6.1b Jaarrekening 2021 OD NHN (2022-12)

Publieke Sector Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorende bij de controleverklaring d.d. 13 april 2022 met kenmerk 312018013.22.095

ValidSigned door A. Booij RA op 13-04-2022

Behandeld door het Dagelijks Bestuur: 13 april 2022 Vastgesteld door het Algemeen Bestuur: 13 juli 2022

Inhoudsopgave Inleiding .................................................................................................................... 3 Leeswijzer ................................................................................................................. 5 Samenstelling van het bestuur ................................................................................ 6 Samenvatting financiële verantwoording en begrotingsrechtmatigheid .............. 7 Jaarverslag ............................................................................................................. 11 Programma 1 Milieutaken ...................................................................................... 12 1.1 Algemene doelstellingen ................................................................................. 12 1.2 Programmaplan Uitvoeringstaken .................................................................... 12 1.3 Wat heeft de OD NHN bereikt? ........................................................................ 12 1.3.1 Regulering .............................................................................................. 12 1.3.2 Specialisme en Advies .............................................................................. 13 1.3.3 Toezicht en Handhaving ...........................................................................

14 1.3.4 Samenwerking ketentoezicht..................................................................... 15 1.4 Wat heeft het gekost? .................................................................................... 16 1.5 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien................................. 16

Programma 2 VTH-plustaken ................................................................................. 18 2.1 Algemene doelstellingen ................................................................................. 18 2.2 Uitgelicht ...................................................................................................... 18 2.3 Wat heeft de OD NHN bereikt? ........................................................................ 19 2.3.1 VTH-plustaak Wbb-vergunningverlening ..................................................... 19 2.3.2 VTH-plustaak Regulering Natuurbescherming .............................................. 20 2.3.3 VTH-plustaak Vergunningverlening (Whvbz)................................................ 20 2.3.4 VTH-plustaak Toezicht en Handhaving ........................................................ 21 2.4 Wat heeft het gekost? .................................................................................... 22 2.5 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien................................. 22

Paragrafen............................................................................................................... 23

3.1 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................... 23 3.2 Paragraaf Financiering .................................................................................... 26 3.3 Paragraaf Bedrijfsvoering ................................................................................ 27

Jaarrekening ........................................................................................................... 31

4.1 Balans per 31 december 2021 ......................................................................... 32 4.2 Toelichting op de balans ................................................................................. 32 4.2.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ...................................... 32 4.2.2 Vaste activa ............................................................................................ 33 4.2.3 Vlottende activa ...................................................................................... 34 4.2.4 Vaste passiva .......................................................................................... 35 4.2.5 Vlottende passiva .................................................................................... 37 4.3 Overzicht van baten en lasten ......................................................................... 39 4.4 Toelichting op het overzicht baten en lasten ...................................................... 39 4.4.1 Overzicht incidentele lasten en baten ......................................................... 39 4.4.2 Overzicht per taakveld ............................................................................. 40 4.5 Wet normeringbezoldiging topfunctionarissen ....................................................

40 4.6 Wet op de vennootschapsbelasting................................................................... 41 4.7 EMU-saldo .................................................................................................... 41 4.8 Gebeurtenissen na balansdatum ...................................................................... 42

Controleverklaring.................................................................................................. 43 Bijlagen ................................................................................................................... 44 Bijlage 1 Investeringsoverzicht.............................................................................. 44 Bijlage 2 Stemverhoudingen ................................................................................. 45 Bijlage 3 Productieaantallen Milieutaken ................................................................. 46 Bijlage 4 Productieaantallen VTH-basistaken en VTH-plustaken ................................. 47 Lijst van gebruikte afkortingen .............................................................................. 48

Jaarstukken 2021 OD NHN

Pagina 2 van 49

Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2021 van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN), die bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening 2021. Met deze stukken legt OD NHN verantwoording af aan zijn deelnemende gemeenten en de provincie Noord-Holland. Budgetcyclus 2021 Kadernota DB 04-12-2019 AB 11-03-2020

Begroting DB 08-04-2020 AB 01-07-2020

Begrotingswijziging DB 14-04-2021 AB 07-07-2021

Jaarstukken DB 13-04-2022 AB 13-07-2022

Resultaat Het totaalresultaat van de OD NHN bedraagt €2.111.559,81 te verdelen in het deel Milieutaken €2.052.447,56 en VTH-plustaken €59.112,25. Het rekeningresultaat is opgebouwd uit het exploitatiesaldo van Masterplan ICT €658.697,17, de incidenteel beschikbaar gestelde middelen voor de efficiencyslag €400.000 en het exploitatieresultaat van de taakuitvoering. Realisatie van doelstellingen en ontwikkelingen Voor het tweede opeenvolgende jaar werd de wereld in 2021 geconfronteerd met de gevolgen van de wereldwijde COVID-pandemie. In de eerste helft van het jaar beperkten de landelijk geldende maatregelen de bewegingsvrijheid sterk. Ze werden daarna versoepeld, om aan het einde van het jaar weer te worden aangescherpt. Dit heeft voor de dienstverlening van de OD NHN vooral impact gehad op het aantal vergunningaanvragen, de mogelijkheden om ter plaatse toezicht te houden of te handhaven, en op de positie op de arbeidsmarkt. Daar waar mogelijk - en dat gold voor veel onderwerpen en thema’s - is het werk gewoon voortgezet. Naast het houden van toezicht en het verzorgen van handhaving en vergunningverlening, is ook dit jaar weer actief bijgedragen aan het ‘Pact van Westfriesland’. Ook is subsidie verleend en zijn bijdragen geleverd aan diverse Omgevingsvisies en -plannen. En met het onderwerp ‘Circulair’ zijn inmiddels de eerste stappen gezet in de zorg.

De OD NHN-organisatie kent sinds dit jaar een verder verbeterde ICT-omgeving die op locatie werken moeiteloos faciliteert. Op het terrein van de Toezicht en Handhaving bestonden enkele uitdagingen, waar met name het behouden van de fysieke afstand tijdens de lockdown moeilijk te hanteren bleek. Dit heeft gezorgd voor nieuwe werkwijzen in de tijden dat dit nodig was. Tegelijkertijd is toezicht gehouden en gehandhaafd als er sprake zou zijn van mogelijk onomkeerbare situaties. Het beheer van de fysieke leefomgeving staat volop in de maatschappelijke belangstelling. OD NHN kende in 2021 een drietal complexe dossiers die ook actieve belangstelling op nationaal niveau wekten. Het ging om dossiers over de vergunningverlening rond de Formule 1 in Zandvoort, over Tata Steel en over de Datacenters in Hollands Kroon. De verwachting is dat deze aandacht ook in de komende jaren aanhoudt. Maatschappelijk gevoelige dossiers als deze vereisen integraal werken met andere omgevingsdiensten, gemeenten en provincie. Hierbij is het van belang dat beleid en uitvoering steeds nauwer op elkaar aansluiten. Het huidige landelijke stelsel van omgevingsdiensten is acht jaar geleden ontstaan. Op 4 maart werd over de werking hiervan het kritische, evaluatieve rapport ‘Om de leefomgeving’ gepresenteerd, van de commissie Van Aartsen.

Samen met het Dagelijks Bestuur en met de andere drie omgevingsdiensten die werkzaam zijn in de provincie Noord-Holland, is hierop een reactie geformuleerd. Op enkele terreinen was er sprake van herkenning in de kritische kanttekeningen van het rapport. Bijvoorbeeld in de druk die staat op de robuustheid van de omgevingsdienst – zeker in het licht van de stevige maatschappelijke uitdagingen op het gebied van de fysieke leefomgeving. Tegelijkertijd zijn er in Noord-Holland veel dingen Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 3 van 49

die goed gaan, zoals onder andere de VTH-strategie die in de verschillende regio’s is vastgesteld. Ook de inhoudelijke samenwerking die men met elkaar vindt, mag niet ongenoemd blijven. Zowel binnen de provincie, als landelijk binnen Omgevingsdienst Nederland (ODNL). Hoewel de specialistische aard van de OD NHN-organisatie een unieke positie op de arbeidsmarkt geeft, bleek de werving van nieuw en het behoud van zittend personeel een extra uitdaging in COVID-tijd. Selectieronden en inwerkperiodes moesten grotendeels digitaal worden georganiseerd. Met name voor de jongere aanwas vanuit het Traineeship werd dit nogal eens als lastig ervaren. Ook het binden van mensen aan een ‘digitale organisatie’ gaf een nieuwe dimensie aan het werkgeverschap. Onder leiding van een nieuwe directeur is daarom vanaf de lente extra aandacht gegeven aan manieren om in tijden van fysieke afstand tóch een warm gevoel van binding te organiseren. Enkele hoogtepunten uit het afgelopen jaar die de OD NHN graag benoemt, zijn het implementatietraject van het Nieuw Centraal Systeem, Green Deal Zorg en het uitstel van de Omgevingswet. Het implementatietraject Nieuw Centraal Systeem (NCS) verloopt naar verwachting als het gaat om de kwalitatieve doelstellingen. Tegelijkertijd is de datum van 1 januari 2022 ‘in de lucht’ niet geheel haalbaar gebleken.

Hierover zijn de leden van het Algemeen Bestuur door middel van een AB Memo op 17 december geïnformeerd. Naar verwachting wordt NCS in de komende maanden opgeleverd. Daarnaast is de Green Deal Zorg in 2021 met vijf Zorginstellingen voortgezet. Het Dijklander Ziekenhuis heeft hiermee op de Milieubarometer ‘brons’ gehaald. En dat terwijl de coronamaatregelen een grote impact hebben gehad op de toename van het afval. Verder blijkt dat het werken onder het nieuwe Omgevingswet-stelsel nog even op zich laat wachten. De implementatie van de Omgevingswet is na uitstel van 1 januari 2022 naar 1 juli 2022 wederom uitgesteld tot een nader bekend te maken datum. Dit uitstel geeft de OD NHN enerzijds de tijd om de implementatie van een Nieuw Centraal ICT-Systeem later uit te voeren. Aan de andere kant is de OD NHN, samen met zijn gemeentelijke partners en provincie, al enige tijd aan het warmlopen voor de nieuwe situatie met een programmaorganisatie. Zo is bij het werken aan maatschappelijke opgaven voor de gemeenten/provincie de beleidscyclus omgevingsrecht uitgangspunt. Bij de uitvoering van de kerninstrumenten van de cyclus - visie, plan, programma, vergunning - moeten afdelingen, waaronder de OD NHN, integraal worden betrokken. Hiervoor moeten de verschillende afdelingen onderling (nieuwe) samenwerkingsafspraken vastleggen.

Om deze aanpak voort te kunnen zetten is in december 2021 een begrotingswijziging voorgelegd die niet is gehonoreerd. Daarmee is de focus voor het gereedmaken van de organisatie verschoven van extern naar intern. Quinten Foppe Directeur Omgevingsdienst Noord-Holland Noord

Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 4 van 49

Leeswijzer In deze jaarstukken volgt allereerst een samenvatting financiële verantwoording waarin op hoofdlijnen wordt ingegaan op het bereikte resultaat 2021 en inzicht wordt gegeven in taakstelling over de jaren heen. Daarna volgen de twee onderdelen JAARVERSLAG en JAARREKENING. In het jaarverslag wordt ingegaan op de programmaverantwoording en de verplichte paragrafen. In het hoofdstuk Jaarrekening is de balans met toelichting en de overzichten van baten en lasten met de toelichtingen hierop opgenomen. Alle bedragen in deze begroting zijn x € 1 weergegeven, tenzij anders vermeld. In 2021 heeft de OD NHN milieutaken uitgevoerd voor zeventien gemeenten en de provincie NoordHolland. De OD NHN heeft in 2021 twee financieringsstromen: namelijk de Milieutaken (deel 1) sinds de oprichting in 2014 en de in 2016 overgekomen VTH-plustaken van de provincie Noord-Holland Noord (deel 2). Het gevolg hiervan is dat in de jaarstukken een categorisering is aangebracht in de programmaverantwoording en de financiële verantwoording. De financiële tabellen zijn zowel in totaal OD NHN opgebouwd (oranje) als in de separate Milieutaken (groen) en VTH-plustaken (blauw). In bijlage 1 vindt u het investeringsoverzicht, in bijlage 2 de stemverhoudingen en in bijlagen 3 en 4 zijn de productieaantallen per taak opgenomen.

De jaarstukken zijn opgesteld met in achtneming van de regelgeving uit het Besluit begroting en verantwoording (BBV).

Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 5 van 49

Samenstelling van het bestuur De OD NHN is een professionele opdrachtnemer die op een efficiënte manier en volgens geldende kwaliteitsstandaarden uitvoering geeft aan de opgedragen taken op het gebied van de fysieke leefomgeving in Noord-Holland Noord. De deelnemende gemeenten zijn Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec, Texel en de provincie Noord-Holland. Het is een Gemeenschappelijke Regeling, waarbij sprake is van verlengd openbaar bestuur. De Gemeenschappelijke Regeling kent een Algemeen Bestuur (AB) en een Dagelijks Bestuur (DB). Op 31 december 2021 is de samenstelling van het bestuur als volgt: Algemeen Bestuur Het Algemeen Bestuur bestaat uit de wethouders milieu van de aangesloten gemeenten en de gedeputeerde milieu van de provincie Noord-Holland: Dhr. M.C. Uitdehaag Dhr. R.G. te Beest Dhr. K. Valkering Dhr. P. Slettenhaar Dhr. M. Wouters Mw. Y. Roos-Bakker Mw. E. Heutink Mw. A. Groot Dhr. P. van Diepen Dhr. T.J.M. Groot Dhr. S. Bashara Mw. R. van Dolder Dhr. A. Jongenelen Mw. A. van Langen Dhr. R.W. Tesselaar Dhr. H. Heddes Dhr. N. Slagter Dhr. E. Kooiman Dhr. E. Stigter

gemeente Texel (onafhankelijk voorzitter) gemeente Alkmaar gemeente Bergen gemeente Castricum gemeente Den Helder gemeente Drechterland gemeente Enkhuizen gemeente Heerhugowaard gemeente Heiloo gemeente Hollands Kroon gemeente Hoorn gemeente Koggenland gemeente Langedijk gemeente Medemblik gemeente Opmeer gemeente Schagen gemeente Stede Broec gemeente Texel provincie Noord-Holland

Dagelijks Bestuur Dhr. M.C. Uitdehaag Dhr. S. Bashara Dhr. T.J.M. Groot Dhr. A. Jongenelen Dhr. E. Stigter Dhr. Q. Foppe

gemeente Texel (onafhankelijk voorzitter) gemeente Hoorn (plaatsvervangend voorzitter) gemeente Hollands Kroon gemeente Langedijk provincie Noord-Holland directeur OD NHN (secretaris)

Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 6 van 49

Samenvatting financiële verantwoording en begrotingsrechtmatigheid Deze paragraaf geeft in hoofdlijnen inzicht in het financieel resultaat over het boekjaar 2021. Het totaalresultaat van de OD NHN bedraagt €2.111.560, te verdelen in het deel Milieutaken €2.052.448 en VTH-plustaken €59.112.

OD NHN totaal

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Baten

€

22.885.690

€

20.865.917

€

22.781.304

Lasten

€

20.262.236

€

21.649.508

€

20.879.870

Gerealiseerd saldo baten en lasten

€

2.623.454

€

-783.591

€

1.901.433

174.000

€

210.126

Raming 2021

Toevoegingen reserves: - Algemene Reserve - Algemene Reserve t.b.v. comp. Deelnemers - Bestemmingsreserve VTH-plustaken - Bestemmingsreserve Masterplan ICT Onttrekkingen reserves: - Bestemmingsreserve Omgevingswet

€

220.061

- Impuls cultuur en mensontwikkeling

€

€

101.530

- Bestemmingsreserve Masterplan ICT

€

462.000

€

783.591

€

210.126

€

€

2.111.560

- Bestemmingsreserve VTH-plustaken - Resultaat 2020 Subtotaal reservemutaties Gerealiseerd resultaat

€ €

174.000 2.797.454

-

Overzicht exploitatiesaldo milieutaken (dit overzicht bevat de lasten en baten van programma 1 ‘Milieutaken’ en het aan milieutaken toegerekende deel van programma 3 ‘Overhead’): Milieutaken

Realisatie 2020

Baten

€

14.383.910

€

12.676.612

€

14.579.269

Lasten

€

13.579.256

€

13.281.714

€

12.736.948

€

804.654

€

-605.102

€

1.842.321

€

174.000

€

220.061

€

210.126

- Bestemmingsreserve Masterplan ICT

€

283.511

- Impuls cultuur en mensontwikkeling

€

101.530

€

605.102

€

210.126

€

€

2.052.448

Gerealiseerd saldo baten en lasten

Realisatie 2021

Raming 2021

Toevoegingen reserves: - Algemene Reserve - Bestemmingsreserve Masterplan ICT Onttrekkingen reserves: - Bestemmingsreserve Omgevingswet

Subtotaal reservemutaties

€

174.000

Gerealiseerd resultaat

€

978.654

-

In het kader van de begrotingsrechtmatigheid wordt in het bovenstaande overzicht inzichtelijk gemaakt hoe de extra lasten die gemaakt zijn rondom de milieutaken worden gedekt door de (bijbehorende) extra baten van de deelnemers. Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 7 van 49

Overzicht exploitatiesaldo VTH-plustaken (dit overzicht bevat de lasten en baten van programma 2 ‘VTHplustaken’ en het aan VTH-plustaken toegerekende deel van programma 3 ‘Overhead’): VTH-plustaken

Realisatie 2020

Baten

€

Raming 2021

8.501.780

€

8.189.305

Realisatie 2021 €

8.202.034

Lasten

€

6.682.981

€

8.367.794

€

8.142.922

Gerealiseerd saldo baten en lasten

€

1.818.800

€

-178.489

€

59.112

- Bestemmingsreserve Masterplan ICT

€

178.489

Subtotaal reservemutaties

€

178.489

€

0

€

59.112

Toevoeging reserves: - Bestemmingsreserve VTH-plustaken - Bestemmingsreserve Masterplan ICT Onttrekkingen reserves: - Bestemmingsreserve VTH-plustaken

Gerealiseerd resultaat

€

1.818.800

In het kader van de begrotingsrechtmatigheid wordt in het bovenstaande overzicht inzichtelijk gemaakt hoe de lasten die gemaakt zijn rondom de VTH-plustaken worden gedekt door de baten. De bijdrage van de provincie wordt vergeleken met de totale lasten die voor deze taken zijn gemaakt op programma 2 en programma 3. Ontwikkeling van het resultaat Overhead Exploitatiesaldo Masterplan ICT Bij de start van het Masterplan ICT is inzichtelijk gemaakt welke acties moesten plaatsvinden en welke financiële consequenties daarbij horen. Wanneer deze kosten daadwerkelijk zouden worden gemaakt, was niet met zekerheid te zeggen. Zeker omdat de uitvoering was vertraagd in verband met de besluitvorming rondom het nieuwe Omgevingswet-stelsel. Om de beschikbaar gestelde gelden voor het Masterplan ICT die door mogelijke vertraging niet in het betreffende jaar konden worden uitgegeven buiten het rekeningresultaat te houden, is een bestemmingsreserve Masterplan ICT gevormd. In deze bestemmingsreserve worden de exploitatieoverschotten en -tekorten per jaar verrekend die door verschuiving in de tijd ontstaan. In 2021 was er een exploitatieoverschot van totaal €658.697,-. Inmiddels is de uitvoering van het Masterplan ICT in volle gang met zeer positieve resultaten.

Uit de berekeningen die gemaakt zijn per 31-12-2021 (paragraaf Bedrijfsvoering) kan geconcludeerd worden dat het storten van het exploitatiesaldo 2021 niet nodig is. Efficiency In de Kadernota 2020 is opgenomen: “Als gevolg van de uitwerking van het Masterplan ICT uit 2017 wordt de bedrijfsvoering versterkt en in het primair proces doelmatiger gewerkt. De RUD (Regionale Uitvoeringsdienst) werkt – bij een gelijkblijvend takenpakket – op termijn met minder mensen, overhead en materiële lasten. Dit levert vanaf 2019 een efficiencybesparing op die is verwerkt in de meerjarige begroting. Echter, de uitvoering van het masterplan is pas op 1 mei 2018 opgestart in verband met de bestuurlijke besluitvorming. Het later realiseren van de efficiency zorgt voor een correctie van de begroting zoals opgenomen in het overzicht Verloop meerjarenperspectief 2020 – 2023.” Via deze Kadernota is hiervoor incidenteel € 400.000 toegekend. De OD NHN heeft deze efficiency echter al in 2020 gerealiseerd waardoor ook deze beschikbare middelen via het rekeningresultaat vrij vallen. Extra taken In 2021 heeft de provincie €1,6 miljoen aan extra taken (lumpsum) belegd bij de OD NHN. Deze zijn gebaseerd op een uurtarief inclusief overhead. Aangezien de middelen voor de kosten uitgaan, zorgt dit voor een positief resultaat op overheadkosten.

Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 8 van 49

Ontwikkeling van het resultaat Milieutaken

Personeelskosten Masterplan ICT Efficiency Kadernota 2020 Overhead Resultaat

€ 973.441,24 € 406.785,37 € 266.586,00 € 405.634,95 € 2.052.447,56

De begroting moet volgens het Besluit begroting en verantwoording (BBV) structureel in evenwicht zijn. In het betreffende begrotingsjaar moeten structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Incidentele lasten mogen gedekt worden door zowel structurele als door incidentele baten. Dit betekent voor de OD NHN dat er voor de financiering via de lumpsum vast personeel kan worden aangetrokken. Alle extra incidentele middelen via offertes en het opplussen van het uitvoeringsprogramma zijn incidenteel. Met deze middelen kan de OD NHN externen inhuren om zo de taken te kunnen verrichten. In 2021 waren de structurele baten voor de milieutaken vastgesteld op €12,7 miljoen. Hiervoor (74%) kan vast personeel worden aangetrokken. Daar bovenop is door de deelnemende gemeenten in 2021 aan de OD NHN €1,5 miljoen aan incidentele middelen gegund. Zoals al vaker is aangegeven, is het krijgen van goed personeel lastig en kost tijd. Dit geldt voor zowel inhuur als vast personeel. De consequentie van het buiten de lumpsumfinanciering houden van middelen is dat de OD NHN zeer afhankelijk is van de markt. Hierdoor realiseert de OD NHN een heel positief rekeningresultaat als het gaat om de personeelskosten van bijna een miljoen, maar konden niet alle taken worden uitgevoerd.

Het huidige personeel probeert de extra taken op te vangen, met als consequentie dat de werkdruk te hoog is en medewerkers functies elders gaan accepteren. Het Masterplan ICT levert een positief resultaat op van ruim €0,4 miljoen. De bestemmingsreserve is toereikend voor het gehele plan, zodat deze middelen via het rekeningresultaat kunnen worden gerestitueerd. In haar Kaderbrief 2021 heeft de provincie Noord-Holland €1,6 miljoen toegevoegd aan de lumpsum voor een extra impuls op de uitvoering van Wet natuurbescherming en stikstof door de OD NHN. Deze zijn gebaseerd op een uurtarief inclusief overhead. De werkelijke overheadkosten worden elk jaar bij de jaarrekening naar rato van de lumpsumbijdrage verdeeld, wat voor 2021 een voordeel met zich meebrengt voor zowel de VTH-plustaken van de provincie als de Milieutaken. Door de pandemie opleidingskosten.

bestaat

het

positieve

rekeningresultaat

voor

€67.000

aan

niet-benutte

In de vierde kwartaalrapportage van het Uitvoeringsprogramma 2021 worden de details van de verrichte werkzaamheden en eventuele verschillen per deelnemer toegelicht. Ontwikkeling van het resultaat VTH-plustaken

Personeelskosten Masterplan ICT Efficiency Kadernota 2020 Overhead

-396.899,87 251.911,80 133.414,00 70.686,32 59.112,25

Het positieve rekeningresultaat wordt veroorzaakt door het Masterplan ICT. De bestemmingsreserve is toereikend voor het gehele plan, zodat een kwart miljoen van het beschikbaar gestelde budget via het rekeningresultaat kan worden gerestitueerd. Het voordeel op overhead, het eerder realiseren van het efficiencyvoordeel en het hierboven genoemde Masterplan ICT zorgt voor een positief rekeningresultaat. Het rekeningresultaat zonder deze meevallers Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 9 van 49

zou een negatief rekeningresultaat opleveren. Dit negatieve rekeningresultaat is het gevolg van de extra inzet voor stikstof. Stikstof Provinciale Staten hebben op 29 juni 2020 de provinciale Kaderbrief 2021 vastgesteld. In deze kaderbrief stellen Provinciale Staten extra budget beschikbaar voor de uitvoering van de Wet natuurbescherming (Wnb). Het gaat, naast de verhoging van het intensiteitsniveau, om extra budget voor stikstof van €661.310 voor het jaar 2021. Overschrijding van het budget zou gedekt kunnen worden uit de bestemmingsreserve VTH-plus.

Rekening Stikstof Stikstof Stikstof

Afdeling VTH-plustaken Overhead VTH-plustaken Groen VTH-plustaken Toezicht en Handhaving

Budget 240.915,00 309.086,00 111.309,00 661.310,00

Gerealiseerd 299.054,76 911.928,61 283.557,44 1.494.540,81

Toezicht en Handhaving Net als 2020 gaat ook 2021 de geschiedenis in als een COVID-19 jaar, waardoor Toezicht en Handhaving in aangepaste vorm hebben plaatsgevonden. De afdeling Toezicht en Handhaving heeft een beperkt negatief saldo na toekenning van de extra middelen. Deze overschrijding wordt veroorzaakt door de hierboven genoemde extra inzet rondom stikstof. Regulering Leefomgeving In de tweede helft van 2020 zijn vanuit de provincie extra middelen beschikbaar gekomen. Het betreft middelen voor de intensivering van de uitvoering van de Wnb én extra middelen voor de uitvoering van de stikstoftaken. In 2020 en begin 2021 is nadrukkelijk in de personele bezetting geïnvesteerd. In 2021 is de bezetting voor stikstof daarmee in totaal – tijdelijke inhuur en vast – met ruim 5 fte toegenomen. Op basis van de kwaliteitsimpuls voor ruimtelijke ingrepen (K+V-rapporten) is een extra budget toegekend voor 2,79 fte. De werving van de benodigde vergunningverleners B is goeddeels gelukt en één medewerker is van een B- naar een A-functie doorgestroomd. Ook voor de OD NHN geldt dat het moeilijk en vooral tijdrovend was om medewerkers te werven. Gekwalificeerd personeel blijft schaars, dus wordt geïnvesteerd in het zelf opleiden van jonge medewerkers.

Als gevolg van personeelsverloop (bij detacheerders) is het nog wel een uitdaging om op sterkte te blijven en de juiste kennis en ervaring binnenboord te houden. De OD NHN zet hier – langs verschillende sporen – gericht op in. Specialisme en Advies Als gevolg van diverse personele verschuivingen en omdat de gemeente Alkmaar (als zelfstandig bevoegd gezag gemeente voor de Wbb) bijna alle bodemtaken heeft overgedragen aan de OD NHN, is er een nieuwe medewerker aangetrokken. Hiermee zijn er nu vier vaste medewerkers en twee inhuurmedewerkers voor de Wbb-taken en is de duurzame robuustheid van het team toegenomen.

Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 10 van 49

Jaarverslag

Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 11 van 49

Programma 1 Milieutaken 1.1 Algemene doelstellingen De belangrijkste algemene doelstellingen voor de OD NHN zijn: Proactief informeren van bestuurders a. Driemaal per jaar een bestuursrapportage, waarin het bestuur wordt geïnformeerd over ontwikkelingen, financiën, productie, personeelszaken en risicomanagement. b. Tijdig toezenden van informatie voor de bestuursvergadering en in algemene zin geen nazendingen. Periodiek informeren opdrachtgever Diverse overlegmomenten met deelnemers gezamenlijk via opdrachtgever-opdrachtnemerrelaties (OGON) en één op één via de accounthouder en milieucoördinator van deelnemer. Uitvoeringskwaliteit op landelijk niveau Voldoen aan kwaliteitscriteria 2.1. Uitvoeren jaarprogramma Productie en prestaties over meerdere jaren binnen bandbreedte van 90%-110% van budget.

1.2 Programmaplan Uitvoeringstaken De OD NHN voert binnen het daartoe aangewezen werkgebied de overgedragen milieutaken uit. De OD NHN is een Omgevingsdienst voor de uitvoering van de vergunningverlening, toezicht- en handhavingstaken gerelateerd aan diverse milieuwetten en de Wet natuurbescherming, zwemwater en verkeer/vaarwegen en aan aantal specialistische milieutaken als geluid, lucht, bodem en externe veiligheid. De doelstelling van de OD NHN is om bij de uitvoering van de genoemde taken te voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria, te zorgen voor specialismenvorming op inhoud en een bijdrage te leveren aan een constante en eenduidige taakuitvoering in de regio. Zo is er een regionale VTH-strategie ter vaststelling aangeboden aan de gemeenten en provincie.

1.3 Wat heeft de OD NHN bereikt? De bestuursrapportages zijn opgeleverd volgens de planning. Deze jaarrapportage is de derde rapportage. De Tertaalrapportages zijn in 2019 Kwartaalrapportages geworden, die voor de individuele opdrachtgevers worden gemaakt. Hierin wordt specifieker ingegaan op de geleverde diensten en aansluitingen op de betreffende uitvoeringsprogramma’s. In bijlage 3 zijn productieaantallen opgenomen.

1.3.1 Regulering Wat wilde de OD NHN bereiken? Door adequate, professionele en transparante uitvoering van vergunningprocedures draagt de OD NHN bij aan het schoon, veilig, gezond en duurzaam wonen, werken en recreëren in de fysieke leefomgeving van de regio Noord-Holland Noord. Daarnaast draagt de OD NHN actief bij aan het oplossen van de grote maatschappelijke vraagstukken van deze tijd rond de fysieke leefomgeving. Wat heeft de OD NHN daarvoor gedaan (en wat was de invloed van corona hierop)? Ook in 2021 heeft de afdeling Regulering Leefomgeving gewerkt volgens de door haar beschreven en vastgelegde werkprocessen. De zelf ontwikkelde standaardsjablonen zijn onderhouden en tegelijkertijd kijkt de afdeling vooruit naar de Omgevingswet. Dit bevorderde, naast de collegiale toets van de producten, een uniforme werkwijze. De producten zijn via vaste procedures en termijnen geleverd. De OD NHN zorgde er zo voor dat vergunningaanvragen en meldingen over het algemeen binnen de (wettelijke) termijnen zijn afgehandeld en dat deze zijn beoordeeld op juistheid en volledigheid. Tevens is op de gevraagde Wabo-adviezen juist en tijdig geadviseerd. Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 12 van 49

Omdat het ook voor de milieutaken moeilijk is om goed gekwalificeerd en ervaren personeel te vinden komt de tijdigheid langzaamaan wel onder druk te staan. Uitzonderlijke gevallen zijn met de initiatiefnemer en/of de opdrachtgever besproken. Naast het noodzakelijke werven van nieuw personeel vonden binnen de verschillende kennisgroepen technische overleggen plaats. Hierin werd kennis gedeeld en is nieuwe/gewijzigde wetgeving besproken en op consequenties voor de producten beoordeeld. Dit gold in 2021 uiteraard vooral voor de voorbereiding op de Omgevingswet. De coronapandemie heeft geen direct merkbaar effect gehad op de werkvoorraad van de afdeling. De procedures zijn conform de werkprocessen opgepakt. In bijlage 3 is een overzicht te vinden van de gerealiseerde producten in 2021.

1.3.2 Specialisme en Advies Wat wilde de OD NHN bereiken? Het doel is om de huidige en toekomstige leef- en werkomgeving van inwoners in Noord-Holland Noord schoner, gezonder, duurzamer en veiliger te maken. Dat is gedaan door specifieke integrale kennis in te brengen die ten goede komt aan een verantwoorde programmering van milieutaken en milieubeleidsuitvoering. Verder worden adequate en kwalitatief hoogstaande adviezen verstrekt die bijdragen aan milieuverantwoorde ruimtelijke plannen en ontwikkelingen. Ook worden de Wbbvergunningaanvragen en meldingen binnen de (wettelijke) termijnen afgehandeld en beoordeeld op juistheid en volledigheid. Essentieel is verder de inbreng van specialistische expertise op het gebied van geluid, lucht, licht, bodem, duurzaamheid, natuur en externe veiligheid in vergunningverlenings- en toezicht- en handhavingstrajecten met het oog op kwaliteit, duurzaamheid en integraliteit. De afdeling Specialisme en Advies werkt daarbij vanuit vertrouwen en draagvlak in de omgeving en stelt burgers en bedrijven centraal en niet de regels. Daarbij is anticiperen op de Omgevingswet en/of uitvoering geven aan de Omgevingswet leidend. Wat heeft de OD NHN daarvoor gedaan? De afdeling Specialisme en Advies voert de werkzaamheden uit die vallen binnen het programma ‘Specialisme’ met circa veertig goed opgeleide en gedreven medewerkers.

Vaste procedures met termijnbewaking, werkinstructies en collegiale toetsing garanderen dat de toetsingen en beoordelingen uniform en binnen de gestelde termijnen worden uitgevoerd. Dankzij de in eigen huis ontwikkelde standaardsjablonen hanteren de adviseurs en vergunningverleners een uniforme werkwijze. Binnen de disciplines geluid, lucht, licht, bodem, duurzaamheid, natuur en externe veiligheid vinden technische overleggen plaats waarin kennis wordt gedeeld en nieuwe/gewijzigde wetgeving wordt besproken. Omgevingswet De OD NHN heeft, vooruitlopend op de Omgevingswet, onder andere de volgende zaken uitgevoerd: Het bodeminformatiesysteem is gescreend om in beeld te brengen welke bodemlocaties onder de warme overdracht van bodemtaken tussen gemeenten en provincie vallen. Het bodeminformatiesysteem is Omgevingswetproof gemaakt. In verband met de Omgevingswet is een compleet en actueel geografisch overzicht van alle windturbines in Noord-Holland Noord opgesteld. Ook zijn er met het oog op de Omgevingswet voorbereidingen getroffen voor het vastleggen van de Basisgeluidemissie (BGE) van wegen. In 2021 is voor de laatste vier geluidsaneringsprojecten een voorbereidingssubsidie verleend. Dit betekent dat de OD NHN 36 saneringsprojecten in uitvoering heeft met in totaal 3954 woningen die worden gesaneerd.

Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 13 van 49

-

-

De bouw van het nieuwe Register Externe Veiligheid (REV) is afgerond door het ministerie. Ook is het project ‘Buisleidingen’ afgerond en met de gemeenten gedeeld om, als dat nodig is, de omgevingsplannen op het project aan te passen. De actualisatie van een deel van de gezoneerde bedrijventerreinen is zo goed als afgrond.

Stikstofreductie Op 1 juli 2021 is de Wet en besluit stikstofreductie en natuurverbetering in werking getreden. De wet bevat het totale pakket aan landelijke stikstofreducerende maatregelen, met inbegrip van de eis om alle bouwplannen vooraf door te (laten) rekenen op stikstofemissie en -depositie. Deze maatregel is voor gemeenten en initiatiefnemers lastig vanwege de doorlooptijd en de kosten. Om dit proces te versnellen en de kosten te reduceren zijn voor zeven gemeenten stikstofkaarten opgesteld. Deze maken direct duidelijk of in een gebied maximaal twee, vijf of elf woningen gebouwd mogen worden. Zónder dat deze kleinschalige plannen afzonderlijk doorgerekend hoeven te worden. Het biedt de betreffende gemeente het voordeel dat zij niet meer alle afzonderlijke plannen hoeft te beoordelen en te controleren. Een enorme winst en de resultaten over de tweede helft van 2021 laten ook een duidelijke daling zien in het aantal Aerius-berekeningen dat moet worden uitgevoerd. Verduurzaming De OD NHN zet zich in voor de gemeenten om de verduurzaming en energietransitie in de regio NoordHolland Noord te versnellen. Daarom is in samenwerking met alle stakeholders een koersdocument opgesteld waarin is opgenomen hoe duurzaamheid een prominente pijler wordt in het aanbod van de OD NHN. Circulair Belangrijk onderwerp daarin is ook de circulaire economie.

Zowel in de regio als richting het overleg ODNL/IPO is meegeholpen aan en een basis gelegd voor een landelijke ontwikkeling op het gebied van circulaire economie. Mede door de kennis en inzet van de OD NHN zijn een aantal pilots in het land opgestart. Meerdere van die pilots zijn in Noord-Holland Noord uitgevoerd, zoals de Circulaire Betonketen, Circulaire Transitie bij de Agrarische Sector en Circulaire Transitie bij Natuur. Aardgasvrij 2021 was het tweede campagnejaar voor Wij doen wat. Een campagne over aardgasvrij wonen, gericht op inwoners uit Noord-Holland Noord. De campagne neemt inwoners mee in de overgang naar aardgasvrij wonen in 2050, informeert over de rol van de gemeente en over wat inwoners zelf kunnen doen. De campagne is een samenwerking van vijftien gemeenten in Noord-Holland, het Duurzaam Bouwloket en de Omgevingsdienst NHN. De campagne kent een looptijd van drie jaar. Eind 2021 was de Transitievisie Warmte van alle gemeenten gereed. In de visie regelen gemeenten wanneer en hoe gebieden en/of wijken overstappen op andere warmtebronnen. Tijdens de verandering wijst de website wijdoenwat.nl bewoners de weg naar onafhankelijk advies dat aansluit bij de visie van hun eigen gemeente.

Duurzame huizen Na de succesvolle editie van de West-Friese Duurzame Open Huizen Dag in 2019, heeft de OD NHN een coronaproof en digitale editie georganiseerd: ‘Gluren bij duurzame buren’. In 2021 vond dit evenement plaats in West-Friesland en regio Alkmaar. Corona Bij de afdeling Specialisme en Advies heeft de pandemie geen effect gehad op de kwantiteit van de werkzaamheden op het gebied van geluid, bodem, natuur, externe veiligheid en duurzaamheid. In 2021 is bij de meeste gemeenten de vraag naar specialistisch advies hoger geweest dan voorgaande jaren. Ook het aantal aanvullende opdrachten is toegenomen.

1.3.3 Toezicht en Handhaving Wat wilde de OD NHN bereiken? De OD NHN bereikt met toezicht bewustwording van de geldende regelgeving. Effect hiervan is een verhoogde mate van naleving van die regelgeving en vermindering van het aantal incidenten, klachten en handhavingsverzoeken. De Omgevingsdienst NHN handhaaft overtredingen op een open, eenduidige Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 14 van 49

en voortvarende wijze en zorgt zo voor een gevoel van veiligheid bij de burger, een verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving en versterking van het vertrouwen in de overheid bij de uitvoering van haar taken. Wat heeft de OD NHN daarvoor gedaan en welke invloed had de pandemie hierop? In verband met de noodmaatregelen met betrekking tot de coronaproblematiek besloot de OD NHN dat vanaf 1 januari alleen nog fysieke controles werden uitgevoerd in die situaties waarbij sprake is van een onomkeerbare situatie. Dit zijn situaties die kunnen optreden als de OD NHN geen toezicht en/of handhaving toepast en die niet kunnen worden hersteld of die een direct gevaar kunnen opleveren (asbestsaneringen, bodemsaneringen, calamiteiten, klachten). Er is gewerkt met alternatieve werkvormen en alternatieve werkzaamheden voor de uitvoering van het programma die bijdragen aan het doel van de inzet van de OD NHN; de bescherming van mens en milieu. Per 1 maart 2021 is besloten naast de controles bij onomkeerbare gevolgen ook de controles bij de zwaarste categorie bedrijven weer uit te voeren. Per 1 mei is, vanwege de landelijke versoepeling van de coronamaatregelen, besloten de controlewerkzaamheden weer op de normale manier uit te voeren. Dit natuurlijk wel met in achtneming van de landelijke RIVM-maatregelen.

Medio december heeft de OD NHN vanwege de aangescherpte coronamaatregelen opnieuw moeten besluiten alleen controles met onomkeerbare gevolgen uit te voeren. In totaal heeft de OD NHN 19 weken (36% van de beschikbare tijd) geen fysieke controles bij bedrijven kunnen uitvoeren. De hierbij opgelopen achterstand is niet ingelopen in 2021. Door de landelijke coronamaatregelen zijn in 2021 zo goed als geen evenementen georganiseerd. Omdat deze evenementen geen doorgang vonden was het ook niet nodig de circa 130 geluidcontroles bij evenementen uit te voeren. In verband met deze uitzonderlijke situatie is besloten om het budget dat niet is besteed aan het uitvoeren van deze controles, terug te geven aan de gemeenten en/of de mogelijkheid te geven dit budget in te zetten voor andere taken bij de OD NHN. Deze verrekening heeft eind 2021 plaatsgevonden. In 2021 heeft de afdeling Toezicht en Handhaving afscheid genomen van zeven medewerkers (waarvan drie met pensioen en één medewerker met een andere functie binnen de OD NHN) die zich bezighielden met de uitvoering van de gemeentelijke milieutaken. De OD NHN is erin geslaagd om in een moeilijke arbeidsmarkt, waar geschikt en ervaren personeel lastig te vinden is, negen nieuwe medewerkers aan te trekken. Deze nieuwe medewerkers zijn in het lopende het jaar aangesteld vanwege procedures en opzegtermijnen.

Het inwerken van deze medewerkers is door toedoen van de coronamaatregelen lastiger dan normaal en heeft tot gevolg dat zij minder snel productief zijn voor de uitvoering van de taken.

1.3.4 Samenwerking ketentoezicht Wat wilde de OD NHN bereiken? Goede samenwerking met partners en maximale informatieverzameling en -deling. Het hiermee verkregen beeld van activiteiten, problemen en naleefgedrag wordt gebruikt voor een zo efficiënt mogelijke inzet van menskracht en middelen om de algemene doelstellingen van de OD NHN te behalen. Wat heeft de OD NHN daarvoor gedaan? Afstemming en samenwerking tussen strafrechtelijke en bestuursrechtelijke handhaving en het verhogen van de naleving, de kwaliteit of de veiligheid van een handeling of zaak, dat zich uitstrekt over alle partijen die achtereenvolgens betrokken zijn bij deze handeling of zaak. Milieuvluchten: regelmatig milieuvluchten uitvoeren over bedrijven en locaties in het vrije veld met als doel het verkrijgen van inzicht en het verminderen van overtredingen. Informatie over gewijzigde wet- en regelgeving met betrekking tot bedrijfsmatige activiteiten die onder het takenpakket van de OD NHN vallen, wordt aan de betrokken branches en ondernemingen beschikbaar Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 15 van 49

gesteld. Afhankelijk van het onderwerp wordt daarbij gebruik gemaakt van diverse media zoals nieuwsbrieven of de website van de OD NHN. Ondermijning heeft in 2021 een vlucht genomen; de OD NHN wordt steeds vaker benaderd en betrokken bij het tegengaan van ondermijning. Er worden met de partners gezamenlijke handhavingsacties georganiseerd en afspraken gemaakt. Alle medewerkers van Toezicht en Handhaving hebben in samenwerking met andere handhavingsorganisaties een cursus ‘Herkennen van drugslabs’ gevolgd en samen met de andere omgevingsdiensten en de politie zijn protocollen opgesteld hoe om te gaan met dumpingen van drugsafval. In 2021 heeft de OD NHN al twaalf maal te maken gehad met dumpingen van drugsafval in het gebied Noord-Holland Noord. De samenwerking met verschillende partijen moet worden geformaliseerd en onderhouden. Met name als het gaat om de volgende onderwerpen: a. b. c. d. e. f. g.

BSBM (bestuurlijke strafbeschikking) domein 2: milieu (o.a. Omgevingsdiensten NoordHolland, Openbaar ministerie, bevoegd gezag); Calamiteiten en rampen vergunningen/bestemmingsplannen Veiligheidsregio NoordHolland Noord (VRNHN), GGD en gemeenten; Afvalwater met Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK); boa met strafrechtelijke handhaving en boa-registratiesysteem; Afgestemd toezicht (met VRNHN); Samenwerking vier omgevingsdiensten; Aansluiten op Inspectieview in overleg met Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

1.4 Wat heeft het gekost? Tabel 1.4.1: Baten en lasten OD Uitvoeringstaken

Realisatie 2020

Totaal baten

€ 14.383.910

€ 12.676.612

€

14.579.269

Totaal lasten

€ 13.579.256

€ 13.281.714

€

12.736.948

Saldo baten en lasten voor reserve mutaties

€ 804.654

-€ 605.102

€

1.842.321

Mutaties reserves

€ 174.000

€ 605.102

Resultaat

€ 978.654

€

Begroting 2021

Realisatie 2021

0

€ 210.126 € 2.052.448

1.5 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien Tabel 1.5.1: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting (vpb) en onvoorzien (volgens vernieuwde BBV) 2021

Baten

Lasten

Saldo

Programma 1 Milieutaken

€ 9.623.042

€ 8.659.189

€0

Algemene dekkingsmiddelen Overhead

€ 963.854

€ 4.956.227

€ 4.077.760

€ 878.467

Heffing vpb (vrijgesteld)

€0

Bedrag onvoorzien

€0

Saldo van baten en lasten Mutaties in reserves Resultaat

Jaarverslag 2021 OD NHN

€ 14.579.269

€ 12.736.948

€ 1.842.321

€ 210.126

€0

€ 210.126

€ 14.789.396

€ 12.736.948

€ 2.052.448

Pagina 16 van 49

De algemene dekkingsmiddelen betreffen inkomsten die vrij besteedbaar en daarmee bestuurlijk afweegbaar zijn. De besteding van deze inkomsten is niet gerelateerd aan een vooraf bepaald doel (programma). Binnen de OD NHN zijn de middelen die beschikbaar gesteld worden door de deelnemende gemeenten aan de betreffende programma’s gekoppeld. Tabel 1.5.2: Overhead per discipline Rekening 2021

% t.o.v. de totale begrote lasten

Personele overhead

€ 2.101.220

51,53%

2

Informatievoorziening en automatisering

€ 1.123.772

27,56%

3

Facilitaire zaken en huisvesting

€ 852.768

20,91%

4

Rente € 4.077.760

100,00%

OD NHN Overhead lasten per discipline 1

Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 17 van 49

Programma 2 VTH-plustaken 2.1 Algemene doelstellingen Sinds 1 januari 2016 worden voor de provincie Noord-Holland (op basis van een gefaseerde overdracht) de zogenaamde ‘provinciale plustaken’ uitgevoerd. Hieronder vallen de vergunningverlening bodem voor de eigen regio en de vergunningverlening en handhaving op het gebied van verkeer/vaarwegen en zwemwaterlocaties. Tezamen met de Nalevingsstrategie omgevingsrecht en het sectorale beleid (zoals beleidsnota’s, milieubeleidsplan en watervisie) vormt het Handhavingsuitvoeringsprogramma provinciale plustaken het beleidsmatige kader voor de uitvoering van de plustaken. In de nalevingsstrategie is de strategie en werkwijze vastgelegd voor de provinciale handhavingstaken. Deze strategie geldt voor alle beleidsterreinen waar de provincie bevoegd is tot handhaving en dus ook voor de provinciale plustaken in het Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP). Sinds 1 juli 2016 voert de OD NHN ook de natuurbeschermingstaken uit. De taken die behoren bij het verlenen van besluiten onder de Wet natuurbescherming voert de OD NHN uit voor het gehele grondgebied van de provincie Noord-Holland.

2.2 Uitgelicht PAS-meldingen Noord-Holland heeft momenteel 231 meldingen in het kader van de Programma Aanpak Stikstof (PAS). Deze moeten worden omgezet in vergunningen (of VVGB/positieve weigering). Via de deelname van de OD NHN aan een landelijke pilot wordt eerst voor twintig dossiers onderzocht op welke wijze dit het meest efficiënt kan verlopen. Het betreft een steekproef van twintig dossiers uit het totale pakket van 231 dossiers. Daarna krijgt dit een vervolg voor de overige dossiers. Op dit moment hebben 85 PAS-melders zich nog niet gemeld. Zicht op deze groep en een (bestuurlijke) keuze voor de aanpak daarvan ontstaat waarschijnlijk na de pilot. Woningbouw Het is van belang om de woningbouw in Nederland te versnellen vanwege de hoge woningnood. Door het wegvallen van de PAS zijn o.a. drempelwaarden vervallen en wordt de woningbouw vaker geconfronteerd met de vergunningplicht van de Wet natuurbescherming. Vanuit het veld werd dit ervaren als struikelblok en er is aangedrongen op versnelling van de vergunningverlening Wnb woningbouw en stikstof. De Staten en de OD NHN hebben hierop ingespeeld door de capaciteit en kennis uit te breiden. Tijdelijke natuur Nederland telt een aantal braakliggende terreinen waar de natuur zich eigenlijk niet mag vestigen.

Als zich daar namelijk beschermde soorten laten zien, dan is een ontheffing nodig voordat het gebied weer in gebruik kan worden genomen. Daarom is de ontheffing ‘tijdelijke natuur’ in het leven geroepen. Voordat een grondeigenaar deze ontheffing krijgt, wordt een nulmeting gedaan om te kijken welke beschermde soorten eventueel al voorkomen. Wanneer – vaak jaren later – de grondeigenaar de grond in gebruik neemt, mogen de nieuw gevestigde, beschermde soorten worden verwijderd. Dit gebeurt zonder ontheffing, en met inachtneming van de opgelegde zorgplicht. Dit lijkt voor betrokken partijen een win-winsituatie. In 2021 is hier geen gebruik van gemaakt. Via de stichting Tijdelijke Natuur (algemeen) of via de OD NHN (maatwerk) kan dit worden aangevraagd. Na Ijburg in Amsterdam uit 2020 is het echter vooral stil gebleven rond de aanvragen tijdelijke natuur. Overig Diverse omvangrijke dossiers zoals de datacenters, de cacao-industrie, biomassacentrales, Circuitpark Zandvoort en Tata Steel domineerden de media en het politieke debat in 2021. De OD NHN steekt hier veel tijd in. Niet alleen als het gaat om de inhoud, maar ook als het gaat om de beantwoording van Statenvragen, persvragen en WOB-verzoeken. Het zijn belangrijke dossiers waarop de OD NHN veel inzet pleegt en nauwe samenwerking met de ketenpartners zoekt. Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 18 van 49

Tot slot In bijlage 4 treft u een overzicht aan van de in 2021 gerealiseerde producten.

2.3 Wat heeft de OD NHN bereikt? Vergunningaanvragen en ontheffingsaanvragen zijn binnen de (wettelijke) termijnen afgehandeld, meldingen zijn beoordeeld op juist- en volledigheid. Dit geldt voor zowel de groentaken (waarbij het stikstofdossier weerbarstig blijkt), de Wet bodembescherming als voor zwemwater (Whvbz).

2.3.1 VTH-plustaak Wbb-vergunningverlening Wat wilde de OD NHN bereiken? Met het reinigen van de verontreinigde ondergrond (bodem en grondwater) worden duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit gecreëerd. Het gaat hierbij om het voorkomen van nieuwe bodem- en grondwaterverontreinigingen en het saneren en/of beheren van de verontreinigde ondergrond (bodemen grondwater): lokale verontreiniging, grondwaterpluimen, gebiedsgericht grondwaterbeheer. De ambitie is een duurzame bodemkwaliteit in Noord-Holland waarbij zich geen risico’s voordoen voor mens en milieu en geen gebruiksbeperkingen gelden. Wat heeft de OD NHN daarvoor gedaan? De provincie is bevoegd gezag op basis van de Wet bodembescherming (Wbb). De taak vergunningverlening Wet bodembeheer (Wbb) is overgedragen aan de OD NHN. Dit houdt in dat de OD NHN (in mandaat) verantwoordelijk is voor de realisatie van de bodemsaneringsoperatie in Noord-Holland Noord. Dit was met uitzondering van de ‘rechtstreekse gemeente’ Alkmaar. Per 1 januari 2021 zijn deze taken ook aan de OD NHN overgedragen. Vanuit deze rol beoordeelt de OD NHN de ernst en spoed van bodemverontreiniging en legt deze vast in beschikkingen. Ook beoordeelt de OD NHN saneringsplannen, saneringsevaluaties en nazorgplannen.

De OD NHN voerde de volgende taken uit in 2021: • Het beoordelen en toetsen van aanvragen, meldingen, bodemonderzoeken en (sanerings)plannen in relatie tot de Wet bodembescherming. • Het actueel houden van het Bodeminformatiesysteem. • Het opstellen van adviezen, beoordelingen en beschikkingen in relatie tot de Wet bodembescherming. • Het bewaken en bijsturen van de procedures en de uitvoering van taken binnen de geldende termijnen. • Het bewaken en bevorderen van de uitvoering en samenhang met betrekking tot de toepassing van de regelgeving en richtlijnen op het gebied van de Wet bodembescherming. • Het adviseren (zowel de interne organisatie als externen) over producten, procedures en bevindingen op het gebied van de Wet bodembescherming. Op 1 juli 2022 wordt de Omgevingswet van kracht. Parallel aan de invoering van de Omgevingswet wordt een beleidsvernieuwing op het gebied van bodembeleid doorgevoerd. Deze beleidsvernieuwing brengt een verschuiving van taken tussen de Provincie Noord-Holland en gemeenten met zich mee. Deze overdracht van de bevoegd gezag-taken Wet bodembescherming wordt geregeld binnen het project ‘Warme overdracht’. Afgelopen jaar heeft de OD NHN in samenwerking met de provincie Noord-Holland en de andere omgevingsdiensten de screening van het Bodeminformatiesysteem afgerond en besproken met de gemeenten.

De screening is gedaan om in beeld te brengen welke bodemlocaties onder de Omgevingswet onder het bevoegd gezag van de gemeenten komen te vallen en welke via het overgangsrecht onder het bevoegd gezag van de provincie Noord-Holland vallen (Warme overdracht). Ook is het Bodeminformatiesysteem Omgevingswetproof gemaakt door de aanpassing en toevoeging van diverse invulvelden in het systeem.

Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 19 van 49

2.3.2 VTH-plustaak Regulering Natuurbescherming Wat wilde de OD NHN bereiken? Door het op een adequate, professionele en transparante wijze uitvoeren van het vergunningenproces van de groene wetgeving draagt de OD NHN bij aan: a. het beschermen en ontwikkelen van de natuur, mede vanwege de intrinsieke waarde, en het behouden en herstellen van de biologische diversiteit; b. het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de natuur ter vervulling van maatschappelijke functies, en c. het verzekeren van een samenhangend beleid gericht op het behoud en beheer van waardevolle landschappen, vanwege hun bijdrage aan de biologische diversiteit en hun cultuurhistorische betekenis, mede ter vervulling van maatschappelijke functies. Wat heeft de OD NHN daarvoor gedaan? De OD NHN, afdeling Regulering Leefomgeving, team Natuurbescherming voerde met circa 25 medewerkers voor de Wet natuurbescherming, de natuurschoonwet en de provinciale milieuverordening (onderdeel stiltegebieden) ook in 2021 de volgende taken uit: • Vergunningen verlenen in relatie tot de bescherming van Natura 2000-gebieden, o.a. bij stikstofeffecten en/of overige effecten.

• Ontheffing verlenen van wettelijke verboden in het kader van soortenbescherming ruimtelijke ingrepen, bestendig beheer, populatiebeheer en schadebestrijding, opvang wilde inheemse diersoorten (dierenopvang), onderzoek en educatie en/of tijdelijke natuur alsook in het kader van vellen houtopstanden (ontheffing wachtverplichting en compensatie). • Afgeven Verklaring van geen bedenkingen (VVGB) in relatie tot omgevingsvergunningen. • Meldingen afhandelen bij vellen van houtopstanden, in het kader van gedragscodes. • Advisering van de provincie bij het goedkeuren en wijzigen van beheerplannen N-2000 en faunabeheerplannen. • Advisering van de provincie in het algemeen bijvoorbeeld over vrijstellingen of het sluiten van de jacht. • Advisering aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) op grond van de Natuurschoonwet. • Advies over en/of verlenen van ontheffing op grond van de provinciale milieuverordening in het kader van stiltegebieden. • Adviezen verstrekken en het beantwoorden van vragen in het kader van de Wet natuurbescherming voor derden, bijvoorbeeld particulieren of bedrijven. Om beleid en uitvoering goed op elkaar af te stemmen, is er regelmatig overleg tussen de beleidsafdeling Groen van de provincie Noord-Holland en het team Natuurbescherming van de OD NHN. Daarnaast besprak de OD NHN periodiek de risicodossiers en aandachtdossiers met de gedeputeerden.

In 2021 heeft de focus grotendeels gelegen op de aanpak van de landelijke stikstofproblematiek. Voor de vergunningverlening is echter nog veel onduidelijkheid over het te volgen beleid, jurisprudentie en de wetgeving. Ook is het verlenen van vergunningen aanzienlijk complexer geworden, wat per dossier meer inzet vraagt.

2.3.3 VTH-plustaak Vergunningverlening (Whvbz) Wat wilde de OD NHN bereiken? De Omgevingsdienst NHN wilde er in 2021 – net als in voorgaande jaren – voor zorgen dat de zwem- en badinrichtingen een veilige en hygiënische omgeving zijn voor alle gebruikers van deze inrichtingen en voldoen aan de Wet hygiëne en veiligheid badinrichtingen (Whvbz). Wat heeft de OD NHN daarvoor gedaan? De OD NHN voert de volgende taken uit: • •

Meldingen in het kader van de Wet hygiëne en veiligheid badinrichtingen (Whvbz) beoordelen. Aangevraagde ontheffingen op het gebied van de Whvbz afhandelen.

Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 20 van 49

In de organisatie zijn de producten en processen van de OD NHN beschreven en vastgelegd. De in eigen huis ontwikkelde standaardsjablonen worden blijvend onderhouden. Dit bevordert een uniforme werkwijze. De producten zijn via vaste procedures met termijnbewaking en werkinstructies uniform en binnen de gestelde termijnen geleverd. De processen zijn voorspelbaar en zorgen voor inzicht in de stappen en overwegingen. In een multidisciplinair team vond en vindt regelmatig technisch overleg plaats. Daarin is kennis gedeeld en is nieuwe en gewijzigde wetgeving besproken en op consequenties voor de producten beoordeeld. Gedane meldingen worden op juistheid, volledigheid integraal beoordeeld. Daar waar nodig worden maatwerkvoorschriften opgesteld in overleg met de provincie. Door het vertrek van ervaren medewerkers lopen momenteel de kengetallen wat op. Inmiddels is – na lang zoeken – een nieuwe medewerker aangesteld.

2.3.4 VTH-plustaak Toezicht en Handhaving Wat wilde de OD NHN bereiken? Met het toezicht dat de OD NHN uitvoert, wordt gestreefd naar een optimale bewustwording van de geldende regelgeving met als effect: een verhoogde mate van naleving van die regelgeving en vermindering van het aantal incidenten, klachten en handhavingsverzoeken. Handhaving wordt op een open, eenduidige en voortvarende wijze uitgevoerd waardoor er een gevoel van veiligheid bij de burger, een verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving en versterking van het vertrouwen in de overheid bij de uitvoering van haar taken wordt nagestreefd. Daarnaast draagt de OD NHN bij aan het beschermen van de natuur en het behouden en herstellen van de biologische diversiteit. Wat heeft de OD NHN daarvoor gedaan? In verband met de noodmaatregelen rondom de coronaproblematiek heeft de OD NHN moeten besluiten dat vanaf 1 januari alleen nog fysieke controles worden uitgevoerd in die situaties waarbij sprake is van een onomkeerbare situatie. Dit zijn situaties die kunnen optreden als de OD NHM geen toezicht en/of handhaving toepast en niet hersteld kunnen worden of die een direct gevaar kunnen opleveren. Per 1 mei is, vanwege de landelijke versoepeling van de coronamaatregelen, besloten de controlewerkzaamheden weer op de normale manier uit te voeren. Dit natuurlijk wel met in achtneming van de landelijke RIVM-maatregelen.

Medio december besloot de OD NHN vanwege de aangescherpte coronamaatregelen opnieuw om alleen controles met onomkeerbare gevolgen uit te voeren. De afdeling Toezicht en Handhaving voerde in 2021 de volgende taken uit: • Toezicht en handhaving bij badinrichtingen en zwemgelegenheden: de wettelijke voorschriften worden door de bezochte inrichtingen en locaties op zo’n manier nageleefd dat de kwaliteit van de leefomgeving (veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid) optimaal wordt bevorderd. • Toezicht en handhaving in relatie tot gebiedsbescherming Natura 2000-gebieden, stikstof en/of overige effecten. • Toezicht en handhaving van wettelijke verboden in het kader van ruimtelijke ingrepen, bestendig beheer, populatiebeheer en schadebestrijding, opvang wilde inheemse diersoorten (dierenopvang) en vellen houtopstanden (wachtverplichting en compensatie). • Advisering van de provincie bij het goedkeuren en wijzigen van beheerplannen N-2000 en faunabeheerplannen. • Advisering van de provincie in het algemeen, bijvoorbeeld over vrijstellingen of het sluiten van de jacht. • Handhaving en advisering ter bevordering van een veilige en goede doorstroom op de provinciale wegen en vaarwegen. • Handhavingsverzoeken: de besluiten over verzoeken tot handhaving voldoen aan de wet- en regelgeving, zijn opgesteld met inachtneming van jurisprudentie en kunnen de rechterlijke toets doorstaan.

Jaarverslag 2021 OD NHN

Pagina 21 van 49

•

24-uurs bereikbaarheid zwemwater bij calamiteiten en klachten: het reageren op klachten en het afhandelen daarvan en het voorkomen van onveilige situaties. Milieuvluchten: regelmatig milieuvluchten uitvoeren over bedrijven en locaties in het vrije veld zodat overtredingen worden verminderd. Afgegeven ontheffingen, vergunningen, maatwerkvoorschriften, vvgb’s en positieve weigeringen gecontroleerd op handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid. Adviezen verstrekken en het beantwoorden van vragen in het kader van de Wet natuurbescherming voor derden, bijvoorbeeld aan particulieren of bedrijven. Behandelen en onderzoeken van binnengekomen klachten.

• • • •

Om de uitvoering optimaal te laten verlopen is een goede afstemming noodzakelijk. Er is regelmatig overleg geweest tussen de afdelingen onderling (regulering en handhaving), de beleidsafdeling Groen van provincie Noord-Holland en andere externe handhavingspartners. Dit om kennis te delen, zaken te bespreken en elkaar adviezen te kunnen geven. Ook is er periodiek overleg geweest met de gedeputeerde waarin risico- en aandachtdossiers werden besproken. Voor wat betreft het stikstofdossier zijn er nog veel onduidelijkheden. De wet- en regelgeving is een aantal keer gewijzigd, wat de uitvoering heeft bemoeilijkt.