5.c Begroting 2026 SSC DeSom versie 1.0
Tekst van het document
Begroting 2026 SSC DeSom
Zichtbaar, verbonden, klaar voor de toekomst!
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
1
Inhoudsopgave BELEIDSBEGROTING .............................................................................................................. 5 1.
PROGRAMMAPLAN ...................................................................................................... 5
2.
KENGETALLEN ............................................................................................................. 8 2.1 Kengetallen 2026 ........................................................................................................... 8 2.2 Verrekening grondslagen ............................................................................................... 9 2.3 Formatie SSC DeSom .................................................................................................. 10
3.
PARAGRAFEN ............................................................................................................ 11 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................. 11 3.2 Paragraaf financiering .................................................................................................. 15 3.3 Paragraaf bedrijfsvoering ............................................................................................. 16 3.4 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) .................................................... 17
4.
ONTWIKKELINGEN ..................................................................................................... 18 4.1 Inleiding ....................................................................................................................... 18 4.2 Start basisdienstverlening DeSom 2.0 ......................................................................... 18 4.3 Start hostingsdienstverlening DeSom 2.0..................................................................... 18 4.4 Start nieuwe wijze van financiering .............................................................................. 19 4.5 Aantonen compliancy aan informatiebeveiligingsrichtlijnen .......................................... 20 4.6 Overige ontwikkelingen in 2026 ................................................................................... 20 4.7 Uitgangspunten nieuw beleid ....................................................................................... 21 4.8 Risicoparagraaf ............................................................................................................ 21
5.
RECAPITULATIE BEGROTINGSWIJZIGINGEN ......................................................... 23 5.1 Structurele wijzigingen exploitatiekosten ...................................................................... 23 5.2 Indexatie 2026 ............................................................................................................. 23
6.
FINANCIËLE BEGROTING .......................................................................................... 24 6.1 Uitgangspunten bij de begroting ................................................................................... 24 6.2 Overzicht van baten en lasten conform op basis van kostensoorten ............................ 25 6.3 Uiteenzetting financiële positie en de toelichting .......................................................... 28 6.4 Financiële Meerjarenbegroting 2026-2029 op basis van kostensoorten ....................... 29 6.5 Geprognosticeerde begin- en eindbalans 2026 ............................................................ 30
Bijlage 1: Bijdrage deelnemende gemeenten en gemeenschappelijke regelingen 2026-2029 . 32 Bijlage 2: Stand en verloop van reserves 2026-2029 ............................................................... 33 Bijlage 3: Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................... 34 Bijlage 4: Meerjarig geprognosticeerde balans ........................................................................ 35
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
2
Aan de leden van het Algemeen Bestuur van het SSC DeSom
Wognum, 7 april 2025 Onderwerp: Aanbieding Begroting 2026
Geacht Algemeen Bestuur, Hierbij bieden wij u de Begroting 2026 en Meerjarenraming 2027-2029 aan. De Begroting 2026 en de meerjarenraming is opgesteld conform de Kaderbrief 2026, welke door de gemeenteraden van de deelnemers van een positieve zienswijze is voorzien. In deze Begroting 2026 zijn alleen de kosten opgenomen van de basisdienstverlening (niveau 1, brons). DeSom 2.0 Begin 2023 hebben de deelnemers van SSC DeSom het eindrapport 'Stip op de horizon' opgesteld. Dit rapport schetst de visie op informatievoorziening en automatisering voor de komende jaren, zowel bij de deelnemers en afnemer WerkSaam Westfriesland als bij SSC DeSom. Vervolgens hebben SSC DeSom en de deelnemers en afnemer deze visie verder uitgewerkt in het gewenste nieuwe dienstverleningsconcept. Hieruit is de businesscase DeSom 2.0 voortgekomen. Na een zorgvuldig doorgelopen bestuurlijk proces bij alle deelnemers is deze businesscase in december 2024 door het Algemeen Bestuur van SSC DeSom vastgesteld. Als gevolg van dit besluit wordt per 1 januari 2026 gestart met het nieuwe dienstverleningsconcept DeSom 2.0. SSC DeSom werkt op basis van het vastgestelde transitieplan DeSom 2.0 aan de optimalisering van zijn ICT-infrastructuur, processen en bedrijfsvoering om deze basisdienstverlening veilig, robuust, klantgericht en marktconform te leveren.
Het jaar 2025 zal in het teken staan van de transitie, die in nauwe samenwerking met alle deelnemers en afnemer gerealiseerd zal worden. Vanaf 2026 is de dienstverlening van SSC DeSom aangepast en sluit beter aan op de vraag van deelnemers en afnemer. Voor de basisdienstverlening is een gezamenlijke scope gedefinieerd met gestandaardiseerde producten en diensten die aansluiten op de generieke behoefte van gebruikers. Deze basisdienstverlening (niveau 1: brons) nemen deelnemers en afnemer af op basis van een prijs per identity (werkplek). SSC DeSom is nog in overleg met WerkSaam over het aanbieden van een maatwerkoplossing voor de ondersteuning van ICT-diensten. Dit past binnen de huidige inrichting van WerkSaam's ICT omgeving (versaassing). Hierdoor kan een lagere en aangepaste aanbieding voor ICT ondersteuning worden gedaan. Deze maatwerkaanbieding zal voor de deelnemers niet leiden tot een directe verhoging van de bijdrage per identity. SSC DeSom blijft ook andere diensten leveren. Aan deze aanvullende diensten (niveau 1: zilver en goud), niveau 2: hostingsdiensten en niveau 3: individuele flexibele maatwerk diensten liggen individuele overeenkomsten ten grondslag tussen deelnemer of afnemer en SSC DeSom.
Financiële kaders In de begroting van SSC DeSom zijn uitsluitend de kosten van de basisdienstverlening (niveau 1: brons) aan deelnemers en afnemer opgenomen, op basis van de huidige inzichten en daaruit voortvloeiende aannames. De kosten voor aanvullende diensten (niveau 1: zilver en goud), niveau 2: hostingsdiensten en niveau 3: individuele flexibele maatwerk diensten verschillen per deelnemer en afnemer en worden één op één met opdrachtgevers verrekend. Deze zijn geen onderdeel van de Begroting 2026.
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
3
Kaders voor de Begroting 2026 en de Meerjarenraming 2027-2029 zijn de Kaderbrief 2026 en de financiele gevolgen van het besluit van het Algemeen Bestuur van december 2024 inzake de businesscase DeSom 2.0. Daarnaast zijn in de Begroting 2026 de incidentele kosten van het buiten gebruik stellen van infrastructuur-hardware opgenomen. Deze kosten hebben betrekking op de overgang naar clouddiensten en worden afgerekend met de deelnemers. Voor indexatie van lonen en prijzen hanteren wij -conform afspraken daarover- de regionale richtlijn inzake gemeenschappelijke regelingen in Noord-Holland Noord, zoals aangegeven door de Regietafel NHN. Deze richtlijn geeft voor 2026 voor loonindexatie 7,2% en voor prijsindexatie 8,0%. Voor wat de huidige prijzen betreft, ziet SSC DeSom bij zijn leveranciers een prijsontwikkeling die hoger uitkomt dan de regionale prijsindexatie. Hiervoor is in de Kaderbrief 2026 en de Begroting 2026 en Meerjarenraming 2027-2029 een aanvullend budget opgenomen. Leeswijzer Deze begroting bevat de volgende onderdelen: • Beleidsbegroting o Programmaplan o Paragrafen o Nieuw beleid en overige begrotingswijzigingen • Financiële begroting o Uitgangspunten o Nieuw beleid o Financiële begroting en meerjarenperspectief o Risicoparagraaf
Deze begroting is in de vergadering van het Dagelijks Bestuur van 7 april 2025 besproken. Namens het Dagelijks Bestuur,
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
4
BELEIDSBEGROTING
1.
PROGRAMMAPLAN
Onze missie SSC DeSom biedt effectieve, efficiënte en toekomstgerichte ICT-dienstverlening aan haar deelnemers en afnemer WerkSaam Westfriesland. Betrouwbaarheid, continuïteit, beveiliging, regie, klantgerichtheid en innovatie zijn onze kernwaarden. Onze opdracht voor 2025 SSC DeSom is sinds 1 januari 2014 de ICT-partner en beheersorganisatie voor haar deelnemers en afnemer WerkSaam Westfriesland en bestaat dus inmiddels meer dan 10 jaar. SSC DeSom beheert hybride omgevingen in drie Cloudbased datacenters (in Amsterdam en Utrecht) en ondersteunt ongeveer 2300 gebruikersaccounts per 1 november 2024. Daarnaast beheren we in opdracht van de deelnemers voor alle medewerkers de managed werkplekken, waaronder het beheer en de beveiliging van deze werkplekken met de benodigde apparatuur en hard- en software. Er zijn momenteel nog ruim 600 applicaties in gebruik bij de deelnemers, deels bestaande uit SAAS-applicaties. SSC DeSom heeft ook reguliere taken op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. De deelnemers en afnemer moeten erop kunnen vertrouwen dat SSC DeSom zorgvuldig met (persoons)gegevens omgaat. Hiervoor neemt SSC DeSom verschillende maatregelen op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. We meten jaarlijks wat het volwassenheidsniveau is van informatiebeveiligings- en privacymaatregelen ten opzichte van het voorgaande jaar.
SSC DeSom legt hierover verantwoording af in de jaarverslagen van de FG. En laat de informatiebeveiligingsprocessen extern auditen (sinds 2019 Data Pro, sinds 2020 ISAE3402 en sinds 2024 ook ISO27001). Daarbij worden aanbevelingen gedaan om een hoger informatiebeveiliging en privacy volwassenheidsniveau te bereiken. Aanbevelingen uit de rapportages worden opgepakt. Op deze manier hebben we een verbetercyclus waarbij de mate van informatiebeveiliging en privacybescherming meegroeit met de toename van digitalisering en de toename van bedreigingen. In de afgelopen jaren is er intensief gewerkt om (nieuwe) informatiebeveiliging- en privacywet- en regelgeving om te zetten in passende maatregelen. De basis is op orde, maar aanvullende maatregelen worden gefaseerd ingevoerd, voornamelijk via projecten uit het vastgestelde Uitvoeringsplan informatiebeveiliging 2024-2025 (UIB). Gezien de Europese en mondiale ontwikkelingen blijft ook in 2025 veel aandacht voor beveiliging noodzakelijk. De inrichting van de nieuwe werkplek, die eind 2025 wordt opgeleverd, zal voldoen aan de strengste beveiligingseisen. In 2026 verwacht SSC DeSom op volwassenheidsniveau minimaal niveau 3 richting niveau 4 van de VNG/IBD te kunnen werken. SSC DeSom heeft naast haar reguliere taken ook de opdracht tot het realiseren van de transitie naar DeSom 2.0 van het Algemeen Bestuur ontvangen.
De transitie naar DeSom 2.0 vraagt namelijk om een andere inrichting van de ICT-architectuur en dienstverlening, maar vergt ook organisatorische en personele aanpassingen binnen SSC DeSom. Deze transitie dient parallel aan de reguliere dienstverlening plaats te vinden, met andere woorden “de winkel dient gewoon open te blijven tijdens de verbouwing”. Dit betekent extra werkdruk en inspanning bij de medewerkers van SSC DeSom. Waar nodig zal extra worden ingehuurd om de transitie en de reguliere dienstverlening niet in gevaar te laten komen. Om vanaf 1 januari 2026 de gewenste nieuwe dienstverlening te kunnen realiseren, dient de nieuwe technische architectuur en de bijbehorende processen voorafgaand beschikbaar te zijn. Daarom zal vanaf het derde kwartaal van 2025 begonnen worden met het daadwerkelijk implementeren en voorbereiden van wijzigingen naar de nieuwe technische architectuur per 1 januari 2026 en het opzetten van de bijbeho-
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
5
rende processen. Dit heeft gevolgen voor zowel de werkprocessen binnen SSC DeSom als voor de medewerkers bij de deelnemers en afnemer, die de overstap en voorbereiding op DeSom 2.0 zullen ervaren. Om dit beheersbaar te houden, is overeengekomen dat we 'van A naar B gaan volgens de principes van B'. Uiteraard zullen we ons best doen om de overlast tot een minimum te beperken. Onze opdracht voor 2026 - Start van DeSom 2.0 De nieuwe opdracht voor SSC DeSom is om vanaf 1 januari 2026 het nieuwe dienstverleningsconcept te leveren aan de deelnemers en afnemer WerkSaam Westfriesland. Verwachting is dat de hiervoor benodigde transitie dan nog niet volledig afgerond zal zijn. Dus ook in 2026 zelf zal nog aan deze transitie worden gewerkt. Dit alles uiteraard in samenwerking met de deelnemers en afnemer. Kenmerken van de nieuwe koers van SSC DeSom -oftewel DeSom 2.0- zijn: • Standaard basisdienstverlening; Focus op ICT-kantoorautomatisering en connectiviteit. • Standaard hostingdiensten; Hosting en Differentiatie ICT-diensten. • Flexibele diensten op basis van individuele en gezamenlijke opdrachten.
De directie en medewerkers van SSC DeSom zijn zich sterk bewust van hun rol bij de huidige ontwikkelingen en wensen van deelnemers, want deze betekenen ook veranderingen voor SSC DeSom. De huidige ontwikkelingen en wensen van deelnemers stellen andere eisen aan medewerkers, beveiliging, verbindingen en het beheer. Mede hierop gelet is het door de deelnemers gevraagde nieuwe dienstverleningsconcept een goede ontwikkeling. Dit maakt dat SSC DeSom kan en moet meebewegen waar nodig. Het nieuwe dienstverleningsconcept DeSom 2.0 biedt meerwaarde voor de deelnemers voor de middellange en lange termijn en toekomstperspectief voor SSC DeSom.
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
6
Prestatie indicatoren De dienstverlening is een belangrijke basistaak voor SSC DeSom. Het verbeteren van de dienstverlening op alle aspecten is een permanente opdracht. In 2026 treedt de nieuwe basisdienstverlening in werking die is beschreven in het transitieplan DeSom 2.0. Deze bevat een complete ICT-inrichting voor toegangsbeheer, digitale werkplek en devices, kantoorautomatisering en applicatieportaal, connectiviteit, beveiliging, services en regie. De Producten- en dienstencatalogus (PDC) definieert en specificeert de nieuwe basisdienstverlening die SSC DeSom vanaf 1 januari 2026 levert aan deelnemers en afnemer WerkSaam Westfriesland. Deze diensten zijn een uitwerking van hetgeen is gedefinieerd in het rapport ‘Stip op de Horizon’. Welke producten en diensten deel uitmaken van de basisdienstverlening bepalen deelnemers en afnemer gezamenlijk, in consensus. Met de basisdienstverlening ontzorgt SSC DeSom de deelnemers en afnemer. SSC DeSom draagt zorg voor een kostenefficiënte inrichting van de basisdienstverlening die voldoet aan de gezamenlijk opgestelde eisen en uitgangspunten: (a) Veilig; (b) Robuust en toekomstbestendig; (c) Gebruiksvriendelijk; (d) Onderhoudbaar en (e) Marktconform. In te zetten ICT-middelen worden getoetst op proportionaliteit en impact op kosten. Daarbij geldt; alles wat ingezet wordt, dient te worden beheerd en onderhouden.
SSC DeSom maakt keuzes voor de inzet van ICT-middelen op basis van een integrale meerjaren kostprijsberekening. In 2025 wordt op soortgelijke wijze ook een bijbehorende Service Level Agreement (SLA) uitgewerkt, waarin de werkwijze (processen) en bijbehorende resultaatafspraken worden vastgelegd. Deze SLA is op moment van opstellen van de begroting nog niet beschikbaar, maar zal vervolgens samen met de PDC de basis vormen voor de nieuwe inrichting van de processen en rapportages.
Wat hebben we hiervoor nodig? De uitwerking van de nieuwe ontwikkelingen komt terug in hoofdstuk 4 Ontwikkelingen en hoofdstuk 5 Recapitulatie begrotingswijzigingen.
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
7
2.
KENGETALLEN
2.1
Kengetallen 2026
Overzicht aantal inwoners per peildatum 1 januari 2025:
Overzicht aantal inwoners per peildatum 1 januari 2025 Gemeente Aantal inwoners Aantal inwoners 2024 2025 Drechterland 20.498 20.485 Enkhuizen 18.901 18.843 Stede Broec 22.216 22.252 Totaal SED 61.615 61.580 Opmeer 12.222 12.468 Medemblik 46.005 45.943 Koggenland 23.580 23.826 Totaal 143.422 143.817 (Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek per 28 februari 2025)
Overzicht aantal identities per peildatum 1 november 2024:
Gemeente / Gemeenschappelijke regeling
Drechterland Enkhuizen Stede Broec Totaal SED Opmeer Medemblik Koggenland WerkSaam Westfriesland Totaal
Aantal identities per peildatum van 1 november 2024
721 215 581 285 401 2.203
(Bron: Kaderbrief 2026 van SSC DeSom) Bij de bepaling van de definitieve bijdragen voor begrotingsjaar 2026 zal het aantal identities per peildatum 1 september 2025 gelden.
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
8
2.2
Verrekening grondslagen
Kostentoedeling basisdienstverlening brons In 2026 treedt de nieuwe basisdienstverlening in werking die is beschreven in het transitieplan DeSom 2.0. Deze bevat een complete ICT-inrichting voor toegangsbeheer, digitale werkplek en devices, kantoorautomatisering en applicatieportaal, connectiviteit, beveiliging, services en regie. De nieuwe wijze van financiering is ingericht conform de financiële uitgangspunten voor DeSom 2.0. De begroting van SSC DeSom is gebaseerd op het leveren van de gedefinieerde basisdienstverlening brons (niveau 1). De andere diensten, te weten de optionele zilver en goud basisdiensten, de hostingsdiensten (niveau 2) en het individueel maatwerk (niveau 3) blijft buiten de begroting. Dit zijn immers één op één overeenkomsten met individuele deelnemers of afnemer WerkSaam Westfriesland. Basisdienstverlening wordt verrekend met deelnemers en afnemer via een door SSC DeSom vast te stellen prijs per identity; transparant en rechtvaardig. De definitie van identity is een beschikbaar account voor een eindgebruiker. In de prijs per identity zijn alle kosten die SSC DeSom maakt voor het kunnen leveren van de basisdienstverlening opgenomen. In de kaderbrief en begroting, die worden voorbereid ruim een jaar voor ingang van het begrotingsjaar, wordt het aantal identities per peildatum 1 november aangehouden.
Voor de definitieve bijdrage voor iedere deelnemer en afnemer wordt de werkelijke stand op 1 september voorafgaand aan het begrotingsjaar gebruikt als grondslag voor de berekening van de bijdrage, omdat die aantallen ook gelden voor het Microsoft contractjaar en van invloed zijn op de kosten. Gedurende het jaar worden de aantallen uiteraard gemonitord zodat eventuele extra groei van identities kan worden verrekend op basis van nacalculatie.
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
9
2.3
Formatie SSC DeSom
Op 1 januari 2025 is de formatie 39,80 fte. De loonsom van de formatie bestemd voor levering van de basisdienstverlening (27,25 fte) is opgenomen in deze Begroting 2026. De restende formatie gaat naar hostingdiensten en maatwerk. Voor DeSom 2.0 is een nieuw formatieplan opgesteld en is de benodigde inzet voor basisdienstverlening brons begroot. Alleen de personele lasten voor de basisdienstverlening brons op basis van de actuele CAO zijn opgenomen in deze begroting. De overige personele lasten dienen gedekt te worden door opbrengsten van hostingdiensten en maatwerk. Marktconformiteit In 2026 blijft de arbeidsmarkt moeilijk, met uitdagingen bij het vinden en behouden van gekwalificeerd ICT-personeel, zowel vast als ingehuurd. De toenemende complexiteit van de digitale samenleving blijft druk uitoefenen op zowel de kwantitatieve als kwalitatieve personeelsbehoefte. Zowel de centrale overheid als de deelnemers van SSC DeSom vragen steeds meer expertise op het gebied van informatisering en automatisering. Het doel is om zoveel mogelijk eigen expertise in huis te ontwikkelen in plaats van externe experts in te huren.
Tabel verplichte beleidsindicatoren Taakveld 0 - Bestuur en ondersteuning Naam indicator Eenheid Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Eigen overhead
Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
Bron Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen begroting
Indicator Rekening 2024 0,278 0,232 € 33,96
Indicator Begroting 2025 0,278 0,273 € 34,61
Indicator Begroting 2026 0,189 0,216 € 27,45
Eigen begroting Eigen begroting
24% 100%
4% 100%
4% 100%
10
3.
PARAGRAFEN
In het Besluit Begroting en Verantwoording wordt bij de begroting een aantal paragrafen voorgeschreven. Voor SSC DeSom zijn de volgende paragrafen van belang: • Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing; • Paragraaf financiering; • Paragraaf bedrijfsvoering. 3.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
SSC DeSom wil op een gestructureerde wijze risico’s beheersen en eventuele risico’s bewust nemen. Hierbij is de relatie tussen risico’s en de mate waarin SSC DeSom in staat is om eventuele grote financiële tegenvallers die bij de risico’s horen op te vangen, van belang. Dit gewenste niveau van weerstandsvermogen maakt het mogelijk de bestaande dienstverlening in stand te houden ook al doet zich een financieel nadeel voor dat door zijn omvang niet kan worden opgevangen door de exploitatie. Het wettelijk kader voor een gemeentelijk beleidskader voor weerstandsvermogen en risicomanagement is het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en indirect de Gemeentewet artikel 212. Een definitie van weerstandsvermogen is de mate waarin SSC DeSom in staat is substantiële tegenvallers op te vangen zonder dat de continuïteit van de bedrijfsvoering in gevaar komt. Bij beoordeling van het weerstandsvermogen van SSC DeSom moet de weerstandscapaciteit worden bezien in relatie tot mogelijke risico’s. De weerstandscapaciteit bestaat uit vrij aanwendbare middelen en eventuele bezuinigingsmogelijkheden. De kosten van SSC DeSom in de begroting voor de basisdienstverlening brons worden gedekt door bijdragen van de deelnemende gemeenten en van gemeenschappelijke regeling WerkSaam Westfriesland.
De verdeling van de kosten over deze kostendragers is gebaseerd op het aantal identities per overeengekomen peildatum. Inventarisatie van de weerstandscapaciteit Het saldo van de algemene reserve mag maximaal 2,5% van het begrotingstotaal uitmaken. Voor 2026 komt dit overeen met een bedrag van € 236.000. Momenteel bedraagt de algemene reserve € 111.000 en de verwachting is, dat dit bedrag gedurende 2025 gelijk zal blijven, omdat in een voorstel tot resultaatbestemming zal worden voorgesteld om het negatieve jaarresultaat van 2024 door de deelnemende gemeenten te laten aanvullen. SSC DeSom voldoet daarmee aan de eis, dat de algemene reserve beneden het gestelde bedrag blijft. De algemene reserve vormt samen met het post Onvoorzien ad. € 7.500 de weerstandscapaciteit in 2026; € 118.500.
Overzicht vrij aanwendbare middelen Omschrijving Algemene reserve Onvoorzien Totaal
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
1 januari 2024 161.000 10.000 171.000
1 januari 2025 111.000 10.000 121.000
1 januari 2026 111.000 7.500 118.500
11
Inventarisatie van de financiële risico’s Een risico is een kans op het optreden van een positieve dan wel negatieve gebeurtenis van materieelbelang, die niet voorzien is in de begroting van enig jaar. Hiertoe zijn de financiële risico’s geïnventariseerd en beheersmaatregelen beschreven. In de fase van risicoanalyse worden alle potentiële risico’s binnen deze categorieën geïnventariseerd en geclassificeerd. Uit de inventarisatie is een beeld ontstaan van welke risico’s zich kunnen voordoen, ze zijn geanalyseerd en beoordeeld. Hierbij hebben we de volgende stappen gevolgd: Stap 1) Omschrijving soort risico/onderwerp; Stap 2) Kort omschrijven risico; Stap 3) Beoordelen kans dat een risico zich voordoet. Beleid over weerstandscapaciteit en de risico’s Door het inrichten van risicomanagement kan SSC DeSom risico’s identificeren en kwantificeren en de activiteiten bepalen om de kans van optreden van de risico’s en/of de gevolgen van de risico’s beheersbaar te houden. Door het nemen van beheersmaatregelen (dit is een stelsel van maatregelen en procedures, die worden genomen om de onderkende risico’s te ondervangen), worden de effecten van opkomende risico’s beperkt. Het risicomanagementmodel kent een cyclische aanpak vergelijkbaar met de ‘plan-do-check-act’ cyclus.
Risicoanalyse Initieel is in samenwerking met de Klankbordgroep in 2019 een eerste risico-inventarisatie en -analyse uitgevoerd en matrix opgesteld. De matrix wordt sindsdien jaarlijks geëvalueerd. Hierin zijn alleen de risico’s opgenomen met een geschat financieel effect van € 10.000 of meer. De risico-inventarisatie en analyse zijn weergegeven in de tabel op de volgende pagina. De risicoanalyse geeft aan dat een weerstandsvermogen van € 173.750 gewenst is. Het huidige weerstandsvermogen bedraagt € 118.500 (algemene reserve en post Onvoorzien) en is daarmee niet toereikend. Bij toekomstige besluitvorming dient dit punt in overweging te worden genomen en naar aanleiding daarvan zal dan verdere actie worden ondernomen. Risicomatrix De risicomatrix in deze begroting wordt, ondanks het verhoogde risiconiveau voor cyberaanvallen en/of cybercriminaliteit, niet gewijzigd ten opzichte van de risicomatrix in de Begroting 2025, omdat er ten eerste afgelopen periode al veel additionele maatregelen zijn getroffen en ten tweede voorstellen voor additionele maatregelen met bijbehorende budgetten worden verwacht. Wij zijn hier regionaal continue over in gesprek en zodra deze voorstellen voldoende concreet zijn en gedragen worden door alle betrokkenen, dan worden deze aan het Algemeen Bestuur voorgelegd.
Daarnaast vergt een aanpassing van de risicomatrix uiteraard ook afstemming met de deelnemers.
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
12
Risico
Verantwoordelijk
Risicobeschrijving
Cybera a nva l l en en/of cybercri mi na l i tei t
Di rectie
Cybera a nva l l en door ha ckers , wa a rdoor Reduceren continuïtei t va n de s ys temen wordt bedrei gd of da tal ekken worden veroorza a kt. Cybercri mi na l i tei t neemt fors toe, hel a a s ook qua compl exi tei t. We zi en, da t het hel a a s ni et beperkt bl i jft tot enkel voudi ge a a nva l l en, ma a r da t deze ook va a k worden gecombi neerd.
€
197.000
Mogel i jk (10 tot 25%)
€
39.250
Geen goede centra l e regi e en bevei l i gi ng op SAAS opl os s i ngen
Da gel i jks bes tuur
Indi en gemeenten of WerkSa a m Reduceren Wes tfri es l a nd SAAS opl os s i ngen gebrui ken, di e ni et vi a het centra l e SSC DeSom Identity en Acces Ma na gement zi jn a a nges l oten, neemt het ri s i co op bevei l i gi ngs i nci denten en da tal ekken toe.
€
100.000
Mogel i jk (10 tot 30%)
€
27.500
Incompl i a ncy door gewi jzi gde voorwa a rden s oftwa rel evera nci ers
Da gel i jks bes tuur
Ora cl e en Mi cros oft wi jzi gen continue de Reduceren voorwa a rden voor het gebrui k va n hun producten. Hi er i s hun verdi enmodel op geba s eerd. Zi j hebben het recht om ja a rl i jks onze l i centiepos i tie te control eren.
€
450.000
Mogel i jk (5 tot 10%)
€
45.000
Ontvl echting va n WerkSa a m Wes tfri es l a nd
Al gemeen bes tuur Mogel i jkhei d beëi ndi gen va n di ens tverl eni ngs overeenkoms t SSC DeSom door WerkSa a m Wes tfri es l a nd.
Accepteren
€
600.000 Onwa a rs chi jnl i jk (0 tot 5%)
€
27.000
Beëi ndi gen va n contra cten met Di rectie onze l evera nci ers
Het eventueel beëi ndi gen va n contra cten Accepteren met onze l evera nci ers (bi jvoorbeel d door fa i l l i s s ement of door gewi jzi gde oms tandi gheden of wet- en regel gevi ng) ka n een ri s i co voor continuïtei t en vei l i ghei d veroorza ken.
€
400.000
Mogel i jk (5 tot 10%)
€
25.000
Ti jdi ge i nvul l i ng va n va ca tures en wervi ng ges chi kt pers oneel
Verva ngende (externe) ca pa ci tei t za l (l a ngduri g) moeten worden i ngehuurd.
€
50.000
Mogel i jk (5 tot 20%)
€
10.000
€
173.750
Di rectie
Totaal
Beheersmaatregel
Reduceren
Inschatting schade
Inschatting kans
Weerstandsvermogen
Toelichting beheersmaatregelen De risico-eigenaar speelt een belangrijke rol in het bepalen van c.q. adviseren over de maatregelen die genomen moeten worden. Hierbij is er keuze uit de volgende strategieën: • Accepteren: Bij acceptatie zal de eventuele financiële schade volledig door de weerstandscapaciteit moeten worden afgedekt; • Reduceren: Omgaan met een risico vereist aanpassing van bijvoorbeeld de organisatie, procedures, systemen en organisatiecultuur; • Elimineren: Dit houdt in dat het beleid waardoor een risico ontstaat, wordt beëindigd, op een andere manier wordt vormgegeven of geen beleid gestart wordt dat een risico met zich meebrengt; • Overdragen/verzekeren: Dit kan door het beleid dat een risico met zich meebrengt, uit te laten voeren door een andere betrokken partij, die daarbij ook de financiële risico’s overneemt of door het afsluiten van een verzekering.
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
13
Kengetallen Om de financiële positie inzichtelijk te maken schrijft het Rijk een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen voor. Deze vijf kengetallen worden hierna uitgewerkt.
1a. 1b. 2. 3. 4. 5.
Kengetallen: Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit
Verslag 2024 13%
Verloop van de kengetallen Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 8% 0% -1% -1% -1%
13% 1% 0% n.v.t. n.v.t.
8% 1% 0% n.v.t. n.v.t.
0% 1% 0% n.v.t. n.v.t.
-1% 1% 0% n.v.t. n.v.t.
-1% 1% 0% n.v.t. n.v.t.
-1% 1% 0% n.v.t. n.v.t.
Toelichting kengetallen: 1. De netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen) weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Als kritische grens wordt 100% aangehouden (bron: VNG). SSC DeSom zit hier in 2026 naar verwachting ruim onder; 2. Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de SSC DeSom in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeenschappelijke regeling bestaat uit de reserves en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Het eigen vermogen is verhoudingsgewijs klein. De investeringen worden voor een groot deel dus gefinancierd met vreemd vermogen; 3. Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeenschappelijke regeling heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten.
De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage.
Structureel begrotings- of jaarrekeningsaldo Presentatie van het structureel begrotings- of jaarrekeningsaldo (bedragen x € 1.000) Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotings- of jaarrekeningsaldo Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotings- of jaarrekeningsaldo
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
Verslag 2024 -64 -63 -127 -127 -
Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 -
-
-
-
-
14
3.2
Paragraaf financiering
SSC DeSom hanteert haar eigen treasurybeleid. Het treasurystatuut is in 2017 vastgesteld en sindsdien niet gewijzigd. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet begrenst kort lenen voor de decentrale overheden tot een bepaald percentage van hun begrotingstotaal. De kasgeldlimiet voor SSC DeSom is 8,2% en zal in 2026 niet worden overschreden. Renterisiconorm De renterisiconorm geeft het renterisico op de langere termijn weer. Hieronder vallen alle leningen met een rente typische looptijd vanaf 1 jaar. Het doel is op deze wijze spreiding te krijgen in de rente typische looptijden in de leningenportefeuille waardoor een verandering in de rente vertraagd doorwerkt op de rentelasten in de administratie. In een jaar mogen de herfinancieringen als gevolg van aflossingen en de renteherzieningsmomenten gezamenlijk niet meer dan 20% van het begrotingstotaal per 1 januari bedragen, met een minimumbedrag van € 2.500.000. In 2026 wordt dit bedrag niet overschreden. EMU-saldo Het EMU-saldo is het saldo van de inkomsten en uitgaven van de overheid. Decentrale overheden moeten inzicht geven in de berekening van hun aandeel in dit EMU-saldo. Deze informatie wordt middels enquêtes aangeleverd bij het Centraal Bureau voor de Statistiek. EMU-saldo Begroting 2026: Omschrijving (bedragen x € 1.000)
Verslag 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
1.
Saldo van baten en lasten vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves
-64
0
0
2.
Afschrijvingen ten laste van de exploitatie
-715
-653
-778
3.
Bruto dotaties aan de balanspost Voorzieningen ten laste van de exploitatie
0
6
0
4.
Investeringen in (im)materiële vaste activa, die op de balans worden geactiveerd
76
0
0
5.
Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord
0
0
0
6.
Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op de exploitatie verantwoord
0
0
0
7.
Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d., die niet op de exploitatie staan
0
0
0
8.
Baten bouwgrondexploitatie voor zover niet in de exploitatie verantwoord
0
0
0
9.
Lasten op balanspost Voorzieningen voor zover deze transacties met derden betreffen
0
0
0
10.
Lasten in verband met transacties met derden, die niet via de exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves worden gebracht
0
0
0
11.
De bij verkoop van effecten te verwachten boekwinst
0
0
0
Berekend EMU-saldo
-703
-647
-778
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
15
3.3
Paragraaf bedrijfsvoering
Ondersteuning van de bedrijfsvoering door de deelnemende gemeenten Sinds 1 januari 2023 beheert SSC DeSom zelf de personeels- en salarisadministratie via AFAS en partner Simplex. De samenwerking met de gemeente Medemblik voor HRM, personeel- en salarisadministratie is beëindigd, evenals eerdere ondersteuning op het gebied van financiën, communicatie en juridische zaken. Hierdoor is SSC DeSom nu zelfvoorzienend in (ondersteunende) bedrijfsprocessen met uitzondering van facilitaire dienstverlening, die geregeld is via een overeenkomst met de gemeente Medemblik. Het pand wordt eveneens gehuurd van de gemeente Medemblik. Organisatiestructuur De besturing van SSC DeSom is in onderstaande afbeelding ingericht vanuit de positie van SSC DeSom als gemeenschappelijke regeling. Schets van de verwachte organisatiestructuur SSC DeSom 2026
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
16
3.4
Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo)
In dit kader is SSC DeSom voornemens om in aanloop naar de bestuursvergaderingen van 2026 alle agendastukken van het Algemeen Bestuur tijdelijk op de website van SSC DeSom te publiceren. Daarnaast heeft SSC DeSom in 2024 de verplichte Woo-index ingevuld, waarbij het Kennis- en Exploitatiecentrum Officiële Overheidspublicaties (KOOP) heeft bevestigd dat SSC DeSom voldoet aan de aangescherpte verplichtingen per 1 november 2024.
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
17
4.
ONTWIKKELINGEN
4.1
Inleiding
Het jaar 2026 is het eerste jaar van DeSom 2.0, dit betekent dat de dienstverlening is vernieuwd om beter aan te sluiten op de vraag van deelnemers en afnemer WerkSaam Westfriesland. Begin 2026 moet DeSom 2.0 in basis gereed zijn voor het leveren van de overeengekomen DeSom 2.0 dienstverlening. Voor SSC DeSom en ook voor deelnemers en afnemer een belangrijke mijlpaal waar de afgelopen anderhalf jaar in gezamenlijkheid hard is aan gewerkt. In basis gereed betekent ook dat in het eerste jaar, 2026, nog doorgewerkt wordt aan het veranderingsproces naar DeSom 2.0. Op de tweewekelijkse ‘bouwdagen’ worden met de deelnemers en afnemer de benodigde stappen in gezamenlijkheid afgestemd. In paragraaf 4.6 zijn de overige ontwikkelingen voor 2026 benoemd en aansluitend in paragraaf 4.7 de door de SSC DeSom gehanteerde uitgangspunten. Als laatste bevat dit hoofdstuk nog een risicoparagraaf. 4.2
Start basisdienstverlening DeSom 2.0
In 2026 treedt de nieuwe basisdienstverlening in werking die is beschreven in het transitieplan DeSom 2.0. Deze bevat een complete ICT-inrichting voor toegangsbeheer, digitale werkplek en devices, kantoorautomatisering en applicatieportaal, connectiviteit, beveiliging, services en regie. De Producten- en dienstencatalogus (PDC) definieert en specificeert de basisdienstverlening brons die SSC DeSom vanaf 1 januari 2026 levert aan deelnemers en afnemer. Binnen de basisdienstverlening brons is afgesproken geen differentiatie mogelijk te maken; de standaard inrichting is gebaseerd op het principe dat deze inrichting voor alle deelnemers en afnemer nodig is. Wel kunnen desgewenst additionele diensten zilver en goud worden afgenomen. Deze basisdienstverlening is een uitwerking van hetgeen is gedefinieerd in het rapport ‘Stip op de Horizon’. Welke producten en diensten deel uitmaken van de basisdienstverlening brons bepalen deelnemers en afnemer gezamenlijk, in consensus. Met de basisdienstverlening ontzorgt SSC DeSom de deelnemers en afnemer. SSC DeSom draagt zorg voor een kostenefficiënte inrichting van de basisdienstverlening. In te zetten ICT-middelen worden getoetst op proportionaliteit en impact op kosten. Daarbij geldt; alles wat ingezet wordt, dient te worden beheerd en onderhouden.
SSC DeSom maakt keuzes voor de inzet van ICT-middelen op basis van een integrale meerjaren kostprijsberekening. Voor SSC DeSom geldt dat de basisdienstverlening kostendekkend moet zijn. Alleen de kosten voor de basisdienstverlening brons maken deel uit van de begroting van SSC DeSom. De overige diensten zijn op basis van opdrachtverstrekking (offerte en/of abonnement). 4.3
Start hostingsdienstverlening DeSom 2.0
In 2026 moet SSC DeSom de huidige datacenters verlaten, omdat de beheercontracten met SLTN aflopen. Omdat deelnemers niet meer willen investeren in infrastructuur is in 2025 een nieuw datacenterconcept op basis van Cloud-dienstverlening ontworpen. Deels is dit nodig voor het kunnen leveren van de basisdienstverlening, dit deel zit uiteraard opgenomen in de basisdienstverlening. Maar er is ook een hostingsplatform nodig waar deelnemers en afnemer applicaties kunnen onderbrengen voor applicatieservices. SSC DeSom richt dit hostingsplatform eind 2025 al in, waarna een migratie nodig is. Het hostingsplatform biedt goede mogelijkheden voor op- en afschalen van diensten door deelnemers en afnemer. Verwachting is dat hostingdiensten stap voor stap afnemen voor SSC DeSom. De belangrijkste redenen hiervoor zijn de SaaS-strategieën van de deelnemers. Zij brengen applicaties over naar Cloud-omgevingen van softwareleveranciers, dikwijls gedwongen doordat applicaties alleen nog als SaaS beschikbaar Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
18
zijn bij leveranciers. Daarnaast zien we dat nieuwe, innovatieve applicaties die passen in de gemeentelijke services architectuur (Common Ground) per definitie als Cloud-dienst worden aangeboden. Gelijktijdig geldt dat lang niet alle applicaties uiteindelijk als SaaS beschikbaar komen. Er zijn legio voorbeelden waar verSaasing niet voor de hand ligt. Daar kunnen technische redenen voor zijn (grote bestanden zoals Geotoepassingen; embedded applicaties voor de bediening van smartboard) of commerciële (leverancier doet de investering niet die nodig is voor SaaS). Er zal kortom de komende jaren een hybride inrichting nodig zijn. Aanname is dat in de jaren na 2026, het totaal aantal door SSC DeSom te hosten applicaties stapsgewijs afneemt met initieel 15% tot 25% per jaar. Op moment van opstellen van deze begroting worden de applicaties van de deelnemers en afnemer geïnventariseerd, zodat hiervoor offertes kunnen worden opgesteld. 4.4
Start nieuwe wijze van financiering
De nieuwe wijze van financiering is ingericht conform de financiële uitgangspunten voor DeSom 2.0. De begroting van SSC DeSom is gebaseerd op het leveren van de gedefinieerde basisdienstverlening (niveau 1 brons). De andere diensten, te weten optionele zilver en gouden basisdiensten, hostingsdiensten (niveau 2) en individueel maatwerk (niveau 3) blijft buiten de begroting; dit zijn immers één op één overeenkomsten met individuele deelnemers of afnemer. Basisdienstverlening wordt verrekend met deelnemers en afnemer via een door SSC DeSom vast te stellen prijs per identity; transparant en rechtvaardig. De definitie van identity is een beschikbaar account voor een eindgebruiker. In de prijs per identity zijn alle kosten die SSC DeSom maakt voor het kunnen leveren van de basisdienstverlening opgenomen. In de Kaderbrief 2026 en Begroting 2026, die worden voorbereid ruim een jaar voor ingang van het begrotingsjaar, wordt het aantal identities per peildatum 1 november aangehouden. Voor de definitieve bijdrage voor iedere deelnemer en afnemer wordt de werkelijke stand op 1 september voorafgaand aan het begrotingsjaar gebruikt als grondslag voor de berekening van de bijdrage, omdat die aantallen ook gelden voor het Microsoft contractjaar en van invloed zijn op de kosten.
Gedurende het jaar worden de aantallen uiteraard gemonitord zodat eventuele extra groei van identities kan worden verrekend op basis van nacalculatie. De afname van hostingsdiensten wordt bepaald op basis van de reële kostprijs voor hosting van de betreffende applicatie. SSC DeSom stelt hiertoe een overeenkomst op voor de duur van de periode van hosting. Deelnemers en afnemer betalen per applicatie die zij laten hosten, voor de periode dat SSC DeSom kosten maakt voor het hosten van de betreffende applicatie. Deze maken geen deel uit van de begroting van SSC DeSom. De afname van individueel maatwerk diensten gebeurt op basis van een offerte. Aan de deelnemers en afnemer is gevraagd aan te geven welke additionele basisdiensten (zilver en goud) zij willen afnemen en binnenkort ontvangen zij hiervoor een offerte. Hetzelfde geldt voor de hostingsdiensten en het bekende bij deelnemers en afnemer in gebruik zijnde structurele maatwerk, Belangrijk uitgangspunt van de nieuwe wijze van financiering is het principe van voorfinanciering, om met ingang van begrotingsjaar 2026, dure kasgeldleningen zoveel mogelijk te voorkomen. Deelnemers en afnemer ontvangen daarom aan het begin van begrotingsjaar 2026 een factuur voor de basisdienstverlening 2026. Eventueel extra afname gedurende het jaar wordt periodiek als nacalculatie doorbelast.
Hetzelfde geldt uiteraard ook voor de afgenomen extra dienstverlening, te weten optionele zilver en goud basisdiensten, hostingsdiensten (niveau 2) en individueel maatwerk (niveau 3). Bij opdrachtverstrekking volgt de factuur dus vooraf en eventueel meerwerk wordt op basis van nacalculatie verrekend. Ook worden nieuwe investeringen zoveel mogelijk voorkomen. Het is de bedoeling om bestaande investeringen in 2026 vroegtijdig af te schrijven, omdat deze worden vervangen door Cloud-dienstverlening. De deelnemers ontvangen hiervoor een eenmalige afrekening naar rato van inwoneraantal. Deze nieuwe werkwijze vraagt uiteraard een nieuwe inrichting van de financiële administratie van SSC DeSom, gericht op het precies kunnen toerekenen van kosten aan de verschillende dienstenniveaus.
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
19
4.5
Aantonen compliancy aan informatiebeveiligingsrichtlijnen
De diensten van SSC DeSom zijn gericht op het bevorderen, beheren en waarborgen van informatieveiligheid binnen de infrastructuur van overheidsorganisaties. Een veilige werkomgeving voor de eindgebruiker is één van de kernwaarden die SSC DeSom hanteert voor zijn ICT-inrichting. De aangeboden diensten voldoen aan de richtlijnen van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en zijn in overeenstemming met de eisen van de Cyberbeveiligingswet (Cbw), inclusief de NIS2-richtlijn. Daarbij wordt minimaal een volwassenheidsniveau van 3 (voldoende) nagestreefd om te waarborgen dat beveiligingsmaatregelen effectief en structureel worden toegepast. Daarnaast levert SSC DeSom diensten welke voldoen aan de ISO27001 Annex A normen en aan ISAE 3402. SSC DeSom toont compliance aan door het overleggen van relevante certificaten en implementeert de aanbevelingen uit audits om de ISO compliancy te waarborgen. Toetsing en rapportage gebeurt door externe auditors. Beoordeling van de auditresultaten verloopt via de vastgestelde procedures en governance. Deze werkwijze om compliance van de dienstverlening van SSC DeSom aan te tonen geldt ook voor de externe audits van de deelnemers en afnemer (bijvoorbeeld accountantscontroles en ENSIA).
De Chief Information Security Officer (CISO) van SSC DeSom rapporteert over beveiligingsincidenten aan de CISO’s van de deelnemende partijen en, na hun advies, aan het bestuur. 4.6
Overige ontwikkelingen in 2026
De kaderbrieven en daarmee de begrotingen van SSC DeSom zijn afgelopen jaren (tot en met 2023) beleidsarm opgesteld. Vanaf het begrotingsjaar 2024 wordt de kaderbrief op verzoek van het Algemeen Bestuur niet meer beleidsarm opgesteld. Dit is ook het nadrukkelijke verzoek van het team Financieel toezicht van de provincie Noord-Holland. Daarmee wordt tevens tegemoetgekomen aan de wens van verschillende gemeenteraden binnen het samenwerkingsverband. Er zijn drie belangrijke ontwikkelingen; 1) innovaties, 2) werkplek van de toekomst en 3) informatieveiligheid. Innovaties. Technologie verandert razendsnel en met disruptieve effecten. Door die vernieuwing ontstaan er nieuwe mogelijkheden voor deelnemers en afnemer, en kan SSC DeSom de technische inrichting bieden om deze mogelijkheden te benutten. Belangrijke relevante ontwikkelingen: • Artificial Intelligence (AI). SSC DeSom ziet dat de leveranciers (o.a. Microsoft) steeds meer AI-oplossingen inzetten. AI maakt het mogelijk complexe informatietaken te automatiseren; • Datagedreven werken. Data uit interne en externe bronnen wordt benut om inzicht te geven in beleidseffecten, kwaliteit van de uitvoering, kosten en baten en dergelijke; • Robotisering en automatisering. Steeds meer werk (met name routinematig werk) wordt vervangen door robots die taken van medewerkers overnemen.
Automatisering leidt tot dezelfde tendens; met name alternatief werk wordt overgenomen. Robotisering gaat vooral over zwaar werk, automatisering over routinematig werk; • Internetapplicatie architectuur. Applicaties worden ontwikkeld om te werken in een internetservices omgeving; een soort ‘apps’ waarin kleine functies vervat zijn. Deze ontwikkeling ligt ook ten grondslag aan Common Ground. SSC DeSom kan voor deze ontwikkelingen passende technische condities scheppen voor deelnemers en afnemer. Dit wordt in aanleg vormgegeven via de individuele flexibele diensten (maatwerk). Werkplek van de toekomst. De nieuwe veilige digitale werkplek (zero footprint) stelt gebruikers in staat om steeds meer plaats- en tijdonafhankelijk, maar vooral veilig hun werk te kunnen doen. Daarbij willen gebruikers digitaal samenwerken, en daarbij rechtstreeks toegang hebben tot relevante informatie op momenten dat ze die nodig hebben, zonder dat ze daarbij beveiligingsrisico’s lopen. De werkplek van de toekomst wordt ingevuld met Microsoft 365 technologie. Bij de inzet van deze technologie zet SSC DeSom op de eerste plaats in op een veilige werkplek, in lijn met de afgesproken architectuurprincipes. Het is de bedoeling dat in 2025 deze nieuwe werkplek bij alle deelnemers en afnemer wordt geïmplementeerd en Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
20
dat deze daarna goed wordt onderhouden en doorontwikkeld. Informatieveiligheid. Nieuwe wet- en regelgeving (NIS2) moet helpen in de strijd tegen cybercriminaliteit. Deze criminaliteit neemt toe, en het dreigingsniveau daarmee ook. Het monitoren, analyseren en nemen van maatregelen om de informatieveiligheid van de regionale infrastructuur en de diensten waar SSC DeSom verantwoordelijk voor is, zo goed mogelijk te garanderen. Dit is een continue taak en zorg voor SSC DeSom. Afgelopen jaren werkte SSC DeSom aan het Uitvoeringsplan informatiebeveiliging 2024-2025 (UIB). We gaan ervan uit dat alle doelstellingen uit dit plan in 2026 zijn gerealiseerd. In 2025 zal SSC DeSom samen met de CISO’s van de deelnemers beoordelen welke nieuwe prioriteiten aangepakt dienen te worden. 4.7
Uitgangspunten nieuw beleid
Om de ontwikkelingen te vertalen in plannen hanteren we de volgende uitgangspunten: • SSC DeSom als ICT-bedrijf van de gemeenten beweegt mee met de generieke ICT-ontwikkeling waarin steeds meer hardware functionaliteit en applicaties als online (Cloud) dienst worden afgenomen en streeft op termijn naar afbouw van de eigen/lokale infrastructuur. De deelnemers voorzien namelijk een geleidelijke overgang richting de Cloud voor wat betreft hun applicaties; • Onze ICT-infrastructuur en de ICT-beheerorganisatie ontwikkelen we verder richting een hybride Cloud-architectuur. De Cloud-basisinfrastructuur, de technische Cloud Roadmap van SSC DeSom is in 2025 geactualiseerd; • We realiseren gezamenlijk een nieuwe digitale werkomgeving, die het ‘nieuwe werken’ optimaal kan ondersteunen. In 2025 is het werkplek concept geactualiseerd en wordt de nieuwe werkplek gerealiseerd. De deelnemers en afnemer hebben keuze uit de werkplek-typen, die in de Producten- en dienstencatalogus (PDC) zijn opgenomen; • Continue versterking van de (informatie) beveiliging is noodzakelijk. Het veranderde cyberdreigingsniveau, nieuwe wet- en regelgeving en verdere Cloud-ontwikkelingen vragen meer inzet en andere beveiligingsmaatregelen; • Aandacht voor veranderende I&A rollen als gevolg van ontwikkelingen.
Transitie van een taakgerichte uitvoeringsorganisatie naar ook een meer proactieve advies- en regieorganisatie (die zowel een lokale als een Cloud-infrastructuur beheert); • Ruimte voor innovatie. SSC DeSom moet niet afhankelijk zijn van de deelnemers om te bepalen wat er gaat gebeuren op het vakgebied. Het is onontbeerlijk dat de medewerkers van SSC DeSom, naast opleiding en training, tijd en ruimte krijgen voor ontwikkeling en het bijhouden van het vakgebied; • Waar mogelijk wordt samengewerkt met ICT van de gemeente Hoorn.
4.8
Risicoparagraaf
In de kaderbrief zijn een aantal risico’s benoemt die verband houden met de nieuwe ontwikkelingen. Deze zijn nog steeds actueel, dus deze worden ook vermeld in deze risicoparagraaf. In het transitieplan DeSom 2.0 zijn risico’s benoemd. Hier zijn maatregelen op geformuleerd, die voor een deel van de risico’s voor oplossing of mitigatie hebben gezorgd. Onderstaande risico’s zijn nog steeds actueel: Risico 1- Tempo van besluitvorming over DeSom 2.0 veroorzaakt vertragingen in realisatie DeSom 2.0. Dit risico is opgetreden; impact is dat voor 2024 geplande inrichtingsactiviteiten doorschuiven naar 2025. Hiermee ontstaan twee nieuwe risico’s: Risico 1a- Frictiekosten kunnen toenemen doordat het langer duurt voordat activiteiten voor DeSom 2.0 gestart kunnen worden. Maatregel; dit risico accepteren. Risico 1b- Risico op behalen doelen binnen planning neemt toe. Het niet halen van de geplande datum Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
21
voor DeSom 2.0 (januari 2026) en vervanging van de digitale werkplek (oktober 2025) heeft financiële gevolgen. Er is dan tijdelijke verlenging van contracten nodig die aflopen. De infrastructuurcontracten verlopen per april 2026 en de werkplekcontracten per 1 oktober 2025. Maatregel; dit risico accepteren. Risico 2- ICT-inkoopkosten (licenties, hardware) stijgen sterker dan inflatiecorrectie. Dit risico is opgetreden door hoge inflatie en wijzigingen in het licentiemodel van Microsoft 365 waardoor SSC DeSom andere, duurdere licenties (E5 in plaats van E3) moet afnemen. Maatregel is deze kostenverhoging mee te nemen in de meerjarenraming. Risico 3- Mogelijke aanpassingen governance treden later in werking. Op dit moment onderzoekt het Algemeen Bestuur een passende governance voor SSC DeSom. De effecten voor SSC DeSom zijn nog onbekend. Onduidelijk is daarmee of hier hogere, of juist lagere kosten gemoeid zijn. In de begroting zijn wij van lagere governance inzet uitgegaan. Risico 4- Overheadkosten en bedrijfsvoering kosten worden omgeslagen naar de verschillende niveaus van dienstverlening. De snelheid waarmee overhead en bedrijfsvoering op- en afgeschaald kunnen worden, is lager dan de op- en afschaling van dienstverlening zelf. Hierdoor kunnen meerkosten ontstaan voor deelnemers en afnemer. Maatregel; dit risico accepteren.
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
22
5.
RECAPITULATIE BEGROTINGSWIJZIGINGEN
5.1
Structurele wijzigingen exploitatiekosten
Op dit moment zijn er geen andere, structurele wijzigingen van de exploitatiekosten voorzien dan de structurele wijzigingen, die in deze begroting zijn opgenomen. Dit betekent niet, dat er in het verdere verloop van begrotingsjaar 2026 geen structurele wijzigingen kunnen komen. Een aantal ontwikkelingen, die tot structurele wijzigingen kunnen leiden, worden o.a. benoemd in de risicoparagraaf van de Voorjaarsrapportage 2025 en deze begroting. De gemeentelijke projecten, regionale projecten en extra werkzaamheden voor de deelnemende gemeenten en de gemeenschappelijke regeling WerkSaam Westfriesland, die niet onder de basisdienstverlening brons (en dus buiten de begroting) vallen, worden direct doorbelast aan de desbetreffende opdrachtgever. 5.2
Indexatie 2026
Voor indexatie van lonen en prijzen hanteren wij - conform de afspraken daarover - de regionale richtlijn met betrekking tot de gemeenschappelijke regelingen in Noord-Holland Noord. In de richtlijn voor de begroting van 2026 is rekening gehouden met een te laag geraamde indexatie in de begroting van 2023, waardoor vanaf 2026 op loon een inhaalindexatie van +3,8% structureel en op prijs een inhaalindexatie van +5,4% structureel is toegepast. Verder geeft de richtlijn voor de reguliere indexatie op loon +3,4% en op prijs +2,6% aan. Daarnaast is met ingang van de Begroting 2026 op het budget voor de aanschaf van licenties een reële prijsindexatie van 5% bovenop de reguliere prijsindexatie toegepast, omdat de inhaalindexatie van de Regietafel NHN achter loopt bij de inhaalindexatie, die leveranciers van licenties momenteel doorvoeren voor hun producten.
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
23
6.
FINANCIËLE BEGROTING
6.1
Uitgangspunten bij de begroting
Algemeen Met de Kaderbrief 2026, die voor zienswijzen naar de deelnemende gemeenteraden is gestuurd, bent u geïnformeerd over de financiële kaders voor het begrotingsjaar 2026. Naar aanleiding hiervan hebben de gemeenteraden vervolgens unaniem de Kaderbrief 2026 van een positieve zienswijze voorzien. Door de gemeenteraden is geen ombuigingstaakstelling aan SSC DeSom opgelegd. De Begroting 2026 is dus opgesteld conform de Kaderbrief 2026, aangevuld met de volgende twee budgetten: • Kosten buitengebruikstelling van infrastructuur-hardware ad. € 778.000 (stond apart vermeld in de Kaderbrief 2026); • Kosten inzake de Veranderopgave DeSom 2.0 ad. € 462.000 (besluit Algemeen Bestuur van 18 december 2024). Met ingang van de Begroting 2026 van SSC DeSom zijn uitsluitend in de begroting de geraamde kosten van de basisdienstverlening brons opgenomen: • Inrichting van standaard werkplekken bij de deelnemende gemeenten en bij gemeenschappelijke regeling WerkSaam Westfriesland; • Licenties van daarbij behorende applicaties (dus niet licenties van organisatie-specifieke applicaties zoals basisadministraties, zaaksystemen, financiële pakketten en dergelijke); • Ondersteuning van de standaard werkplekken en de daarbij behorende licenties. In deze begroting zijn dus niet opgenomen de kosten van producten en projecten, die geheel en onverkort met de opdrachtgevers worden verrekend.
Financieel De Begroting 2026 is opgesteld met de volgende uitgangspunten: • De deelnemende gemeenten zijn Drechterland, Enkhuizen, Stede Broec, Opmeer, Medemblik, Koggenland en de gemeenschappelijke regeling WerkSaam Westfriesland; • Basis voor de Begroting 2026 zijn de structurele budgetten in 2025 en het gestelde in de Veranderopgave DeSom 2.0; • Er is een inflatiecorrectie van +7,2% toegepast op loon en op prijs van +8,0% conform de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen Noord-Holland Noord. Deze inflatiecorrectie is vervolgens opgesplitst in een structurele inhaalindexatie op loon van +3,8% en op prijs van +5,4% in 2026 en een reguliere indexatie op loon van +3,4% en op prijs van +2,6% in 2026 en in de meerjarenraming; Toerekening aan deelnemende gemeenten en gemeenschappelijke regeling WerkSaam Westfriesland De bijdrage van de deelnemende gemeenten en gemeenschappelijke regeling WerkSaam Westfriesland wordt gebaseerd op het aantal identities per overeengekomen peildatum.
Begroting 2026 SSC DeSom, versie 1.0
24
6.2
Overzicht van baten en lasten conform op basis van kostensoorten
Product
Rekening 2024
Begroting 2025
715.000
664.600
Begroting 2026 (exclusief indexatie)
Begroting 2026 (inclusief indexatie)
778.000
778.000
1.542.700
1.542.700 1.500.000 150.000 159.600
-
4.900
Verbruikskosten cloud Huur SSC DeSom-servers bij Microsoft
158.000
Onderhoud (waarvan € 120.000 incidenteel in 2025) Rente
Begroting 2027 (inclusief indexatie)
Begroting 2028 (inclusief indexatie)
Begroting 2029 (inclusief indexatie)
1.666.100 1.539.000 153.900 168.000
1.709.400 1.579.000 157.900 172.300
1.753.800 1.620.100 162.000 176.800
1.799.400 1.662.200 166.200 181.400
4.900
5.300
5.400
5.500
5.600
193.400
145.100 106.000
156.700 108.800
160.800 111.600
165.000 114.500
169.300 117.500
377.000 5.000
429.900 27.900
232.400
251.000
257.500
264.200
271.100
3.028.000 48.000 973.000 410.000
3.691.700 88.600 257.400 302.800
2.819.400 66.500 110.600 227.100
2.915.300 71.800 119.400 245.300
3.014.400 73.700 122.500 251.700
3.116.900 75.600 125.700 258.200
3.222.900 77.600 129.000 264.900
529.000
519.300
122.500 462.000
132.300 462.000
135.700 122.000
139.200
142.800
258.000 10.000
268.500 10.300
201.400
217.500
223.200
229.000
235.000
Inkoop diensten bij derden Huur verbindingen Expressroute (€ 40.000 incidenteel in 2026)
147.000
166.800
125.100 30.000
135.100 30.800
138.600
142.200
145.900
Huur datacenter (alleen 1e kwartaal 2026) Externe dienstverleningscontracten Verwerking salarisadministratie
115.000 237.000 12.000
125.500 275.900 34.300
31.400 206.900 25.700
33.900 223.500 27.800
229.300 28.500
235.300 29.200
241.400 30.000
8.553.000
10.000 8.614.500
7.500 9.054.800
7.500 9.449.000
7.500 8.501.000
7.500 8.620.700
7.500 8.869.700
7.780.000 709.000
7.877.400 737.100 778.000 462.000 7.814.800 9.054.800
778.000 462.000 8.209.000 9.449.000
122.000 8.379.000 8.501.000
8.620.700 8.620.700
8.869.700 8.869.700
Lasten Infrastructuur en werkplekken Afschrijvingen Kosten buitengebruikstelling van infrastructuur-hardware Licenties Aanpassing licentievoorwaarden Microsoft Security-gerelateerde nieuwe licenties Bijraming reële indexatie prijs (5%) Audits inzake licenties
Organisatiekosten Salarissen Personeelsgerelateerde budgetten Inhuur derden Informatiebeveiliging Overige bedrijfskosten (waarvan € 428.000 incidenteel in 2025) Veranderopgave DeSom 2.0 (besluit Algemeen Bestuur van 18 december 2024) Inkoop diensten bij gemeenten Huur kantoorruimte Huur en energie serverruimten
Onvoorzien Vennootschapsbelasting Totaal lasten Baten Vaste bijdrage deelnemers Bijdrage WerkSaam Westfriesland Bijdrage buitengebruikstelling van infrastructuur-hardware Bijdrage Veranderopgave DeSom 2.0 Bijdrage basisdienstverlening brons deelnemers en afnemer Totaal baten Baten en lasten diverse dienstverlening
1.531.000
8.489.000
8.614.500
-
-
-
-
-