7.1 WerkSaam Begroting 2022
Tekst van het document
Ontwerpbegroting 2022
Inhoudsopgave Samenvatting ..................................................................................................................... 3 Kadernota 2021 .................................................................................................................. 5 Inleiding............................................................................................................................. 7 Programma Arbeidsparticipatie ............................................................................................. 8 Wat willen we bereiken? ............................................................................................ 8 Wat gaan we daar voor doen in 2021? ........................................................................ 9 Wat mag het kosten? ................................................................................................ 9 Programma Begeleide Arbeidsparticipatie .............................................................................. 11 Wat willen we bereiken? ........................................................................................... 11 Wat gaan we daar voor doen in 2021? ....................................................................... 11 Wat mag het kosten? ...............................................................................................
12 Programma Inkomensregelingen .......................................................................................... 14 Wat willen we bereiken? ........................................................................................... 14 Wat gaan we daar voor doen in 2021? ....................................................................... 14 Wat mag het kosten? ............................................................................................... 15 Programma Plus, extra en overige taken ............................................................................... 18 Wat willen we bereiken? ........................................................................................... 17 Wat mag het kosten? ............................................................................................... 17 Bedrijfsvoering ................................................................................................................... 20 Wat willen we bereiken? ........................................................................................... 20 Wat mag het kosten? ............................................................................................... 21 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................
23 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................... 245 Paragraaf Financiering ........................................................................................................ 25 Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................... 26 Paragraaf Verbonden partijen .............................................................................................. 27 Vaststelling algemeen bestuur ............................................................................................. 28 Bijlagen Bijlage 1. Totaaloverzicht baten en lasten .................................................................. 30 Bijlage 2. Kaderstellende beleidsnota’s....................................................................... 32 Bijlage 3. Geprognotiseerde balans............................................................................ 32 Bijlage 4. Meerjarig investeringsplan en kapitaallasten ................................................. 33 Bijlage 5. Meerjarig overzicht bijdrage deelnemende gemeenten ................................... 35 Bijlage 6. Gehanteerde kaders, uitgangspunten .......................................................... 38 Bijlage 7.
KPI’s 2020 Definities en bronbestanden ....................................................... 40 Bijlage 8. Lijst van afkortingen en begrippen .............................................................. 42
Ontwerpbegroting 2021
2
Samenvatting Wat willen we bereiken?
3
Wat gaan we daarvoor doen in 2022? WerkSaam bemiddelt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk. Dit doen we door maatwerk te leveren, per persoon te kijken wat nodig is. Daarbij willen we iedereen naar vermogen laten werken. Het is belangrijk dat werkgevers betrokken zijn. Zonder werkgevers zijn deze doelstellingen niet haalbaar. WerkSaam heeft verschillende doelgroepen. Wij ontwikkelen en bemiddelen mensen met een Wsw-dienstverband of Beschut werk, bijstandsgerechtigden en nietuitkeringsgerechtigden (Nuggers). WerkSaam werkt daarbij op basis van in-, door- en uitstroom. Hieruit volgen 3 doelstellingen: het beperken van de uitkeringslast, het ontwikkelen van cliënten en het bevorderen van de uitstroom van cliënten naar regulier werk.
Wat gaat dit kosten?
4
Kadernota 2022 Zienswijzen Wij hebben van alle gemeenten een positieve zienswijze ontvangen op de Kadernota 2022. Wel vragen de gemeenten op de hoogte te worden gehouden van de ontwikkelingen rondom: (mogelijke) tekorten; kostenverhogende effecten van de Wet Arbeidsmarkt in Balans; de taakstelling Beschut werk; uitvoeringstaken voor de Wet inburgering; de nieuwe methodiek om inzicht te krijgen in de ontwikkelingsmogelijkheden van bijstandsgerechtigden. WerkSaam rapporteert over deze ontwikkelingen via de reguliere planning & control rapportages. De bijdrage voor Beschut werk blijft ook in 2022 apart inzichtelijk. Tussen het moment van opstellen van de Kadernota 2022 en de afgifte van de zienswijzen heeft de minister aangegeven van plan te zijn de financiering van de loonkostensubsidie met ingang van 2022 te veranderen. De verandering houdt in dat het geld daar terecht komt waar het ook besteed wordt. WerkSaam zet loonkostensubsidie verhoudingsgewijs veel in waardoor de gewijzigde financiering (in totaal) tot een voordeel zou kunnen leiden. Twee gemeenten verzoeken nadere afspraken te maken over de financiering van Beschut werk als gevolg van de wijziging van de loonkostensubsidie per 2022. WerkSaam gaat hierover graag met de gemeenten in gesprek. Het algemeen bestuur heeft de Kadernota 2022 - met inachtneming van bovenvermelde punten vastgesteld.
De Kadernota 2022 is daarmee beleidsmatig én financieel het uitgangspunt voor voorliggende begroting. Nieuw beleid • Beleidsplan 2022-2025 implementeren en uitvoeren • Voldoen aan nieuwe wet- en regelgeving door de landelijke ontwikkelingen te implementeren Pact van Westfriesland De 7 Westfriese gemeenten werken samen en hebben hun ambities verwoord in het Pact van Westfriesland 7.1 (7 gemeenten, 1 doel). Hierbij staan 6 thema’s centraal. WerkSaam draagt bij aan het thema ‘Sociaal domein’ in de vorm van de veranderopgave inburgering en de aanpak van laaggeletterdheid. Ook aan het thema “Arbeidsmarkt & Onderwijs” dragen wij actief bij met innovatieve leerwerkinitiatieven (bijvoorbeeld Open Hiring), de pilot Praktijkleren, initiatieven in het kader van een leven lang ontwikkelen en een betere match tussen vraag en aanbod op basis van skills (vaardigheden). Overzicht lopend beleid Bij het opstellen van deze begroting is de inhoud van het beleidsplan 2022-2025 nog in voorbereiding. WerkSaam heeft input opgehaald bij gemeenteraden en zal dit uitwerken in voorstelen. Deze worden voorgelegd aan de gemeenteraden voor een zienswijze in het 4 e kwartaal 2021. Via de Voorjaarsnota 2022 nemen wij de beleidsuitgangspunten op in de begrotingscyclus.
5
Meerjarenraming Onderdeel (bedragen x € 1.000)
2022
Saldo lasten en baten begroting (t-1)
2023
16.934
= bruto gemeentelijke bijdrage (t-1)
2024
17.226
2025
17.298
17.376
Indexatie bruto gemeentelijke bijdrage
220
0
0
0
Verhoging taakstelling beschut werk
72
72
78
84
292
72
78
84
5.732
5.732
5.732
5.732
Wet Arbeidsmarkt in Balans Totaal autonome ontwikkelingen / reguliere bedrijfsvoering
PM
Dekkingsmiddelen Toegevoegde waarde Onttrekking reserves Gemeentelijke bijdrage uitvoering Gemeentelijke bijdrage toegevoegde waarde Totaal dekkingsmiddelen kadernota 2021 Stand kadernota voor begroting 2022 - 2025 (gemeentelijke Bijdrage)
198
198
198
198
10.598
10.598
10.598
10.598
698
770
848
932
17.226
17.298
17.376
17.460
0
0
0
0
6
Inleiding Aan de leden van het algemeen bestuur, Voor u ligt de begroting 2022 van WerkSaam Westfriesland. Een begroting die opgesteld wordt in de eerste maanden van 2021, gelijktijdig met de jaarrekening 2020. Zoals gebruikelijk bij het opstellen van de begroting, gaan wij uit van de resultaten van het voorgaande jaar en de door het Rijk bekend gemaakte voorlopige budgetten voor 2022. En tenslotte wegen wij daarin ook de economische ontwikkelingen en de daarbij te verwachten druk op de uitkeringsbehoefte. Net zoals 2020 een jaar bleek dat we niet hadden kunnen voorspellen, is het ook heel moeilijk om nu al te voorspellen hoe 2022 eruit gaat zien. Gaan er nog bedrijven omvallen ten gevolge van de coronamaatregelen? Krijgen we nadat het merendeel van de bevolking is gevaccineerd een economische bloei? Economie is nog steeds geen exacte wetenschap. Het CPB voorspelt de komende 2 jaar een groei van de bijstand 25%, terwijl er ook economen zijn die een enorme groei van de werkgelegenheid voorspellen en die bijstandsgroei helemaal niet verwachten. Wie het weet, mag het zeggen! Wat we wel weten is dat er een aantal ontwikkelingen is, waar wij nu al op inspelen. De behoefte aan onder andere zorg- en technisch personeel is ook de komende jaren groot. Veel cliënten in de bijstand hebben niet het juiste CV om voor een dergelijke baan in aanmerking te komen.
Door uit te gaan van competenties en vaardigheden, kunnen we toch de juiste mensen selecteren, enthousiasmeren en opleiden voor een dergelijke richting. We maken hierbij gebruik van data en slimme matchingsmogelijkheden. De aanpak van methodisch re-integreren ondersteunt door technologie en data maakt dat onze coaches maatwerk leveren en onze cliënten vooruit helpen op hun weg naar de arbeidsmarkt. Een andere ontwikkeling die we zien is dat steeds meer bedrijven er toe overgaan om werk terug te halen dat al jaren uitbesteed is aan Lage lonen landen, het reshoren van werk. Dat biedt nieuwe kansen voor onze doelgroep. We volgen deze ontwikkelingen op de voet en nemen invloed waar mogelijk. Ook wil ik nog een trend benoemen, die zich steeds duidelijker manifesteert. En dat is het groeiende besef, dat we met elkaar verantwoordelijk zijn voor een betere wereld. Ondernemen met maatschappelijke en sociale impact. Voor veel ondernemers wordt het vanzelfsprekend dat hun bedrijf een afspiegeling is van de samenleving en zij zijn bereid om mensen kansen te bieden. Het aantal sociale ondernemers groeit. Sociaal ondernemen en impact realiseren wordt steeds meer de norm. De opkomst van Open Hiring (een baan zonder sollicitatie), waarbij WerkSaam een voortrekkersrol heeft, is daarvan een sprekend voorbeeld.
En tenslotte wordt duidelijk dat er steeds meer stemmen opgaan om het “sociale werkbedrijf” weer steviger te verankeren in de samenleving, maar dan als “sociaal ontwikkelbedrijf”. Een veilige plek voor mensen die niet bij een reguliere werkgever aan de slag kunnen, en een leer- en ontwikkelplek voor mensen die dat wel kunnen. En laat dat nu precies het concept van WerkSaam zijn!! Wij zijn klaar voor de toekomst en wij zijn wendbaar om onverwachte gebeurtenissen op te vangen! Samen met u werken we aan 7.1 West-Friesland!
Namens het dagelijks bestuur, K. Al Mobayed, voorzitter
7
Programma Arbeidsparticipatie Het programma arbeidsparticipatie gaat over participatie- en re-integratievoorzieningen. WerkSaam maakt voor iedere cliënt een persoonlijk plan voor ontwikkeling en bemiddeling naar werk. We kennen onze cliënt en bepalen samen de kortste weg naar werk.
Wat willen we bereiken? WerkSaam bemiddelt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk. Dit doen we met maatwerk. Per persoon kijken wat nodig is om aan het werk te komen en te blijven. De coaches en leer-werkbedrijven van WerkSaam bereiden cliënten voor op een baan bij een werkgever. Onze leer-werkbedrijven bieden een werkomgeving voor mensen voor wie werken bij een reguliere werkgever niet mogelijk is (Wsw-medewerkers en Beschut werk). Zonder werkgevers kunnen wij onze doelstellingen niet halen. WerkSaam houdt contact met werkgevers. Methodisch re-integreren Voor 2022 wordt de werkwijze doorontwikkeld en worden er wetenschappelijk onderbouwde methodes toegepast. Denk hierbij aan de verbetering van de diagnosefase door toepassing van gevalideerde assessments/tests. Op basis van cliëntprofielen worden coaches beter ondersteund door het aanbieden van passende voorzieningen. Daarnaast investeren we in de ontwikkeling van coaches door trainingen in te zetten op het gebied van vakkennis en gesprekstechnieken. Leer-werkbedrijf als vliegwiel Binnen het methodisch re-integreren is er een belangrijke rol weggelegd voor de leerwerkbedrijven. Naast het bieden van werkplekken voor Beschut werk en de sociale werkvoorziening worden verschillende trajecten ontwikkeld. Deze moeten leiden tot een kwalificatie. Hiermee wordt de afstand tot de arbeidsmarkt overbrugd.
Denk hierbij aan een leerwerktraject wat ontwikkeld wordt in samenwerking met opleidingsinstituten en het bedrijfsleven. Dit leidt tot kwalificatie voor een bepaalde branche of werkveld, zoals bijvoorbeeld de composietsector. Geautomatiseerde matching WerkSaam vindt het belangrijk dat we onze cliënten goed in beeld hebben. zodat op efficiënte wijze een match gemaakt kan worden richting een werkgever. Voor 2022 wordt de geautomatiseerde matching doorontwikkeld waarbij we ons richten op de integratie van cliëntvolgsystemen. Daarbij is het van belang dat we landelijke ontwikkelingen in de gaten houden. Hierdoor kan er gelijk aangesloten worden op de systemen van bijvoorbeeld UWV en andere ketenpartners. Datagestuurd werken In 2022 wordt er verder gewerkt aan datagestuurd werken. We gebruiken data als uitgangspunt voor onze dagelijkse werkzaamheden en strategische keuzes. WerkSaam wil met data de in-, dooren uitstroom van cliënten verbeteren. Het gebruik van data zorgt voor betere en efficiëntere dienstverlening voor cliënten en werkgevers. In 2022 wordt meer nadruk gelegd op de voorspellende waarde van data voor de inzet van voorzieningen. Hiertoe worden verschillende pilots gedraaid met kennisinstituten en in regionale werkgroepen.
8
Wat gaan we daarvoor doen in 2022? De beïnvloedbare uitstroom, inclusief gedeeltelijke uitstroom, is minimaal gelijk aan de beïnvloedbare uitstroom 2021 Het aantal cliënten in de Participatiewet neemt toe en de doelgroep die overblijft is moeilijker te bemiddelen, onder andere door de economische ontwikkelingen vanaf 2020. Ondanks dat is onze doelstelling de uitstroom minimaal gelijk te houden aan de uitstroom van 2021. Met beïnvloedbare uitstroom bedoelen we uitstroom waar we direct invloed op hebben zoals werk, scholing of het opsporen van fraude. En niet verhuizing, overlijden, samenwonen etc. Bij WerkSaam vinden we het belangrijk om elke vorm van uitstroom te stimuleren. Voor sommige cliënten is gedeeltelijke uitstroom het hoogst haalbare of een opstap naar volledige uitstroom. In 2022 zal er gestuurd worden op gedeeltelijke uitstroom voor cliënten waar dit van toepassing voor is. De doorlooptijd van aanmelding tot re-integratieplan wordt verlaagd met 10% Mensen die een uitkering aanvragen moeten zo snel mogelijk weer kunnen re-integreren. WerkSaam wil de doorlooptijd van het moment dat er een uitkering aangevraagd wordt tot het formuleren van een re-integratieplan zo veel mogelijk verlagen. Dit willen we doen door coaches zo snel mogelijk na de intake in contact te brengen met de cliënt. Hierdoor kunnen we cliënten sneller in laten stromen in een passende voorziening.
Ook zijn cliënten sneller in staat om een traject richting werk te volgen.
Wat mag het kosten? Arbeidsparticipatie
Realisatie
Begroting
2020 (bedragen × €1.000,-)
VJN
2021
Begroting 2021
Verschil
2022
(A )
(B )
(C)
(D)
(E = D - C)
Rijksbijdrage
4.843
4.910
5.489
5.427
-62
C ouleur locale
34
97
55
18
-37
Terugontvangsten
4
0
0
0
0
Bijdrage gemeenten
2.193
2.248
2.248
2.277
29
Baten
7.074
7.256
7.792
7.723
-69
-887
-712
-2.179
-1.112
1.067
Trajectkosten extern C ouleur locale
-34
-97
-55
-18
37
Dekking WSW kosten
-779
-1.138
-905
-813
92
Dekking BW kosten
-137
-155
-251
-290
-39
Directe kosten
-5.052
-5.154
-5.153
-5.490
-336
Lasten
-6.889
-7.256
-8.542
-7.723
820
185
0
-751
0
751
Totaal Arbeidsparticipatie
Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2021 Baten Rijksbijdrage De bedragen die gemeenten in 2022 ontvangen van het Rijk staan vermeld in de septembercirculaire 2020. De bijstelling ten opzichte van 2021 komt aan de ene kant door de hogere taakstelling beschut werk en de aantallen oud-Wajong die wij begeleiding bieden. Aan de andere kant neemt de compensatie vanuit het Rijk voor de verhoogde instroom van cliënten als gevolg van de coronamaatregelen in 2022 af ten opzichte van het bedrag dat daarvoor in 2021 beschikbaar wordt gesteld. 9
Coleur locale Minder gemeenten dragen hun eigen deel van het participatiebudget over aan WerkSaam. Lasten Trajectkosten extern In 2021 is eenmalig meer budget beschikbaar omdat de niet bestede middelen uit 2020 (€ 749.000) zijn doorgeschoven. Ook is er compensatie van het Rijk door de verhoogde instroom van cliënten vanwege de coronamaatregelen in 2021. Dekking Wsw kosten Het tekort op de Wsw-activiteiten wordt lager. In 2021 wordt verhoudingsgewijs een lage uitstroom verwacht door minder werknemers die met pensioen gaan. Directe kosten De directe kosten worden jaarlijks bepaald door de personeelskosten toe te rekenen aan een programma. De stijging wordt verklaard door de toename voor begeleiding van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De extra middelen die het Rijk hiervoor beschikbaar stelt, worden ingezet voor extra personeel.
10
Programma Begeleide Arbeidsparticipatie Het programma begeleide arbeidsparticipatie gaat over de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en beschut werk. ‘Beschut werk’ is een betaalde baan, waar een advies van het UWV voor nodig is. De werkplek kan bij een werkgever of bij WerkSaam zijn.
Wat willen we bereiken? WerkSaam wil de medewerkers met een Wsw-dienstverband en beschut werkers duurzaam aan werk helpen en uitval voorkomen. Daarom ontwikkelen wij onze medewerkers en zoeken werksoorten die bij hun passen. Gemeenten krijgen een taakstelling opgelegd van het Rijk om een minimaal aantal beschut werkers een werkplek te geven. Afspraak met gemeenten is dat WerkSaam deze taakstelling uitvoert. De taakstelling Beschut werk voor 2022 is nog niet bekend. Op basis van de landelijke prognose gaat WerkSaam uit van de volgende aantallen: Taakstelling beschut werk Drechterland Enkhuizen Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Stede Broec Totaal
2022 5 11 63 8 21 5 12 125
Wat gaan we daarvoor doen in 2022? De uitstroom via werkstages naar betaald werk is (kwalitatief gezien) 10% hoger dan het voorgaande jaar Werkstages zijn een goed voorschakeltraject op weg naar betaald werk. Samen met het leer-werkbedrijf en werkgevers zoeken we een manier om stages beter af te stemmen op de arbeidsmarkt. Zo gaan meer cliënten vanuit een werkstage aan het werk. Met resultaten van de evaluatie in 2020 willen wij deze doelstelling halen.
Het aantal cliënten dat participeert stijgt met 15% ten opzichte van 2021 We willen dat mensen die onder de Participatiewet vallen zoveel mogelijk meedoen in de samenleving. Het is van belang ook uitzicht te bieden aan mensen die nog niet aan het werk zijn maar wel bezig zijn met een eerste aanloop richting werk. Hiervoor zet WerkSaam in 2022 bijvoorbeeld participatieplaatsen, vrijwilligerswerk en werkstages in.
11
Wat mag het kosten? Begeleide Arbeidsparticipatie (bedragen × € 1.000,-)
Rijksbijdrage Dekking WSW kosten uit reintegratiebudget Baten
Realisatie
Begroting
VJN
Begroting
Verschil
2020
2021
2021
2022
(A)
(B)
(C)
(D)
(E = D - C)
12.868
12.147
12.485
12.204
-281
779
1.138
905
813
-92
13.648
13.285
13.390
13.017
-373
WSW personeelskosten
-13.648
-13.286
-13.390
-13.017
373
Lasten
-13.648
-13.286
-13.390
-13.017
373
WSW Dekking BW kosten uit re-integratiebudget Gemeentelijke bijdrage Beschut werk Baten
0
-1
0
0
0
137
155
251
290
39
0
618
618
698
80
137
773
869
988
119
Beschut werk kosten
-724
-773
-869
-988
-119
Lasten
-724
-773
-869
-988
-119
Beschut Werk
-587
0
0
-0
-0
Toegevoegde waarde
6.017
5.729
5.009
5.729
720
Bijdrage gemeenten
1.482
1.536
1.536
1.567
30
Baten
7.499
7.265
6.545
7.296
750
Directe kosten
-1.482
-1.536
-1.536
-1.567
-30
Lasten
-1.482
-1.536
-1.536
-1.567
-30
Overhead
6.017
5.729
5.009
5.729
720
Totaal Begeleide Arbeidsparticipatie
5.429
5.728
5.009
5.729
720
Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2021 Wsw - baten De bedragen die gemeenten in 2022 ontvangen van het Rijk staan vermeld in de septembercirculaire 2020. Het verschil tussen de werkelijke personeelskosten Wsw en de rijksbijdrage wordt aangevuld uit het Participatiebudget. De daling van de rijksbijdrage komt door de afname van het bestand Wsw. Wsw - lasten De Wsw-personeelskosten dalen in 2022 ten opzichte van de voorjaarsnota 2021. Dit komt door het afnemende aantal Wsw-medewerkers. We verwachten dat 20 fte met pensioen gaat of door verloop als verhuizen of langdurige ziekte uitstromen. Beschut werk (BW) – baten Gemeenten nemen per fte beschut werk € 6.000 van het tekort voor hun rekening. Vanuit het reintegratiebudget wordt het resterende tekort op beschut werk betaald. In beide gevallen gaat het om een bijdrage in de loonkosten. De begeleidingskosten zijn onder het programma re-integratie opgenomen. Omdat de aantallen stijgen worden de baten hoger. Beschut werk (BW) – lasten De lasten bedragen gemiddeld € 8.220 per fte beschut werk. De hogere lasten zijn onder andere het gevolg van het onderhandelaarsakkoord voor de cao Participatiewet. Voor beschut werkers wordt op basis van het onderhandelaarsakkoord vanaf 1 juli 2021 pensioen opgebouwd. Dit is een gevolg van de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB).
Overhead – baten Toegevoegde waarde De toegevoegde waarde (het saldo tussen omzet van de leer-werkbedrijven en de directe kosten) blijft onder druk staan. Het wordt steeds moeilijker om in een sterk concurrerende markt opdrachten te verkrijgen. Het aantal Wsw’ers blijft afnemen en daarvoor in de plaats werken 12
Beschut werkers, die gemiddeld een lagere verdiencapaciteit hebben. Naast dat de totale groep die bijdraagt aan de toegevoegde waarde kleiner wordt, is de verdiencapaciteit en daarmee omzet van een Beschut werker lager dan die van de gemiddelde Wsw’er. We laten zoveel mogelijk cliënten een werkstage volgen om hun arbeidsvaardigheden te ontwikkelen. De gemeenten zorgen voor een deel van onze omzet. Het gaat om opdrachten die aansluiten op onze taakvelden en geschikt zijn voor de inzet van onze doelgroepen. Voorbeelden zijn de groenvoorziening, de schoonmaak en de post. De afspraken liggen vast in de Bonus-Malus regeling. Het normbedrag voor 2022 bedraagt € 3,3 miljoen. We verwachten dat de toegevoegde waarde zich in 2022 herstelt naar het niveau van 2019. In de voorjaarsnota 2021 houden we nog rekening met een negatief effect door de coronamaatregelen van € 720.000. Dit komt doordat gedetacheerde medewerkers tijdelijk niet kunnen werken bij hun opdrachtgevers. De aantallen Wsw en beschut werk ontwikkelen zich de komende jaren naar verwachting als volgt: Aantallen WSW en Beschut werk (ultimo) SW-medewerkers (fte) Beschut werk medewerkers (taakstelling)
2022 425 125
2023 405 135
2024 387 144
2025 372 154
Overhead – lasten Directe kosten De directe kosten worden jaarlijks bepaald door de personeelskosten toe te rekenen aan een programma.
13
Programma Inkomensregelingen Het programma inkomensregelingen bevat de inkomensvoorziening BUIG (Wet bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten), het Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen) en de activiteiten in het kader van de handhaving.
Wat willen we bereiken? WerkSaam wil voorkomen dat mensen afhankelijk worden van de bijstand Zo beperken wij het aantal bijstandsuitkeringen. Dit doen we door: Toetsing van recht op en noodzaak van bijstandsverlening. Wij controleren onder meer of aanvragers in aanmerking komen voor andere voorzieningen. Denk aan andere uitkeringen of alimentatie voor kinderen en ex-partners. Ook door gerichte vraagstelling en uitgebreide controle tijdens de aanvraagperiode voorkomen we vaker dat de bijstand vanaf het begin ten onrechte wordt verstrekt en hierdoor moet worden teruggevorderd. Gezamenlijke aanpak van inkomenscoaches en werkcoaches tijdens de aanvraagprocedure en/of bij de aanvang van de bijstand, zorgt ervoor dat we goed bemiddelbare cliënten direct begeleiden naar werk. Als direct werken niet mogelijk is, ondersteunen we cliënten met een uitkering en helpen we ze naar werk. Door de dienstverlening op het gebied van werk en inkomen aan de inwoners van Westfriesland te koppelen, zorgen we ervoor dat alle cliënten van WerkSaam actief deelnemen aan de maatschappij. WerkSaam blijft innoveren in snelle en op maat gesneden dienstverlening met betrekking tot inkomensondersteuning Gemeenten hebben bij het verstrekken van een bijstandsuitkering een beslistermijn van 8 weken. Dit leidt voor de burger vaak tot een lange periode van onzekerheid zonder inkomen.
WerkSaam is van mening dat dit sneller moet en kan. Daarom blijven we onze dienstverlening op het gebied van onze aanvraagprocedure steeds verbeteren. Ons motto is dat de inkomstenondersteuning snel, efficiënt, volledig, effectief en bovenal cliëntvriendelijk moet kunnen worden. Onze innovatie met betrekking tot het aanvraagproces helpt ons om een snelle route naar een besluit te realiseren zonder daarbij de rechtmatigheid van de uitkeringsaanvraag uit het oog te verliezen. De gemiddelde beslistermijn van een bijstandsaanvraag wordt hierdoor aanzienlijk korter. De burgers krijgen snel de zekerheid en duidelijkheid over hun inkomenssituatie en dit helpt hun om zich beter te focussen op (ontwikkeling naar) werk. Dit wordt nader toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. WerkSaam wil voorkomen dat mensen tijdens de bijstandsperiode meer (bijstandsgerelateerde) schulden maken De gevolgen van de coronamaatregelen zullen ook in 2022 zichtbaar zijn. Meer huishoudens komen in financiële problemen. Bijstandsverlening moet de slechte financiële situatie niet verergeren maar verzachten. We gaan ons extra inzetten om te voorkomen dat onze cliënten tijdens de uitkeringsperiode extra bijstandsgerelateerde schulden maken.
Dit doen we door : periodieke heronderzoeken om te beoordelen of er nog recht op bijstand in het kader van de PW, IOAW/IOAZ of Bbz bestaat; verbeteren van de dienstverlening door onze regels en procedures te vereenvoudigen en deze waar mogelijk te digitaliseren; gebruik te maken van relevante data over onze cliënten; goede informatievoorziening aan onze cliënten waardoor draagvlak wordt gecreëerd bij de cliënten voor het nakomen van hun (inlichtingen)verplichtingen; investeren in betere informatie-uitwisseling tussen instanties over onze cliënten.
14
WerkSaam wil fraude voorkomen en actief blijven bestrijden Ons doel ís én blijft het voorkomen van fraude. Ook in 2022 blijven we de focus op handhaving houden. De handhavers hebben daarbij een dubbele pet op. Aan de ene kant zorgen ze ervoor dat onze cliënten zich aan de verplichtingen houden die gebonden zijn aan hun uitkering. Daarbij wordt altijd gekeken of sprake is van het opzettelijk schenden van de verplichtingen, of onbewust. Aan de andere kant door ervoor te zorgen dat WerkSaam zich óók aan de afspraken houdt en haar dienstverlening op orde heeft. Dit doen we onder meer door de vraag te stellen: “Heeft de organisatie steken laten vallen in het proces, bijvoorbeeld bij de informatievoorziening of een eerdere controle?” Hiermee verbeteren we de dienstverlening aan de cliënten en verlagen we onbewuste fraude. Deze manier van handhaving draagt er aan bij dat minder uitkeringen onterecht verstrekt worden. Dat komt doordat achteraf minder hersteld hoeft te worden. En dat betekent voor de cliënten óók het voorkomen van een terugvordering die mogelijk leidt tot financiële zorgen.
Wat gaan we daarvoor doen in 2022? De opboeking van vorderingen (exclusief fraude) van cliëntdebiteuren daalt met 10% ten opzichte van 2020 Bijstandsschulden zijn vaak lastig te innen, daarom willen wij zo veel mogelijk voorkomen dat een schuld aan WerkSaam ontstaat. Dit doen we door: 1) onze processen te verbeteren door onnodige stappen uit het proces te halen en signalen op 1 plek samen te voegen zodat deze sneller onderzocht en verwerkt worden; 2) de onderlinge samenwerking en het contact (WerkSaam breed) verbeteren zodat overdracht van belangrijke gegevens op tijd plaatsvindt; 3) kennis van alle medewerkers die de P-wet uitvoeren te vergroten en zorgen dat zij signalen beter en sneller kunnen beoordelen; 4) door goed contact en te praten met onze cliënten kennen we de situatie en geven we duidelijke voorlichting ‘op maat’ en naar behoefte. Voor 95% van de aanvragen is de afhandelingstermijn maximaal 3 weken Wanneer de aanvraag binnenkomt voeren we een controle uit of een versneld besluitproces ingezet kan worden. Daarbij hanteren we een 3kleurensystematiek, waarbij groen geen bijzonderheden geeft, blauw heeft aanvullende informatie nodig en rood betekent dat een versnelde aanvraag niet mogelijk is.
95% van de regulier periodieke heronderzoeken vindt tijdig plaats Een heronderzoek naar de rechtmatigheid is een controle op het recht op bijstand. We onderzoeken onder andere de woon- en leefsituatie, het inkomen en vermogen en indien van toepassing, de voortgang en eventuele bijzonderheden van het re-integratietraject. Reguliere periodieke heronderzoeken worden toegepast wanneer cliënten fraude hebben gepleegd en wanneer er 24 maanden geen signalen en mutaties op de uitkering van een cliënt hebben plaatsgevonden.
15
Wat mag het kosten? Inkomensregelingen
Realisatie
Begroting
2020 (bedragen × € 1.000,-)
Rijksbijdrage
VJN
2021
Begroting 2021
Verschil
2022
(A)
(B)
(C)
(D)
(E = D - C)
50.034
48.272
52.076
52.076
0
Terugontvangsten
976
1.359
1.359
1.359
0
Bijdrage gemeenten
-5.341
-1.132
-4.134
-364
3.769
Baten
45.669
48.500
49.302
53.071
3.769
AB uitkeringslasten
-39.403
-41.792
-41.952
-45.051
-3.099
IOAW uitkeringslasten
-2.185
-2.468
-2.202
-2.366
-163
IOAZ uitkeringslasten
-257
-224
-270
-289
-19
Loonkostensubsidie
-2.917
-3.174
-3.064
-3.370
-306
BBZ levensonderhoud
-907
-842
-1.814
-1.995
-181
-45.669
-48.500
-49.302
-53.071
-3.769
BUIG
-0
-0
-0
0
0
Rijksbijdrage
0
0
631
694
63
Terugontvangsten
144
130
368
404
37
Bijdrage gemeenten
79
369
-0
-0
-0
Lasten
Baten
223
499
998
1.098
100
Kapitaalverstrekking
-150
-345
-690
-759
-69
Onderzoekskosten Lasten BBZ Rijksbijdrage Terugontvangsten
-72
-154
-308
-339
-31
-223
-499
-998
-1.098
-100
0
-0
0
-0
-0
21.077
0
6.414
0
-6.414
272
0
0
0
0
Baten
21.349
0
6.414
0
-6.414
Levensonderhoud Tozo
-19.608
0
-6.138
0
6.138
Kapitaalverstrekking Tozo
-1.741
0
-276
0
276
-21.349
0
-6.414
0
6.414
0
0
0
0
0
Lasten Tozo Bijdrage gemeenten
4.818
4.580
4.580
4.666
86
Baten
4.818
4.580
4.580
4.666
86
Directe kosten
-4.818
-4.580
-4.580
-4.666
-86
Lasten
-4.818
-4.580
-4.580
-4.666
-86
Overhead
0
0
-0
-0
0
Totaal Inkomensregelingen
0
0
-0
-0
0
Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2021 BUIG - baten Rijksbijdrage Deze begroting gaat uit van de voorlopige BUIG budgetten 2021. De voorlopige BUIG budgetten voor 2022 zijn nog niet bekend. Daarom bestaat er geen verschil tussen de rijksbijdrage in de voorjaarsnota 2021 en de begroting 2022. Bijdrage gemeenten Dit is de bijdrage van de gemeenten aan de uitkeringslasten BUIG (dit zijn niet de uitvoeringslasten maar de verstrekkingen bijstand). De totale lasten BUIG zijn begroot op € 53.071.000. Dit bedrag is lager dan de voorlopige rijksbijdrage en terugontvangsten (samen € 53.435.000). Met als gevolg een negatieve bijdrage voor de gemeenten, of wel: gemeenten houden € 364.000 over op de rijksbijdrage. De uitkomst van de begroting is zeer onzeker. Voor de rijksbijdrage geldt dat deze nog moet worden bepaald en ook de raming van de lasten is onzeker. Op basis van de 16
novemberraming van het Centraal Planbureau zijn door bureau Berenschot scenario’s gepubliceerd die ver uit elkaar liggen. Wij verwachten dat de rijksbijdrage flink hoger zal uitvallen als landelijk de bijstandslasten stijgen. Voor WerkSaam als geheel wordt het overschot op de BUIG dan groter. Voor de individuele gemeenten is het effect ook afhankelijk van het verdeelmodel dat wordt gebruikt om het landelijk beschikbare macrobudget BUIG over gemeenten te verdelen. Gemeenten met een volledig objectief verdeelmodel (gemeenten met meer dan 40.000 inwoners) profiteren meer dan kleinere gemeenten. BUIG - lasten AB uitkeringslasten / IOAW uitkeringslasten De uitkeringslasten zullen naar verwachting stijgen door de economische gevolgen van de coronamaatregelen. Meer mensen raken hun baan kwijt of kunnen hun bedrijf niet voortzetten en een deel daarvan zal een beroep moeten doen op de bijstand. We houden een stijging aan van 15% over de periode 2021/2022, waarbij we uitgaan van een jaarlijkse stijging van het aantal bijstandsgerechtigden ten opzichte van 31 december van het voorgaande jaar met 7,5%. Deze percentages zijn het gemiddelde van de prognoses van het Centraal Planbureau op basis waarvan bureau Berenschot scenario’s heeft berekend. Loonkostensubsidie De uitgaven voor loonkostensubsidie nemen jaarlijks toe.
Dit zijn lasten voor cliënten en beschut werkers die zelfstandig niet het minimumloon kunnen verdienen. De loonkostensubsidie vergoedt het verschil tussen loonwaarde en minimumloon. De meeste mensen maken langdurig gebruik van loonkostensubsidie waardoor een jaarlijks terugkerende stijging van de loonkostensubsidie wordt verwacht. Vanaf 2022 wordt de component loonkostensubsidie in de BUIG aan gemeenten vergoed op basis van de gerealiseerde loonkostensubsidie. Wij verwachten dat de vergoeding voor loonkostensubsidie omhoog gaat omdat wij relatief veel plekken gerealiseerd hebben. De impact hiervan wordt in het najaar 2021 bekend. Bbz Het aantal uitkeringen Bbz levensonderhoud nam af in 2020. Vanaf 2021 verwachten we net als bij de overige uitkeringslasten een stijging. Veel gevestigde ondernemers kunnen nadat de Tozo steunpakketten aflopen een aanvraag Bbz indienen. Bbz Onder de Bbz lasten valt de kapitaalverstrekking aan ondernemers en de onderzoekskosten die gemaakt worden om te beoordelen of een bedrijf levensvatbaar is. Deze lasten stijgen mee met het aantal uitkeringen Bbz. Tegenover de lasten staan ontvangsten door aflossing op de kapitaalverstrekking. Het saldo wordt verrekend met de gemeenten die hiervoor een bijdrage ontvangen van het Rijk. Tozo De Tozo-regeling is een tijdelijke regeling en deze stopt op 1 juli 2021.
Overhead De directe kosten worden jaarlijks bepaald door de personeelskosten toe te rekenen aan een programma. In het scenario van de verwachte stijging van uitkeringen komt de uitvoering van de taken binnen de beschikbare gemeentelijke bijdrage onder druk te staan. Wij hebben dit risico meegenomen in de risicoparagraaf bij deze begroting.
17
Programma Plus, extra en overige taken In de gemeenschappelijke regeling staat wat WerkSaam doet voor de gemeenten. Naast basistaken kunnen gemeenten WerkSaam extra opdrachten geven. Dit kan door een bestaande taak te verstevigen of door het uitvoeren van een extra of een plustaak. Dit programma gaat over de extra opdrachten die WerkSaam op verzoek van en voor rekening van de (individuele) Westfriese gemeente(n) uitvoert.
Wat willen we bereiken? Gemeenten kunnen WerkSaam extra opdrachten geven. In 2022 voert WerkSaam naar verwachting – naast de basistaken - de volgende opdrachten uit: Voor alle Westfriese gemeenten: • Verstrekken van een aanvullende uitkering voor jongeren (bijzondere bijstand). • Debiteurenbeheer en terugvorderen bijzondere bijstand. • Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering in werking. De Westfriese gemeenten hebben samen met WerkSaam de komst van de wet voorbereid. WerkSaam voert hiervoor een pilot uit voor een brede intake (Plan Inburgering Participatie). De besluitvorming over de uitvoering van de wet is nog niet afgerond. De verwachting is dat WerkSaam hierbij in ieder geval een rol krijgt. Zodra hierover besluitvorming is geweest, kan WerkSaam de begroting aanpassen via Voorjaarsnota of de Najaarsnota. • Uitbetalen van de individuele studietoeslag. De gemeenten bepalen of inwoners recht hebben op deze studietoeslag. WerkSaam verzorgt uitsluitend de betaling (en eventueel terugvordering). Voor individuele gemeenten: • Afhankelijk van de keuze van de gemeenteraad Enkhuizen1: voortzetten van lokale dienstverlening (het houden van intakes voor de bijstandsuitkering en het verzorgen van een inloopspreekuur) voor de gemeente Enkhuizen. • Boetes bijzondere bijstand (Koggenland, Opmeer, Medemblik)
1
De raad van Enkhuizen evalueert in 2021 deze plustaak 18
Wat mag het kosten? Programma Plus, extra en overige taken
Realisatie
Begroting
VJN
Begroting
Verschil
2020
2021
2021
2022
(bedragen × € 1.000,-)
(A)
(B)
(C)
(D)
Extra Re-integratie
115
0
0
0
0
Baten
115
0
0
0
0
Extra Re-integratie
-115
0
0
0
0
Lasten
(E = D - C)
-115
0
0
0
0
Arbeidsparticipatie
0
0
0
0
0
BB i.h.k.v. BBZ
15
16
13
13
0
Ontvangsten BB
302
254
173
173
0
Verstrekking aanvullende norm jongeren
485
552
485
485
0
Individuele studietoeslag
0
0
22
22
0
Boete bijzondere bijstand
0
0
14
14
0
802
822
707
707
0
Baten BB i.h.k.v. BBZ
-15
-16
-13
-13
0
Ontvangsten BB
-302
-254
-173
-173
0
Verstrekking aanvullende norm jongeren
-485
-552
-485
-485
0
Individuele studietoeslag
0
0
-22
-22
0
Boete bijzondere bijstand
0
0
-14
-14
0
Lasten
-802
-822
-707
-707
0
Inkomensregelingen
0
0
0
0
0
Dienstverlening op locatie
4
0
0
0
0
Baten
4
0
0
0
0
Dienstverlening op locatie
-4
0
0
0
0
Lasten
-4
0
0
0
0
Dienstverlening op locatie
0
0
0
0
0
Totaal Plus, extra en overige taken
-0
0
0
0
0
Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2021 Er zijn geen grote afwijkingen.
19
Bedrijfsvoering Het hoofdstuk bedrijfsvoering gaat over de kosten die samenhangen met de uitvoering van de programma’s arbeidsparticipatie, begeleide arbeidsparticipatie en inkomen met inbegrip van de werkinfrastructuur die WerkSaam gebruikt voor de arbeidsontwikkeling van mensen.
Wat willen we bereiken? Het ziekteverzuim is maximaal 4% voor stafmedewerkers en 10,6% voor SW-, en BW-medewerkers De norm voor het ziekteverzuim voor staf en leiding ligt onder het landelijk verzuimpercentage voor overheidspersoneel (5,4%). Het landelijk verzuimpercentage onder de Wsw-medewerkers is 14,3%. WerkSaam is actief in haar verzuimbeleid, kijkt naar de mogelijkheden van de medewerkers. Wij streven dan ook naar een ziekteverzuimpercentage ver onder het landelijke verzuimpercentage. Het bedrag dat gemeenten betalen voor de dienstverlening door WerkSaam (de gemeentelijke bijdrage) blijft gelijk aan 2021 Via de gemeentelijke bijdrage betalen gemeenten voor de dienstverlening door WerkSaam. In de begroting wordt tot en met 2022 een bedrag gebruikt uit de reserve om de gemeentelijke bijdrage niet te laten stijgen. Vanaf 2023 is sprake van een structureel sluitende begroting. De gemeentelijke bijdrage wordt wel verhoogd met de regionaal vastgestelde indexatie van 2,3% en autonome ontwikkelingen (€ 6.000 per fte Beschut werk). De cliënttevredenheid is minimaal een 7 Wij voeren doorlopend cliënttevredenheidsonderzoek uit. Deze onderzoeken meten de cliëntervaringen, de cliënttevredenheid en de kwaliteit van onze dienstverlening.
Naar aanleiding van de resultatie van deze onderzoeken willen we onze dienstverlening naar onze cliënten verantwoorden, verbeteren en blijven vernieuwen.
De medewerkerstevredenheid is gemiddeld minimaal een 7,5 Wij voeren tweejaarlijks een medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) uit. In december 2020 voor het laatst. In 2020 gaven stafmedewerkers WerkSaam gemiddeld een 7,4 en Wsw / Beschut werk gemiddeld een 7,5. In 2022 zal weer een onderzoek plaatsvinden.
20
Wat mag het kosten? Bedrijfsvoering
Realisatie
Begroting
2020 (bedragen × € 1.000,-)
VJN
Begroting
2021
2021
Verschil
2022
(A)
(B)
(C)
(D)
(E = D - C)
1.850
2.640
2.022
2.088
67
2.022
2.088
67
-4.819
-4.792
27
-851
-983
-132
-692
-647
45
Netto bijdrage gemeenten uitvoeringskosten Baten
1.850
2.640
Personeelskosten
-3.818
-4.516
Afschrijvingen
-873
-1.061
Vaste lasten en onderhoud activa
-690
-722
Automatiseringslasten
-934
-945
-982
-886
96
Overige bedrijfslasten
-1.167
-1.321
-1.068
-1.048
20
Lasten
-7.482
-8.565
-8.412
-8.356
55
Totaal Bedrijfsvoering
-5.632
-5.926
-6.390
-6.268
122
Toelichting verschil met Voorjaarsnota 2021 Baten Netto bijdrage gemeenten uitvoering De totale gemeentelijke bijdrage is verdeeld over de verschillende programma’s. In totaliteit is de bijdrage gelijk aan de omvang zoals opgenomen in de Kadernota 2022. Dit is de bijdrage 2021 verhoogd met de regionaal vastgestelde loon- en prijscompensatie van 1,3% en bedraagt € 10.598.000. Lasten Personeelskosten De personeelskosten bedrijfsvoering betreffen de indirecte kosten. Dit zijn de kosten die niet direct aan een programma kunnen worden toegerekend. Dit zijn bijvoorbeeld kosten van management, staf en huisvesting. Afschrijvingen De afschrijvingslasten stijgen omdat er in 2021 en 2022 wordt geïnvesteerd in huisvesting, elektrische auto’s en automatisering. Vaste lasten en onderhoud activa De energiekosten dalen door de verduurzaming van het wagenpark en de huisvesting. Automatiseringslasten De automatiseringslasten zijn in 2021 hoger door extra inzet op applicatiebeheer en opleidingskosten. Opbouw gemeentelijke bijdrage Onderdeel
VJN 2021
Begr. 2022
Totaal personeelslasten
15.579
16.218
Afschrijving, vaste lasten, automatisering en overige
4.103
3.860
Inzet reserves
-198
-198
19.484
19.880
Dekking Re-integratie
-2.905
-3.212
Toegevoegde waarde
-5.009
-5.729
Totale kosten uitvoering
Risico toegevoegde waarde Gemeentelijk bijdrage voor inzet reserve Inzet reserve vermindering gemeentelijke bijdrage Gemeentelijke bijdrage
-720
0
10.850
10.939
-463
-341
10.387
10.598
21
22
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf staat hoe WerkSaam financiële risico’s op kan vangen. Het gaat er om dat wij een buffer (= weerstandsvermogen) hebben, zodat onze plannen meerjarig zonder problemen kunnen worden uitgevoerd. De algemene reserve wordt hiervoor als buffer gebruikt. De omvang van de buffer is afhankelijk van de risico’s die wij lopen. De algemene reserve mag maximaal 2,5% van de lasten bedragen (2,5% van € 91.192.000 = € 2.280.000). Dat is vastgelegd in de ‘Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen’. Een hoger weerstandsvermogen is mogelijk als dit uit de risicoanalyse naar voren komt. Benodigd weerstandsvermogen Het benodigde weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Deze ratio geeft de verhouding aan tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is in onderstaande tabel opgenomen. De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de stand van de algemene reserve. Het benodigde weerstandsvermogen is als volgt berekend: Risico's (bedragen x € 1.000)
Berekening t.b.v. het weerstandsvermogen Benodigd weerstands-vermogen kans impact 2022 2023 2024 2025
Economische ontwikkelingen
60% (hoog)
1.350
810
810
810
810
Ontwikkeling toegevoegde waarden
20% (laag)
5.729
1.146
1.146
1.146
1.146
1.956
1.956
1.956
1.956
Totaal:
Externe factoren en economische ontwikkelingen 2020 heeft ons geleerd dat externe factoren een grote invloed kunnen hebben op de bedrijfsvoering van WerkSaam. Overheidsingrijpen, bijvoorbeeld als gevolg van een pandemie, kan er voor zorgen dat maatregelen moeten worden getroffen, activiteiten stil vallen of gedetacheerden terug worden gestuurd naar WerkSaam. Dit met bedrijfsschade tot gevolg. Economische ontwikkelingen, mede als gevolg van overheidsingrijpen, zorgen voor een stijging van het aantal bijstandsuitkeringen. Binnen een bepaalde marge kan de dienstverlening aan een grotere groep cliënten opgevangen worden binnen de bestaande formatie. Dit komt mede doordat wij de afgelopen jaren hebben geïnvesteerd in technologische ontwikkelingen zodat bijvoorbeeld processen meer geautomatiseerd worden doorlopen. Ontwikkeling toegevoegde waarde Het risico bestaat dat de begrote toegevoegde waarde niet wordt gehaald. Het gemiddeld te factureren uurtarief daalt jaarlijks door de afname van het aantal Wsw’ers binnen de hoogrenderende leer-werkbedrijven zoals detachering en groenvoorziening. Beschut werkers vinden veelal een plek bij het leer-werkbedrijf Verpakken, waarvoor lagere uurtarieven kunnen worden berekend. Ook de uitwerking van het onderhandelaarsakkoord cao Participatiewet kan nog invloed hebben op de toegevoegde waarde.
Door de inzet van de leerwerkbedrijven voor de ontwikkeling van cliënten bestaat het risico dat de toegevoegde waarde daalt. Wel zorgt dit voor een verlaging van de uitkeringslasten (BUIG) omdat participanten geheel of gedeeltelijk uitstromen uit de uitkering. Het voordeel van de verlaging van de uitkeringslasten komt de gemeenten toe.
23
Uitvoeringstaken wet inburgering De Wet inburgering is vanaf 1 januari 2022 belegd bij de gemeenten. WerkSaam krijgt waarschijnlijk een rol in de uitvoering van de Wet inburgering. Deze omvangrijke nieuwe taak brengt risico’s met zich mee in de opstartjaren. De kosten van de uitvoering en de vergoeding die hier tegenover staat vanuit de gemeenten zijn nog niet bekend. Beschikbaar weerstandsvermogen Het beschikbare weerstandsvermogen en de ratio zien er als volgt uit: Weerstandscapaciteit 2022 (bedragen x € 1.000) 2022 2.048 2.048 1.956 1,05
Stand algemene reserve Nog te bestemmen resultaat 2020 Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit 2022 Ratio
2023 2.048 2.048 1.956 1,05
2024 2.048 2.048 1.956 1,05
2025 2.048 2.048 1.956 1,05
Om te beoordelen of ons weerstandsvermogen voldoende is, gebruiken wij de waarderingstabel van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR). Een weerstandsvermogen tussen de 1 en 1,4 wordt door de NAR als voldoende beschouwd. Het beschikbare weerstandsvermogen is met een waarde van 1,05 voldoende. Bij een organisatie als WerkSaam past een weerstandsratio groter of gelijk aan 1. Dit geeft WerkSaam de mogelijkheid om ondernemend te zijn, wat nodig is om de toegevoegde waarde te realiseren en daarmee de gemeentelijke bijdrage gelijk te houden. Daarbij voorkomt een gezond weerstandsvermogen dat WerkSaam bij tegenvallers extra geld moet vragen bij de gemeenten. Aansprakelijkheid deelnemende gemeenten De deelnemende gemeenten staan garant voor alle financiële verplichtingen van WerkSaam. Zij moeten zorgen voor voldoende financiële middelen. Dit staat in artikel 33 van de Gemeenschappelijke regeling. Rijksvergoeding niet toereikend Bij gemeenten bestaat onzekerheid over de hoogte van de te ontvangen rijksvergoedingen voor het BUIG budget. Het definitieve budget is tijdens het opstellen van deze begroting nog niet bekend. Daarnaast gaat het om open einde regelingen waarbij het Rijk niet alle lasten vergoedt. Hiervoor is een vangnetregeling met een eigen risico per gemeente. Kengetallen BBV Met de kengetallen geven we inzicht in de financiële positie van WerkSaam.
Voor de netto schuldquote en het solvabiliteitsratio heeft WerkSaam de ambitie die uit te laten komen in categorie A (minste risico). Voor de structurele exploitatieruimte is B (gemiddeld risico) voldoende. R2020
B2021
B2022
B2022 score
B2023
B2024
B2025
Zonder correctie doorgeleende gelden
0%
0%
0%
A
0%
0%
0%
Met correctie doorgeleende gelden
0%
0%
0%
A
0%
0%
0%
Kengetallen BBV Netto schuldquote
Solvabiliteitsratio
26%
22%
22%
A
22%
22%
22%
Grondexploitatie
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Structurele exploitatieruimte
-1%
-1%
0%
B
0%
0%
0%
Belastingcapaciteit
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
24
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf informeren wij u over ons bedrijfspand, Dampten 26 in Hoorn. Dit bedrijfspand is het enige onroerend goed in eigendom van WerkSaam. Ontwikkelingen Het beleid is erop gericht om ons bedrijfspand in goede functionele conditie te houden, waarbij wij rekening houden met goede arbeidsomstandigheden. Wij willen ons pand zo inrichten dat het optimaal ondersteunt in de dienstverlening aan onze cliënten. Wij willen de beschikbare ruimte efficiënter gebruiken aansluitend op het flexwerken. De aanpassingen aan het bedrijfspand vinden gefaseerd plaats. Het groot onderhoud wordt uitgevoerd volgend het meerjaren-onderhoudsprogramma. In 2019 is het resterende deel van het pand aangekocht. Het meerjaren-onderhoudsprogramma is hiervoor geactualiseerd. De werkelijke kosten voor groot onderhoud weken de afgelopen jaren af van het geplande onderhoud, bijvoorbeeld doordat onderhoud werd verschoven in de tijd of (gedeeltelijk) in eigen beheer werd uitgevoerd. Het meerjaren-onderhoudsprogramma is om die reden in 2020 nog eens grondig doorgenomen waarna aanpassingen in de uitgangspunten zijn doorgevoerd. Dit heeft geleid tot een aanpassing van de benodigde omvang van de voorziening voor groot onderhoud.
Paragraaf Financiering Deze paragraaf gaat over de financiering van WerkSaam. We willen financieel geen risico’s lopen. Het gaat hierbij over vragen als: ‘Wordt er niet teveel geleend?’ en ‘Kan WerkSaam op korte termijn alle facturen, salarissen en uitkeringen blijven betalen?’. Kasgeld De bevoorschotting vanuit de gemeente voor diverse uitgaven vindt tijdig plaats. Incidenteel maken wij gebruik van het rekeningcourantkrediet. Bij de Bank Nederlandse Gemeenten mag WerkSaam € 5,8 miljoen als tijdelijk krediet gebruiken. Vaste geldleningen WerkSaam heeft geen vaste geldleningen. Er is daarom geen risico. Financiering van investeringsuitgaven Wij verwachten in 2021 alle investeringen met eigen middelen te financieren. Overzicht EMU-saldo De uitkomst betekent in EMU-termen dat de uitgaven € 692.000 hoger zijn dan de inkomsten. Onderdeel
EMU Saldo (x € 1.000)
Bedrag
Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan en onttrekking uit reserves.
-539
Afschrijvingen ten laste van de exploitatie.
739
Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie. Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd.
77 -969
Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord.
0
Lasten op balanspost Voorzieningen voor zover deze transacties met derden betreffen.
0
Berekend EMU-saldo
-692
25
Paragraaf Bedrijfsvoering In dit hoofdstuk geven wij inzicht in een aantal belangrijke bedrijfsvoeringszaken. Personeel Als organisatie willen we flexibel in kunnen spelen op de maatschappelijke uitdagingen die op ons af komen. Een leven lang leren en ontwikkelen is nodig om mee te blijven doen in een wereld die voortdurend verandert. Vanuit het HR-beleid wordt dit ondersteunt met aandacht voor duurzame inzetbaarheid, voor de juiste persoon op de juiste plek, voor ontwikkel- en werkpleziergesprekken en voor opleiding en training. Technologische toepassingen Datagedreven werken betekent niet alleen in dashboards gevisualiseerde managementinformatie en databedrevenheid van de organisatie om informatie te verkrijgen (selfservice BI). Data vormt de intelligentie van technologische toepassingen. Onze cliënten kunnen een aanvraag voor een uitkering digitaal indienen en worden hierbij intelligent ondersteund met een interactieve vragenlijst en uitleg op maat. Het hele proces van aanvraag tot toekennen duurde voorheen 12 weken en is teruggebracht naar 2 weken. Binnenkort matchen we cliënten niet meer handmatig op vacaturetitels, maar automatisch en slim op onderliggende gegevens zoals competenties, talenten, interesses, ervaring, en opleiding.
De werkzoekende vindt op deze wijze functies en vacatures waar niet meteen aan gedacht werd of er worden geschikte cursussen en trainingen aangereikt, waarmee andere functies óók binnen bereik komen. Als onderdeel van methodisch re-integreren gaan we nu vooral onze coaches ondersteunen met slimme technologie. Veel van onze cliënten hebben een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Om ze te ontwikkelen zetten we voorzieningen in. Een kennissysteem kan de coach door het proces begeleiden, het routinematige werk overnemen en kan adviseren in professionele beslissingen. We trainen hiervoor een beslismodel met historische data om te voorspellen welke voorziening bij welke cliënt, in welke situatie het beste effect zal hebben. De professionele inschatting van de coach blijft beslissend, maar de focus is op de belangrijkste zaken en het resultaat is maatwerk voor de cliënt. We zoeken vooral ook de samenwerking met ketenpartners. Slim matchen heeft een breder toepassingsgebied. Denk bijvoorbeeld aan jongeren bij hun studie- en beroepskeuze. Het dataplatform van WerkSaam wordt ook gebruikt voor analyses in samenwerking met arbeidsmarktregio Noord-Holland Noord en voor ondersteuning van het Pact van Westfriesland.
Rechtmatigheidsverantwoording Na invoering van de rechtmatigheidsverantwoording in 2021 zal het dagelijks bestuur via de paragraaf bedrijfsvoering inzicht geven in de geconstateerde onrechtmatigheden, de oorzaken daarvan en hoe de beheersing in de toekomst wordt vormgegeven. Welke informatie er precies gaat worden opgenomen wordt later bepaald. De commissie BBV werkt op dit moment aan een handreiking.
26
Paragraaf Verbonden partijen Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarin WerkSaam een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Bijvoorbeeld door een plaats in het bestuur of stemrecht en het hebben van aandelenkapitaal of het verstrekken van budget. De verbonden partijen helpen WerkSaam om haar eigen doelen te realiseren. WerkSaam heeft twee verbonden partijen, WerkSaam Verloning B.V. en Westfriese Hoveniers B.V. Deze partijen stellen WerkSaam in staat om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij reguliere werkgevers te plaatsen. WerkSaam Verloning B.V. WerkSaam is volledig eigenaar van WerkSaam Verloning B.V. Deze partij biedt verloningsmogelijkheden aan. Werksaam verloning B.V. Vestigingsplaats: Hoorn Financiële gegevens
Doel : Verloning en re-integratiebedrijf 31-12-2020
31-12-2019
Eigen vermogen
274
240
Vreemd vermogen
1.133
938
34
30
Resultaat
Westfriese Hoveniers B.V. WerkSaam is voor 50% eigenaar van Westfriese Hoveniers B.V. Deze partij biedt groenvoorzieningswerkzaamheden aan en onderhoudt bedrijfsgroen voor diverse organisaties, bedrijven en gemeenten. Westfriese Hoveniers B.V. Vestigingsplaats: Waarland Financiële gegevens
Doel : Plaatsen van mensen in de arbeidsmarkt 31-12-2020
31-12-2019
Eigen vermogen
131
96
Vreemd vermogen
135
159
Resultaat
35
-63
27
Vaststelling algemeen bestuur Algemeen bestuur Vastgesteld door het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling WerkSaam Westfriesland op 8 juli 2021.
De voorzitter,
De directeur,
K. Al Mobayed
M.J. Dölle
28
29
Bijlage 1. Totaal overzicht baten en lasten In onderstaand overzicht is de ontwikkeling van de lasten en baten weergegeven.
Financiële rapportage (bedragen × € 1.000,-)
Geraamd Resultaat
Begroting
VJN
Begroting
t/m dec 2020
2021
origineel 2021
2022
(A)
(B)
(C)
(D)
Verschil (E = D - C)
Baten
7.074
7.256
7.792
7.723
-69
Lasten
-6.889
-7.256
-8.542
-7.723
820
Totaal arbeidsparticipatie
185
0
-751
0
751
Baten
21.283
21.322
20.804
21.301
497
Lasten
-15.854
-15.595
-15.795
-15.572
223
5.429
5.728
5.009
5.729
720
Totaal begeleide arbeidsparticipatie Baten
72.059
53.579
61.293
58.835
-2.458
Lasten
-72.059
-53.579
-61.293
-58.835
2.458
0
0
0
0
0
Baten
921
822
707
707
0
Lasten
-921
-822
-707
-707
0
0
0
0
0
0
Totaal inkomensregelingen
Totaal Plus extra en overige taken Baten
1.850
2.640
2.022
2.088
67
Lasten
-7.482
-8.565
-8.412
-8.356
55
Totaal bedrijfsvoering
-5.632
-5.926
-6.390
-6.268
122
Incidentele baten
822
0
0
0
0
Incidentele lasten
-187
0
0
0
0
Totaal Incidentele Baten en Lasten
635
0
0
0
0
618
-198
-2.132
-539
1.593
Geraamd totaal van baten en lasten Mutatie Reserves toevoegingen
-1.556
Mutatie Reserves onttrekkingen
1.287
198
1.412
539
-873
Totaal Exploitatie resultaat
-269
198
1.412
539
-873
Geraamd Resultaat / taakstelling
349
0
-720
0
720
Financiële rapportage (bedragen × € 1.000,-)
Geraamd Resultaat
Begroting
VJN
Begroting
Verschil
t/m dec 2020
2021
origineel 2021
2022
(A)
(B)
(C)
(D)
(E = D - C)
Baten programma's
103.187
85.618
92.617
90.653
-1.964
Lasten programma's
-103.205
-85.817
-94.749
-91.192
3.557
Incidentele baten en lasten Geraamd totaal van baten en lasten
635 618
0 -198
0 -2.132
0 -539
0 1.593
Mutatie reserve
-269 349
198 -0
1.412 -720
539 -0
-873 720
Geraamd Resultaat / taakstelling
Structureel begrotingssaldo De begroting 2022 sluit door het onttrekken van € 341.000 aan de reserve vermindering gemeentelijke bijdrage. Het structureel begrotingssaldo is in 2022 om die reden negatief. Wij houden daarom een flexibel deel in onze personeelskosten aan en sturen er op dat vanaf 2023 de begroting meerjarig structureel sluit. De realisatie in 2020 laat een positief resultaat zien van € 349.000. Dit resultaat wordt beïnvloed door incidentele lasten en baten van € 635.000, een positief effect van het Corona steunpakket en bedrijfsvoeringskosten die lager waren door vacatureruimte die on hold was gezet in verband met het implementeren van de uitkomsten van onderzoek naar een toekomstbestendige organisatie door Berenschot. Zonder deze incidentele posten zou sprake zijn geweest van een tekort. 30
Indeling naar taakvelden Om informatie landelijk te kunnen vergelijken en samen te voegen zijn verplichte taakvelden voorgeschreven. De taakvelden zijn binnen WerkSaam gekoppeld aan de programma indeling.
Programma / onderdeel
Taakveld
Arbeidsparticipatie
6.5 Arbeidsparticipatie
Plus, extra en overige taken; onderdeel arbeidsparticipatie
6.5 Arbeidsparticipatie
Begeleide arbeidsparticipatie
6.4 Begeleide arbeidsparticipatie
Inkomensregelingen
6.3 Inkomensregelingen
Plus, extra en overige taken; onderdeel inkomensregelingen
6.3 Inkomensregelingen
Bedrijfsvoering
0.4 Overhead
Plus, extra en overige taken; onderdeel wijkteams
6.2 Wijkteams
31
Bijlage 2. Kaderstellende beleidsnota’s WerkSaam voert de Participatiewet uit. De belangrijkste kaders zijn opgenomen in die wet. In het beleidsplan 2022-2025 staan de kaders van WerkSaam nader uitgewerkt. Bij het opstellen van deze begroting, is de inhoud van het beleidsplan nog in voorbereiding. WerkSaam heeft input opgehaald bij de gemeenteraden en zal dit uitwerken in voorstellen. Deze worden voorgelegd aan de gemeenteraden voor een zienswijze in 4e kwartaal 2021. De effecten van het nieuwe beleidsplan kunnen daarom tijdens het opstellen van deze begroting nog niet meegenomen worden. Via de voorjaarsnota 2022 nemen wij de beleidsuitgangspunten op in de begrotingscyclus.
Bijlage 3. Geprognotiseerde balans
32
Specificatie verloop Reserves
31-12 2021
(x € 1.000) Algemene reserves
Mutaties 2022
2.047
Bestemmingsreserve in mindering van bijdrage gemeenten Bestemmingsreserve huisvesting Bestemmingsreserve verlofrisico Bestemmingsreserve sectorplan regio NHN
31-12 2022
31-12 2023
Mutaties 2024
31-12 2024
Mutaties 2025
31-12 2025
2.047
2.047
2.047
2.047
0
0
0
341
-341
0
3.152
-148
3.004
-148
2.856
-148
2.708
-148
2.560
82
-20
62
-20
42
-20
22
-20
2
39
-30
9
-9
0
0
0
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
0
0
5.661
Specificatie verloop Voorzieningen
Mutaties 2023
31-12 2021
-539
Mutaties 2022
5.122
31-12 2022
-177
Mutaties 2023
4.945
31-12 2023
-168
Mutaties 2024
4.777
31-12 2024
-168
Mutaties 2025
4.609
31-12 2025
(x € 1.000) Onderhoudsegalisatie voorziening
1.080
Totaal voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's
509
-89
991
47
1.038
509
1.589
-89
1.500
33
509 47
1.071
38
1.109
509
1.547
33
1.580
509 38
1.618
Bijlage 4. Meerjarig investeringsplan en kapitaallasten Bedrijf/Afdeling
Begroting 2022
Omschrijving
Staf & Management
Facilitaire dienst
Diverse IC T
300
Diverse huisvesting en vervoer algemeen gebruik
335
Aanschaffingen/vervangen vervoersmiddelen en inventaris
Inkomen
Diverse aanschaffingen
BRS
18 -
Vervangen vervoersmiddelen
36
Verpakken
Magazijn verbeteringen en vervangen inventaris werkruimte
50
Arbeidsbemiddeling
Diverse werk- en transportmiddelen
Totaal investeringen
739
Meerjarig investeringsplan en kapitaallasten Jaar Investeringen Kapitaallasten
( x €1.000)
2021
2022
2023
2024
2025
2.285 850
739 982
800 971
800 971
800 971
33
De investeringen bestaan voor het grootste deel uit ICT en huisvesting. De investeringen in huisvesting betreffen de verduurzaming van ons pand aan het Dampten. Voor ICT wordt een deel van de telefoons vervangen en investeren we in technologische toepassingen (zie paragraaf bedrijfsvoering).
34
Bijlage 5. Meerjarig overzicht en bijdrage deelnemende gemeenten Meerjarenbegroting per programma
2022
2023