7.c Concept Begroting 2026 WerkSaam
Tekst van het document
WERKSAAM WESTFRIESLAND
Begroting 2026
werkt voor iedereen.
Inhoudsopgave Samenvatting ................................................................................................................... 2 Inleiding ........................................................................................................................... 6 Programma Arbeid ............................................................................................................ 7 Wat willen we bereiken? ............................................................................... 7 Wat gaat dit kosten? ...................................................................................10 Toelichting verschil met voorjaarsnota 2025 ...................................................10 Programma Inkomensregelingen ..................................................................................... 13 Wat willen we bereiken? ..............................................................................13 Wat gaat dit kosten? ...................................................................................14 Toelichting verschil met voorjaarsnota 2025 ...................................................14 Programma Plus, extra en overige taken .........................................................................
16 Wat willen we bereiken? ..............................................................................16 Wat gaat dit kosten? ...................................................................................17 Toelichting verschil met voorjaarsnota 2025 ...................................................17 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 18 Wat willen we bereiken? ..............................................................................18 Wat gaat dit kosten? ...................................................................................18 Toelichting verschil met voorjaarsnota 2025 ...................................................19 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................... 21 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 24 Paragraaf Financiering ..................................................................................................... 24 Paragraaf Bedrijfsvoering ................................................................................................ 26 Openbaarheidsparagraaf..................................................................................................
27 Paragraaf Verbonden partijen .......................................................................................... 28 Financiële begroting ........................................................................................................ 29 Vaststelling Ontwerpbegroting 2026 door algemeen bestuur ........................................... 33 Bijlagen .......................................................................................................................... 35 Bijlage 1. Bijdrage deelnemende gemeenten ........................................................ 35 Bijlage 2. Gehanteerde kaders, uitgangspunten ................................................... 37 Bijlage 3. KPI’s 2026 Definities en bronbestanden ................................................ 39 Bijlage 4. Lijst van afkortingen en begrippen ........................................................ 41
1
Samenvatting Wat willen we bereiken? WerkSaam is als Global Goals regio aangesloten bij de Gemeenten4globalgoals, een initiatief van VNG International. De Verenigde Naties heeft de Global Goals – duurzame ontwikkeldoelen, voluit Sustainable Development Goals, SDG’s – opgesteld om van de wereld een betere plek te maken in 2030. Alle landen die zijn aangesloten bij de VN dragen hieraan bij. WerkSaam draagt als uitvoerder van de Participatiewet, namens de 7 Westfriese gemeenten, direct bij aan 4 doelen: Global Goal
KPI
Omschrijving
De gemiddelde verblijfsduur van cliënten in de uitkering is 13% lager dan de landelijke benchmark
85% van de cliënten heeft een actuele voortgangsrapportage
95% van de Plannen naar Werk is binnen 7 werkdagen na intake opgesteld
De uitstroom naar werk en scholing is 10% hoger dan de landelijke benchmark
Het aandeel duurzame uitstroom is minimaal gelijk aan het landelijk gemiddelde
2
Global Goal
KPI
Omschrijving Het aantal werkgevers in Westfriesland waar cliënten met loonkostensubsidie zijn geplaatst is 10% hoger dan het voorgaande jaar
Het ziekteverzuim is lager dan de benchmark voor zowel Sw als Bwmedewerkers en 10% lager dan vorig jaar voor Stafmedewerkers
De cliënttevredenheid is minimaal een 7,5
De medewerkerstevredenheid is minimaal een 7,5
Wat gaat dit kosten? Arbeid
Inkomen
Plustaken
Bedrijfsvoering
Bedragen * € 1.000
Lasten
-16.809
-58.725
-1.960
Bijdrage
21.223
58.355
0
0
0
1.581
1.960
100 7.072
Baten Toegevoegde waarde Inzet reserves Gemeentelijke bijdrage
-28.068
0
0
0
470
0
0
148
0
-1.212
0
15.864
4.884
0
0
-4.884
Kadernota 2026 Zienswijzen Wij hebben van alle gemeenten een positieve zienswijze ontvangen op de Kadernota 2026. Gemeenten kiezen unaniem voor het bezuinigingsscenario van 7%. Aanvullend wil één gemeente graag geïnformeerd worden over inhoudelijk en mogelijk financiële gevolgen van gewijzigde weten regelgeving en hiervoor tijdig voorstellen ontvangen. De besluitvorming daarover vindt plaats in 2025. Hierover houden wij u op de hoogte, onder andere via het nieuwe Beleidsplan. Deze gemeente wil verder na het uitkomen van de meicirculaire gemeentefonds 2025 geïnformeerd worden over de gevolgen daarvan voor de reserve toekomstbestendige infrastructuur. Aan dit verzoek zullen wij voldoen. Daarnaast heeft één gemeente de voorwaarde gesteld dat ook de gemeente Hoorn meebetaalt aan de hogere kosten die DeSom in rekening brengt. Wij zien erop toe dat gemeenten dat betalen wat bij de vorming van WerkSaam is afgesproken.
3
Het algemeen bestuur van WerkSaam heeft de Kadernota 2026 – met inachtneming van bovenvermelde punten - vastgesteld. De Kadernota 2026 is daarmee beleidsmatig én financieel het uitgangspunt voor voorliggende begroting. Nieuw beleid In de kadernota zijn de kaders van de nieuwe wet- en regelgeving geschetst. Tussen het schrijven van de kadernota en deze begroting zijn er geen ontwikkelingen geweest. Overzicht lopend beleid Het Beleidsplan van WerkSaam voor de periode 2026 tot en met 2029 wordt in 2025 vastgesteld. Bij de programma’s Arbeid, Inkomensregelingen, Plus, extra en overige taken en Bedrijfsvoering volgt een nadere toelichting van het lopende beleid. Meerjarenraming Kadernota Zowel in de kadernota als in de begroting 2026 is als compensatie voor loon- en prijsstijgingen een indexering van 7,44% toegepast op de gemeentelijke bijdrage. Dit percentage wordt regionaal bepaald voor alle Gemeenschappelijke Regelingen. Voor inburgering is in een aparte dienstverleningsovereenkomst de index voor de loonvoet sector overheid opgenomen. Die is voor 2026 bepaald op 3,6%. Het bezuinigingsscenario van 7% waar alle gemeenten voor gekozen hebben is in de begroting 2026 verwerkt. De gemeentelijke bijdrage uitvoering daalt daardoor in 2026 met € 457.000 maar stijgt met € 757.000 (behalve voor Hoorn) in verband met de hogere bijdrage die ssc DeSom bij WerkSaam in rekening brengt.
De uiteindelijke hoogte van de bijdrage aan ssc DeSom hangt onder andere af van het aantal User-id’s en zal in september 2025 worden bepaald. De gemeentelijke bijdrage beschut werk additioneel van € 291.000 vervalt in zijn geheel. De tabel vanuit de kadernota is met bovengenoemde posten aangepast:
4
2026
2027
2028
2029
2030
21.291.000
23.481.512
24.804.420
26.077.267
27.375.966
0
0
0
0
0
1.074.861
Stand primaire begroting 2026 – 2029 Saldo lasten en baten begroting = netto gemeentelijke bijdrage Totaal wijzigingen nadien Autonome ontwikkelingen Indexatie gemeentelijke bijdrage
636.882
627.485
660.217
693.449
-
-
-
-
-
Bijdrage ssc DeSom
757.000
-
-
-
-
Verhoging taakstelling beschut werk
69.187
74.335
74.335
74.335
74.335
Indexatie toegevoegde waarde
245.640
242.692
232.027
240.148
248.553
Indexatie gemeentelijke bijdrage bruto deel
Daling bedrijfsresultaat
43.824
369.000
339.000
324.000
309.000
2.190.512
1.322.909
1.272.847
1.298.699
1.325.336
Nieuw beleid
0
0
0
0
0
Totaal lasten
23.481.512
24.804.420
26.077.267
27.375.966
28.701.302
Toegevoegde waarde
6.386.640
6.629.332
6.861.359
7.101.507
7.350.059
Gemeentelijke bijdrage uitvoering
14.868.170
15.433.160
15.989.312
16.573.096
17.184.836
Gemeentelijke bijdrage beschut werk
1.017.882
1.130.896
1.244.812
1.362.715
1.484.745
Gemeentelijke bijdrage beschut werk additioneel 0 Gemeentelijke bijdrage inburgering 873.996 Totaal dekkingsmiddelen 23.146.688 Stand kadernota voor begroting 2026 334.824
0 907.208 24.100.596 703.824
0 938.960 25.034.443 1.042.824
0 971.824 26.009.142 1.366.824
0 1.005.838 27.025.478 1.675.824
-334.824
-703.824
-1.042.824
-1.366.824
-1.675.824
0
0
0
0
0
Totaal autonome ontwikkelingen
Dekkingsmiddelen
Reserve toekomstbestendige infrastructuur Stand kadernota met inzet reserve
5
Inleiding Aan de leden van het algemeen bestuur, Een begroting opstellen voor 2026 is geen gemakkelijke opgave. We hebben als WerkSaam altijd al te maken met onzekerheden. Maar op dit moment lijken er wel heel veel oude zekerheden weg te vallen. In het nieuws kun je je bijna iedere dag verbazen over de berichten uit Amerika. Hoe gaan Rusland en China reageren en wat betekent het voor de rol van Europa? Conflicten in de wereld kunnen leiden tot een toename van het aantal vluchtelingen, stijgende energieprijzen, duurdere boodschappen en meer mensen met een psychische kwetsbaarheid. Dit alles raakt WerkSaam en onze cliënten en medewerkers SW en beschut. En dan hebben we nog niet eens genoemd dat dit de begroting is voor het lang aangekondigde ravijnjaar. Is dan alles somber? Gelukkig niet. WerkSaam heeft tijdig kunnen anticiperen op de door de gemeenten gevraagde bezuinigingsscenario’s voor 2026. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat we de bezuinigingen niet ten koste willen laten gaan van onze dienstverlening en van onze medewerkers SW en beschut. Het is gelukt om een bezuinigingsscenario voor 7% bij de gemeenten neer te leggen waarbij onze uitgangspunten overeind blijven. Alle 7 gemeenten hebben hier een positieve zienswijze over afgegeven. Op het moment van het schrijven van deze begroting, maakt WerkSaam een ronde langs alle gemeenteraden in Westfriesland.
We halen input op voor het nieuwe beleidsplan en zien betrokken raadsleden actief met ons meedenken. Dit beleidsplan wordt geschreven in afwachting van nieuwe wetgeving. De belangrijkste is de Participatiewet in Balans. De wet beoogt een aantal ‘hardheden’ uit de huidige wetgeving te halen. Hierdoor kunnen we nog beter, dan we al deden, invulling geven aan maatwerk en de menselijke maat. De belangrijkste thema’s in het beleidsplan worden dat WerkSaam bijdraagt aan het vergroten van bestaanszekerheid, een inclusieve arbeidsmarkt en naast toeleiding naar werk meer aandacht heeft voor participatie en ontwikkeling. De toekomst van onze leerwerkbedrijven blijft ook in 2026 een aandachtspunt. We investeren in de kwaliteit van begeleiding en ontwikkeling en we ontwikkelen scenario’s per leerwerkbedrijf om positieve financiële resultaten te blijven halen. De impulsgelden, waarvoor in 2025 samen met de gemeenten een plan wordt gemaakt, gaan ons daarbij helpen. In 2025 en 2026 gaan we verder met de doorontwikkeling van de digitale omgeving en het gebruik van AI (Artificial Intelligence). Dit moet een efficiënt en klantvriendelijk aanvraagproces met snelle doorlooptijden bevorderen. AI gaat het matchen van cliënten aan trajecten en voorzieningen ondersteunen (niet overnemen).
Dit gaat de dienstverlening verbeteren en de administratieve last voor de medewerker verlichten, zodat er nog meer tijd overblijft voor persoonlijke aandacht voor de cliënten. Dat is nodig om de steeds complexere problematiek te begeleiden en mensen voor te bereiden op participatie en uitstroom naar werk. Want meedoen....dat geeft impact! En daar gaan we in 2026 weer vol voor. Namens het dagelijks bestuur,
Y.W. Nijsingh, voorzitter
6
Programma Arbeid Het programma arbeid gaat over participatie, re-integratie, de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en Beschut werk. Bij begeleiding naar werk staan de talenten van mensen en de wensen van de werkgever centraal. Niet iedereen kan zich ontwikkelen naar een betaalde baan. Het doel van WerkSaam is voor onze cliënt passend werk of zinvolle maatschappelijke participatieplek te vinden.
Wat willen we bereiken? WerkSaam Westfriesland staat voor werk, ontwikkeling en inkomen. Wij helpen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op weg naar werk. Dit zijn mensen die geen baan hebben en zonder hulp ook moeilijk een baan vinden en/of houden. Het talent van de werkzoekende en de wens van de werkgever zijn voor ons het belangrijkste. Sommige cliënten zijn direct klaar om aan het werk te gaan. Voor anderen is het beter om eerst werkervaring en arbeidsritme op te doen of om binnen een beschutte werkomgeving te werken. Dit kan in onze leerwerkbedrijven. Vanuit deze bedrijven helpen wij opdrachtgevers met het samenstellen en verpakken van producten of met het maken van printwerk wat onze postafdeling verstuurt. Voor andere opdrachtgevers doen we schoonmaakwerk, de groenvoorziening of maken we producten in ons naaiatelier. WerkSaam wil de medewerkers met een Wsw-dienstverband en Beschut werkers duurzaam aan werk helpen en uitval voorkomen. Daarom ontwikkelen wij deze medewerkers en zoeken werksoorten die bij hen passen. De periode dat cliënten afhankelijk zijn van een Participatiewet-uitkering willen we zo kort mogelijk houden. Hoe langer iemand geen baan heeft en moet rondkomen van een minimum, hoe moeilijker het wordt om weer aan de slag te gaan. Daarom vinden we het belangrijk dat iemand een goed beeld heeft van zijn of haar drijfveren, mogelijkheden en kansen.
De groep met een grote afstand tot de arbeidsmarkt groeit. De arbeidsmarkt is al langere periode zeer krap en wordt de komende jaren alleen maar krapper. Iedereen, die zelfstandig aan het werk kan, lukt het om aan het werk te gaan of werk te vinden. De groep uitkeringsgerechtigden die nu een beroep doet op bijstand heeft veel begeleiding en ontwikkeling nodig, voordat er naar werk wordt gekeken. Met name de instroom van inburgeraars en jongeren neemt verhoudingsgewijs toe. De veranderende doelgroep betekent voor WerkSaam een continue aanpassing van de begeleiding en een steeds doelgroepgerichtere aanpak. Maatwerk, door te kijken naar wat de individuele cliënt nodig heeft, blijft hierbij centraal staan. Naar verwachting is voor de meerderheid van de uitkeringsgerechtigden uitstroom naar regulier of aangepast werk op termijn niet reëel. De Participatiewet in Balans biedt hiervoor, met bijvoorbeeld ruimte voor maatschappelijke participatie in plaats van of vooruitlopend op re-integratie, een passende uitkomst. Dit wordt toegelicht bij het onderdeel Participatiewet in Balans op de volgende pagina.
7
Het programma Arbeid draagt bij aan de volgende KPI’s (een definitie van de KPI’s is opgenomen in bijlage 3):
De gemiddelde verblijfsduur van cliënten in de uitkering is 13% lager dan de landelijke benchmark
De uitstroom naar werk en scholing is 10% hoger dan de landelijke benchmark
85% van de cliënten heeft een actuele voortgangsrapportage
Het aandeel duurzame uitstroom is minimaal gelijk aan het landelijk gemiddelde
95% van de Plannen naar Werk is binnen 7 dagen na intake opgesteld
Het aantal werkgevers in Westfriesland waar cliënten met loonkostensubsidie zijn geplaatst is 10% hoger dan het voorgaande jaar
Participatiewet in balans In 2024 is het wetsvoorstel Participatiewet in Balans ingediend bij de Tweede Kamer. Met de hervorming van de Participatiewet wil men de balans in de wet terugbrengen. De huidige wet wordt op onderdelen als ‘hard’ ervaren. De wet beoogt meer evenwicht tussen de 3 kernelementen van de Participatiewet: bestaanszekerheid, participatie en handhaving. Dat evenwicht kan worden bereikt door de mens meer centraal te stellen en meer uit te gaan van vertrouwen. Maatschappelijke participatie De wet bestaat uit 3 sporen, waarbij het de verwachting is dat spoor 1 grotendeels per 1 januari 2026 van kracht wordt. Een belangrijke wijziging is dat er beleid in een verordening moet worden vastgesteld voor het ondersteunen bij maatschappelijke participatie van uitkeringsgerechtigden. In Westfriesland weten we al vanaf de start van WerkSaam dat niet iedereen die een beroep doet op de Participatiewet kan werken. Daarom hebben we met de gemeenten afspraken gemaakt over de zorgcliënten. Gemeenten zetten nu naar eigen inzicht en vermogen voorzieningen in die bijdragen aan een zinvolle dagbesteding. In de nieuwe wet wordt maatschappelijke participatie zowel een recht (waarvoor een verordening opgesteld moet worden), als een verplichting. Cliënten kunnen ook ontheven worden van deze verplichting.
Hoe invulling te geven aan de maatschappelijke participatie gaan we in het komende jaar samen met onze gemeenten uitwerken. Naast het eventueel organiseren van maatschappelijke participatie voor zorgcliënten zal WerkSaam ook een aanbod voor maatschappelijke participatie moeten organiseren voor cliënten die (tijdelijk) niet kunnen re-integreren, maar niet onder de noemer zorgclient vallen. Maatschappelijke participatie kan ook van toegevoegde waarde zijn bij de reintegratie van cliënten die een langere afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Wet van school naar duurzaam werk Een belangrijke ontwikkeling in de jongerenaanpak is de nieuwe Wet van school naar duurzaam werk. Met het wetsvoorstel krijgen scholen, Doorstroompunten (voorheen: Regionaal Meld- en Coördinatiepunt) en gemeenten (WerkSaam als zijnde verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet) meer mogelijkheden (en verplichtingen) om jongeren tot 27 jaar te ondersteunen bij de overgang van school naar werk en het behoud van werk bij (dreigende) werkloosheid. Het gevolg van deze wet is dat gemeenten betrokken kunnen worden bij de begeleiding van jongeren van school naar werk, met een sterkere preventietaak.
8
Dit betekent een uitgebreidere rol voor de diensten van werk & inkomen. Daar waar WerkSaam nu al proactief werkt met een aantal scholen en het Doorstroompunt, is dit straks wettelijk verplicht. Dit kan een intensivering van de taken van WerkSaam betekenen. De samenwerkingsafspraken tussen scholen, het Doorstroompunt en WerkSaam worden vastgelegd in een regionaal programma. Naar een inclusieve arbeidsmarkt WerkSaam streeft naar een inclusieve arbeidsmarkt waarbij iedereen mee kan doen en (bijna) alle inwoners met arbeidsvermogen aan het werk kunnen bij een reguliere werkgever. WerkSaam is daarbij de regionale partner op het gebied van arbeidsontwikkeling. Om daar te komen wordt een aantal ontwikkelingen in gang gezet: Werkgevers informeren Alleen maar in gesprek gaan met werkgevers om te kijken of een vacature passend is te maken is niet meer voldoende. We laten werkgevers inzien en bijdragen leveren aan dat zij accepteren dat met de juiste begeleiding er nog veel onbekend talent beschikbaar is. Denk aan inburgeraars, jongeren en mensen met een psychische kwetsbaarheid. Onbekend (met zowel de doelgroepen als met regelingen ter ondersteuning) maakt onbemind en dat moet anders. We blijven alle instrumenten die we hebben, zoals loonkostensubsidie, jobcoaching, proefplaatsingen e.d. actief onder de aandacht van werkgevers brengen.
Toeleiding naar kansberoepen zoals bijvoorbeeld in de zorg en de techniek zijn het uitgangspunt. Ook omdat daar veel mogelijkheden zijn om een leven lang te leren en ontwikkelen. Dit draagt bij aan duurzame uitstroom. Bij het aanjagen van inclusief werkgeverschap is samenwerken het sleutelwoord. Dat doen we op het niveau van Noord-Holland Noord en in Westfries verband met UWV, onderwijs, vakbonden, bedrijven, Provincie en gemeenten in het RPA NHN en WerkgeversServicePunt. Van leer-werkbedrijf naar sociaal ontwikkelbedrijf We ontwikkelen onze leer-werkbedrijven door naar sociaal ontwikkelbedrijf waarbij een goede balans bestaat tussen enerzijds de productie en anderzijds de ontwikkeling van medewerkers. Bij reguliere bedrijven heeft men werk en zoekt daar de mensen voor. Bij onze leer-werkbedrijven hebben we mensen en daar zoeken we werk voor. Werk dat past bij onze doelgroepen. En om onze medewerkers en re-integratie cliënten zo goed mogelijk tot hun recht te laten komen investeren we in de kwaliteit van begeleiding door de omslag te maken van ‘Leerwerkbedrijf naar sociaal ontwikkelbedrijf’. Het sociaal ontwikkelbedrijf is altijd een vangnet. Hier staan de medewerker en werkzoekende centraal, en niet een specifieke indicatiestelling. De focus ligt op het faciliteren en initiëren van een inclusieve arbeidsmarkt.
Intern is er alleen werk voor wie dat extern niet te organiseren is. Diverse leerwerksoorten zullen vaker extern bij reguliere werkgevers georganiseerd worden, waarbij WerkSaam de begeleiding en ontwikkeling verzorgd. Uitbreiding arbeidsmarktinfrastructuur Het ministerie kondigde in oktober 2022 een uitbreiding van de arbeidsmarktinfrastructuur aan. Inmiddels heeft dit geleid tot het implementeren van regionale werkcentra. In de regio Noord Holland Noord is ervoor gekozen om 2025 te gebruiken hier voor 1 januari 2026 vorm aan te geven. De ambitie is om het regionaal werkcentrum als het loket voor de (regionale) arbeidsmarkt te laten fungeren, zowel voor de werkzoekende als voor de werkgever. In de governance zijn minimaal gemeenten, het UWV, SVB, sociale partners en onderwijspartijen vertegenwoordigd. De aansluiting van overige strategische partners is vrij te bepalen aan de regio. WerkSaam pleit ervoor om werkontwikkelbedrijven ook vertegenwoordigd te laten zijn. In de praktijk betekent dit dat het WerkgeversServicepunt, het Regionale Mobiliteitsteam en het Leer-werkloket via 1 loket toegang tot alle dienstverlening gaan geven en de naamgeving wordt aangepast. Al eerder is het WerkgeversServicePunt gaan werken op basis van een regionale benadering. Deze werkwijze en daarmee een nauw bij WerkSaam aansluitende samenwerking wordt voortgezet en meer uitgenut.
Het WerkgeversServicePunt wordt daarmee het verlengde van WerkSaam richting werkgevers ter bevordering van de inclusiviteit bij werkgevers in de regio. 9
Wat gaat dit kosten? Arbeid
Realisatie
Begroting
2024 (bedragen × €1.000,-)
Rijksbijdrage Terugontvangsten
VJN
2025
Begroting 2025
Verschil
2026
(A )
(B )
(C)
(D)
6.044
6.305
6.401
7.045
644
156
0
317
0
-317 327
(E = D - C)
Baten
6.199
6.305
6.717
7.045
Trajectkosten extern
-1.012
-1.559
-1.875
-1.559
317
Lasten
-1.012
-1.559
-1.875
-1.559
317 644
Re-integratie
5.187
4.747
4.842
5.486
Rijksbijdrage
14.435
13.600
13.567
13.739
172
Baten
14.435
13.600
13.567
13.739
172
WSW personeelskosten
-13.646
-12.810
-13.153
-13.187
-34
Lasten
-13.646
-12.810
-13.153
-13.187
-34
WSW
789
790
414
552
138
Rijksbijdrage
276
345
351
439
88
1.558
0
1.769
1.966
197
Loonkostensubsidie Gemeentelijke bijdrage Beschut werk Baten
791
883
858
996
138
2.625
1.228
2.978
3.401
423
Beschut werk personeelskosten
-3.093
-1.739
-3.513
-4.030
-517
Lasten
-3.093
-1.739
-3.513
-4.030
-517 -94
Beschut Werk
-469
-511
-535
-629
Toegevoegde waarde baten
9.935
10.146
10.563
10.925
362
Toegevoegde waarde lasten
-3.400
-3.646
-3.564
-3.852
-288
Toegevoegde waarde
6.536
6.501
6.998
7.072
74
Bijdrage gemeenten
4.324
4.492
4.492
4.826
334
Baten
10.859
10.993
11.491
11.898
408
Directe kosten
-8.177
-8.647
-8.797
-9.487
-690
Lasten
-8.177
-8.647
-8.797
-9.487
-690
Overhead
2.682
2.346
2.694
2.411
-282
Totaal Arbeid
8.190
7.372
7.415
7.821
406
Toevoeging reserve
-2.275
-904
0
0
-0
Onttrekking reserve
1.736
595
595
470
-125
Totale mut. Bestemmingsreserve
-539
-309
595
470
-125
Resultaat na mut. Reserve
7.651
7.063
8.010
8.291
281
Toelichting verschil met voorjaarsnota 2025 Re-integratie baten Rijksbijdrage De begroting is gebaseerd op de bedragen vermeld in de septembercirculaire 2024 over het gemeentefonds. De bijstelling ten opzichte van 2025 komt voort uit de hogere taakstelling beschut werk, de aantallen nieuwe doelgroep die wij begeleiding bieden en indexering. Met ingang van 2024 wordt ook een bedrag ontvangen voor instandhouding van de infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven. Wij ontvangen 90% van de totale bijdrage die gemeenten ontvangen. Re-integratie lasten Trajectkosten extern Het beschikbare budget is lager door het wegvallen van de middelen voor het project jeugdwerkeloosheid. Hierover bestaat nog onzekerheid. Wsw baten De Rijksbijdrage is gebaseerd is gebaseerd op het septembercirculaire gemeentefonds 2024.
10
Wsw-lasten De Wsw-personeelskosten dalen door de verwachte uitstroom van Wsw-medewerkers (16 Fte). Er is een correctie toegepast om het subsidieresultaat Wsw in lijn te brengen met de realisatie in vorige jaren. Dit subsidieresultaat is onzeker naar de toekomst toe. Door de systematiek die het Rijk toepast ontstaat een steeds groter gat tussen de beschikbare middelen in de werkelijk gemaakte kosten. Deskundigen verwachten dat het Rijk de uitkering op termijn aan zal passen. Beschut werk Taakstelling Beschut werk Vanaf 2023 loopt de realisatie achter op de taakstelling beschut werk, in 2024 was dit 7 Fte. De taakstelling is geen doel op zich maar een door het Rijk op verouderde gegeven berekende omvang. Ons doel is iedereen die een indicatie beschut werk heeft te plaatsen in een dienstverband en daarnaast te zorgen dat we de mensen vinden die baat hebben bij een indicatie beschut werk. In de begroting gaan we daarom uit van de realisatie van 2024 die we extrapoleren naar 2025 en 2026. Beschut werk baten Vanaf 2024 stelt het Rijk middelen beschikbaar voor het tekort op beschut werk. Voor 2026 gebruiken wij € 439.000 uit de rijksgelden voor arbeidsparticipatie om het tekort op beschut werk te beperken. De gemeentelijke bijdrage beschut werk neemt toe met € 69.000 door indexatie en een toename van het aantal (10 beschut werkers meer in 2026).
Het tekort beschut werkt 2026 komt uit op € 629.000. Beschut werk lasten De lasten zijn het saldo van de loonsom, de compensatie wegens ziekte (no-risk polis) en de loonkostensubsidie voor beschut werkers. De lasten zijn hoger door de toename van de aantallen beschut werk. Overhead baten Toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is het saldo van de omzet (€ 10.925.000) uit detachering en de leerwerkbedrijven minus de directe kosten van de omzet (€ 3.852.000). De toegevoegde waarde stijgt niet volledig mee met de hogere kosten. Wsw’ers die uitstromen worden vervangen door beschut werkers, doelgroepers of stafpersoneel. Dit brengt hogere kosten met zich mee terwijl ook de verdiencapaciteit gemiddeld minder wordt. Bijdrage gemeenten De gemeentelijke bijdrage is hoger door de toegepaste indexering Overhead lasten Directe kosten De directe kosten worden jaarlijks bepaald door de personeelskosten toe te rekenen aan een programma. De stijging wordt verklaard door de toename van begeleiding van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De extra middelen die het Rijk hiervoor beschikbaar stelt, worden ingezet voor extra personeel. Verder zijn de loonkosten hoger door de indexering. Mutatie reserves De onttrekkingen bestaan uit dekking van personeelskosten (€ 373.000) en het compenseren van de nadelige invloed van uittredend Sw personeel op de toegevoegde waarde (€ 96.000).
11
12
Programma Inkomensregelingen Het programma inkomensregelingen bevat de inkomensvoorziening BUIG (Wet bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten), het Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen) en de activiteiten in het kader van de handhaving. Het hebben van voldoende en een voorspelbaar inkomen draagt bij aan de bestaanszekerheid van onze cliënten. WerkSaam hecht bij de uitvoering van haar werk waarde aan het toepassen van maatwerk en de menselijke maat.
Wat willen we bereiken? WerkSaam staat voor werk, ontwikkeling en inkomen. Waar de directe bemiddeling naar werk (nog) even niet lukt, verstrekken wij een uitkering. Wij zetten daarbij in op een efficiënt en klantvriendelijk aanvraagproces met snelle doorlooptijden. Wij proberen hiermee de cliënten zoveel mogelijk te ontzorgen. Door een makkelijkere overstap tussen werk en inkomen (uitkering) zorgen we dat cliënten direct klaar zijn om te re-integreren. Het programma Inkomen kent geen eigen KPI’s, maar draagt met de zorgvuldige aanpak bij aan alle te behalen KPI’s in de programma’s Arbeid en Bedrijfsvoering. Bestaanszekerheid Stabiel inkomen Iedereen heeft recht op een bestaan met voldoende en een voorspelbaar inkomen, een woning, toegang tot onderwijs en zorg en een buffer voor onverwachte uitgaven. Dit is nodig om mee te kunnen doen in de samenleving. WerkSaam draagt hieraan bij door maandelijks de uitkering juist en tijdig te verstrekken en onnodige terugvorderingen te voorkomen. Simpel switchen Bij overstap van uitkering naar werk hebben wij meer aandacht voor de financiële consequenties van wijzigingen in toeslagen, belastingen e.d. Weten dat er nog (financiële) ondersteuning mogelijk is, als je aan het werk gaat, maakt de stap om aan het werk te gaan makkelijker. En het voorkomt dat iemand weer uitvalt op het werk door financiële onzekerheid en stress.
Werk geeft niet alleen zicht op een hoger inkomen, maar draagt ook bij aan de eigenwaarde, welzijn, gezondheid en zelfs geluk. Daarbij moet het makkelijker zijn om weer terug te vallen op de uitkering als werk toch (even) niet lukt. Voor mensen met een arbeidsbeperking verbeteren we het switchen tussen werk en dagbesteding. Technologie en data – digitale frontoffice We zijn in een vergevorderd stadium met de ontwikkeling van iSamenleving, een geheel nieuwe digitale omgeving voor zowel coach als cliënt. In samenwerking met de softwareleverancier wordt een applicatie ontwikkeld om registratie, communicatie en processen aanzienlijk te verbeteren door de toegankelijkheid en het gebruikersgemak te vergroten. Daarnaast wordt deze gekoppeld aan diverse andere applicaties, waardoor er een geïntegreerd systeem ontstaat. Denk hierbij aan assessment-, matching- en chattoepassingen. Hiermee wordt verwacht het aantal administratieve handelingen terug te brengen, waardoor de focus op de re-integratie en interactie met de client vergroot wordt. WerkSaam is hierin een voorloper, we gaan er van uit dat we hiermee een grote verbetering van de dienstverlening realiseren.
ISamenleving wordt in 2025 geïmplementeerd voor re-integratie en zal in 2026 verder worden doorontwikkeld, zodat de communicatie tussen cliënt en inkomensconsulent over de uitkering ook via deze digitale mogelijkheid nog eenvoudiger en toegankelijker wordt. Ten aanzien van het beoordelen van de rechtmatigheid van een uitkering wordt technologie ingezet om deze te objectiveren en te automatiseren. Aanpassing wetgeving Wet Handhaving Sociale Zekerheid In de begroting 2024 hebben we geschreven over de komst van de Wet Handhaving Sociale Zekerheid. In februari 2025 is deze voor advies naar de Raad van State gestuurd. Het wetsvoorstel moet ervoor zorgen dat de uitvoering meer ruimte krijgt voor de persoonlijke situatie van mensen. 13
Dat betekent dat UWV, SVB en gemeenten zelf mogen bepalen om een straf bijvoorbeeld niet uit te voeren als zij zien dat iemand daardoor alleen maar meer in (financiële) problemen komt. Ook moeten mensen niet meer automatisch gestraft worden op het moment dat zij een foutje maken tijdens het aanvragen van een regeling. Wat gaat dit kosten? Inkomensregelingen
Realisatie
Begroting
2024 (bedragen × € 1.000,-)
VJN
2025
Begroting 2025
Verschil
2026
(A)
(B)
(C)
(D)
(E = D - C)
Rijksbijdrage
58.149
55.528
58.355
58.355
0
Terugontvangsten
1.080
1.182
1.081
1.081
0
Bijdrage gemeenten
-4.262
-4.331
-873
-873
0
Baten
54.967
52.379
58.563
58.563
0
PW uitkeringslasten
-46.723
-44.240
-49.564
-49.564
0
IOAW uitkeringslasten
-1.419
-1.638
-1.314
-1.314
0
IOAZ uitkeringslasten
-221
-257
-224
-224
0
Loonkostensubsidie
-5.866
-5.782
-6.722
-6.722
0
BBZ levensonderhoud
-738
-461
-738
-738
0
-54.967
-52.379
-58.563
-58.563
0
-0
0
-0
-0
0
Terugontvangsten
281
312
250
200
-50
Bijdrage gemeenten
-123
16
-99
-49
50
Baten
158
327
151
151
0
Kapitaalverstrekking
-134
-260
-128
-128
0
Onderzoekskosten
-23
-68
-23
-23
0
-158
-327
-151
-151
0
Lasten BUIG
Lasten BBZ
0
0
-0
0
0
Terugontvangsten
356
280
350
300
-50
Bijdrage gemeenten
-334
-280
-340
-290
50
Baten
22
0
10
10
0
Kapitaalverstrekking Tozo
-22
0
-10
-10
0
Lasten
-22
0
-10
-10
0
Tozo
0
0
-0
0
0
Bijdrage gemeenten
5.123
5.323
5.323
5.719
396
Baten
5.123
5.323
5.323
5.719
396
Directe kosten
-5.161
-5.323
-5.323
-5.719
-396
Lasten
-5.161
-5.323
-5.323
-5.719
-396
Overhead
-38
0
0
0
0
Totaal Inkomensregelingen
-38
0
-0
-0
0
0
0
0
0
0
Toevoeging reserve Onttrekking reserve
38
0
0
0
0
Totale mut. bestemmingsreserve
38
0
0
0
0
Resultaat na mut. Reserve
0
0
0
0
0
Toelichting verschil met voorjaarsnota 2025 BUIG baten Rijksbijdrage De voorlopige BUIG budgetten voor 2026 zijn nog niet bekend. De begroting gaat uit van de voorlopige BUIG budgetten 2025. Daarom bestaat er geen verschil tussen de rijksbijdrage in de voorjaarsnota 2025 en de begroting 2026. Hetzelfde geldt voor de bijdrage van de gemeenten, de ontvangsten en de BUIG lasten.
14
Tozo baten Op de vorderingen voor kapitaalverstrekkingen Tozo verwachten we in 2026 € 300.000 aan aflossingen te ontvangen. De ontvangsten kennen een dalende lijn en gaan terug naar de gemeenten en worden via de Sisa-verantwoording verrekend met het Rijk. Overhead - baten Bijdrage gemeenten De gemeentelijke bijdrage is hoger door de toegepaste indexering. Overhead - lasten Directe kosten De directe kosten nemen toe door indexering van de personeelskosten.
15
Programma Plus, extra en overige taken In de gemeenschappelijke regeling staat wat WerkSaam doet voor de gemeenten. Naast basistaken kunnen gemeenten WerkSaam extra opdrachten geven. Dit kan door een bestaande taak te verstevigen of door het uitvoeren van een extra of een plustaak. Dit programma gaat over de extra opdrachten die WerkSaam op verzoek van en voor rekening van de (individuele) Westfriese gemeente(n) uitvoert.
Wat willen we bereiken? Gemeenten kunnen WerkSaam extra opdrachten geven, dat staat in de gemeenschappelijke regeling. Over de invulling en verantwoording van een extra opdracht worden aparte afspraken gemaakt met de betreffende gemeente(n). Dit programma volstaat met een beschrijving van de in 2026 in uitvoering te nemen extra opdrachten en de baten en lasten daarvan. WerkSaam voert naast de basistaken de volgende opdrachten uit: Voor alle Westfriese gemeenten: • Debiteurenbeheer en invorderen van bijzondere bijstand. Als een gemeente bijzondere bijstand terugvordert dan draagt WerkSaam zorg voor de invordering/incasso. • Verstrekken van een aanvullende uitkering voor jongeren (bijzondere bijstand). Voor jongeren van 18, 19 of 20 jaar gelden lagere bijstandsnormen. Soms is een hogere uitkering nodig en kan er geen beroep worden gedaan op de ouders. Dan is het mogelijk om vanuit de bijzondere bijstand een toeslag te verstrekken. WerkSaam verstrekt deze. • Uitbetalen van de individuele studietoeslag. De gemeenten bepalen of inwoners recht hebben op deze studietoeslag. WerkSaam verzorgt uitsluitend de betaling (en eventueel invordering). • Uitbetaling Tegemoetkoming alleenverdienersproblematiek. De gemeenten bepalen of inwoners recht hebben op deze tegemoetkoming. WerkSaam zorgt uitsluitend voor de betaling hiervan.
Voor individuele gemeenten: • Het verstrekken van het maandelijkse leefgeld voor Oekraïners (SED-gemeenten, Medemblik) en het innen van de eigen bijdrage (Koggenland, Medemblik en Hoorn). WerkSaam betaalt het leefgeld uit dat de gemeente aan Oekraïners verstrekt vanuit de Regeling opvang ontheemden. Voor Oekraïners met een baan of eigen inkomsten innen we een bijdrage voor gas, water en elektriciteit. • Uitvoering geven aan de Wet Inburgering in het Regionaal Inburgerings Team (RIT) (Koggenland, Medemblik, Opmeer, SED-gemeenten). Voor de uitvoering van deze wet werken gemeenten samen in het RIT. Nieuwkomers in West-Friesland krijgen een brede intake en vervolgens een passend scholingstraject binnen de gekozen leerroute. Dit wordt gecombineerd met maatschappelijke begeleiding en re-integratieactiviteiten zodat de nieuwkomers zo snel mogelijk hun weg vinden in Nederland. Voor de gemeente Hoorn verzorgen we de MAP, de coördinatie op de regionale werkwijze inburgering, sluit de coach voor uitkeringsgerechtigden aan bij de brede intake (voor samenhang met Participatiewet), doen we het financieel ontzorgen en voeren we de boetes Wet Inburgering uit. • Het opleggen en innen van boetes bijzondere bijstand (Koggenland, Opmeer, Medemblik, Hoorn). Gemeenten voeren de bijzondere bijstand uit.
WerkSaam beoordeelt of iemand de inlichtingenplicht voor deze bijzondere bijstand heeft geschonden, legt de boete op en int deze.
•
Het verzorgen van een inloopspreekuur (Enkhuizen). Wekelijks is een medewerker van WerkSaam 2 uur aanwezig op het stadskantoor van Enkhuizen om tijdens het spreekuur vragen van inwoners te beantwoorden. 16
Wat gaat dit kosten? Programma Plus, extra en overige taken
Realisatie
Begroting
VJN
Begroting
Verschil
2024
2025
2025
2026
(A)
(B)
(C)
(D)
(E = D - C)
6
0
0
0
0
ROOO
318
657
318
318
0
Ontvangsten BB
250
248
235
235
0
Verstrekking aanvullende norm jongeren
481
371
371
371
0
Individuele studietoeslag
79
42
79
79
0
Boete bijzondere bijstand
1
2
1
1
0
1.136
1.320
1.005
1.005
0
(bedragen × € 1.000,-)
BB i.h.k.v. BBZ
Baten BB i.h.k.v. BBZ
-6
0
0
0
0
ROOO
-318
-657
-318
-318
0
Ontvangsten BB
-250
-248
-235
-235
0
Verstrekking aanvullende norm jongeren
-481
-371
-371
-371
0
Individuele studietoeslag
-79
-42
-79
-79
0
Boete bijzondere bijstand
-1
-2
-1
-1
0
-1.136
-1.320
-1.005
-1.005
0
Lasten Inkomensregelingen Wet inburgering uitvoeringskosten
0
-0
-0
-0
0
582
842
882
882
-0 -0
Baten
582
842
882
882
Wet inburgering uitvoeringskosten
-582
-842
-882
-882
0
Lasten
-582
-842
-882
-882
0 0
Wet inburgering
0
0
0
0
Bijdrage gemeente
53
50
68
72
5
Baten
53
50
68
72
5
Uitvoeringskosten
-53
-50
-68
-72
-5
Lasten
-53
-50
-68
-72
-5
Overhead
0
0
0
0
0
Totaal Plus, extra en overige taken
0
0
0
0
0
Toelichting verschil met voorjaarsnota 2025 Voor de inkomensregelingen zijn de ramingen ten opzichte van de voorjaarsnota 2025 niet aangepast. De verstrekkingen en inningen voor de ROOO zijn sterk afhankelijk van de ontwikkelingen in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Onder het kopje overhead zijn de uitvoeringskosten voor Rooo, de uitvoeringskosten alleenverdienersproblematiek en de uitvoeringskosten voor het inloopspreekuur Enkhuizen opgenomen. Voor de wet inburgering geldt dat de afrekening plaats vindt op basis van de werkelijke gerealiseerde aantallen in 2026.
17
Bedrijfsvoering Het hoofdstuk Bedrijfsvoering gaat over de kosten die samenhangen met de uitvoering van de programma’s Arbeid en Inkomen met inbegrip van de werkinfrastructuur die WerkSaam gebruikt voor de arbeidsontwikkeling van mensen.
Wat willen we bereiken? WerkSaam is en blijft een lerende organisatie. We willen een aantrekkelijke werkgever zijn voor onze medewerkers. De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt staan niet stil. Medewerkers moeten en willen zich blijven ontwikkelen. Dit geldt zowel voor Wsw-medewerkers en Beschut werkers als voor stafmedewerkers. Het is belangrijk dat er een gezonde en veilige werkomgeving is, waar leren en ontwikkelen wordt gestimuleerd. Het programma Bedrijfsvoering draagt bij aan de volgende KPI’s:
Het ziekteverzuim is lager dan de benchmark voor Sw en Bwmedewerkers en 10% lager dan vorig jaar voor Stafmedewerkers
De medewerkerstevredenheid is minimaal een 7,5
De cliënttevredenheid is minimaal een 7,5
Wat gaat dit kosten? Bedrijfsvoering
Realisatie
Begroting
2024 (bedragen × €1.000,-)
Netto bijdrage gemeenten uitvoeringskosten Overige baten
VJN
2025
Begroting 2025
Verschil
2026
(A )
(B )
(C)
(D)
(E = D - C)
2.964
3.319
3.319
4.323
1.004
52
0
0
0
0
LKS-Bij
14
0
0
0
0
Ontvangen rente
314
50
100
100
0
Baten
3.344
3.369
3.419
4.423
1.004
Personeelskosten
-5.410
-5.979
-6.719
-6.885
-166
Afschrijvingen
-880
-908
-870
-989
-119
Vaste lasten en onderhoud activa
-929
-864
-860
-903
-43
-1.538
-1.504
-1.617
-2.455
-838
Automatiseringslasten Overige bedrijfslasten
-1.154
-1.347
-1.533
-1.631
-97
Lasten
-9.911
-10.602
-11.599
-12.862
-1.263
Totaal Bedrijfsvoering
-259
-6.567
-7.233
-8.180
-8.439
Toevoeging reserve
0
0
0
0
0
Onttrekking reserve
791
170
170
148
-22
Totale mutatie bestemmingsres. Resultaat na mut. Reserve
791
170
170
148
-22
-5.776
-7.063
-8.010
-8.291
-281
18
Toelichting verschil met voorjaarsnota 2025 Bedrijfsvoering baten Nettobijdrage gemeenten uitvoering De totale gemeentelijke bijdrage is verdeeld over de verschillende programma’s. In totaliteit is de bijdrage gelijk aan de omvang zoals opgenomen in de Kadernota 2026 van € 14.868.000. Dit is de bijdrage 2025 verhoogd met de regionaal vastgestelde loon- en prijscompensatie van 7,44%, verminderd met de bezuiniging van € 457.000 en verhoogd met de autonome ontwikkeling van scc DeSom van € 757.000. Bedrijfsvoering lasten Personeelskosten De personeelskosten zijn toegerekend aan de programma’s. De totale personeelskosten stijgen met € 1.340.000 door loonstijgingen en de groei in verband met het begeleiden van meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Afschrijving De afschrijvingslasten zijn hoger doordat vervangingsinvesteringen in ICT en vervoersmiddelen hoger uitvallen. Prijsstijgingen en vervallen van de bpm-vrijstelling zijn hiervan oorzaken. Automatiseringslasten De stijging van de personeelslasten wordt naast prijsstijgingen veroorzaakt door de hogere kosten (€757.000) die scc DeSom in rekening brengt. Overige bedrijfslasten We reserveren een extra bedrag van € 34.000 voor ontwikkelkosten. We verwachten dat maatschappelijke participatie meer inspanning van ons gaat vragen. Daarnaast is sprake van prijsstijgingen.
19
20
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf staat hoe WerkSaam financiële risico’s op kan vangen. Het gaat erom dat wij een buffer (= weerstandsvermogen) hebben, zodat wij onze plannen meerjarig zonder problemen kunnen uitvoeren. De algemene reserve gebruiken wij als buffer. De omvang van de buffer is afhankelijk van de risico’s die wij lopen. In de Gemeenschappelijke regeling (artikel 31, lid 1) staat dat de algemene reserve maximaal 2,5% van de totale begroting mag bedragen (2,5% van € 111.408 = € 2.785.000). Een hoger weerstandsvermogen is mogelijk als dit uit de risicoanalyse naar voren komt. De maximale hoogte van de algemene reserve beweegt dus mee met de lasten. Een vrijval volgt als blijkt dat de algemene reserve tijdens een periode van drie elkaar opvolgede jaren hoger is dan de 2,5% van de lasten. Benodigd weerstandsvermogen Het benodigde weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Deze ratio geeft de verhouding aan tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is in onderstaande tabel opgenomen. De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de stand van de algemene reserve. Het benodigde weerstandsvermogen is als volgt berekend: Risico's (bedragen x € 1.000) Resultaat Leerwerkbedrijven Wegvallen incidentele dekking
Berekening t.b.v. het weerstandsvermogen Benodigd weerstandsvermogen kans impact 2026 2027 2028 2029 40%
1.925
770
770
770
770
20%
879
176
176
176
176
Externe factoren
20%
1.200
240
240
240
240
Uitvoeringstaken WI
20%
882
176
176
176
176
Bijdrage GR en gemeentefonds
40%
392
157
157
157
157
Rijksuitkering Wsw
40%
552
221
221
221
221
1.740
1.740
1.740
1.740
Resultaat Leerwerk-bedrijven De in de GR deelnemende gemeenten zijn met 57% van de omzet de grootste opdrachtgevers voor WerkSaam. In de bonus-malusregeling is vastgelegd wat de minimum norm is qua opdrachtverstrekking. Als gemeenten onder de norm zakken kan de regeling in werking treden, hetzelfde geldt bij realisatie boven de norm. In 2024 werd door de gemeenten € 1.925.000 boven de norm aan opdrachten verstrekt. Het risico bestaat dat gemeenten naar de toekomst toe niet meer dan het normbedrag aan opdrachten gaan verstrekken aan WerkSaam. Het gaat om hoog renderende werkzaamheden waarvoor niet zomaar vergelijkbare opdrachten kunnen worden binnengehaald. Het risico dat dit zich voor gaat doen is hoog. Twee van de zeven gemeenten zitten al op de norm en een derde wil daar naar toe bewegen. Het risico is daarom gemiddeld (40%).
21
Risico wegvallen incidentele dekking (aflopend risico) WerkSaam financiert een deel van de personeelskosten uit incidentele middelen. Voorbeelden zijn detachering van medewerkers of de extra inzet van bestemmingsreserves. Het risico bestaat dat bij het ineens wegvallen van deze middelen de loonkosten gedurende een periode doorbetaald moeten worden. Wij monitoren dit risico en zorgen dat er voldoende flexibiliteit is in ons personeelsbestand. Het risico is daarmee gemiddeld. Er wordt 20% van € 879.000 miljoen als risicobedrag opgenomen. Externe factoren De coronacrisis van 2020 heeft ons geleerd dat externe factoren een grote invloed kunnen hebben op de bedrijfsvoering van WerkSaam. Overheidsingrijpen kan grote gevolgen hebben voor de economische ontwikkelingen (arbeidsmarkt) en de bedrijfsvoering van WerkSaam. We hebben bewezen dat we creatief zijn en flexibel in het bedenken van oplossingen, ook doordat we blijvend investeren in technologische ontwikkelingen. Wel zien we de dreiging van cyberaanvallen op gemeenten en gemeenschappelijke regelingen toenemen. Met name gijzelaanvallen in combinatie met het versleutelen van data vormen voor WerkSaam een groot gevaar. Als een dergelijke aanval zich voordoet moeten we hoge kosten maken om de gevolgen van de cyberaanval teniet te doen.
Het benodigd weerstandsvermogen is gelijkgesteld aan de gemiddelde herstelkosten van € 1.200.000 (kans 20%). Uitvoeringstaken Wet Inburgering De Wet inburgering is vanaf 1 januari 2022 belegd bij de gemeenten. WerkSaam heeft een uitvoerende rol. Deze omvangrijke nieuwe taak brengt risico’s met zich mee in de opstartjaren. Zo is er nog onvoldoende zicht op de werkelijke kosten van de uitvoering en of de vergoeding die hier tegenover staat, deze kosten dekt. Er is geen sprake van een nacalculatie na de opstartjaren, wel van een evaluatie en mogelijke bijstelling naar de toekomst. Ook is het lastig om de instroom van inburgeraars in te schatten waardoor het zo kan zijn dat er overcapaciteit ontstaat bij de medewerkers inburgering, waar geen vergoeding tegenover staat. Voor de uitvoering van de MAP en het halen van het inburgeringsdiploma binnen de normtijd van 3 jaar zien we in 2024 al dat de afgesproken tarieven tekort schieten. De uitvoeringskosten zijn naar verwachting in 2025 € 882.000. De kans dat de omschreven risico’s omtrent de Wet inburgering zich voordoen, schatten wij laag in (20%). Bijdrage GR sluit niet aan op de ontwikkeling van het gemeentefonds De bijdrage aan WerkSaam uit de participatiegelden van het gemeentefonds voor de dekking van de apparaatskosten is 90%.
Gemeenten ontvangen via het gemeentefonds een bijdrage voor de begeleiding van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Het aantal mensen dat begeleid wordt neemt steeds verder toe. Naast de begeleiding op de werkvoer vinden diverse administratieve werkzaamheden plaats zoals het uitvoeren van de loonwaardemeting. Daar staat niet de volledige rijksvergoeding tegenover. De inschatting is gebaseerd op de 10% begeleidingsgelden die niet worden doorbetaald aan WerkSaam (€ 392.000). De kans dat dit risico zich voor gaat doen is 40%. Aanpassing Rijksuitkering Wsw Er ontstaat een subsidievoordeel op de Wsw. De rijksvergoeding is hoger dan de personeelskosten. Dit is naar verwachting een tijdelijk voordeel omdat het Rijk mogelijk het macrobudget voor de Wsw naar beneden bij gaat stellen. Deze is nog gebaseerd op de verwachte uitstroom 10 jaar geleden. In werkelijkheid dalen de aantallen Wsw sneller dan verwacht. Het risico schatten wij gemiddeld (40%). Met een subsidieresultaat van € 552.000 is het risicobedrag € 221.000.
22
Beschikbaar weerstandsvermogen Het beschikbare weerstandsvermogen en de ratio zien er als volgt uit: Weerstandscapaciteit 2026 (bedragen x € 1.000) 2026 2027 2028 Stand algemene reserve 2.244 2.244 2.244 Beschikbare weerstandscapaciteit 2.244 2.244 2.244 Benodigde weerstandscapaciteit 2026 1.740 1.740 1.740 Ratio 1,29 1,29 1,29
2029 2.244 2.244 1.740 1,29
Om te beoordelen of ons weerstandsvermogen voldoende is, gebruiken wij de waarderingstabel van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR). Een weerstandsvermogen tussen de 1 en 1,4 wordt door de NAR als voldoende beschouwd. Het beschikbare weerstandsvermogen is met een waarde van 1,29 voldoende. Bij een organisatie als WerkSaam past een weerstandsratio groter of gelijk aan 1. Dit geeft WerkSaam de mogelijkheid om ondernemend te zijn, wat nodig is om de toegevoegde waarde te realiseren en daarmee de gemeentelijke bijdrage gelijk te houden. Daarbij voorkomt een gezond weerstandsvermogen dat WerkSaam bij tegenvallers extra geld moet vragen bij de gemeenten. Wij monitoren de ontwikkeling van de weerstandsratio om te zorgen dat deze voldoende blijft. Aansprakelijkheid deelnemende gemeenten De deelnemende gemeenten staan garant voor alle financiële verplichtingen van WerkSaam. Zij moeten zorgen voor voldoende financiële middelen. Dit staat in artikel 33 van de Gemeenschappelijke regeling. Kengetallen BBV Met de kengetallen geven we inzicht in de financiële positie van WerkSaam. Voor de netto schuldquote en het solvabiliteitsratio heeft WerkSaam de ambitie die uit te laten komen in categorie A (minste risico). Voor de structurele exploitatieruimte is B (gemiddeld risico) voldoende. R2024
B2025
B2026
B2026 score
B2027
B2028
B2029
Zonder correctie doorgeleende gelden
-2%
1%
1%
A
2%
2%
3%
Met correctie doorgeleende gelden
-2%
1%
1%
A
2%
2%
3%
Solvabiliteitsratio
46%
38%
36%
A
32%
27%
21%
Grondexploitatie
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Kengetallen BBV Netto schuldquote
Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
1%
-1%
0%
B
-1%
-2%
-2%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
23
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf informeren wij u over ons bedrijfspand, Dampten 26 in Hoorn. Dit bedrijfspand is het enige onroerend goed in eigendom van WerkSaam. Ontwikkelingen Het beleid is erop gericht om ons bedrijfspand in goede functionele conditie te houden, waarbij wij rekening houden met goede arbeidsomstandigheden. Het huisvestingsplan is afgerond in 2023. Het pand is zo ingericht dat het optimaal ondersteunt in de dienstverlening aan onze cliënten en het werk van onze medewerkers. Wij gebruiken de beschikbare ruimte efficiënt, gericht op hybride werken. Onderhoud WerkSaam reserveert budget voor het onderhoud van het pand. De hoogte van de reservering is gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Op deze wijze zorgen we ervoor dat er voldoende budget beschikbaar is voor groot onderhoud en deze kosten niet enkel ten laste komen van het jaar waarin het onderhoud wordt uitgevoerd. Na afronding van het huisvestingsplan is eind 2023 een nieuw MJOP opgesteld. Dit MJOP is de onderbouwing voor de onderhoudsvoorziening die voldoende is om het preventieve onderhoud uit te voeren in de komende jaren.
Paragraaf Financiering Deze paragraaf gaat over de financiering van WerkSaam. We willen financieel geen risico’s lopen. WerkSaam heeft geen vaste geldleningen. Ook in 2026 is er geen financieringsbehoefte. Daarom zijn er ook geen rentelasten en is er geen sprake van risicobeheer van de financieringsportefeuille. Kasgeld De bevoorschotting vanuit de gemeente voor diverse uitgaven vindt tijdig plaats. Incidenteel maken wij gebruik van het rekeningcourantkrediet. Bij de Bank Nederlandse Gemeenten mag WerkSaam € 5,8 miljoen als tijdelijk krediet gebruiken. Kasgeld overschotten worden via het schatkistbankieren gestort bij de Staat. Hierover wordt een daggeldrente (EuroSTR) ontvangen. In de begroting is hiervoor € 100.000 geraamd. Financiering van investeringsuitgaven Wij verwachten in 2026 alle investeringen met eigen middelen te financieren.
24
Overzicht EMU-saldo Onderdeel
EMU Saldo (x € 1.000)
2026
2027
2028
2029
Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan en onttrekking uit reserves
-618
-934
-1.273
-1.257
Afschrijvingen ten laste van de exploitatie
989
989
989
989
Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie
87
87
87
87
Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd
-633
-633
-633
-633
0
0
0
0
0
0
0
0
-175
-491
-830
-814
Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord Lasten op balanspost Voorzieningen voor zover deze transacties met derden betreffen Berekend EMU-saldo
De uitkomst betekent in EMU-termen dat de uitgaven in 2026 € 175.000 hoger zijn dan de inkomsten. Balansprognose Geprognotiseerde balans Activa (im) Materiële vaste activa Financiële vaste activa: Kapitaalverstrekkingen Financiële vaste activa: Leningen Financiële vaste activa: Uitzettingen > 1 jaar Totaal Vaste Activa Voorraden: Onderhanden werk & Overige grond- en hulpstoffen Voorraden: Gereed product en handelsgoederen & vooruitbetalingen Uitzettingen <1 jaar Liquide middelen
31-12-2024
31-12-2025
31-12-2026
31-12-2027
31-12-2028
31-12-2029
9.152
9.252
8.896
8.540
8.184
7.829
9
9
9
9
9
9
0
0
0
0
0
0
0 9.161
0 9.261
0 8.905
0 8.549
0 8.193
0 7.838
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
12.203
9.522
9.347
8.823
7.993
7.178
69
69
69
69
69
69
Overlopende activa Totaal Vlottende Activa
373 12.646
373 9.964
373 9.789
373 9.265
373 8.435
373 7.620
Totaal Activa
21.807
19.226
18.695
17.815
16.629
15.458
31-12-2024
31-12-2025
31-12-2026
31-12-2027
31-12-2028
31-12-2029
Eigen vermogen
-9.934
-7.294
-6.676
-5.742
-4.469
-3.212
Voorzieningen
-886
-944
-1.031
-1.086
-1.173
-1.260
0 -10.820
0 -8.238
0 -7.708
0 -6.828
0 -5.642
0 -4.472
Passiva
Vaste schuld Totaal Vaste Passiva Vlottende schuld
-9.391
-9.391
-9.391
-9.391
-9.391
-9.391
Overlopende passiva Totaal Vlottende Passiva
-1.595 -10.987
-1.595 -10.987
-1.595 -10.987
-1.595 -10.987
-1.595 -10.987
-1.595 -10.986
Totaal Passiva
-21.807
-19.225
-18.694
-17.815
-16.629
-15.458
25
Paragraaf Bedrijfsvoering In deze paragraaf geven wij inzicht in een aantal belangrijke bedrijfsvoeringszaken. Strategische visie WerkSaam 2025 - 2028 De eerste jaren van het bestaan van WerkSaam waren gericht op het worden van één organisatie voor de uitvoering van de bede Participatiewet. De daaropvolgende vijf jaren zijn vooral gericht geweest op het voortdurend blijven innoveren en ondernemen, inspelen op maatschappelijke trends die een andere kijk geven op de waarde van wat je als organisatie doet en waar je voor staat. In de strategische visie 2025 - 2028 passen we onze strategie aan als gevolg van Rijksbeleid, externe ontwikkelingen zoals de veranderende doelgroep die wij bedienen en de veranderende arbeidsmarkt. Onder de programma’s in deze begroting hebben wij aangegeven wat we willen bereiken. Toekomst sociaal ontwikkelbedrijven Door de uitstroom van Wsw-medewerkers en een andere en lagere financiering vanuit het Rijk voor de beschut werkers, staat de toekomstbestendigheid van de leer-werkbedrijven onder druk. De verwachting is dat de leer-werkbedrijven een steeds lagere toegevoegde waarde realiseren waardoor ons bedrijfsresultaat onder druk staat. Adviesbureau Berenschot heeft een rapport gepubliceerd over de (toekomstige) infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven.
Naar aanleiding van dit rapport zijn een aantal kamerbrieven opgesteld waarin scenario’s geschetst zijn om invulling te geven aan die infrastructuur met de daarbij behorende financiële middelen. In de meicirculaire van het gemeentefonds 2025 volgt een verdere uitwerking daarvan. Wij informeren gemeenten over de gevolgen na de meicirculaire. Magnetische cultuur WerkSaam besteed veel aandacht aan de mensen voor wie we het doen maar een belangrijke pijler is ook de mensen met wie we het doen. Ons antwoord op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt is het creëren van een magnetische cultuur. Dit is een cultuur die positief en fijn is voor medewerkers en waarvan anderen buiten de organisatie zeggen, daar wil ik ook bij horen. Dit krijgt onder andere vorm via de employee journey. We investeren daarom in een strategische personeelsplanning, in blijven leren en ontwikkelen, aandacht voor nieuwe ontwikkelingen zoals het gemak van ondersteuning van ICT-systemen en het vergroten van AI-geletterdheid, het voorkomen van verzuim, met aandacht voor mantelzorgtaken en werken aan een “Wij-WerkSaam programma”. Divers en Inclusief, want dat maakt ons allemaal persoonlijk rijker en toegerust op onze maatschappelijke taak om te komen tot een inclusieve samenleving. Kwaliteit dienstverlening Wij meten de kwaliteit van onze dienstverlening op verschillende manieren.
Zo doen wij mee aan de Divosa-benchmark en de benchmark van Cedris. Daaruit halen we leerpunten en waar nodig hebben we collegiaal overleg met soortgelijke organisaties. Daarnaast voeren we doorlopend cliënttevredenheidsonderzoek uit. De uitkomst van dit cliënttevredenheidsonderzoek is onderwerp van gesprek in de afdelingsoverleggen. Onder de verschillende programma’s zijn diverse indicatoren opgenomen die inzicht geven in de kwaliteit van de dienstverlening.
26
Openbaarheidsparagraaf De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 in werking getreden (ter vervanging van Wet openbaarheid van bestuur (Wob)). De algemene verplichtingen uit de Woo zijn: Het actief openbaar maken van documenten in elf verplichte informatiecategorieën; Het passief openbaar maken van documenten n.a.v. een Woo-verzoek Een inspanningsverplichting om uit eigen beweging zoveel mogelijk de bij WerkSaam berustende informatie neergelegd in documenten voor eenieder openbaar te maken; Het op orde brengen van de informatiehuishouding. De wet kent een ruime overgangstermijn tot 1 mei 2027. WerkSaam heeft een plan voor de implementatie van de Woo en we liggen op schema (op sommige onderdelen liggen we voor op schema). In 2026 zal de focus liggen op het duurzaam toegankelijk en bereikbaar maken van de informatiehuishouding. De Woo herhaalt de bepaling uit de (huidige) Archiefwet dat overheidsorganisaties documenten in goede, geordende en toegankelijke staat moeten houden.
27
Paragraaf Verbonden partijen Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarin WerkSaam een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Bijvoorbeeld door een plaats in het bestuur of stemrecht en het hebben van aandelenkapitaal of het verstrekken van budget. De verbonden partijen helpen WerkSaam om haar eigen doelen te realiseren. WerkSaam heeft 1 verbonden partij: Westfriese Hoveniers B.V. Deze partij stelt WerkSaam in staat om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij reguliere werkgevers te plaatsen. Westfriese Hoveniers B.V. WerkSaam is voor 50% eigenaar van Westfriese Hoveniers B.V. Deze partij biedt groenvoorzieningswerkzaamheden aan en onderhoudt bedrijfsgroen voor diverse organisaties, bedrijven en gemeenten.
28
Financiële begroting In onderstaand overzicht is de ontwikkeling van de lasten en baten weergegeven. Geraamd Resultaat
Begroting
VJN
Begroting
2024
2025
2025
2026
(A )
(B )
(C)
(D)
Baten
37.518
35.772
38.317
39.936
1.619
Lasten Totaal Arbeid
-29.328 8.190
-28.400 7.372
-30.902 7.415
-32.114 7.821
-1.212 406
Financiële rapportage (bedragen × €1.000,-)
Verschil
(E = D - C)
Baten
60.269
58.029
64.048
64.444
396
Lasten Totaal inkomensregelingen
-60.308 -38
-58.029 0
-64.048 -0
-64.444 -0
-396 0
Baten
1.770
1.556
1.956
1.960
5
Lasten Totaal Plus extra en overige taken
-1.770 0
-1.556 0
-1.956 0
-1.960 0
-5 0
Baten
3.344
3.369
3.419
4.423
1.004
-9.911 -6.567
-10.602 -7.233
-11.599 -8.180
-12.862 -8.439
-1.263 -259 147
Lasten Totaal bedrijfsvoering Geraamd totaal van baten en lasten
1.585
139
-765
-618
Toevoeging Reserve Arbeid
-2.275
-904
0
0
0
Onttrekking Reserve Arbeid
1.736
595
595
470
-125
Toevoeging Reserve Inkomensregelingen
0
0
0
0
0
Onttrekking Reserve Inkomensregelingen
38
0
0
0
0
Toevoeging Reserve Bedrijfsvoering
0
0
0
0
0
Onttrekking Reserve Bedrijfsvoering Totaal Exploitatie resultaat
791 290
170 -139
170 765
148 618
-22 -147
1.875
0
0
0
0
Geraamd Resultaat
Begroting
2024
2025
2025
2026
(A )
(B )
(C)
(D)
Geraamd Resultaat
Financiële rapportage (bedragen × €1.000,-)
VJN
Begroting
Verschil
(E = D - C)
Baten programma's
102.902
98.726
107.739
110.763
3.023
Lasten programma's Geraamd totaal van baten en lasten
-101.317 1.585
-98.587 139
-108.504 -765
-111.380 -618
-2.876 147
Mutatie Reserves toevoegingen
-2.275
-904
0
0
0
Mutatie Reserves onttrekkingen
2.565 1.875
765 0
765 -0
618 -0
-147 -0
Geraamd Resultaat
29
Overzicht baten en lasten per programma meerjarig 2026-2029 Meerjarenbegroting per programma
2026
2027
2028
2029
(bedragen × €1.000,-)
Baten
39.936
40.550
38.919