7.3 Begroting 2023 WerkSaam (2022-12)
Tekst van het document
Ontwerpbegroting 2023
2
Inhoudsopgave Samenvatting ..................................................................................................................... 4 Inleiding............................................................................................................................. 8 Programma Arbeid............................................................................................................... 9 Wat willen we bereiken? ............................................................................................ 9 Wat gaan we daarvoor doen?.................................................................................... 10 Wat gaat dit kosten?................................................................................................ 12 Programma Inkomensregelingen .......................................................................................... 15 Wat willen we bereiken? ........................................................................................... 15 Wat gaan we daarvoor doen?.................................................................................... 15 Wat gaat dit kosten?................................................................................................ 16 Programma Plus, extra en overige taken ...............................................................................
18 Wat willen we bereiken? ........................................................................................... 18 Wat gaan we daarvoor doen?.................................................................................... 18 Wat gaat dit kosten?................................................................................................ 19 Bedrijfsvoering ................................................................................................................... 21 Wat willen we bereiken? ........................................................................................... 21 Wat gaan we daarvoor doen?.................................................................................... 21 Wat gaat dit kosten?................................................................................................ 22 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................... 24 Paragraaf Structurele exploitatieruimte ................................................................................. 28 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 30 Paragraaf Financiering ........................................................................................................
31 Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................... 33 Paragraaf Verbonden partijen .............................................................................................. 34 Vaststelling algemeen bestuur ............................................................................................. 35 Bijlagen Bijlage 1. Totaaloverzicht baten en lasten .................................................................. 37 Bijlage 2. Kaderstellende beleidsnota’s....................................................................... 39 Bijlage 3. Meerjarig investeringsplan en kapitaallasten ................................................. 39 Bijlage 4. Bijdrage deelnemende gemeenten .............................................................. 40 Bijlage 5. Gehanteerde kaders, uitgangspunten .......................................................... 42 Bijlage 6. KPI’s 2023 Definities en bronbestanden ....................................................... 43 Bijlage 7. Lijst van afkortingen en begrippen .............................................................. 45
3
Samenvatting Wat willen we bereiken?
4
5
Wat gaan we daarvoor doen in 2023? WerkSaam bemiddelt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk. Dit doen we door maatwerk te leveren, per persoon te kijken wat nodig is. Daarbij willen we iedereen naar vermogen laten werken. Het is belangrijk dat werkgevers betrokken zijn. Zonder werkgevers zijn deze doelstellingen niet haalbaar. WerkSaam heeft verschillende doelgroepen. Wij ontwikkelen en bemiddelen mensen met een Wsw-dienstverband of Beschut werk, bijstandsgerechtigden en nietuitkeringsgerechtigden (Nuggers). WerkSaam werkt daarbij op basis van in-, door- en uitstroom. Hieruit volgen 3 doelstellingen: het beperken van de uitkeringslast, het ontwikkelen van cliënten en het bevorderen van de uitstroom van cliënten naar regulier werk.
Wat gaat dit kosten? Arbeid
Inkomen
Plustaken
Bedrijfsvoering
Bedragen * €1.000
Lasten
-19.630
-46.948
-636
-17.555
Bijdrage
18.026
52.342
0
0
Baten
18
1.566
636
0
Toegevoegde waarde
0
0
0
5.973
Inzet reserves
497
0
0
644
Gemeentelijke bijdrage
943
0
0
11.083
-145
6.959
0
145
Kadernota 2023 Zienswijzen Wij hebben van alle gemeenten een positieve zienswijze ontvangen op de Kadernota 2023. Enkele gemeenteraden hebben aanvullingen op de zienswijze gegeven: Passend aanbod voor zorgcliënten De gemeenteraad van Medemblik wil op de hoogte gehouden worden over de ontwikkelingen rond het passend aanbod voor zorgcliënten. Oud-staatssecretaris Van Ark heeft een voorstel gemaakt om de Participatiewet aan te passen en daarmee gemeenten te verplichten iedere cliënt een passend aanbod te doen. Voor WerkSaam heeft deze wet minder consequenties, omdat wij iedereen die kan re-integreren al een passend traject bieden. Zorgcliënten die onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten vallen, hebben nu echter (nog) niet allemaal een aanbod. Dus als de aanpassing van de Participatiewet doorgaat, moet met name voor deze groep cliënten een inhaalslag gemaakt worden. Het algemeen bestuur van WerkSaam heeft bij het vaststellen van het Beleidsplan 2022 – 2025 besloten om, zodra het wetsvoorstel is aangenomen, met de Westfriese gemeenten in gesprek te gaan over de uitvoering. Extra plekken Beschut werk De gemeenteraden van Drechterland, Enkhuizen en Stede Broec hebben het algemeen bestuur van WerkSaam de opdracht gegeven om de gelden voor de extra plekken Beschut werk apart weer te geven in de planning & controle rapportages.
WerkSaam rapporteert al over deze gelden via de reguliere planning & control rapportages. De bijdrage voor Beschut werk blijft ook in 2023 en de jaren hierop volgend apart inzichtelijk. Het algemeen bestuur van WerkSaam heeft de Kadernota 2023 vastgesteld. De Kadernota 2023 is daarmee beleidsmatig én financieel het uitgangspunt voor voorliggende begroting.
6
Nieuw beleid Ten tijde van het schrijven van de kadernota 2023 was het nieuwe kabinet nog niet gevormd. Veel wetsontwikkelingen die in de kadernota 2022 stonden hebben nog steeds dezelfde status. Bij het schrijven van de begroting 2023 is de formatie afgerond en is er een coalitieakkoord. Ook heeft minister Schouten op 21 februari 2022 een Voortgangsbrief aanpak Participatiewet en stand van zaken wetsvoorstel Breed Offensief aan de Tweede Kamer gestuurd. De minister heeft aangegeven dat de Tweede Kamer in het voorjaar van 2022 een beleidsplan met de hoofdlijnen van een herziening van de Participatiewet zal sturen. Hierdoor zijn er enkele ontwikkelingen ten opzichte van de Kadernota 2023: a. Kostendelersnorm In het coalitieakkoord 2021 -2025 staat onder andere dat de kostendelersnorm wordt gewijzigd, zodat inwonende jongvolwassenen tot 27 jaar niet langer meetellen als kostendeler voor de uitkering van huisgenoten. b. Breed Offensief Dit wetsvoorstel is van februari 2020, maar besluitvorming blijft tot nu toe uit. De minister heeft in een voortgangsbrief van 21 februari 2022 aangegeven de wens te hebben om de behandeling van dit wetsvoorstel op afzienbare termijn te laten plaatsvinden zodat de praktische verbeterpunten uit het wetsvoorstel per 1 januari 2023 kunnen worden gerealiseerd. c.
Wet Verdringingstoets Dit initiatiefwetsvoorstel was bedoeld om verdringing op de arbeidsmarkt tegen te gaan. Het voorstel was de introductie van een verdringingstoets. De Tweede kamer heeft het voorstel in 2017 aangenomen en het lag vervolgens bij de Eerste kamer. Op 18 januari 2022 is het voorstel ingetrokken. Overzicht lopend beleid Het Beleidsplan van WerkSaam is vastgesteld voor de periode 2022 tot en met 2025. De verwachting is dat de meeste van de te realiseren onderwerpen en projecten al in 2022 gestart worden. Deze zullen veelal doorlopen in 2023. In de programma’s Arbeid, Inkomensregelingen, Plus, extra en overige taken en Bedrijfsvoering vindt een nadere toelichting plaats van het lopende beleid. Meerjarenraming Kadernota
7
Inleiding Aan de leden van het algemeen bestuur, Voor u ligt de Begroting 2023 van WerkSaam Westfriesland. De begroting is opgesteld op basis van verwachtingen en prognoses. Over het algemeen kunnen we dat heel goed doen, door te kijken naar de resultaten van de voorgaande jaren en naar voorlopige toekenningen van het Rijk. Voor 2023 zijn er wat onzekerheden die mogelijk tot meevallers kunnen leiden. Zo gaan er in de politiek steeds meer stemmen op om meer middelen beschikbaar te stellen voor Beschut Werk, de werkvoorziening voor kwetsbare burgers. En ook om de infrastructuur van sociale ontwikkelbedrijven in stand te houden en zelfs sterker in te zetten voor de re-integratie van kwetsbare burgers. Want met de afname van het aantal Wsw-medewerkers (Wet Sociale Werkvoorziening) neemt de financiering van de infrastructuur af. En natuurlijk neemt daarmee ook de toegevoegde waarde af. Daar hebben wij in onze planning & control documenten steeds voor gewaarschuwd. Het lijkt erop dat die boodschap ook goed is binnengekomen bij het Rijk. Dus wie weet, komt er nog een bijstelling vanuit het Rijk. We rekenen er maar niet bij voorbaat op. Een andere ontwikkeling die we zien is het feit dat weliswaar het aantal uitkeringsgerechtigden afneemt, maar dat het aantal mensen dat met Loonkostensubsidie werkt toeneemt.
Dat betekent een forse administratieve last voor WerkSaam en extra begeleiding. Door zo efficiënt mogelijk te werken wordt dat tot nu toe nog steeds opgevangen en is de bijdrage voor de 7 gemeenten in de apparaatskosten nog steeds niet verhoogd. Maar het begint te knellen…. Daarom noem ik het alvast, want voor 2024 moet hier wellicht meer rekening mee worden gehouden. Dan is er nog een landelijke ontwikkeling waar we mee te maken hebben: vergrijzing en ontgroening. Dit leidt tot een toenemende krapte op de arbeidsmarkt in alle sectoren. In het bijzonder in de zorg, het onderwijs, de techniek en de IT-sector. Dit biedt uiteraard kansen voor onze doelgroep, maar vraagt ook een andere houding van de arbeidsmarkt. Want een langere inwerk- en leerperiode dan gebruikelijk is dan zeker gewenst. Tenslotte begrijpen we allemaal dat er nog een ontwikkeling gaande is, die mogelijk tot grote onzekerheid en tegenvallers gaat leiden. Ik refereer dan aan de oorlog in Oekraïne, die niet alleen een grote stroom vluchtelingen naar ons toe gaat brengen, maar ook de economische stabiliteit aan het wankelen brengt. Inflatie, koopkrachtvermindering, economische onzekerheid. We kunnen nu onmogelijk weten hoe 2022 zich gaat ontwikkelen, en welke impact dat op 2023 gaat hebben. Maar één ding weten we zeker. Wat er ook moet gebeuren, bij WerkSaam zetten we de schouders eronder.
We zoeken voortdurend de samenwerking op in de regio, we zijn creatief en ondernemend. Wat er ook gebeurt, we gaan voor mooie resultaten!
Namens het dagelijks bestuur,
K. Al Mobayed, voorzitter
8
Programma Arbeid Het programma arbeid gaat over participatie, re-integratie, de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en beschut werk. De talenten van mensen en de wensen van de werkgever staan centraal. WerkSaam gaat uit van de eigen kracht van onze cliënten en medewerkers. Het doel van WerkSaam is voor deze cliënt passend werk te vinden en te behouden. Regulier werk waar dat kan, en beschut werken waar het moet.
Wat willen we bereiken? WerkSaam Westfriesland staat voor werk, ontwikkeling en inkomen. Wij helpen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op weg naar werk. Dit zijn mensen die geen baan hebben en zonder hulp ook moeilijk een baan vinden. Het talent van de werkzoekende en de wens van de werkgever zijn voor ons het belangrijkste. Sommige cliënten zijn direct klaar om aan het werk te gaan. Voor anderen is het beter om eerst wat werkervaring en arbeidsritme op te doen of om binnen een beschutte werkomgeving te werken. Dit kan in onze leer-werkbedrijven. Vanuit deze bedrijven helpen wij opdrachtgevers met het samenstellen en verpakken van producten of met printwerk maken en dat daarna versturen via onze postafdeling. Voor andere opdrachtgevers doen we schoonmaakwerk, de groenvoorziening of maken we producten in ons naaiatelier. WerkSaam wil de medewerkers met een Wswdienstverband en beschut werkers duurzaam aan werk helpen en uitval voorkomen. Daarom ontwikkelen wij deze medewerkers en zoeken werksoorten die bij hen passen. De periode dat cliënten afhankelijk zijn van een Participatiewet-uitkering willen we zo kort mogelijk houden. Hoe langer iemand geen baan heeft, en moet rondkomen van een minimum, hoe moeilijker het wordt om weer aan de slag te gaan. Daarom vinden we het belangrijk dat iemand een goed beeld heeft van zijn of haar drijfveren, mogelijkheden en kansen.
WerkSaam is in de regio vaandeldrager van een inclusieve arbeidsmarkt. Wij werken continu aan (bewustwording van) een inclusieve arbeidsmarkt en zoeken samenwerking met maatschappelijke partners en het bedrijfsleven. Zonder werkgevers en opdrachtgevers kunnen wij onze doelstellingen niet halen. WerkSaam houdt, in samenwerking met het WerkgeversServicepunt, nauw contact met werkgevers. Het programma Arbeid draagt bij aan de volgende KPI’s (een definitie van de KPI’s is opgenomen in bijlage 6):
De gemiddelde uitkeringsduur is 10% lager dan in het voorafgaande jaar
De doorstroom naar werk in relatie tot het gemiddeld aantal cliënten is minimaal gelijk aan het jaar daarvoor
85% van de cliënten heeft een actuele voortgangsrapportage
Het aandeel duurzame uitstroom naar werk ten opzichte van de totale uitstroom naar werk is minimaal 90%
De doorlooptijd van aanmelding tot Plan naar Werk is 10% lager dan in het voorafgaande jaar
In 2023 in totaal 4 nieuwe publiek private en maatschappelijke partnerschappen die ontwikkeling opleveren voor onze doelgroep 9
Wat gaan we daarvoor doen? Methodisch re-integreren WerkSaam re-integreert cliënten naar betaald werk. Elke client is uniek en heeft eigen talenten en beperkingen. Daardoor is re-integratie altijd maatwerk. Ook heeft elke doelgroep eigen specifieke onderwerpen die spelen (denk aan de scholingsplicht bij jongeren en inburgering bij vluchtelingen). WerkSaam heeft een kwaliteitsslag gemaakt. In 2021 is WerkSaam gestart met de uitwerking van Methodisch Re-integreren. Dit bestaat uit een aantal basisstappen die we bij elke client nemen: 1. Diagnose 2. Opstellen plan naar werk 3. Uitvoeren van het plan 4. Evalueren/bijsturen. Doel is om de client goed in beeld te krijgen en te houden door regelmatig contact te onderhouden. Door de cliënt meer inspraak te geven in zijn traject is er een betere kans op duurzame uitstroom. Taakstelling Beschut Werk Gemeenten krijgen een taakstelling opgelegd van het Rijk om een minimaal aantal beschut werkers een werkplek te geven. Afspraak met gemeenten is dat WerkSaam deze taakstelling uitvoert. De taakstelling Beschut werk voor 2023 is nog niet bekend. Op basis van de landelijke prognose gaat WerkSaam uit van de volgende aantallen: Taakstelling beschut werk Drechterland Enkhuizen Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Stede Broec Totaal
2023 5 12 69 9 23 5 13 137
Hoewel de definitieve taakstelling voor 2023 nog niet bekend is, merken we al in 2022 dat het behalen van de taakstelling een uitdaging wordt. WerkSaam moet in staat zijn om de extra werkplekken te creëren, ondanks het feit dat de fysieke ruimte van de leerwerkbedrijven beperkt blijft. Daarnaast merken we dat de instroom van nieuwe cliënten met een Beschut werk advies stagneert. Reden om nieuwe initiatieven op te zetten om zowel het creëren van werkplekken als het zorgen voor nieuwe instroom te stimuleren, zoals het plaatsen van beschut werkers op plekken bij de groenvoorziening en schoonmaak (doorstroom) in plaats van voornamelijk bij verpakken. Aan de andere kant lichten we scholen, ouders en kinderen in over de mogelijkheden van beschut werk. Leer-werkbedrijf als Vliegwiel WerkSaam wil ervoor zorgen dat mensen in staat zijn om zelfstandig te functioneren op de arbeidsmarkt. Daarom is het van belang dat wij ze op weg helpen. We maken gebruik van het leerwerkbedrijf als vliegwiel. Het einddoel is altijd het realiseren van uitstroom naar betaald werk. Hierbij ligt de focus op het arbeidsfit maken van de cliënt. Voor elke cliënt die een leer-werktraject volgt, wordt een Plan naar werk opgesteld. Het leer-werkbedrijf helpt mensen vaardigheden en kwaliteiten op te doen. Waar nodig zorgen we ervoor dat mensen gediplomeerd of gecertificeerd zijn.
We houden daarbij ook rekening met het nut en de meerwaarde voor werkgevers. We ontwikkelen de trajecten samen met de werkgevers om ervoor te zorgen dat er baangarantie gegeven kan worden. Het aanbod sluit aan op de vraag van de werkgever. Pilot Samenwerken inkomen en arbeid voor jongeren WerkSaam is gestart met de pilot samenwerken inkomen en arbeid. De samenwerking bestaat uit het gezamenlijk voeren van de intake. Dit heeft als voordeel dat de arbeidscoach aan de hand van die intake direct een Plan naar werk kan opstellen in plaats van daarmee te moeten wachten tot de uitkeringsaanvraag is afgerond. De eerste resultaten zijn positief. Na het afronden van de pilot volgt een evaluatie. Voor jongeren onder de 27 jaar is een extra voordeel dat de jongerencoach al
10
in de zoekperiode de jongere leert kennen. De verwachting is dat deze vorm van samenwerking in 2023 structureel onderdeel is van de intakeprocedure. Nazorg en jobcoaching Na plaatsing op een reguliere werkplek is het belangrijk contact te houden met zowel de client als de werkgever. De praktijk toont aan dat dit een deel van de vroegtijdige uitval voorkomt. Op gezette tijden (telefonisch) informeren naar de voortgang op de werkplek zorgt ervoor dat de coach beter zichtbaar blijft en als eerste aanspreekpunt fungeert. De coach informeert op vaste tijden (telefonisch) naar de voortgang op de werkplek. Hierdoor blijft hij zichtbaar en fungeert hij als eerste aanspreekpunt. De coach kan extra ondersteuning inzetten met het doel vroegtijdige uitval te voorkomen. Na het plaatsen van cliënten bieden wij de voorziening nazorg aan. Voor cliënten die in regulier werk geplaatst zijn met Loonkostensubsidie is daarnaast Jobcoaching beschikbaar. Jobcoaching is een individuele voorziening die wordt toegekend om ervoor te zorgen dat mensen met een arbeidsbeperking werkzaamheden in een reguliere functie duurzaam kunnen (leren) uitvoeren. De jobcoach wordt ingezet om een medewerker met een arbeidsbeperking of een grote afstand tot de arbeidsmarkt op de werkplek te begeleiden. Hierbij wordt telkens voor een periode van 6 maanden ingeschat wat qua uren en intensiteit nodig is.
In 2022 is een start gemaakt met het professionaliseren van deze twee diensten; de verwachting is dat deze werkwijze in 2023 structureel is ingebed in ons aanbod. Samenwerking met maatschappelijke en commerciële partijen Er zijn verschillende initiatieven om samenwerkingsverbanden in de regio uit te breiden. In 2022 start bijvoorbeeld een pilot met de Westfriese gemeenten, WerkSaam en verschillende regionale zorginstellingen. Het doel van de pilot is om leerwerktrajecten met baangarantie te ontwikkelen voor de doelgroep statushouders/inburgeraars. Bij een succesvol resultaat van de pilot zal dit in 2023 een vast project worden. Ook wordt de mogelijkheid onderzocht om met bedrijven en organisaties samen te werken voor het tot stand brengen van onder andere: Het detacheren van cliënten met indicatie banenafspraak vanuit WerkSaam; Het bevorderen van kleine dienstverbanden voor cliënten met bijvoorbeeld een medische urenbeperking; Activatietrajecten voor cliënten met een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt. Hoofdzaak Werk Vanuit Hoofdzaak Werk benadert WerkSaam werkgevers in samenwerking met de GGZ-instellingen actief om cliënten met psychische kwetsbaarheden een leer-werktraject te bieden. Het doel hierbij is om werkgevers bekend te maken met de talenten van mensen met een psychische kwetsbaarheid.
Door gezamenlijk met GGZ, de cliënt en de werkgever een plan van aanpak te maken verwachten we ook voor deze doelgroep meer betaalde werkplekken te realiseren. Diversiteitsbeleid WerkSaam wil een duidelijk zichtbare voorbeeldfunctie hebben in het tot stand brengen van een inclusieve arbeidsmarkt. Wij ontwikkelen handvatten voor medewerkers waarin beschreven staat hoe medewerkers van WerkSaam discriminerende verzoeken van werkgevers kunnen herkennen en er adequaat op kunnen reageren. Ook biedt WerkSaam werkgevers ondersteuning aan. Het diversiteitsbeleid heeft tot doel het bevorderen van een betere uitgangspositie op de arbeidsmarkt voor bijvoorbeeld inburgeraars en mensen met een arbeidsbeperking.
11
Wat gaat dit kosten? Arbeid
Realisatie
Begroting
2021 (bedragen × €1.000,-)
VJN
2022
Begroting 2022
Verschil
2023
(A )
(B )
(C)
(D)
(E = D - C)
Rijksbijdrage
5.723
5.427
5.370
5.356
-14
C ouleur locale
31
18
40
18
-22
Terugontvangsten
4
0
0
0
0
Baten
5.757
5.445
5.410
5.374
-36
Trajectkosten extern
-1.260
-1.112
-1.435
-1.499
-64
-31
-18
-40
-18
22
-1.291
-1.130
-1.475
-1.518
-42
C ouleur locale Lasten Re-integratie
4.467
4.315
3.935
3.857
-78
Rijksbijdrage
12.901
12.204
12.871
12.670
-201
Baten
12.901
12.204
12.871
12.670
-201
WSW personeelskosten
-13.483
-13.017
-13.343
-12.972
371
Lasten
-13.483
-13.017
-13.343
-12.972
371
-582
-813
-472
-302
170
Gemeentelijke bijdrage Beschut werk
618
698
698
786
88
Gem.Bijdr. BW additionele plekken
0
0
153
157
4
WSW
Baten
618
698
851
943
92
Beschut werk kosten
-875
-988
-1.102
-1.285
-184
Lasten
-875
-988
-1.102
-1.285
-184
Beschut Werk
-257
-290
-250
-342
-92
Toegevoegde waarde
5.760
5.729
5.917
5.973
56
3.844
4.049
4.142
93
Vrijval re-integratiegelden Bijdrage gemeenten
912 3.784
0
Baten
10.457
9.573
9.966
10.115
149
Directe kosten
-6.689
-7.056
-7.988
-7.997
-9
Lasten
-6.689
-7.056
-7.988
-7.997
-9
Overhead
3.768
2.517
1.978
2.118
140
Totaal Arbeid
7.395
5.729
5.190
5.330
140
-912
0
0
0
0
Toevoeging reserve Onttrekking reserve
0
0
594
497
-97
Totale mut. Bestemmingsreserve
-912
0
594
497
-97
Resultaat na mut. Reserve
6.483
5.729
5.784
5.828
43
Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2022 Re-integratie baten Rijksbijdrage De bedragen die gemeenten in 2023 ontvangen van het Rijk staan vermeld in de septembercirculaire 2021. De bijstelling ten opzichte van 2022 komt aan de ene kant door de hogere taakstelling beschut werk en de aantallen nieuwe doelgroep die wij begeleiding bieden. Aan de andere kant neemt de compensatie vanuit het Rijk voor de verhoogde instroom van cliënten als gevolg van de coronamaatregelen in 2023 af ten opzichte van het bedrag dat daarvoor in 2022 beschikbaar wordt gesteld. Couleur locale Minder gemeenten dragen hun eigen deel van het participatiebudget over aan WerkSaam. Re-integratie lasten Trajectkosten extern Het beschikbare budget is ten opzichte van de Voorjaarsnota 2022 hoger omdat het subsidietekort op de WSW afneemt. Hierdoor is een lager bedrag van het totale budget voor re-integratie nodig om dit tekort af te dekken. Er blijft daarom meer beschikbaar voor trajectkosten extern. De totale 12
beschikbare middelen voor re-integratie zijn meerjarig in beeld gebracht. Er is structureel een bedrag van rond de € 1,4 miljoen beschikbaar voor trajectkosten extern. WSW-baten De Rijksbijdrage daalt omdat ook het aantal SW-medewerkers daalt. WSW-lasten De personeelskosten dalen sterker dan de Rijksbijdrage omdat wij inschatten dat er meer Wswmedewerkers uit dienst treden. Ook is de WW-premie met ruim 2% gedaald. Het verschil tussen de lasten en baten is het subsidieresultaat. Beschut werk baten Het tekort op Beschut werk begroten wij op € 9.700 per fte. De gemeente draagt hierin € 6.000 per reguliere fte beschut werk bij. Het resterende tekort op beschut werken wordt gedekt door een vast bedrag (€ 1.500) in te zetten uit het re-integratie budget en de realisatie van een hogere toegevoegde waarde, bijvoorbeeld door het doorberekenen van eerlijke prijzen of het aannemen van hoogwaardigere arbeid. Voor de additionele plekken beschut werk dragen gemeenten € 7.500 per fte bij in de kosten. Aanvullend wordt voor begeleiding door de gemeenten nog € 5.000 per fte per bijgedragen, dit bedrag is onderdeel van de gemeentelijke bijdrage onder overhead. Beschut werk lasten De lasten zijn het saldo van de loonsom en de loonkostensubsidie voor beschut werkers. De lasten zijn hoger omdat er 20 additionele werkplekken gerealiseerd worden in 2022.
Die zijn in 2022 voor de helft meegenomen in de lasten omdat de plekken geleidelijk gerealiseerd worden. Vanaf 2023 tellen ze volledig mee in de lasten. Overhead baten Toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is het saldo van de omzet (€ 9.254.000) uit detachering en de leerwerkbedrijven minus de directe kosten van de omzet (3.281.000). De afwijking heeft betrekking op de hogere tekorten voor beschut werk. Dit tekort moet gecompenseerd worden door de realisatie van een hogere toegevoegde waarde zoals toegelicht is onder ‘beschut werk baten’. Bijdrage gemeenten De gemeentelijke bijdrage is hoger door de toegepaste indexering. Overhead lasten Directe kosten De directe kosten worden jaarlijks bepaald door de personeelskosten toe te rekenen aan een programma. De stijging wordt verklaard door de toename van begeleiding van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De extra middelen die het Rijk hiervoor beschikbaar stelt, worden ingezet voor extra personeel. Verder zijn de loonkosten verhoogd door de indexering. Er is ook een verlaging, dit betreft personeel dat werkt aan subsidieprojecten die in 2023 wegvallen.
13
Mutatie reserves Er wordt € 297.000 onttrokken aan de reserve projectsubsidies en voor € 200.000 aan de reserve re-integratie.
14
Programma Inkomensregelingen Het programma inkomensregelingen bevat de inkomensvoorziening BUIG (Wet bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten), het Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen) en de activiteiten in het kader van de handhaving.
Wat willen we bereiken? WerkSaam staat voor werk, ontwikkeling en inkomen. Waar de directe bemiddeling naar werk nog even niet lukt, verstrekken wij een uitkering. Wij zetten daarbij in op een efficiënt en klantvriendelijk aanvraagproces met snelle doorlooptijden. Wij proberen hiermee de cliënten zoveel mogelijk te ontzorgen. Door een makkelijkere switch tussen werk en inkomen (uitkering) zorgen we dat cliënten direct klaar zijn om te re-integreren. Het programma Inkomen kent geen eigen KPI’s, maar draagt met de zorgvuldige aanpak bij aan alle te behalen KPI’s in de programma’s Arbeid en Bedrijfsvoering. Wat gaan we daarvoor doen? Doorlooptijden en simpel switchen Wij zijn continu bezig om de dienstverlening aan onze inwoners te verbeteren. In 2021 hebben we de toolkit ‘Snelle aanvraag’ in gebruik genomen. Binnen de huidige arbeidsmarkt met veel 0-urenen tijdelijke contracten, is het belangrijk om snel te kunnen switchen tussen werk en uitkering. De wettelijke afhandelingstermijn van een aanvraag voor levensonderhoud bedraagt 8 weken. Het lukt het ons om de aanvragen binnen de helft van de toegestane tijd zorgvuldig af te handelen. De voorschotverstrekking op een aanvraag blijft hierdoor tot een minimum beperkt. Continu, dus ook in 2023, brengen wij verbeteringen aan in dit proces, waarmee de doorlooptijden verbeteren en wij de inwoners nog beter van dienst kunnen zijn.
Maatwerk Als er sprake is van deeltijd werk dan benutten wij de mogelijkheid van de inkomstenvrijlating beter, zodat cliënten die aan het werk gaan daar financieel optimaal van profiteren. Door de ‘boodschappenaffaire’ is landelijk veel aandacht ontstaan voor het minder streng maken van de Participatiewet. Diverse moties en initiatiefwetsvoorstellen zijn ingediend om dit te realiseren. Onduidelijk is wanneer dit tot wetgeving zal leiden, maar WerkSaam heeft dit aangegrepen om binnen de haar gegeven beleidsruimte hierop vooruit te lopen. Wij hebben ons giften- en schenkingenbeleid versoepeld, en ook op andere beleidsterreinen (denk aan boetes en afstemming/ verlaging van de uitkering) reageren wij minder hard/rigide op fouten of vergissingen van cliënten. Het hebben van schulden kan in de weg staan om snel uit te stromen naar betaalde arbeid. Als er sprake is van schulden, kijken wij bij het vaststellen van de aflossingsverplichting altijd naar de individuele situatie van onze cliënten. Soms bevriezen wij de terugbetaling en soms schelden wij (op termijn) de schulden kwijt. Daarnaast verwijzen wij onze cliënten indien nodig naar de schuldhulpbemiddeling bij de gemeenten. Ook in 2023 blijven we de samenwerking met de gemeenten op dit gebied verbeteren.
De komst van Wams (Wetsvoorstel Aanpak meervoudig problematiek sociaal domein) zorgt voor een snellere en meer gecoördineerde ‘integrale’ hulp voor kwetsbare mensen Handhaving en de menselijke maat De Participatiewet bedient een kwetsbare groep inwoners. Dat vraagt om handhaving met zorg. Met goede voorlichting over rechten en plichten voorkomen we het onterecht verstrekken van een uitkering. Daarnaast vorderen we eventuele onterecht verstrekte voorzieningen terug, of we beboeten cliënten. WerkSaam wil hier op een correcte en zorgvuldige manier invulling aan geven. Dat betekent meer maatwerk, coulance voor goedwillende (maar soms onwetende) cliënten en een 15
strenge aanpak voor moedwillig frauderende cliënten. Dit alles binnen de wettelijke maatstaven. Vanuit de rijksoverheid vindt een herijking van het handhavingsbeleid plaats. Er komen nieuwe wettelijke kaders waardoor WerkSaam de ruimte krijgt om rekening te houden met de persoonlijke omstandigheden. Hiermee wordt voorkomen dat cliënten onevenredig zwaar geraakt worden bij een vergissing. Daarnaast geeft dit de ruimte om bij moedwillig verstrekken van onjuiste gegevens handhavend op te treden.
Wat gaat dit kosten? Inkomensregelingen
Realisatie
Begroting
2021 (bedragen × €1.000,-)
VJN
2022
Begroting 2022
Verschil
2023
(A )
(B )
(C)
(D)
(E = D - C)
51.114
52.076
51.923
51.923
0
Terugontvangsten
1.384
1.359
1.435
1.435
0
Bijdrage gemeenten
-6.044
-364
-6.959
-6.959
0
Baten
46.454
53.071
46.399
46.399
0
AB uitkeringslasten
-40.046
-45.051
-39.761
-39.761
0
IOAW uitkeringslasten
-1.967
-2.366
-1.812
-1.812
0
IOAZ uitkeringslasten
-254
-289
-297
-297
0
Loonkostensubsidie
-3.393
-3.370
-3.400
-3.400
0
BBZ levensonderhoud
-793
-1.995
-1.128
-1.128
0
-46.454
-53.071
-46.399
-46.399
0
0
0
-0
-0
0
Terugontvangsten
195
404
119
131
12
Bijdrage gemeenten
-31
694
380
418
38
Baten
164
1.098
499
549
50
Kapitaalverstrekking
-113
-759
-345
-380
-35
Rijksbijdrage
Lasten BUIG
Onderzoekskosten Lasten BBZ
-51
-339
-154
-169
-15
-164
-1.098
-499
-549
-50 0
0
-0
-0
0
Rijksbijdrage
6.793
0
0
0
0
Terugontvangsten
1.042
0
1.120
416
-704
0
0
-1.020
-416
604
Baten
7.835
0
100
0
-100
Levensonderhoud Tozo
-7.471
0
-100
0
100
-364
0
0
0
0
-7.835
0
-100
0
100
0
0
0
0
-0
Bijdrage gemeenten
Kapitaalverstrekking Tozo Lasten Tozo Netto bijdrage gem. Tozo uitvoeringskn
3.050
0
0
0
0
Bijdrage gemeenten
4.580
4.666
4.666
4.783
118
Baten
7.630
4.666
4.666
4.783
118
Directe kosten
-5.222
-4.666
-4.863
-4.933
-70
Lasten
-5.222
-4.666
-4.863
-4.933
-70
Overhead
2.408
-0
-197
-150
47
Totaal Inkomensregelingen
2.408
-0
-197
-150
47
-908
0
0
0
0
Toevoeging reserve Onttrekking reserve
0
0
197
150
-47
Totale mut. bestemmingsreserve
-908
0
197
150
-47
Resultaat na mut. Reserve
1.500
0
0
0
0
16
Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2022 BUIG - baten Rijksbijdrage De begroting gaat uit van de voorlopige BUIG budgetten 2022. De voorlopige BUIG budgetten voor 2023 zijn nog niet bekend. Daarom bestaat er geen verschil tussen de rijksbijdrage in de voorjaarsnota 2022 en de begroting 2023. Bijdrage gemeenten Dit is de bijdrage van de gemeenten aan de uitkeringslasten BUIG (dit zijn niet de uitvoeringslasten maar de verstrekkingen bijstand). De totale lasten BUIG zijn begroot op € 46.399.000. Dit bedrag is lager dan de voorlopige rijksbijdrage en terugontvangsten (samen € 53.358.000). Gemeenten houden € 6.959.000 over op de rijksbijdrage. De uitkomst van de begroting is onzeker. Voor de rijksbijdrage geldt dat deze nog moet worden bepaald en ook de raming van de lasten is onzeker omdat de economische ontwikkeling een belangrijke externe factor is die hier invloed op heeft. Met de gehanteerde uitgangspunten begroten we voor het eerst sinds het bestaan van WerkSaam voor alle gemeenten een positief resultaat. Dit is mede te danken aan de gewijzigde verdeling van het budget voor de loonkostensubsidie. Dat budget wordt vanaf 2022 verdeeld op basis van de werkelijk gerealiseerde loonkostensubsidie. WerkSaam is hierin koploper in Nederland. BUIG - lasten Uitkeringslasten en loonkostensubsidie De uitkeringslasten zijn begroot op de inzichten tot en met februari 2022.
Net als de laatste 2 jaar is dit een gemiddelde tussen het best- en worstcase scenario. Voor 2023 zijn de lasten gelijk gehouden aan 2022. Bbz levensonderhoud Het aantal uitkeringen Bbz levensonderhoud nam af vanaf de komst van de Tozo-regeling in 2020. Vanaf 2022 zien we een stijging. Op basis hiervan zijn de uitgaven geraamd. Bbz Onder de Bbz lasten valt de kapitaalverstrekking aan ondernemers en de onderzoekskosten die gemaakt worden om te beoordelen of een bedrijf levensvatbaar is. Deze lasten stijgen mee met het aantal uitkeringen Bbz. Tegenover de lasten staan ontvangsten door aflossing op de kapitaalverstrekking. Het saldo wordt verrekend met de gemeenten die hiervoor een bijdrage ontvangen van het Rijk. Tozo De Tozo-regelingen zijn in 2021 beëindigd. In 2022 verwachten we nog uitkeringen die voortkomen uit besluiten uit 2021. Er zijn in 2023 nog wel terugontvangsten. Dit zijn de terugvorderingen als blijkt dat uitkeringen onterecht zijn verstrekt en aflossingen van kapitaalverstrekkingen. De terugvorderingen lopen terug in 2023 terwijl de aflossingen ongeveer gelijk blijven. Overhead baten Bijdrage gemeenten De gemeentelijke bijdrage is hoger door de toegepaste indexering. Overhead lasten Directe kosten De directe kosten nemen af omdat minder personeel nodig is voor de uitvoering van de Tozoregelingen.
Mutatie reserves Er wordt € 150.000 onttrokken aan de reserve uitvoeringskosten Tozo.
17
Programma Plus, extra en overige taken In de gemeenschappelijke regeling staat wat WerkSaam doet voor de gemeenten. Naast basistaken kunnen gemeenten WerkSaam extra opdrachten geven. Dit kan door een bestaande taak te verstevigen of door het uitvoeren van een extra of een plustaak. Dit programma gaat over de extra opdrachten die WerkSaam op verzoek van en voor rekening van de (individuele) Westfriese gemeente(n) uitvoert.
Wat willen we bereiken? Gemeenten kunnen WerkSaam extra opdrachten geven, dat staat in de gemeenschappelijke regeling. Over de invulling en verantwoording van een extra opdracht worden aparte afspraken gemaakt met de betreffende gemeente. Dit programma volstaat met een beschrijving van de in 2023 in uitvoering te nemen extra opdrachten en de baten en lasten daarvan.
Wat gaan we daarvoor doen? WerkSaam voert naar verwachting – naast de basistaken - de volgende opdrachten uit: Voor alle Westfriese gemeenten: • Verstrekken van een aanvullende uitkering voor jongeren (bijzondere bijstand). • Debiteurenbeheer en terugvorderen van bijzondere bijstand. • Uitbetalen van de individuele studietoeslag. De gemeenten bepalen of inwoners recht hebben op deze studietoeslag. WerkSaam verzorgt uitsluitend de betaling (en eventueel terugvordering). • Uitvoering geven aan de nieuwe Wet Inburgering in het Regionaal Inburgerings Team (RIT). Met ingang van 1 januari 2022 is de nieuwe wet Inburgering ingegaan. Voor de uitvoering van deze wet werken gemeenten samen in het RIT. Nieuwkomers in Westfriesland krijgen een brede intake en vervolgens een passend scholingstraject binnen de gekozen leerroute. Dit wordt gecombineerd met maatschappelijke begeleiding en reintegratieactiviteiten, zodat de nieuwkomers zo snel mogelijk hun weg vinden in Nederland. Voor individuele gemeenten: • Het opleggen en innen van boetes bijzondere bijstand (Koggenland, Opmeer, Medemblik). • Het toezichthouden en gastheer/vrouw zijn op het station Bovenkarspel – Grootebroek.
18
Wat gaat dit kosten? Programma Plus, extra en overige
Realisatie
Begroting
VJN
taken
2021
2022
(bedragen × €1.000,-)
(A )
Extra Re-integratie
9
Baten
9
Extra Re-integratie
-9
Lasten Arbeidsparticipatie
Begroting
Verschil
2022
2023
(B )
(C)
(D)
(E = D - C)
0
49
0
-49
0
49
0
-49
0
-49
0
49
-9
0
-49
0
49
0
0
0
0
0
BB i.h.k.v. BBZ
6
13
0
0
0
Ontvangsten BB
-15
173
250
250
0
Verstrekking aanvullende norm jongeren
414
485
400
400
0
Kwijtschelding publieke schulden
3
0
0
0
0
Individuele studietoeslag
0
0
22
22
0
Boete bijzondere bijstand
0
0
14
14
0
408
671
686
686
0
-6
-13
0
0
0
Baten BB i.h.k.v. BBZ Ontvangsten BB
15
-173
-250
-250
-0
-414
-485
-400
-400
-0
Kwijtschelding publieke schulden
-3
0
0
0
0
Individuele studietoeslag
0
0
-22
-22
0
Verstrekking aanvullende norm jongeren
Boete bijzondere bijstand
0
0
-14
-14
0
-408
-671
-686
-686
-0
Inkomensregelingen
0
0
0
0
0
Wet inburgering uitvoeringskosten
0
0
100
100
0
Baten
0
0
100
100
0
Wet inburgering uitvoeringskosten
0
0
-100
-100
-0
Lasten
0
0
-100
-100
-0
Dienstverlening op locatie
0
0
0
0
0
Totaal Plus, extra en overige taken
0
0
0
0
0
Lasten
Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2022 Extra re-integratie Er zijn in 2023 geen extra re-integratie projecten voor gemeenten.
Op de overige posten zijn geen afwijkingen.
19
20
Bedrijfsvoering Het hoofdstuk bedrijfsvoering gaat over de kosten die samenhangen met de uitvoering van de programma’s arbeidsparticipatie, begeleide arbeidsparticipatie en inkomen met inbegrip van de werkinfrastructuur die WerkSaam gebruikt voor de arbeidsontwikkeling van mensen.
Wat willen we bereiken? WerkSaam is en blijft een lerende organisatie. We zetten ons in om onze dienstverlening aan cliënten steeds te verbeteren. Ook willen we een aantrekkelijke werkgever zijn voor onze medewerkers. De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt staan niet stil. Medewerkers moeten zich blijven ontwikkelen. Dit geldt zowel voor Wsw-medewerkers en beschut werkers als voor stafmedewerkers. Het is belangrijk dat er een gezonde en veilige werkomgeving is, waar leren en ontwikkelen wordt gestimuleerd. De KPI’s waar vanuit Bedrijfsvoering aan bijgedragen wordt zijn:
Ziekteverzuim maximaal 5% staf en 11,6% Sw en Bwmedewerkers
Het bedrag dat gemeenten betalen voor de dienstverlening door WerkSaam (de gemeentelijke bijdrage) blijft gelijk aan 2022
De cliënttevredenheid is minimaal een 7,5
Wat gaan we daarvoor doen? Ziekteverzuim De norm voor het ziekteverzuim voor staf en leiding is met ingang van 2023 5% (was 4%). Deze norm is gelijk aan het landelijk verzuimpercentage voor overheidspersoneel. Ook de norm voor het verzuim onder Wsw-medewerkers en beschut werkers stellen we iets naar boven bij (van 10,6% naar 11,6%). Dit omdat er steeds meer oudere Wsw-medewerkers zijn die vaker te maken hebben met ziekte of aandoeningen. De norm van 11,6% is ruim onder het landelijk verzuimpercentage onder de Wsw-medewerkers van 14,8%. Ondanks dat de normen iets zijn bijgesteld, blijft een actief verzuimbeleid heel belangrijk. Ook zet WerkSaam vanaf 2022 nog actiever in op aandacht voor vitaliteit en welbevinden. Een voorbeeld daarvan is dat het terrein van WerkSaam rookvrij is en we een ‘gezond bedrijfsrestaurant’ hebben. We meten de medewerkerstevredenheid 1 x per 2 jaar en bieden daarnaast een vitaliteitscheck aan. De uitkomsten zijn input voor het beleid en het organiseren van activiteiten. Gemeentelijke bijdrage Het bedrag dat gemeenten betalen voor de dienstverlening door WerkSaam (de gemeentelijke bijdrage) blijft gelijk aan 2022. Via de gemeentelijke bijdrage betalen gemeenten voor de dienstverlening door WerkSaam. In voorgaande jaren werd een bedrag gebruikt uit de reserve om de gemeentelijke bijdrage niet te laten stijgen.
Vanaf 2023 is er sprake van een sluitende begroting, waarbij er wel extra aandacht nodig is voor de vele incidentele opdrachten en subsidies. De gemeentelijke bijdrage wordt wel verhoogd met de regionaal vastgestelde indexatie van 2,3% en autonome ontwikkelingen (€ 6.000 per fte Beschut werk). 21
De cliënttevredenheid is minimaal een 7,5 Wij voeren doorlopend cliënttevredenheidsonderzoeken uit. Deze onderzoeken meten de ervaringen, de tevredenheid en de kwaliteit van onze dienstverlening. Naar aanleiding van de resultaten van deze onderzoeken willen we onze dienstverlening verantwoorden en verbeteren. Wat gaat dit kosten? Bedrijfsvoering (bedragen × €1.000,-)
Realisatie
Begroting
VJN
Begroting
2021
2022
2022
(A )
(B )
(C)
Verschil
2023 (D)
(E = D - C)
Netto bijdrage gemeenten uitvoeringskosten Baten
2.023
2.088
2.088
2.158
70
2.023
2.088
2.088
2.158
70
Personeelskosten
-4.289
-4.792
-4.463
-4.642
-178
Afschrijvingen
-856
-983
-930
-974
-43
Vaste lasten en onderhoud activa
-695
-647
-642
-642
0
-1.068
-886
-1.227
-1.212
14
Automatiseringslasten Overige bedrijfslasten
-940
-1.048
-1.119
-1.009
110
Lasten
-7.848
-8.356
-8.382
-8.479
-98
Totaal Bedrijfsvoering
-5.825
-6.268
-6.293
-6.321
-28
Toevoeging reserve
-184
Onttrekking reserve Totale mutatie bestemmingsres. Resultaat na mut. Reserve
0 539
509
494
-15
-184
539
509
494
-15
-6.009
-5.729
-5.784
-5.828
-43
Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2022 Baten Netto bijdrage gemeenten uitvoering De totale gemeentelijke bijdrage is verdeeld over de verschillende programma’s. In totaliteit is de bijdrage gelijk aan de omvang zoals opgenomen in de Kadernota 2023. Dit is de bijdrage 2022 verhoogd met de regionaal vastgestelde loon- en prijscompensatie van 2,3% en bedraagt € 10.978.000. Daar boven op wordt € 105.000 bijgedragen voor de begeleiding van de 20 additionele plekken beschut werk. Lasten Personeelskosten De personeelskosten bedrijfsvoering betreffen de indirecte kosten. Dit zijn de kosten die niet direct aan een programma kunnen worden toegerekend. Dit zijn bijvoorbeeld kosten van management, beleid en administratie. Afschrijvingen De afschrijvingslasten stijgen door een aantal investeringen in vervoersmiddelen en huisvesting die vanuit 2021 doorgeschoven zijn naar 2022. Overige bedrijfslasten De overige bedrijfslasten dalen door het beperken van de budgetten voor algemene kosten en ontwikkelkosten.
22
23
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf staat hoe WerkSaam financiële risico’s op kan vangen. Het gaat erom dat wij een buffer (= weerstandsvermogen) hebben, zodat onze plannen meerjarig zonder problemen kunnen worden uitgevoerd. De algemene reserve wordt hiervoor als buffer gebruikt. De omvang van de buffer is afhankelijk van de risico’s die wij lopen. In de Gemeenschappelijke regeling staat dat de algemene reserve maximaal 2,5% van de lasten mag bedragen (2,5% van € 83.926.000 = € 2.098.150). Een hoger weerstandsvermogen is mogelijk als dit uit de risicoanalyse naar voren komt. De maximale hoogte van de algemene reserve beweegt dus mee met de lasten. Een vrijval volgt als blijkt dat de algemene reserve structureel hoger is dan de 2,5% van de lasten. Deze vrijval heeft voor het laatst plaatsgevonden in 2020. Benodigd weerstandsvermogen Het benodigde weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Deze ratio geeft de verhouding aan tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is in onderstaande tabel opgenomen. De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de stand van de algemene reserve. Het benodigde weerstandsvermogen is als volgt berekend: Risico's (bedragen x € 1.000) Ontwikkeling toegevoegde waarde Bijdrage GR en GB Uitvoeringstaken WI Externe factoren
Berekening t.b.v. het weerstandsvermogen Benodigd weerstandsvermogen kans impact 2023 2024 2025 2026 20% 3.455 691 691 691 691 (laag) 20% 3.281 656 656 656 656 (laag) 20% 600 120 120 120 120 (laag) 20% 500 100 100 100 100 (laag) 60% 326 196 196 196 196 (hoog) 1.763 1.763 1.763 1.763
Ontwikkeling toegevoegde waarde Het risico dat de begrote toegevoegde waarde niet wordt gehaald wordt jaarlijks groter. Het gemiddeld te factureren uurtarief daalt ieder jaar door de afname van het aantal Wswmedewerkers binnen de hoogrenderende leer-werkbedrijven zoals detachering en groenvoorziening. Beschut werkers vinden veelal een plek bij het leer-werkbedrijf verpakken, waarvoor lagere uurtarieven gelden. Een positieve ontwikkeling hierin is het convenant eerlijke prijzen dat in oktober 2021 is ondertekend door de directeuren van de SW-bedrijven in NoordHolland. Via het convenant is onder andere de intentie uitgesproken om een eenduidige tariefsystematiek te ontwikkelen gebaseerd op de loonwaarde van de medewerker. Op die manier wordt er voor een eerlijk tarief gewerkt en niet onder de marktprijs. De jaarlijkse afname van het aantal Wsw-medewerkers brengt ook een risico met zich mee met betrekking tot de opdrachtverstrekking door gemeenten. De gemeenten verstrekken veelal opdrachten in de schoonmaak en de groenvoorziening. Juist in deze sectoren is het moeilijk om mensen te vinden. Beschut werkers kunnen over het algemeen deze plekken niet opvullen omdat niet kan worden voldaan aan de begeleidingsbehoefte van de Beschut werker. Als laatste werkt de Cao aan de slag kostenverhogend voor de Beschut werkers.
Nog niet duidelijk is of deze kosten door het Rijk worden gecompenseerd.
24
De risico’s zijn qua impact gekoppeld aan de omzet voor detachering (€ 3.455.000) en het totaal aan directe kosten van de omzet (€ 3.281.000). De kans dat er daadwerkelijk een beroep moet worden gedaan op de algemene reserve is conform de systematiek die hiervoor geldt laag (20%). Bijdrage GR sluit niet aan op de ontwikkeling van het gemeentefonds De bijdrage van de gemeenten aan WerkSaam – in 2015 - is vastgelegd in artikel 27 van de Gemeenschappelijke Regeling WerkSaam Westfriesland (GR) en bestaat uit: Het gedeelte van de integratie uitkering sociaal domein dat de raden beschikbaar stellen voor participatie, inkomensdeel/ BUIG en de wet sociale werkvoorziening. Een structurele bijdrage voor de dekking van de apparaatskosten, gebaseerd op een verdeelsleutel van aantallen bijstandsgerechtigden (50%), aantallen inwoners (25%) en de omvang van de formatie in 2013 voor de taken die opgedragen zijn aan WerkSaam (25%). Na het vaststellen van de totstandkoming van de bijdrage hebben zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan binnen het gemeentefonds zoals het overhevelen van de integratie uitkering voor de groep WWB-klassiek naar de algemene uitkering en is de invoering van een nieuw verdeelmodel aanstaande. De herverdeling van het gemeentefonds is voorzien voor 2023. Daarmee sluit de bijdrage aan WerkSaam niet meer aan op de uitgangspunten in de GR.
Uit voorlopige berekeningen over de herverdeling van het gemeentefonds blijkt een impact van € 600.000. De kans dat het risico zich voordoet is laag (20%). Bij de vaststelling van de bijdrage aan WerkSaam voor de dekking van de apparaatskosten is verder geen rekening gehouden met de mensen die met behulp van loonkostensubsidie aan het werk zijn. Gemeenten ontvangen via de algemene uitkering hiervoor wel een bijdrage. Het aantal mensen dat loonkostensubsidie ontvangt is vanaf de invoering van de Participatiewet opgelopen tot bijna 400 eind 2021. Naar verwachting stijgt dit aantal jaarlijks met 15% tot 20%. Voor deze groep vinden, naast de begeleiding op de werkvloer die uit de integratie-uitkering wordt gefinancierd, diverse administratieve werkzaamheden plaats zoals de uitbetaling van de loonkostensubsidie, aanpassing van de loonkostensubsidie bij verhoging van het loon en een periodieke loonwaardemeting. Nu de aantallen oplopen bestaat het risico dat de administratieve werkzaamheden niet binnen de bestaande formatie kunnen worden uitgevoerd. Nadat de herverdeling van het gemeentefonds definitief is, gaat WerkSaam in overleg met de gemeenten over een toekomstbestendige bijdrage. De ontwikkeling van de toegevoegde waarde en de bijdrage aan WerkSaam voor de dekking van de apparaatskosten hangen samen met de ontwikkeling van het aantal medewerkers en cliënten.
Onderstaand plaatje laat dat in het verloop van de tijd zien:
25
Uitvoeringstaken Wet Inburgering De Wet inburgering is vanaf 1 januari 2022 belegd bij de gemeenten. WerkSaam heeft een rol in de uitvoering van de Wet inburgering. Deze omvangrijke nieuwe taak brengt risico’s met zich mee in de opstartjaren. De kosten van de uitvoering en de vergoeding die hier tegenover staat zijn nog niet bekend. De conceptbegroting gaat uit van uitvoeringskosten van € 500.000. De kans schatten wij laag in (20%). Externe factoren 2020 heeft ons geleerd dat externe factoren een grote invloed kunnen hebben op de bedrijfsvoering van WerkSaam. Overheidsingrijpen, bijvoorbeeld als gevolg van een pandemie kan grote gevolgen hebben voor de economische ontwikkelingen (arbeidsmarkt) en de bedrijfsvoering van WerkSaam. Binnen een bepaalde marge kan de dienstverlening aan een grotere groep cliënten opgevangen worden binnen de huidige formatie. Dit komt mede doordat we blijvend investeren in technologische ontwikkelingen. 2020 heeft ons ook geleerd dat we creatief en flexibel zijn in het bedenken van oplossingen, daarom is de kans dat het risico zich voordoet in die mate dat het de bedrijfsvoering van WerkSaam raakt verlaagd t.o.v. voorgaand jaar. Andere externe factoren zoals bijvoorbeeld cyberaanvallen, de Wet open overheid en de komende verplichtingen m.b.t. verslaggeving over duurzaamheid stellen ons voor een grotere uitdaging.
De afgelopen jaren zijn diverse van deze - voornamelijk van bovenaf opgelegde - werkzaamheden binnen de bestaande formatie van de ondersteunende afdelingen opgevangen. Denk hierbij aan de implementatie van privacywetgeving (functionaris gegevensbescherming en chief information security officer), diverse audits en de rechtmatigheidsverantwoording. WerkSaam loopt daar tegen de grenzen aan van wat nog binnen de bestaande formatie van de ondersteunende afdelingen kan worden opgevangen en is vanwege zijn omvang ook kwetsbaar. De aanvullende taken zijn vaak bij één persoon belegd, naast een bestaand takenpakket. De impact is gelijk aan de gestegen kostenramingen van € 326.000. Omdat we verwachten dat dit risico zich in 2022 daadwerkelijk voor gaat doen is de kans op hoog gezet (60%). Beschikbaar weerstandsvermogen Het beschikbare weerstandsvermogen en de ratio zien er als volgt uit: Weerstandscapaciteit 2023 (bedragen x € 1.000) 2023 2024 2025 Stand algemene reserve 1.707 1.707 1.707 Nog te bestemmen resultaat 2021 Beschikbare weerstandscapaciteit 1.707 1.707 1.707 Benodigde weerstandscapaciteit 2023 1.763 1.763 1.763 Ratio 0,97 0,97 0,97
2026 1.707 1.707 1.763 0,97
Om te beoordelen of ons weerstandsvermogen voldoende is, gebruiken wij de waarderingstabel van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR). Een weerstandsvermogen tussen de 1 en 1,4 wordt door de NAR als voldoende beschouwd. Het beschikbare weerstandsvermogen is met een waarde van 0,97 bijna voldoende. Bij een organisatie als WerkSaam past een weerstandsratio groter of gelijk aan 1. Dit geeft WerkSaam de mogelijkheid om ondernemend te zijn, wat nodig is om de toegevoegde waarde te realiseren en daarmee de gemeentelijke bijdrage gelijk te houden. Daarbij voorkomt een gezond weerstandsvermogen dat WerkSaam bij tegenvallers extra geld moet vragen bij de gemeenten. Wij monitoren de ontwikkeling van de weerstandsratio om te zorgen dat deze voldoende blijft. Aansprakelijkheid deelnemende gemeenten De deelnemende gemeenten staan garant voor alle financiële verplichtingen van WerkSaam. Zij moeten zorgen voor voldoende financiële middelen. Dit staat in artikel 33 van de Gemeenschappelijke regeling.
26
Rijksvergoeding niet toereikend Bij gemeenten bestaat onzekerheid over de hoogte van de te ontvangen rijksvergoedingen voor het BUIG budget. Het definitieve budget is tijdens het opstellen van deze begroting nog niet bekend. Daarnaast gaat het om openeinderegelingen waarbij het Rijk niet alle lasten vergoedt. Hiervoor is een vangnetregeling met een eigen risico per gemeente. Kengetallen BBV Met de kengetallen geven we inzicht in de financiële positie van WerkSaam. Voor de netto schuldquote en het solvabiliteitsratio heeft WerkSaam de ambitie die uit te laten komen in categorie A (minste risico). Voor de structurele exploitatieruimte is B (gemiddeld risico) voldoende. R2021
B2022
B2023
B2023 score
B2024
B2025
B2026
Zonder correctie doorgeleende gelden
-4%
0%
2%
A
2%
2%
2%
Met correctie doorgeleende gelden
-4%
0%
2%
A
2%
2%
2%
Solvabiliteitsratio
39%
31%
26%
A
26%
26%
26%
Grondexploitatie
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Kengetallen BBV Netto schuldquote
Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
2%
0%
0%
B
0%
0%
0%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
27
Paragraaf Structurele exploitatieruimte Voor een gezonde begroting is het van belang dat de begroting sluitend is. In deze paragraaf informeren wij u over de structurele exploitatieruimte. Meerjarenbegroting per programma
2023
2024
2025
2026
(bedragen × €1.000,-)
Baten
29.102
28.850
28.538
28.496
Lasten
-23.166
-23.772
-23.520
-23.208
Totaal arbeid
5.330
5.330
5.330
5.330
Baten
51.732
51.732
51.732
51.732
Lasten
-51.882
-51.882
-51.882
-51.882
-150
-150
-150
-150
Totaal inkomensregelingen Baten
2.158
2.158
2.158
2.158
Lasten
-8.479
-8.153
-8.153
-7.938
Totaal overhead
-6.321
-5.995
-5.995
-5.780
Baten
786
786
786
786
Lasten
-786
-786
-786
-786
0
0
0
0
Mutatie Reserves
1.141
815
815
600
Geraamd totaal van baten en lasten
1.141
815
815
600
0
0
0
0
Begin Saldo 2023
Toevoeging Ontrekking aan aan reserves reserves
Eind Saldo 2023
Bestemmingsres. Project subsidies
615
200
415
Bestemmingsres. re-integratiegelden
1.176
297
879
Arbeidsparticipatie
1.791
497
1.294
Begeleide Arbeidsparticipatie Programma Arbeid
1.791
-
497
1.294
-
Totaal Plus extra en overige taken
Geraamd Resultaat / taakstelling Overzicht van mutaties Reserves (bedragen × €1.000,-)
-
Bestemmingsres. Uitvoeringskosten Tozo
711
150
561
Inkomen Programma Inkomen
711 711
150 150
561 561
Algemene reserves Bestemmingsreserve ter vermindering bijdrage gemeenten Bestemmingsreserve huisvesting
1.852
145
1.707
658
181
477
3.004
148
2.856
Bestemmingsreserve verlofrisico Bestemmingsreserve sectorplan regio NHN Bedrijfsvoering Programma Bedrijfsvoering
62
20
42
5.615 5.615
Totaal programma's
8.117
39
39 -
494 494
5.121 5.121
1.141
6.976
28
Specificatie verloop Reserves (x € 1.000)
31-12 2022
Mutaties 2023
31-12 2023
Mutaties 2024
31-12 2024
Mutaties 2025
31-12 2025
Mutaties 2026
31-12 2026
Algemene reserves
1.852
-145
1.707
1.707
1.707
1.707
Bestemmingsreserve in mindering van bijdrage gemeenten
697
-181
516
516
516
516
3.004
-148
2.856
-148
2.708
-148
2.560
-148
2.412
62
-20
42
-20
22
-20
2
-2
0
1.176
-297
879
-297
582
-297
285
-285
0
615
-200
415
-200
215
-200
15
-15
0
711
-150
561
-150
411
-150
261
-150
111
Bestemmingsreserve huisvesting Bestemmingsreserve verlofrisico Bestemmingsres. reintegratiegelden Bestemmingsres. Project subsidies Bestemmingsres. Uitvoeringskosten Gerealiseerd resultaat
0 8.117
Specificatie verloop Voorzieningen
0 -1.141
6.976
0 -815
6.161
0 -815
5.346
0 -600
4.746
31-12 2022
Mutaties 2023
31-12 2023
Mutaties 2024
31-12 2024
Mutaties 2025
31-12 2025
Mutaties 2026
31-12 2026
Onderhoudsegalisatie voorziening
988
-792
196
-96
100
33
133
46
179
Voorziening spaarverlof
572
-
572
-
572
-
572
-
572
Voorziening 3e WW jaar
23
10
33
10
43
10
53
10
63
1.583
-782
801
-86
715
43
758
56
814
(x € 1.000)
Toelichting op het verloop van baten en lasten Er wordt meerjarig geen indexering toegepast. Dit is conform de werkwijze bij de meeste deelnemende gemeenten. De baten en lasten van het programma arbeid wijzigen door de uitkering van het Rijk voor reintegratie en WSW. Deze uitkering beweegt mee met de verwachte stijging van de doelgroepen die begeleiding nodig hebben in hun werk en de daling van de WSW baten omdat het aantal Wswmedewerkers daalt. De cijfers zijn gebaseerd op de septembercirculaire 2021. De overige baten en lasten blijven gelijk. Structureel begrotingssaldo De mutaties in de reserves dalen vanaf 2023. De incidentele onttrekkingen aan de algemene reserve en de reserve vermindering gemeentelijke bijdrage stoppen in 2024. In 2026 is ook de bestemmingsreserve projectsubsidies leeg als er voor die tijd geen nieuwe subsidies worden ontvangen. Na 2026 zullen ook de reserves uitvoeringskosten Tozo en re-integratiegelden wegvallen. Om te zorgen dat de begroting structureel sluitend blijft nemen wij de volgende maatregelen: • Wij zorgen ervoor dat een deel van onze personeelskosten flexibel is. Hierdoor kunnen na het wegvallen van de reserves de personeelskosten eenvoudig afgebouwd worden. • De aanvraag voor de subsidie REACT EU loopt. De verwachting is dat de subsidie toegekend gaat worden. Nieuwe subsidie ontvangsten lopen daarmee door tot en met 2027.
De bedragen zijn nog niet in bovenstaande tabel verwerkt. De reserve
29
•
projectsubsidies wordt hierdoor hoger en zorgt er voor dat personeelskosten langer gedekt worden uit de reserve. Wij kunnen re-integratievoorzieningen (begroot op € 1,5 miljoen) afbouwen waarmee structurele dekking ontstaat voor het wegvallen van reserves. Re-integratievoorzieningen zijn uitgaven die bijdragen aan de re-integratie van cliënten, bijvoorbeeld reiskosten, scholing en uitstroompremies.
De gestegen kosten voor het waarborgen van privacy en de informatiebeveiliging zien wij als een autonome ontwikkeling. Als de stijging structureel blijkt en er geen alternatieve dekking voor is binnen WerkSaam zullen wij de gemeenten verzoeken de gemeentelijke bijdrage te verhogen bij de Kadernota 2024.
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf informeren wij u over ons bedrijfspand, Dampten 26 in Hoorn. Dit bedrijfspand is het enige onroerend goed in eigendom van WerkSaam. Ontwikkelingen Het beleid is erop gericht om ons bedrijfspand in goede functionele conditie te houden, waarbij wij rekening houden met goede arbeidsomstandigheden. Wij willen ons pand zo inrichten dat het optimaal ondersteunt in de dienstverlening aan onze cliënten. Wij gebruiken de beschikbare ruimte efficiënt, gericht op hybride werken. De aanpassingen aan het bedrijfspand vinden gefaseerd plaats. De afronding van het huisvestingsplan is verwacht in 2023. Onderhoud WerkSaam reserveert voor het onderhoud van het pand. De hoogte van de reservering is gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Op deze wijze zorgen we ervoor dat er voldoende budget beschikbaar is voor groot onderhoud en deze kosten niet enkel ten laste komen van het jaar waarin het onderhoud wordt uitgevoerd. Het groot onderhoud is in afwachting van het integraal huisvestingsplan zeer beperkt uitgevoerd. Bij een verbouwing of aanpassing wordt het achterstallig onderhoud direct uitgevoerd. Ook wordt onderhoud dat in de nabije toekomst op de planning staat waarvan het efficiënt is die direct in de verbouwing of aanpassing mee te nemen uitgevoerd. Na afronding van het huisvestingsplan wordt het MJOP opnieuw geactualiseerd.
30
Paragraaf Financiering Deze paragraaf gaat over de financiering van WerkSaam. We willen financieel geen risico’s lopen. WerkSaam heeft geen vaste geldleningen. Ook in 2023 is er geen financieringsbehoefte als gevolg waarvan er geen rentelasten zijn en er geen sprake is van risicobeheer van de financieringsportefeuille. Kasgeld De bevoorschotting vanuit de gemeente voor diverse uitgaven vindt tijdig plaats. Incidenteel maken wij gebruik van het rekeningcourantkrediet. Bij de Bank Nederlandse Gemeenten mag WerkSaam € 5,8 miljoen als tijdelijk krediet gebruiken. Financiering van investeringsuitgaven Wij verwachten in 2023 alle investeringen met eigen middelen te financieren. Overzicht EMU-saldo De uitkomst betekent in EMU-termen dat de uitgaven € 700.000 hoger zijn dan de inkomsten. Onderdeel
EMU Saldo (x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan en onttrekking uit reserves
-1.141
-815
-815
-600
Afschrijvingen ten laste van de exploitatie
974
974
974
974
Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie
62
62
62
62
Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd
-595
-595
-595
-595
Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord
0
0
0
0
Lasten op balanspost Voorzieningen voor zover deze transacties met derden betreffen