2. Eindrapportage scenario-onderzoek Penta Rho Venhuizen

Scenario-onderzoek basisonderwijs en kinderopvang Venhuizen Gemeente Drechterland

Opdrachtgever Opgesteld door Kenmerk Status Datum

SED organisatie Therry Eenkhoorn en Valerie Boon U23364 definitief 16 oktober 2023

Inhoudsopgave

1

Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Proces 1.2.1 Overlegstructuur 1.3 Leeswijzer

4 4 4 5 6

2

Situatiebeschrijving 2.1 Algemeen 2.2 Kaders 2.2.1 Ruimtelijke kaders 2.2.2 Huisvestingskaders 2.2.3 Maatschappelijke kaders 2.3 Visie op onderwijs en kinderopvang 2.3.1 Onderwijs 2.3.2 Kinderopvang 2.4 Functionele staat schoolgebouwen 2.5 Technische staat schoolgebouwen

7 7 8 8 8 9 9 9 10 11 12

3

Scenario’s en toetsingskader 3.1 Scenario’s 3.1.1 Hoofdscenario’s 3.1.2 Ruimtelijke subscenario’s 3.2 Toetsingskader

14 14 14 14 17

4

Scenario-analyse 4.1 OBS ’t Padland 4.2 BS Jozefschool Venhuizen 4.2.1 Huidige locatie BS Jozefschool Venhuizen 4.2.2 Nieuwbouwwijk Centrum-West 4.2.3 Koggeweg 4.2.4 De Banne 4.3 Kinderopvang

18 18 19 19 21 22 23 24

5

Conclusie en aanbevelingen 5.1 Advies voorkeursscenario 5.2 Aandachtspunten en aanbevelingen 5.2.1 Investeren in kindcentra 5.2.2 Didam-arrest 5.2.3 Gelijk speelveld

26 26 27 27 27 27

Bijlage 1 - Leerlingenprognoses Venhuizen

28

Bijlage 2a - Uitwerking technische schouw BS Jozefschool

29

Bijlage 2b - Uitwerking technische schouw OBS ’t Padland

33

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 2 van 42

Bijlage 3 - Onderbouwing uitsluiten scenario 1

37

Bijlage 4 - Toetsingskader

39

Bijlage 5 - Globale planningen per scenario

40

Bijlage 6 - Globale stichtingskosten per scenario

41

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 3 van 42

1

Inleiding

1.1

Aanleiding In de kern Venhuizen staan twee basisscholen: de BS Jozefschool Venhuizen en OBS ‘t Padland. Aan de westkant van Venhuizen wordt een nieuwe woonwijk gerealiseerd, die ook huisvesting aan een toekomstig aantal kinderen zal gaan bieden. Beide schoolgebouwen zijn verouderd. Daarnaast is de BS Jozefschool Venhuizen groeiende in leerlingenaantal en zal ruimtetekort toenemen. De tweede basisschool in Venhuizen, OBS ‘t Padland, heeft te kampen gehad met een dalend leerlingenaantal en daardoor een ruimteoverschot. De gemeente heeft – in afstemming met de schoolbesturen – bepaald dat er voor ouders in Venhuizen iets te kiezen valt. Er moet sprake zijn van een gelijk speelveld voor zowel het openbaar (OBS ‘t Padland) als katholiek (BS Jozefschool Venhuizen) onderwijs in het dorp.

’t Padland Jozefschool

Basisonderwijs in Venhuizen

Gemeente Drechterland heeft PentaRho gevraagd een scenario-onderzoek uit te voeren naar aanleiding van bovenstaande ontwikkelingen; een verkenning of en onder welke voorwaarden gezamenlijke huisvesting voor beide scholen mogelijk is en op welke plek/plekken onderwijs geschikt is. In het onderzoek zijn verschillende scenario’s te onderscheiden vanuit ruimtelijk perspectief (locaties in Venhuizen), huisvestingsperspectief (nieuw- of verbouw en verduurzaming) en vanuit de samenwerking tussen verschillende maatschappelijke partners (waaronder kinderopvang). De resultaten van dit onderzoek vinden hun weerslag in deze rapportage. 1.2

Proces 2022 Op 14 maart 2022 heeft de kick-off plaatsgevonden met alle betrokkenen vanuit de gemeente, schoolbesturen en de kinderopvang in Venhuizen. Door de SED organisatie zijn de benodigde stukken voor het onderzoek aangeleverd (o.a. gespreksverslagen, het IHP, ambitiedocumenten, prognoses). Op basis van de kick-off en de benodigde informatie is vervolgens een deskstudie opgesteld. In de periode 21 april tot 13 mei 2022 hebben bilaterale gesprekken met de scholen en kinderopvangorganisaties plaatsgevonden om alle ins en outs van de casus helder te krijgen. Uit de bilaterale gesprekken is gebleken dat er sprake is van twee hoofdscenario’s (zie hoofdstuk 3).

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 4 van 42

Tevens hebben er gesprekken plaatsgevonden met de beleidsmedewerkers vanuit ruimtelijke ordening van de gemeente. Hierin zijn de mogelijke locaties en ruimtelijke kaders voor het primair onderwijs en kinderopvang in Venhuizen toegelicht. Deze locaties vormen de subscenario’s. De (sub)scenario’s en het toetsingskader zijn vervolgens door de stuurgroep akkoord bevonden. De projectgroep heeft eind juni 2022 gezamenlijk het toetsingskader ingevuld (voor één scenario). Medio juli 2022 heeft een tussentijdse stuurgroep plaatsgevonden waarin de stuurgroepleden over het proces zijn bijgepraat. Tevens is toen besloten voor beide schoolgebouwen een technische schouw te laten uitvoeren zodat er een goed onderbouwd en afgewogen advies kan worden gegeven met betrekking tot renovatie/verduurzaming of nieuwbouw. De schouwen hebben plaatsgevonden op 8 september 2022. 2023 In de periode september 2022 tot en met november 2022 heeft het onderzoek on hold gestaan vanwege leerlingenprognoses die langer op zich lieten wachten dan vooraf verwacht. In januari 2023 is het onderzoek weer opgepakt. Gedurende het proces is afstemming gezocht met de ontwikkelingen binnen de afdeling ruimtelijke ordening van de gemeente zodat we het onderzoek hebben kunnen afstemmen op de meest recente informatie ten aanzien van stedenbouw in Venhuizen.

Er hebben vervolgens nog twee bijeenkomsten (in januari en september) met de BS Jozefschool Venhuizen plaatsgevonden om het toetsingskader compleet te kunnen maken. Op basis van de aangeleverde informatie, alle gesprekken en de schouwen is de scenarioanalyse uitgevoerd, advies voor een voorkeursscenario benoemd en is dit rapport tot stand gekomen. 1.2.1 Overlegstructuur In dit onderzoek is gewerkt met een project- en stuurgroep. Gedurende het proces werd duidelijk dat er veel overlap bestond tussen de projectgroep en de stuurgroep. Vanuit het oogpunt transparantie en efficiëntie is besloten om vanaf de tussentijdse stuurgroep in juli 2023 één overleggroep in stand te houden.

Projectgroep scenario-onderzoek Venhuizen Ingrid van Heezen Directeur OBS ’t Padland Christien Bruin Voormalig directeur BS Jozefschool Venhuizen Pauline Kaan Directeur BS Jozefschool Venhuizen Marga Hendriks Bestuurder Kappio Kinderopvang Lucia Damen Locatiemanager Partou Darina de Graaf Operationeel manager Noord-Holland Partou Stuurgroep scenario-onderzoek Venhuizen Ruud van Herp Bestuurder SKO de Streek Hans Kelderman Bestuurder Openbaar Onderwijs Present Marga Hendriks Bestuurder Kappio Kinderopvang Darina de Graaf Operationeel manager Noord Holland Partou Simone Visser-Botman Wethouder (portefeuille onderwijs) Youri Staphorst Beleidsadviseur samenleving Dinie Langedijk Voormalig beleidsmedewerker onderwijshuisvesting

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 5 van 42

1.3

Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt een beschrijving van de situatie gegeven en worden de kaders van het onderzoek benoemd. In hoofdstuk 3 worden de scenario’s en het toetsingskader toegelicht. Hoofstuk 4 bevat de scenario-analyse. In hoofdstuk 5 volgt het advies voor het voorkeursscenario inclusief aandachtspunten en aanbevelingen.

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 6 van 42

2

Situatiebeschrijving

2.1

Algemeen De gemeente Drechterland heeft een grote behoefte aan uitbreiding van het aantal woningen. Onder andere Venhuizen is aangewezen als een groeikern. De locatie CentrumWest Venhuizen is in juni 2021 door de gemeenteraad aangewezen als de eerstvolgende grootschalige uitbreidingswijk woningbouw. Met deze locatie worden er tussen de 200250 woningen toegevoegd aan de gemeente Drechterland, en specifiek aan Venhuizen. In totaal wordt qua woningbouw uitgegaan van 350 tot 500 woningen voor Venhuizen tot 20301. De nieuwe woningbouw gaat uiteraard ook huisvesting aan een toekomstig aantal kinderen bieden, waardoor de huisvestingssituatie van het primair onderwijs in Venhuizen urgenter wordt. De BS Jozefschool Venhuizen is groeiende in leerlingenaantal en het ruimtetekort zal toenemen. Op basis van de meest recente prognoses bedraagt het tekort circa 350 m2 bvo over 15 jaar. De tweede basisschool in Venhuizen, OBS ‘t Padland (Stichting Openbaar Onderwijs Present), heeft te kampen gehad met een dalend leerlingenaantal en daardoor een ruimteoverschot. Op basis van de meest recente prognoses bedraagt het overschot circa 200 m2 bvo over 15 jaar. In Venhuizen zijn twee kinderopvangorganisaties actief: Kappio Kinderopvang en Partou.

Kappio heeft zowel in de BS Jozefschool Venhuizen (PS de Bijenkorf) als in OBS ‘t Padland (PS de Padrakkertjes) een peuterschool (met VVE) voor 2- tot 4-jarigen. Partou heeft in Venhuizen een eigen locatie (De Poppenpaal) voor KDV 0-4 jaar (geen VVE). Al langere tijd is de capaciteit voor kdv op de Poppenpaal bereikt en moet Partou kinderen doorverwijzen naar een andere locatie. Daarnaast verzorgt Partou één groep bso in OBS ‘t Padland. In de BS Jozefschool Venhuizen is op dit moment geen bso mogelijk in verband met het ruimtetekort. In december 2022 is Partou met de bso van de Poppenpaal verhuisd naar het dorpshuis. Deze nieuwe bso ligt naast de BS Jozefschool Venhuizen. De groepen 4 t/m 8 van de scholen sporten in verschillende gymzalen. OBS ‘t Padland gymt bij de Buurt, op circa 1 km afstand. De BS Jozefschool Venhuizen gymt in het dorpshuis, Het Centrum. Naast deze twee locaties voor het bewegingsonderwijs is er nog een sportlocatie in Venhuizen, Sporthal De Banne.

Onderwijs, kinderopvang en gymlocaties in Venhuizen

1 Concept Ambitiedocument Venhuizen Centrum West 3 maart 2022

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 7 van 42

2.2

Kaders Voorafgaand aan het onderzoek, tijdens de bilaterale gesprekken met de scholen, kinderopvang, afdeling Ruimtelijke Ordening en de wethouder en in de aangeleverde stukken zijn kaders benoemd voor het scenario-onderzoek. In deze paragraaf zijn de kaders toegelicht op basis van ruimte, huisvesting en samenwerking/maatschappelijke voorzieningen.

2.2.1 Ruimtelijke kaders Voor de gebiedsontwikkeling is het Woonprogramma Drechterland het vertrekpunt. Minimaal 25% van de nieuwe woningen in Centrum-West wordt als sociale huurwoning aangeboden (gevolg voor VVE). Voor de overige categorieën zijn in het woonprogramma streefpercentages opgenomen2. Beide scholen moeten lopend of per fiets op een veilige manier bereikbaar blijven. Voor een evenwichtigere verdeling van de leerlingen over de beide scholen (waarbij leerlingen zelfstandig kunnen fietsen) zijn veilige wegen noodzakelijk. Op dit moment wordt door de scholen opgemerkt dat de wegen in Venhuizen niet als veilige route voor leerlingen worden ervaren. Met name de oversteek over de Markerwaardweg is een gevaarlijk punt3. Afstand OBS ‘t Padland tot gymvoorziening is relatief groot. Afstand BS Jozefschool Venhuizen tot gymvoorziening is klein. Afstanden tot gymvoorzieningen worden meegenomen in het scenario-onderzoek. Vanuit de afdeling Ruimtelijke Ordening is de randvoorwaarde/het uitgangspunt meegegeven om de nieuwbouwwijk Centrum-West te kunnen verbinden met het centrum. Hier moet rekening mee worden gehouden indien de BS Jozefschool Venhuizen op de huidige locatie wordt gerenoveerd en uitgebreid.

2.2.2 Huisvestingskaders De verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs van de gemeente Drechterland gaat voor permanente bouw uit van het aantal leerlingen dat gedurende 15 jaar in ieder geval aanwezig is. In de toelichting wordt dit uitgelegd als het gemiddelde aantal leerlingen. Voor het gemiddelde aantal leerlingen wordt gekeken naar de periode 2030-2041 (in 2030 is Venhuizen-West volledig bebouwd). Voor de berekening van de ruimtebehoefte wordt dan vervolgens voor de BS Jozefschool Venhuizen en OBS ‘t Padland respectievelijk uitgegaan van het gemiddelde, 357 en 177 leerlingen4. Dit komt neer op een ruimtebehoefte van 1.996 m2 bvo voor de BS Jozefschool Venhuizen en 1.090 m2 bvo voor OBS ‘t Padland. De gemeentelijke toelichting op de prognoses is opgenomen in bijlage 1. Financiële doorrekening van de huisvestingsscenario’s dient te gebeuren op verwachte markttarieven en niet op basis van de VNG-normering5. In het overleg met de schoolbesturen is gesproken over de mogelijkheid van gedeeltelijke bekostiging door de gemeente voor een levensduurverlengende renovatie van een schoolgebouw. Ondanks dat de gemeente hiervoor strikt genomen niet verantwoordelijk is, kan dit voordelig zijn omdat vervangende nieuwbouw hiermee kan worden voorkomen. Niet in alle gevallen is renovatie een gunstig alternatief voor vervangende nieuwbouw. Daarom is in het Integraal

2 Concept Ambitiedocument Venhuizen Centrum West 3 maart 2022 3 Verslag overleg onderwijshuisvesting i.v.m. woningbouw Venhuizen/Hem, 12 januari 2022 4 Pronexus 2022 5 Verslag Kick-off onderzoek onderwijshuisvesting Venhuizen, 14 maart 2022

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 8 van 42

Huisvestingsplan Basisonderwijs (IHP) een afwegingskader opgenomen dat gehanteerd kan worden bij het maken van de beste keuze. Afwegingskader renovatie/nieuwbouw (IHP) Bij een renovatie wordt de levensduur van het gebouw met minimaal 25 jaren verlengd. Een nieuw gebouw wordt minimaal 40 jaren ingezet. Indien de kosten van de renovatie, inclusief de benodigde tijdelijke huisvesting méér dan 25/40 bedragen van de kosten voor: stichtingskosten nieuwbouw; eventuele tijdelijke huisvesting en sloopkosten bij vervanging op dezelfde locatie; verhuiskosten; plankosten, dan is in beginsel nieuwbouw aan de orde in plaats van renovatie.

-

-

In het huidige Integraal Huisvestingsplan Basisonderwijs (IHP) zijn de voorschoolse voorzieningen niet opgenomen. Wel is de wens beschreven om zoveel mogelijk bij iedere school een peuterschool te realiseren. Er is geen uitspraak gedaan over het aantal kinderopvangorganisaties op één locatie. De kinderopvangorganisaties Kappio en Partou worden in dit onderzoek meegenomen als partners van de scholen. Het onderzoek dient onderscheid te maken tussen huisvestingscenario’s voor alleen onderwijs (korte termijn) en de combinatie onderwijs en opvang (langere termijn).

2.2.3 Maatschappelijke kaders De gemeente heeft – in afstemming met de schoolbesturen – bepaald dat er voor ouders in Venhuizen iets te kiezen valt. Er moet bij nieuwbouw en/of renovatie van de scholen sprake zijn van een gelijk speelveld voor zowel het openbaar als katholiek onderwijs in het dorp. Betrokkenen geven aan dat dit concreet betekent: veilige verkeersroutes naar beide scholen, een vergelijkebare oppervlakte aan buitenruimte en kdv/peuteropvang/bso (in de toekomst) in scholen. Venhuizen kent een rijk verenigingsleven met veel vrijwilligers die buiten werktijd beschikbaar zijn voor buitenschoolse activiteiten. Het is belangrijk om dit in stand te houden en niet alleen buitenschoolse activiteiten door school en bso aan te bieden en/of deze activiteiten ook aan te bieden buiten de scholen/bso-locaties. Het scenario-onderzoek en het advies dienen rekening te houden met de gevolgen voor maatschappelijke voorzieningen in het dorp (zoals de gymzalen en de bibliotheek). Een voorwaarde is dat de exploiteerbaarheid en levensvatbaarheid van deze voorzieningen gewaarborgd blijven. Ook bij een eventuele nieuwe locatie voor het onderwijs in Venhuizen.

2.3 Visie op onderwijs en kinderopvang 2.3.1 Onderwijs BS Jozefschool Venhuizen De BS Jozefschool Venhuizen wil openheid uitstralen, een plaats van ontmoeting zijn, waarin leerkrachten, ouders en leerlingen samenwerken vanuit een hoge betrokkenheid. We begeleiden leerlingen om zich te ontwikkelen tot weerbare, zelfbewuste burgers die zich met een stevig fundament verder kunnen ontwikkelen. Het team van de BS Jozefschool Venhuizen bestaat uit een hechte groep mensen met een passie voor onderwijs. Men voelt zich verantwoordelijk en betrokken bij de organisatie, bij de kinderen en bij elkaar. Samenwerkend leren en ontwikkelen is een vanzelfsprekendheid. De BS Jozefschool Venhuizen: gaat voor goede kwaliteit, met veel aandacht voor taal, lezen en rekenen en aandacht voor de brede ontwikkeling van kinderen; Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 9 van 42

-

gaat de wereld in en haalt deze de school in om het betekenisvol en verdiepend leren te versterken; staat voor samenwerkend spelen, leren en onderzoeken met de kinderen en met elkaar; gaat voor veiligheid, respect en verantwoordelijkheid om het plezier en de betrokkenheid van ouders en leerlingen te verhogen.

De BS Jozefschool Venhuizen is een katholieke basisschool die werkt vanuit de christelijke waarden. De school werkt samen met de kinderopvang om de doorgaande lijn van peuterschool naar de kleutergroepen te waarborgen. OBS ‘t Padland Op OBS ‘t Padland is elk kind welkom zonder onderscheid naar ras, geloof, gezindte of welk onderscheid dan ook. Openbaar onderwijs gaat bewust uit van de verschillen tussen kinderen en leert met elkaar om te gaan en kennis te nemen van elkaars cultuur. OBS ‘t Padland gelooft dat het kind het beste leert als het geloof en plezier heeft in eigen kunnen, het gevoel heeft gewaardeerd te worden en het gevoel heeft dat het iets kan zonder hulp van anderen. Dit bereikt de school door het eigene van elk kind te respecteren en kennis te hebben van de elementaire behoeftes van elk kind: veiligheid, zekerheid, geborgenheid, er graag bij willen horen en erkend en gewaardeerd willen worden. Het doel van haar onderwijs is een zo harmonisch mogelijke ontplooiing van de cognitieve, sociale, creatieve, zintuiglijke en motorische vaardigheden van het kind, teneinde een zo redzaam mogelijk kind te ontwikkelen dat zich op het voortgezet onderwijs en later in de maatschappij goed kan handhaven. Er wordt een opvoedkundig klimaat geschapen waarin de leerkracht het kind uitdaagt, ondersteunt en vertrouwen geeft.

De daartoe noodzakelijke kennis en vaardigheden worden door de school aangeboden, niet alleen via de beschikbare methodes en methodieken, maar ook in de hele sociale interactie die het schoolgaan kenmerkt: het gedrag in de groep, het gedrag ten opzichte van de leerkracht, op het plein en ten opzichte van oudere en jongere kinderen. OBS ‘t Padland heeft zich afgelopen schooljaar sterk gemaakt om zijn plekje binnen de kern Venhuizen als ontmoetingsplek voor kinderen, voor ouders en voor andere betrokkenen breed neer te zetten. De school streeft naar een breed aanbod binnen en buiten de locatie en binnen en buiten de locaties van kernpartners. De school als plek om te leren, om te spelen, om creatief en sportief bezig te zijn en om sociaal-emotioneel te groeien. Samen met een aantal ouders, de gemeente en veel ketenpartners (andere scholen, sportclubs, peuterspeelzalen en kinderdagverblijven, zorginstellingen enzovoort) binnen de gemeente. 2.3.2 Kinderopvang Partou Partou denkt dat een professionele en toegankelijke kinderopvang leidt tot een betere samenleving voor jong en oud. Met sociale en zelfbewuste kinderen en ouders die bijdragen aan de maatschappij. Samen wil Partou generaties verder brengen, groep voor groep, kind voor kind.

Partou is overtuigd van het belang van een zo goed mogelijke ontwikkeling van ieder kind en professionele en toegankelijke kinderopvang draagt hier in belangrijke mate aan bij. Partou wil een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van élk kind, van baby tot tiener. Vanuit de overtuiging dat je kinderjaren van grote betekenis zijn voor de rest van Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 10 van 42

je leven. In contact met elkaar ontwikkelen kinderen vaardigheden die belangrijk zijn om uit te groeien tot gelukkige, zelfverzekerde mensen. Samen met ouders zorgt Partou ervoor dat kinderen een goede basis leggen voor hun toekomst en deelname aan onze maatschappij. Persoonlijke aandacht, rust en stabiliteit vindt ze heel belangrijk. Nét als samen plezier maken. De pedagogisch medewerkers kijken en luisteren naar wat de kinderen leuk vinden en nodig hebben en spelen daarop in. Het pedagogisch beleid van Partou is landelijk vastgesteld. Daarnaast heeft iedere kinderopvanglocatie een eigen plan waarin gezocht wordt naar aansluiting bij bijvoorbeeld het onderwijs. Men spreekt over de maatwerkvisie per locatie om een doorgaande lijn van 0 tot 12 te realiseren in samenwerking met het onderwijs. Kappio Kappio wil bereiken dat er een compleet pedagogisch en didactisch aanbod ontstaat voor alle kinderen van 0 tot 12 jaar gedurende de dag op het gebied van spelend leren, onderwijs, zorg en vrijetijdsbesteding. Kappio wil de brug bouwen tussen kinderopvang en onderwijs in het ontwikkelen van Integrale Kind Centra. Kappio wil het kinderopvangaanbod in stand houden, ook binnen kleine kernen, en wil versterken in haar financiële en inhoudelijke productaanbod. Kinderopvang is meer dan een arbeidsparticipatiemiddel. Alle kinderen hebben recht op ontwikkelingsondersteuning.

Kappio creëert een meerwaarde voor kinderen en ouders door zowel fysiek als inhoudelijk de verbinding te maken met het onderwijs. Door het creëren van een leefomgeving waarin de begeleiding en verzorging van kinderen gericht is op het ontwikkelingsniveau van ieder kind kan per leeftijdsgroep een doordacht en specifiek aanbod worden verzorgd. Kinderen en ouders moeten zich hierin veilig, welkom en gehoord voelen. Een (Integraal) Kind Centrum is de vorm waarin Kappio bovenstaande visie wil ontwikkelen. Kappio kleurt per locatie mee met de omgeving, dat wil zeggen dat de organisatie goed kijkt naar wat er nodig is in de omgeving, wat de sociale cohesie is en welke positie de school inneemt in de kern of het dorp. Kappio biedt ook Vroeg- en Voorschoolse Educatie (VVE) op haar locaties aan. Hier wordt gewerkt met twee erkende VVE-programma’s. 2.4

Functionele staat schoolgebouwen BS Jozefschool Venhuizen Het schoolgebouw biedt ruimte aan 13 groepen. Bij de bouw is gekozen voor het honingraat-model. Dit model omvat vriendelijk ogende zeshoekige lokalen. Door deze opzet zijn er geen lange gangen aanwezig en worden veel ruimten, ook verkeersruimten, functioneel ingezet. De gangen en de vier middenruimten zijn een verlengstuk van de lokalen. Bij het bouwen van de school is bewust voor deze ruimten gekozen om ontmoeting te stimuleren. Hier vindt samenwerkend leren en thematisch spelen tussen leerlingen uit verschillende groepen en jaren plaats. Daarnaast zorgen de middenruimten voor verbinding en ontmoeting tussen de leerkrachten en onderwijsassistenten. Het is een levendig gebouw; de school haalt de wereld naar binnen. Daarnaast is er ook een aula aanwezig met flexibele aan elkaar te koppelen ruimtes, te gebruiken als extra werkruimtes en voor gezamenlijke vieringen. Het gebouw past bij de visie van de school waarin betekenisvol en samenwerkend leren en spelen centraal staat. Het gebouw heeft zich in de afgelopen jaren bewezen als succesvolle formule. De zes hoeken worden als zeer functioneel gezien. Samenwerken

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 11 van 42

tussen jaarlagen is mogelijk en tegelijkertijd ervaren de kinderen ook geborgenheid en veiligheid in hun eigen ‘compartiment’. Er worden ook ruimten gebruikt door de Peuterschool van Kappio (de Bijenkorf). Ook de verschillende ingangen worden als pre ervaren, zeker in de tijden van corona. Naast het zeshoekige gebouw wordt ook ’t Skitteljacht (gebouw naast de school) op dit moment gebruikt door de BS Jozefschool Venhuizen. Twee van de drie lokalen zijn dagelijks in gebruik door de bovenbouw. Het derde (kleinere lokaal) wordt gebruikt voor opslag. OBS ‘t Padland OBS ‘t Padland is gehuisvest in een ruim en licht gebouw met negen groepsruimten en ruimte voor de peuterschool van Kappio. Elke stamgroep heeft een grote eigen groepsruimte. Dit wordt als prettig ervaren omdat de kinderen en de leerkracht het grootste deel van de dag in deze ruimte doorbrengen. Daarnaast is er een middenruimte/aula met klein podium en een speellokaal voor de groepen 1 tot en met 3. De aula wordt gebruikt als werk- of lesruimte, voor vieringen en afsluitende tentoonstellingen van projecten en andere activiteiten waarbij alle leerlingen betrokken zijn. De aula wordt als functioneel ervaren doordat de ruimte en werkplekken zo optimaal worden benut. De bibliotheek en het documentatiecentrum zijn ook aanwezig in de aula.

De gang bij de kleuterbouw en de groepen 3 en 8 wordt tijdens de schooluren gebruikt voor activiteiten op de computer, diverse speelhoeken en ontdekkend leren. Het gebouw heeft vier ingangen, wat als prettig wordt ervaren. Na schooltijd wordt een aantal dagen de bso aangeboden in de onderwijsruimten (medegebruik). Het schoolgebouw wordt als zeer functioneel ervaren, mede door de oppervlakte die de school tot haar beschikking heeft. 2.5

Technische staat schoolgebouwen BS Jozefschool Venhuizen Voor het bepalen van de technische staat is tijdens een locatiebezoek op 8 september 2022 een visuele inspectie uitgevoerd. De uitwerking van de technische schouw van de BS Jozefschool Venhuizen is opgenomen in bijlage 2a. Hieronder is de conclusie weergegeven. De bouwkundige staat van het gebouw is gezien de leeftijd goed. Het gebouw is goed gebruikt maar nadert het einde van zijn levensduur. Er zijn nagenoeg geen scheurvormingen waargenomen. Aandachtspunten zijn met name de (ventilatie-) installaties en het bouwkundig onderhoud. De isolatiewaarde van de thermische schil is minimaal; weinig isolatie in de begane grondvloer, buitenwanden en daken. Met betrekking tot de installaties zijn flinke stappen te maken. Het ontbreken van een goede ventilatie-installatie is een gemis. Stankoverlast in toiletruimten en de temperatuur binnen dienen de nodige aanpassingen te krijgen, evenals vervanging van de tlverlichting. OBS ‘t Padland Voor het bepalen van de technische staat is tijdens een locatiebezoek op 8 september 2022 een visuele inspectie uitgevoerd. De uitwerking van de technische schouw van OBS ‘t Padland is opgenomen in bijlage 2b. Hieronder is de conclusie weergeven. De bouwkundige staat van het gebouw is redelijk goed. Er is nagenoeg geen scheurvorming waargenomen.

Aandachtspunten zijn met name de (ventilatie-)installaties

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 12 van 42

en brandveiligheid van de plafonds. De isolatiewaarde van de thermische schil is minimaal, weinig isolatie in de begane grondvloer en buitenwanden. Met betrekking tot de installaties zijn ook hier flinke stappen te maken. Het ontbreken van een goede ventilatie-installatie is een gemis. Stankoverlast in toiletten en de temperatuur binnen dienen de nodige aanpassingen te krijgen, evenals het vervangen de tl-verlichting.

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 13 van 42

3

Scenario’s en toetsingskader

3.1 Scenario’s 3.1.1 Hoofdscenario’s Uit de bilaterale gesprekken zijn bij aanvang van het onderzoek twee hoofdscenario’s naar voren gekomen, met daaronder een aantal ruimtelijke subscenario’s. Deze ruimtelijke scenario’s zijn ontstaan naar aanleiding van het gesprek met de beleidsmedewerkers ruimtelijke ordening. Scenario 1 De BS Jozefschool Venhuizen en OBS ‘t Padland krijgen gezamenlijke huisvesting op één van de locaties uit de ruimtelijke subscenario’s. Op de lange termijn eventueel aangevuld met ruimte voor kinderopvang (kdv, peuteropvang en bso). Scenario 2 Huisvesting van de BS Jozefschool Venhuizen en OBS ‘t Padland op ieder een eigen locatie: OBS ‘t Padland wordt gerenoveerd of krijgt nieuwbouw op de huidige locatie. BS Jozefschool Venhuizen krijgt nieuwbouw of renovatie (+ uitbreiding) op één van de locaties uit de ruimtelijke subscenario’s Bij renovatie wordt uitgegaan van een levensduurverlenging van 25 jaar en verduurzaming. Op langere termijn worden beide locaties eventueel aangevuld met ruimte voor kinderopvang (kdv, peuteropvang en bso). Op basis van de bijeenkomst met de projectgroep en separaat overleg met de BS Jozefschool Venhuizen en SKO de streek gedurende het onderzoek is geconstateerd dat er weinig tot geen draagvlak is voor scenario 1 onder alle partners.

In overleg met de beleidsmedewerker onderwijshuisvesting en met goedkeuring van de wethouder is scenario 1 begin 2023 uitgesloten van het onderzoek en is de focus van het onderzoek komen te liggen op scenario 2. De onderbouwing voor het uitsluiten van scenario 1 is opgenomen in bijlage 3. 3.1.2 Ruimtelijke subscenario’s Potentiële (nieuwe) onderwijslocaties in Venhuizen: 1. Huidige locatie BS Jozefschool Venhuizen 2. Nieuwbouwwijk Centrum-West 3. Koggeweg 4. Sporthal De Banne Hieronder worden de subscenario’s nader toegelicht.

Weergave ruimtelijk subscenario’s nieuwbouw onderwijs in Venhuizen

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 14 van 42

1. Huidige locatie BS Jozefschool Venhuizen De BS Jozefschool Venhuizen ligt naast de toekomstige nieuwbouwwijk Centrum-West. Na realisatie van de nieuwbouwwoningen ligt deze onderwijslocatie centraal in het dorp. Er wordt op dit moment nagedacht over een doorgaande fiets- en wandelverbinding tussen het centrumgebied en de nieuwbouwwijk Centrum-West. De huidige Lucasstraat kan worden doorgetrokken. Op deze manier kan Centrum-West dan worden aangesloten op het centrumgebied. Bij het scenario renovatie en uitbreiding van de huidige school moet hier volgens de afdeling RO rekening mee worden gehouden en ruimte voor worden gereserveerd. Ondanks de gewenste verbinding blijft het scenario ‘renovatie en uitbreiding van de BS Jozefschool Venhuizen’ mogelijk. Uitbreiding van het gebouw zal dan aan de zuidzijde moeten plaatsvinden. Wanneer voor dit scenario wordt gekozen, zal vanuit de gebiedsontwikkeling worden meegedacht over het vormgeven van een openbare route langs de schoollocatie. Onderstaande kaart weergeeft drie mogelijke verbindingen (A-BC). Dit zijn alle wandel-fiets ontsluitingen. De BS Jozefschool Venhuizen heeft voorafgaand aan dit onderzoek bij de gemeente aangegeven dat verbinding B te dicht langs de school loopt.

A B

Jozefschool

C

Situatietekening subscenario 1: Jozefschool blijft op huidige locatie met opties voor verbinding nieuwbouw Centrum-West

2. Nieuwbouwwijk Centrum-West De locatie Centrum-West is in juni 2021 door de gemeenteraad aangewezen als de eerstvolgende grootschalige uitbreidingswijk woningbouw. Met deze locatie voegt de gemeente Drechterland tussen de 200-250 woningen toe aan Venhuizen. De gebiedsontwikkeling zal zich in de eerste fase met name richten op aanbod voor starters (betaalbare woningen en sociale huurwoningen) en ouderen (levensloopbestendig, betaalbaar). Voor Centrum-West is een plangebied aangewezen (gele doorgetrokken lijn op onderstaande afbeelding) waar de woningbouw en mogelijk ook onderwijshuisvesting worden ontwikkeld. Het visiegebied (gele stippellijn) is het grotere gebied waarop de gebiedsontwikkeling wordt afgestemd. Binnen het plangebied is nog geen specifieke kavel aangewezen voor bestemming onderwijs6.

6 Voor het voorlopige masterplan dat wordt opgesteld voor deze wijk is de ontwikkelaar gevraagd een kavel

te reserveren voor mogelijke onderwijshuisvesting.

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 15 van 42

‘’ Weergave plan- en visiegebied ontwikkeling ‘Venhuizen Centrum-West’

3. Koggeweg Het zoekgebied van de gemeente Drechterland voor de uitbreiding van Venhuizen is groter dan alleen de locatie Centrum-West. Ook het perceel aan de Koggeweg behoort tot een potentiële locatie voor nieuwbouwwoningen. Het perceel bevindt zich op de hoek van de Markerwaardweg en Koggeweg. De ontsluiting van het perceel bevindt zich aan de Koggeweg. Het perceel kan ook benaderd worden vanuit de noordwestpunt vanaf de Markerwaardweg. Met deze locatie kan de gemeente Drechterland tussen de 90 woningen toevoegen aan Venhuizen (sociale huur, midden- en duurder segment). Ook is het de ambitie om een dierenweide te realiseren aan de noordkant tegen het bosperceel. Er is voor deze wijk nog geen kavel aangewezen voor eventuele onderwijshuisvesting. 4. De Banne De vierde mogelijke onderwijslocatie in Venhuizen ligt bij Sporthal De Banne aan Koggeweg 45 in Hem, net buiten Venhuizen. Deze locatie heeft momenteel de bestemming sport. Naast de Sporthal bevinden zich in dit gebied een tennisvereniging, voetbal- en handbalvereniging, een rijvereniging en de brandweer. Zowel ten westen als ten zuiden van de sporthal en ten zuiden van de voetbalvelden lijken mogelijkheden te zijn voor de realisatie van een school.

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 16 van 42

3.2

Toetsingskader Tijdens de bilaterale gesprekken met de verschillende partners zijn criteria geïnventariseerd waarop scenario’s kunnen worden getoetst. Dit toetsingskader is vervolgens vastgesteld door de stuurgroep en bevat de volgende criteria: Perspectief Onderwijskundig/inhoudelijk

Criteria Onderwijsvisie Visie op ruimte en bewegen Onderwijskwaliteit Thuisnabij onderwijs Samenwerking met nabije partners Impact op overige maatschappelijke voorzieningen in Venhuizen (bibliotheek, gym- en sportzalen)

Ruimtelijk

-

Kaveloppervlak vs. footprint (m2) Buitenspeelruimte (normatief) Hanteerbare verkeersstromen Afstand tot dichtstbijzijnde gymvoorziening en capaciteit gymvoorziening Voedingsgebied (i.c.m. nieuwbouw) Bestemmingsplan/ stedenbouwkundige voorwaarden

Planning

-

Doorlooptijd project vanaf definitiefase

Financiën

-

Indicatie stichtingskosten (incl. kosten voor tijdelijke huisvesting indien van toepassing).

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 17 van 42

4

Scenario-analyse Scenario 2 is volgens de criteria uit paragraaf 3.2 van het toetsingskader geanalyseerd en afgewogen (op basis van stoplicht-methodiek). Het compleet ingevulde en afgewogen kader is weergegeven in bijlage 4. In dit hoofdstuk wordt een samenvatting met de belangrijkste uitkomsten per criteria weergegeven. Er is bewust gekozen voor een afweging op basis van de kleuren groen, oranje en rood en geen drie- of vijfpuntschaal. Het afgewogen toetsingskader is een hulpmiddel om te komen tot de juiste vergelijking van en discussie over de subscenario’s. De gemeente Drechterland heeft gevraagd in de analyse onderscheid te maken tussen de korte termijn (investering in onderwijshuisvesting) en de langere termijn (investering in huisvesting combinatie onderwijs en kinderopvang). Voor de langere termijn is daarom berekend wat de globale stichtingskosten zijn indien er vierkante meters kinderopvang worden toegevoegd aan de onderwijshuisvesting. Dit is beschreven in paragraaf 4.4. Globale stichtingskostenramingen zijn opgesteld op basis van kengetallen van Bouwkostenkompas7. Alle bedragen in deze rapportage betreffen prijspeil augustus 2023.

4.1

OBS ’t Padland Inhoudelijk Het huidige gebouw heeft een open structuur en indeling die zeer goed passen bij de onderwijskundige visie van de school. De open ruimte zowel binnen als buiten het gebouw biedt in dit verband veel ruimte voor verdere ontwikkelingen en waarborgt een veilig schoolklimaat. In het huidige gebouw wordt samengewerkt met ketenpartners binnen het samenwerkingsverband (bijvoorbeeld voor leerlingen met een motorische storing). De bso vindt op dit moment plaats vinden de vertrouwde leeromgeving van de school. Ruimtelijk Het huidige gebouw van OBS ’t Padland staat op één perceel (G3912) met een totale beschikbare perceeloppervlakte van 6.855 m2. Deze locatie biedt logischerwijs voldoende ruimte voor nieuwbouw of renovatie van het huidige gebouw. OBS ’t Padland heeft normatief recht op 1.090 m2 bvo. In de huidige situatie wordt het hele perceel gebruikt als buitenruimte. Dat komt neer op circa 5.560 m2 buitenruimte (spelen, fietsparkeren, et cetera). Planning De doorlooptijden vanaf het vaststellen van een haalbaarheidsonderzoek tot en met de inhuizing zijn opgesteld. De planningen voor nieuwbouw en renovatie zijn opgenomen in bijlage 5. De start- en eindtermijn zijn indicatief en afhankelijk van het gemeentelijk besluitvormingsproces. Het gemeentelijk besluitvormingsproces is niet opgenomen in deze projectplanning.

De doorlooptijd voor de renovatie van OBS ’t Padland bedraagt circa 179 weken. De doorlooptijd van nieuwbouw van OBS ’t Padland bedraagt circa 204 weken. Dit verschil wordt met name veroorzaakt door de realisatietijd, ruimtelijke procedure en sloopwerkzaamheden (bij nieuwbouw). Financieel

7 IGG Bouweconomie BouwkostenKompas | Homepage

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 18 van 42

In scenario 2 krijgt OBS ’t Padland renovatie óf nieuwbouw op de huidige locatie. In de scenario-analyse zijn de stichtingskosten voor beide varianten berekend. Vervolgens is op basis van het vastgestelde afwegingskader renovatie/nieuwbouw uit het IHP (zie paragraaf 2.2.2) een uitkomst beschreven. De totaal geraamde stichtingskosten voor de renovatie van OBS ’t Padland bedragen € 3.778.304,00 inclusief btw. Dit is inclusief kosten voor tijdelijke huisvesting, sloopkosten (199 m²), verhuiskosten en plankosten. De gehele stichtingskostenraming is opgenomen in bijlage 6. De totaal geraamde stichtingskosten voor nieuwbouw van OBS ’t Padland bedragen € 4.192.713,00 inclusief btw. Dit is inclusief kosten voor tijdelijke huisvesting, sloopkosten (1.289 m²), verhuiskosten en plankosten. De gehele stichtingskostenraming is opgenomen in bijlage 6. Het afwegingskader renovatie/nieuwbouw gaat uit van nieuwbouw indien de kosten van de renovatie méér dan 25/40 (= 62,5%) bedragen van de stichtingskosten nieuwbouw (inclusief tijdelijke huisvesting, sloopkosten, verhuiskosten en plankosten). Bovengenoemde stichtingskosten voor renovatie bedragen 90% van de stichtingskosten voor nieuwbouw. 4.2

BS Jozefschool Venhuizen In scenario 2 krijgt de BS Jozefschool Venhuizen nieuwbouw op één van de ruimtelijke subscenario’s of renovatie en uitbreiding op de huidige locatie.

4.2.1 Huidige locatie BS Jozefschool Venhuizen (Onderwijs)inhoudelijk Door de huidige centrale plek in het dorp haalt de BS Jozefschool Venhuizen de buitenwereld laagdrempelig naar binnen en kan de school de buitenwereld in. De voorzieningen die passen bij de thema’s uit het onderwijsaanbod liggen in de nabijheid van de school. De afstanden tot de gymzaal en de bibliotheek blijven in dit scenario minimaal. Hierbij gaat weinig tot geen effectieve lestijd verloren. Beweging en ruimte om te bewegen zijn speerpunten. Dit scenario biedt voldoende ruimte om tegemoet te komen aan de bewegingsbehoefte van kinderen. Thuisnabij onderwijs blijft in dit scenario gewaarborgd. Het voedingsgebied van de school betreft het hele dorp Venhuizen en 85% van de kinderen uit Hem. Dit scenario heeft geen effect op de exploiteerbaarheid en levensvatbaarheid van de maatschappelijke voorzieningen in Venhuizen, zoals Het Centrum (met bibliotheek en gymzaal). De BS Jozefschool Venhuizen blijft hier gymmen en in dezelfde mate gebruik maken van de bibliotheek. Doordat de school frequent met kinderen naar de bibliotheek gaat, is het bibliotheekbezoek met ouders ook een stuk laagdrempeliger. Dit is gunstig voor het bestaan van de bibliotheek. Ook blijft de buitenschoolse opvang van Partou, gehuisvest in Het Centrum, op loopafstand voor de kinderen.

Ruimtelijk De huidige BS Jozefschool Venhuizen staat op twee percelen (G4094 en G2101) met een totale beschikbare perceeloppervlakte van 10.700 m2. Deze locatie biedt voldoende ruimte voor het gebouw van de BS Jozefschool Venhuizen van 1.996 m² bvo en de normatieve buitenruimte van 600 m². Daarnaast zijn er op deze locatie voldoende mogelijkheden om bovenwettelijke vierkante meters buitenruimte te behouden. Er kan op Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 19 van 42

deze wijze een gelijk speelveld worden gecreëerd tussen OBS ‘t Padland en de BS Jozefschool Venhuizen op het gebied van buitenruimte. In dit scenario zijn de verkeersstromen goed hanteerbaar, dit is gebaseerd op de huidige ervaringen. De BS Jozefschool Venhuizen heeft de afgelopen jaren ingestoken op het bevorderen van fiets- en loopgedrag, met resultaat. Men spreekt over een verkeersveilige situatie. De school is te bereiken via verschillende wegen voor fietsers en auto's. Er is een goede spreiding van langzaam en snel verkeer. Kinderen gymmen in het dorpshuis dat op minimale loopafstand van de BS Jozefschool Venhuizen (lees: naast de BS Jozefschool Venhuizen) ligt. Kinderen hoeven geen wegen over te steken. Planning De doorlooptijden vanaf het vaststellen van een haalbaarheidsonderzoek tot en met de inhuizing zijn opgesteld. De planningen voor nieuwbouw en renovatie en uitbereiding zijn opgenomen in bijlage 5. De start- en eindtermijn zijn indicatief en afhankelijk van het gemeentelijk besluitvormingsproces. Het gemeentelijk besluitvormingsproces is niet opgenomen in deze projectplanning. De doorlooptijd van de renovatie en uitbereiding bedraagt circa 188 weken. De doorlooptijd van nieuwbouw op deze locatie bedraagt circa 219 weken. Dit verschil wordt met name veroorzaakt door de realisatietijd, ruimtelijke procedure en sloopwerkzaamheden (bij nieuwbouw).

Financieel In het scenario ‘huidige locatie’ krijgt de BS Jozefschool Venhuizen renovatie of nieuwbouw. Wij hebben in de scenario-analyse de stichtingskosten voor dit scenario berekend in drie varianten: nieuwbouw BS Jozefschool Venhuizen; renovatie en uitbereiding BS Jozefschool Venhuizen, exclusief ‘t Skitteljacht; renovatie BS Jozefschool Venhuizen, inclusief ‘t Skitteljacht. In 2019 is er in en om ‘t Skitteljacht groot onderhoud uitgevoerd met een levensduurverlenging van tien jaar (tot 2028). ‘t Skitteljacht bestaat uit 286 m2 netto gebruiksoppervlak. Met een bruto-/netto factor van 1,2 komt dit neer op circa 343 m2 bruto vloeroppervlak. Voor de volledigheid hebben wij dus twee renovatie-varianten uitgewerkt. Eén variant waarin ‘t Skitteljacht buiten beschouwing wordt gelaten, het hoofdgebouw van de BS Jozefschool Venhuizen wordt gerenoveerd en volgens de ruimtenormering wordt uitgebreid tot 1.996 m2 bvo. Daarnaast een tweede variant waarin zowel het hoofdgebouw van de BS Jozefschool Venhuizen als ‘t Skitteljacht worden gerenoveerd. Uitbreiding is in deze variant normatief niet aan de orde. Alle bedragen in deze rapportage betreffen prijspeil augustus 2023. De totale geraamde stichtingskosten voor nieuwbouw van de BS Jozefschool Venhuizen bedragen € 7.274.247,00 inclusief btw.

Dit is inclusief kosten voor tijdelijke huisvesting, sloopkosten van het hoofdgebouw, verhuiskosten en plankosten. De gehele stichtingskostenraming is opgenomen in bijlage 6. De totale geraamde stichtingskosten voor de renovatie en uitbereiding van de BS Jozefschool Venhuizen (‘t Skitteljacht buiten beschouwing gelaten) bedragen € 5.819.489,00 inclusief btw. Dit is inclusief kosten voor tijdelijke huisvesting, Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 20 van 42

verhuiskosten en plankosten. De gehele stichtingskostenraming is opgenomen in bijlage 6. De totale geraamde stichtingskosten voor de renovatie van de BS Jozefschool Venhuizen én renovatie van ’t Skitteljacht bedragen € 6.005.916,00 inclusief btw. Dit is inclusief kosten voor tijdelijke huisvesting, verhuiskosten en plankosten. De gehele stichtingskostenraming is opgenomen in bijlage 6. Het afwegingskader renovatie/nieuwbouw gaat uit van nieuwbouw indien de kosten van de renovatie méér dan 25/40 (= 62,5%) bedragen van de stichtingskosten nieuwbouw (inclusief tijdelijke huisvesting, sloopkosten, verhuiskosten en plankosten). Bovengenoemde stichtingskosten bedragen: voor renovatie en uitbereiding van de BS Jozefschool Venhuizen (‘t Skitteljacht buiten beschouwing gelaten) 80% van de stichtingskosten voor nieuwbouw8 voor renovatie van de BS Jozefschool Venhuizen en ‘t Skitteljacht 83% van de stichtingskosten voor nieuwbouw. 4.2.2 Nieuwbouwwijk Centrum-West (Onderwijs)inhoudelijk De BS Jozefschool Venhuizen heeft diverse dorpse voorzieningen in de nabijheid nodig om het onderwijsconcept te kunnen blijven uitoefenen. Daarnaast zijn beweging en ruimte om te bewegen speerpunten. Dit scenario lijkt voldoende ruimte te bieden om tegemoet te komen aan de bewegingsbehoefte van kinderen (afhankelijk van het beschikbare kaveloppervlak).

Echter zal er effectieve lestijd verloren gaan ten opzichte van de huidige situatie wanneer kinderen naar voorzieningen moeten lopen, zoals bijvoorbeeld de gymzaal en bibliotheek. Ook de afstand tot de bso in Het Centrum wordt vergroot ten opzichte van de huidige situatie. Thuisnabij onderwijs blijft in dit scenario gewaarborgd. Het voedingsgebied van de school betreft het hele dorp Venhuizen en 85% van de kinderen uit Hem. De nieuwe woonwijk zal ook huisvesting bieden aan een toekomstig aantal kinderen. Dit scenario heeft weinig tot geen effect op de exploiteerbaarheid en levensvatbaarheid van de maatschappelijke voorzieningen in Venhuizen, zoals Het Centrum (met bibliotheek en gymzaal). De BS Jozefschool Venhuizen blijft hier gymmen en zal gebruik blijven maken van de bibliotheek. Ruimtelijk In dit scenario verplaatst de BS Jozefschool Venhuizen zich van het centrumgebied naar het westen van Venhuizen. Hierdoor wordt er relatief meer autoverkeer verwacht (afhankelijk van de exacte positie binnen deze wijk). Met de ontwikkeling van de nieuwe wijk kan er een verkeersveilige situatie worden ontworpen met een scheiding van snel en langzaam verkeer. Dit is goed mogelijk, omdat men hier niet te maken heeft met een bestaande verkeerssituatie.

Omdat er nog geen verkaveling heeft plaatsgevonden, kan nog niet met zekerheid worden gezegd of er voldoende mogelijkheden overblijven om bovenwettelijke vierkante meters buitenruimte toe te voegen.

8 Op gemeentelijk niveau dient nader bepaald te worden of het afwegingskader uit het IHP ook mag worden

toegepast indien de combinatie renovatie én uitbereiding van toepassing is.

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 21 van 42

Kinderen zullen in dit scenario blijven gymmen in het dorpshuis. Afhankelijk van waar in Centrum-West de BS Jozefschool Venhuizen wordt gehuisvest, is deze afstand circa 300 tot 500 meter lopen. Hierdoor gaat er een deel van de effectieve onderwijstijd verloren. Planning De doorlooptijden vanaf het vaststellen van een haalbaarheidsonderzoek tot en met de inhuizing zijn opgesteld. De planning is opgenomen in bijlage 5. De start- en eindtermijn zijn indicatief en afhankelijk van het gemeentelijk besluitvormingsproces. Het gemeentelijk besluitvormingsproces is niet opgenomen in deze projectplanning. Financieel De totale geraamde stichtingskosten van de BS Jozefschool Venhuizen in dit scenario bedragen € 6.531.978,00 inclusief btw. Dit is inclusief sloopkosten, verhuiskosten en plankosten. De gehele stichtingskostenraming is opgenomen in bijlage 6. 4.2.3 Koggeweg (Onderwijs)inhoudelijk In dit scenario wordt de school meer afhankelijk van ouders en vrijwilligers om de wereld naar binnen te halen en naar de wereld toe te gaan. Voorzieningen uit het dorp die in het onderwijsaanbod worden betrokken, liggen namelijk op een grotere afstand. De kinderen zullen zich met behulp van ouders in het verkeer moeten begeven. Effectieve lestijd gaat verloren wanneer kinderen naar voorzieningen moeten lopen of gehaald/gebracht moeten worden, zoals bijvoorbeeld naar de gymzaal en bibliotheek.

Ook de afstand tot de bso in Het Centrum wordt vergroot ten opzichte van de huidige situatie. Daarnaast zijn beweging en ruimte om te bewegen speerpunten. Dit scenario lijkt voldoende ruimte te bieden om tegemoet te komen aan de bewegingsbehoefte van kinderen (afhankelijk van het beschikbare kaveloppervlak). Thuisnabij onderwijs blijft in dit scenario gewaarborgd, doordat de BS Jozefschool Venhuizen een groot voedingsgebied heeft. Echter verliest de school in dit scenario wel haar centrale plaats in het dorp. Dit scenario heeft deels effect op de exploiteerbaarheid en levensvatbaarheid van de maatschappelijke voorzieningen in Venhuizen. De BS Jozefschool Venhuizen zal, ondanks de grotere afstand tot de gymzaal, moeten blijven gymmen in Het Centrum. De school zal door de grotere afstand beperkt gebruik maken van de bibliotheek. Groepjes kinderen kunnen niet zelfstandig naar de bibliotheek lopen. Ruimtelijk Het perceel (2064) dat is aangewezen als potentiële locatie voor nieuwbouwwoningen en een school bevindt zich op de hoek van de Markerwaardweg en Koggeweg en heeft een totale oppervlakte van 35.895 m². Er is door de ontwikkelaar nog geen specifieke kavel aangewezen voor een onderwijslocatie. Dit scenario biedt voldoende ruimte voor het gebouw van de BS Jozefschool Venhuizen van 1.996 m² bvo en de normatieve buitenruimte van 600 m².

Omdat er nog geen verkaveling heeft plaatsgevonden, kan nog niet met zekerheid worden gezegd of er voldoende mogelijkheden overblijven om bovenwettelijke vierkante meters buitenruimte toe te voegen. In dit scenario zijn beide scholen in Venhuizen aan dezelfde kant van de Markerwaardweg gelegen. Een groot deel van de kinderen van de BS Jozefschool Venhuizen moet de drukke en risicovolle Markerwaardweg oversteken. Ook de Koggeweg waar de school aan komt te liggen, is een drukke weg. In dit scenario wordt er verwacht dat er minder

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 22 van 42

kinderen op de fiets of lopend naar school gaan, omdat de school zich meer in zuidelijke richting verplaatst. Kinderen zullen in dit scenario blijven gymmen in het dorpshuis op circa 750 meter afstand. De voetpaden zijn veilig, maar de oversteek van de Markerwaardweg met groepen is een risico. Daarnaast gaat er in dit scenario veel effectieve onderwijstijd verloren onderweg van en naar de gymzaal. Planning De doorlooptijden vanaf het vaststellen van een haalbaarheidsonderzoek tot en met de inhuizing zijn opgesteld. De planning is opgenomen in bijlage 5. De start- en eindtermijn zijn indicatief en afhankelijk van het gemeentelijk besluitvormingsproces. Het gemeentelijk besluitvormingsproces is niet opgenomen in deze projectplanning. Financieel De totale geraamde stichtingskosten van de BS Jozefschool Venhuizen in dit scenario bedragen € 6.544.078,00 incl. btw. Dit is inclusief sloopkosten, verhuiskosten en plankosten. De gehele stichtingskostenraming is opgenomen in bijlage 6. 4.2.4 De Banne (Onderwijs)inhoudelijk In dit scenario wordt de school meer afhankelijk van ouders en vrijwilligers om de wereld naar binnen te halen en naar de wereld toe te gaan. Een deel van de voorzieningen uit het dorp die in het onderwijsaanbod worden betrokken, liggen namelijk op een grotere afstand (onder andere de bibliotheek).

De kinderen zullen zich met behulp van ouders in het verkeer moeten begeven. Effectieve lestijd gaat verloren wanneer kinderen naar deze voorzieningen moeten lopen of gehaald/gebracht moeten worden. Echter zijn er in dit scenario ook ‘nieuwe’ voorzieningen beschikbaar voor de BS Jozefschool Venhuizen, zoals de sportvelden en het zwembad. Deze voorzieningen sluiten aan op de visie op bewegen en ruimte voor bewegen, doordat er een divers aanbod ontstaat. Tevens lijkt dit scenario voldoende ruimte te bieden om tegemoet te komen aan de bewegingsbehoefte van kinderen (afhankelijk van het beschikbare kaveloppervlak). Doordat Sporthal De Banne aan de rand van Venhuizen ligt, is er in dit scenario sprake van minder thuisnabij onderwijs dan in de andere scenario’s. Dit scenario heeft het grootste effect op de exploiteerbaarheid en levensvatbaarheid van de maatschappelijke voorzieningen in Venhuizen, zoals Het Centrum (met bibliotheek en gymzaal). De BS Jozefschool Venhuizen zal voor het gymmen gebruik gaan maken van Sporthal De Banne9. Dit heeft effect op de exploiteerbaarheid van de gymzaal in Het Centrum, de bezetting zal afnemen. Daarnaast zal de school beperkt gebruik maken van de bibliotheek door de grotere afstand. Groepjes kinderen kunnen niet zelfstandig naar de bibliotheek lopen.

Ruimtelijk Sporthal De Banne bestaat uit twee percelen (G4993 en G4991) met een totale beschikbare perceeloppervlakte van 61.723 m2. Naast de sporthal bevinden zich op deze percelen ook een tennisvereniging, voetbal- en handbalvereniging, een rijvereniging en de brandweer. Deze locatie biedt voldoende ruimte voor het gebouw van de BS

9 Op dit moment is nog niet bekend of dit past binnen de beschikbare capaciteit van de zaal (vraag staat uit

bij gemeente).

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 23 van 42

Jozefschool Venhuizen van 1.996 m² bvo en de normatieve buitenruimte van 600 m². Daarnaast zijn er op deze locatie voldoende mogelijkheden om bovenwettelijke vierkante meters buitenruimte toe te voegen. Er kan op deze wijze een gelijk speelveld worden gecreëerd tussen OBS ‘t Padland en de BS Jozefschool Venhuizen op het gebied van buitenruimte. De locatie van dit scenario ligt aan de rand van Venhuizen, tussen Venhuizen en Hem. Het grootste deel van de kinderen van de BS Jozefschool Venhuizen moet in dit scenario de gevaarlijke wegen de Markerwaardweg en de Koggeweg oversteken. Daarnaast zal het autoverkeer in dit scenario het meeste toenemen door de locatie aan de rand van het dorp. Kinderen zullen in dit scenario in Sporthal De Banne gymmen, dat op het perceel of naastgelegen perceel van de school ligt. Kinderen hoeven geen wegen over te steken en er gaat geen effectieve onderwijstijd verloren. Planning De doorlooptijden vanaf het vaststellen van een haalbaarheidsonderzoek tot en met de inhuizing zijn opgesteld. De planning is opgenomen in bijlage 5. De start- en eindtermijn zijn indicatief en afhankelijk van het gemeentelijk besluitvormingsproces. Het gemeentelijk besluitvormingsproces is niet opgenomen in deze projectplanning. Financieel De totale geraamde stichtingskosten van de BS Jozefschool Venhuizen in dit scenario bedragen € 6.531.978,00 inclusief btw.

Dit is inclusief sloopkosten, verhuiskosten en plankosten. De gehele stichtingskostenraming is opgenomen in bijlage 6. 4.3

Kinderopvang Voor de langere termijn is berekend welke kosten gemaakt moeten worden indien kinderopvang wordt toegevoegd aan de onderwijslocaties. Dit is gedaan voor zowel OBS ‘t Padland als de BS Jozefschool Venhuizen. Samen met Kappio en Partou is een toekomstscenario onderzocht voor het aantal groepen en kindplaatsen in Venhuizen. Daarbij is tot onderstaande verdeling gekomen10. OBS ‘t Padland 1 groep peuterspeelzaal (16 kp) 1 groep kinderdagopvang (16 kp) 2 groepen bso (40 kp) (medegebruik onderwijsruimten/peuterruimte)

BS Jozefschool Venhuizen 1 groep peuterspeelzaal (16 kp) 2 groepen kinderdagopvang (32 kp) 3 groepen bso (66 kp) (medegebruik onderwijsruimten/peuterruimte)

Op basis van bovenstaande groepen en kindplaatsen (kp) is een globale ruimtebehoefte in beeld gebracht en zijn de stichtingskosten berekend. De stichtingskostenramingen voor het toevoegen van deze vierkante meters aan de onderwijslocaties zijn opgenomen in bijlage 6. De totale stichtingskosten voor de uitbreiding van kinderopvang bij OBS ‘t Padland op de langere termijn bedragen € 601.973,00 inclusief btw. De totale stichtingskosten voor de uitbreiding van kinderopvang bij de BS Jozefschool Venhuizen bedragen € 896.371,00 inclusief btw.

10 Op basis van diverse ontwikkelingen kan de behoefte aan het aantal kindplaatsen toe- of afnemen.

Stichtingskosten zullen opnieuw moeten worden geraamd wanneer dit aan de orde is.

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 24 van 42

Het later toevoegen van huisvesting voor kinderopvang aan de onderwijslocaties heeft voor- en nadelen. Een voordeel voor de gemeente is dat de exploitatie van de Poppenpaal en het Dorpshuis – waar momenteel een deel van de kinderopvang is gehuisvest – langer gehandhaafd blijft. Er hoeven geen nieuwe huurders te worden gezocht, omdat Partou hier blijft zitten. Daarnaast kan het voor de gemeente een voordeel zijn om de investering te spreiden over een langere termijn. Echter zien wij ook een aantal belangrijke nadelen wanneer er alleen wordt geïnvesteerd in onderwijshuisvesting en de functie kinderopvang pas later aan de BS Jozefschool Venhuizen en OBS ‘t Padland wordt toegevoegd. Het grootste nadeel is dat er voor de huidige peuterspeelzalen van Kappio, die momenteel zijn gehuisvest binnen de scholen, tijdelijk een andere locatie moet worden gezocht. Dit is absoluut geen wenselijke situatie voor de doorgaande leerlijn 0-4 jaar en de samenwerking tussen de scholen en Kappio. Anders gezegd; voor de kinderen in Venhuizen zou dit een negatieve ontwikkeling zijn. Daarnaast kan er een grotere functionaliteit van het gebouw worden nagestreefd indien kinderopvang meteen in het ontwerp wordt meegenomen.

Door het meenemen van onderwijs en kinderopvang in het ontwerp is het mogelijk om de onderwijsvisie en de visie op kinderopvang samen te brengen en de doorgaande lijn van 0-4 jaar meteen in het ruimtegebruik te kunnen opnemen. Hierdoor kunnen ruimten zo efficiënt mogelijk worden ingezet. Het later toevoegen kan problemen geven en verhoogde kosten door de bouwkundige eisen van de kinderopvang met zich mee brengen (bijvoorbeeld t.a.v. brandveiligheid).

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 25 van 42

5

Conclusie en aanbevelingen

5.1

Advies voorkeursscenario Gevraagd is advies uit te brengen of gezamenlijke huisvesting voor beide scholen in Venhuizen mogelijk is en welke plek/plekken geschikt is voor onderwijs. Gedurende het onderzoeksproces is geconstateerd dat er onder de betrokkenen vanuit het onderwijs en kinderopvang weinig tot geen draagvlak is voor het scenario ‘gezamenlijke huisvesting op één locatie’. Dit is onderbouwd met verschillende motieven op basis van (onderwijs) inhoud en ruimte. Vervolgens heeft het onderzoek zich gefocust op het tweede scenario, waarbij gevraagd is advies uit te brengen over de locatie van de BS Jozefschool Venhuizen en renovatie of nieuwbouw voor OBS ‘t Padland op de huidige locatie. OBS ‘t Padland Op basis van de technische schouw, de globale geraamde stichtingskosten en het afwegingskader nieuwbouw/renovatie uit het IHP adviseren we nieuwbouw voor het gebouw van OBS ‘t Padland. Wanneer we het afwegingskader uit het IHP toepassen bedragen de kosten van renovatie met een levensduurverlenging van 25 jaar en verduurzaming méér dan 25/40 van de kosten van nieuwbouw (stichtingskosten, kosten tijdelijke huisvesting, verhuiskosten en plankosten). Ondanks dat de functionele staat als goed wordt ervaren, is met het afwegingskader in beginsel nieuwbouw aan de orde voor OBS ‘t Padland. Dit kan tevens worden onderbouwd met de bevindingen uit de technische schouw.

BS Jozefschool Venhuizen Voor de BS Jozefschool Venhuizen is onderzocht welk ruimtelijk subscenario (locatie) de voorkeur krijgt. Op basis van de toetsingscriteria inhoud, ruimte en financiën adviseren wij nieuwbouw voor het gebouw van de BS Jozefschool Venhuizen op de huidige locatie. De BS Jozefschool Venhuizen heeft de afgelopen jaren zijn plek verworven in Venhuizen. De roots van deze school liggen in het centrum van het dorp. Het begrip van en de samenwerking met de direct omwonenden is een vast gegeven. De voorzieningen die passen bij de thema’s uit het onderwijsaanbod liggen in de nabijheid van de school. Daarnaast blijven de afstanden tot de gymzaal en de bibliotheek in dit scenario minimaal. De school zal hier in dezelfde mate (of meer) gebruik van blijven maken, waardoor er geen negatief effect ontstaat op de exploiteerbaarheid en levensvatbaarheid van deze voorzieningen. Ook blijft de buitenschoolse opvang van Partou op loopafstand voor de kinderen. De BS Jozefschool Venhuizen heeft de afgelopen jaren ingestoken op het bevorderen van fiets- en loopgedrag (met een werkgroep verkeer). Men spreekt over een verkeersveilige situatie. Er is een goede spreiding van langzaam en snel verkeer.

Een aandachtspunt voor het vervolgproces met betrekking tot deze voorkeurslocatie is de randvoorwaarde vanuit de afdeling Ruimtelijke Ordening om de nieuwbouwwijk Centrum-West te kunnen verbinden met het centrum. RO heeft gedurende het onderzoek aangegeven mogelijkheden te zien voor een verbinding voor langzaam verkeer. Ondanks dat het huidige gebouw nog als zeer functioneel wordt ervaren en de technische staat (gezien de leeftijd van het gebouw) nog goed is, adviseren we op basis van het afwegingskader uit het IHP nieuwbouw. De kosten voor renovatie, uitbereiding en verduurzaming bedragen meer dan 25/40 van de kosten voor nieuwbouw (stichtingskosten, kosten tijdelijke huisvesting, verhuiskosten en plankosten).

Ruimte om te zijn.

U23364

Pagina 26 van 42

Tijdelijke huisvesting Beide scholen zullen in bovengenoemde situaties gebruik moeten maken van een voorziening voor tijdelijke huisvesting. Wanneer de bouw van de twee scholen planningtechnisch op elkaar wordt afgestemd, bestaat de mogelijkheid om gebruik te maken van een carrousel (één voorziening voor meerdere scholen). Dit kan de geraamde kosten voor tijdelijke huisvesting drukken met circa € 700.000,00 inclusief btw. 5.2 Aandachtspunten en aanbevelingen 5.2.1 Investeren in kindcentra De voor- en nadelen van het later toevoegen van de functie kinderopvang aan de schoolgebouwen zijn beschreven in paragraaf 4.3. Vanuit (onderwijs)inhoudelijk oogpunt adviseren wij om te investeren in twee kindcentra, waarbij gelijktijdig wordt geïnvesteerd in huisvesting voor zowel onderwijs als opvang. De voordelen uit paragraaf 4.3 (financieel gedreven) wegen in onze ogen niet op tegen de genoemde nadelen. In het huidige IHP Basisonderwijs zijn de voorschoolse voorzieningen niet opgenomen. Gezien de landelijke groei in samenwerking tussen kinderopvangorganisaties en onderwijs en mogelijk vergelijkbare casussen in de toekomst, adviseren wij de gemeente Drechterland in samenwerking met de schoolbesturen hierop gemeentelijk beleid te ontwikkelen.