er ballen in de tuinen van omwonenden terechtkwamen, zie onderstaande tekst uit het archief:

Bron: West-Fries archief

Dit werd in eerste instantie op 6 september 2005 afgekeurd, omdat het volgens het bestemmingsplan om een “bestemming groenvoorziening” ging en daar mochten geen bouwwerken geplaatst worden van maximaal de 2.00 m hoog of 2.20 m hoog met ontheffing.

Bron: West-Fries archief

23

Op 17 november 2005 heeft gemeente Venhuizen vrijstelling verleend en hierna werd een ballenvanger van 5 meter hoog geplaatst. Niet alleen in de stukken van het West-Fries archief, ook in stukken van de gemeente spreekt men telkens over een “groenvoorziening” of “groenstrook”. Kennelijk is er binnen de gemeente ook verwarring over de bestemming van het gebied. Zo noemt de gemeente het sportveld ook in haar collegeprogramma van 2014-2018 met als titel “Daadkrachtig vooruit” een “groenstrook achter Padland”. Men heeft toen zelf onderzocht of er hier nieuwe woningen gebouwd konden worden. Ook op de kaart (afbeelding 25 hieronder) van de welstandsnota van gemeente Drechterland staat het sportveld aan het Padland, vreemd genoeg, niet vermeld als bestemming “sport”, dit in tegenstelling tot de overige sportgebieden in de buurt van het Padland (de ijsbaan aan de Kerkweg te Venhuizen, het sportveld aan de Westerbuurt te Venhuizen en het sportveld aan de Koggeweg te Hem), aangegeven in donkergroen.

24

Afbeelding 25: Kaart Welstandsnota gemeente Drechterland, bron: https://openpdc.drechterland.nl/wpcontent/uploads/sites/2/2021/06/D_welstand_gebiedskaart.pdf

Ondanks dat het gebied achter het Padland door de gemeente overal als “groen”, “groenvoorziening” of “groenstrook wordt bestempeld, heeft het gebied op een of andere manier toch de bestemming “sport- of sportveld” gekregen.

25

5.1 Conclusie op basis van de gemeentelijke stukken: het gebied achter de Padlandschool was oorspronkelijk bedoeld als groene buffer Op basis van de bovenstaande stukken uit het West-Fries archief concluderen wij dat de oorspronkelijke bestemming achter OBS ’t Padland “groen” was en gezien de diepte van 30 meter (precies de voorgeschreven richtafstand volgens de VNG) van het gebied had het als groene bufferzone tussen de woningen enerzijds en het schoolplein anderzijds moeten fungeren. Bovendien kunnen wij concluderen dat het probleem van het schieten van ballen in de tuinen van omwonenden aan het Padland al vanaf 2005, dus al jarenlang, speelt.

5.2 Op verzoek van OBS ’t Padland komt er in 2018 een pannaveld en wordt het openbare terrein geschikter voor buitengymlessen op 3,1 m afstand van de tuinen Tijdens de openbare besluitenlijst van de vergadering van burgemeester en wethouders van de gemeente Drechterland d.d. 2 mei 2017 is vanuit OBS ‘t Padland het verzoek gekomen om het verharde sportveldje bij de school geschikter te maken voor het geven van buitengymlessen. Bron: (https://archief02.archiefweb.eu/archives/archiefweb/20170516053018/https://www.drechterland.nl/file/1675/download) Hiervoor moest er rondom nieuw ijzeren hekwerk (boarding) worden geplaatst. Bovendien moesten er twee doelen aangebracht worden. Het doel hiervan was het geschikt maken van het terrein voor het geven van gymlessen en voor het inrichten van een ontmoetingsplek voor kinderen en jongeren uit de omgeving. Gemeente Drechterland is hiermee akkoord gegaan en heeft een budget van 20.000 beschikbaar besteld. De rest heeft OBS ’t Padland betaald. Het bestaande veld werd omgebouwd tot pannaveld van ruim 405 m2 en het werd in 2018 officieel geopend (bron: https://www.noordhollandsdagblad.nl/cnt/dmf20180924_50713384). De gemeente en OBS ’t Padland hebben hierbij niet gekozen voor een duurder, geluidsarm pannaveld, maar in plaats daarvan hebben ze gekozen voor een pannaveld met verharde ondergrond, wat de geluidsoverlast alleen maar heeft vergroot.

Ook heeft men geen budget gereserveerd om andere geluidswerende maatregelen door te voeren, hoewel dit wel moet als binnen een gebied de richtafstand van 30 meter niet gehandhaafd wordt. Het aanleggen van een nieuw voetbalveld heeft tot veel geluidshinder geleid. Uit gesprekken met buurtbewoners hebben wij vernomen dat de geluidsoverlast na het aanleggen van het verharde voetbalveld en het geschikt maken van het gebied voor buitengymlessen alleen maar is toegenomen.

5.3 Waar het fout is gegaan: geen akoestisch onderzoek, negeren APV Wij denken dat er aan het Padland geen degelijk akoestisch onderzoek is uitgevoerd om te bepalen welke gevolgen het aanleggen van een verhard voetbalveld en het geschikter maken van het terrein voor buitengymlessen voor de aanliggende woningen heeft (zie ook 5.4). Ook is er niet gekeken naar de geluidsnormen in de APV gemeente Drechterland (uitgewerkt in 6.7). De gemeente heeft bij het geschikt maken van het terrein voor de Padlandschool alleen gekeken naar het ruimtespeelbelang. Ze heeft daarbij echter niet alle belangen gewogen; een aanvaarbaard woon- en leefklimaat in de buurt houdt namelijk in dat alle belangen gewogen worden, dus ook die van bewoners van het Padland. Omdat onze woningen en basisschool ‘t Padland in een cirkel om het pannaveld en het sportveld staan, is er een klankkast ontstaan. (Zie hoofdstuk 2 Problemen huidige situatie aan het Padland en de oorzaken hiervan.) Geluid verplaatst zich in golven en verspreidt zich a.h.w. in een cirkel om de bron. Het geluid kan echter hier niet weg en botst tegen de achtergevels van onze huizen en wordt hierdoor versterkt, ongeveer op een manier zoals de klankkast van een luidspreker werkt, zie onderstaande kaart (afbeelding 26) van het Padland.

26

Afbeelding 26: Situatie aan het Padland: klankkastbebouwing om het sportveld (lichtgroen). De huizen in de kleur geel staan er in een cirkel omheen en basisschool 't Padland is rood. Het geluid kan hier niet weg en wordt hier juist versterkt.

5.4 Waar het fout is gegaan: gemeente Drechterland negeert de juiste richtafstand en motiveert dit niet a.h.v. het stappenplan van de VNG (zie paragraaf B5.3 van bijlage 5 van de VNG-brochure van 2009) Hoe had het probleem van de ruimtelijke ordening en het slechte woon- en leefklimaat aan het Padland voorkomen kunnen worden? De gemeente Drechterland heeft niet gekeken naar de ruimtelijke planning en de richtafstand tussen op de eerste plaats: woningen en scholen, en op de tweede plaats: tussen woningen en sportvelden, zoals is opgesteld door de Vereniging van Nederlandse gemeenten in de Handreiking Bedrijven en Milieuzonering. Deze geldt reeds sinds 2009 en is opvraagbaar via de site van het Ministerie van Infrastructuur en Rijkswaterstaat via: https://www.infomil.nl/onderwerpen/ruimte/functies/school/onderbouwing/bedrijven/ De VNG-richtlijn heeft een sturende en signalerende werking. Niet voor niets wordt de brochure van de VNG ook wel “Het Groene Boekje voor de ruimtelijke ordening” genoemd. Als binnen de richtafstand functies wenselijk zijn, is dat een signaal om nader onderzoek uit te voeren naar de daadwerkelijke hinder en na te gaan of er aanvullende geluid beperkende maatregelen nodig zijn. Indien de gemeente de richtafstand of geluidswaarden overtreedt, moet zij dit motiveren.

In 2019 heeft de VNG de “Milieuzonering nieuwe stijl” uitgegeven, als opvolger van de brochure van 2009. Uit uitspraken van de Raad van State blijkt dat een gemeente zelf mag kiezen of zij de brochure van 2009 of 2019 volgt, maar ook in de strengere “Milieuzonering nieuwe stijl” van 2019 staat dat de richtafstand minimaal 30 meter moet zijn tussen de zones van verschillende geluidsruimtes (zie afbeelding 27 paragraaf 6.4). De VNG schrijft in de nieuwe brochure (2019) en ik citeer: Voor de toepassing van artikel 2.19 Activiteitenbesluit gelden een aantal specifieke vereisten: • Afhankelijk van het type gebied en de ideeën over de ontwikkeling hiervan (gebiedsvisie) kan worden besloten af te wijken van de geldende geluidswaarden. • Gemotiveerd moet worden waarom de geluidswaarden zoals opgenomen in artikel 2.17 Activiteitenbesluit niet passend zijn. Er moet sprake zijn van een concrete omstandigheid om af te wijken, bijvoorbeeld omdat het omgevingsgeluid aanzienlijk hoger of lager is, of

27

•

wanneer de aard en de hoeveelheid van de inrichtingen in het gebied al zodanig anders is dat een andere norm gewenst is. De gevolgen van de aanwijzing voor de in het gebied gelegen inrichtingen, de bewoners van die gebieden en andere belanghebbenden moeten in kaart zijn gebracht en afgewogen.

Bron: https://vng.nl/files/vng/vng_uitgave_milieuzonering_nieuwe_stijl.pdf Met andere woorden: niet alleen moet gemotiveerd worden waarom er wordt afgeweken van de geldende geluidswaarden, ook moeten de gevolgen in het gebied in kaart gebracht worden voor bewoners en andere belanghebbenden. Bij de beoordeling of er sprake is van een goede ruimtelijke ordening moet de gemeente gebruik maken van het schema uit bijlage 5 uit de VNG-publicatie van 2009. In paragraaf B5.3 van bijlage 5 van de VNG-brochure is deze toetsingssystematiek opgenomen. Deze bestaat uit vier stappen, waarbij per stap een hogere geluidbelasting aanvaardbaar wordt geacht en telkens hogere eisen worden gesteld aan het benodigde onderzoek en de motivering van het besluit waarmee planologische inpassing mogelijk wordt gemaakt. Indien voldaan wordt aan de toepasselijke richtafstand uit de VNG-brochure, is volgens de toetsingssystematiek in beginsel sprake van een aanvaardbare geluidbelasting (stap 1). Indien stap 1 niet toereikend is, dient de raad volgens de toetsingssystematiek met akoestisch onderzoek aan te tonen dat de geluidbelasting op de gevel van de woningen voldoet aan de geluidwaarden als opgenomen in paragraaf B5.3 van bijlage 5 van de VNG-brochure.

Deze geluidwaarden bedragen - in een rustige woonwijk - in eerste instantie 45 dB(A) voor het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau, 65 dB(A) voor het maximale geluidniveau en 50 dB(A) ten gevolge van de verkeersaantrekkende werking (stap 2). Bij overschrijding van deze waarden is planologische inpassing nog steeds mogelijk, bij een geluidwaarde van - eveneens in een rustige woonwijk - maximaal 50 dB(A) voor het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau, 70 dB(A) voor het maximale geluidniveau en 50 dB(A) ten gevolge van de verkeersaantrekkende werking. De raad dient dan te motiveren waarom hij deze geluidbelasting in de concrete situatie acceptabel acht (stap 3). Indien ook laatstgenoemde waarden worden overschreden is planologische inpassing doorgaans niet mogelijk. Indien het bevoegd gezag niettemin tot inpassing wil overgaan, dient het dit grondig te onderzoeken, onderbouwen en motiveren (stap 4). Bron: https://www.raadvanstate.nl/@111611/201710271-1-r1/ Hieronder volgt een preciezere uitwerking van de toepassingsystematiek van bijlage van de VNG-brochure, stap voor stap uitgelegd – stappen die bij de ruimtelijke planning aan het Padland niet gevolgd zijn: Stap 1 Toetsing aan de richtafstand. Indien de richtafstand voor het aspect geluid niet wordt overschreden, kan verdere toetsing voor het aspect geluid in beginsel achterwege blijven: ruimtelijke inpassing is dan mogelijk.

Detailonderzoek naar eventuele maatregelen kunnen in de vervolgfase plaatsvinden. De richtlijn gaat uit van een afstand ten opzichte van een rustige woonwijk, zoals aan het Padland. Hiervoor geldt een richtwaarde van 45 dB(A). De genoemde afstand is een indicatie voor de ruimtelijke scheiding om 45 dB(A) te halen voor het gemiddelde geluidsniveau en 65 dB(A) voor geluidpieken. Voor de afstand tot gemengd gebied mag rekening gehouden worden met kleinere afstanden omdat de richtwaarde daarvoor 50 dB(A) is. Toepassing: De woningen aan het Padland en de Schoutstuinen kunnen getypeerd worden als een rustige woonwijk waarvoor een richtwaarde geldt van 45 dB(A). De grens van het plangebied

28

ligt op een afstand van circa 3,1 meter van woningen en daarmee wordt de richtafstand van minimaal 30 meter niet gehaald. Zie de overzichtskaarten in hoofdstuk 1 van dit rapport. Stap 2 Indien stap 1 niet toereikend is (oftewel het plangebied ligt binnen de richtafstand) dient nader onderzoek plaats te vinden om na te gaan wat de daadwerkelijke geluidsbelasting zal zijn en of met maatregelen aan de richtwaarde voor de geluidsbelasting kan worden voldaan. Indien via akoestisch onderzoek is aangetoond dat aan de onderstaande normen kan worden voldaan is ruimtelijke inpassing mogelijk. •

•

- Bij een geluidbelasting op woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen in gebiedstype rustige woonwijk of rustig buitengebied van maximaal: o - 45 dB(A) langtijdgemiddeld beoordelingsniveau; o - 65 dB(A) maximaal (piekgeluiden) o - 50 dB(A) ten gevolge van verkeersaantrekkende werking); - Bij een geluidbelasting op woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen in gebiedstype gemengd gebied van maximaal: o - 50 dB(A) langtijdgemiddeld beoordelingsniveau.

Stap 3 indien stap 2 niet toereikend is: Een 5 dB(A) hogere geluidsbelasting accepteren waarbij het bevoegd gezag dient te motiveren waarom het deze geluidbelasting in de concrete situatie acceptabel acht. Hierbij wordt tevens de cumulatie met eventueel reeds aanwezige geluidbelasting betrokken. Alleen bij goede motivatie en onderbouwing is ruimtelijke inpassing mogelijk. Het bevoegd gezag kan daarbij gebruik maken van gemeentelijk geluidbeleid, indien de te verwachten geluidbelasting voldoet aan de in dat gemeentelijk geluidbeleid vastgestelde grenswaarden voor het betreffende gebied. Normen bij stap 3 zijn: •

Bij een geluidbelasting op woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen in gebiedstype rustige woonwijk of rustig buitengebied van maximaal: o o o

•

- 50 dB(A) langtijdgemiddeld beoordelingsniveau; - 70 dB(A) maximaal (piekgeluiden); - 50 dB (A) ten gevolge van verkeersaantrekkende werking.

Bij een geluidbelasting op woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen in gebiedstype gemengd gebied van maximaal; o - 55 dB(A) langtijdgemiddeld beoordelingsniveau; o - 70 dB(A) maximaal (piekgeluiden) exclusief piekgeluiden door aan- en afrijdend verkeer o - 65 dB(A) ten gevolge van verkeersaantrekkende werking;

Stap 4 Bij een hogere geluidbelasting dan aangegeven in stap 3 zal ruimtelijke inpassing doorgaans niet mogelijk zijn. Indien het bevoegd gezag niettemin tot ruimtelijke inpassing wil overgaan, dient het dit grondig te onderzoeken, onderbouwen en motiveren waarbij tevens de cumulatie met eventueel reeds aanwezig geluidbelasting moet worden betrokken.

29

NB: sinds 2019 geldt de Milieuzonering Nieuwe Stijl van de VNG. En uit een uitspraak van de Raad State blijkt dat de gemeente zelf mag kiezen of zij de oude brochure of de nieuwe zonering volgt, maar ook de nieuwe Milieuzonering stelt een minimale richtafstand van 30 m en is op sommige punten zelfs nog strenger (Zie 6.4, bron: https://blogomgevingsrecht.nl/jurisprudentie/interessante-uitspraak-over-richtafstanden-vngbrochure/). Samenvatting: Deze 4 bovenstaande stappen uit de VNG-brochure van 2009 zijn tijdens de realisatie van de voetbalkooi aan het Padland en het geschikter maken voor buitengymnastieklessen voor de Padlandschool door Gemeente Drechterland genegeerd dan wel overgeslagen. In 2018, tijdens de aanleg van het verharde voetbalveld en het geschikt maken van het gebied voor gymlessen golden deze stappen om de gemeente te motiveren waarom zij de richtafstand niet handhaaft. Maar ook in de Milieuzonering Stijl van de VNG van 2019 geldt deze motivatieplicht. Er staat namelijk: “Gemotiveerd moet worden waarom de geluidswaarden zoals opgenomen in artikel 2.17 Activiteitenbesluit niet passend zijn.”

6 Gewenste situatie: wijziging bestemmingsplan van ‘sport- en sportvelden’ naar ‘groen’. Waarom het bestemmingsplan gewijzigd dient te worden: Vanwege de enorme geluidshinder aan het Padland vinden wij dat de gemeente in actie moet komen om het leef- en woonklimaat voor omwonenden te verbeteren. Wij hebben hiervoor 13 relevante argumenten waarom wij vinden dat de gemeente Drechterland moet doorpakken. Onze argumenten volgen hieronder en wij zullen deze een voor een nader toelichten.

6.1 Omgevingsdienst Noord-Holland Noord concludeert in haar onderzoek in opdracht van gemeente Drechterland dat er mogelijk fouten zijn gemaakt in de ruimtelijk planning Op 20 mei 2021 heeft omgevingsdienst Noord-Holland Noord, in opdracht van de gemeente, onze klachten inzake geluidshinder aan het Padland onderzocht. Graag delen wij enkele van de resultaten met u. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord schrijft in haar rapport en ik citeer: Bij het opstellen van eerdere bestemmingsplannen die de bouw van de woningen aan het Padland mogelijk hebben gemaakt is mogelijk niet getoetst aan een richtafstand van 30 meter tussen de bestemming “sportveld” en de bestemmingsfunctie “wonen”. De richtafstand van 30 meter in het kader van goede ruimtelijke ordening wordt ook niet gehaald bij de naastgelegen woningen aan het Padland 22, 24 en 28 en bij de woningen aan de Schoutstuinen 2 en 4. M.a.w.: hoogstwaarschijnlijk is er een fout gemaakt in de ruimtelijke ordening en deze fout betreft meerdere woningen aan het Padland en de Schoutstuinen. OD NHN heeft in de eerste plaats geconcludeerd dat onze geluidsmetingen reëel zijn. Ook staat er in het rapport dat het woon- en leefklimaat in onze woningen niet goed is (zie bijlage 1). Bovendien heeft de omgevingsdienst een oproep gedaan aan de gemeente om in te gaan op onze klachten.

30

6.2 Overtreding richtafstand onverlicht sportveld tot woningen Volgens de Vereniging Nederlandse Gemeenten moet een verlicht sportveld 50 m van woningen staan, zie tabel 1 van https://vng.nl/artikelen/bedrijven-en-milieuzonering Maar in deze situatie gaat het om een onverlicht sportveld. Uit het onderzoek van Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (mei 2021) leren wij het volgende: “In het kader van goede ruimtelijke ordening wordt bij het realiseren van een onverlicht openbaar toegankelijk sportveld en het naastgelegen trapveldje ten opzichte van de bestemming “wonen” een richtafstand voor geluid gehanteerd van 30 meter.” De erfgrenzen van onze woningen tot het sportveld zijn slechts 3,1 meter. Dit houdt in dat er maar liefst 26,9 m te weinig zit tussen het sportveld en de woningen aan het Padland en de Schoutstuinen. Kortom, aan de door de VNG voorgeschreven richtafstand van 50 m voor een verlicht en 30 m voor een onverlicht sportveld tot onze huizen wordt niet voldaan met intensieve en langdurige geluidshinder voor omwonenden tot gevolg.

6.3 Overtreding VNG-richtafstand van scholen tot woningen De Vereniging van Nederlandse gemeenten heeft de Handreiking Bedrijven en Milieuzonering opgesteld. Deze is op te vragen via de site van het Ministerie van Infrastructuur en Rijkswaterstaat via: https://www.infomil.nl/onderwerpen/ruimte/functies/school/onderbouwing/bedrijven/ Voor een school is in de Handreiking aangegeven dat er een richtafstand geldt van minimaal 30 meter tot woningen. Deze 30 meter is precies de diepte van het huidige sportveld en het pad tezamen, m.a.w.: als het sportveld weggehaald wordt, kan aan deze richtlijn voldaan worden. In verstedelijkte gebieden kan een gemeente af en toe van deze richtafstand afwijken, vooral in gebieden met gemixte bestemmingen, maar de gemeente moet dan onderbouwen hoe zij in dat geval toch een goed leef- en woonklimaat kan waarborgen (Zie 5.3). Juist in stillere woonwijken en plattelandsgebieden mag van deze norm niet afgeweken worden. En dat is hier aan het Padland het geval: het is een plattelandsgemeente en het gaat hier om een stille woonwijk, op circa 250 meter van het einde van de bebouwde kom. In het bestemmingplan zien wij in de omgeving met name de bestemming “wonen”.

Zoals gezegd, het schoolplein van basisschool ’t Padland ligt op ongeveer 30 meter van de woningen Padland 22 t/m 28 en Schoutstuinen 2 en 4 (waar de geluidsoverlast het ergst is, zie rapport ODNHN), maar omdat OBS ’t Padland het sportveld (deels) als haar eigen schoolplein gebruikt, wordt deze regel overtreden. Op 26 juni 2020 hebben wij mevrouw Van Heezen, de directrice van de basisschool ’t Padland gecontacteerd met het verzoek om geen schoolse activiteiten meer te organiseren op het openbare sportterrein, omdat de school in zulke gevallen de richtafstand van 30 meter overtreedt met langdurige en intensieve geluidshinder als gevolg. Op 6 juli 2021 ontvingen wij reactie van mevrouw Ruijter namens het college van Stichting Openbaar Onderwijs Present te Grootebroek (zie bijlage 4). Zij schreef ons: “Het sportveld wordt door de school al sinds de oprichting van de school gebruikt en wordt ook deels beschouwd als schoolplein.” Indien basisschool ‘t Padland alleen haar eigen plein zou gebruiken, wordt de juiste richtafstand gewaarborgd. Basisschool ’t Padland organiseert echter zeer regelmatig gymnastieklessen, korfbalwedstrijden, voetbalwedstrijden, Koningsspelen en feesten, activiteiten met een

31

luchtkasteel op het sportveld, dit op minder dan enkele meters van de erfgrens van onze woningen. Voorts liet mevrouw Ruijter weten geen rekening met ons, de bewoners van het Padland, te willen houden en zij verwees ons naar gemeente Drechterland. Zij schreef o.a.: “Zolang wij van de gemeente geen bericht ontvangen dat wij het veld niet langer mogen gebruiken, gaan wij ervan uit dat de gegeven toestemming gewoon in stand blijft.” Sterker nog, mevrouw Ruijter liet ons weten dat dit “door de gemeente toegejuicht [wordt].” Met andere woorden: basisschool ’t Padland beschouwt het sportterrein deels als haar eigen schoolplein met alle gevolgen van dien. Het is juist dat de school hier al sinds 1973 staat, langer dus dan onze woningen, maar onze woningen staan hier ook sinds 2002, al bijna 20 jaar, dus we kunnen niet spreken van een nieuwe situatie. Bovendien heeft OBS ’t Padland de gemeente in 2017 formeel verzocht om het gebied geschikter te maken voor buitengymnastieklessen. Ook heeft de bouw van het sportveld pas in 2018 plaatsgevonden. M.a.w.: op verzoek van de Padlandschool is de geluidsbelasting de laatste jaren juist verergerd. Wij vinden het onwenselijk dat basisschool ’t Padland de openbare ruimte als het hare beschouwd en wij denken dat dit komt omdat het in de huidige situatie niet duidelijk is waar het schoolplein eindigt en het openbare sportveld begint.

De leerlingen kunnen de grenzen van het schoolplein niet zien en spelen daarom tijdens de pauze op te korte afstand van onze woningen. Door het bestemmingsplan aan te passen en het pannaveld te verplaatsen – bij voorkeur naar het eigen schoolplein van de Padlandschool, zal dit wel duidelijk worden. De stichting Jantje Beton legt ook uit waarom het belangrijk is dat leerlingen weten waar het eigen schoolplein begint en eindigt. Dit is namelijk in het belang van de veiligheid van de kinderen en omwonenden. De stichting Jantje Beton schrijft hierover in het rapport “Spelen op het schoolplein. Een inventarisatie naar de stand zaken op Nederlands schoolpleinen” (2014: 9): “Sommige mensen denken dat om een schoolplein een hoog hek moet zitten. Dat is niet het geval. Wel heeft de school een plicht om goed te zorgen voor de kinderen: ook tijdens de pauze, maar er is geen verplichting tot een hoog hek om het plein. Met een haagje, laag muurtje en/of toezicht is ook een heldere grens te maken waardoor kinderen (kleuters) op een veilige manier op het plein kunnen spelen.” M.a.w.: het is in het belang van het kind om te weten waar het schoolplein begint en eindigt. In het geval van het schoolplein van de Padlandschool is dat niet helder voor de leerlingen.

De kinderen verspreiden zich over het hele sportveld en vanaf het sportveld is niet duidelijk meer wat openbaar of privé is – een duidelijke grens wordt hier namelijk niet aangegeven. Volgens ons is dit juist debet aan het feit dat er zo veel incidenten plaatsvinden. Zie paragraaf 6.9 voor incidenten aan het Padland. Door zowel de bestemming aan te merken als bestemming “sport- en sportveld” en door basisschool ’t Padland toestemming te geven om hier schoolse activiteiten te organiseren (bestemming “maatschappelijk”) wordt de voorgeschreven richtafstand hier dubbel geschonden. Deze planologische fout kan opgelost worden door de bestemming van het sportveld te wijzigen naar de bestemming ‘groen’ of ‘groenvoorziening’. De omgeving van basisscholen OBS ’t Skitteljacht en RKBS Het Kerspel zijn hierbij een mooi voorbeeld van een geslaagde ruimtelijke planning met groenstroken die geluidshinder kunnen verminderen.

32

6.4 Het sportveld en het gebruik daarvan door basisschool ‘t Padland zijn in strijd met artikel 2.17 van het Activiteitenbesluit, artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening, de tijdelijke Chw/Transitiewet en de nieuwe Omgevingswet. Geluid, veroorzaakt door scholen, valt onder de regels van het Activiteitenbesluit. Wat houdt dit precies en wat zijn de geluidsnormen precies? De belangrijkst normen worden in de tabel hieronder weergegeven:

Beoordelingsniveau

07-19 uur

19-23 uur

23-07

LAr,LT op de gevel

50 dB(A)

45 dB(A)

40 dB(A)

LAmax op de gevel

70 dB(A)

65 dB(A)

60 dB(A)

Volgens artikel 2.18 van het Activiteitenbesluit blijft het stemgeluid van schoolkinderen buiten beschouwing in de periode vanaf een uur voor de start van het onderwijs tot een uur na beëindiging van het onderwijs. Dit betekent dat het stemgeluid van kinderen niet getoetst te worden aan de geluidsnormen van artikel 2.17. Maar deze uitzondering geldt niet voor activiteiten ná schooltijd of activiteiten die niets met onderwijs te maken hebben, zoals spelende kinderen op een grasveld die niet bij de school hoort of activiteiten op schoolplein in het weekend. (Bron: https://www.omgevingsweb.nl/nieuws/stemgeluid-van-schoolkinderen/) Bij het opstellen van een bestemmingsplan moet altijd worden gezorgd voor een goede ruimtelijke ordening (artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening, zie: https://wetten.overheid.nl/BWBR0020449/2018-07-01#Hoofdstuk3 ). Zodra er in het bestemmingsplan woningen voorkomen, moet er worden gezorgd voor een aanvaardbaar woonen leefklimaat. Dit geldt voor zowel de bouw van een nieuwe school naast bestaande woningen als andersom: nieuwe woningen in de buurt van een bestaande school, zoals bijvoorbeeld aan het Padland het geval is.

Ofschoon stemgeluid van buitenspelende schoolkinderen tijdens schooltijd door het Activiteitenbesluit níet genormeerd wordt, moet er in het kader van een goed woon- en leefklimaat wel degelijk rekening worden gehouden met het geluid van schoolkinderen. Dit heeft de Raad van State onlangs nog bevestigd in haar uitspraak van 20 mei 2020, zie: https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@121123/201805123-1r1/#highlight=ECLI%3aNL%3aRVS%3a2020%3a1264 Bij de onderbouwing van een goed woon- en leefklimaat worden over het algemeen de richtafstanden uit de VNG-brochure ‘Bedrijven en Milieuzonering (2009)’ gebruikt, zie: https://vng.nl/publicaties/handreiking-bedrijven-en-milieuzonering Maar zoals wij reeds hierboven hebben beschreven, worden deze richtafstanden noch voor het sportveld noch voor de afstand tot de basisschool ‘t Padland gehandhaafd door gemeente Drechterland. Als niet wordt voldaan aan de relevantie richtafstand van de VNG, zal de gemeente moeten aantonen dat er desondanks sprake is van een aanvaardbaar woon- een leefklimaat door middel van grondig onderzoek. Onlangs, op 20 mei 2021, is zo’n onderzoek in opdracht van de gemeente uitgevoerd en daarbij is aangetoond dat het woon- en leefklimaat aan het Padland 26 onvoldoende is en dit resultaat geldt ook voor naastgelegen woningen aan het Padland 22, 24 en 28 alsmede voor de woningen aan de Schoutstuinen 2 en 4.

(Zie bijlage 1) Niet alleen onder het huidige Activiteitenbesluit, maar ook onder de nieuwe Omgevingswet (zie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/omgevingswet/vernieuwing-omgevingsrecht), specifiek het Besluit Kwaliteit Leefomgeving, wordt geluid geregeld door onder andere instructieregels.

33

Onder deze nieuwe Omgevingswet worden bijna alle geluidsnormen in het omgevingsplan opgenomen. Onversterkt menselijk geluid valt onder de uitzondering, want in de Nota van Toelichting van Besluit Kwaliteit Leefomgeving (paragraaf 8.1.6.2) staat dat menselijk stemgeluid, inclusief het geluid van spelende kinderen, niet door middel van waarden wordt gereguleerd. Maar er moet wel rekening gehouden worden met onversterkt menselijk stemgeluid. Volgens artikel 5.59 moet het omgevingsplan regelen dat het geluid dat wordt veroorzaakt door een activiteit op een geluidgevoelig gebouw (bijvoorbeeld een woning) aanvaardbaar is. Gemeenten moeten bij het vaststellen van een omgevingsplan kijken naar de verdeling van locaties en afwegen in hoeverre het geluidsniveau aanvaardbaar is. Net als nu zal de overheid ook onder de nieuwe Omgevingswet voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat moeten zorgen. Bron: https://www.omgevingsweb.nl/nieuws/stemgeluid-vanschoolkinderen/ Voordat de nieuwe Omgevingswet in 2022 in werking treedt, kan de gemeente ook gebruiken maken van de Milieuzonering nieuwe stijl, de toepassing onder de Chw/Transitiewet op weg naar de Omgevingswet, bron: https://vng.nl/files/vng/vng_uitgave_milieuzonering_nieuwe_stijl.pdf Als we kijken naar de geluidsnormen, zien dat we dat deze op het gebied van geluidsnormen strenger zijn dan in het Activiteitenbesluit.

Zie onderstaande tabel, overgenomen uit de brochure van de VGN:

34

Afbeelding 27: De Chw/Transitiewet en de werking met zones om de juiste richtafstand en geluidsnormen te handhaven

De nieuwe Chw/Transitiewet werkt met zones en in een zone tot 30 m om een bedrijf of school is de maximale geluidsbelasting overdag 45 db(A), ’s avonds 40 db(A) en na 23 uur ’s avonds slechts 35 dB(A). Doordat basisschool ’t Padland activiteiten organiseert op het sportveld achter onze pleinen, en doordat er op het sportveld na schooltijd tot laat in de avond/nacht wordt gespeeld. gaat de geluidssterkte hier zeer ruim overheen. Kortom, ondanks dat er dus, zowel onder het oude Activiteitenbesluit als nieuwe Omgevingswet, geen direct werkende geluidsnormen bestaan waar het stemgeluid van schoolkinderen aan moet voldoen tijdens schooltijd, moet de rust in de buurt bewaard blijven. Bovendien tellen alleen geluiden op schoolpleinen niet mee tot 1 uur voor of 1 schooltijd. De overige geluiden tellen wel mee. Het is de taak van de gemeente om voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat te zorgen. In deze zaak kan de gemeente Drechterland dit doen door het bestemmingsplan van het sportveld te wijzigen naar bestemming ‘groen’ of ‘natuur’ of ‘bos’ en ook door de voetbalkooi te verplaatsen, bijvoorbeeld naar het schoolplein van OBS ‘t Padland. Ook kan gemeente