Jaarstukken 2022 Dordrecht PDF.pdf

Jaarstukken 2022 Dordrecht

37

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Landelijk wordt veel geïnvesteerd op het verhogen van de digitale veiligheid. De gemeente Dordrecht heeft verantwoordelijkheden voor haar eigen processen en kan burgers en bedrijven bewust maken van het belang van digitale veiligheid. Een digitale verstoring kan directe gevolgen hebben op het dagelijks leven van mensen. Bijvoorbeeld bij de uitval van telefonie of betalingsverkeer. Samen met onder meer de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid hebben wij ons voorbereid op gevolgen van digitale verstoringen door onder meer te oefenen met crisissituaties.

We blijven ons inzetten voor het bestrijden van de vermogens- en geweldscriminaliteit. Begroting 2022 We blijven ons, samen met onder andere politie en inwoners, inzetten om cijfers rond de vermogens- en geweldscriminaliteit verder te laten dalen. We participeren in de lokale alliantie die tot doel heeft samenwerking tot stand te brengen en een netwerk te creëren tussen verschillende organisaties die betrokken zijn bij of te maken hebben met ouderen. De politie heeft een speciale agent aangesteld voor senioren en veiligheid. In 2021 is een onderzoek uitgevoerd naar de aard en omvang van straatintimidatie in Dordrecht. Op basis van de resultaten (december 2021) van dit onderzoek beraden we ons op mogelijke interventies/acties. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Tijdens de landelijke campagne senioren & veiligheid hebben we senioren via verschillende kanalen concrete tips gegeven om te voorkomen dat ze slachtoffer worden van criminaliteit. Samen met onze partners creëerden we handelingsperspectief gericht op verschillende vormen van criminaliteit: babbeltrucs, spoofing, hulpvraagfraude en phishing. Ook zijn in samenwerking met de politie mensen bewust gemaakt van inbraakpreventie. Medio 2022 is de straatintimidatieapp gelanceerd. Met deze app krijgen we een beeld van de aard en omvang van straatintimidatie in Dordrecht.

Met een publiekscampagne promoten we de app met de boodschap dat straatintimidatie niet normaal is. We hebben een aanpak opgesteld gericht op preventie bij daders en slachtoffers. Doelstelling 4: Behouden van de sociale stabiliteit in de stad. Sociale stabiliteit houdt in dat onze samenleving bestand is tegen conflicten van binnenuit en van buitenaf. Het gaat om het organiseren van duurzame veerkracht in de samenleving zodat deze tegen ‘een stootje kan’. Dit maatschappelijk evenwicht vraagt om voortdurend onderhoud van netwerken waarbij iedereen aan zet is: inwoners, gemeenschappen, organisaties, overheid en de samenleving als geheel. Dagelijks zetten docenten, jongeren- en buurtwerkers, wijkagenten, zorgverleners, ouders en vrijwilligers in Dordrecht zich in om jongeren een positieve start te geven, kwetsbare groepen beter mee te laten komen en een veilige, stabiele en democratische samenleving te waarborgen. We voeren het actieplan 'Samenwerken aan Sociale Stabiliteit' 2020-2022 uit. Begroting 2022 Het veranderende dreigingsbeeld geeft aanleiding om, naast jihadisme, ook aandacht te hebben voor andere vormen van radicalisering, extremisme en polarisatie zoals links-, rechts- en dierenrechtenextremisme. We werken actief samen met diverse betrokken partijen in de stad om spanningen te voorkomen dan wel spanningen tussen groepen in de stad te verminderen.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In de raadsinformatiebrief is de inhoud en de voortgang van het actieplan 'Samenwerken aan Sociale Stabiliteit' 2020-2022 beschreven. Het bouwen en onderhouden van (veerkrachtige) netwerken vormt de basis voor zowel het wijkgericht werken als het sociale- en veiligheidsbeleid. Het signaleringsnetwerk is over actuele ontwikkelingen geïnformeerd via nieuwsbrieven.

Jaarstukken 2022 Dordrecht

38

We onderhouden een netwerk om vroegtijdig signalen te ontvangen die de sociale stabiliteit kunnen bedreigen. Begroting 2022 Om signalen te kunnen herkennen worden professionals en bewoners voorgelicht en getraind en organiseren we kennisbijeenkomsten. We verstevigen de rol en de positie van het Netwerk Bondgenoten. Met dit netwerk bouwen we, samen met de politie, een relatie op met sleutelpersonen in de stad in 'vredestijd'. Wanneer er zorgen zijn over onrust in de stad, doen we een beroep op de deelnemers van het netwerk om een bijdrage te leveren aan het voorkomen dan wel terugdringen van de onrust. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2022 is een 30-tal professionals getraind. Daarnaast zijn een groep vaders en een groep moeders getraind over weerbaar opvoeden. In de miniconferentie 'Iedereen doet mee en hoort erbij' is met onderwijs- en jeugdprofessionals gesproken over een sociaal, veilig en inclusief schoolklimaat. Doelstelling 5: Beheersen van de veiligheidsrisico's in het fysieke domein. De aanwezige (rijks-)wegen, water, rails, bruggen, tunnels en een industriële en technologische omgeving leveren bij elkaar veel en vooral specifieke risico’s op het gebied van fysieke veiligheid (met name brand-, water-, externe veiligheid en crisisbeheersing) op.

Deze risico's nemen toe en worden complexer door een toename van het vervoer over water, weg en spoor, maar ook door klimaatverandering in combinatie met stedelijke ontwikkelingen. Veiligheidsbewustzijn, veilig gedrag en zelfredzaamheid zijn belangrijk voor de fysieke veiligheid van de inwoners van onze stad en het gebruik en inrichting daarvan. We implementeren de uitkomsten en aanbevelingen van regionale en landelijke evaluaties. Begroting 2022 In 2021 stelt het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio ZHZ een nieuw beleidsplan VRZHZ 2022-2025 vast. Extra aandacht gaat onder andere uit naar maatregelen voor infrastructuur en veiligheid van en rondom het spoor (en de relatie met de woningbouwopgave) en het versterken van de slimme samenwerking en verbinding in Zuid-Holland Zuid. Op het terrein van crisisbeheersing zien we dat we naast aandacht voor "flitsrampen" steeds meer aandacht moeten geven aan nieuwe typen crises met een langere duur en vaak maatschappij ontwrichtende gevolgen. Daarbij is het van belang dat geopereerd wordt in een netwerk waarbij kennis en expertise van verschillende partijen bij elkaar komt. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Aansluitend de COVID-19-pandemie volgde de Oekraïne-crisis en daarna de extra gevraagde inzet voor het opvangen van vluchtelingen in afstemming met het COA.

Hiervoor activeerde het kabinet op 17 juni 2022 de nationale crisisstructuur voor asielopvang. Veiligheidsregio’s, gemeenten, IND, COA en andere partners werken hierin nauw samen. De inzet vanuit de veiligheidsregio voor deze lopende crisissituaties heeft in toenemende mate een impact op de reguliere werkzaamheden. Zo ook op voortgang van de geplande werkzaamheden van beleidsinhoudelijke speerpunten. Door de extra werkdruk vindt telkens een nadere herprioritering van werkzaamheden richting de kerntaak plaats. We bevorderen zelfredzaamheid en zetten in om een Risk Factory mogelijk te kunnen maken. Begroting 2022 Met het programma 'Zelfredzaamheid' bieden we ondersteuning aan kwetsbare inwoners, ouderen en personen met verward gedrag. Een Risk Factory is een fysieke voorziening waarin onze inwoners aan de hand aan nagebootste praktijksituaties kunnen ervaren hoe om te gaan met onveilige situaties én hoe concreet te handelen. De Risk Factory is een wetenschappelijk bewezen concept en is een onderdeel van het programma 'Zelfredzaamheid'. In 2021 is hiervoor een haalbaarheidsonderzoek gestart. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2022 heeft het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid de ambitie uitgesproken voor een Risk Factory in de regio. Zorgen zitten op het vlak van financiën, partnerschap en sponsoring.

De stuurgroep is gevraagd deze onderwerpen te bestendingen met een sluitende begroting. Inmiddels heeft het Waterschap Hollandse Delta haar financiële commitment uitgesproken. Een sluitende businesscase wordt in het tweede kwartaal van 2023 verwacht.

Jaarstukken 2022 Dordrecht

39

We ondersteunen organisatoren van evenementen. Begroting 2022 In de tweede helft van 2021 is een voorzichtige start gemaakt met het organiseren van kleinschalige en gecontroleerde evenementen. Dit brengt veel extra uitdagingen en onzekerheden voor organisatoren met zich mee. In samenwerking met het team Openbare Orde en Veiligheid, het Evenementenbureau, Omgevingsdienst ZHZ en Veiligheidsregio ZHZ worden de organisatoren ondersteund en begeleid bij het opstarten van evenementen conform de coronamaatregelen alsook bij de financiële maatregelen en steunpakketten. Om dit in goede banen te kunnen leiden is mede hiervoor het subsidiebureau tijdelijk versterkt. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De impact van corona op de evenementenbranche is enorm geweest. Gelukkig is de Dordtse evenementenkalender in 2022 redelijk op peil gebleven, mede te danken aan de extra beschikbaar gestelde middelen vanuit de gemeente Dordrecht om de verhoogde kosten en verminderde inkomsten tegemoet te komen. Het aantal evenementen na de coronaperiode in 2022 is bijna identiek aan dat van 2019. Het begeleiden van organisatoren in 2022 in onder andere het aanvraag- en vergunningsproces is conform de jaren voor corona weer in volle omvang opgestart, middels de begeleiding van het Evenementenbureau van Dordrecht Marketing en het Evenementenoverleg Dordrecht.

Welke verbonden partijen hebben bijgedragen?

Om onze doelen te realiseren werken we samen met anderen, zo nemen we deel in verbonden partijen. Een totaal overzicht en de financiële informatie van onze verbonden partijen is opgenomen in de paragraaf verbonden partijen. Informatie over verbonden partijen die bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen in dit programma is weergegeven in onderstaand overzicht. We geven daarbij niet alleen een indicatie over het afgelopen jaar, maar ook een actuele stand van zaken (status april 2022).

Gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid en Jeugd ZuidHolland Zuid (GR DG&J ZHZ) Website

Vertegenwoordiging Dordrecht Deelnemers Vestigingsplaats Openbaar of gemeentelijk belang

Jaarstukken 2022 Dordrecht

• www.dienstgezondheidjeugd.nl • www.jeugdzhz.nl • www.veiligthuiszuidhollandzuid.nl • www.ravzhz.nl • De heer H. van der Linden, voorzitter Algemeen en Dagelijks Bestuur • De heer M.P.P.M. Merx, lid van Algemeen Bestuur • Mevrouw C.C van Benschop, plaatsvervangend lid AB. De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht. Dordrecht Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: publieke gezondheid, maatschappelijke zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, onderwijs, jeugdgezondheidszorg, ambulancezorg en jeugdhulp. De DG&J bevat de onderdelen: Dienst Gezondheid & Jeugd (DGJ), Serviceorganisatie Jeugd ZHZ (SOJ) en de Regionale Ambulancevoorziening Zuid-Holland Zuid (RAV).

40

Relevante beleidsinformatie

Actuele ontwikkelingen d.d. april 2023 • De DG&J stelt een Meerjarenbeleidsplan op voor de periode 2024-2027. Het nieuwe Meerjarenbeleidsplan geeft richting aan de taakinvulling en ambities van de DG&J en geeft inzicht in voor de DG&J relevante ontwikkelingen. • Gemeenten voeren een beleidsontwikkelingsproces voor de totstandkoming van de lokale nota's publieke gezondheid en programma's publieke gezondheid 2020-2023, waarbij de GGD een ondersteunende en adviserende rol vervult. Vervolgens worden afspraken gemaakt over de programmaonderdelen die worden uitgevoerd door de GGD. • Eind 2022 is het Regionaal Ambtelijk Overleg Zorg & Veiligheid gestart. Hierin nemen ambtenaren vanuit de domeinen Jeugd, Sociaal en Veiligheid uit de 10 gemeenten deel. Er worden relevante stukken besproken die betrekking hebben op de verschillende onderdelen die de DG&J biedt. Vanuit integraliteit wordt op de stukken ambtelijk geadviseerd naar andere overleggen of naar bestuurlijk niveau. • In september 2022 hebben de tien gemeenten uit de regio Zuid-Holland een meervoudig lokaal programma vastgesteld: Werk voor de Jeugd. Via dit programma werken de gemeenten - vanuit een gedeelde visie - samen aan lokale en meervoudig • Lokale opgaven. Het Algemeen Bestuur van de GR DG&J kan zich hierdoor richten en (beter) focussen op de aldaar belegde (gedelegeerde) taken.

Ook de lokale consequenties van de landelijke hervormingsagenda Jeugd zullen hierin meegenomen worden. • Er wordt landelijk gewerkt aan een wetsvoorstel 'van school naar werk', waarin de doelgroep RMC van 16 tot 23 jaar wordt uitgebreid naar 27. Dit betekent dat ook in de regionale VSV aanpak er aandacht moet zijn voor de overgang naar de arbeidsmarkt. • LVS werkt met de gemeente Dordrecht momenteel aan de gebiedsgerichte aanpak in Dordt West • Per 1 januari 2021 is de DG&J niet meer de vergunninghouder van de Regionale Ambulancevoorziening (RAV). De DG&J kan dus niet meer aangesproken worden op de eisen uit de Wet ambulancevoorzieningen c.a. In de loop van 2023 zal, zoals nu gepland, ook de detachering van personeel aan de Coöperatie Ambulancezorg Zuid-Holland Zuid stoppen.

Risico's

Actuele risico's d.d. april 2023 • Het bestrijden van COVID-19 door de dienst Gezondheid & Jeugd heeft invloed op het takenpakket, bedrijfsvoering en inkomsten aldaar. Mogelijk leidt dit tot het bijstellen van inhoudelijke ambities c.q. extra inwonerbijdragen. • Frictiekosten en onvoldoende afbouw van structurele kosten door de uittreding van de gemeenten Leerdam en Zederik. • Onvoldoende/geen weerstandsvermogen bij de onderdelen DG&J en SOJ om (onvoorziene) tegenvallers op te vangen (vanuit de gedachtelijn bij GR-en geen stapeling van reserves te hebben). • Onder regie van de Servicegemeente Dordrecht wordt een vervolg gegeven aan het traject ICT Verandert. Dit traject brengt kansen, maar ook (financiële) risico's met zich mee. Het privacygevoelige karakter van het takenpakket van de DGJ stelt namelijk hoge eisen aan de informatiebeveiliging. Als daarin niet kan worden voorzien, vraagt dit mogelijk extra inspanningen en kosten. • Geen (afdoende) realisatie taakstellingen op jeugdhulp. • Nog onvoldoende transformatie van de jeugdhulp. • Onjuiste c.q. te hoog afgegeven beschikkingen jeugdhulp. • (Buitenproportionele) toename van de vraag naar jeugdhulp. Te lang gecontinueerde of niet geleverde zorg door aanbieders jeugdhulp. Toename van het aantal meldingen bij Veilig Thuis ZHZ.

• Langere doorlooptijden en vertraging bij overdracht van meldingen aan lokale veld door Veilig Thuis ZHZ.

Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (GR OZHZ) Website

https://www.ozhz.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

•

Deelnemers

Jaarstukken 2022 Dordrecht

Mevrouw T.F. de Jonge lid en plaatsvervangend voorzitter Algemeen en Dagelijks Bestuur • De heer M.P.P.M. Merx, lid Algemeen Bestuur • De heer H. van der Linden, plaatsvervangend lid Algemeen Bestuur De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht

41

Vestigingsplaats Openbaar of gemeentelijk belang

Relevante beleidsinformatie

Risico's

en Zwijndrecht en de provincie Zuid-Holland. Dordrecht De regeling is getroffen ter ondersteuning van de deelnemers en de regiogemeenten bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder, alsmede de taken op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten. Actuele ontwikkelingen d.d. april 2023 Het Rijk heeft de invoering van de Omgevingswet uitgesteld naar 1 januari 2024 en ook de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) treedt gelijktijdig met de Omgevingswet in werking. Omdat OZHZ voor een aantal opdrachtgevers ook de bouwtaken uitvoert wordt het wetgevingstraject intensief gevolgd. In ZuidHolland Zuid is afgesproken dat OZHZ en de gemeenten samen optrekken bij het in beeld brengen van de impact van de Wkb op de eigen organisatie: de aard en hoeveelheid werk die overblijft, het personeel, de financiën en de bouwleges. De impact kan per gemeente verschillen, onder andere omdat deze afhankelijk is van het aantal aanvragen, de mate van toetsing aan het Bouwbesluit op dit moment en de manier waarop de gemeente invulling geeft aan het nieuwe stelsel. Het effect is groter als op dit moment de bouwbesluittoets volledig, zonder prioritering op risico's, wordt uitgevoerd.

OZHZ voert de bouwtaak voor Dordrecht echter uit op basis van een risicomodel. Dordrecht koos bij de invoering van de Omgevingswet voor de strategie van “snelle volger” waarbij we goed hebben voorgesorteerd op de wet. Actuele risico's d.d. april 2023 • In 2022 merkte OZHZ nog de gevolgen van de coronacrisis: extra werkzaamheden zoals handhaving noodverordening, vergunningverlening voor het vergroten van terrassen en minder evenementen. • Door de invoering van de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) moet vanaf 2024 onderscheid worden gemaakt in een bouwtechnisch en een ruimtelijk deel bij de activiteit bouwen. Hierdoor vallen taken weg, waarvoor nieuwe taken in de plaats komen, zoals het afhandelen van meldingen, het toetsen van borgingsplannen en het dossierbeheer. Vooralsnog gaan we er van uit dat dit kan worden opgevangen door besparing op vervallen taken en een toename van opbrengsten uit leges.

Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (GR VRZHZ) Website

www.vrzhz.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

De heer A.W. Kolff, voorzitter van het Algemeen en Dagelijks Bestuur (kroonbenoeming)

Deelnemers

De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht. Dordrecht

Vestigingsplaats Openbaar of gemeentelijk belang

Jaarstukken 2022 Dordrecht

De VR onderdelen Regionale Brandweer Zuid-Holland Zuid, de voorbereiding op Rampen en Crisis (VRC) en de Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR) zijn samen verantwoordelijk voor: • Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: crisisbeheersing, rampenbestrijding, brandweerzorg en geneeskundige hulpverlening. • Het voorbereiden op een ramp of crisis (inventariseren van risico’s in de regio). • Het proberen te voorkomen van een ramp of crisis in de omgeving (het beheersen van de risico’s). • Het bestrijden van een ramp of incident en proberen ervoor te zorgen dat alles zo snel mogelijk wordt hersteld (als er dan toch een incident of ramp gebeurt).

42

Relevante beleidsinformatie

Actuele ontwikkelingen d.d. april 2023 • De afgelopen jaren stonden de bestrijding van de coronacrisis, de opvang van ontheemden uit Oekraïne en zeer recent de opvang van asielzoekers maar zeker ook de kritieke processen zoals brandbestrijding en hulpverlening voorop. Na de drukte van de coronacrisis was de verwachting dat in 2022 weer meer naar de taken, processen en prioriteiten zoals beschreven in het nieuwe beleidsplan worden verlegd, de huidige opvang van ontheemden uit Oekraïne en opvang van asielzoekers hebben hier zeer waarschijnlijk effect op. • Ontwikkelingen staan daarentegen niet stil. In 2023 verwacht de Veiligheidsregio aan de slag te kunnen met de uitkomsten van het landelijk onderzoek naar een toekomstbestendig brandweerstelsel. • De Omgevingswet zal (waarschijnlijk) in 2023 van kracht zijn. • Afhankelijk van het proces in 2022 hoopt de VRZHZ in 2023 volop in te zetten op de Risk Factory en het Multi Intelligence Center. • Landelijke ontwikkelingen: de evaluatie van de Wet Veiligheidsregio's is afgerond. Waar mogelijk zijn de gevolgen meegenomen bij het opstellen van het beleidsplan 2022-2025. • In het algemeen bestuur van 10 maart 2022 zijn voorstellen behandeld met betrekking tot het financieel perspectief van de VRZHZ. Deze voorstellen zijn verwerkt in deze ontwerpbegroting 2023 en als zodanig onderdeel van de zienswijze bij de gemeenten.

Concreet gaat het per saldo in 2023 om een verhoging van € 2,26 miljoen. • Het kostenniveau in de bedrijfsvoering is significant gestegen. De veiligheidszorg voor haar inwoners wil het bestuur van de VRZHZ op het huidige niveau garanderen. De VRZHZ heeft de afgelopen jaren aanzienlijke bezuinigingen doorgevoerd. Daarom zullen nieuwe besparingen direct effect hebben op de kwaliteit van de dienstverlening. Denk aan: minder brandweerposten, een lager aantal piketten en het afstoten van ons eigen operationeel crisiscentrum. Daarom is een dringend beroep gedaan op de tien deelnemende gemeenten. Concreet betekent dit dat vanaf 2023 een structurele extra bijdrage van € 2.264.000 wordt doorgevoerd, bestaande uit: o € 464.000 om de cao-effecten voor onze medewerkers te dragen. o € 1.800.000 om structureel hogere kosten te kunnen absorberen. • Stijgende kosten (in miljoenen) betreffen daarnaast onder andere caoontwikkelingen (0,5), inkoop/onderhoud materieel en materialen (0,3), onderhoud gebouwen (0,3), ICT (0,5) en informatieveiligheid (0,2). Bij kosten exogene ontwikkelingen gaat het vooral om invoering van de Omgevingswet (0,4). Gewenste innovaties zijn het Multi Intelligence Center (0,35) en de Risk Factory (afhankelijk van business case).

Risico's

Actuele risico's d.d. april 2023 • In 2022 is intensief gesproken over het financieel perspectief van de VRZHZ. Zorgen zijn er als het gaat over de hoge inflatiecijfers van de laatste tijd. De VRZHZ verwacht dit terug te zien in een nieuwe cao in 2023 omdat de huidige tot en met 2022 loopt. Het vraagt om blijvend de vinger aan de pols te houden en hier transparant met het bestuur over te spreken. • De financiële gevolgen van de nieuwe cao-afspraken over functioneel leeftijdsontslag voor beroepsbrandweer zijn doorgerekend. Er is een voorziening gevormd die deze lasten volledig afdekt. Het risico op hogere lasten is hierdoor afgenomen. Nieuwe aanpassingen van de cao en wijzigingen in het gebruik van de regeling kunnen ervoor zorgen dat de gevormde voorziening aangevuld c.q. afgeroomd moet worden. • Het algemeen bestuur wordt op 13 oktober via een themasessie meegenomen in het onderwerp strategische huisvesting waarbij ook in brede context het MJOP wordt betrokken. Vanzelfsprekend komen hierbij ook de financiële aspecten van te maken keuzes aan de orde. • Daarnaast zien we ook het risico dat, door economische ontwikkelingen, het kostenniveau van de beoogde prioriteiten in het beleidsplan op termijn verder zou kunnen doen stijgen. De gemeenten zien over het geheel gezien een zorgelijke kostenstijging in alle domeinen op zich afkomen.

De financiële ontwikkelingen bij de verschillende verbonden partijen zorgt voor toenemende druk op de gemeentelijke begrotingen. Dit heeft zijn weerslag op de financiële slagkracht van onze gemeente.

Jaarstukken 2022 Dordrecht

43

Wat zijn de indicatoren? De basis: BBV-indicatoren De onderstaande zes BBV-indicatoren hebben betrekking op het taakveld 'veiligheid', onderdeel van de vaste set verplichte beleidsindicatoren gehanteerd door het Rijk om de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen. Omdat deze indicatoren een logische link vormen met het programma Leefbaar en Veilig Dordrecht, zijn zij opgenomen in dit programma. Voor BBVindicatoren geldt dat hier geen streefwaarden aan verbonden zijn, de indicatoren kennen immers geen specifieke relatie met de Dordtse doelstellingen. Wel is een vergelijking opgenomen met het gemiddelde van de G40 gemeenten, daarnaast kunt u via de website www.waarstaatjegemeente.nl de BBV-indicatoren van Dordrecht per thema vergelijken met een selectie naar keuze (o.a. Nederland, Provincie niveau of Regionaal niveau). Een totaal overzicht van de BBV-indicatoren treft u aan onder de bijlage van deze Jaarstukken 2022, daarnaast leest u in de leeswijzer meer over de werking en het verschil tussen BBV-indicatoren en Dordtse aanvullende indicatoren. Aanvullende indicatoren Naast de BBV-indicatoren zijn ook twee aanvullende indicatoren in dit programma opgenomen, gericht op de onderwerpen 'sociale overlast' en 'veiligheidsbeleving'. Deze aanvullende indicatoren kennen een duidelijke link met de doelstellingen in dit programma.

De indicatoren hebben betrekking op de vorige raads- en collegeperiode van 2018-2022. Voor deze indicatoren geldt dat het streven was dat we minimaal gelijk of beter willen presteren dan het gemiddelde van de G40 gemeenten, dus dat we minder sociale overlast kennen en de veiligheidsbeleving onder bewoners hoger is. Deze aanvullende indicatoren worden eens in de twee jaar gemeten in de oneven jaren. Van 0-waarde tot 2022 De indicator rond sociale overlast is driemaal gemeten (in 2017, 2019 en 2021). Er is bijna geen beweging te zien in de cijfers, deze blijven voor Dordrecht gelijk aan 16% en stijgen bij de G40 licht van 14% naar 14,4%. Dit stabiele beeld is ook waarneembaar bij de indicator veiligheidsbeleving, hier zijn de Dordtse rapportcijfers 7 (2017), 7,2 (2019) en 7,1 (2021). In de G40 zijn deze respectievelijk: 7,1; 7,3 en 7,3. BBV-indicatoren

Begroting Jaarstukken Begroting Jaarstukken 2022 2021 2023 2022

G40

Diefstal uit woning - per 1.000 1,8 (2019) 1,3 (2020) inwoners Verwijzingen Halt - per 1.000 10 (2020) 10 (2020) inwoners 12-17 jaar Jongeren met delict voor rechter - % 2,0 (2019) 2,0 (2020) van 12-21 jaar Winkeldiefstal - per 1.000 inwoners 3,5 (2019) 2,7 (2020)

0,8 (2021) 0,8 (2022) 1,5 (2021)

Geweldsmisdrijven - per 1.000 inwoners Vernieling en beschadiging - per 1.000 inwoners

6 (2020)

5,6 (2020) 5,8 (2022) 5,5 (2020)

7,2 (2020) 7,2 (2020)

5,1 (2021) 5,6 (2022) 4,7 (2021)

Aanvullende indicatoren

6 (2020)

6 (2021)

6 (2021)

10 (2021)

2,0 (2020) 2,0 (2020) 1,0 (2020) 2,6 (2021) 3,7 (2022) 3,3 (2022)

0-Waarde

Actuele waarde

Streefwaarde 2022

A. Sociale overlast: aandeel bewoners dat (veel) Dordrecht: Dordrecht: Dordtse sociale overlast ervaart (overlast door dronken 16%; G40: 16%; G40: waarde gelijk mensen op straat, rondhangende jongeren, 14% (2017) 14,% (2022) of lager dan drugsgebruik of drugshandel, buurtbewoners en gemiddelde mensen in de buurt worden op straat lastiggevallen). G40 B. Veiligheidsbeleving: rapportcijfer Veiligheid in de Dordrecht: Dordrecht: Dordtse buurt. 7,0; G40: 7,1 7,1; G40: 7,3 waarde gelijk (2017) (2022) of hoger dan gemiddelde G40

Jaarstukken 2022 Dordrecht

44

Bron

Frequentie

A.

Veiligheidsmonitor

B.

Veiligheidsmonitor

Eens per 2 jaar (onderzoek in oneven jaren, resultaat bekend in even jaren) Eens per 2 jaar (onderzoek in oneven jaren, resultaat bekend in even jaren)

Wat heeft het gekost?

Hieronder wordt het programmaoverzicht weergeven onderverdeeld naar lasten en baten inclusief toevoegingen en onttrekkingen uit reserves. In deze jaarstukken is een verschillenanalyse per programma opgenomen. Hierin geven we de belangrijkste oorzaken aan van de hieronder genoemde verschillen ten opzichte van de actuele begroting. Bedragen x € 1.000

Leefbaar en Veilig Dordrecht

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Lasten

20.018

39.948

Baten

2.246

31.252

Saldo

17.771

8.697

Toevoeging reserves

1.500

1.500

Onttrekking reserves

2.653

2.345

Totaal programma

16.618

7.851

Met de programmarekening is een totaaloverzicht opgenomen van de gerealiseerde baten en lasten op productniveau. Hieronder wordt het programmaoverzicht weergeven onderverdeeld naar lasten en baten van de verschillende producten en mutaties met de reserves. Leefbaar en Veilig Dordrecht

Bedragen x € 1.000

Lasten Product

Baten

Begroot Werkelijk Verschil

Begroot Werkelijk

Verschil

Openbare Orde en Veiligheid

2.889

2.717

172

126

126

Handhaving Openbare ruimte

3.185

3.281

-96

187

282

95

Rampenbestrijding

2.222

21.696

-19.474

2.059

30.844

28.785

Brandweer

11.722

12.255

-533

Totaal

20.018

39.949

-19.931

2.246

31.252

29.006

Verschil tov actuele begroting excl. mutaties reserves (a)

9.075

Stortingen in reserves Reserves Mutaties in de reserves

Begroot Werkelijk Verschil 1.500

1.500

Onttrekkingen uit reserves Begroot Werkelijk 2.653

2.345

Mutatie in de reserves (b) Totale verschil t.o.v. actuele begroting Totale verschil t.o.v. actuele begroting (a+b)

Jaarstukken 2022 Dordrecht

Verschil -308 -308

21.518

41.449

-19.931

4.899

33.597

28.698 8.767

45

Groen en Ruimtelijk Dordrecht Wat hebben we bereikt?

In het komen tot een goede balans tussen vraag en aanbod van woningen zijn goede stappen gezet. Door de invoering van de opkoopbescherming per 11 maart 2022 bijvoorbeeld en de doorlopende zoektocht naar nieuwe locaties voor flexwoningen. Het toekomstbestendig en duurzaam maken van de openbare ruimte heeft daarnaast verder vorm gekregen door afronding van fase 1 van de Waterkraan en de toepassing van klimaatadaptieve maatregelen bij groot onderhoud projecten. Door middel van 'citizen science' zijn we gestart met het monitoren van onze groenblauwe ambities. Naast stappen die zijn gezet in de Dordwijkzone en de Wantijzone hebben er ook diverse kleinschalige vergroeningsacties plaatsgevonden, in de wijken en bij scholen. Er is een belangrijke basis gelegd voor het bomenprogramma en is de beleidsmatige aanpak biodiversiteit als regulier onderwerp in de ambtelijke organisatie geborgd. Diverse initiatieven hebben bijgedragen aan het vergroten van de leefbaarheid in de openbare ruimte. Denk aan het extra opruimen van naast containers geplaatst afval en de toepassing van gedragsmaatregelen om afval op straat te verminderen. Maar ook het verder vorm geven aan de Dordtse buurtaanpak, bij onderhoudsprojecten of maatschappelijke initiatieven die vragen om een integrale aanpak. Bij de uitvoering van grote onderhoudsprojecten zien we dat een aantal projecten moest worden getemporiseerd.

Dit vanwege afstemming met projecten van externe partners zoals nutsbedrijven en woningcorporaties. Waterveiligheid en de gevolgen van zeespiegelstijging hebben aandacht gekregen door het opstellen van een gebiedsvisie en participatie in het Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden.

Verantwoording over beleid Doelstelling 1: Het creëren van een goede balans tussen vraag en aanbod van woningen voor alle doelgroepen in gedifferentieerde wijken. De druk op de woningmarkt neemt nog steeds onverminderd toe. We spelen hierop in door alle kansen die zich voordoen te benutten en geven partijen alle mogelijkheden om met initiatieven te komen. Dit alles in binnenstedelijk gebied, wat de realisatie van nieuwe woningen relatief lastig maakt. Er wordt ook nog steeds ingezet op doorstroming, zodat er woningen in andere, gewilde segmenten beschikbaar komen. De herstructurering van Dordrecht is aardig op stoom en hier wordt nog steeds aan door gewerkt. De ambitie is sociale huur toevoegen in Dordrecht Oost. We streven naar voldoende goede huisvestingsmogelijkheden voor arbeidsmigranten en andere groepen die (dringend) tijdelijk woonruimte nodig hebben. Ook hebben we extra aandacht voor senioren die willen verhuizen en jongeren die dreigen de stad te verlaten. ENDPMEND We onderzoeken de mogelijkheden voor de invoering van opkoopbescherming in Dordtse buurten. Begroting 2022 Opkoopbescherming houdt in dat gemeenten in buurten waar schaarste is aan goedkope en middeldure koopwoningen beleggers kunnen weren. Het is dan verboden om woonruimte zonder vergunning te verhuren binnen een periode van vier jaar, waarmee het eigen woningbezit wordt gestimuleerd.

Het is de bedoeling dat de opkoopbescherming op 1 januari 2022 ingaat. Als de opkoopbescherming wordt ingevoerd (landelijk) kan dit de leefbaarheid van buurten verbeteren. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Per 11 maart 2022 is de opkoopbescherming ingevoerd. Dit is vastgelegd in de huisvestingsverordening. Het is nu niet meer mogelijk om woonruimte op te kopen (tot € 355.000) en deze te verhuren. Eigen woningbezit is hierdoor voor meer mensen bereikbaar en de leefbaarheid wordt verbeterd. We stimuleren doorstroming op de woningmarkt door in te zetten op duurdere (koop)woningen. Begroting 2022 Er is behoefte aan woningen in alle segmenten, maar het overgrote deel van de behoefte zit in de duurdere (grondgebonden) koopwoningen. Door het toevoegen van deze woningen komt er een verhuisketen op gang. Hierdoor komen er ook goedkopere woningen vrij, zodat op allerlei niveaus doorstroming plaats kan vinden. Doorstroming willen we stadsbreed inzetten, waardoor er meer gedifferentieerde wijken in de stad ontstaan.

Jaarstukken 2022 Dordrecht

46

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In maart 2022 is een lokaal verhuisketenonderzoek opgeleverd en met de raad gedeeld. Dit was een onderzoek zoals vaker gedaan en wederom is gebleken dat het bouwen van duurdere woningen inderdaad leidt tot verhuisketens waarbij goedkopere woningen vrijkomen. We zetten in op het toevoegen van flexwoningen. Begroting 2022 We onderzoeken wat mogelijke locaties voor flexwoningen zijn. Flexwonen is een aanvulling op de reguliere woningmarkt, waarbij gebruikt gemaakt wordt van bestaand leegstaand vastgoed dan wel van modulair verplaatsbare eenheden. De meeste mensen zullen via de reguliere koop- of huursector een woning blijven vinden. Er zijn echter doelgroepen die vanwege allerlei (onvoorziene) omstandigheden op korte termijn en vaak voor een beperkte periode een woning nodig hebben. Flexwonen biedt voor deze groep kansen voor tijdelijke huisvesting in deze oververhitte woningmarkt. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De zoektocht naar nieuwe locaties voor flexwoningen is doorlopend. In 2022 heeft de bouw van Leerpark 2F plaatsgevonden, bestaande uit 333 flexwoningen. In het eerste kwartaal van 2023 zal deze locatie worden opgeleverd. Vooral jongeren, studenten, starters en een deel van de kwetsbare doelgroepen kunnen zich hier huisvesten.

We geven uitvoering aan het ambitiedocument wonen-zorg. Begroting 2022 Op basis van het in 2021 vastgestelde ambitiedocument wonen-zorg stellen we een beleidsvisie op. Hierin staan de rollen en ambities beschreven om de gemeente vergrijzings-proof te maken. De keuzes die de raad maakt op de diverse thema's zullen in 2022 en de jaren daarna nader ingevuld worden. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Het onderdeel 'geschikte huisvesting voor senioren' is opgepakt en in het bijzonder de geclusterde huisvesting. Het ambtelijk overleg met initiatiefnemers is opgestart. In het ambitiedocument wonen en zorg van senioren is geconstateerd dat het onderwerp zeer breed is en meer thema's omvat dan specifiek de huisvesting. Vanwege landelijke ontwikkelingen, onder meer verbreding van de doelgroep senioren met andere doelgroepen, en capaciteitsproblemen is het nog niet mogelijk gebleken nadere invulling aan het ambitiedocument te geven in een beleidsvisie. Naar verwachting zal dit in 2023 worden opgepakt. We zorgen voor differentiatie in het woningaanbod in Dordt West. Begroting 2022 De planvorming van de Charlotte de Bourbonstraat, de speeltuinvereniging, de Karel Doormanweg, het Admiraalsplein en de Bouwhuyslocatie wordt verder ontwikkeld.

Daarnaast wordt het huidige complex aan de van Kinsbergenstraat gesloopt en start de realisatie van de nieuwbouw op deze locatie. Ook worden de laatste kavels voor de Tiny houses uitgegeven. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De bouw van de Charlotte de Bourbonstraat, de W.H. Vliegenstraat en de Van Kinsbergenstraat verlopen volgens planning. Naar verwachting worden deze drie bouwplannen in 2023 opgeleverd. De aanbesteding van de Piet Heijnstraat vindt in 2023 plaats. Daarnaast wordt er verder gewerkt aan de planvorming van de Bouwhuyslocatie en het Admiraalsplein. Op één kavel na zijn alle kavels voor de Tiny Houses uitgegeven. Doelstelling 2: De openbare ruimte is toekomstbestendig en duurzaam. Om in 2035 klimaatadaptief te kunnen zijn moeten we voorbereid zijn op extremere neerslag, hitte, droogte en de toegenomen kans op overstromingen. In 2022 gaan we verder met het onderzoeken en nemen van maatregelen. Het groenblauwe programma dat we opstellen bevat een uitwerking van de groene en blauwe onderdelen in de Omgevingsvisie.

Jaarstukken 2022 Dordrecht

47

We nemen maatregelen om droogte te voorkomen en wateroverlast te beperken. Begroting 2022 Door aanleg van de zogenaamde Waterkraan brengen we schoon en vers water de stad in om droogte en slechte waterkwaliteit tegen te gaan. Aanleg fase 1 en uitwerking van de vervolgfase vindt in 2022 plaats. We gaan door met maatregelen bij de meest extreme wateroverlast locaties en we studeren samen met Waterschap Hollandse Delta verder op aanvullende, structurele maatregelen om de wateroverlast te beperken. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Fase 1 van de Waterkraan is in 2022 afgerond met de aanleg van een grote duiker door de Zeedijk en het aanbrengen van twee op afstand bedienbare stuwen nabij de Schenkeldijk. Hiermee kan schoon water door de wijken Sterrenburg, Dubbeldam en Stadspolders en het Stadspark XXL worden gestuurd. Fase 2 wordt samen met Waterschap Hollandse Delta (WSHD) verder uitgewerkt voor uitvoering komende jaren. Voor de meest extreme wateroverlast locaties in de binnenstad en 19e-eeuwse schil zijn in deelplannen oplossingen uitgewerkt en met bewoners besproken. Daarnaast leggen we in de 19eeeuwse schil op de hoofdverbindingen een extra hemelwaterafvoerleiding. De maatregelen zijn aangemeld voor medefinanciering vanuit Impulsregeling van het Rijk.

Uitvoering zal plaats vinden in periode 2023 -2027 en starten na goedkeuring door Rijk, verwacht in maart 2023. Voor grootschalige berging wordt een betere verbinding gelegd met Stadspark XXL. Met WSHD is de afspraak gemaakt om in 2023 bij hun onderzoek Wateropgave Dordrecht hier samen naar te kijken. We ontwikkelen inrichtingseisen voor groot onderhoud en nieuwbouw. Begroting 2022 We werken vanuit de groen-blauwe opgave aan een voorstel om de doelen en prestatie-eisen uit het Convenant Klimaatadaptief Bouwen in Zuid-Holland juridisch vast te leggen voor alle nieuwe ontwikkelingen. Dit kan een opmaat zijn naar een algemeen programma. Tegelijkertijd vormen we deze eisen om tot een kader met zogenaamde klimaat labels die toepasbaar zijn bij groot onderhoud en herstructurering. Soortgelijke doelen en prestatie-eisen werken we uit voor biodiversiteit en bewegen. Bij nieuwbouwprojecten gaan we ook ervaring opdoen met een werkwijze, waarbij wordt geanticipeerd op de gevolgen van verdichting en (klimaat)opgaven voor de openbare ruimte. Bij deze werkwijze is ook aandacht voor de omliggende gebieden waar effecten van verdichting merkbaar zijn. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2022 is doorgegaan met het toepassen van inrichtingseisen voor klimaatadaptatie, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving bij nieuwbouw.

Daarnaast zijn bij verschillende groot onderhoud projecten klimaatadaptieve maatregelen toegepast. Het evalueren van deze toepassingen op groot onderhoud en nieuwbouw heeft ook een vervolg gekregen. De opgedane kennis wordt gebruikt voor het verder verkennen en opstellen van groenblauwe (beleids)regels voor nieuwbouw. Deze normen zijn opgesteld, maar de laatste stappen moeten nog worden genomen. Deze stap houdt in dat we de impact van de normen aan de hand van voorbeelden inzichtelijk maken. Dit zal waarschijnlijk in de eerste helft van 2023 gebeuren zodat het voorstel om de regels vast te stellen ook in 2023 kan worden gedaan. We stellen het groen-blauwprogramma op. Begroting 2022 Het groenblauwe programma bevat een uitwerking van de groene onderdelen in de Omgevingsvisie en een (financiële) planning. Bij de aanbieding van het rapport met de visie voor het groen-blauwe programma wordt voorgesteld om de financiën bij de Kadernota 2023 te behandelen. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Het Groenblauw Programma heeft ter inzage gelegen en wordt in 2023, inclusief de ingediende zienswijzen, beoordeeld.

Jaarstukken 2022 Dordrecht

48

We starten met 'citizen science' en monitoren onze groenblauwe ambities. Begroting 2022 In de wijken Wielwijk, Vogelbuurt en Sterrenburg starten we met 'citizen science'. Daarbij willen we met een monitoringsprogramma de effecten van groen-blauwe maatregelen meten evenals de haalbaarheid van onze ambities. Bewoners meten in hun eigen tuin of huis, de gemeente in de openbare ruimte. We willen hiermee ook de bewustwording onder bewoners vergroten van de effecten van maatregelen in hun eigen tuin. Monitoringssystemen zijn al geplaatst en actief in de openbare ruimte van Wielwijk. In de private ruimte en in de Vogelbuurt en Sterrenburg worden nog sensoren geplaatst. Ook de Dordwijkzone/Stadspark XXL willen we gaan monitoren met citizen science. Er is een digitaal platform ontwikkeld waar bewoners de resultaten van de sensoren kunnen inzien. De ontwikkeling van citizen science doen we in afstemming met andere opgaven en met de clusters. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In het door het EU Life programma gesubsidieerde project Life Critical zijn in Wielwijk 15 sensoren geplaatst. Deze meten de luchtvochtigheid, temperatuur en luchtkwaliteit in en rond de Tromptuinen en het Wielwijkpark. Op het digitaal platform kunnen de resultaten realtime geraadpleegd worden.

Bewoners die gebruik maken van de Tromptuinen en het Park zijn uitgenodigd de effecten van de klimaatadaptieve maatregelen op deze locaties samen te gaan meten. Medio 2023 zullen de eerste burgermetingen van start gaan. Voor de groen-blauwe school speelplaatsen zijn er gesprekken gaande om aan te sluiten bij een landelijk Citizen Science initiatief 'Pientere tuinen'. In het park Sterrenburg zijn er crowdmonitor sensoren geplaatst en met behulp van een dynamische QR code methodiek werd de gebruikerservaring van gebruikers van het park geregistreerd. De wens is om deze technieken te valideren in het Wielwijkpark en andere parken in Dordrecht. In Amstelwijck is er door de gemeente een citizen science initiatief opgestart. Bewoners werden via een brief uitgenodigd om de luchtkwaliteit in hun leefomgeving te monitoren. De resultaten van deze metingen zullen gekoppeld worden aan binnenhuis metingen. Doelstelling 3: Dordrecht is een klimaatbestendige, groen-blauwe stad waar mensen aan bij willen dragen. We gaan door met acties die we in 2021 hebben ingezet. Daarnaast zetten we in op meer samenwerking met partners om bewoners te bereiken. Ook gaan we door met de voorbereidingen in de Dordwijkzone en Wantijzone. Met de beleidsvisie Dordtse Binnenhavens willen we onder andere de zichtbaarheid en beleefbaarheid van het water vergroten, evenals de bereikbaarheid en verbindingen.

We werken samen met partners en inwoners aan een groene, aantrekkelijke en gezonde stad. Begroting 2022 In de wijk, samen met andere partners, streven we naar bewustwording bij bewoners. Dit doen we onder meer via educatie. We zoeken naar samenwerkingsverbanden die elkaar versterken om te komen tot een gezamenlijke programmering van activiteiten voor volwassenen. Duurzaamheidscentrum Weizigt heeft hierin de trekkersrol. Hierbij maken we gebruik van de in gang gezette acties uit 2021, zoals de Tuincoach, Tegelophaalservice en Steenbreek. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Met de Tuincoach en Tegelophaalservice hebben we tuinen vergroend in de wijken van Dordrecht. Ook hebben we samen met verschillende groene organisaties in Dordrecht zes workshops georganiseerd die bewoners helpen hun tuin te vergroenen. Onder meer door de Tegelophaalservice, die bij 70 tuinen langs ging om tegels op te halen, en door goede communicatie, zijn we tweede geworden bij het NK Tegelwippen. We organiseerden een plantdag tijdens een Meerjarig onderhoudsproject in de Stratosfeerstraat, hierbij is bijna driekwart van de tuinen vergroend. Tijdens het weekend van de biodiversiteit brachten we 2.500 mensen op de been naar meer dan 50 activiteiten om de biodiversiteit in de stad aandacht te geven.

Er zijn ongeveer 55 schoolpleinen, waarvan er twee in 2022 zijn vergroend en drie al eerder. Daarnaast zijn er nog vijf scholen in de ontwerp- en/of uitvoeringsfase.

Jaarstukken 2022 Dordrecht

49

We transformeren de Dordwijkzone tot een nieuw stadspark en klimaatbuffer. Begroting 2022 Mecanoo heeft een visie opgesteld voor de transformatie van de Dordwijkzone tot een toegankelijk stadspark met ruimte voor sport en recreatie. Sportparken en wijken zijn beter bereikbaar door een netwerk van fiets- en wandelpaden. Groenvoorzieningen en ecologische verbindingen zorgen voor een gezonde en leefbare stad. De raad heeft € 55 miljoen gereserveerd voor investeringen in het nieuw te vormen stadspark. Voor dit programma stellen we een organisatiestructuur en een plan van aanpak op en gaan we al aan de slag als zich kansen voordoen. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De ontwikkelvisie van Mecanoo is uitgewerkt in een uitvoeringsagenda Stadspark Dordrecht met deelgebieden. In deze agenda is opgenomen welke producten en resultaten worden geleverd en wanneer de raad aan zet is. Tevens is gestart met de aanleg van het Reewegpark, is de startnotitie Stevensweg en Schenkeldijk afgerond en is de beweegroute op de Schenkeldijk gerealiseerd. Verder heeft er in de gehele Dordwijkzone een ecologisch onderzoek plaatsgevonden en is een programma in ontwikkeling voor ecologische maatregelen. We werken aan de Wantijzone als zoetwater getijdenpark.

Begroting 2022 We geven de natuurarme en kwetsbare wijk De Staart een impuls door het ontwikkelen van getijdenoevers in combinatie met recreatieve voorzieningen zoals speelplekken en een fietspad (Dordttrack). Omdat De Staart een hoog gelegen gebied is, kan het in de toekomst fungeren als evacuatieplek ten tijde van een overstroming. Er wordt voor gekozen om dit te combineren met investeringen in de ruimtelijke kwaliteit, alsook met het verbeteren van gebiedseigen (delta)biodiversiteit (binnen de Kader Richtlijn Water opgave). Hiervoor zoeken we cofinanciering vanuit Brussel (EU LIFE, nature & biodiversity) en het Rijk (groeifonds kust). Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Voor de Wantijzone als zoetwater Getijdenpark is een opdracht gegeven om de omgevingsvisie op te stellen voor de Staart als geheel. Hierin zit ook de Wantijzone als Rivier als Getijdenpark, fietspad de Dordttrack en de Staart als grootschalige schuillocatie (bij een dreigende overstroming). Parallel hieraan wordt een Programma Natuur en Recreatie op de Staart opgesteld. Beide trajecten lopen nog tot en met derde kwartaal 2023. In het Programma Natuur en Recreatie nemen we ook het ontwerp van Rijkswaterstaat voor de Kaderrichtlijn Water op.

De subsidie vanuit Europa hiervoor is goedgekeurd (Biodiverse Cities), de uitslag van het Groeifonds NL 2120 waar Dordrecht met het Wantij in participeert wordt in februari 2023 verwacht. We stellen een Ontwikkelplan op voor Wantij-West en een steiger- en halteerplan, om het gebruik van het water verder te faciliteren. Begroting 2022 De ruimte op het Dordtse water is schaars en we willen diverse doelgroepen en activiteiten faciliteren. Met een goede ruimtelijke inrichting middels deze plannen, kunnen we werken aan optimaal gebruik van schaarse ruimte en de zichtbaarheid en beleefbaarheid van het water vergroten, evenals de bereikbaarheid en verbindingen. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Het afgelopen jaar zijn er in het kader van het Steiger en Halteerplan (ook als onderdeel van levendige binnenstad) twee halteerplaatsen bij gekomen in de binnenstad. De Grote Appelsteiger is uitgebreid en ook bij de Grote Kerk is er een nieuwe drijvende steiger geplaatst ten behoeve van het afmeren van passanten. De steiger in de Wolwevershaven ging niet door. Ook in 2023 willen we de stad aantrekkelijker maken om vanaf het water te bezoeken. Daarom is in 2022 Fase 2 opgestart en is ook door de raad budget beschikbaar gesteld.

Doelstelling 4: De openbare ruimte is van iedere Dordtenaar, samen zorgen we voor gebruiksvriendelijke wijken, buurten en straten. Samen met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties sturen we op een schonere stad. Door middel van de Dordtse buurtaanpak willen we sectorale uitdagingen en stadsbrede opgaven in samenhang oppakken. We gaan de openbare ruimte beter benutten en inrichten zodat deze meer geschikt is om in te bewegen. In een programma sociale veiligheid en ruimtelijke kwaliteit wordt uitwerking gegeven aan de doelstelling van het stimuleren van een veilig woon- en leefklimaat in relatie tot de ruimtelijke kwaliteit van de gebouwde omgeving.

Jaarstukken 2022 Dordrecht

50

We knappen de Hans Petri Fontein op en de omgeving in Amstelwijck wordt heringericht - BELEIDSWENS 5 UIT KADERNOTA 2022. Begroting 2022 We gaan het gebied rondom het kunstwerk opnieuw inrichten, inclusief het kunstwerk zelf. De komende jaren worden in Amstelwijck 800 woningen gerealiseerd. De ontwikkelende partijen leggen binnen de uit te geven gronden het openbaar gebied aan. Deze activiteit is de uitwerking van beleidswens 5. Hans Petri Fontein uit Kadernota 2022. Hiervoor is in 2022 € 300.000 vrijgemaakt. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2022 is het kunstlandschap Hans Petri volledig schoongespoten en heeft er intensief onderhoud plaatsgevonden. Er is een ontwerp uitgewerkt, wat is voorgelegd aan onze inwoners. In augustus 2022 is op basis van de input een aangepast voorlopig ontwerp gemaakt en doorgerekend. De thans beschikbare middelen zijn niet voldoende om een park met verbindend karakter in de wijk te realiseren waar het prettig verblijven is. We stellen een Programma Sociale Veiligheid en Ruimtelijke kwaliteit op. Begroting 2022 Als uitvoering van het aangenomen amendement Sociale Veiligheid en Ruimtelijke Kwaliteit, geven we uitvoering aan de Omgevingsvisie, door het opstellen van dit programma. Hiermee stimuleren we bewoners tot toegankelijke, veilige interactie en creëren we een veilig leefklimaat.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking De Sociale Veiligheid en Ruimtelijke Kwaliteit is een onderdeel geworden van de wijkprogramma's. De programma's geven richting aan het creëren van toegankelijke, veilige interactie en een veilig leefklimaat. Het is dus in uitvoering per wijk. In 2023 wordt er verder gewerkt aan de wijkprogramma's. We sturen op een schonere stad met minder zwerfafval en minder gedumpt huishoudelijk afval. Begroting 2022 Samen met partners, maatschappelijke organisaties en bewoners/ondernemers sturen we op een schonere stad met minder zwerfafval en minder gedumpt huishoudelijk afval. Met extra projectmatige inzet en activiteiten zetten we volop in op gewenst gedrag. We willen hiermee bereiken dat er anders met de openbare ruimte wordt omgegaan. We brengen de bijplaatsingen van afval naast huisvuilcontainers zoveel mogelijk terug. Hiermee geven we tegelijkertijd invulling aan de bij de Kadernota 2022 ingediende motie op zwerfafval. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Het extra opruimen van bijplaatsingen, waaronder de inzet van het Fiks-team, leverde geen afname in de hoeveelheid bijplaatsingen en afvaldumpingen op. De uitgevoerde gedragsmaatregelen tegen bijplaatsingen naast huisvuil containers hebben onder andere wel geleid tot minder zakken met plastic naast de containers.

Grootschalige vervolgmaatregelen tegen bijplaatsingen zijn in het vierde kwartaal gestart, daarvan hebben we nog geen effectrapportage. We gaan werken volgens de Dordtse buurtaanpak. Begroting 2022 De Dordtse buurtaanpak is een werkwijze om sectorale uitdagingen en stadsbrede opgaven in samenhang op te pakken. Deze aanpak kenmerkt zich door over disciplines heen samen te werken, maar ook door ruimtelijke processen en maatschappelijke betrokkenheid te integreren. De programmeertafel biedt het uitgangspunt om de buurtaanpak mogelijk te maken, wanneer sociaalmaatschappelijke uitdagingen daarin beter worden geborgd. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Voor de Dordtse buurtaanpak is een procesmatige aanpak ingericht. Hiermee is de buurtaanpak ingebed binnen het proces(schema) van de programmeertafel. Bij onderhoudsprojecten of maatschappelijke initiatieven die vragen om een (meer) integrale aanpak kan hiervoor nu gekozen worden. Komende jaren gaan we echt met deze aanpak werken in (minimaal) vijf projecten. Te beginnen met het project Haringvlietstraat. Tijdens het projectstart-overleg zal worden besproken welke opgaven en wensen in samenhang worden opgepakt.

Jaarstukken 2022 Dordrecht

51

De openbare ruimte in Sterrenburg 1 wordt meer ingericht op bewegen. Begroting 2022 We komen met voorstellen voor de inrichting van de openbare ruimte in Sterrenburg 1 om ervoor te zorgen dat met name jongeren en ouderen er beter kunnen bewegen. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Er is doorgebouwd op het voorstel van bureau UUM: groen buurthart, verbindingen tussen winkelcentrum en park. Dat gebeurde in een aanpak van de provincie 'Positieve gezondheid op de tekentafel'. Het eerste project dat nu wordt aangepakt in nauwe samenwerking met Trivire en andere partijen is een groen hart voor Tweelingenstraat – Stierstraat. Dit sluit nauw aan op de uitgangspunten van de opgave groenblauwe stad, dat de realisatie mede mogelijk maakt. In de gezamenlijke aanpak (gemeente – Trivire) is veel aandacht voor verdere samenwerking, participatie/buurtgerichte aanpak, afkoppelen hemelwaterafvoeren, biodiversiteit, gezondheid (ontmoeten en bewegen). Bij de participatie is er alle aandacht voor de grote groep nieuwe, jonge bewoners en de - vaak al oudere - bewoners van de omliggende woningen. De keuze voor deze buurt is ingegeven door de aanpak van de woningen hier door Trivire (verbeteren en verduurzamen). Trivire bezit ook een deel van het openbare groen in deze buurt.

We voeren grote onderhoudsprojecten uit. Begroting 2022 Ook in 2022 voeren we, naast het reguliere onderhoud aan onze stad, een aantal grote projecten uit. Zo pakken we in de Haringvlietstraat, naast rioolvervanging, ook bodemvervuiling aan, hebben we aandacht voor klimaataspecten en leggen we de snelle fietsverbinding Dordttrack aan. In de Componistenbuurt wordt het riool vervangen, maar is ook aandacht voor de leefbaarheid en sociale problematiek in de wijk. Ook onderzoeken we klimaatadaptieve maatregelen. Op de Krispijnseweg wordt ingrijpend onderhoud gecombineerd met de aanleg van een goede, snelle fietsverbinding met extra aandacht voor veiligheid en bereikbaarheid. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking Ondanks overprogrammering wordt de beoogde hoeveelheid herinrichting van wegen en vervanging van riolen niet gehaald. Vanwege afstemming met projecten van externe partners zoals HVC, Stedin en Evides en de woningcorporaties Woonbron en Trivire is een aantal projecten dit jaar niet afgerond en in een enkel geval ook niet gestart. Herinrichting van de Krispijnseweg is niet gestart omdat Stedin nog onverwacht een middenspanningsleiding heeft aangelegd. De aanleg van riolering in de Godfried Schalckensingel en Houthaven is niet gestart vanwege de vervanging van kabels en leidingen door Stedin en Evides.

Vervanging van de riolering in de Heijermansstraat/Nijhofflaan en de Colijnstraat is niet gestart in verband met nieuwbouwplannen van woningcorporaties Trivire en Woonbron. Vervanging van de riolering in de Prins Bernardstraat is uitgesteld vanwege het doorschuiven van project Krispijnseweg. En herinrichting van de Eulerlaan is uitgesteld om in aanmerking te komen voor provinciale subsidie in 2023. Doelstelling 5: Dordrecht is zelfredzaam en waterveilig. Ook in 2022 hebben we aandacht voor waterveiligheid en waterbewustzijn. Niet alleen voor De Staart als veilige locatie bij een overstroming, maar ook stadsbreed door de effecten van zeespiegelstijging voor onze stad goed inzichtelijk te krijgen. Aan de hand daarvan kunnen we passende maatregelen voorbereiden. We gaan in gesprek met de stad over de visie De Staart als waterveilige ontwikkeling. Begroting 2022 Het IABR (Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam)–Atelier Dordrecht heeft onderzocht hoe de tijdelijke noodzaak van zelfvoorziening bij een overstroming kan worden ingezet voor de huidige opgave van duurzame stedelijke ontwikkeling: waterveiligheid als hefboom. De uitkomsten willen we met input van bewoners en bedrijven vertalen naar een toekomstvisie. Groene Cirkels biedt een methode om hen te betrekken in een bottom-up proces.

Jaarstukken 2022 Dordrecht

52

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking We zijn gestart om voor de Staart een gebiedsvisie op te stellen in het kader van de omgevingsvisie. Hierin zal ook de Staart als schuillocatie een plek krijgen. Parallel hieraan werken we ook aan een Programma Natuur en Recreatie voor de Staart. In Staart Oost sluiten we onder andere aan op het Meerjaren Onderhoud Programma project voor de Haringvlietstraat om het groen van de Wantij te verbinden naar deze straat. Hierbij willen we ook zorgen voor vermindering van de hittestress in dat gebied en bijdragen aan meer cohesie door middel van de groene cirkelmethode van de Provincie Zuid Holland. Daarin werk je in kleine projecten samen met bewoners, gemeenten en andere belanghebbenden om de wijk te verbeteren. Er zijn al een aantal projecten naar tevredenheid uitgevoerd en dit zorgt voor meer vertrouwen om zo door te blijven werken met elkaar. We werken samen in de regio bij het verkennen van de effecten van zeespiegelstijging. Begroting 2022 We werken samen met partners in het Deltaprogramma Rijnmond Drechtsteden (DPRD) om de (regionale) effecten van zeespiegelstijging te verkennen. Binnen dit programma wordt een hoogwatermodel uitgewerkt, waarmee de gevolgen van zeespiegelstijging worden doorgerekend.

Dit is belangrijk voor Dordrecht omdat de gevolgen voor onze stad (het historisch havengebied en de Biesbosch in het bijzonder) altijd ingrijpend zijn, als er keuzes gemaakt worden over hoe het systeem te gaan ontwikkelen de komende decennia. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking We zijn als Dordrecht goed vertegenwoordigd in het Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden. Via dit Deltaprogramma participeren we in onderzoeken die worden uitgevoerd, waarin onder andere de gevolgen van de zeespiegelstijging in onze regio worden bekeken en waaruit belangrijke kennis en ervaring wordt gehaald voor de bescherming, maar ook de verkenning, van Dordrecht en haar unieke buitendijkse gebieden: het historisch havengebied, de Staart, het Maasterras en de Biesbosch. Doelstelling 6: Dordrecht leeft en ontwikkelt zich in en met de natuur (doelstelling toegevoegd op basis van amendement A4). Bomen zijn van grote waarde voor de stad. De ambities van de stad op het gebied van groenblauw en biodiversiteit kunnen niét worden gehaald zónder bomen. Daarom gaan we een bomenprogramma opstellen. Ook gaan we aan de slag met natuurinclusief bouwen en geven een vervolg aan onze aanpak op het gebied van biodiversiteit.

In 2022 wordt met het Biesboschnetwerk en ondersteund door de Biesboschregisseur gestart met een uitvoeringsprogramma op basis van de in 2021 opgestelde gebiedsvisie. We stellen een bomenprogramma op. Begroting 2022 Bomen verdienen het om goed onderhouden te worden, zodat ze optimaal kunnen bijdragen aan het leefklimaat en de ambities van de stad. De laatste jaren is er echter bezuinigd op het boomonderhoud. Dat heeft geleid tot een kleine (snoei)achterstand. Het onderhoud van bomen moet daarom worden herzien en leggen we vast in een bomenprogramma voor de volgende coalitieperiode. In het bomenprogramma hebben we ook aandacht voor het verbeteren van het bomenbestand door bijvoorbeeld standplaatsverbetering en soortkeuze. Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking In 2022 hebben we samen met de raad en met betrokken organisaties uit de stad de basis gelegd voor het bomenprogramma. De uitwerking van het bomenprogramma is ten tijde van het opstellen van het jaarverslag in concept gereed. We starten met het vormgeven van een uitvoeringsprogramma voor de Biesbosch. Begroting 2022 Begin 2022 wordt gestart met het vormgeven van een uitvoeringsprogramma voor de Biesbosch.