Regionale visie sociaal domein Drechtsteden december 2019.pdf

en expertise rondom gezinnen met meerdere problemen waarbij meer naar het gezin als

Digitale ondersteuning is niet meer weg te denken uit de zorg. Ook voor het sociaal

geheel gekeken wordt zijn voorbeelden.

domein zien we veel mogelijkheden. Bijvoorbeeld op het gebied van e-health en domotica. We willen zorgaanbieders stimuleren om hier meer gebruik van te maken. Waar mogelijk

We verdelen deze ambitie in de volgende speerpunten:

gebruiken we hier alternatieve financieringsmogelijkheden voor. Hiernaast gaan we in- en

We maken het mogelijk om middelen labelloos in te zetten.

extern na welke dienstverlening en producten we slim kunnen combineren, zodat we deze

We verkennen, bevorderen en combineren slimmere manieren van ondersteuning.

ontschot en doelmatig kunnen organiseren. Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van een begeleidingsproduct binnen de huishoudelijke ondersteuning, of producten op het

We lichten elk speerpunt kort toe.

snijvlak van de Wmo en de Participatiewet.

We maken het mogelijk om middelen labelloos in te zetten. We zien volop kansen om de dienstverlening aan onze inwoners te verbeteren, of om kosten te besparen. Maar hier is een investering voor nodig. En deze investering kunnen we niet doen zonder de rechtmatigheid van de uitgave te schenden. We lopen er bijvoorbeeld tegenaan dat de bestuurlijke opdracht binnen de Gemeenschappelijke Regeling- het bieden van maatwerkvoorzieningen in het kader van de Wmo – knelt als het gaat om het faciliteren en financieren van innovatieve pilots. Deze pilots vragen namelijk om andere vormen van financiering dan persoonsvolgend op basis van indicatie. Hierdoor hebben we steeds meer behoefte aan een innovatiebudget- en agenda: een budget dat we labelloos kunnen inzetten en een agenda om tot innovatie te komen.

48

Regionale visie sociaal domein Drechtsteden

49

Verbinding in de Drechtsteden Verbinding in de regio. Dat is er nodig om onze drie opgaves optimaal uit te voeren. Zo blijkt uit alle gesprekken die we gevoerd hebben en alle input die we verzameld hebben. En ook in de praktijk zien we steeds meer ondersteuningsvragen waarbij de verbinding van verschillende soorten aanbod in het sociaal domein nodig is. We onderscheiden de volgende soorten verbinding:

Hoofdstuk 3

Wat is daarvoor nodig?

• Verbinding Drechtstedengemeenten-SDD • Verbinding van kennis • Verbinding van data en informatie • Verbinding van agenda’s • Verbinding in toegang • Verbinding van ondersteuning • Verbinding met jeugd • Verbinding door integrale aanpak • Verbinding met respect voor privacy We lichten ze stuk voor stuk toe.

Verbinding Drechtstedengemeenten-SDD

In alles wat we doen, moet de behoefte van de inwoner centraal staan. Los van wie de zorg of ondersteuning organiseert. Inwoners zien namelijk ons als één overheid, en daarom moeten we ook zo opereren. Hiervoor moeten de Drechtstedengemeenten met elkaar in verbinding staan. Bijvoorbeeld voor een betere samenwerking bij de toegang tot ondersteuning, combinaties van mantelzorgondersteuning – dagbesteding -respijtzorg of combinaties van vrijwilligerswerk – participatieplek -dagbesteding.

50

Regionale visie sociaal domein Drechtsteden

51

Door zowel vanuit de regio als lokaal overstijgend samen te werken, realiseren we minder gebruik en lagere kosten van dure

Verbinding van data en informatie

Zoals we al eerder noemden, is er in de Drechtsteden veel waardevolle data beschikbaar.

voorzieningen. Ook zorgt het voor een sterkere samenhang tussen

Onder meer over ondersteuningsvragen, geleverde ondersteuning, werk, inkomen,

maatwerk- en algemene voorzieningen.

gezondheid, veiligheid en welzijn. Het kruisen en koppelen van deze gegevens levert veel

Verbinding van kennis

inzicht op. Bijvoorbeeld over waar en voor welke groepen extra inzet nuttig kan zijn, en waar het al goed of beter gaat. Ook levert het kennis op over wat werkt en wat niet. En

De inwoners, professionals, organisaties, beleidsmakers en bestuurders in de

het biedt kansen op bijsturing, door combinaties van data. Regionale instanties, zoals het

Drechtsteden barsten van de kennis en deskundigheid. Maar deze kunnen we onderling

Onderzoekscentrum Drechtsteden, werken aan een dataplatform. Hierdoor kan beschikbare

een stuk beter beschikbaar stellen en actief delen. Zoals eerder gezegd, neemt de sociale

data beter benut worden. Drechtstedengemeenten kunnen aansluiten bij dit dataplatform.

dienst hierin de rol van kennispartner op zich. Qua kennis maken we onderscheid in Professionaliteit en vakmanschap en Kennis van inwoners.

Verbinding van agenda’s

Er zijn verschillende agenda’s in de regio. Het is belangrijk dat we verbinding hebben met Professionaliteit en vakmanschap

die agenda’s die sociaaleconomische consequenties hebben, zoals de woonagenda en de

Maatwerk bieden, breder kijken naar de ondersteuningsvraag, ondersteunings-trajecten

energietransitie. De woonagenda omdat deze van belang is voor inwoners die vanwege

afstemmen, en de regie nemen als nodig vraagt veel van professionals.

verschillende redenen geen woning hebben, en de energieagenda omdat deze kansen

Om hen hierbij te helpen, zetten we in op het ontwikkelen, op peil houden en uitwisselen

biedt als het gaat om vraag naar arbeid én omdat het betalen van stijgende energielasten

van de nodige kennis en vaardigheden. Waar nodig trekken we hierin samen op met

de bestaanszekerheid van inwoners raakt. We blijven ons inzetten om deze verbindingen

anderen. Daarbij leggen we meteen verbinding met de toegang tot ondersteuning. En

te maken.

daar waar sprake is van meervoudige ondersteuningsvragen, dragen professionals vanuit de regio bij aan een goede triage. Kennis van inwoners We hebben positieve ervaringen met het benutten van kennis van inwoners die gebruikmaken van regionale dienstverlening. Deze ervaringen zijn opgehaald via dialogen, interviews, klanttevredenheidsonderzoeken en gesprekken met de regionale cliëntenraad en Wmo-adviesraad. Deze input is enorm waardevol. We blijven er dan ook gebruik van maken bij de doorontwikkeling van onze ondersteuning.

52

Regionale visie sociaal domein Drechtsteden

53

Verbinding in toegang

Inwoners die in staat zijn zelf hun hulp te vragen of een enkelvoudige vraag hebben,

We willen de toegang tot onze dienstverlening zo laagdrempelig mogelijk maken voor

wenden zich rechtstreeks tot de Sociale Dienst Drechtsteden. De laatste groep in het figuur

inwoners vanuit het principe “no wrong door”. De inwoner moet geen last hebben van

benoemen we als multiproblematiek (2 tot 3% van de totale doelgroep) en gebruikt vaak

verschillende loketten, instanties of opdrachten. We werken toe naar een slimme manier

zowel lokale als regionale voorzieningen (al dan niet in combinatie met jeugd). In onze

van lokaal en regionaal samenwerken met moderne technologieën om dit mogelijk te

gezamenlijke aanpak moeten we vooral met de laatste groep anders omgaan. Zij krijgen nu

maken. Verder werken we voor de toegang tot regionale ondersteuning toe naar een

niet altijd de zorg die ze nodig hebben, omdat te veel zelfredzaamheid verwacht wordt.

‘one-stopshop’. Dit betekent dat inwoners met een regionale ondersteunings-vraag zich wenden tot de Sociale Dienst Drechtsteden, en dat ze maar één keer hun verhaal hoeven

Bovendien vraagt deze groep een andere manier van samenwerken, integraliteit in de

te doen en één keer gegevens hoeven aan te leveren. Ook vergroten we de aanwezigheid

aanpak en meer verbinding op lokaal en regionaal vlak dan nu het geval is. En in deze

van professionals van de Sociale Dienst Drechtsteden op plaatsen waar inwoners met

situaties moet meer aandacht zijn voor het gezin en de omgeving als geheel, in plaats van

ondersteuningsvragen aankloppen. Zodat er gezamenlijk maatwerk geboden kan worden

het individu als persoon.

en de lijnen kort zijn. En voor inwoners die hun aanvraag online willen indienen, zorgen we voor optimale digitale diensten.

Verbinding van ondersteuning

De Sociale Dienst Drechtsteden zorgt voor onderlinge verbinding en integraliteit van regionaal gedelegeerde ondersteuning. Zij voert echter geen regie op de ondersteuning vanuit andere domeinen. De grootste uitdaging op dit terrein ligt in integrale regievoering

We onderscheiden drie soorten klanten: inwoners met een enkelvoudige en eenvoudige

over het gehele klantsysteem, waarbij aandacht is voor alle levensdomeinen. Uit de

hulpvraag, inwoners die zelfredzaam zijn in het systeem en inwoners die zoekende zijn in

gesprekken die we hebben gevoerd met inwoners, raadsleden en maatschappelijke

het systeem:

partners blijkt dat we dit het beste kunnen vormgeven binnen de wijkteams zodra de inwoner en de omgeving dit niet zelf kan. Ook is het belangrijk dat de inwoner regie houdt over onderdelen waarvoor dat wel mogelijk is.

54

Regionale visie sociaal domein Drechtsteden

55

Verbinding met jeugd

Maar integraal werken is niet de oplossing voor alle knelpunten. Het is vooral een

Het komt op verschillende plaatsen terug: de verbinding met jeugd en specifiek de

specialistische aanpak voor een specifieke groep inwoners. Daarbij komt dat het tot

verbinding bij en met jongeren die uit de residentiële jeugdhulp komen. Daarbij is een nauwe

stand brengen van integrale dienstverlening weerbarstiger is dan het lijkt. Dit komt

samenwerking met de Dienst Gezondheid & jeugd), de serviceorganisatie Jeugd en de

deels doordat het Rijk (nog) niet alle voorwaarden heeft geschapen om tot werkelijke

jeugdteams belangrijk.

integraliteit te komen. Het Rijk zelf is (nog) sterk verkokerd, de betreffende materiewetten

Verbinding door integrale aanpak

We noemen het her en der in dit stuk al: integraal werken. Hieronder verstaan we:

Een manier van werken waarbij verschillende problemen rond een persoon, gezin of huishouden door twee of meer partijen in samenhang worden opgepakt, waarbij een gezamenlijk doel wordt nagestreefd.

sluiten niet op elkaar aan en echte budgettaire ontschotting in het Gemeentefonds vindt pas plaats per 2020. We werken komende periode dan ook toe naar financiële ontschotting voor de taken binnen het sociaal domein die zijn gedelegeerd aan de GRD. Voor sommige groepen weten we echter al dat integrale ondersteuning vanuit verschillende disciplines van grote meerwaarde is. Risicogroepen hierin zijn onder andere licht-verstandelijk beperkten en GGZ-cliënten. Daarnaast hebben inwoners vaak ook te maken met hulpvragen die andere partners en wetten raken. Integraal werken kan dus alleen binnen de eigen bevoegdheden van de regio en waar samenwerkingspartners dat toelaten. Dit punt zullen we dan ook nader met gemeenten en partners uit gaan werken

Dit geldt zowel voor partijen in verschillende domeinen als op verschillende schalen. Hierbij

in het eerder genoemde uitvoeringsplan. Dit zijn ook vaak inwoners met een verminderde

werken we mensgericht. We hebben een samenhangende aanpak die aandacht heeft

zelfredzaamheid.

voor de belangrijkste vraagstukken van de inwoner. Daarin zoeken we aansluiting bij de motivatie en dat wat de inwoner wel of niet zelf kan. Als dit nodig is zorgen we ervoor dat professionals met elkaar kunnen samenwerken en hun processen, werkwijze en expertise op elkaar afstemmen om tot een gezamenlijk plan te komen.30

30 www.movisie.nl/artikel/integraal-werken-nog-volop-ontwikkeling

56

Regionale visie sociaal domein Drechtsteden

57

Verbinding met respect voor privacy

Sinds mei 2018 geldt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Uitwisseling van informatie tussen partijen binnen verschillende afdelingen, organisaties, sectoren en domeinen is hierdoor lastiger geworden. Deze uitwisseling is echter wel een randvoorwaarde om integrale dienstverlening te kunnen bieden in het sociaal domein. Hierbij komt uiteraard dat als inwoners bepaalde zorg of dienstverlening ontvangen, zij erop moeten kunnen vertrouwen dat er zorgvuldig wordt omgegaan met hun persoonsgegevens. In dit kader hebben we de privacy risico’s bij het inrichten van het sociaal domein goed in beeld. Gegevensverwerking en –koppeling vindt alleen plaats op basis van wettelijke grondslagen. Per situatie beoordelen en onderbouwen we welke gegevens noodzakelijk zijn om te verwerken. We werken zorgvuldig, brengen risico’s in beeld en sturen daarop. Daarnaast hebben we de wens om integrale dienstverlening efficiënt te organiseren en deze in balans te brengen met de beginselen van privacy en keuzevrijheid voor inwoners. Een structurele aanpak van de inrichting van het Privacybeleid geeft grip aan onze verantwoordelijkheid om zorgvuldig om te gaan met persoonsgegevens.

58

Regionale visie sociaal domein Drechtsteden

59

De volgende stap We hebben veel te doen de komende jaren. En daar kijken we naar uit. Samen gaan we ervoor zorgen dat inwoners die dat nodig hebben zich veilig en gesteund voelen om weer mee te doen in de samenleving. Dit visiestuk is hier de eerste belangrijke stap in. De volgende actie: een operationeel uitvoeringsplan. De Drechtstedengemeenten en de Sociale Dienst Drechtsteden hebben intensief

Afsluiting

samengewerkt om de visie te formuleren en zullen de verdere uitwerking in het uitvoeringsplan opnieuw samen oppakken. Dat kan ook betekenen dat er verschillen per gemeente ontstaan in die uitwerking. We richten voor het vervolg opnieuw een proces in waarin we waar nodig verder in gesprek gaan met diverse partijen in het sociaal domein. We formuleren concrete actiepunten, waarbij we aandacht hebben voor de verbindingen en samenwerking en de bijbehorende financiële kaders. Zo gaan we samen voor een zelfstandig en volwaardig bestaan voor iedereen in de Drechtsteden.

60

Regionale visie sociaal domein Drechtsteden

61

62

Regionale visie sociaal domein Drechtsteden

63

Voor meer informatie kijk op www.sociaalbeleiddrechtsteden.nl. Heeft u vragen wat betreft deze visie dan kunt u deze stellen via sddcommunicatie@drechtsteden.nl. 64