VNG ledenbrief inzake VNG Model Marktverordening (nieuw); aanpassingen Europese Dienstenrichtlijn en Dienstenwet.pdf

Artikel 4. Vergunningplicht Tweede lid Als de gemeente artikel 21 heeft overgenomen, moet in dit artikel het tweede lid worden ingevoegd.

Artikel 5. Voorschriften en beperkingen Tweede lid Als de gemeente artikel 21 heeft overgenomen, moet in het eerste lid 'en bedienvergunning’ worden ingevoegd. Artikel 6. Mandaatverboden Tweede lid Als de gemeente artikel 21 heeft overgenomen, moet in het tweede lid 'en bedienvergunning' worden ingevoegd. De bevoegdheden die in artikel 6 worden genoemd lenen zich vanwege de juridische complexiteit en de meer vergaande impact op de inrichting van de markt niet voor mandatering aan de marktmeester of andere toezichthouders. Burgemeester en wethouders kunnen uiteraard wel mandaat verlenen aan niet-toezichthoudende ambtenaren.

Bijlage 3/3 bij VNG ledenbrief, januari 2022

Artikel 7. Verdeling beschikbare vaste-standplaatsvergunning Eerste lid Burgemeester en wethouders leggen in het inrichtingsplan vast of zij de verdeelprocedure van de artikelen 9 of 10 toepassen bij het beschikbaar komen van een vaste-standplaatsvergunning. Uiteraard kunnen gemeenten desgewenst ook een combinatie van deze twee verdeelprocedures voorschrijven. Dan zou het bijvoorbeeld neerkomen op een gewogen loting. Dus dan zou een gegadigde pas kunnen mee loten als hij - naast de andere algemene vereisten - voldoet aan een of meer in de verordening aangewezen selectiecriteria uit artikel 9. Gemeenten die dit willen invoeren, dienen zelf het eerste lid, de artikelen 9 en 10 en de daarbij behorende toelichting hierop aan te passen. Artikel 8. Verlenging na afroep Tweede lid In het tweede lid moet de termijn worden ingevuld voor de openbare kennisgeving. Hiervoor is een voorbeeld gegeven van acht weken voor het einde van de duur van de standplaatsvergunning. Uiteraard kan ook voor een andere redelijke termijn worden gekozen. Hier moet verder worden ingevuld via welk medium de openbare kennisgeving wordt gedaan. En tot slot moet de termijn worden ingevuld die in artikel 14, eerste lid, wordt opgenomen. Derde lid In het derde lid moet de termijn worden ingevuld voor het kenbaar maken van belangstelling voor de vaste-standplaatsvergunning.

Hiervoor is een voorbeeld gegeven van vier weken na de kennisgeving. Uiteraard kan ook voor een andere redelijke termijn worden gekozen. Zie verder de toelichting onder Verdeelprocedures uitwerken in de verordening, keuze maken in inrichtingsplan.

Artikel 9. Verdeling vaste-standplaatsvergunningen via selectie Tweede lid In het tweede lid moet worden ingevuld via welk medium de openbare kennisgeving wordt gedaan. Ook moet de termijn worden ingevuld die in artikel 14, eerste lid, wordt opgenomen. Tot slot moet de zinsnede voor welke branche of artikelgroep deze vergunning wordt verleend’ alleen worden opgenomen als de markt gebrancheerd is. Derde lid In het derde lid moet de termijn worden ingevuld voor het aanvullen van onvolledige aanvragen. Hiervoor is een voorbeeld gegeven van twee weken. Uiteraard kan ook voor een andere redelijke termijn worden gekozen. Vijfde lid De selectiecriteria van het vijfde lid zijn uitdrukkelijk facultatief geformuleerd. Elke gemeente bepaalt zelf wat lokaal voor de markt van belang is. Voor de goede orde, hierbij moeten de kaders van de Dienstenrichtlijn niet uit het oog worden verloren. Onder a tot en met e (of f) moet het maximaal aantal te behalen punten worden ingevuld. Dit kan gelijk worden verdeeld, dus bijvoorbeeld a tot en met e: steeds 20 punten per criterium, maar er kan ook gemotiveerd een verschillend gewicht aan de verschillende onderdelen worden toegekend. Het is dan wel logisch om het onderdeel dat de meeste punten kan scoren bovenaan (onder a) te zetten en zo aflopend in puntenaantal verder onder te verdelen (b, c, enz).

Zevende lid In het zevende lid moet de zinsnede 'en in aanwezigheid van een door burgemeester en wethouders aangewezen notaris’ worden toegevoegd, als de gemeente een notaris bij een loting wil betrekken. Artikel 10. Verdeling vaste-standplaatsvergunningen via loting Tweede lid In het tweede lid moet worden ingevuld via welk medium de openbare kennisgeving wordt gedaan. Ook moet de termijn worden ingevuld die in artikel 14, eerste lid, wordt opgenomen. Tot slot moet de zinsnede ', voor welke branche of artikelgroep deze vergunning wordt verleend’ alleen worden opgenomen indien de markt gebrancheerd is.

Bijlage 3/3 bij VNG ledenbrief, januari 2022

Derde lid In het derde lid moet de termijn worden ingevuld voor het aanvullen van onvolledige aanvragen. Hiervoor is een voorbeeld gegeven van twee weken. Uiteraard kan ook voor een andere redelijke termijn worden gekozen.

Vijfde lid In het vijfde lid moet de zinsnede ‘en in aanwezigheid van een door burgemeester en wethouders aangewezen notaris’ worden toegevoegd, als de gemeente een notaris bij een loting wil betrekken. Artikel 11. Verdeling beschikbare dagplaatsvergunningen In dit artikel moet voor de verdelingssystematiek van dagplaatsvergunningen worden gekozen tussen ‘op volgorde van ontvangst van de toewijsbare aanvragen’ en 'via loting en waarvoor de aanvragers die een toewijsbare aanvraag hebben gedaan worden uitgenodigd’. Kort samengevat is de keuze: ‘wie het eerst komt, het eerst maalt' of loting. De zinsnede ', die per branche of artikelgroep kan gebeuren en’ moet alleen worden opgenomen indien de markt is gebrancheerd en voor de verdeling via loting is gekozen. Als de markt gebrancheerd is, kan nog de facultatieve slotzin worden opgenomen: ‘Aanvragers die een nog niet op de markt verkrijgbaar artikel of artikelgroep wensen te verkopen, hebben daarbij voorrang.’. Artikel 12. Verdeling beschikbare standwerkvergunningen In dit artikel moet voor de verdelingssystematiek van standplaatsvergunningen worden gekozen tussen 'op volgorde van ontvangst van de toewijsbare aanvragen’ en 'via loting waarvoor de aanvragers die een toewijsbare aanvraag hebben gedaan worden uitgenodigd’. Kort samengevat is de keuze: ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’ of loting.

De zinsnede ', die per branche of artikelgroep kan gebeuren en’ moet alleen worden opgenomen indien de markt is gebrancheerd en voor de verdeling via loting is gekozen. Als de markt gebrancheerd is, kan nog de facultatieve slotzin worden opgenomen: 'Aanvragers die een nog niet op de markt verkrijgbaar artikel of artikelgroep wensen te verkopen, hebben daarbij voorrang.’. Artikel 13. Verdeling beschikbare bedienvergunning Dit artikel is facultatief en moet alleen worden opgenomen als de gemeente met bedienvergunningen werkt. Als dit artikel wordt opgenomen, moet voor de verdelingssystematiek van de bedienvergunningen worden gekozen tussen 'op volgorde van ontvangst van de toewijsbare aanvragen’ en ‘via loting waarvoor de aanvragers die een toewijsbare aanvraag hebben gedaan worden uitgenodigd’.

Artikel 14. Algemene bepalingen vaste-standplaatsvergunning Eerste lid Er moet een vergunningsduur worden vastgelegd voor de vaste-standplaatsvergunnning. Hierbij kan een keuze worden gemaakt tussen [termijn]' of ‘[termijn (bijvoorbeeld 9 of 12 jaar)]'. Als voor 'termijn’ wordt gekozen moet hier gemotiveerd de gewenste en toegestane looptijd van de vastestandplaatsvergunning worden ingevuld, die op basis van het eigen onderzoek door de gemeente is bepaald. Bij de tweede optie kan worden aangehaakt als de lijn van het SEO-rapport wordt gevolgd en moet uiteraard ook gemotiveerd een keuze worden gemaakt. Hiervoor is in principe een bandbreedte van negen tot twaalf jaar. Zie verder het SEO-rapport en de toelichting onder Looptijd vastestandplaatsvergunning en de artikelen 2, 8, tweede lid, 9, tweede lid, 10, tweede lid, en 28, tweede lid. Artikel 15. Overschrijven vaste-standplaatsvergunning Eerste en tweede lid Als de markt gebrancheerd is, kan in het eerste en tweede lid nog de facultatieve slotzin worden opgenomen: ‘Als de over te schrijven vergunning is verleend voor een branche of artikelgroep, kan overschrijving alleen gebeuren voor die branche of artikelgroep.’ In het tweede lid moet bij ‘[aantal]’ het gewenste minimumaantal jaren worden ingevuld.

Zesde lid Het zesde lid is facultatief. De raad kan regelen dat als de nieuwe vergunninghouder al over een vaste-standplaatsvergunning (voor de betrokken markt) beschikt, burgemeester en wethouders deze intrekken. Bijlage 3/3 bij VNG ledenbrief, januari 2022

Artikel 16. Intrekking en vervallen vaste-standplaatsvergunning Tweede lid, onder c In het tweede lid, onder c, moet de termijn worden ingevuld voor het kunnen intrekken van niet gebruikte vergunningen. Hiervoor is een voorbeeld gegeven van twee maanden. Uiteraard kan ook voor een andere redelijke termijn worden gekozen. Vierde lid In het vierde lid moet een keuze worden gemaakt tussen het niet uiterlijk 'om [tijdstip]’, ‘bij aanvang van de markt’ of '[tijdsperiode (bijvoorbeeld een uur)] na aanvang van de markttijd’ innemen van de standplaats. Drie mogelijke formuleringen dus, waarbij bij de eerste optie ook het tijdstip moet worden ingevuld en bij de derde de tijdsperiode. Voor de derde optie is een voorbeeld gegeven van een uur. Uiteraard kan ook voor een andere redelijke termijn worden gekozen.

Artikel 18. Plaatsverandering na beschikbaar komen vaste standplaats Dit artikel is facultatief. In de VNG Model Marktverordening 2013 werd deze optie als plaatsverbetering’ aangeduid, en nu met het wat objectievere ‘plaatsverandering’. Er wordt niet meer gewerkt met een anciënniteitslijst, maar elke zittende vergunninghouder die dat wil kan aanspraak maken op plaatsverandering. Als er meerdere gegadigden zijn, wordt tussen hen geloot. Derde lid Als de markt gebrancheerd is, kan het derde lid worden opgenomen.

Artikel 19. Dagplaatsvergunning Eerste lid Een dagplaatsvergunning kan langs twee wegen worden verleend. Als bepaalde standplaatsen zijn bedoeld als dagplaats (dit kan expliciet blijken uit het inrichtingsplan), kunnen burgemeester en wethouders voor die standplaatsen dagplaatsvergunningen afgeven. Daarnaast kan een dagplaatsvergunning worden verleend voor een vaste-standplaats die op de betreffende dag niet (tijdig) is ingenomen door de houder van de bijbehorende vaste-standplaatsvergunning of zijn rechtmatige vervanger. In het eerste lid moet de facultatieve tekst ‘en op de kaart van de markt als zodanig aangegeven’ worden ingevoegd als in artikel 3, derde lid, gekozen is voor het opnemen van dagplaatsen op de kaart van de markt.

Tweede lid In het tweede lid moet de zinsnede ‘, mits zij voldoen aan een geldend branche- of artikelgroepvereiste’ alleen worden opgenomen indien de markt gebrancheerd is. Ook is in het tweede lid een facultatieve extra voorwaarde toegevoegd aan het in aanmerking kunnen komen voor een dagplaatsvergunning: ‘, en aan wie gedurende de voorafgaande [periode (bijvoorbeeld in weken of maanden)] niet vaker dan [aantal] keren een dagplaatsvergunning is verleend’. Als de gemeente deze extra voorwaarde wil toevoegen, moet ook nog de gewenste periode worden ingevuld en het aantal (keer). Hiervoor kan worden aangesloten bij de in de gemeente bestaande praktijk, met inachtneming van de kaders van de Dienstenrichtlijn. Vierde lid In het vierde lid moet nog de termijn worden ingevuld. Hiervoor is een voorbeeld gegeven van een jaar. Uiteraard kan ook voor een andere redelijke termijn worden gekozen. Artikel 20. Standwerkvergunning Eerste lid In het eerste lid moet de facultatieve tekst ‘en op de kaart van de markt als zodanig aangegeven’ worden ingevoegd als in artikel 3, derde lid, gekozen is voor het opnemen van standwerkplaatsen op de kaart van de markt.

Tweede lid In het tweede lid moet de zinsnede mits zij voldoen aan een geldend branche- of artikelgroepvereiste’ alleen worden opgenomen indien de markt gebrancheerd is. Ook is in het tweede lid een facultatieve extra voorwaarde toegevoegd aan het in aanmerking kunnen komen voor een standwerkvergunning: en aan wie gedurende de voorafgaande [periode (bijvoorbeeld in weken of maanden)] niet vaker dan [aantal] keren een standwerkvergunning is verleend’. Als de gemeente Bijlage 3/3 bij VNG ledenbrief, januari 2022

deze extra voorwaarde wil toevoegen, moet ook nog de gewenste periode worden ingevuld en het aantal (keer). Hiervoor kan worden aangesloten bij de in de gemeente bestaande praktijk, met inachtneming van de kaders van de Dienstenrichtlijn. Artikel 21. Bedienvergunning Dit artikel is facultatief en kan in de verordening worden opgenomen als de gemeente ook werkt met vergunningen voor het verstrekken van voedsel en drank aan marktvergunninghouders, hun vervangers of degenen die hen bijstaan. Zie verder de artikelen 2, 4, tweede lid, 5, tweede lid, 6, tweede lid, en 22.

Eerste lid In het eerste lid moet dan nog een vergunningsduur worden opgenomen. Artikel 22. Toonplicht vergunning of toestemming Als de gemeente artikel 21 heeft overgenomen, moet in dit artikel ‘of handelt met een bedienvergunning’ worden ingevoegd.

Artikel 23. Markttijden in acht nemen Eerste lid In het eerste lid moet twee keer een aantal (uur) worden ingevuld. Hiervoor kan worden aangesloten bij de in de gemeente bestaande praktijk en met inachtneming van de redelijkerwijs benodigde tijdsduur voor het inrichten en weer opruimen van de standplaats.

Artikel 28. Overgangsrecht Eerste en tweede lid Het overgangsrecht is vooral van belang voor de vergunningen voor onbepaalde tijd. Op grond van de Dienstenrichtlijn moeten schaarse marktvergunningen immers voor bepaalde tijd zijn, zodat de bestaande situatie moet worden aangepast. Dat kan op verschillende manieren. Een manier is om de huidige vergunningen om te zetten naar vergunningen voor bepaalde tijd, waardoor de zittende vergunninghouders in feite, eenmalig, ‘onderhands’ een vergunning krijgen verleend Die gewijzigde vergunning kan dan als een overgangsregeling dienstdoen. Het bepalen van de precieze duur van de overgangstermijn is lokaal maatwerk. Hierbij is vooral van belang hoe lang de ondernemers al op de markt staan en dus hun investering al (grotendeels) hebben kunnen terugverdienen. Verder zou belangrijk kunnen zijn of de ondernemers recent nog (grote) investeringen hebben gedaan en of ze personeel in vaste dienst hebben. Waar het in de kern om gaat, is of de zittende vergunninghouders voldoende tijd hebben om zich voor te bereiden op de nieuwe situatie van vergunningen voor bepaalde tijd, die volgens de nieuwe verdeelprocedures worden uitgegeven.

Uit rechtspraak (Rechtbank Amsterdam 5 augustus 2015, ECLI:NL:RBAMS:2015:5002) blijkt dat het mogelijk is om een generieke overgangstermijn te bepalen, mits er ruimte is om daarvan af te wijken als in een individueel geval blijkt dat een ondernemer onevenredig wordt benadeeld. Uit dezelfde uitspraak volgt dat een overgangstermijn niet is bedoeld als volledige compensatie, maar om de vergunninghouders de gelegenheid te bieden om zich in te stellen op de nieuwe situatie. Ook het SEO-rapport geeft aan dat hoewel een generieke overgangsregeling mogelijk is bij de aantasting van ‘oude’ schaarse vergunningen, in dit verband zorgvuldig onderzoek zal moeten worden verricht naar de bij die regeling betrokken belangen. Dit kan meebrengen dat in bijzondere gevallen alsnog moet worden afgeweken van de generieke overgangsregeling, namelijk wanneer in een individueel geval blijkt dat een exploitant onevenredig wordt benadeeld door toepassing van die generieke regeling (blz. 9 van het SEO-rapport). Het is mogelijk dat blijkt dat de overgangstermijn korter moet zijn dan de reguliere duur van de vergunning. Daarom hebben burgemeester en wethouders de bevoegdheid om bij het omzetten van een vaste-standplaatsvergunning, dus eenmalig, een kortere looptijd te bepalen dan de looptijd die is geregeld in artikel 14, eerste lid.

Tot slot wordt in dit verband het belang van dienstverlening, informatie en (tijdige) communicatie benadrukt. Voor (markt)ondernemers is voorspelbaarheid en duidelijkheid van groot belang. Zij moeten zich kunnen voorbereiden op veranderingen.

Bijlage 3/3 bij VNG ledenbrief, januari 2022

Eerste, derde en vierde lid In het eerste, derde en vierde lid moet steeds de citeertitel van de bestaande, in te trekken verordening worden ingevuld. In totaal vier keer.

Artikel 29. Intrekking oude regeling In dit artikel moet de citeertitel van de bestaande, in te trekken verordening worden ingevuld.

Artikel 30. Inwerkingtreding en citeertitel Eerste lid In het eerste lid moet een datum van inwerkingtreding worden ingevuld. Tweede lid In het tweede lid moet de gemeentenaam en eventueel jaartal worden ingevuld. Het toevoegen van een jaartal is in het algemeen overigens niet nodig en kan ook tot verwarring leiden omdat men zou kunnen denken dat de verordening alleen in dat jaar geldt.

Bijlage 3/3 bij VNG ledenbrief, januari 2022