Jaarstukken 2020 GR Parkschap Nationaal Park De Biesbosch i.l..pdf

Nationaal Park De Biesbosch

De gemeenteraad van Dordrecht Postbus 8 3300 AA DORDRECHT

Betreft: jaarstukken 2020 GR Parkschap Nationaal Park De Biesbosch i.l.

Geachte leden van de gemeenteraad, Net als andere jaren doen wij u hierbij -ingevolge artikel 38 van de gemeenschappelijke regeling (GR) van het Parkschap Nationaal Park De Biesboschtoekomen de door de accountant goedgekeurde jaarrekening 2020 van de GR Parkschap Nationaal Park De Biesbosch in liquidatie, evenals het controleverslag van de accountant. De jaarrekening is opgesteld binnen de kaders van het liquidatieplan, welke door colleges en raden is vastgesteld; deze jaarrekening is dan ook de laatste jaarrekening die u van het Parkschap zult ontvangen. De jaarstukken zijn op 7 april jl. reeds goedgekeurd door het Algemeen Bestuur Parkschap conform artikel 41 van de GR, ter verdere afwikkeling van de liquidatie. Het totaal saldo van baten en lasten over 2020 bedraagt € 203.174 voordelig (ten opzichte van een voordelig saldo van € 2.183 in de begroting). Na het verwerken van alle afgesproken mutaties op de reserves is per saldo sprake van een positief gerealiseerd resultaat van ca. € 175.848 (€ 160.622 voor het gezamenlijke deel en € 15.226 voor de HOLLANDSE BIESBOSCH, welke op grond van art.44, 8e lid van de GR is toegevoegd aan de onderdelen van de egalisatiereserve (AR). Het voordeel voor het gezamenlijke deel (PARKSCHAP) kent de volgende toelichting.

Voor het gezamenlijke deel binnen het Parkschap gold opnieuw een beleidsarm jaar waarin alle bestuurlijke aandacht is uitgegaan naar de transitie (visie op de nieuwe samenwerking, liquidatie GR) en het proces van ontvlechten en invlechten. Het gevolg hiervan is dat de medewerkers van de GR Parkschap per 11-2021 in dienst zijn getreden van de gemeente Dordrecht en dat de activiteiten van de GR per 31-12-2020 zijn beëindigd. Het positieve resultaat is een gevolg van het vrijvallen van balansposten (waaronder het restant van de uittredesommen) conform het vastgestelde liquidatieplan (versie 2.4). Dit leidde tot een toevoeging van ruim € 160.000 aan de AR-PARKSCHAP.

Secretariaat Spuiboulevard 300 Postbus 8

3300 AA Dordrecht Tel. 078-770 41 38 www.np-debiesbosch.nl

IT1

Nationaal Park De Biesbosch

De omvang van de AR-Parkschap per 31-12-2020 bedraagt € 266.293 en wordt conform liquidatieplan ingezet voor de liquidatiekosten, die een omvang hebben van € 327.086. Er resteert per saldo (-)€ 61.086, welke volgens de vastgestelde verdeelsleutel over de (voormalige) deelnemers wordt verdeeld, te weten € 16.817 (27,53%) voor de gemeente Altena, € 36.022 (58,97%) voor de gemeente

i /

Het (beperkte) voordeel voor de HOLLANDSE BIESBOSCH kent de volgende toelichting. De gemeente Dordrecht heeft de door de GR Parkschap geprognosticeerde effecten van corona gecompenseerd. De financiële gevolgen van corona waren lager dan verwacht. Deze en enkele andere plussen en minnen zorgden ervoor dat aan het deel AR-HOLLANDSE BIESBOSCH ca. € 15.000 kon worden toegevoegd.

Voor een meer gedetailleerde verklaring van de totstandkoming van de bedragen verwijs ik u naar de jaarstukken. De accountant heeft in haar controle extra aandacht gehad voor het feit dat de GR Parkschap in liquidatie is. De jaarrekening geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen en het resultaat 2020 in overeenstemming met het Besluit begroting verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen (WNT) en voldoet aan de eisen van financiële rechtmatigheid.

De jaarrekening zal tevens aan de provincie Zuid-Holland worden toegezonden ter vaststelling van de begrotingboekjaarsubsidie 2020 en vanwege de rol van de provincie als toezichthouder, evenals aan de KvK in combinatie met de melding 'geen baten' ter finale afhechting van de liquidatie. Hoogachtend, Het Algemeen Bestuur van Parkschap Nationaal Park De Biesbosch,

Waarnemend secretaris

B.C.M. Stam Voorzitter

Secretariaat Spuiboulevard 300 Postbus 8

3300 AA Dordrecht Tel. 078-770 41 38 www.np-debiesbosch.nl

*

VERSTEGEN accountants en adviseurs

L

J

N>

Nationaal Park Jfimflïilll'i

De Biesbosch

VERSTEGEN

NOORDENDIJK207

accountants en adviseurs

POSTBUS 574

3300 AN DORDRECHT

1(078)648 15 55

Aan het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Parkschap Nationaal Park De Biesbosch Postbus 8 3300 AA DORDRECHT

F. (078) 648 15 59

infowerstegenaccountants.nl

www.verstegenaccountants.nl

Dordrecht, 24 maart 2021

Ref.: 332/RJvD/AvS

Geachte leden van het algemeen bestuur.

Overeenkomstig de door u verstrekte opdracht hebben wij de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Regeling Parkschap Nationaal Park De Biesbosch (hierna: GR Parkschap) te Dordrecht gecontroleerd. In deze rapportage brengen wij verslag aan u uit over onze bevindingen. Het is de verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur de jaarrekening op te maken in overeenstemming met het Besluit begroting verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) en de daarop berustende bepalingen. Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring bij de jaarrekening te verstrekken.

Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het op 28 september 2020 door het algemeen bestuur vastgestelde controleprotocol inclusief normenkader voor financiële rechtmatigheid en het Controleprotocol WNT. De planning en uitvoering van onze controle is voornamelijk gericht op (ontleend aan Controlestandaard 200 Algehele doelstellingen van een controle):

A het identificeren en inschatten van risico's op een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude of van fouten, op basis van inzicht in GR Parkschap en haar omgeving, met inbegrip van de interne beheersing van GR Parkschap; het verkrijgen van voldoende en geschikte controle-informatie over de vraag of er afwijkingen van materieel belang bestaan, door het opzetten en implementeren van passende manieren van inspelen op de ingeschatte risico's; <è‘ het vormen van een oordeel over de financiële overzichten op basis van conclusies die uit de verkregen controle-informatie worden getrokken.

Verstegen accountants en adviseurs

GR Parkschap accountantsverslag 2020

Pagina 2

In de controleverklaring brengen wij tot uitdrukking of naar ons oordeel: rö- de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van het vermogen per 31 december 2020 en van het resultaat over 2020 van de GR Parkschap in overeenstemming met het BBV; de jaarrekening voldoet aan de WNT-eisen, zoals opgenomen in de WNT en de daarop berustende bepalingen;

rè' de in deze jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties voldoen aan de eisen van financiële rechtmatigheid. Dit houdt in dat de bedragen in overeenstemming zijn met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, voor zover daarvan in het controleprotocol toetsing wordt verlangd; en

het jaarverslag, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening. Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring af te geven bij de jaarrekening 2020 onder het voorbehoud dat deze jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door het algemeen bestuur. In het geval dat het algemeen bestuur de jaarrekening niet ongewijzigd vaststelt, verzoeken wij u om contact met ons op te nemen over de dan ontstane situatie. Wij vertrouwen erop u met dit verslag voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid om het nader bij u toe te lichten.

Hoogachtend,

UTVermaas RA

Verstegen accountants en adviseurs

GR Parkschap accountantsverslag 2020

Pagina 3

INHOUDSOPGAVE 1.

2.

5

Controlebevindingen jaarverslaggeving 1.1.

Algemeen

5

1.2.

Interne beheersing

5

1.3.

Aandachtspunten jaarrekeningcontrole

6

8

Overige onderwerpen 2.1.

Naleving wet- en regelgeving

8

2.2.

Automatisering

9

2.3.

Frauderisicobeheersing

9

3.

Onafhankelijkheid

9

4.

Slot

9

Verstegen accountants en adviseurs

GR Parkschap accountantsverslag 2020

Pagina 4

1. Controlebevindingen jaarverslaggeving 1.1.

Algemeen

Stand van zaken controle

Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring af te geven bij de jaarrekening 2020. De controle is volgens afspraak uitgevoerd in de periode maart 2021. Bij de uitvoering was sprake van een goede samenwerking met de organisatie. De werkafspraken waren bij de start van de controle volledig opgeleverd en onze vragen naar aanleiding van de controle zijn snel en adequaat beantwoord.

In dit accountantsverslag is de managementletter geïntegreerd. Om die reden zijn in dit verslag onze observaties bij de interne beheersing opgenomen.

Regelgeving De jaarrekening 2020 van GR Parkschap is opgesteld in overeenstemming met het Besluit begroting verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT). Belangrijke ontwikkelingen en achtergronden met betrekking tot de posten in de jaarrekening zijn duidelijk en volledig toegelicht in de jaarrekening.

1.2.

Interne beheersing Algemeen

Vanuit onze controleopdracht hebben wij aandacht besteed aan de kwaliteit van de interne beheersingsmaatregelen die een directe relatie hebben met de jaarrekening van GR Parkschap. Deze interne beheersingsmaatregelen zijn voor­ namelijk ingebed in de volgende processen:

Planning- en controlcyclus

Beheersing opbrengsten

Personeels- en salarisadministratie Inkopen en betalingsverkeer Vanwege de liquidatie van GR Parkschap hebben wij ons bij de controle vooral gericht op de naleving van de interne beheersingsmaatregelen. Eventuele voorstellen tot aanpassing van de interne beheersingsmaatregelen zijn niet (meer) opgenomen.

Verstegen accountants en adviseurs

GR Parkschap accountantsverslag 2020

Pagina 5

Planning- en controlcyclus De basis voor de sturing op de financiële resultaten wordt gevormd door de begroting en managementinformatie. Gegeven de aard en omvang van de organisatie van GR Parkschap zijn wij van mening dat deze van toereikend niveau zijn. De jaarstukken van de Biesbosch geven een uitgebreid en compleet beeld van GR Parkschap en voldoen aan de eisen van het BBV. Aanbestedingen

Bij de uitvoering van onze controle hebben wij getoetst of de nationale- en Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn nageleefd. Hierbij merken wij het volgende op:

Tijdens de controle 2018 was vastgesteld dat de nationale aanbestedings­ richtlijnen niet waren nageleefd bij een inhuurcontract. Dit betrof de inhuur via 'Tempo team' met een opdrachtwaarde van circa € 160.000. Tijdens de vergadering van het Algemeen Bestuur van 30 september 2019 is besloten om de huidige werkwijze te continueren voor 2019 en 2020 om vervolgens aan te sluiten bij de nieuwe Europese aanbesteding voor de Drechtsteden. De aanbesteding vindt medio 2021 plaats.

Wij merken dit aan als een formele rechtmatigheidsfout. Dergelijke fouten wegen niet mee in onze oordeelsvorming, maar moeten wel worden gerapporteerd in het accountantsverslag.

1.3.

Aandachtspunten jaarrekeningcontrole Ontbinding van GR Parkschap Met het intentiebesluit van 27 november 2019 is besloten tot ontbinding van de GR Parkschap. Met het vaststellen van de jaarrekening 2020, in 2021 en het uitschrijven bij de KvK komt een einde aan de Gemeenschappelijke Regeling Nationaal Park De Biesbosch en houdt de werkorganisatie Parkschap op te bestaan. Het personeel en de bezittingen zijn per 01-01-2021 overgedragen aan de rechtsopvolgers en de activiteiten zijn beëindigd.

In de jaarrekening is de liquidatiebalans voor zowel Parkschap als de Hollandse Biesbosch inzichtelijk gemaakt in tabel 13.2. De liquidatiebalansen zijn opgesteld conform hetgeen vermeld is in het vastgestelde liquidatieplan. De bedragen zijn geactualiseerd naar de balans ultimo 2020 (zie hiervoor tabel 13.1 en de uitsplitsing in bijlage 9). Het deel Hollandse Biesbosch gaat over naar de gemeente Dordrecht, die de Hollandse Biesbosch inclusief Biesboschcentrum qua beheer en exploitatie continueert.

Verstegen accountants en adviseurs

GR Parkschap accountantsverslag 2020

Pagina 6

4

Resultaat, Reserve en weerstandsvermogen Het totaal saldo van lasten en baten van uw gemeenschappelijke regeling bedraagt € 203.174 positief ten opzichte van een begroot positief saldo van € 2.183. Het begroot en gerealiseerd resultaat (na reservemutaties) bedraagt € 0. De totaalstand van de reserves per 31 december 2019 bedroeg € 1.057.684, welke per 31 december 2020 is gestegen naar € 1.260.858. De algemene reserve Parkschap (€ 266.293) wordt na de opheffing van de GR Parkschap aangewend voor de liquidatiekosten. De algemene reserve Hollandse Biesbosch (€ 478.758) en de overige bestemmingsreserves (€ 515.807) worden overgedragen aan de rechtsopvolger, de gemeente Dordrecht.

Op grond van de BBV is de financiële weerbaar- en wendbaarheid vervat in enkele kengetallen. De kengetallen zijn in de paragraaf "Weerstandsvermogen en risico's". De netto schuldquote van het Parkschap is laag, in 2020 heeft namelijk de laatste aflossing van de lening plaatsgevonden. De solvabiliteit was de laatste jaren gemiddeld circa 34%. In de jaarrekening 2020 schiet deze omhoog naar een percentage van 94,8%. Het eigen vermogen is gestegen door het rekeningresultaat, met name die van het Parkschap, als gevolg van het beëindigen van de activiteiten en het vrijvallen van gereserveerde middelen. Het was de verwachting dat het eigen vermogen zou afnemen als gevolg van de besteding van gereserveerde middelen voor de revitalisering van het Biesboschcentrum en de ontwikkeling van de Zuileshoeve; dit krijgt echter grotendeels in 2021 zijn beslag bij de rechtsopvolger gemeente Dordrecht. In de bedrijfsvoering van het Parkschap stond een adequaat risicomanagement voorop en is de (financiële) weerstandscapaciteit het sluitstuk van het risicomanagement. Binnen het Parkschap resteren geen risico’s meer, het Parkschap is immers in liquidatie. Fiscale positie

GR Parkschap heeft het standpunt ingenomen dat er geen sprake is van vpbplicht. Uit afstemmingsgesprekken met de belastingdienst is gebleken dat dit standpunt pleitbaar is, maar de onderliggende motivering moet op onderdelen worden aangepast. Het voornemen van uw organisatie om de motivering van het vpb-standpunt aan te passen is nog niet uitgevoerd.

Onderhoud svoorziening In de jaarrekening zijn, net als voorgaand jaar, diverse voorzieningen gevormd voor groot onderhoud. Wij hebben vastgesteld dat het interne proces van totstandkoming van deze schattingsposten deugdelijk is en de veronderstellingen lijken ons plausibel. Daarom mag worden verondersteld dat de voorzieningen toereikend zijn voor de uitgaven in de komende jaren, waarbij de voorzieningen over gaan naar de gemeente Dordrecht.

Verstegen accountants en adviseurs

GR Parkschap accountantsverslag 2020

Pagina 7

c

Preventief toezicht In verband met het intentiebesluit van 27 november 2019 om de gemeenschappelijke regeling op te heffen en de activiteiten onder te brengen in een samenwerkingsverband met de participanten worden de eenmalige afkoopsommen/laatste bijdragen van de uitgetreden deelnemers als structureel aangemerkt voor de meerjarenbegroting 2020. Als gevolg hiervan is het voor 2020 sprake van repressief begrotingstoezicht door de Provincie Zuid-Holland.

Doordat GR Parkschap door de Provincie Zuid-Holland in 2019 onder preventief toezicht was gesteld is sprake geweest van een beleidsarme begroting en uitvoering gedurende het jaar 2020.

Subsidies In de jaarrekening zijn subsidieopbrengsten ingerekend. Bij de controle is getoetst of de verantwoorde subsidiabele uitgaven juist en rechtmatig zijn en of is voldaan aan de gestelde eisen in de beschikkingen. Er is vastgesteld dat de subsidieposities onder de overlopende activa en passiva juist en volledig zijn. Hierbij merken wij wel op dat voor een enkele subsidie een aparte subsidieverantwoording nodig is. Deze subsidieverantwoording moet nog worden opgesteld en gecontroleerd. De controletolerantie voor deze subsidiecontrole is lager dan de controletolerantie voor de jaarrekening hetgeen wil zeggen dat de controle met een hogere mate van detail moet worden uitgevoerd. Het is hierdoor mogelijk dat er fouten worden geconstateerd die bij de jaarrekeningcontrole zelf onopgemerkt zijn gebleven.

2. Overige onderwerpen 2.1.

Naleving wet- en regelgeving

Bij onze controle van de jaarrekening houden wij rekening met het risico van materiële fouten als gevolg van het niet naleven van wet- en regelgeving. Met name richten wij ons daarbij op het Besluit begroting verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en voor de rechtmatigheid van de totstandkoming van baten en lasten en balansmutaties op het door het algemeen bestuur vastgestelde normenkader voor financiële rechtmatigheid. Onze controle heeft geen relevante afwijkingen van wet- en regelgeving aan het licht gebracht. Het betrekken van de naleving van wet- en regelgeving bij onze controle­ werkzaamheden is overigens gebaseerd op onze beroepsregels, in het bijzonder hoofdstuk 250 van de Controle- en Overige Standaarden, waaruit wij citeren: "De accountant dient (...) de controle op te zetten en uit te voeren met een professioneel-kritische instelling voor omstandigheden en gebeurtenissen die twijfel oproepen omtrent de vraag of de entiteit zich houdt aan wet- en regelgeving" en "Echter kan niet worden verwacht dat een controleopdracht zal leiden tot ontdekking van overtredingen van alle wet- en regelgeving."

Verstegen accountants en adviseurs

GR Parkschap accountantsverslag 2020

Pagina 8

2.2.

Automatisering

Volgens artikel 393, lid 4, BW 2 dienen wij in ons accountantsverslag onze bevindingen te rapporteren aangaande de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze beoordeling van de geauto­ matiseerde gegevensverwerking binnen GR Parkschap, voor zover noodzakelijk voor de jaarrekeningcontrole, heeft geen bevindingen opgeleverd die in dit kader dienen te worden gerapporteerd.

2.3.

Frauderisicobeheersing Ingevolge onze beroepsregels, in het bijzonder hoofdstuk 240 van de Contrale­ en Overige Standaarden, dient de accountant bij de controle van de jaarrekening een aantal specifiek genoemde procedures uit te voeren, gericht op het risico van fraude.

Bij onze controle van de jaarrekening 2020 hebben wij geen aanwijzingen van fraude verkregen die wij op grond van deze regels aan u zouden moeten melden.

3. Onafhankelijkheid Het waken voor onze onafhankelijkheid is primair onze eigen (vaktechnische) verantwoordelijkheid. Aanvullend daarop rapporteren wij u jaarlijks - voor uw beoordeling van onze onafhankelijkheid - de werkzaamheden die door ons zijn verricht naast het controleren van financiële verantwoordingen en het uitoefenen van onze natuurlijke adviesfunctie. Met betrekkingtot het verslagjaar 2020 hebben wij geen andere werkzaamheden voor u uitgevoerd.

4. Slot Wij vertrouwen erop u met dit accountantsverslag voldoende te hebben geïnformeerd

Verstegen accountants en adviseurs

GR Parkschap accountantsverslag 2020

Pagina 9

VERSTEGEN

NOORDENDIJK 207

accountants en adviseurs

POSTBUS 574

3300 AN DORDRECHT

T. (078) M8 15 55

Nr. 102

Aan het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Parkschap Nationaal Park De Biesbosch

F. (078) 648 15 59

IN FCMm RSTtG EN ACCOUNTANTS.N l www.verstegenaccountants.nl

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

A. Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2020 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2020 van de Gemeenschappelijke Regeling Parkschap Nationaal Park De Biesbosch te Dordrecht gecontroleerd. Naar ons oordeel: • geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2020 als van de activa en passiva van de Gemeenschappelijke Regeling Parkschap Nationaal Park De Biesbosch op 31 december 2020 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten; • zijn de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2020 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder interne verordeningen van de gemeenschappelijke regeling, zoals opgenomen in het normenkader van de Gemeenschappelijke Regeling Parkschap Nationaal Park De Biesbosch van d.d. 28 september 2020.

De jaarrekening bestaat uit: 1 de balans per 31 december 2020; 2 het overzicht van baten en lasten over 2020; en 3 de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen. De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het controleprotocol dat is vastgesteld door het algemeen bestuur op d.d. 28 september 2020 en de Regeling Controleprotocol Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) 2020. Onze verantwoordelijk­ heden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie 'Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'.

Wij zijn onafhankelijk van de Gemeenschappelijke Regeling Parkschap Nationaal Park De Biesbosch zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

VtkSnGfN ACCOUNTANTS fN ADVIStURS BV KVK NR 24J42KW Of M ONZf WfRKZAAMHEDFN 2I|N (M AlGfMf NI VtMMWAARDIN VAN Hf T SRA VAN TCMfASSING DfZt ZIJN GfDIKJNflRD Ml Df KAMIR VAN MAFTMANDfl Tt UTRKHT LFNDtR NUMMER fOWHWi

mgi .

SRA

2

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2020 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub j Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNTplichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 34.195, waarbij de bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves, zoals voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado.

Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado.

Wij zijn met het algemeen bestuur overeengekomen dat wij aan het algemeen bestuur tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 10.000 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve of WNT-redenen relevant zijn.

B. Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen andere informatie Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvatten de jaarstukken andere informatie, die bestaat uit: inleiding; jaarverslag, waaronder de programmaverantwoording en de paragrafen; bijlagen.

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie: met de jaarrekening verenigbaar is, zoals bedoeld in artikel 213 lid 3 sub d Gemeentewet, en geen materiële afwijkingen bevat; alle informatie bevat die op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is vereist.

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

C. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het dagelijks bestuur en algemeen bestuur voor de jaarrekening Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

3

Het dagelijks bestuur is ook verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder interne verordeningen van de gemeenschappelijke regeling, zoals opgenomen in het normenkader van de Gemeenschappelijke Regeling Parkschap Nationaal Park De Biesbosch van d.d. 28 september 2020.

In dit kader is het dagelijks bestuur tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het dagelijks bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet­ en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de organisatie. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, Bado, de Regeling Controleprotocol WNT 2020, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: het identificeren en inschatten van de risico's dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude dan wel het niet rechtmatig tot stand komen van baten en lasten alsmede de balansmutaties, het in reactie op deze risico's bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controle­ werkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden.

Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de organisatie; het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het dagelijks bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen en of de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in alle van materieel belang zijnde aspecten voldoen aan de eisen van financiële rechtmatigheid.

4

Wij communiceren met het algemeen bestuur onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. Wij bevestigen aan het algemeen bestuur dat wij de relevante ethische voorschriften over onafhankelijkheid hebben nageleefd. Wij communiceren ook met het algemeen bestuur over alle relaties en andere zaken die redelijkerwijs onze onafhankelijkheid kunnen beïnvloeden en over de daarmee verband houdende maatregelen om onze onafhankelijkheid te waarborgen.

Dordrecht, 24 maart 2021

Verstegen accountants en adviseurs B.V.,

was getekend, D. Vermaas RA

•j

Nationaal Park DaBlasbosch

PARKSCHAP NATIONAAL PARK DE BIESBOSCH JAARSTUKKEN 2020

Versie: 22-3-2021

INHOUDSOPGAVE Inleiding............................................................................................................................................4 A. JAARVERSLAG....................................................................................................................5 1. Bestuur en organisatie....................................................................................................... 5 2. Algemene ontwikkelingen..................................................................................................6 2.1 NLDelta..............................................................................................................................6 2.2 Governance Parkschap...................................................................................................6 3. Algemene taken.................................................................................................................. 8 3.1 Bestu u rsonde rsteu ning...................................................................................................8 3.2 Biesboschverordening.....................................................................................................8 4.

Projecten en programma's.................................................................................................9 4.1 Revitalisering Biesboschcentrum Dordrecht................................................................9 4.2 Informatie in het veld....................................................................................................10 4.3 Gastheren........................................................................................................................10 4.4 Marketing en communicatie Biesbosch..................................................................... 12 5. Beheer natuur- en recreatiegebied DeHollandse Biesbosch....................................... 14 5.1 Terreinbeheer.................................................................................................................14 5.2 Handhaving en toezicht................................................................................................17 5.3 Biesboschcentrum Dordrecht....................................................................................... 18 6. Gebouwen en gronden.....................................................................................................22 7. Werken voor derden.........................................................................................................24 8.

Algemene dekkingsmiddelen Hollandse Biesbosch...................................................... 26 9. Investeringen..................................................................................................................... 27 B. IFINANCIËLE PARAGRAFEN..........................................................................................28 Programmarekening .......................................................................................................... 28 10. I 10.1 Algemene dekkingsmiddelen.......................................................................................28 10.2 Algemene uitkeringen..................................................................................................

28 10.3l Weerstandsvermogen en risico's.................................................................................29 10.1 Onderhoud kapitaalgoederen......................................................................................32 10.2 Bedrijfsvoeringsparagraaf............................................................................................33 10.3l Verbonden partijen........................................................................................................34 10.4I Financieringsparagraaf.................................................................................................34 10.5i Grondbeleid....................................................................................................................35 C. JAARREKENING..............................................................................................................36 11. Overzicht baten en lasten (exploitatie).........................................................................36 12. Totaal saldo van baten en lasten, mutaties reserves en gerealiseerd resultaat.... 38 13. Balans per 31 december 2020........................................................................................41 Vaste activa........................................................................................................................45 14.

Vlottende activa................................................................................................................ 47 15. 15.1 Voorraden...................................................................................................................... 47 15.2 Uitzettingen met een rentetypischelooptijd korter dan één jaar...........................47 15.3 Liquide middelen........................................................................................................... 47 15.4 Overlopende activa....................................................................................................... 47 16. Vaste Passiva.....................................................................................................................49 16.1 Eigen vermogen............................................................................................................ 49 16.2 Voorzieningen................................................................................................................ 50 16.3 Vaste schulden met eenlooptijd langer dan één jaar...............................................51 17.

Vlottende passiva..............................................................................................................52 17.1 Kortlopende schulden...................................................................................................52 18. SISA.....................................................................................................................................55 19. iGrondslagen voor waardering en resultaatbepaling....................................................55 19.1 Inleiding.......................................................................................................................... 55 19.2 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening............................55 19.3 Balans - Vaste activa....................................................................................................56 19.4 Balans - Vlottende activa............................................................................................. 57 19.5 Balans - Vaste passiva.................................................................................................58 19.6 Balans - Vlottende passiva...........................................................................................58

Jaarrekening Parkschap NP De Biesbosch 2020

2

Bijlagen 1. Exploitatierekening (detail) (a+b) 2. Staat uit te voeren werken 3. Opbouw balanswaarde gronden in erfpacht 4. Staat van Activa (a + b) 5. Staat van reserves en voorzieningen 6. Inkomstenverdeeistaat 7. Kostenverdeelstaat 8. Overzicht lang lopende lening 9. Balans ultimo 2020 - Parkschap en Hollandse Biesbosch (a+b)

Jaarrekening Parkschap NP De Biesbosch 2020

3

Inleiding Samen voor de Biesbosch De samenleving verandert. Participatie en eigen verantwoordelijkheid zijn en worden steeds belangrijker voor mensen en organisaties. Er is een gemeenschappelijk besef dat de natuur van de Biesbosch uniek is. Dat de Biesbosch zorgt voor een trots gevoel en een enorme betrokkenheid bij veel mensen en partijen. Vanuit dit besef heeft het bestuur van het Parkschap in 2019 gekozen voor een koers die gericht is op samenwerken op basis van gelijkwaardigheid, flexibiliteit, participatie en eigen verantwoordelijkheid. Concreet betekent dit enerzijds het verstevigen van het netwerk van de Biesbosch en anderzijds een nieuwe vorm van samenwerking tussen gemeenten Altena, Drimmelen, Dordrecht en Staatsbosbeheer.

In 2020 Is gestart met de benodigde transitie om Invulling te geven aan deze koers. Een transitie die enerzijds gaat over het afbouwen van de gemeenschappelijke regeling (het Parkschap) en anderzijds een start maakt met het opbouwen van de nieuwe onderlinge samenwerking en het versterken van het Biesboschnetwerk. Een forse transitie die bovenop de reguliere werkzaamheden van de medewerkers van het Parkschap komt. Ook het afgelopen jaar hebben zij zich weer met volle overtuiging ingezet voor alle bezoekers en overige bij de Biesbosch betrokken mensen en organisaties. Tel daarbij op de spanning die verandering met zich meebrengt en de gevolgen van de coronacrisis, dan is wel duidelijk dat de werkdruk voor de medewerkers van het Parkschap In 2020 onverminderd hoog is. Desondanks hebben zij hun werk voortreffelijk uitgevoerd en hebben ze met elkaar de schouders eronder gezet. Vanuit hun verantwoordelijkheidsgevoel voor en betrokkenheid bij het gebied laten zij hun veerkracht zien. Met als resultaat een soepele overgang van oud naar nieuw. In 2020 hebben we weer vele bezoekers mogen ontvangen. Door corona was er zelfs soms sprake van een grote druk op de natuur. Het is niet voor niets dat het balanceren tussen enerzijds natuurbehoud en natuurontwikkeling en anderzijds de mogelijkheden om te verblijven in en te genieten van het gebied het uitgangspunt is voor de nieuwe samenwerking.

Immers, het zoetwatergetijdengebied van Nationaal Park De Biesbosch is een zeldzaam fenomeen. 'Op en neer gaand' zoet water is op wereldschaal uniek! En dat moet behouden blijven. Tegelijkertijd is de Biesbosch ook een belangrijk recreatiegebied en zorgt het met zijn unieke karakter ervoor dat de Biesbosch een toeristische trekpleister is.

Met het vaststellen van deze jaarrekening 2020 in 2021 en het uitschrijven bij de KvK komt een einde aan de Gemeenschappelijke Regeling Nationaal Park De Biesbosch en houdt de werkorganisatie Parkschap op te bestaan. In de afgelopen jaren hebben de medewerkers elk op hun eigen wijze een bijdrage geleverd aan het behoud en ontwikkeling van de Biesboschnatuur en de beleving ervan. Nationaal Park De Biesbosch is mede dankzij het Parkschap een sterk merk met een grote naamsbekendheid. Niet voor niets is de Biesbosch een belangrijk icoon voor het toekomstig Nationaal Park NLDelta. Binnen dit grotere samenwerkingsverband gaat de inzet voor natuur en natuurontwikkeling door! Het beheer en onderhoud van het natuur- en recreatiegebied De Hollandse Biesbosch en de activiteiten van het Biesboschcentrum worden door de gemeente Dordrecht gecontinueerd. In 2021 zal vanuit de nieuwe samenwerkingsvorm verder gebouwd worden aan een versterkt Biesboschnetwerk. Daarbij is sprake van een diversiteit aan invalshoeken en belangen: van aandacht voor het behoud en versterken van de kwetsbare natuur, educatie, regelgeving, handhaving, beheer en onderhoud tot aan de ontwikkeling van de recreatie voor een optimale beleving van de natuur en het versterken van de vrijetijdseconomle. Dat vraagt om balanceren.

Het samenbrengen van al die verschillende belangen, het aangaan van samenwerkingen en vormen van allianties voor de Biesbosch, is nodig én in gang gezet. Daarbij is het de missie van alle partijen en belanghebbenden om de Biesbosch te behouden voor toekomstige generaties door samen te werken aan een duurzame Biesbosch.

Jaarrekening Parkschap NP De Biesbosch 2020

4

A.

JAARVERSLAG

1. Bestuur en organisatie Het Algemeen Bestuur bestaat uit: Jürgen Vissers, Lleke Schuitmakers (gemeente Drimmelen), Rik van der Linden, Marco Stam (voorzitter, gemeente Dordrecht), Roland van Vuot. Matthijs van Oosten (gemeente Altena). De onderstreepte bestuursleden vormen het Dagelijks Bestuur.

De Bestuurscommissie bestaat uit de dagelijks bestuursleden en Sandra van Adel (Provinciehoofd Staatsbosbeheer Zuidwestelijke Delta). De Bestuurscommissie wordt voorgezeten door onafhankelijk voorzitter Max Hoefeljzers. De directeur van het Parkschap, Ingrid Koenraats, is de secretaris van Bestuurscommissie, Dagelijks en Algemeen Bestuur. Zij is aangesteld als interim directeur.

De bemensing van de Parkschap organisatie wordt gevormd door eigen personeel, inhuur via detachering en flexibele inhuurkrachten. Gedetacheerd vanuit de gemeente Dordrecht zijn: directeur (1 fte), managementondersteuning (0,5 fte), financial controller (0,45 fte) en manager Blesboschcentrum Dordrecht (0,5 fte). Het eigen Parkschap personeel bestaat uit een beleidsmedewerker, een beheerder en asslstentbeheerder, een handhaver en medewerkers Blesboschcentrum (in totaal circa 11 fte, 18 mensen) en diverse flexkrachten (ca. 3 fte).

Kruiskruid en kattenstaart

Jaarrekening Parkschap NP De Biesbosch 2020

5

2. Algemene ontwikkelingen 2.1

NLDelta

2020 stond met name in het teken van de aanvraag van de status Nationaal Park Nieuwe Stijl voor NLDelta. Er werden vele gesprekken gevoerd met gemeentes en andere stakeholders om de Inhoud van de aanvraag vorm te geven. Tevens werden diverse werksessies georganiseerd om input vanuit de diverse partijen op te halen. De Parkschapdeelnemers zijn als individuele gemeentes én als collectief voor de Biesbosch nauw betrokken bij de inhoud en het proces van de aanvraag. Ook in 2021 worden nog vele gesprekken gevoerd met stakeholders. Er wordt gebouwd aan een convenant waarin afspraken over samenwerking, govemance en financiering worden vastgelegd. Dit gebeurt In samenspraak met de gemeentes en andere organisaties die betrokken zijn bij de oprichting van het nieuwe nationaal park. Het besluitvormingsproces bij de partners vindt plaats In 2021. Na ondertekening van de aanvraag en het convenant, wordt de aanvraag, na besluit door het College van Gedeputeerde Staten van de provincies Zuid-Holland en Noord-Brabant, in 2021 ingediend bij het Ministerie van LNV.

Gedurende het transltiejaar 2021 bouwt het programmabureau in opdracht van de huidige SOK partners (gemeente Dordrecht, provincie ZuidHolland, provincie Noord-Brabant, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Wereld Natuur Fonds, Sportvisserij Zuidwest Nederland en IVN) de organisatie van Nationaal Park NLDelta verder op voor de formele start op 1 januari 2022. In 2020 heeft NLDelta naast de statusaanvraag diverse activiteiten en projecten getrokken en opgezet, waaronder de oprichting van een Jongeren Community en een campagne 'Beleef de Nationale Parken' In samenwerking met NBTC.

2.2

Governance Parkschap

Eind 2019 heeft het bestuur van het Parkschap gekozen voor een ander governancemodel om de samenwerking te organiseren. Een netwerkmodel dat zorgt voor een versterkte samenwerking doordat deze flexibel is, ruimte laat voor participatie, uitgaat van gelijkwaardigheid en zorgt voor een duidelijke koppeling tussen geld en resultaat voor de Biesbosch. Ook is gekozen voor een eenvoudige organisatievorm met zo min mogelijk bureaucratie. Deze keuze en koers betekent ook dat de huidige gemeenschappelijke regeling kan worden ontbonden. Het jaar 2020 staat daarmee in het teken van de transitie: het opheffen en liquideren van het Parkschap met daaraan gekoppeld het proces van ontvlechten en Invlechten én het bouwen aan de nieuwe manier van samenwerken. Door de samenwerkende partijen is intensief gewerkt aan het voorbereiden van de besluitvorming over de opheffing van het Parkschap. De basis hiervoor is het llquldatleplan dat begin 2020 door het bestuur van het Parkschap Is vastgesteld. Dit heeft In de zomer van 2020 geleid tot uniforme besluiten in de Colleges en gemeenteraden tot het opheffen van de gemeenschappelijke regeling.

Tegelijkertijd Is met elkaar gewerkt aan het proces van ontvlechten en invlechten. De gemeente Dordrecht is de rechtsopvolger voor het deel Hollandse Biesbosch en wordt daarmee de werkgever voor de medewerkers die in dienst zijn van het Parkschap. Voor het gezamenlijk deel zijn eveneens afspraken gemaakt in het kader van het ontvlechten en invlechten. Zo is met elkaar intensief gewerkt aan het mogelijk maken van eenduidige regelgeving voor de Biesbosch als na 31 december 2020 de Biesboschverordening niet meer rechtsgeldig is. Ook is gezorgd voor het handhaven van één centraal punt voor de uitgifte van vergunningen en het innen van leges. Kortom: er is alles aan gedaan om al het goede dat Is opgebouwd ten tijde van het Parkschap te borgen en te behouden voor de toekomst en de nieuwe manier van samenwerken.

Jaarrekening Parkschap NP De Biesbosch 2020

6

In 2020 is ook gewerkt aan het opbouwen van de nieuwe manier van samenwerken. De Parkschapsorganisatie heeft dit proces in 2020 gefaciliteerd. De gemeenten en Staatsbosbeheer hebben de door hun gewenste samenwerking eind 2020 bekrachtigd. Ook zijn de eerste stappen gezet in het opbouwen van een versterkt Biesboschnetwerk. Met alle betrokkenen en belanghebbenden bij de Biesbosch is in 2020 een gebiedsvisie opgesteld met daarin opgenomen de ambities en doelstellingen voor het gebied. Daarnaast is een uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen tot stand gekomen dat in 2021 verder wordt uitgewerkt met alle betrokkenen en belanghebbenden. Eveneens is gestart met de werving van een Biesboschregisseur die onder meer als opdracht krijgt het netwerk te versterken.

in de Biesbosch wrrkrr aan hrt behoud*»' __ ____________

rf>B Gebiedsvisie

Jaarrekening Parkschap NP De Biesbosch 2020

7

3. Algemene taken 3.1

Bestuursondersteuning

Het Algemeen Bestuur heeft in 2020 zeven keer vergaderd. Voorafgaand aan de AB-vergaderingen hebben Bestuurscommissievergaderingen plaatsgevonden. De Parkschaporganisatie heeft ondersteuning geleverd in de vorm van het secretariaat, de Inhoudelijke voorbereidingen, planning & control en verslaglegging. De belangrijkste thema's van 2020 waren: liquidatieplan en besluitvorming opheffen GR, samenwerkingsovereenkomst, profiel Biesboschregisseur, gebiedsvisie, Biesboschverordening en p&c-cyclus.

3.2

Biesboschverordening

Om ook na het opheffen van het Parkschap een eenduidige regelgeving in de Biesbosch te borgen heeft het DB in haar vergadering 20 juni ingestemd met het advies van de uit de gemeenten en Staatsbosbeheer samengestelde werkgroep "eenduidige regelgeving". De drie gemeenten laten door hun gemeenteraden ieder voor haar eigen grondgebied een gelijkluidende, qua beleid ongewijzigde, nieuwe Biesboschverordening en nadere regels en aanwijzingsbesluiten vaststellen. De uitvoering van de nieuwe Biesboschverordening (Inclusief de nadere regels en aanwijzingsbesluiten) wordt d.m.v. (onder)mandatering neergelegd bij Staatsbosbeheer.

Visarenden bij hun nest

Jaarrekening Parkschap NP De Biesbosch 2020

8

4. Projecten en programma's 4.1

Revitalisering Biesboschcentrum Dordrecht

Tentoonstelling Bos & Bos en Bruns hebben in nauwe samenwerking met de medewerkers van het Biesboschcentrum Dordrecht en de vrijwilligers van de WHB een nieuwe tentoonstelling ontworpen met de 5 thema's water, vogels, planten, grienden en de bever. De tentoonstelling wil bezoekers uitdagen om de Biesbosch te gaan beleven. Aan het eind van de tentoonstelling worden er dan ook voor elk van de 5 thema's handvatten hiertoe aangeboden. De tentoonstelling wordt vanaf medio oktober 2020 in Bergeijk gefabriceerd en zal in de eerste helft van maart 2021 in het Biesboschcentrum Dordrecht worden geplaatst.

Klim bos Met Klimbos is begin juli 2020 een huurovereenkomst ondertekend. De vergunningaanvraag is ingediend en na de benodigde flora- en faunaonderzoeken verleend. In de periode november 2020I - maart 2021 zal het parcours worden gebouwd, zodat bij de opening van het seizoen (1 april 2021) het Klimbos ook van start kan gaan.

Biestro Eind 2019 is een vaststellingsovereenkomst getekend waarmee het contract met de huidige pachter per 31 december 2020 ten einde komt. De aanbesteding van de Biestro is begin 2020 voorbereid en in augustus 2020 uitgegaan. De aanbesteding heeft niet geleid tot inschrijvingen. De voornaamste oorzaak hiervoor is de coronacrisls waardoor horecaondernemers terughoudend zijn met nieuwe investeringen. Na afronding van de aanbestedingsprocedure zijn afzonderlijke gesprekken gevoerd met drie partijen. Dit heeft geleid tot een overeenkomst met een van de gesprekspartners. Dit betekent dat vanaf 1 januari 2021 een nieuwe pachter de Biestro overneemt. Verbouwing Biesboschcentrum Dordrecht en sluiting Het bestek voor de verbouwing van het Biesboschcentrum Dordrecht is medio augustus gereed gekomen en aan 4 aannemers aangeboden. Inmiddels is de opdracht gegund. De voorbereidingen voor de verbouwing zijn gestart. Om dit soepel te laten verlopen is besloten het Biesboschcentrum te sluiten met ingang van 1 december 2020. De daadwerkelijk verbouwing start begin januari 2021.

De belangrijkste ingrepen voor het Biesboschcentrum Dordrecht zijn: de toiletgroepen worden vernieuwd, er wordt intern een ruimte gecreëerd voor Klimbos, er wordt bij de ingang een "klaslokaal" gecreëerd waar onder andere gidsen instructies kunnen geven, het hele gebouw wordt aan de binnenzijde geschilderd, in het Botenhuis wordt een openbare toiletvoorziening met douche gemaakt, het sedum op het dak wordt hersteld, duurzaamheidsmaatregelen uit een eerder advies worden doorgevoerd.

Beverbos Het Beverbos en de directe omgeving worden druk bezocht vooral door ouders met kinderen. Door vandalisme en slijtage is er veel kapot gegaan. Wekelijks werken er vier vrijwilligers iedere maandag aan het onderhoud van het Beverbos en omgeving. Ondanks hun grote inzet is het voor hen niet mogelijk om alles te onderhouden en te herstellen. Dit jaar is gestart met het opknappen en herstellen van het Beverbos en het aanpassen van de speurtocht, zodat bij de officiële heropening van het Biesboschcentrum Dordrecht het Beverbos er ook weer netjes uitziet en zijn educatieve functie weer vervult.

Jaarrekening Parkschap NP De Biesbosch 2020

9

4.2

Informatie in het veld

In april werden twee Van-baken-naar-baken-kaarten geplaatst in de Biesbosch. Op de Bandijk werd een fraaie rust-, uitkijk- en oriëntatleplek gecreëerd met het informatiepaneel als onderdeel. Ook bij Biesboschcentrum Dordrecht werd een informatiepaneel geplaatst. De kosten zijn voor rekening gekomen van de gemeente Altena respectievelijk bijgedragen door het Biesbosch Streekfonds.

Rustpunt Bandijk met uitzicht op de Kleine Noordward

4.3

Gastheren

Toeristisch-recreatieve ondernemers die een gastheercursus hebben gevolgd mogen zichzelf Gastheer van de Biesbosch noemen. Elke ondernemer heeft een individuele overeenkomst met de Biesbosch en betaalt een jaarlijkse bijdrage van (in 2020) € 80. De activiteiten en producten voor gastheren worden gefinancierd uit de jaarlijkse bijdrage van de gastheren, aangevuld met advertenties van gastheren en bijdragen van andere partijen. Vier gastheren hebben om uiteenlopende redenen (fusie, einde bedrijf en financiële krapte vanwege corona) hun lidmaatschap opgezegd. Het aantal gastheren waarmee in de nieuwe samenwerking in 2021 van start wordt gegaan is 67.

Het eerste halfjaar van 2020 is met IVN, de drie gemeentes en Staatsbosbeheer verkend op welke wijze het gastherennetwerk na de opheffing van het Parkschap zou kunnen worden gecontinueerd. Voor 2021 neemt IVN deze taak op zich, met commitment en een actieve deelname van de 4 partners en voldoende dekking om het huidige dienstverleningspakket in 2021 te continueren. De overgang naar een nieuwe samenwerkingsvorm is een goed moment voor een dóórontwikkeling van het gastheerschap. De betrokkenheid van de Biesboschgastheren moet groeien naar een grotere verantwoordelijkheid en naar een gevoel van eigenaarschap voor de Biesbosch, zodat Biesbosch Gastheren daadwerkelijk van toegevoegde waarde zijn voor het gebied. Dit vraagt om gastheren die bereid zijn een bijdrage te leveren aan de Biesbosch, waarbij tegelijkertijd rekening Jaarrekening Parkschap NP De Biesbosch 2020

10

gehouden wordt met de belangen van de gastheren zelf. Zo'n dóórontwikkeling kan daarom alleen plaatsvinden in overleg met de gastheren zelf. Met het oog op de dóórontwikkeling van het gastherennetwerk is in 2020 geen gastheercursus georganiseerd.

DE BIESBOSCH 75 JAAR BEVRIJD Op uitnodiging van het Biesbosch MuseumEiland hebben op 9 maart bijna 30 gastheren in het MuseumEiland de tentoonstelling ‘Biesbosch 75 jaar bevrijd' bekeken en de crossingstocht gevaren. De tweede netwerkbijeenkomst van dit jaar moest vanwege corona digitaal plaatsvinden. In oktober deden 24 gastheren mee aan deze bijeenkomst, die in het teken stond van 600 jaar Sint Elisabethsvloed in 2021. Alle gastheren zijn uitgenodigd voor deelname aan de digitale sessies over de gebiedsvisie en de recreatiezonering. Een aantal van hen heeft hierin actief geparticipeerd. Net voor aanvang van het toeristenseizoen in maart werd een nieuwsbrief verzonden waarin stond dat gastheren promotiefolders konden bestellen. Op de verzending van het promotiemateriaal zat i.v.m. de coronamaatregelen een flinke vertraging. Gedurende het jaar zijn diverse berichten naar de gastheren verstuurd: o.a. over de tijdelijke sluiting van de bezoekerscentra, namens Staatsbosbeheer over het afsluiten van kreken vanwege drukte in de week van Pinksteren en namens Evides over het project Innamepompstation Bergsche Maas. Dankzij een gift van Evides kon na ruim 10 jaar weer een recreatievaarkaart voor de Biesbosch worden uitgegeven. Alle gastheren krijgen een stapel kaarten om aan hun gasten en relaties te geven.

De gift was door Evides al In 2018 toegezegd, maar de realisatie van de kaart is enkele keren uitgesteld omdat er nog geen duidelijkheid was over de nieuwe recreatiezonering.

Recreatievaarkaart

Jaarrekening Parkschap NP De Biesbosch 2020

11

4.4

Marketing en communicatie Biesbosch

In 2020 is een nieuwe algemene Biesbosch folder ontwikkeld, gedrukt en verspreid via de bezoekerscentra en de Biesbosch Gastheren. De website van NP De Biesbosch en de social media werden door het Parkschap actief beheerd. Tevens werden de regiokaart 'Waar naartoe in de Biesbosch', hotspotkaarten, advertenties en redactionele stukken geproduceerd. Door de Parkschapdeelnemers werd gezamenlijk gewerkt aan een advies t.a.v. de overkoepelende marketing en communicatieactiviteiten, die door de werkorganisatie van het Parkschap werden uitgevoerd. Deze taken worden door de verschillende partijen gezamenlijk voortgezet. Als één van de sterkste gebledsmerken van Nederland vormt de Biesbosch een belangrijk icoon van Nationaal Park NLDelta i.o. In dit kader wordt nauw samengewerkt met NLDelta om die positie van de Biesbosch te bestendigen. Daarnaast is een goede samenwerking tussen Biesbosch partijen zelf, zowel overheden als organisaties, op de thema's merk, marketing en communicatie essentieel om de Biesbosch sterk te blijven positioneren in het NP NLDelta i.o. én als zelfstandig natuur- en recreatiegebied en sterk Nederlands streekmerk.

Wat heeft het gekost? Parkschap

Lasten bestuursondersteuning Personeel OVERHEAD PARKSCHAP Personeel - RECREATIE Algemene kosten - OVERHEAD

Rekening 2019

Begroting 2020

Rekening 2020

206.687 57.411

231.935 58.403 71.307 361.646

208.253 95.975 83.801 388.029

-26.400

67.349

25.616 0 6.250 31.866

25.616 20.054 61.270 106.940

754Q0

2.750 0 22.087 13.402 38.238

0 0 18.731 12.000 30.731

26.344 212.382 20.517 264.337

-26.300 -212.400 -1.800 6.900 -233.600

2.667 3.118 22.031 13.372 41.189

0 0 16.831 12.000 28.831

26.658 212.560 19.624 5.130 263.972

26.700 212.600 2 800 -6.900 235.100

94.904 22.357 44.608 161.869

112.067 25.651 52.310 190.028

112.068 25.651 52.310 190.029

0

64.691 15.828 62.912 143.431

62.912 15.828 62.912 141.652

62.912 63.311 125,824 252.047

110400

-35.242 35.242 0

0 0. 0

-160.622 160.622 O

76.260

340.357

Baten bestuursondersteuning Bijdragen inzake personeel OVERHEAD Bijdragen - RECREATIE Bijdragen algemene kosten - OVERHEAD

Lasten Parkschapsbeleid Parkschapsbeleid algemeen NLDelta Ecolodge, oplaadpunten en Grienduil Gastheerschap

Baten Parkschapsbeleld Parkschapsbeleid algemeen NLDelta Ecolodge, oplaadpunten en Grienduil Gastheerschap

Baten Bijdragen deelnemers In nadelig saldo Gemeente Dordrecht Gemeente Drimmelen Gemeente Altena

Baten Uittredesommen en begrotingssubsidie Provincie Zuid-Holland Gemeente Sliedrecht Provincie Noord-Brabant

Totaal saldo der baten en lasten Mutatie algemene reserve Geraamd en gerealiseerd resultaat

25.616 21.046 20.688

5.094

160 bQij

0

Toelichting Het saldo voor bestuursondersteuning is € 160.622 voordelig, hetgeen kan worden toegevoegd aan de reserve ten behoeve van de frictiekosten.

De lasten bestuursondersteuning zijn € 26.400 hoger dan begroot (nadelig), omdat: Jaarrekening Parkschap NP De Biesbosch 2020

12

De personele overhead van het Parkschap € 23.700 lager is dan begroot, omdat de directeur/secretaris a.l. in deeltijd is ingehuurd; • De lasten voor personeel recreatie zijn € 37.600 hoger dan begroot. Onder deze post is de gebiedsvisie ad. € 29.100 incl. opmaak verantwoord. Het overige verschil betreft de afrekening van het verlof en een lagere doorbelasting van de (lagere) inzet voor gastheren. • De algemene kosten (overhead) zijn € 12.500 hoger dan begroot, door kosten die in het kader van de liquidatie zijn gemaakt (gefinancierd vanuit de resterende middelen governance) en door een niet begrote bijdrage proceskosten Waterdriehoek (welke door de resterende middelen Ondergedompeld is gefinancierd). De baten bestuursondersteuning zijn € 75.100 hoger dan begroot (voordelig), omdat: • een bijdrage ad. € 20.000 van NLDelta voor de inzet van de beleidsmedewerker is verkregen (deze bijdrage Is ingezet voor de gebiedsvisie), • De bijdragen algemeen zijn in totaal € 55.000 hoger door de vrijval van de resterende middelen voor governance en Ondergedompeld.

De lasten en baten voor het Parkschapsbeleid algemeen zijn respectievelijk € 229.000 (nadelig) en € 235.100 (voordelig) hoger dan begroot, omdat (per onderwerp): • De lasten voor Parkschapsbeleid algemeen € 26.300 hoger zijn dan begroot (nadelig) en betrekking hebben op een vaarkaart gefinancierd door Evides en een doorbetaling van de bijdrage vanuit het afscheid van voormalige directeur D.C.H. Verheijen aan NLDelta voor de Junior Rangers. De baten zijn hierdoor eveneens hoger dan begroot (€ 26.700 voordelig). • De verschillende projecten die gefinancierd zijn uit het prijzengeld NLDelta zijn in 2020 daadwerkelijk afgerond en afgerekend met de partners en met het ministerie (het gaat om afgerond € 212.400 aan lasten (nadelig) en € 212.600 aan baten (voordelig)). • De lasten voor de exploitaties zijn € 1.800 hoger dan begroot, omdat er beperkt kosten zijn gemaakt op grond van de resterende middelen van de deelnemers, terwijl er alleen verzekeringskosten waren geraamd. De baten zijn € 2.800 hoger dan begroot door de resterende middelen van de deelnemers om de exploitatie van de oplaadpunten en de zonnepont te continueren tot de liquidatie van het Parkschap. Dit resulteerde voor 2020 in een positief saldo van € 1.000. • De baten en lasten van het gastheerschap zijn € 6.900 lager (per saldo neutraal). In 2020 heeft geen gastheercursus plaatsgevonden.