7.a Jaarrekening WerkSaam 2023
Tekst van het document
Publieke Sector Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorende bij de controleverklaring d.d. 25 april 2024 kenmerk 312018005.24.244
ValidSigned door A. Booij RA op 25-04-2024
Jaarstukken 2023
Inhoudsopgave
Inleiding ............................................................................................................... 3 Samenvatting ....................................................................................................... 4 Jaarverslag ......................................................................................................... 5 Programma Arbeid ....................................................................................... 5 Programma Inkomensregelingen .................................................................. 10 Programma Plus, extra en overige taken ....................................................... 12 Bedrijfsvoering ........................................................................................... 15 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................... 18 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................... 18 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ......................................................... 21 Paragraaf financiering ................................................................................. 22 Paragraaf bedrijfsvoering ............................................................................ 23 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) ........................................
26 Paragraaf verbonden partijen ....................................................................... 27 Jaarrekening .................................................................................................... 29 Balans....................................................................................................... 30 Overzicht van baten en lasten ...................................................................... 31 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ............................................ 31 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ......................................... 34 Grondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording ..................................... 35 Toelichting op de balans per 31 december 2023 ............................................. 36 Wet normering bezoldiging topinkomens publieke en semipublieke sector (WNT)44 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................... 46 Verantwoordingsinformatie Sisa ................................................................... 47 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ...................................... 54 Vaststelling algemeen bestuur .....................................................................
55 Bijlagen ............................................................................................................ 57 Bijlage 1. Lijst van afkortingen en begrippen .................................................. 57 Bijlage 2. Verdeelsleutels ............................................................................ 58 Bijlage 3. Overzicht per gemeente ................................................................ 59 Bijlage 4. KPI’s 2023 Definities en bronbestanden .......................................... 60 Bijlage 5. Specificatie per gemeente ............................................................. 62
2
Inleiding Geachte lezer, Voor u ligt de Jaarrekening 2023 van WerkSaam Westfriesland. Ik ben blij dat ik u nu al kan vertellen dat we het jaar met een positief resultaat af kunnen sluiten. En dat is bijzonder, omdat er veel ontwikkelingen zijn die maken dat de bedrijfskosten stijgen en de subsidies dalen. Wat dacht u van de fors gestegen loonkosten? Enerzijds door indexering en anderzijds door het aanpassen van de cao. En door het voortdurend dalen van de Wsw-medewerkers en de toename van het aantal medewerkers met een Beschut Werk-indicatie wordt het steeds moeilijker om zwarte cijfers te behouden. Maar WerkSaam zou WerkSaam niet zijn, als daar niet tijdig op geanticipeerd werd. Met het project WerkSaam 2028, waarover de Raden zijn geïnformeerd, zoekt WerkSaam nu al naar oplossingsrichtingen om efficiënter te werken en maatregelen te nemen die leiden tot het garanderen van een goede omzet én een goed resultaat. Ook wordt er ingezet op het uitbreiden van het aantal publiek-private, en publiek-maatschappelijke samenwerkingsverbanden. Vooral met publiek-private samenwerkingen probeert WerkSaam de arbeidsmarkt te bewerken en ondernemers meer bewust te maken van het werken met kwetsbare mensen. En dat de doelgroep steeds kwetsbaarder wordt, dat is duidelijk. Er is bij het cliëntenbestand van de bijstand in het merendeel van de gevallen sprake van forse multiproblematiek.
Voor het eerst in jaren zien we dan ook dat het cliëntenbestand niet meer daalt. Bij WerkSaam was sprake van een lichte stijging van 17 uitkeringen over het jaar 2023. In november 2022 werd WerkSaam verkozen tot beste overheidsorganisatie 2022. En dat blijven we tot november 2024, want dan pas is de nieuwe verkiezing. Deze prachtige award heeft ertoe geleid dat het ministerie van Binnenlandse Zaken contact gezocht heeft met WerkSaam en heeft gevraagd of wij mee willen doen aan de uitvoering van een Overheidsbreed Loket. Op 1 december 2023 zijn we daarmee gestart. WerkSaam heeft daardoor rechtstreeks toegang tot vele overheidsorganisaties zoals belastingdienst, DUO, UWV, SVB, enzovoort. Als de burger ergens tegenaan loopt, heeft die vaak met meerdere instanties te maken. En hij ervaart hoe moeilijk het kan zijn om het juiste loket te vinden. Een speciaal team bij WerkSaam is nu vier dagen per week voor deze burgers bereikbaar en kan samen met de burger rechtstreeks al deze organisaties bereiken. Samen zoeken we naar de juiste oplossing. Intern is er bij WerkSaam in 2023 ook hard gewerkt aan de voorbereidingen voor een organisatieverandering, die in 2024 geleidelijk wordt doorgevoerd. De belangrijkste wijziging is daarbij de samenvoeging van de afdelingen Arbeid en Inkomen. Onze cliënten merken nu al het verschil: een kortere doorlooptijd en een betere interne verbinding.
Met het ontwikkelen van de organisatieverandering werd tegelijkertijd naar een goede opvolging gezocht van de huidige directeur. Die bereikt in 2024 de pensioengerechtigde leeftijd en gaat WerkSaam verlaten. Ik denk dat we ontzettend blij kunnen zijn met de opvolging: een bevlogen managementteam, met twee collega’s die de rol van directeur oppakken. Daniëlle Gelinck als directeur algemene bedrijfsvoering en Anja Witte als directeur financiële bedrijfsvoering. Vanaf 1 april nemen zij het stokje over. Ik wens ze vanaf deze plek heel veel succes toe en spreek het vertrouwen uit in deze opvolging. WerkSaam staat voor ontwikkeling en groei, dat zit in de genen. En daar blijven ze aan werken, ook in 2024.
Veel leesplezier! Namens het dagelijks bestuur,
S. Visser-Botman, voorzitter
3
Arbeid
Inkomen
Plustaken
Bedrijfsvoering
Bedragen * €1.000
Lasten
-15.765
-49.811
-1.558
Bijdrage
19.259
53.469
0
0
462
1.989
1.558
699 5.973
Baten Toegevoegde waarde Inzet reserves Gemeentelijke bijdrage
-21.628
0
0
0
-209
663
0
583
0
-5.646
0
11.660
3.747
663
0
-2.714
4
Jaarverslag Programma Arbeid Het programma arbeid gaat over participatie, re-integratie, de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en Beschut werk. De talenten van mensen en de wensen van de werkgever staan centraal. WerkSaam gaat uit van de eigen kracht van onze cliënten en medewerkers. Het doel van WerkSaam is voor deze cliënt passend werk te vinden en te behouden. Regulier werk waar dat kan, en beschut werken waar het moet.
Wat hebben we bereikt? – Indicatoren De gemiddelde uitkeringsduur is 10% lager dan in het voorafgaande jaar De doelstelling ten aanzien van de verlaging van de gemiddelde uitkeringsduur is niet behaald in 2023. Toch is een verlaging van 7,7% van de uitkeringsduur een positieve ontwikkeling. In het begin van het jaar was de gemiddelde duur nog aanzienlijk hoger dan in 2022. Door methodisch reintegreren is gedurende het jaar de daling steeds verder ingezet. In de uitvoering is de aandacht vooral gegaan naar de nieuwe instroom om de bestanden beheersbaar te houden. In 2023 zijn er ruim 1100 nieuwe cliënten ingestroomd, terwijl er ook ruim 1100 zijn uitgestroomd. Om de gemiddelde uitkeringsduur verder te verlagen, is ook meer focus nodig op cliënten die lang in de uitkering zitten. Daarom zal in 2024 gestart worden met de aanname van twee life coaches om deze doelgroep beter te kunnen activeren. Daarnaast wordt de gezamenlijke intake nu verder opgeschaald en wordt nog meer de focus gelegd op het hebben van frequent contact met de cliënt, wat moet leiden tot meer uitstroom. 85% van de cliënten heeft een actuele voortgangsrapportage In het afgelopen jaar is gestuurd op actuele voortgangsrapportages. Dit heeft geleid tot een kleine verbetering. Dit betekent niet dat er onvoldoende voortgangsgesprekken hebben plaatsgevonden. Er wordt juist meer aandacht besteed aan de client.
Veelal heeft het te maken met het later opstellen van de rapportage. Het administratieve proces kent veel stappen waardoor de termijn wordt overschreden. In het eerste kwartaal van 2024 worden handvatten gegeven om dit te verbeteren. Voor 2024 wordt de software opnieuw ingericht, waardoor de rapportages gebruikersvriendelijker opgesteld kunnen worden. De doorlooptijd van aanmelding tot Plan naar Werk is 10% lager dan in het voorafgaande jaar Er is een succesvolle pilot van de gezamenlijke intake bij jongeren geweest. Deze is gedeeltelijk opgeschaald naar de doelgroep 27+, welke bij de aanvraag hebben aangeven over arbeidsvermogen te beschikken. Daarnaast wordt er een andere aanpak toegepast bij jongeren, waarvan al in de zoektijd helder is dat zij arbeidsvermogen hebben. Zij krijgen direct een plan naar werk. De maatregelen hebben gezorgd voor een verbetering van de doorlooptijd. Met de organisatiewijziging wordt verwacht dat de doorlooptijd in 2024 nog verder verbetert, aangezien Inkomen en Arbeid in gezamenlijke teams gaan werken en er een betere afstemming komt.
5
De doorstroom naar werk in relatie tot het gemiddeld aantal cliënten is minimaal gelijk aan het jaar daarvoor Helaas constateren we al langere tijd dat de belemmeringen om door te stromen naar werk gemiddeld steeds groter worden en daarmee de doelstelling heel ambitieus is. Ondanks meer frequente aandacht voor de reintegratie inspanningen van cliënten, is de uitstroom naar werk gedaald ten opzichte van vorig jaar. Uit de benchmark is gebleken dat WerkSaam met de uitstroom naar werk wel aanzienlijk hoger scoort dan de benchmark. De doorstroom stagneert mede door de instroom van inburgeraars. De instroom van inburgeraars is in 2023 behoorlijk gestegen, van 110 eind 2022 naar 324 eind 2023. Bij deze groep is doorstroom naar werk niet direct mogelijk, aangezien de inburgering prioriteit heeft. Ook is het aantal cliënten dat parttime is gaan werken tot hun maximale capaciteit met 10% gestegen. Dit leidt echter niet tot volledige uitstroom en is daarmee niet zichtbaar in deze KPI. Voor 2024 ontwikkelen we nieuwe trajecten om de doorstroom naar werk te vergroten, onder andere in de catering. Het aandeel duurzame uitstroom naar werk ten opzichte van de totale uitstroom naar werk is minimaal 90% Hoewel het realiseren van 87% duurzame uitstroom zeker niet gemakkelijk is, is de doelstelling van 90% niet gehaald in 2023.
In het afgelopen jaar is de duurzame uitstroom echter wel aanzienlijk verbeterd. Ook de benchmarkcijfers van Divosa tonen dit aan. Scoorde WerkSaam op dit punt altijd onder het gemiddelde, in 2023 presteren we voor het eerst bovengemiddeld. Verder zien we, dat gezien de arbeidsmarktkrapte, werkgevers snel geneigd zijn medewerkers in dienst te nemen. Soms blijkt het een mismatch en is er geen sprake van duurzame uitstroom. In de overtuiging dat werk het beste medicijn is, worden coaches aangespoord om bij twijfel toch in te zetten op werk. Dat brengt dan wel meer risico met zich mee op herinstroom. Het belang van nazorg en eventuele jobcoaching wordt hiermee extra benadrukt. Er is in de loop van 2023 extra ingezet op jobcoaching en deze lijn wordt in 2024 voortgezet. In 2023 in totaal 4 nieuwe publiek private en maatschappelijke partnerschappen die ontwikkeling opleveren voor onze doelgroep In december zijn we de vierde publiek private samenwerking van 2023 aangegaan met het programma ‘Inrichten Overheidsbrede Loketten’ van het Ministerie van BZK om de dienstverlening aan burgers te verbeteren. De inwoner heeft vaak te maken met meerdere overheidsorganisaties. Het zou niet moeten uitmaken bij welke instantie een inwoner zich meldt: de overheid werkt gezamenlijk aan een oplossing.
De volgende overheidsorganisaties werken mee aan het Overheidsloket bij WerkSaam: DUO, UWV, Toeslagen, CAK, CJIB, IND en de SVB. De medewerker van het Overheidsloket heeft een direct contact bij deze landelijke organisaties.
6
Wat heeft het gekost? Arbeid
Realisatie
Begroting
NJN *
Realisatie
t/m dec 2022 (bedragen × €1.000,-)
Verschil
t/m dec 2023
(A )
(B )
(C)
(D)
(E = D - C)
5.558
5.356
5.616
5.616
0
C ouleur locale
0
18
20
0
-20
(Terug)ontvangsten
12
0
466
462
-4
Baten
5.570
5.374
6.102
6.077
-24
Trajectkosten extern
-1.345
-1.499
-1.157
-1.217
-60
Rijksbijdrage
C ouleur locale Lasten
0
-18
-20
0
20
-1.345
-1.518
-1.177
-1.217
-40
Re-integratie
4.225
3.857
4.924
4.861
-64
Rijksbijdrage
13.195
12.670
13.643
13.643
0
Baten
13.195
12.670
13.643
13.643
0
WSW personeelskosten
-13.161
-12.972
-14.030
-13.244
786
Lasten
-13.161
-12.972
-14.030
-13.244
786
WSW
34
-302
-387
398
786
Gemeentelijke bijdrage Beschut werk
625
786
681
681
-0
Gem.Bijdr. BW additionele plekken
39
157
0
0
0
664
943
681
681
-0
Beschut werk kosten
-1.094
-1.285
-1.310
-1.303
7
Lasten
Baten
-1.094
-1.285
-1.310
-1.303
7
Beschut Werk
-430
-342
-629
-622
7
Toegevoegde waarde
5.809
5.973
5.973
5.973
0
Bijdrage gemeenten
3.869
4.142
4.037
4.037
0
Baten
9.678
10.115
10.010
10.010
0
Directe kosten
-7.911
-7.997
-8.838
-8.838
0
Lasten
-7.911
-7.997
-8.838
-8.838
0
Overhead
1.767
2.118
1.172
1.172
0
Totaal Arbeid
5.596
5.330
5.080
5.809
729
Onttrekking reserve
594
497
986
986
0
Toevoeging reserve
-546
0
-466
-1.195
-729
Totale mut. Bestemmingsreserve Resultaat na mut. Reserve
48
497
520
-209
-729
5.645
5.828
5.600
5.600
0
* de najaarsnota betreft de laatst vastgestelde gewijzigde begroting
Toelichting belangrijkste afwijkingen Trajectkosten extern De inzet van re-integratie voorzieningen is € 60.000 hoger dan begroot. In deze post zijn kosten voor het actieplan jeugdwerkeloosheid opgenomen. In de najaarsnota was hier geen rekening mee gehouden. De kosten worden gedekt uit de subsidie die voor de aanpak van jeugdwerkeloosheid werd ontvangen. Wsw - personeelskosten In de najaarsnota was er onzekerheid over de hoogte van de personeelskosten in verband met de invoering van een nieuw salarissysteem en de cao-onderhandelingen. Voorzichtigheidshalve is de raming toen hoog vastgesteld. De realisatie blijkt lager te zijn en is daarmee weer in lijn met de kosten van vorig jaar. Het subsidietekort op Wsw activiteiten (Rijksbijdrage – Wsw personeelskosten) is sinds vorig jaar omgeslagen naar een subsidieoverschot en komt voor dit jaar uit op € 398.000. Omdat er geen tekort meer hoeft te worden gedekt op de Wsw kan een groter deel van de rijksuitkering participatie worden ingezet om het tekort op beschut werk op te vangen.
7
Dekking Beschut werk kosten Het tekort op Beschut werk komt voor 2023 uit op € 622.000. Dit komt neer op € 5.650 per Fte Beschut werk. Het volledige tekort wordt opgevangen binnen de rijksuitkering participatie aangezien dit binnen het plafond van € 624.000 past. Overhead - baten Toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is het saldo van de omzet minus de directe kosten van de omzet. De toegevoegde waarde is in 2023 hoger dan begroot. Het voordeel van in totaal € 468.000 is als bonus uitgekeerd aan de gemeenten en verwerkt in de toegevoegde waarde. Dit voordeel is ontstaan uit een hogere omzet (€ 56.000) en lagere directe kosten in de vorm van vooral inhuur (€ 85.000). Het grootste deel van het positieve resultaat (€ 327.000) is ontstaan doordat we minder nieuw personeel hebben ingezet dan verwacht. Door het vertrek van SW-medewerkers worden daar waar nodig, nieuwe medewerkers ingezet met een afstand tot de arbeidsmarkt (behorende tot de doelgroep). Dit bleek niet in alle gevallen nodig. De gemeenten zorgen voor een flink deel van de omzet. Het gaat om opdrachten die aansluiten op onze taakvelden en geschikt zijn voor de inzet van onze doelgroepen. Voorbeelden zijn de groenvoorziening, de schoonmaak en de post. De afspraken liggen vast in de Bonus-Malus regeling. De realisatie van de omzet per gemeente is in 2023 als volgt: 2022 Bonus Malus
Omvang normbedrag
2023
Realisatie t/m 4e kw.
Omvang normbedrag
Verschil
Realisatie t/m 4e kw.
Verschil
(bedragen × € 1.000,-)
Drechterland
306
562
256
316
482
Enkhuizen
288
331
44
292
338
46
1.136
1.497
361
1.164
1.714
550
Koggenland
354
551
197
364
689
325
Medemblik
697
704
6
713
918
206
Opmeer
185
197
11
188
186
-2
Stede Broec
336
554
219
342
533
191
3.302
4.397
1.094
3.378
4.861
1.482
Hoorn
Totaal
167
De normbedragen zijn ruimschoots gehaald. Gemeenten die boven de norm werk aan WerkSaam hebben uitbesteed ontvangen daar volgens de verordening bijdragen gemeenten aan commerciële activiteiten een bonus voor. Reservemutaties Onttrekking reserve De onttrekkingen zijn bestemd voor de aanpak van jeugdwerkeloosheid (€ 412.000) en inzet van extra personeel voor re-integratie activiteiten (€ 574.000). Toevoeging reserve De in 2023 ontvangen subsidies voor de aanpak van jeugdwerkeloosheid (€ 416.000) en Amif (€ 50.000) zijn toegevoegd aan de reserve projectsubsidies. Daarnaast is het voordeel van per saldo € 729.000 op de Wsw en Re-integratie toegevoegd aan de bestemmingsreserve re-integratie.
8
9
Programma Inkomensregelingen Het Programma Inkomensregelingen bevat de inkomensvoorziening BUIG (Wet bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten), het Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen) en de activiteiten in het kader van de handhaving.
Wat heeft het gekost? Inkomensregelingen
Realisatie
Begroting
NJN *
Realisatie
t/m dec 2022 (bedragen × € 1.000,-)
Rijksbijdrage Terugontvangsten
Verschil
t/m dec 2023
(A)
(B)
(C)
(D)
48.410
51.923
53.469
53.469
0
934
1.435
775
1.230
455 -223
(E = D - C)
Bijdrage gemeenten
-3.966
-6.959
-4.871
-5.094
Baten
45.378
46.399
49.372
49.605
232
AB uitkeringslasten
-38.736
-39.761
-42.353
-42.599
-246
IOAW uitkeringslasten
-1.742
-1.812
-1.604
-1.577
26
IOAZ uitkeringslasten
-209
-297
-260
-248
12
Loonkostensubsidie
-3.919
-3.400
-4.708
-4.736
-28
BBZ levensonderhoud Lasten
-771
-1.128
-448
-444
4
-45.378
-46.399
-49.372
-49.605
-232
BUIG
-0
-0
0
0
-0
Terugontvangsten
247
131
216
323
107
Bijdrage gemeenten
-131
2
-21
-127
-106
Baten
116
133
195
196
1
Kapitaalverstrekking
-59
-380
-150
-156
-6
Onderzoekskosten
-57
-169
-45
-40
5
-116
-549
-195
-196
-1
0
-416
0
0
-0
Terugontvangsten
425
416
416
436
20
Bijdrage gemeente
-365
0
-416
-425
-9
Baten
60
416
0
11
11
Levensonderhoud Tozo
-54
0
0
-11
-11
Lasten BBZ
Kapitaalverstrekking Tozo
-6
0
0
0
0
Lasten
-60
0
0
-11
-11
Tozo
0
416
0
0
0
Bijdrage gemeenten
4.666
4.783
4.783
4.783
0
Baten
4.666
4.783
4.783
4.783
0
Directe kosten
-4.986
-4.933
-4.822
-4.822
0
Lasten
-4.986
-4.933
-4.822
-4.822
0
-320
-150
-38
-38
0
Onttrekking reserve
207
150
663
663
-0
Toevoeging reserve
0
0
0
0
0
Mutaties reserve
207
150
663
663
-0
Totaal Inkomensregelingen
-114
0
625
625
0
Overhead
* de najaarsnota betreft de laatst vastgestelde gewijzigde begroting
Toelichting belangrijkste afwijkingen BUIG - baten Terugontvangsten De terugontvangsten zijn € 455.000 hoger dan de prognose. Er werden in het laatste kwartaal verhoudingsgewijs meer terugvorderingen ingesteld en er waren ook minder kwijtscheldingen.
10
Bijdrage gemeenten Dit is de bijdrage van de gemeenten aan de uitkeringslasten BUIG (dit zijn niet de uitvoeringslasten maar de verstrekkingen bijstand). De totale lasten BUIG zijn € 49,6 miljoen. Dit bedrag is lager dan de rijksbijdrage en terugontvangsten (samen € 54,7 miljoen). Het verschil is verwerkt als een negatieve bijdrage voor de gemeenten, of wel: gemeenten houden € 5,1 miljoen over op de rijksbijdrage. BUIG - lasten Uitkeringslasten De reden voor de hogere uitkeringslasten is de stijging van het aantal uitkeringen Participatiewet in het laatste kwartaal van 2.648 naar 2.703. BBZ - baten De terugontvangsten op de kapitaalverstrekkingen zijn hoger door een paar grote aflossingen van leningen in het laatste kwartaal. Het saldo van terugontvangsten, nieuwe kapitaalverstrekkingen en onderzoekskosten wordt verrekend met de gemeenten. Mutatie reserves Er wordt € 38.000 aan de reserve uitvoeringskosten Tozo onttrokken ter dekking van de uitvoeringskosten Tozo in 2023. Van de reserve is volgend jaar nog een klein bedrag nodig. Het niet gebruikte deel in de reserve uitvoeringskosten Tozo van € 625.000 valt vrij in 2023. Dit is een voordeel voor de gemeenten.
11
Programma Plus, extra en overige taken In de gemeenschappelijke regeling staat wat WerkSaam doet voor de gemeenten. Naast basistaken kunnen gemeenten WerkSaam extra opdrachten geven. Dit kan door een bestaande taak te verstevigen of door het uitvoeren van een extra of een plustaak. Dit programma gaat over de extra opdrachten die WerkSaam op verzoek van en voor rekening van de (individuele) Westfriese gemeente(n) uitvoert.
Wat hebben we bereikt? WerkSaam voerde in 2023 – naast de basistaken - de volgende opdrachten uit: Voor alle Westfriese gemeenten: • Verstrekken van een aanvullende uitkering voor jongeren (bijzondere bijstand). • Debiteurenbeheer en terugvorderen van bijzondere bijstand. • Uitbetalen van de individuele studietoeslag. De gemeenten bepalen of inwoners recht hebben op deze studietoeslag. WerkSaam verzorgt uitsluitend de betaling (en eventueel de invordering). • Uitvoering geven aan de nieuwe Wet Inburgering in het Regionaal Inburgerings Team (RIT). Met ingang van 1 januari 2022 is de nieuwe wet Inburgering ingegaan. Voor de uitvoering van deze wet werken gemeenten samen in het RIT. Nieuwkomers in West-Friesland krijgen een brede intake en vervolgens een passend scholingstraject binnen de gekozen leerroute. Dit wordt gecombineerd met maatschappelijke begeleiding en re-integratieactiviteiten zodat de nieuwkomers zo snel mogelijk hun weg vinden in Nederland. Voor individuele gemeenten: • Het opleggen en innen van boetes bijzondere bijstand (Koggenland, Opmeer, Medemblik). • Het toezichthouden en gastheer/vrouw zijn op het station Bovenkarspel – Grootebroek. Vanaf 1 april 2023 is WerkSaam gestart met het uitbetalen van het leefgeld voor Oekraïners voor de SEDgemeenten. Vanaf 1 juli betaalt WerkSaam ook het leefgeld voor Oekraïense ontheemden die woonachtig zijn in Medemblik.
12
Wat heeft het gekost? Programma Plus, extra en overige taken
Realisatie
Begroting
NJN *
Realisatie
t/m dec 2022
Verschil
t/m dec 2023
(bedragen × € 1.000,-)
(A)
(B)
(C)
(D)
(E = D - C)
Extra Re-integratie
52
0
54
55
0
Baten
52
0
54
55
0
Extra Re-integratie
-52
0
-54
-55
-0
Lasten
-52
0
-54
-55
-0
Arbeidsparticipatie
0
0
0
0
0
BB i.h.k.v. BBZ
1
0
0
16
16
ROOO
0
0
300
274
-26
Ontvangsten BB
216
250
223
240
17
Verstrekking aanvullende norm jongeren
272
400
305
358
52
Individuele studietoeslag
15
22
30
40
10
Boete bijzondere bijstand
6
14
10
2
-8
Baten
510
686
869
929
60
BB i.h.k.v. BBZ
-1
0
0
-16
-16
ROOO
0
0
-300
-274
26
Ontvangsten BB
-216
-250
-223
-240
-17
Verstrekking aanvullende norm jongeren
-272
-400
-305
-358
-52
Individuele studietoeslag
-15
-22
-30
-40
-10
Boete bijzondere bijstand
-6
-14
-10
-2
8
-510
-686
-869
-929
-60
0
0
0
0
0
441
100
570
534
-36 -36
Lasten Inkomensregelingen Wet inburgering uitvoeringskosten Baten
441
100
570
534
Wet inburgering uitvoeringskosten
-366
-100
-570
-534
36
Lasten
-366
-100
-570
-534
36
Wet inburgering
75
0
0
0
0
Bijdrage gemeente
0
0
0
40
40
Baten
0
0
0
40
40
Uitvoeringskosten ROOO
0
0
0
-40
-40
Lasten
0
0
0
-40
-40
Overhead
0
0
0
0
0
Totaal Plus, extra en overige taken
75
0
0
0
0
* de najaarsnota betreft de laatst vastgestelde gewijzigde begroting
Toelichting belangrijkste afwijkingen Verstrekking aanvullende norm jongeren Het aantal jongeren dat in aanmerking komt voor een aanvulling op hun uitkering is gestegen van 19 eind 2022 naar 27 eind 2023. Dit in combinatie met een stijging van het wettelijk minimumloon leidt tot een overschrijding van € 52.000. De toename heeft vooral te maken met de huisvesting van statushouders en gezinsmigranten die recht hebben op de jongerennorm. De ouders zijn bij deze statushouders en gezinsmigranten niet in beeld. De jongerennorm is niet toereikend en daarom ontvangen deze uitwonende jongeren een aanvullende norm jongeren. De uitstroom wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de jongeren starten met een opleiding. Zij zijn dan niet meer aangewezen op bijstand (met aanvullende norm). Leefgeld voor Oekraïners opgevangen in West-Friesland Begin 2023 zijn gemeenten gestart met de uitvoering van de Regionale opvang ontheemden uit Oekraïne (ROOO). De SED-gemeenten en Medemblik hebben WerkSaam gevraagd om de uitbetaling van het maandelijkse leefgeld te verzorgen. Er is in 2023 voor €274.000 aan leefgeld uitgekeerd. De uitvoeringskosten zijn uitgekomen op € 40.000.
13
Wet inburgering In onderstaand overzicht is het aantal inburgeraars opgenomen dat aan WerkSaam is overgedragen voor de uitvoering van de Wet Inburgering. 324 inburgeraars zijn in traject bij WerkSaam, waarvan 198 inburgeraars hun persoonlijk inburgeringsplan hebben opgesteld en werken aan de uitvoering daarvan. Tijdens het traject vallen er ook inburgeraars uit omdat zij bijvoorbeeld een opleiding gaan volgen. Voor deze inburgeraars wordt alleen de intake en leefbaarheidstoets bij de gemeenten in rekening gebracht. Jaarcijfers inburgeraars tm Q4 2023 Gehuisvest
In
Einde
Pip afgerond
behandeling Inburgering Drechterland
18
16
3
15
Enkhuizen
24
22
2
24
Hoorn - RIT
nnb
107
0
0
Koggenland
34
34
6
21
Medemblik
56
49
7
45
Opmeer
13
11
2
11
23 168
18 257
5 25
18 134
Stede Broec Totaal asielstatushouders
Jaarcijfers gezinsmigranten tm Q4 2023 Drechterland
17
15
3
14
Enkhuizen
12
8
4
12
Hoorn - RIT
nnb
0
0
0
Koggenland
11
11
0
11
Medemblik
16
16
1
13
6
6
0
5
14 76
11 67
3 11
9 64
244
324
36
198
Opmeer Stede Broec Totaal gezinsmigranten Totaal Inburgering
Aanpak laaggeletterdheid in het kader van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) WerkSaam voert als basistaak de volwasseneneducatie op grond van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs uit. De financiën hiervan staan niet in de begroting van WerkSaam, maar bij de centrumgemeente Alkmaar. Laaggeletterden kunnen in West-Friesland gebruik maken van formeel aanbod (taallessen op verschillende niveaus) via VONK. Het Taalhuis verzorgt het informele aanbod (bijvoorbeeld taalmaatjes en conversatielessen) en doorwijzigingen naar het juiste traject. In 2023 hebben in totaal 616 inwoners van Werst-Friesland gebruik gemaakt van het aanbod bij VONK. Inwoners van West-Friesland komen eerst op een wachtlijst te staan. De vraag is groter dan het huidige aanbod, dit komt onder andere door de instroom van Oekraïense vluchtelingen. Het Taalhuis heeft in 2023 382 taaltrajecten geregistreerd als gestart of vanuit vorig jaar afgesloten. Taaltrajecten bestaan uit de inzet van taakmaatjes, conversatielessen of deelname aan instroomgroepen. Er zijn ook 217 doorverwijzingen gemaakt naar andere partijen.
14
Bedrijfsvoering Het hoofdstuk Bedrijfsvoering gaat over de kosten die samenhangen met de uitvoering van de programma’s Arbeidsparticipatie, Begeleide arbeidsparticipatie en Inkomen met inbegrip van de werkinfrastructuur die WerkSaam gebruikt voor de arbeidsontwikkeling van mensen.
Wat hebben we bereikt - Indicatoren Ziekteverzuim maximaal 5% staf en 11,6% Sw en Bw-medewerkers Het verzuim bij WerkSaam is hoog. Het verzuim is hoger dan voor de coronaperiode. Landelijk is er inmiddels een dalende trend te zien (5,5% in het 4e kwartaal 2023), maar bij WerkSaam nog niet. Hierover zijn meerdere gesprekken gevoerd met de bedrijfsarts en de verzuim coördinator, zowel door het management als door de OR. Deze benadrukken dat er sprake is van ’pech’. De oorzaak van het verzuim ligt meestal buiten WerkSaam. Medewerkers geven aan dat zij juist met plezier bij WerkSaam werken. Er is wel sprake van werkdruk, maar werkdruk is niet de oorzaak van het hoge verzuim. Door alle aandacht die er voor dit onderwerp is, zagen we in het derde kwartaal van dit jaar het verzuim dalen. Helaas was er in het vierde kwartaal weer een veel hoger aantal gevallen van griep en corona, waardoor de eindstand in 2023 op 8,3% uitkwam. Het ziekteverzuim onder de SW en BW-medewerkers blijft stabiel hoog maar daalt wel ten opzichte van 2022. Het ziekteverzuim is in lijn met het landelijk beeld. Daar zien we dat het verzuim bij deze doelgroepen al twee jaar rond de 16% is. De cliënttevredenheid is minimaal een 7,5 Wij voeren diverse doorlopende cliënttevredenheidsonderzoeken uit. Deze onderzoeken meten de ervaringen, de tevredenheid en de kwaliteit van onze dienstverlening.
Denk aan een onderzoek naar de ervaringen op het gebied van de aanvraag van een uitkering of een gesprek over re-integratie met een coach. Naar aanleiding van de resultaten van deze onderzoeken willen we onze dienstverlening verantwoorden en verbeteren. In 2023 was de cliënttevredenheid van onze cliënten precies een 7,5. Een nadere analyse laat zien dat we in de tweede helft van het jaar een mooie stijgende lijn in tevredenheid zagen, met een gemiddelde van een 7,7 in het vierde kwartaal. De tevredenheid over het voortgangsgesprek met de coach werd zelfs beoordeeld met een 8. Dit is voor ons een bevestiging dat we goede stappen zetten in het contact met de cliënt. Methodisch re-integreren draagt hier zeker aan bij. Voor komend jaar staan er nog een aantal andere cliënttevredenheidsonderzoeken op de planning en onze ambitie is de 7,5 te behouden.
15
Het bedrag dat gemeenten betalen voor de dienstverlening door WerkSaam (de gemeentelijke bijdrage) blijft gelijk aan 2022 Het bedrag dat gemeenten betalen voor de dienstverlening door WerkSaam (de gemeentelijke bijdrage) blijft gelijk aan 2022. Via de gemeentelijke bijdrage betalen gemeenten voor de dienstverlening door WerkSaam. In voorgaande jaren werd een bedrag gebruikt uit de reserve om de gemeentelijke bijdrage niet te laten stijgen. Vanaf 2023 is er sprake van een sluitende begroting, waarbij er wel extra aandacht nodig is voor de vele incidentele opdrachten en subsidies. De gemeentelijke bijdrage wordt wel verhoogd met de regionaal vastgestelde indexatie van 2,3% en autonome ontwikkelingen (Beschut werk). Door veel incidentele meevallers zoals rente, hogere toegevoegde waarde en reserves die vrij kunnen vallen dragen gemeenten in 2023 minder bij aan WerkSaam. Wat heeft het gekost? Bedrijfsvoering
Realisatie
Begroting
NJN *
Realisatie
t/m dec 2022 (bedragen × € 1.000,-)
Netto bijdrage gemeenten Overige baten Ontvangen rente
Verschil
t/m dec 2023
(A)
(B)
(C)
(D)
2.088
2.158
2.158
2.158
0
7
0
422
363
-59
(E = D - C)
0
0
330
336
6
Baten
2.096
2.158
2.910
2.857
-53
Personeelskosten
-4.021
-4.642
-4.108
-3.704
404
Afschrijvingen
-857
-974
-905
-886
20
Vaste lasten en onderhoud activa
-792
-642
-854
-984
-129
Automatiseringslasten
-909
-1.212
-1.222
-1.291
-69
Overige bedrijfslasten
-1.038
-1.009
-979
-1.104
-125
Lasten
-7.617
-8.479
-8.069
-7.969
100
Totaal Bedrijfsvoering
-5.522
-6.321
-5.159
-5.112
47
402
494
349
583
234
Onttrekking reserve Toevoeging reserve
0
0
0
0
0
Mutaties reserve
402
494
349
583
234
-5.119
-5.828
-4.810
-4.529
281
Totaal Bedrijfsvoering na mut. Res.
* de najaarsnota betreft de laatst vastgestelde gewijzigde begroting. De post overige baten was in de najaarsnota nog als incidentele baat opgenomen. In de jaarrekening is deze conform de BBV-onderdeel van de bedrijfsvoering. Net als de rente is het een algemeen dekkingsmiddel.
Toelichting belangrijkste afwijkingen Lasten Personeelskosten De lagere personeelslasten vallen voor een deel (€ 178.000) weg tegen hogere automatiseringskosten en overige bedrijfslasten omdat daarin inhuur- en advieskosten zijn opgenomen voor onder andere de inhuur van loonwaardemetingen, subsidie-advies en consultancy. De overige € 226.000 wordt veroorzaakt door verloop van personeel en het niet aansluitend kunnen invullen van deze vacatures. Vaste lasten en onderhoud activa De realisatie is hoger door de huur van ruimten voor de buitenruimteservice, een extra dotatie aan de voorziening groot onderhoud in verband met het nieuwe meerjarig onderhoudsplan en uitbesteding van specialistisch schoonmaak- en onderhoudswerk door de afdelingen schoonmaak en buitenruimteservice. Automatiseringslasten De hogere kosten worden veroorzaakt door de kosten voor auditing in verband met informatiebeveiliging en inhuur van consultants om onze applicaties te verbeteren.
16
Overige bedrijfslasten Naast de onder de personeelskosten al genoemde subsidie-adviezen en loonwaardemetingen hebben we deelgenomen aan het samenwerkingsverband NH Connect. Daarnaast waren er veel prijsverhogingen die niet geheel in de begroting waren opgenomen. Onttrekking reserve Jaarlijks beoordelen we hoe de hoogte van de algemene reserve zich verhoudt tot de financiële risico’s die wij lopen. Eens in de drie jaar laten wij als dat nodig is een bedrag vrijvallen uit de algemene reserve of vragen wij om een aanvulling. In de periode 2021-2023 blijkt dat sprake is van een surplus in de reserve van € 234.000. Dit bedrag maakt onderdeel uit van het rekeningresultaat 2023.
17
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien In 2023 is voor het eerst sinds jaren weer rente ontvangen. Het totaal in 2023 ontvangen bedrag is € 403.000. Daarnaast werd € 56.000 dividend 2022 en boekresultaat van vaste activa van Westfriese Hoveniers B.V. ontvangen. De opheffing van WerkSaam Verloning leidt tot een uitkering naar WerkSaam van € 366.000. Er is in 2023 geen bedrag voor onvoorzien geraamd.
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf staat hoe WerkSaam financiële risico’s op kan vangen. Het gaat erom dat wij een buffer (= weerstandsvermogen) hebben, zodat wij onze plannen meerjarig zonder problemen kunnen uitvoeren. De algemene reserve wordt hiervoor als buffer gebruikt. De omvang van de buffer is afhankelijk van de risico’s die wij lopen. De algemene reserve mag maximaal 2,5% van de totale begroting bedragen (2,5% van (€ 89.773.000) = € 2.244.000). Dat staat in de gemeenschappelijke regeling, artikel 30, lid 1. Een hoger weerstandsvermogen is mogelijk als dit uit de risicoanalyse blijkt. De maximale hoogte van de algemene reserve beweegt dus mee met de lasten. Een vrijval volgt als blijkt dat de algemene reserve structureel hoger is dan de 2,5% van de lasten. Benodigd weerstandsvermogen Het benodigde weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Deze ratio geeft de verhouding aan tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is in onderstaande tabel opgenomen. De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de stand van de algemene reserve plus een eventueel nog te bestemmen resultaat. Berekening t.b.v.
het weerstandsvermogen Benodigd weerstands-vermogen kans impact 2023 2024 2025 2026 20% Bijdrage GR en GB 600 120 120 120 120 (laag) 20% Uitvoeringstaken WI 500 100 100 100 100 (laag) 60% Externe factoren 326 196 196 196 196 (hoog) 20% 3.455 691 691 691 691 (laag) Ontwikkeling toegevoegde waarde 20% 3.281 656 656 656 656 (laag) Totaal: 1.763 1.763 1.763 1.763
Risico's (bedragen x € 1.000)
Beschikbaar weerstandsvermogen Het beschikbare weerstandsvermogen eind 2023 en de ratio zien er als volgt uit: Weerstandscapaciteit ultimo 2023 Stand algemene reserve Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit Ratio na te bestemmen resultaat 2023
Bedragen x €1.000,2.244 2.244 1.763 1,27
De weerstandsratio voldoet aan de in de nota reserves en voorzieningen vastgestelde minimale ratio van 1,0. De algemene reserve is ruim voldoende om het risicobedrag af te dekken. Risico’s WerkSaam Bijdrage GR sluit niet aan op de ontwikkeling van het gemeentefonds De bijdrage van de gemeenten aan WerkSaam sluit niet meer aan op de uitgangspunten in onze gemeenschappelijke regeling. Dit heeft in 2023 niet geleid tot een tekort op de uitvoeringskosten, maar wordt in 2024 wel meerjarig verder uitgewerkt om het risico te kunnen beheersen. Een steeds groter deel van de rijksbijdrage participatie wordt verstrekt voor de begeleiding van mensen uit de doelgroep. Deze begeleiding heeft een structureel karakter waar ook zekerheid van een structurele vergoeding tegenover hoort te staan. 18
Met het gedeelte van de rijksbijdrage participatie dat aan WerkSaam wordt meegegeven (90%) komt deze structurele vergoeding in de toekomst onder druk te staan. Uitvoeringstaken WI De uitvoering van de Wet Inburgering heeft binnen de vergoeding die daarvoor van de gemeenten is ontvangen plaatsgevonden. Het financieel ontzorgen nam in eerste instantie veel meer tijd in beslag dan op voorhand was ingeschat waardoor de kosten voor WerkSaam fors hoger waren. Hier is in overleg met de gemeenten een oplossing voor gevonden waarmee ook de dienstverlening aan de inburgeraar is verbeterd. Het komende jaar wordt meer bekend over de financiële risico’s rondom de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) en monitoring. Externe factoren Er waren geen externe factoren die een zo’n grote invloed hebben gehad op de bedrijfsvoering dat hiervoor de algemene reserve moest worden aangesproken. De externe factoren waarmee we te maken hebben gehad zijn de stijging van de cao-gemeenten en het eerder openbreken van de cao voor de Wsw-medewerkers. Deze onverwachte kostenstijging is binnen de begroting opgevangen. De verwachte meerkosten voor cyberbeveiliging zijn door DeSom niet in rekening gebracht. De verwachte toename van de automatiseringskosten in 2023 van € 181.000 hebben we opgevangen door dit bedrag aan de bestemmingsreserve ter vermindering bijdrage gemeenten te onttrekken.
Ontwikkeling toegevoegde waarde De begrote toegevoegde waarde is in 2023 gehaald. Het aantal Wsw-medewerkers is in 2023 verder afgenomen. We hadden verwacht hiervoor in de plaats meer nieuw personeel in te moeten zetten met een afstand tot de arbeidsmarkt om toch onze omzet te kunnen halen. Dit bleek niet in alle gevallen nodig waardoor de toegevoegde waarde de afgelopen jaren nog enigszins stabiel is gebleven. Een belangrijke factor was ook het werken met “eerlijke prijzen” voor onze dienstverlening. Vooral in de detachering, de schoonmaak en de buitenruimteservice zorgde dit voor meer omzet. Het project ‘WerkSaam 2028’ heeft hieraan meegeholpen. Binnen het project wordt gezocht naar oplossingsrichtingen om medewerkers, die het zelfstandig op de arbeidsmarkt niet redden ook in de toekomst te ontwikkelen naar werk en/of een goede werkplek te bieden. Dit project heeft als doel de werkgelegenheid voor de inwoners in onze regio te behouden. Daarnaast is het doel om de bijdragen van de gemeente – en daarmee de toegevoegde waarde - zoveel mogelijk op gelijk niveau te houden. Naast een stuk bewustwording over de opbrengsten en kosten van de verschillende doelgroepen heeft het project in 2023 al enkele oplossingen gebracht die direct konden worden geïmplementeerd en welke een positief effect hadden op de toegevoegde waarde.
Aansprakelijkheid deelnemende gemeenten en continuïteit bedrijfsvoering De deelnemende gemeenten staan garant voor alle financiële verplichtingen van WerkSaam. Zij moeten zorgen voor voldoende financiële middelen. Dit staat in artikel 33 van de gemeenschappelijke regeling WerkSaam Westfriesland. Dit houdt tegelijkertijd in dat er geen sprake is van een serieuze bedreiging van de continuïteit. De provincie Noord-Holland let er als financieel toezichthouder op dat sprake is van een meerjarig sluitende begroting. Dit borgt op middellange termijn de continuïteit. Onze toezichthouder geeft aan dat er sprake is van een structureel sluitende meerjarenbegroting voor de begroting 2023. In verband met personeelswisselingen is dit het meest recente oordeel van de provincie Noord-Holland. Kengetallen BBV Met de kengetallen geven we inzicht in de financiële positie van WerkSaam. Kengetallen BBV Netto schuldquote
2023
2022
Zonder correctie doorgeleende gelden
-2%
-2%
Met correctie doorgeleende gelden
-2%
-2%
Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
47%
37%
0%
1%
19
De netto schuldquote geeft aan in hoeverre WerkSaam rentelasten en aflossingen kan betalen. Omdat WerkSaam geen rentelasten of aflossingen heeft, is het percentage negatief. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in hoeverre WerkSaam in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe financieel gezonder de organisatie. De uitkomst van 47% geeft aan dat WerkSaam financieel gezond is. De structurele exploitatieruimte geeft aan dat deze nihil is. Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning
Naam indicator
Eenheid
Bron
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
1,04
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
1,04
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
Eigen begroting
98,98
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
Eigen begroting
1,2%
Overhead
% van totale lasten
Eigen begroting
9,0%
6. Sociaal domein
Banen
6. Sociaal domein
Kinderen in uitkeringsgezin
6. Sociaal domein
Netto arbeidsparticipatie
6. Sociaal domein
Werkloze jongeren
6. Sociaal domein 6. Sociaal domein
Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorzieningen
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd LISA 15 – 64 jaar Verwey Jonker % kinderen tot 18 jaar Instituut – Kinderen in Tel % van de werkzame beroepsbevolking CBS ten opzichte van de beroepsbevolking Verwey Jonker % 16 t/m 22 jarigen Instituut – Kinderen in Tel
WerkSaam
NL
663,3
825,4
4,0
6,0
72,6
72,2
0,9
1,0
Aantal per 10.000 inwoners
CBS
211,5
344,8
Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar
CBS
345,1
191,5
20
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf informeren wij u over ons bedrijfspand, Dampten 26 in Hoorn. Dit bedrijfspand is het enige kapitaalgoed in eigendom van WerkSaam. De wensen en eisen die gesteld worden aan onze huisvesting groeien mee met de ontwikkeling van de organisatie. Om die reden is eind 2020 een integraal huisvestingsplan opgesteld. De aanpassingen betreffen verbeteringen aan het binnenklimaat en het voldoen aan Arbo wet- en regelgeving. Verder pakten we de entree en cursusruimtes aan, zodat we de dienstverlening aan cliënten verbeteren. Met de nieuwe indeling bevorderen we de samenwerking tussen afdelingen. De uitvoering is in 2021 gestart en had een doorlooptijd tot de zomer van 2023. In 2022 hebben we voor de verbetering van het binnenklimaat bij de leerwerkbedrijven rooftopunits geplaatst en hebben we de CV vervangen door zuinigere alternatieven. Ook hebben we vleugel 4 aangepast. De vergaderruimtes hebben plaatsgemaakt voor het naaiatelier en de scanstraat. In 2023 is de laatste fase van de verbouwing afgerond. Dit betreft de aanpassing van de entree en het opfrissen van vleugel 3. De entree is ingedeeld in twee zones waardoor de wachtruimte en de verkeersstromen gescheiden worden. Daarnaast is er ruimte voor informele gesprekken met cliënten gecreëerd en is de balie nu toegankelijk voor mensen in een rolstoel.
WerkSaam reserveert voor het onderhoud van het pand. De hoogte van de reservering is gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Op deze wijze zorgen we ervoor dat er voldoende budget beschikbaar is voor groot onderhoud en deze kosten niet enkel ten laste komen van het jaar waarin het onderhoud wordt uitgevoerd. Het groot onderhoud is, in afwachting van het integraal huisvestingsplan, tot en met 2023 zeer beperkt uitgevoerd. Bij de verbouwing is het achterstallig onderhoud direct uitgevoerd. Eind 2023 is het MJOP geactualiseerd, de uitkomst daarvan is verwerkt in de jaarrekening. De toevoeging aan de voorziening groot onderhoud is verhoogd naar € 77.000.
21
Paragraaf financiering Deze paragraaf gaat over de financiering van WerkSaam. We willen financieel geen risico’s lopen. Het gaat hierbij over vragen als: ‘Wordt er te veel geleend?’ en ‘Kan WerkSaam op korte en op lange termijn alle facturen, salarissen en uitkeringen blijven betalen?’. Kasgeld De kasgeldlimiet voor WerkSaam in 2023 was € 5,8 miljoen, verdeeld in een kredietlimiet van € 1 miljoen en een intradaglimiet van € 4,8 miljoen. Dit is al enkele jaren ongewijzigd. Werksaam heeft geen kortlopende leningen afgesloten en genoeg eigen geld om aan verplichtingen te voldoen. WerkSaam hanteert geen renteomslag omdat wij geen rentekosten hebben. Vaste geldleningen WerkSaam heeft geen vaste geldleningen. Er is daarom geen risico. Financiering van de investeringsuitgaven In 2023 zijn alle investeringen met eigen middelen gefinancierd. Overzicht EMU-saldo De uitkomst betekent in EMU-termen dat de uitgaven € 115.000 hoger zijn dan de inkomsten. Onderdeel
EMU saldo
Bedrag
(B edragen x €1.000)
Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan en ontrekkking uit reserves
659
Afschrijvingen ten laste van de exploitatie
886
Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie
168
Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd
-1.057
Baten uit bedragen van andere overheden, de Europese Unie en overige, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4
0
Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord
0
Lasten op balanspost Voorzieningen voor zover deze transacties met derden betreffen
-770
Lasten i.v.m. transactie met derden, die niet via de onder post genoemde exploitaties lopen, maar rechtstreekes ten last van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht
0
Verwachte boekwinst op exploitatie bij verkoop aandelen
0
Berekend EMU-saldo
-115
22
Paragraaf bedrijfsvoering In deze paragraaf geven wij inzicht in belangrijke bedrijfsvoeringszaken. WerkSaam 2028 Door een aantal ontwikkelingen zoals het sluiten van de toegang tot de Wsw en de groei van het aantal medewerkers Beschut Werken, stijgen de kosten en dalen op termijn de inkomsten van de leerwerkbedrijven. Bij gelijkblijvende financiering vanuit het Rijk en ongewijzigd beleid vanuit WerkSaam kan hierdoor ongeveer vanaf 2028 een tekort ontstaan. WerkSaam is het project ‘WerkSaam 2028’ gestart om te kijken wat WerkSaam zelf kan doen om dit tekort te beperken. Een aantal oplossingen zijn al in 2023 geïmplementeerd. Daarnaast heeft het Rijk vanaf 2024 extra geld beschikbaar gesteld voor de tekorten van Beschut werk. De tekorten zullen zich daardoor naar verwachting later voordoen dan eerder verwacht. Dit geeft ons de tijd om te werken aan inclusief werkgeverschap in de regio en de leerwerkbedrijven zo in te richten dat er ook in de toekomst een beschutte werkplek beschikbaar is voor iedereen die dat nodig heeft. Personeel Wij hebben gesubsidieerde (Wsw-medewerkers en Beschut werkers) en niet-gesubsidieerde medewerkers (Staf: 227 Fte). In totaal is WerkSaam verantwoordelijk voor 304 Fte Wsw-medewerkers en 110 Fte Beschut werkers. Een deel van de Wsw-medewerkers (39 Fte) en Beschut werkers (21,4 Fte) is in dienst bij externe werkgevers.
WerkSaam blijft ook voor deze extern geplaatste medewerkers verantwoordelijk voor de begeleiding en eventueel herplaatsing als het werken bij de externe werkgever niet meer lukt. Voor de Beschut werkers blijft WerkSaam daarnaast verantwoordelijk voor een juiste uitbetaling van de loonkostensubsidie. WerkSaam heeft 3 fte werknemers zelf in dienst genomen met loonkostensubsidie.
Technologische innovaties en datagedreven werken Om onze dienstverlening makkelijker en beter te maken hebben we onze digitale balie naar de onlinewereld verplaatst. Cliënten en medewerkers hebben nu alleen maar een computer of telefoon met internetverbinding nodig, software installeren is niet meer nodig. Hierdoor zijn er al minder storingen, en als er toch iets misgaat, lossen we het sneller op. Drie van onze arbeidscoaches hebben al vroeg met deze nieuwe online tools gewerkt en hebben geholpen het verder te ontwikkelen, zodat we het binnenkort aan iedereen in onze organisatie kunnen aanbieden. We zijn trots dat we de eerste waren die dit gingen gebruiken, en binnenkort zullen ook de gemeente Amsterdam en nog twaalf andere gemeenten volgen. Onze systemen zijn nu ook slim verbonden met andere databronnen. Dit maakt het binnenkort voor onze klanten makkelijker om formulieren in te vullen omdat bekende informatie automatisch wordt ingevuld. En voor onze coaches betekent het dat ze minder vaak 23
in andere systemen hoeven te zoeken. Bovendien zorgt ons systeem ervoor dat alleen informatie die echt nodig is, wordt getoond. Dit maakt het gebruik van gegevens veiliger en zorgvuldiger. Met deze nieuwe manier van werken kunnen we ook veel makkelijker gegevens verzamelen. Deze gegevens helpen ons om onze dienstverlening te verbeteren. Computers kunnen deze informatie snel verwerken en vergelijken met regels en richtlijnen, zodat ze nuttig advies kunnen geven aan onze coaches. We hebben daarvoor een speciaal dataplatform ingericht waar al deze informatie samenkomt. Dit maakt het voor ons eenvoudiger om inzicht te krijgen in onze gegevens via moderne, makkelijk te gebruiken dashboards. We verbeteren deze dashboards zodanig dat je de informatie net zo makkelijk kan vinden als wanneer je iets op Bol.com zoekt. Aan de scherpere vraagstelling en -definities merken we dat de organisatie stappen zet van datagedreven naar databedreven. Methodisch re-integreren WerkSaam re-integreert cliënten naar betaald werk. Elke cliënt is uniek en heeft eigen talenten en beperkingen, daardoor is re-integratie altijd maatwerk. Ook heeft elke doelgroep eigen specifieke kenmerken die spelen (denk aan de scholingsplicht bij jongeren en inburgering bij vluchtelingen). WerkSaam heeft de afgelopen jaren een kwaliteitsslag gemaakt door gebruik te gaan maken van methodisch re-integreren.
Alle fasen zijn in 2022 geïmplementeerd, 2023 is het eerste jaar dat volledig gebruik is gemaakt van de methode. 2023 is ook het eerste jaar dat de resultaten zichtbaar zijn geworden. Bijvoorbeeld uit de Divosa benchmark blijkt dat onze duurzame uitstroom fors is toegenomen en ook vanuit het cliënttevredenheidsonderzoek komt naar voren dat de cliënt het als zeer positief ervaart dat hij invloed heeft op zijn ‘plan naar werk’. Verder is in 2023 aandacht geweest voor structurele borging van de methode en is een start gemaakt met een tussenevaluatie. Frauderisico, misbruik en oneigenlijk gebruik Binnen WerkSaam is een frauderisicoanalyse beschikbaar. Van deze frauderisicoanalyse wordt jaarlijks een update gemaakt. Ten opzichte van voorgaand jaar zijn geen nieuwe frauderisico’s geïdentificeerd. Per frauderisico is een inventarisatie gemaakt van de interne beheersingsmaatregelen, zowel van de bestaande beheersingsmaatregelen als van aanvullende maatregelen. Deze beheersingsmaatregelen worden getoetst via de interne controle. Vanuit de interne controle komen geen vermoedens van fraude naar voren. WerkSaam heeft geen overkoepelend beleid op het gebied van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). Het M&O-beleid is geïntegreerd in afzonderlijke processen. De frauderisicoanalyse maakt dit per proces inzichtelijk, alsook welke beheersmaatregelen zijn getroffen.
Er zijn in 2023 geen indicaties van misbruik dan wel oneigenlijk gebruik. Voorbereidingen wijziging organisatiestructuur In 2023 zijn de voorbereidingen getroffen om te komen tot een nieuwe organisatiestructuur die de cliënt en de kwaliteit van de dienstverlening centraal stelt. Met de juiste medewerker op de juiste plek op het juiste moment en met de verantwoordelijkheid daar waar die hoort vanuit de principes van richten, inrichten en verrichten. Dat vraagt om een managementteam dat niet zozeer werkt in de organisatie maar werkt aan de organisatie. Daarbij is ook een voorstel uitgewerkt voor de invulling van de directiefunctie in verband met het naderende pensioen van de huidige directeur. De wijzigingen gaan gefaseerd in 2024 in.
24
Begrotingsrechtmatigheid De in de programmarekening opgenomen afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn getoetst op rechtmatigheid. In onderstaande tabel zijn de begrotingsafwijkingen weergegeven. Programma Arbeid
NJN
Realisatie
Verschil
Lasten
-25.355
-24.603
-753
Baten Totaal Arbeid
30.436 5.080
30.412 5.809
-24 -777
Inkomensregelingen
NJN
Realisatie
Verschil
Lasten
-54.389
-54.633
243
Baten Totaal Inkomensregelingen
54.351 -38
54.594 -38
243 487
Plus, extra en overige taken NJN Lasten
Realisatie
Verschil
-1.493
-1.558
65
Baten 1.493 Totaal Plus, extra en overige taken 0
1.558 0
65 130
Bedrijfsvoering
NJN
Realisatie
Verschil
Lasten
-8.069
-7.969
-100
Baten Totaal Bedrijfsvoering
2.910 -5.159
2.857 -5.112
-53 -153
Begrotingsrechtmatigheid (absoluut)
1.547
Op totaalniveau is sprake van begrotingsafwijkingen, zowel overschrijdingen als onderschrijdingen van zowel baten als lasten, van € 1.547.000. Omdat de begroting is vastgesteld op programmaniveau en er op programmaniveau geen sprake is van begrotingsafwijkingen groter dan de rapporteringsgrens, wordt hier geen nadere analyse van deze afwijkingen opgenomen en verwijzen wij naar de toelichtingen die in de jaarrekening bij het overzicht van baten en lasten zijn opgenomen.
25
Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) De Woo is op 1 mei 2022 in werking getreden. Met de Woo komt de huidige Wet openbaarheid van bestuur (Wob) te vervallen. Het grote verschil met de Wob is dat de Woo overheden verplicht om een groot aantal documenten actief, dus uit eigen beweging, openbaar te maken. Binnen WerkSaam is in 2022 een projectplan opgesteld om de wet te implementeren. Hierbij zijn drie deelplannen gemaakt die betrekking hebben op onze systemen, de processen en de cultuur. In 2023 is er onder andere het volgende gerealiseerd:
• • • • •
Een openbaarheidsparagraaf in het jaarverslag en de begroting.
•
Nieuwe en gewijzigde beleidsregels en verordeningen (of besluiten) zijn geplaatst op overheid.nl
Er is een anonimiseringstool aangeschaft. Er is geïnventariseerd op welke werkprocessen de Woo van toepassing is. Uitleg over de Woo op de website en het intranet De gegevens van WerkSaam en de verantwoordelijke personen zijn opgenomen in de Woo-index en zo nodig geactualiseerd
26
Paragraaf verbonden partijen Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarin WerkSaam een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Bijvoorbeeld door een plaats in het bestuur of het hebben van stemrecht. De verbonden partijen helpen WerkSaam om haar eigen doelen te realiseren. WerkSaam heeft nog één verbonden partij, de Westfriese Hoveniers B.V. Deze partij stelt WerkSaam in staat om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij een reguliere werkgever te plaatsen. De WerkSaam Verloning B.V. is opgeheven. Westfriese Hoveniers B.V. WerkSaam is voor 50% eigenaar van Westfriese Hoveniers B.V. Deze partij biedt groenvoorzieningswerkzaamheden aan en onderhoudt bedrijfsgroen voor diverse organisaties, bedrijven en gemeenten. Westfriese Hoveniers B.V. Vestigingsplaats: Waarland Financiële gegevens
Doel : Plaatsen van mensen in de arbeidsmarkt 31-12-2023
31-12-2022
Eigen vermogen
261
254
Vreemd vermogen
397
282
Resultaat
79
72
27
28
Jaarrekening
29
Balans per 31 december 2023
Balans - Activa (Bedragen x € 1.000)
Balans - Passiva (Bedragen x € 1.000)
31-12-2023 Vaste activa Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan: -Deelnemingen
Totaal vaste activa
Vlottende activa Uitzettingen met rentetypische looptijd korter dan één jaar: -Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd looptijd korter dan één jaar -Debiteuren clienten -Vorderingen op openbare lichamen -Overige vorderingen
Liquide middelen: -Kassaldi -Bank- en girosaldi
Overlopende activa -Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen
31-12-2022
31-12-2023
31-12-2022
2.244 6.105 1.696 10.045
1.991 6.908 487 9.386
112 630 67 809
750 634 27 1.411
10.854 0
10.798 0
341 9.315 9.655
0 13.102 13.102
608
705
276
451
100
69
984
1.225
10.640
14.327
21.494
25.124
Vaste passiva 9.183
9
9.042
27
9
27
9.192
9.069
3.931 4.293 886 2.579 11.689
Eigen vermogen -Algemene reserve -Bestemmingsreserves -Gerealiseerd resultaat
8.453 4.810 662 1.484 15.408
1 17 17
1 69 70
596
577
Voorzieningen -Onderhoudsegalisatie voorziening -Voorziening spaarverlof -Voorziening 3e WW jaar
Totaal vaste passiva -Binnenlandse banken en overige financiële instellingen Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. -Banksaldi -Overige schulden
Overlopende passiva -Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen -De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren - Overige Nederlandse overheidslichamen -Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen
Totaal vlottende activa
12.302
16.055
Totaal activa
21.494
25.124 # Totaal passiva
Totaal vlottende passiva
30
Overzicht van baten en lasten Financiële rapportage (bedragen × € 1.000,-)
Realisatie
Begroting
NJN *
Realisatie
t/m dec 2022
Verschil
t/m dec 2023
(A)
(B)
(C)
(D)
Baten
29.503
29.102
30.436
30.412
-24
Lasten
-23.907
-23.772
-25.355
-24.603
753 729
(E = D - C)
Totaal arbeid
5.596
5.330
5.080
5.809
Baten
50.219
51.732
54.351
54.594
243
Lasten
-50.540
-51.882
-54.389
-54.633
-243
Totaal inkomensregelingen
-320
-150
-38
-38
0
Baten
1.002
786
1.493
1.558
65
Lasten
-927
-786
-1.493
-1.558
-65
75
0
0
0
0
2.138
2.158
2.910
2.857
-53 100
Totaal Plus extra en overige taken Baten Lasten
-7.659
-8.479
-8.069
-7.969
Totaal bedrijfsvoering
-5.522
-6.321
-5.159
-5.112
47
Gerealiseerd totaal van baten en lasten
-171
-1.141
-117
659
776
Toevoeging Reserve Arbeid
-546
0
-466
-1.195
-729
Onttrekking Reserve Arbeid
594
497
986
986
0
Toevoeging Reserve Inkomensregelingen
0
0
0
0
0
Onttrekking Reserve Inkomensregelingen
207
150
663
663
0
Toevoeging Reserves Bedrijfsvoering
0
0
0
0
0
Onttrekking Reserves Bedrijfsvoering
402
494
349
583
234
Totaal Reserves
658
1.141
1.532
1.037
-495
Gerealiseerd resulaat
487
0
1.415
1.696
281
* de najaarsnota betreft de laatst vastgestelde gewijzigde begroting. De post overige baten was in de najaarsnota nog als incidentele baat opgenomen. In de jaarrekening is deze conform de BBV-onderdeel van de bedrijfsvoering. Financiële rapportage
Realisatie
Begroting
NJN *
Realisatie
Verschil
t/m dec 2023 (bedragen × € 1.000,-)
(A)
(B)
(C)
(D)
(E = D - C)
Baten programma's
82.863
83.777
89.190
89.421
232
Lasten programma's
-83.033
-84.919
-89.307
-88.762
544
-171
-1.141
-117
659
776
Mutatie Reserves
658
1.141
1.532
1.037
-495
Gerealiseerd resulaat
487
0
1.415
1.696
281
Gerealiseerd totaal van baten en lasten
* de najaarsnota betreft de laatst vastgestelde gewijzigde begroting. De post overige baten was in de najaarsnota nog als incidentele baat opgenomen. In de jaarrekening is deze conform de BBV-onderdeel van de bedrijfsvoering. Net als de rente is het een algemeen dekkingsmiddel.
Toelichting op het overzicht van baten en lasten Het gerealiseerde resultaat is € 281.000 voordeliger dan de prognose in de najaarsnota. • Het resultaat van het programma arbeid van € 729.000 betreft het saldo van de totale baten en lasten die samenhangen met de rijksuitkering participatie die gemeenten voor een deel beschikbaar stellen aan WerkSaam. De uitkering is taakstellend en voor- en nadelen worden verwerkt in de bestemmingsreserve re-integratie. • Op de personeelskosten (zowel vast als inhuur en advies) ontstaat een voordeel van € 179.000 dat wordt veroorzaakt door verloop van personeel en het niet aansluitend kunnen invullen van deze vacatures. • De realisatie op de vaste lasten en onderhoudskosten is € 129.000 hoger door de huur van ruimten voor de buitenruimteservice, een extra dotatie aan de voorziening groot onderhoud in verband met nieuwe meerjarig onderhoudsplan en uitbesteding van specialistisch schoonmaak- en onderhoudswerk door de afdelingen schoonmaak en buitenruimteservice. • Wij monitoren zoals afgesproken in de nota reserves en voorzieningen de stand van de algemene reserve. Uit onderstaande analyse blijkt dat er € 234.000 uit de algemene reserve vrij kan vallen ten gunste van het resultaat 2023. • De overige verschillen bedragen per saldo € 3.000 nadelig. 31
Jaar
Algemene reserve (incl. resultaat)
Max. norm (2,5% totale begroting)