Technische vragen Begroting 2023 - beantwoording 2e ronde.pdf

MEMO

Contactpersoon Dhr. G. Hagoort (financiën) en Dhr. S. Goud (beleid)

Van

Cluster Versterking Bestuur en Organisatie

T 078 770 4155

Aan

Griffie

E ga.hagoort@dordrecht.nl

Datum

4 november 2022

Kenmerk Betreft

Beantwoording technische vragen Begroting 2023 – 2e ronde In blauw de aangepaste en toegevoegde antwoorden ten opzichte van de eerste ronde.

BVD (1) Wethouder Heijkoop 1

Financiën van Dordrecht Wat zijn de financiële consequenties voor de begroting 2023 als we de minimale weerstandsratio van 1,0 naar 1,4 verhogen? Dit om een stukje inflatie te compenseren op de door de gemeente gelopen risico’s.

Ophoging van de ratio naar 1,4 verkleint deze surplusruimte naar € 6,0 miljoen (€ 40,6 - € 34,6). Financiële consequentie is dat de ophoging van de ratio de surplusruimte verkleint met € 9,9 miljoen. Wethouder Heijkoop

2

Financiën van Dordrecht In de risicoparagraaf wordt gesproken over € 24,7 miljoen risicobedrag. Waarom zit er de borgstelling van HVC (€ 26 miljoen) niet in dit bedrag? Kunt u nader toelichting waarom de gemeente hiervoor geen risicobedrag hanteert.

3

Algehele begroting De provincie in haar toezichthoudende taak geeft aan dat structurele uitgaven uit structurele inkomsten gefinancierd

Wij verwijzen hiervoor naar de tekst in de financieringsparagraaf onder het garantierisico: "Bij HVC is er momenteel geen groot garantierisico. De bedrijfsresultaten en –prognoses zijn verbeterd. Als dit verandert, zal eerst onder andere naar tarieven gekeken moeten worden."

Wethouder Heijkoop

1

Rekening houdend met de posten die wij als incidenteel hebben aangemerkt, worden in de Begroting 2023, 2024 en 2025 de structurele uitgaven gedekt door structurele inkomsten; zie hiervoor het overzicht op blz. 186 van de Begroting 2023.

Kenmerk Datum

4 november 2022

worden. Bij de gemeente Dordrecht is het niet altijd het geval (begroting 2023). Kunt uitleggen waar het verschil van inzicht in zit?

Het toezicht door de provincie hierop is aangescherpt. Op enkele posten heeft de provincie na haar eerste beoordeling aanvullende toelichting gevraagd en wij gaan daarover in overleg met de provincie. Het uiteindelijk oordeel van de provincie volgt in de toezichtsbrief over de Begroting 2023 die na vaststelling van de begroting door de raad maar voor het einde van 2022 zal worden ontvangen. Overigens is het niet ongebruikelijk te werken met incidentele baten en lasten. Ook in vorige raadsperioden gebeurde dit, evenals bij de meeste andere gemeenten. Ook het Rijk stelt regelmatige tijdelijke budgetten beschikbaar. Wethouder de Jonge

4

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht De Rijksoverheid stelt dat 2050 de datum Nederland CO2 neutraal moet zijn. De gemeente Dordrecht daartegen heeft de doelstelling al in 2040 te willen realiseren (versneld uitvoeren). Gaat dit niet ten koste van extra of andere investeringen en/of het mislopen van technologische ontwikkelingen die de komende jaren beschikbaar komen?

Dat is lastig te zeggen maar de energietransitie en route naar klimaatneutraal vraagt veel investeringen (ongeacht of het einddoel in 2040 of 2050 ligt). Tegelijkertijd leveren deze investeringen niet alleen een bijdragen aan de toekomstbestendigheid van onze stad maar stimuleren ook innovatie, arbeidsmarkt en ook het betaalbaar houden van de energierekening in deze energiecrisis. Met de investeringen die we nu doen creëren we een klimaat waarin we niet alleen nu handelen maar juist ook ruimte ontstaat om innovatieve ideeën en nieuwe ontwikkelingen goed toe te kunnen passen. De investeringen die we in onze regio in warmte hebben gedaan, hebben er mede toe geleid dat er 22mln SAH-subsidie is binnengehaald voor de versnelde aansluiting van corporatiewoningen bijvoorbeeld. De programma's en plannen die we inzetten op weg naar 2040 zijn niet in beton gegoten en zullen we periodiek evalueren op actualiteit, waaronder technologische ontwikkelingen, en waar nodig hierop aanpassen. Het uitgangspunt voor onze investeringen is dat we inzetten op spijtvrije keuzes die ruimte laten voor doorontwikkeling.

CU-SGP Wethouder Heijkoop 5

Financiën van Dordrecht

2

Het gaat hier met name om de stijging van het aantal inwoners. De berekening van de algemene uitkering bestaat uit de vermenigvuldiging van het aantal eenheden van alle maatstaven met het bijbehorende gewicht per maatstaf (bedrag per

Kenmerk Datum

4 november 2022

P.7 (pdf) Is voor de middelen uit het gemeentefonds zowel de stijging van het aantal inwoners als de relatieve groei van belang of alleen de relatieve groei?

eenheid). De som van deze producten, de zogenaamde uitkeringsbasis, wordt vervolgens vermenigvuldigd met de uitkeringsfactor. Door de groei van bijvoorbeeld het aantal inwoners neemt de uitkeringsbasis toe. Vanaf 2023 is de absolute groei van de maatstaf 'inwoners' verhoogd naar 122.000 wat een direct effect heeft op de voluminamutaties. Voor de verdeling van het gemeentefonds wordt gerekend met de maatstaf inwoners gebaseerd op het aantal eenheden. Wethouder Heijkoop

6

Financiën van Dordrecht P.91 Gevolgen inflatie. Bij de technische briefing kwam ter sprake dat de inflatiecijfers zijn gebaseerd op CEP en niet op MEV vanwege de late verschijningsdatum van MEV. In CEP is de verwachte CPI voor 2022 5,2% en voor 2023 2,4%. In MEV is die verwachting bijgesteld naar 9,9% in 2022 en 2,6% in 2023. Wat zijn de gevolgen hiervan voor de begroting van Dordrecht?

7

Algehele begroting P. 116 Wat betreft de kostendekkendheid van bepaalde heffingen valt op dat het dekkingspercentage in veel gevallen omhoog is gegaan. Zijn er bepaalde streefgetallen voor kostendekkendheid?

Voor de Begroting 2023 betekent dit dat de huidige gehanteerde index van 6,3% feitelijk 0,2% (2,4% - 2,2%) te laag is ingeschat op basis van de laatste prognoses van het CPB. De hogere inflatie voor 2022 zet extra druk op de prijsgevoelige budgetten voor 2022.

Wethouder Heijkoop De bovengrens is wettelijk (Gemeentewet) bepaald op maximaal 100% kostendekkend op begrotingsbasis. Een harde ondergrens is er niet, deze maakt jaarlijks onderdeel uit van de afwegingen bij de kadernota en/of begroting. Volledigheidshalve verwijzen we ook naar met name paragraaf 3.4 van de Nota Lokale Heffingen 2021.

Wethouder De Jonge 8

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht p. 120 Beheersmaatregel energie. Kan iets meer toegelicht worden hoe de genoemde strategie werkt? Heeft gemeente Dordrecht zelf een actieve rol in de strategie of is dit de strategie van de nieuwe energieleverancier?

3

In de aanbestedingsstukken is reeds de gewenste inkoopstrategie opgenomen. De energieleveranciers voor gas en elektra zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van deze vooraf vastgelegde inkoopstrategie. We betalen aan de energieleveranciers een gemiddelde prijs van de verschillende inkoopmomenten gedurende het jaar, daardoor zijn we minder afhankelijk van schommelingen in energieprijzen gedurende het jaar die door diverse omstandigheden kunnen ontstaan.

Kenmerk Datum

4 november 2022

VSP Wethouder Heijkoop 9

Algehele begroting Kan de concreetheid van de activiteiten/mijlpalen om de doelstellingen te behalen, verbeterd worden? Het monitoren van de voortgang (Burap/Jaarrekening) zal hiermee een positieve impuls krijgen.

10

Bestuurlijk en Ondersteunend Dordrecht Pag.25. De 0-waarde initiatieven was 33%, de actuele waarde 21% en de streefwaarde hoger dan de 0-waarde. A. Wat was de reden van de daling naar 21%? B. Wat is/wordt gedaan om de streefwaarde van 33% of hoger te behalen?

In elk van de zes begrotingsprogramma's zijn meerdere langjarige doelstellingen opgenomen, met daaronder activiteiten gericht op 2023 die bijdragen aan deze doelstellingen. Alle titels van de activiteiten zijn in actieve vorm geschreven mét daarbij ook een beknopte toelichting. De activiteiten zijn -ten tijde van schrijven medio 2022- zo concreet als mogelijk opgesteld. Tegelijkertijd treden deze niet teveel in detail conform de afspraken uit de Nota Kiezen, Sturen en Verantwoorden 2022-2026. De Bestuursrapportage 2023 is een afwijkingenrapportage, waarop alleen op afwijkingen wordt gerapporteerd ten aanzien van de voortgang van deze activiteiten. De Jaarstukken 2023 zal daarnaast op alle activiteiten een verantwoording geven (zoals besproken in de laatste Auditcommissie). Wethouder Heijkoop De aanvullende indicatoren uit de Begroting 2023, waaronder de indicatoren over initiatieven, komen uit de vorige bestuurs- en raadsperiode en hadden betrekking op de meerjarige doelstellingen van vorige begrotingen. Conform afspraken met de Auditcommissie en verwerkt in de nota Kiezen, Sturen en Verantwoorden 2022-2026, zijn deze indicatoren nog eenmaal hier opgenomen. Na de begroting zal een herijking plaatsvinden om te zien welke indicatoren nog passend zijn, welke we missen en welke overbodig zijn.

Ten aanzien van de 0-waarde (33%) van initiatieven is deze meting gedaan in 2019 en de laatste meting heeft plaatsgevonden in 2021 (21%). Deze is destijds reeds opgenomen in de jaarstukken en begroting. De lagere score destijds was een gevolg van de score die deelnemers uit het bewonerspanel hebben gegeven. In de Jaartukken over 2022 wordt nog eenmaal gerapporteerd over de indicatoren met streefwaarde 2022. Daarbij zal, in overleg met het Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD), een afsluitende meting worden gedaan op aanvullende indicatoren waar dit mogelijk is. Wethouder Heijkoop

11

Bestuurlijk en Ondersteunend Dordrecht Pag.27. Het product stelposten 2023 bedraagt 3,176 mio, in 2024 9,247 mio en vervolgens weer een daling. Wat is de

4

De fluctuatie op het product stelposten komt voort uit de extra besparing in het jeugddomein van in 2024 € 100 miljoen, oplopend naar € 500 miljoen in 2025 en 2026, en structureel € 511 miljoen vanaf 2027. De besparing is een rijksverantwoordelijkheid. Het Rijk is aan zet om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen als aanvulling op de beoogde

Kenmerk Datum

4 november 2022

reden voor de grote stijging in 2024 en vervolgens weer de daling?

Hervormingsagenda. Het gaat om maatregelen waarbij gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden. Wethouder Merx

12

Levendig, Leefbaar en Veilig Dordrecht. Pag.31 A. Met hoeveel fte wordt Handhaving in 2023 uitgebreid ten opzichte van 2022? B. Op welke wijze wordt de zichtbaarheid en aanspreekbaarheid van de handhavers verhoogd?

A.

B.

Circa 6 – 8 FTE. In het voorjaar van 2023 leggen wij een voorstel aan de raad voor over de uitbreiding van handhaving. Hierin nemen wij op hoe we de uitbreiding willen vormgeven, in aantal en binnen welke domeinen de handhavers worden ingezet. De zichtbaarheid van handhavers gaan we vergroten door nog meer te voet en op de fiets aanwezig te zijn in de wijken en door op de juiste momenten en plekken aanwezig te zijn waar contact met bewoners en ondernemers mogelijk is. Doordat we de handhavers in dienst gaan nemen, verwachten we dat ze langer blijven werken bij de gemeente Dordrecht. Hierdoor kunnen de handhavers over een langere tijd hun contacten in de wijk versterken.

Wethouder de Jonge 13

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht Pag.42 Een van de activiteiten is voor 2030 16.000 woningen met EFG-label uit te faseren. Wat is de concrete doelstelling voor 2023?

We zetten in op een goede samenwerking met de corporaties om hun EFG-label bezit uit te faseren en te verduurzamen en komen nog met een plan van aanpak voor het verder stimuleren van labelstappen bij particuliere huiseigenaren en -verhuurders. Een meer uitgewerkte aanpak inclusief doelstellingen volgt dus nog. Wethouder Heijkoop

14

Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht Pag.57 Hoe gaat het college er voor zorgen dat ook bij ouderen financiële maar ook andere problemen tijdig gesignaleerd worden en er passende ondersteuning aangeboden kan worden? En welk bedrag is hiervoor uitgetrokken?

5

Signalering en toeleiding naar hulp voor alle inwoners, is een belangrijk thema in ons beleid in het sociaal domein. Het gaat dan om hulp en ondersteuning op alle leefgebieden. Hulp en toeleiding zal een belangrijk onderdeel worden van het integraal beleidsplan sociaal domein. Een specifieke interventie met als belangrijke doelgroep ouderen zijn de "Sociaal Makelaars" die ouderen begeleiden naar passende welzijnsactiviteiten en (informele)hulp, waaronder financiële hulp en ondersteuning. De Sociaal makelaars zijn recent uitgebreid in capaciteit en actief bij de huisartsen. Via "Sociaal Recept" worden inwoners verwezen naar welzijnsactiviteiten en informele hulp. Daarnaast worden signalerende huisbezoeken uitgevoerd bij inwoners van 75+.

Kenmerk Datum

4 november 2022

Op vindplekken, waar veel ouderen komen, zetten we extra in op het trainen van vrijwilligers op het gebeid van signaleren en doorverwijzen. Specifiek op financiële ondersteuning, zoals is toegelicht in ons voorstel "Vervolg Programma Samen Tegen Armoede", gaan de adviseurs geldzaken zich meer richten op het bereiken van ouderen. Veel ouderen met een klein pensioen tot 130% van het WSM, hebben de energietoeslag aangevraagd bij de SDD. Hierdoor zijn contactgegevens beschikbaar om de aanvragers ook actief te benaderen voor andere minimaregelingen. Tevens staat voorgesteld in het raadsvoorstel "Vervolg Programma Armoede" dat wij extra inzetten op effectieve signalering door de aansluiting te stimuleren van zorgpartners, oa. in de ouderenzorg op de z.g.n. Ketenaanpak. Doel hiervan is dat deze zorgpartners beter kunnen signaleren en doorverwijzen naar hulp bij geldzaken. Voor de optimalisering van signalering en toeleiding van financiële problemen is programmalijn 1 opgesteld. In totaal is hiervoor gereserveerd: 550.000.-. Wethouder (n.v.t.) 15

Pag.58 Een aantal minimaregelingen wordt uitgebreid, zodat meer inwoners geholpen kunnen worden. Waar wordt aan gedacht, naast het wegnemen van drempels om aan sport deel te nemen?

16

Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht Pag.59 Waaruit bestaat het faciliteren dat elk kind met een zwemdiploma de basisschool kan verlaten? Vanaf wanneer wordt een start gemaakt met deze activiteit?

Vraag is vervallen in overleg tussen griffie en raadslid.

Wethouder Heijkoop

6

Het betreft een vangnet voor kinderen die in groep 5-6 hun zwemdiploma A nog niet hebben gehaald. Aansluitend op school vertrekt er een bus naar de sportboulevard. Een ouder/verzorger moet het kind vergezellen in de bus en zwembad. Opgeven gaat via school. Het is het vervolg van de succesvolle pilot van de afgelopen twee schooljaren. In de volgende fase gaat de bus niet meer per school, maar per wijk. Er gaan daardoor meer kinderen meedoen.

Kenmerk Datum

4 november 2022

Wethouder Burggraaf 17

Bouwend en Bereikbaar Dordrecht Pag.81 Hoeveel van de te bouwen woningen, wij lazen 1000 per jaar, komen beschikbaar voor ouderenhuisvesting? Is dit uit te splitsen naar sociale huurwoningen, overige huurwoningen en koopwoningen?

In het ambitiedocument Wonen en zorg voor senioren is een indicatief cijfer van de behoefte aan nieuwe seniorenwoningen in onze gemeente genoemd van een duizendtal tot 2030: 700 nultreden- en 300 geclusterde woningen. Dit cijfer is gebaseerd op landelijke cijfers en het aantal inwoners in Dordrecht. Momenteel ontbreken nadere gegevens over de behoefte en hoeveel woningen per jaar in ons bouwprogramma beschikbaar komen specifiek voor senioren en over verschillende prijs- en eigendomsklassen. Dit is ook lastig uit te splitsen, omdat nieuwbouwwoningen veelal ook geschikt zijn voor senioren zeker daar waar het (nul-treden) appartementen betreft en conform onze doelstelling woningen levensloopbestendig zijn gebouwd. Het college verwacht, dat de differentiatie in ons gehele woningbouwprogramma over verschillende prijsklassen en eigendomssituaties daarenboven bijdraagt aan de beschikbaarheid van gepaste woningen ook voor senioren. In 2023 zal naar verwachting meer helderheid ontstaan over behoefte en productie van seniorenwoningen naar aanleiding van de afspraak tussen Rijk en provincie over woon-zorgvisies voor aandachtsgroepen.

VVD Wethouders De Jonge en Van der Linden 18

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht Doelstelling 1: Het intensiveren van de vergroening en verduurzaming van de openbare ruimte. • Wanneer is groene verduurzaming succesvol. kunt u dat opnemen in de begroting of als indicator?

•

Zijn er focusgebieden in de begroting om te vergroenen bijv. dordtwijkzone, Spoorzone of ook meer bomen in woonwijken?

7

•

Het uiteindelijke doel is om alle gebieden in de stad gemiddeld een 25% tot 40% groenblauwe inrichting te geven en die groenblauw ingerichte gebieden zoveel mogelijk met elkaar te verbinden. Willen we als Dordrecht dit doel halen dan vraagt dat een extra inspanning voor de hele stad. Dit betekent dat ieder nieuw plan bij draagt aan de groeninrichting, ongeacht of de buurt of straat al voldoende groen heeft. Hoeveel wordt bepaald in de (op te stellen) regel groenblauw. Daarnaast moet die groeninrichting aan kwaliteitseisen voldoen. Die kwaliteit wordt beschreven in de (op te stellen) beleidsregel groenblauw.

•

Focusgebieden zijn de Dordwijkzone, Wantijzone, Spoorzone, maar ook bestaande buurten als er projecten spelen waarbij we kunnen aanhaken, bijv. met Meerjaren

Kenmerk Datum

4 november 2022

OnderhoudsProgramma (MOP) projecten. Zoals op dit moment wordt gedaan in de Vogelbuurt. Doelstelling 3 In de begroting staat niet wanneer het mogelijk zal worden om zonnepanelen in de binnenstad te installeren. • Kunt u vertellen wat u hiervoor in 2023 gaat doen?

•

In het zonoffensief dat nu wordt uitgewerkt door de ECD wordt ook een aanpak voor de vraagstukken in de binnenstad uitgewerkt. Samen met collega's van onder andere monumenten en de OZHZ wordt gekeken welke mogelijkheden en alternatieven er zijn voor inwoners van de binnenstad om zoveel mogelijk van opwek via PV te kunnen profiteren.

•

•

De doelstellingen voor 2023 tot en met 2026 en op hoofdlijnen voor 2030 en 2040 worden uitgewerkt in een (door)startnotitie voor het programma energietransitie inclusief het doorzetten van de prestatielijnen waarlangs we de afgelopen collegeperiode de verduurzaming hebben uitgevoerd.

Er wordt veel gesproken over klimaatneutraal naar 2040 en doelen voor 2030. kunt u de doelstellingen voor 2023 hierin weergeven op bijv. Benodigde energiebesparing, aansluitingen op het warmtenet of verlaging aantal EFG labels?

Wethouder Heijkoop 19

Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht Algemeen: Wij kunnen niets vinden over de transformatie Jeugdhulp in de begroting. • Wat zijn uw doelstellingen hiervoor in 2023?

8

•

Vanuit de Jeugdwet hebben we als gemeente een jeugdhulpplicht. We zijn verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van alle vormen van jeugdhulp. Om nu en in de toekomst passende, tijdige en betaalbare ondersteuning aan onze jeugdigen en hun gezinnen te kunnen (blijven) bieden, zijn aanpassingen in het jeugdhulplandschap noodzakelijk. Als gemeente sturen we op jeugdhulp door middel van: (1) de afbakening van jeugdhulp, (2) de toegang tot jeugdhulp, (3) de inkoop en het contracteren van jeugdhulp en (4) de samenwerking tussen verwijzers, jeugdhulpaanbieders en andere partners in het preventieve veld. Ook versterken we het voorveld met algemene voorzieningen, o.a. door Jeugdhulp naar voren. Ten slotte volgen we uiteraard de landelijke ontwikkelingen en de Hervormingsagenda.

Kenmerk Datum

4 november 2022

Doelstelling 1; stimuleren van een inclusieve samenleving met stevige verbinding • Door Corona zijn veel jongeren eenzaam geworden of hebben een sociale achterstand opgelopen. Is het college van mening dat dit niet meer het geval is of besteden ze daar in 2023 ook specifiek aandacht aan naast het reguliere jongerenwerk? Zo ja, hoe staat dat in de begroting 2023? • Welke indicatoren en streefwaardes worden gebruikt om de doelstelling 1 en 2 te toetsen? Doelstelling 3 Wij missen bij deze doelstelling de aandacht voor de middeninkomens qua tijdige en passende ondersteuning. • Hoe gaat u hier aandacht aangeven in 2023? Subdoel 2 we vergroten het bereik van de ondersteuning gericht op het verbeteren van bestaanszekerheid • Kunt u hier specifieker zijn. Wanneer vindt u dat dit doel bereikt is? Bijv. Wanneer is het bereik of bekendheid vergroot? Waarom is werken aan een nieuwe naam toegevoegde waarde?

P.58 Bij de doelstelling "Het bieden van passende, tijdige en betaalbare ondersteuning aan inwoners" wordt bij de indicatoren alleen bij aanvullende doelstelling C, aantal huishoudens met een inkomen tot 110% van het sociaal minimum, een streefwaarde gegeven. • Is dit de enige manier waarop we deze doelstelling zullen beoordelen op succes? Welke indicatoren en

9

•

Tijdens de Coronapandemie hebben we in nauwe samenwerking met partijen als R-Newt en de GGD extra aandacht besteed aan het voorkomen en tegengaan van eenzaamheid onder jongeren, op straat, online en via scholen. Dat wil zeggen: naast de gebruikelijke aandacht voor dit onderwerp. Gelukkig is onze jeugd veerkrachtig gebleken. Uiteraard houden we een vinger aan de pols.

•

Doelstelling 3 is geformuleerd voor alle inwoners, ook die met middeninkomens.

•

Deel 1 van de vraag is politiek.

•

In de afgelopen periode zijn partners in de stad intensiever gaan samenwerken op signalering, toeleiding en hulp bij geldvragen en -problemen. Die samenwerking is gestructureerd in de Ketenaanpak Schulden. Het doel van de Ketenaanpak is dat het niet uitmaakt bij welke partij een inwoner binnenkomt, de route naar hulp is altijd hetzelfde. We maken de hulp meer zichtbaar door deze onder te brengen onder één stadsbrede naam (en beeldmerk)> we verwachten dat de herkenbaarheid en daarmee ook de bereikbaarheid van de hulp wordt vergroot.

•

Nee dit is niet de enige meting. Om inzicht te krijgen in het effect van de rijksmaatregelen en de lokale minimaregelingen, voeren we een nieuwe MER uit vanaf januari 2023. Op basis

Kenmerk Datum

4 november 2022

streefwaardes zullen worden gebruikt voor bijvoorbeeld de werkgeversdienstverlening? Er wordt ook genoemd dat we de uitvoering van de integrale en meerjarige opdracht van de sociale wijkteams, het buurtwerk en het jongerenwerk monitoren. Welke indicatoren en streefwaardes worden daarbij gebruikt?

daarvan stellen we een nulmeting vast op een aantal KPI's die we nu al meten als onderdeel van de jaarbegroting, waaronder de gemiddelde schuld en het aantal kinderen in armoede. We zijn ons wel bewust van het feit dat de ontwikkelingen in deze doelen deels buiten onze invloed liggen en met name afhankelijk zijn van landelijk inkomensbeleid en economische ontwikkelingen. In deze nulmeting nemen wij ook indicatoren op over de bekendheid en het bereik van het hulpaanbod in Dordrecht, aangezien toeleiding en gebruik van regelingen een cruciaal onderdeel zijn van dit raadsvoorstel. De inzet van de pilot werkgeversdienstverlening is het ondersteunen van de werkgever en snellere hulp voor werkenden die te maken krijgen met geldproblemen. Het aantal toeleidingen naar hulp via deze pilot zijn bepalend voor het succes. •

•

Aanvullende indicatoren P.62-P.63 De vier streefwaardes die voor dit domein worden gebruikt geven allemaal aan dat het doel is om een beter resultaat te laten zien dan de 0-waarde. In alle vier gevallen is de actuele waarde beter dan de 0-waarde, soms zelfs zeer significant. Betekent dit dat een (significante) verslechtering van de huidige situatie nog steeds zal worden gezien als een succesvol behaalde streefwaarde? Als bijvoorbeeld het aantal Dordtenaren dat bekend is met het Sociaal Wijkteam in de eigen wijk daalt van 66% naar 53%, is dit dan nog steeds een succes omdat de streefwaarde is om boven 52% te blijven? Of moet hetzij de 0-waarde geherijkt worden naar een actueler beeld hetzij een specifiek streefwaarde voor 2023 opgenomen worden

10

De aanvullende indicatoren uit de Begroting 2023, waaronder de indicatoren over het sociaal domein, komen uit de vorige bestuurs- en raadsperiode en hadden betrekking op de meerjarige doelstellingen van vorige begrotingen. Conform afspraken met de Auditcommissie en verwerkt in de nota Kiezen, Sturen en Verantwoorden 2022-2026, zijn deze indicatoren nog hier opgenomen. Na de begroting zal een herijking plaatsvinden om te zien welke indicatoren nog passend zijn, welke we missen en welke overbodig zijn. In de Jaartukken over 2022 wordt nog eenmaal gerapporteerd over de indicatoren met streefwaarde 2022. Daarbij zal, in overleg met het Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD), een afsluitende meting worden gedaan op aanvullende indicatoren waar dit mogelijk is. Bij aanvullende indicatoren met een streefwaarde gaat het om de (langjarige) trend, hoger of lager dan de 0-waarde.

Kenmerk Datum

4 november 2022

Diverse wethouders 20

Lerend en Ondernemend Dordrecht • worden de startersleningen gecontinueerd? Zo ja, wat is het budget hiervoor? is deze verhoogd in 2023 omdat de behoefte in 2022 hoger was dan beschikbaar?

•

Indien de startersleningen niet gecontinueerd worden, waarom niet?

Doelstelling 1: • Doorlopende leerlijn Logistiek en ET; Een mooi doel; wanneer wilt u de doorlopende leerlijn afhebben in 2023 of later? Doelstelling 1 en 3 -Welke indicatoren en streefwaardes worden gebruikt om deze doelstellingen cijfermatig te onderbouwen? Wanneer is deze doelstelling behaald? P.68 Bij het punt "We werken aan de ontwikkeling van de Westelijke Dordtse Oever" wordt gesproken over een revitaliseringsaanpak voor bestaande bedrijventerreinen. Er wordt aangegeven dat er naar aankoop en herontwikkeling van leegstaand vastgoed wordt gekeken. • Moeten we hier ook rekenen op verdere onteigening, of het eenzijdig niet verlengen van pachtcontracten om vastgoed leegstaand te krijgen?

11

•

Het is op dit moment niet bekend of de starterslening in 2023 gecontinueerd wordt. Het budget dat de gemeenteraad beschikbaar heeft gesteld voor de starterslening is op. Op dit moment wordt gewerkt aan een advies over het continueren van de starterslening in relatie tot het woonbeleid. Wanneer dit advies af is, volgt mogelijk een nieuwe budgetaanvraag van het college.

•

We vermoeden dat deze vraag gaat over startersleningen voor woningen en niet over startkredieten voor ondernemers. In dat geval valt de beantwoording ook niet binnen het programma Lerend en Ondernemend.

•

Het opzetten van de doorlopende leerlijn Logistiek en Energie Transitie wordt gestart in 2023, de ambitie is om deze leerlijn in 2024 te hebben gerealiseerd.

Doelstelling 1 benoemt een continue proces. Waar mogelijk zijn, in de bijbehorende activiteiten, de streefwaarden benoemd (bijv. het aantal op te zetten opleidingen of het aantal aan te bieden leerwerk trajecten). Voor doelstelling 3 is, gekoppeld aan de businesscase 'Ruimte voor banen' en als onderdeel van de Agenda 2030, een uitwerking gemaakt naar wat we per focusdeelgebied met onze aanpak denken te realiseren.

•

Onteigening zal niet aan de orde zijn. Wel zullen we proberen om leegstaand/ verloederd vastgoed in particulier eigendom, met een negatief effect op de omgeving, onder marktconforme condities aan te kopen. Verder kijken we kritisch naar erfpachtcontracten die van rechtswege eindigen, of al verlopen zijn, en naar de heruitgifte van deze percelen. Bij einde datum van een erfpachtcontract is geen sprake verlenging maar altijd van een heruitgifte. Ook als de pachter hetzelfde blijft. Bij heruitgifte wordt gekeken naar criteria die daarbij van toepassing zijn (bestemming, investeringsniveau vastgoed, type gebruik, passend in het profiel, etc.). Er kan ook sprake zijn van een gewenste bedrijfsverplaatsing

Kenmerk Datum

4 november 2022

P.78 Bij aanvullende indicator B, Baanontwikkeling, wordt gesproken over 'nieuwe' banen als gevolg van gronduitgifte en andere intensieve bemoeienis van de gemeente. • Worden bij deze indicator ook de verloren banen door intensieve bemoeienis van de gemeente meegenomen? Bijvoorbeeld als gevolg van onteigening, eenzijdig stopzetten van een pachtcontract of een in samenspraak verwezenlijkte verhuizing naar een andere gemeente?

als bijvoorbeeld de bedrijfsvoering niet meer passend is, omdat het bedrijf in de loop der tijd gegroeid is en gebruik maakt van gemeentelijke gronden (zoals bij Wisman het geval is) of als een niet-watergebonden bedrijf gesitueerd is aan een watergebonden locatie.

•

Afgelopen periode (doel: 4.000 banen in 4 jaar) hebben we vooral gemonitord op aantallen nieuwe banen bij nieuwe ontwikkelingen, waar deze doelstellingen benoemd waren, zoals Distripark (niet gesaldeerd met verlies aan banen als gevolg van beëindiging bedrijfsvoering, dan wel verhuizing buiten gemeentegrenzen; je hebt daar immers niet altijd grip op). Voor de komende 4 jaar kijken we niet meer alleen cijfermatig naar het aantal te realiseren banen maar vooral naar de kwaliteit van banen (bv aandeel vaste contracten, opleidingsniveau, specifieke clusters, etc.). Op het moment dat er sprake is van een herontwikkeling van een locatie (bijvoorbeeld Peute dat met overheidsbemoeienis doorschuift naar het Nedstaal terrein te Alblasserdam) zien we dat niet als verlies aan banen, maar als behoud van (regio)banen. Met als direct gevolg het vrijkomen van circa 5 hectare watergebonden bedrijventerrein om opnieuw uit te geven. In zo'n geval gaat het om een optelling van banen. Bij de herontwikkeling van de bestaande terreinen worden eventueel verlies van banen, behoud van banen en mogelijke uitbreidingskansen/groei van bestaande bedrijven op meer passende locaties, in de afweging meegenomen.

Kortom, bij herontwikkeling van de terreinen waar op het moment van aankoop / beëindiging erfpacht nog bedrijfsvoering aanwezig is, zullen wij in de monitoring ook zeker aangeven wat de consequentie is geweest voor de daarvóór aanwezige banenontwikkeling op een perceel.

Wethouder van der Linden 21

Bouwend en Bereikbaar Dordrecht • In dit programma lezen we niets over het realiseren van de vertraagde groene golf op de laan der Verenigde Naties of verdere aanpak parkeerbehoefte

12

De vertraging van en optimalisatie van de doorstroming op onder andere de Laan der Verenigde Naties komt met name doordat duidelijk is geworden, dat met de huidige techniek de bestaande groene golf optimaliseren/uitbreiden niet realistisch is. Dit hangt samen met landelijke ontwikkelingen. Hierover is in maart 2022 een RIB gestuurd:

Kenmerk Datum

4 november 2022

Oudelandshoek zoals besproken in de burap 2022. Wanneer gaat u dit in 2023 aanpakken?

https://raad.dordrecht.nl/Documenten/ONGETEKENDE-RIB-Groene-golven-en-slimmeverkeerslichten-1.pdf. Daarnaast hangt het optimaliseren van hoofd- en rijrichtingen samen met de keuzes wie (fietsers, OV, auto) waar (hoofdrichting, zijrichting) prioriteit gaat krijgen. Deze vraagstelling gaat onderdeel zijn van het op te stellen programma mobiliteit. De hoofdlijnen van het programma zullen in het tweede kwartaal van 2023 aan de gemeenteraad worden voorgelegd. De aanpak van de parkeerbehoefte wordt ambtelijk begeleid en door bewonersvertegenwoordigers uitgevoerd. Bewoners hebben uiteenlopende wensen, zoals een extra parkeerplaats of juist behoud van groen op dezelfde plaats. Dit speelt niet alleen in Oudelandshoek, maar ook in andere oostelijke stadsdelen waar dit proces wordt doorlopen. De benodigde tijd in het voorbereidingsproces is daarom intensief, maar heeft inmiddels wel enkele tientallen extra parkeerplaatsen opgeleverd. De lopende processen worden begin 2023 afgemaakt. Wethouder Heijkoop

22

Financiën van Dordrecht -p.176 Klopt het dat er nog evaluatie logiesheffing moet komen qua hotelkamers? Zo ja, wanneer is deze te verwachten in 2023?

Er is geen toezegging gedaan. Wat we zien is dat de begrote ramingen tot dusver worden gerealiseerd. De langdurige coronaperiode maakt het niet logisch nu een evaluatie uit te voeren. U doet de suggestie om dat in 2023 te doen. Dan gelden echter gegevens van 2022 met corona. Daarvoor kan beter eerst een 'normaal' jaar worden gehanteerd. De hotelcapaciteit wordt bovendien momenteel uitgebreid. Evaluatie over het jaar 2023 is dan aan te bevelen omdat 2022 nog deels een 'coronajaar' was.

CDA Wethouders Heijkoop en Burggraaf 23

Financiën van Dordrecht Raadsvoorstel Begroting: 1. Kan er uitleg gegeven worden over de aanleiding inzake de tegemoetkoming van € 75,00 voor de afvalstoffenheffing?

13

1. Wij vermoeden dat er sprake is van een misverstand. Er is geen tegemoetkoming op afvalstoffenheffing. De € 75 is een tegemoetkoming in de gestegen kosten voor levensonderhoud.

Kenmerk Datum

4 november 2022

Voor een efficiënte uitvoering van dit besluit kiezen we ervoor deze te koppelen aan de afvalstoffenheffing. Het voorgestelde besluit bij de begroting luidt daarom: ''een tegemoetkoming in de gestegen kosten van levensonderhoud te verstrekken van € 75,- aan iedereen die op 1-1-2023 belastingplichtig is voor de afvalstoffenheffing, met dien verstande dat deze tegemoetkoming per huishouden één keer wordt verstrekt.'' 2. Wat gebeurt er concreet als de reserves Dividend Compenseren, Juridische risico’s en SI Sportpark Corridor vrijvallen ten gunste van de Algemene reserve? Wat is het beoogde effect? Zijn er risico’s aan verbonden?

2. De bedragen die in deze 'spaarpotten' beschikbaar waren gesteld door de raad, worden nu toegevoegd aan de Algemene reserve. Deze reserve heeft een bufferfunctie voor het opvangen van risico's. Wanneer de reserve groot genoeg is (een weerstandsratio van ten minste 1,0 kent) dan kan het surplus integraal afgewogen worden ten behoeve van de dekking van incidentele beleidswensen of knelpunten. Aan deze methodiek zijn geen risico's verbonden.

3. Welke randvoorwaarden worden er gesteld aan het beschikbaar stellen van gelden uit de reserve Crisis en Herstel?

3. Voor de verstrekking van de gelden is het nodig om nadere regels (een subsidieregeling) vast te stellen. De regeling vraagt een zorgvuldige uitwerking en deze zal uiterlijk in december 2022 na vaststelling door het college met de Raad worden gedeeld via een raadsinformatiebrief (RIB). Voor coronagerelateerde inzet gaan we uit van verlenging van de bestaande regels. Gehele college

24

(technische) vragen over de reserves politiek akkoord (vanaf pagina 199 van de begroting): a. Financiën van Dordrecht Er zijn lang niet bij alle PA nadere duidingen gegeven van wat er nu concreet met het budget gedaan wordt. Volgen de uitwerkingen nog in de vorm van concrete raadsvoorstellen? Kan de raad ook zelf met initiatieven komen voor de uitwerking?

b. Groen, Duurzaam en Ruimtelijke Dordrecht PA 3: groen-blauwe schoolpleinen. Het begrote bedrag is nu nog niet realistisch om de doelstelling te halen. →

14

Allen Dit is correct. Wanneer geen nadere duiding is gegeven over de besteding, dus wanneer het bestedingsplan ontbreekt, zal een nadere uitwerking volgen. Deze zal via een raadsvoorstel dan wel in het volgende begrotingsproces ter goedkeuring aan de raad worden voorgelegd. Het college heeft meer met reserveringen willen werken en minder met beleidswensen direct in de exploitatiebegroting. Dit geeft de gemeenteraad een extra grote en expliciete rol in de afwegingen, die worden voorgelegd (zie ook het Politiek Akkoord). De raad kan indien gewenst invulling geven aan deze rol door zelf te komen met initiatieven voor de uitwerking. Wethouder van der Linden Met het bedrag van €250.000 kunnen 5 pleinen worden aangelegd. Het gaat om de kosten voor het maken van een ontwerp en om ongeveer 50% van de kosten voor de uitvoering van het

Kenmerk Datum

4 november 2022

hoeveel pleinen kunnen er met dit budget aangelegd en onderhouden worden? Hoe worden de pleinen in 2026 onderhouden, aangezien daar geen budget lijkt te zijn?

ontwerp (gebaseerd op de gemiddelde kosten voor het vergroenen van een schoolplein). Scholen betalen de andere helft (met eigen middelen meestal aangevuld met andere subsidies). De ontwerp- en uitvoeringsregeling voorziet niet in een financiële bijdrage voor onderhoud. Het onderhoud wordt betaald door de scholen uit de reguliere onderhoudsvergoeding van het Rijk. Om in aanmerking te komen voor een bijdrage uit de Uitvoeringsregeling Groenblauwe Schoolpleinen moet bij de aanvraag een onderhoudsplan worden ingediend.

c. Groen, Duurzaam en Ruimtelijke Dordrecht PA 4: De overlap met PA 1 lijkt nogal groot. →Kan deze PA samengevoegd worden met PA 1? Zo nee, dan graag uitleg.

Wethouders Van der Linden en Merx PA 1 en PA 4 kunnen inderdaad gekoppeld worden. Hoofdlijn van Groen Blauw is dat we in het kader van een groenblauwe leefomgeving inclusief thema's als klimaatadaptatie en biodiversiteit vooral kennis opdoen en beleidsontwikkeling ondersteunen. De uitvoering is vanuit die gelden beperkt en het betreft met name pilots en monitoring. Het bomenonderhoud is gekoppeld aan het bomenprogramma en betreft vooral uitvoering. De overlap tussen Groen Blauw en bomenonderhoud zal bij de komende kadernota verder in beeld worden gebracht.

d. Groen, Duurzaam en Ruimtelijke Dordrecht Is het mogelijk om voor alles wat met groen-blauw te maken heeft nog subsidies vanuit Europa los te krijgen door het inzetten van onze lobbyisten? Aan welke ‘potjes’ kan er dan worden gedacht?

Wethouder Van der Linden Voor de opgave Groen Blauw maken we rond het thema Biodiversiteit, Klimaatadaptatie en Waterveiligheid gebruik van de subsidiekansen die voor deze opgave vanuit Europa worden geboden. We zijn voor deze thema's actief aangehaakt op de programma's van Interreg en LIFE. Daarnaast wordt de komende periode ook actief verkend en gelobbyd voor subsidiekansen gekoppeld aan het programma Dordwijkzone Stadspark XXL. Daarnaast vragen we subsidies aan bij Rijk en Provincie. Ook subsidies kosten tijd om uit te voeren. In dat kader werken we aan een zo optimaal mogelijke spreiding van al onze gewenste en prioritaire onderwerpen.

e. Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht PA 5: Waarom zijn er significante verschillen tussen de bedragen voor de verschillende jaren?

Wethouder Van Benschop We hebben het startbedrag van de reserve "PA 2022-2026 Innovatie- en preventiebudget Sociaal Domein" niet gelijkmatig over de jaren verdeeld. Er zijn hiervoor 2 oorzaken: 1. Extra POK-middelen in 2023 en 2024 ter dekking van sociale wijkteams Vanaf 2023 ontstaat een knelpunt in de dekking van de dienstverlening door de sociale wijkteams vanwege wegvallende incidentele middelen (zie raadsvoorstel 2022-0089851).

15

Kenmerk Datum

4 november 2022

2.

f. Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht PA 8: ‘vanwege de verlenging van de overeenkomst voor de Dordtpas tot 31-12-2023’. →Betekent dit dat de Dordtpas na 2023 plotseling kan stoppen met te bestaan? Zo nee, wat zijn dan wel de gevolgen van het ophouden van de overeenkomst? Per wanneer beginnen de onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst?

We kunnen dit knelpunt dichten door de middelen van het Politieke Akkoord en de zgn. POK-middelen. We zoomen in op de POK-middelen. Naar aanleiding van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) heeft het rijk middelen vrijgemaakt voor het versterken van de wijkteams in de periode 2021-2027. We schuiven de niet-bestede POK-middelen uit 2021 en 2022 door naar 2023 en 2024. Die komen bovenop de reguliere POK-middelen uit de jaarschijven 2023 en 2024. Hierdoor is het knelpunt (lees: benodigde bijdrage uit het Politieke Akkoord) om de taken van de sociale wijkteams te kunnen dekken dus lager dan in 2025 en 2026. Opstartfase bij ontmoetingsplekken: De programmering van ontmoetingsplekken kent een opstartfase, waardoor de kosten in het 1e jaar lager uitvallen dan de overige jaren.

Wethouder Heijkoop De huidige overeenkomst met Paspartous voor de uitvoering van de Dordtpas loopt eind 2022 af. We kunnen deze overeenkomst 3x met een jaar verlengen. Wij hebben inmiddels de 1e verlenging voor de Dordtpas in 2023 afgesloten. Wij kunnen dus nog 2x verlengen t/m 2025. Voor de periode daarna moeten we ofwel een nieuwe aanbesteding ofwel een andere regeling bekijken. De gesprekken met Paspartous over een eventuele 2e verlenging vinden plaats in maart 2023. Of de Dordtpas wordt verlengd of niet, is eerder een politieke beslissing dan een contractuele uitdaging. Eventuele aan de raad voor te leggen aanpassingen (zie tekst PA 8) kunnen naar verwachting binnen de overeenkomst vorm krijgen. Als er niet wordt gekozen voor het voortzetten van het concept Dordtpas heeft dit impact op veel regelingen, die nu op de Dordtpas zijn opgenomen. Denk hierbij aan regelingen voor minima-gezinnen (SMS Kinderfonds/Leergeld, gratis lid van de bibliotheek), mantelzorgtegoeden, vrijwilligersregelingen en participatie-doelstellingen via de acties. Deze regelingen verlopen nu efficiënt en sterk kostenbesparend via de Dordtpas. Het weer door de gemeente of een andere partij (laten) uitvoeren van deze regelingen heeft tijd om te beleggen en in te regelen nodig.

16

Kenmerk Datum

4 november 2022

g. Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht PA 10: Bedoelt het college met ‘gelijke kansen’ in dit geval ook dat het niet alleen om kinderen gaat van ouders die zich geen sport kunnen veroorloven, maar ook om kinderen die in een andersoortig isolement zitten? Zo ja, kan het college de groepen kinderen dan wat specifieker benoemen?

Wethouder Heijkoop Het gaat bij gelijke kansen om een brede blik op oorzaken of obstakels die er kunnen zijn waardoor kinderen niet (voldoende) deelnemen aan sport(activiteiten). Dit kunnen financiële oorzaken zijn, maar ook een gebrek aan mobiliteit, bekendheid met het lokale sportaanbod of betrokkenheid van de omgeving. Laagdrempelige toegang tot sport staat daarom centraal, voor een zo groot mogelijke groep kinderen.

h. Bestuurlijk en Ondersteunend Dordrecht PA 12: In de commissievergadering werd niet duidelijk voor welke maatschappelijke opgaven dit nu en in de toekomst wordt ingezet. Ook bleek dat er een kloof dreigt tussen inwoners die het systeem wel kunnen gebruiken en zij die het niet kunnen gebruiken. Op welke wijze wordt met dat mogelijke probleem omgegaan? Wordt het budget ook ingezet om de (ethische) veiligheid te garanderen? Zo ja, hoe?

Wethouder Burggraaf Onder de noemer 'Smart Society' streven we naar een samenleving waarin we digitalisering inzetten om in samenwerking met onze omgeving maatschappelijke knelpunten op te lossen en te zorgen voor een aangenaam vestigingsklimaat voor burgers en bedrijven. Uiteindelijk raken digitalisering en de inzet van slimme technologie alle actuele maatschappelijke opgaven. Zoals in de begroting is opgenomen, willen we deze collegeperiode onderzoek doen naar de mogelijkheden van digitalisering en datagestuurd werken ten behoeve van de aanpak van maatschappelijke opgaven, als ook ervaring opdoen met deze nieuwe manier van (samen)werken aan maatschappelijke opgaven. Voor 2023 ligt de focus op de opgaven Armoede en Leefbare binnenstad. Meer opgaven volgen naar verwachting later in de tijd, uiteraard rekening houdend met beschikbaar budget, capaciteit en prioriteit in het portfolio aan opgaven en projecten. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk mensen zelf kunnen communiceren met de overheid en de gemeente in het bijzonder. Daarvoor is communiceren in een begrijpelijke taal én gebruiksvriendelijke websites en apps noodzakelijk. Zelfs als we digitale diensten makkelijker maken, hebben sommige mensen extra hulp nodig. Bibliotheken spelen hier een belangrijke rol in door te helpen bij het online zaken doen met de gemeente.

Daarnaast verzorgen zij cursussen voor inwoners om digi-vaardiger te worden. Naast digitale dienstverlening blijven we ook andere vormen van dienstverlening aanbieden, omdat we niemand uitsluiten. Verantwoord gebruik van data en technologie, zowel qua ethiek, veiligheid als de borging van privacy, is een belangrijk onderdeel van onze beoogde aanpak. Wat ethiek betreft kijken we o.a. naar de aanpak van de gemeente Hilversum. We werken de komende periode de bredere

17

Kenmerk Datum

4 november 2022

aanpak nog uit tot een plan met hoe we dit concreet willen vormgeven en wat er specifiek benodigd is qua budget en capaciteit. i.

Bestuurlijk en Ondersteunend Dordrecht PA 12: wat betekent een ‘robuustere aanpak voor het gebruik van data’?

Wethouder Burggraaf Onze aanpak richt zich naast het ondersteunen van maatschappelijke opgaven ook heel sterk op het digitale - en datafundament. Dat wil o.a. zeggen dat we grip willen krijgen op de data waar we verantwoordelijk voor zijn, kunnen vertrouwen op de data waarop we beslissingen baseren en dat onze medewerkers qua kennis, kunde en voorzieningen goed toegerust zijn. Bij elkaar levert dit een robuuste aanpak op voor het gebruik van data, voor zowel maatschappelijke als interne opgaven.

j. Lerend en Ondernemend Dordrecht PA 13: Is het wenselijk en/of mogelijk om de te ontwikkelen website voor het platform voor de MKB (WeDo) meteen te laten ontwikkelen met de verbeterslag die ook al gemaakt wordt nav de rapportage van de RKC? Heeft een parallelle ontwikkeling financiële consequenties? Welke kansen ziet het college daar liggen?

Wethouder Burggraaf In uw vraag refereert u aan het rapport van de RKC; Open Besturen. In dit rapport wordt onder andere de aanbeveling gedaan om de openbaar gemaakte informatie naar aanleiding van een wob-verzoek op de gemeentelijke website te plaatsen. Dit gaat over de website van de gemeente Dordrecht.

k. Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht PA 14: we lezen ‘in het traject ontwikkelplan voor Wantij-West, het gebied tussen de Prins Claus- en de Prins Hendrikbrug’

Wethouder Burggraaf Wantij-West wordt hier als voorbeeld en 1 van de te verkennen locaties genoemd waar zowel naar een stadsstrand als naar het aantrekkelijker/veilig faciliteren van zwemmen in open water

18

De website van WeDo is een externe website 'voor en door ondernemers', zie www.wedo.nl. Het WeDo platform bestaat sinds 2021 en is opgericht in het kader van het verbeteren van de MKB dienstverlening. Onder andere door een enquête naar de behoefte van een dergelijk platform onder Dordtse ondernemers is het geworden tot het platform dat het nu is. Via dit platform worden ondernemers met elkaar verbonden, vind je al het MKB nieuws op één plek, krijg je snel contact met team Dordt Onderneemt en netwerkverenigingen en wordt lokaal inkopen gestimuleerd. De website oprichten is één, maar zorgen voor content, gebruik en bezoek is een tweede. Daarvoor ontwikkelen we constant communicatie en promotie en verbeteren we de website. Dit moet resulteren in een website, vergelijkbaar met bijvoorbeeld ook www.ondernemen010.nl, maar dan met een plus op lokaal inkopen en samenwerken. Gelet op het voorgaande ga ik ervan uit dat voldoende helder is dat dit parallelle trajecten zijn die los staan van elkaar.

Kenmerk Datum

4 november 2022

als de onderzoeksmogelijkheid voor het te realiseren stadsstrand. → Zijn er redenen waarom het college heeft besloten slechts deze locatie te onderzoeken? Staat het college nog open voor andere locaties? Zo ja, waarom worden deze niet meegenomen in het onderzoek? Wordt met ‘veilig zwemmen in open water’ hetzelfde bedoeld als met ‘stadstrand’?

in het traject van het te vormen ontwikkelplan. We doen een breed onderzoek naar hoe we de stad recreatief beter kunnen verbinden met het water. Daartoe onderzoeken we meerdere plekken in of in de directe nabijheid van de binnenstad waar potentieel op een veilige en aantrekkelijke manier zwemmen in open water gefaciliteerd zou kunnen worden. Dat kan in combinatie met een stadsstrand, maar zou ook kunnen met alleen een trappenpartij of steigers en al dan niet met een 'drijvende zwembak'. Een stadsstrand kan ook zonder zwemmogelijkheid, daar zijn ook veel voorbeelden van in Nederland. Deze reservering in de begroting is ter dekking van kosten om een stadsstrand en veilige en aantrekkelijke open water zwemplek of plekken te realiseren in of in de directe nabijheid van de binnenstad te realiseren.

l.

Levendig, Leefbaar en Veilig Dordrecht PA 17 en 18: kunnen deze worden samengevoegd? Zo nee, wat zijn de verschillen en wat maakt het scheiden noodzakelijk?

Wethouder Merx In theorie zouden deze reserves samengevoegd kunnen worden, waarbij dan de aanpak van ernstige overlast een onderdeel van leefbaarheid en veilige wijken zou vormen. Wij hebben uit praktisch oogpunt voor twee reserves gekozen omdat het voor de aanpak van ernstige overlast gaat om een concrete voortzetting van de huidige werkwijze. Nieuw is dat er meer geld is vrijgemaakt voor de bevordering van de veiligheid en leefbaarheid in alle wijken. Daar maken we nu een plan voor, dat in het eerste kwartaal van 2023 aan de raad zal worden aangeboden. Daarin richten we ons op focusplekken, waar wel aanleiding is om extra aandacht aan te besteden, maar waar nog geen sprake is van ernstige overlast in welke vorm dan ook.

BVD (2) Wethouder Heijkoop 25

Financiën van Dordrecht Wat zijn de effecten op de begroting 2023 en de daarop volgende jaren als de gemeente de nog openstaande belastingverplichtingen van de ondernemers kwijt zou schelden ter dekking van de gestegen energiekosten? (ondernemers moeten nu met terugwerkende kracht de Corona betalingen nog voldoen)

19

Hiermee zou in een juridische procedure hoogstwaarschijnlijk vast komen te staan dat er aldus een rechtsongelijkheid ontstaat ten opzichte van de groep die wel betaald heeft. Of de hele groep gelijksoortige belastingplichtigen betaalt wel of niet. Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen is gebonden aan strenge regels. Inkomenspolitiek is niet toegestaan. Dordrecht hanteert reeds de meest soepele kwijtscheldingsnormen. Bovendien zou het antwoord op uw (deels politieke) vraag een momentopname zijn omdat balansposten dagelijks muteren. Met name in coronatijd hebben wij juist oog voor ondernemers

Kenmerk Datum

4 november 2022

gehad. Wij attenderen u bijvoorbeeld op de nultarieven die bij precario zijn gehanteerd. Daar hoeft dus niets te worden betaald, ook niet achteraf. Wethouder Heijkoop 26

Financiën van Dordrecht De wethouder heeft bij de presentatie van de begroting aangegeven dat de gestegen belastingdruk opnieuw beoordeeld zou worden bij het opstellen van de begroting 2024. Is de verwachting dat de structurele inkomsten van de gemeente zullen toenemen of de structurele uitgaven zullen afnemen waardoor de belastingdruk zal kunnen afnemen en de tarieven verlaagd kunnen worden? Als dat nu bekend zou zijn waarom is daar dan geen rekening mee gehouden? De opbrengsten t.o.v. 2022 zijn met ruim € 6 mln. gestegen.

27

Financiën van Dordrecht - Overhead Dordrecht is Service gemeente voor een aantal uitvoeringstaken. Voor zover bekend hebben niet alle gemeenten langjarige contracten afgesloten. Hoe wordt hierop geanticipeerd vanuit de personele inzet en risicobepaling? Voor zover waar te nemen is hier in de risicoparagraaf en het weerstandsvermogen nog geen rekening mee gehouden. Klopt dit en welke effecten kan dit hebben op het meerjarenperspectief? Is dit risico al aanwezig binnen het huidige meerjarenperspectief dat gemeenten afhaken en geen taken meer afnemen?

In antwoord op uw tweede zin: De gehele Begroting 2023 en verder is opgesteld met de kennis die op dat moment bekend was, met inbegrip van onder andere meerjarige gemeentefondseffecten. Met regelmaat zien we voor het gemeentefonds echter in de loop van het jaar in de mei- en septembercirculaire effecten in de orde van grootte van miljoenen optreden. Momenteel hebben we geen indicaties dat de tarieven verlaagd kunnen worden. Dat kan slechts indien er meevallers ontstaan. Maar is ook een op dat moment te maken bestuurlijke keuze.

Wethouder Burggraaf Voor veruit het grootste deel van activiteiten die voor regiogemeenten worden uitgevoerd geldt een samenwerkingsovereenkomst op basis van een lichte GR (centrumgemeenteregeling), waarbij een uittredingsclausule is opgenomen. Daarin is opgenomen dat alle frictiekosten voor rekening van de uittredende partij komen. Deze kosten kunnen verminderd worden door bijvoorbeeld personeel over te nemen. Partijen gaan als dit aan de orde komt in overleg. Voor de contracten met de andere GRen geldt een opzegtermijn, waarbinnen de gemeente Dordrecht het personeel kan afbouwen. Er is hierdoor slechts een beperkt risico (niet hoger dan in de situatie bij de GR Drechtsteden).

Wethouder Heijkoop 28

Financiën van Dordrecht

20

De Enecogelden (opbrengst verkoop Eneco aandelen) zijn door uw raad omgezet in meerdere bestemmingsreserves ten behoeve van de Agenda Dordrecht 2030.

Kenmerk Datum

4 november 2022

Bij de risicoparagraaf wordt aangegeven dat 24,6 benodigd is om de risico’s te kunnen afdekken. Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt 40,6 mln. Dat levert een weerstandratio op van 1,6. Hoe is hier rekening gehouden met de Enecogelden. Zo niet waarom niet? En wat is de weerstandsratio als deze middelen zouden worden meegerekend? Als de Enecogelden worden gezien als ‘doel’ reserves, binnen welke termijn volgens de BBV moeten deze dan daadwerkelijk worden besteed?

De middelen in deze bestemmingsreserves behoren, voor zover er nog geen juridische verplichtingen onder liggen, tot de potentiële weerstandscapaciteit van de gemeente omdat uw raad altijd de mogelijkheid heeft de inzet van deze middelen te heroverwegen. In de nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen is bepaald de potentiële weerstandscapaciteit niet mee te rekenen bij de bepaling van de weerstandsratio. Het BBV verbindt geen harde eis aan de lengte van aan te houden reserves. Hiertoe heeft uw raad de betreffende bestemmingsreserves eerder zelf ingesteld en daar via te hanteren instellingscriteria een tijdsduur (lengte) aan verbonden. Deze lengte varieert per bestemmingsreserve en is gekoppeld aan de planvorming en uitvoering van de Agenda Dordrecht 2030-projecten. Wethouder Heijkoop

29

Algehele begroting In hoeverre is de uitvoering van de voorgestelde projecten en onderhoudsprojecten realistisch i.p.v. planmatig voorgesteld. Jaarlijks blijkt dat de uitvoering niet parallel loopt met de planning. En welk effect heeft dit bv op de kapitaallasten als o.b.v. ervaring cijfers realistische planningen worden opgenomen?

30

Financiën van Dordrecht De huidige omslagrente is vastgesteld op 2%. Gelet op de huidige economische ontwikkelingen en de stijgende markt rentes, inflatie en kostenstijgingen is dan de huidige omslagrente nog realistisch?

De systematiek voor het begroten van investeringsbudgetten is gelijk aan voorgaande jaren. Er liggen plannen ten grondslag aan de investeringsbudgetten die op dit moment realistisch gevonden worden. Toch kan het zijn dat projecten door onvoorziene omstandigheden vertragen of soms ook juist versnellen. Als dit zich voordoet, dan zullen wij u gedurende het jaar middels de Bestuursrapportage 2023 of waar nodig in separate raadsvoorstellen op de hoogte brengen van deze gevallen en onderliggende redenen. Indien er vertraging ontstaat op investeringsprojecten zal dit in het opvolgende jaar leiden tot lagere kapitaallasten. Op voorhand is het niet mogelijk hier een bedrag bij te noemen aangezien dit afhankelijk is van de omvang van eventuele vertraagde projecten en de afschrijftermijn. Wethouder Heijkoop

21

Onder meer door de verkoop van de Eneco-aandelen hebben we een flink liquiditeitsoverschot, waardoor het voorlopig in principe niet nodig is om langlopende leningen af te sluiten. Toch hebben we dit voor Huis van Stad en Regio juist wel gedaan, om op die manier te profiteren van de – nu nog – lage rentestanden en ons eigen geld te bewaren voor tijden waarin het duurder is om te lenen. Hierom achten we een omslagrente van 2% op dit moment realistisch. Een hogere omslagrente zou nu nog leiden tot een te grote discrepantie tussen de rente die we rekenen over onze eigen investeringen en de rente die we aan de markt moeten betalen ter dekking van deze investeringen.

Kenmerk Datum

4 november 2022

Vanzelfsprekend houden we de wereldwijde ontwikkelingen ten aanzien van de rentes nauwlettend in de gaten. FvD Wethouder (o.a. Heijkoop) 31

a. Financiën van Dordrecht Te zien is dat de structurele exploitatieruimte voor begrotingsjaar 2026 negatief is. Dit betekent dat de gemeente en/of het Rijk bijsturingsmaatregelen moeten nemen de exploitatieruimte te verbeteren. In hoeverre zullen dergelijke bijsturingsmaatregelen de inwoners financieel treffen?

a. Voor het begrotingsjaar 2026 geeft het Rijk vooralsnog geen duidelijkheid over de omvang van accress (het bedrag waar de gemeenten hun loon-, prijs- en volumestijgingen op moeten baseren) en staat tevens de opschalingskorting weer in de boeken. De minister van Binnenlandse Zaken heeft toegezegd de gemeenten nog dit jaar meer duidelijkheid te geven. Het is daarom nog niet mogelijk in deze fase aan te geven of er bijsturingsmaatregelen nodig zijn, welke mogelijk ook burgers kunnen treffen. Dat zal grotendeels een politieke keuze zijn, op basis van wat het Rijk ons aan keuzes biedt.

b. Financiën van Dordrecht Te lezen is dat het eigen vermogen zal worden ingezet om investeringen vanuit de agenda Dordt 2030 te doen. Waarom is ervoor gekozen om het eigen vermogen aan te spreken in plaats van de reservepositie aan te houden?

b. Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves. De besluitvorming in het kader van Agenda 2030 heeft geresulteerd in een aantal nieuwe bestemmingsreserves met een bestedingsdoel. Op het moment dat de projecten van Agenda 2030 worden uitgewerkt, zullen deze ter goedkeuring aan de raad worden voorgelegd. Op dat moment zullen de middelen uit de betreffende bestemmingsreserves vrijkomen en ook daadwerkelijk worden besteed.

c. Financiën van Dordrecht Voor de energiekosten wordt gerekend met een verhoging van 40% t.o.v. 2021. Waarom wordt hier niet meer ruimte voor genomen gezien alle ontwikkelingen en prijzen in 2022?

c. De verhoging van 40% t.o.v. 2021 is structureel in de meerjarenbegroting opgenomen. Daarnaast is voor het jaar 2023 incidenteel 2 miljoen opgenomen voor gestegen gasprijzen. Op dit moment zijn de energieprijzen extreem hoog en volatiel, met name door geopolitieke spanningen. Onduidelijk is hoe lang deze hoge prijzen standhouden en daarnaast wordt ingezet op besparing van energie, vandaar dat deze 2 miljoen extra alleen voor 2023 is opgenomen. Indien er in 2023 financiële afwijkingen ontstaan door gestegen energieprijzen dan wordt hierover gerapporteerd in de Bestuursrapportage 2023.

d. Financiën van Dordrecht Een deel van de stijging van de energielasten komt door de verplichting vanuit het rijk om een nieuw contract aan te gaan. De gemeente zet volledig in op vergoeding door het rijk van deze

d. In ons risicoprofiel is een risico opgenomen voor gestegen energielasten. In dit risico is onder andere het scenario opgenomen waarin geen compensatie vanuit het Rijk wordt geleverd. De meerkosten voor het moeten aangaan van een nieuw gascontract worden geschat op circa 1 miljoen voor het jaar 2023.

22

Kenmerk Datum

4 november 2022

meerkosten. Zijn er andere scenario's uitgewerkt? En wat is hiervan de financiële impact voor de inwoners? e. Financiën van Dordrecht – Overhead Het geraamde saldo op de overhead laat zien dat hier zich een negatieve trend ontwikkelt. Worden er, of kunnen er maatregelen getroffen worden de overheadkosten te reduceren?

e. Het verschil in 2023 ten opzichte van 2022 is het resultaat van de invlechting van de GR Drechtsteden. Voorheen werden overheadkosten binnen onze begroting opgenomen als programmakosten wanneer diensten van de GR Drechtsteden werden afgenomen. Door de invlechting moeten deze kosten op basis van de BBV-wetgeving nu verantwoord worden op het onderdeel Overhead. Tevens staat tegenover een deel van de overheadkosten een bijdrage vanuit de overige Drechtsteden voor geleverde diensten van de SGD. Zie pagina 99 pdf. Begroting 2023.

f. Financiën van Dordrecht Kan er meer informatie gegeven worden over de status van de lobby van de gemeenten om het wegvallen van de dividendinkomsten van Stedin tegen te gaan en de gestegen kosten rechtvaardig te verdelen over de verschillende overheden en de gebruikers?

f. Het is voor ons niet duidelijk waar aangegeven is dat er een lobby is met de insteek om onze dividendderving op te lossen. Wel klopt het dat er een lobby is om kosten van de transitie eerlijker te verdelen tussen alle overheidslagen en gebruikers. Voor gemeenten zoals Dordrecht is het nu én minder dividend én kapitaal storten. Naast gesprekken met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat hebben de fracties van de Tweede Kamer recent een bericht van de aandeelhouderscommissie Stedin gehad waarin zij haar zorg hierover uit en tevens een oproep wordt gedaan ervoor te gaan zorgen dat de regelgeving door ACM toekomstbestendig gemaakt wordt.