Document · PDF

Dordt Centrum - Analyse (Alle Wijken).pdf

Gemeenteraad Dordrecht 1 juli 2025, gemeente DordrechtBij agendapunt: 8: Beschikbaar stellen van budget voor uitvoering van de gebiedsprioritering Dordt Oost en Centrum - Raadsvoorstel24.679 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

0,0%

Centrum

3,0%

-2,0%

0,0%

Lombard en omgeving

5,0%

-4,0%

5,0%

Wat valt op? •

•

• •

Gebied Centrum heeft een lichte positieve afwijking op stress, en lichte negatieve afwijkingen op het percentage mantelzorgers en bewoners die hun gezondheid als goed ervaren. De wijk Binnenstad scoort wat hoger op goed ervaren gezondheid van bewoners. Op buurtniveau zien we wederom negatieve uitschieters. De buurten Boogjes e.o. en Lombard e.o. hebben het hoogste niveau van stress, met een sterke positieve afwijking van 5%. Dit wijst op een aanzienlijk hoger stressniveau in vergelijking met het stedelijk gemiddelde. De buurten Centrum en Augustijnenkamp e.o. scoren ook hoger dan gemiddeld. De buurt Augustijnenkamp e.o. is de enige buurt met een lichte positieve afwijking op mantelzorg, wat aangeeft dat er meer mantelzorgers zijn dan gemiddeld in Dordrecht. De buurt Lombard e.o. valt positief op met een sterke afwijking van 5%, wat betekent dat bewoners daar hun gezondheid beter beoordelen dan elders in Dordt. Beverwijcksplein e.o. scoort daarentegen negatief, wat wijst op een lagere ervaren gezondheid.

Gezonde Stad

KINDEREN IN HUISHOUDENS MET GGZ

Deze dataset verwijst naar het aantal kinderen per wijk dat woont in huishoudens waar ten minste één gezinslid gebruikmaakt van geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Dit kan betekenen dat één of beide ouders, of eventueel andere gezinsleden, worden behandeld voor psychische aandoeningen of problemen. Gebied Dordrecht Binnenstad Noordﬂank Het Reeland Staart Augustijnenkamp e.o. Beverwijcksplein e.o. Boogjes e.o. Centrum Lombard e.o.

Percentage 9% 9% 11% 10% 12% 12% 13% 9%

KINDEREN MET JEUGDZORG

Deze data geven inzicht in het percentage personen tot 23 jaar dat op enig moment in de verslagperiode gebruik gemaakt heeft van jeugdhulp, jeugdbescherming of jeugdreclassering. De cijfers laten zien hoe deze factor varieert in vergelijking met het Dordts gemiddelde (0,0% lijn), waarbij positieve en negatieve afwijkingen aangeven of een gebied beter of slechter scoort ten opzichte van dit gemiddelde. 10,0% 5,0% 0,0% -5,0% -10,0%

Wat valt op? •

•

-15,0%

Het percentage kinderen in GGZ-gezinnen is in de wijk Binnenstad met 9% gelijk aan het stedelijk gemiddelde. Dit percentage geeft aan dat bijna één op de tien kinderen in de stad opgroeit in een gezin waar geestelijke gezondheidszorg een rol speelt. Binnen gebied Centrum scoort de wijk Binnenstad het laagst. De buurten Boogjes e.o. en Beverwijcksplein e.o. hebben het hoogste percentage kinderen in GGZ-gezinnen. Dit betekent dat in deze buurten meer kinderen opgroeien in gezinnen waar psychische problemen een rol spelen dan in andere buurten.

Totaal

Gebied Centrum

-0,4%

Wijk 01 Binnenstad

-0,1%

Augustijnenkamp en omgeving

-12,3%

Beverwijcksplein en omgeving

-0,2%

Boogjes en omgeving

5,6%

Centrum

-4,5%

Lombard en omgeving

-1,3%

Wat valt op? • • • •

Binnenstad

Gebied Centrum en de wijk Binnenstad scoren dicht bij het stedelijk gemiddelde. Dit duidt erop dat het gebruik van jeugdzorg hier bijna gelijk is aan het Dordts gemiddelde. De buurt Boogjes e.o. heeft een opvallend hoog percentage kinderen die jeugdzorg nodig hebben, wat kan wijzen op grotere sociale of gezinsproblemen in deze wijk. De buurt Augustijnenkamp e.o. laat daarentegen een zeer laag gebruik van jeugdzorg zien. De buurten Centrum en Beverwijcksplein e.o. liggen dichter bij het stedelijk gemiddelde, met lichte negatieve afwijkingen.

Gezonde Stad

LEEFSTIJL – GEZONDHEIDSMONITOR 2020

OPENBARE RUIMTE DIE UITNODIGT OM TE BEWEGEN (EN TE VERBLIJVEN)

OVERMATIGE DRINKER, ROKER, ERNSTIG OVERGEWICHT, WEKELIJKS SPORTERS, EN BEWEGINGSRICHTLIJN.

SPEELPLEKKEN

De Gezondheidsmonitor, met de categorieën overmatige drinker, roker, ernstig overgewicht, wekelijkse sporters, en bewegingsrichtlijn, geeft inzicht in de leefstijl en gezondheid van inwoners in een bepaald gebied. 10,0% 5,0% 0,0% -5,0%

Drinker

Roker

Ernstig Overgewicht

Wekelijkse Sporters

Bewegingsrichtlijn

Gebied Centrum

1,0%

1,5%

-0,5%

1,0%

0,3%

Wijk 01 Binnenstad

2,0%

-3,0%

3,0%

5,0%

Augustijnenkamp en omgeving

2,0%

1,0%

-2,0%

3,0%

5,0%

Beverwijcksplein en omgeving

2,0%

5,0%

-2,0%

0,0%

1,0%

Boogjes en omgeving

3,0%

6,0%

-1,0%

4,0%

3,0%

Centrum

3,0%

5,0%

-2,0%

3,0%

5,0%

Lombard en omgeving

3,0%

4,0%

-3,0%

5,0%

8,0%

Wat valt op? •

• • • •

Gebied Centrum scoort dicht bij het stedelijk gemiddelde, met net wat meer drinkers en rokers dan het Dordts gemiddelde, maar ook net wat minder ernstig overgewicht en meer wekelijkse sporters. Dat geldt ook voor de wijk Binnenstad, waar deze afwijkingen wat sterker zijn: 2% meer drinkers en rokers, 3% minder voorkomen van ernstig overgewicht, 3% meer wekelijkse sporters en 5% meer inwoners die voldoen aan de bewegingsrichtlijn. Drinken komt in de buurten Boogjes e.o., Centrum en Lombard e.o. aanzienlijk vaker voor. Dat geldt ook voor de buurten Augustijnenkamp e.o. en Beverwijcksplein e.o., hoewel minder extreem. In de buurten Boogjes e.o., Beverwijcksplein e.o., Centrum en Lombard e.o. wordt meer gerookt dan gemiddeld in Dordrecht. De buurt Augustijnenkamp e.o. laat hier slechts een kleine negatieve afwijking zien. Ernstig overgewicht komt in alle buurten minder voor, waarbij Lombard e.o. de grootste afwijking laat zien. Het aandeel inwoners dat wekelijkse sport en voldoet aan de bewegingsrichtlijn ligt in alle buurten op of hoger dan het stedelijk gemiddelde. In de buurt Lombard e.o. scoort het hoogst op deze indicatoren.

Binnenstad

Gebied Inwoners <15 jaar Speelplekken in de Buurt Kinderen per Speelplek Dordrecht 18.697 Gebied Centrum 4.660 70 67 Wijk 01 Binnenstad 965 14 69 Wijk 02 Noordﬂank 1.070 18 59 Wijk 05 Het Reeland 1.920 16 120 Wijk 06 Staart 705 22 32 Achterhakkers en omgeving 40 2 20 Augustijnenkamp en omgeving 40 1 40 Beverwijcksplein en omgeving 60 2 30 Boogjes en omgeving 75 2 38 Burgemeester de Raadtsingel en omgeving 50 0 0 Centrum 70 0 0 Geldelozepad en omgeving 185 2 93 Groenmarkt en omgeving 65 1 65 Grote Markt en omgeving 40 0 0 Kalkhaven 10 0 0 Kon. Wilhelminastraat en omgeving 105 1 105 Lombard en omgeving 45 0 0 Nieuwe Haven en omgeving 50 1 50 Rozenhof en omgeving 90 2 45 Wijnstraat en omgeving 50 0 0

Wat valt op?

In heel de Binnenstad zijn 14 speelplekken te vinden. Er springen geen buurten uit waar veel speelplekken te vinden zijn. In meerdere buurten zijn geen speelplekken gesitueerd: Burgemeester de Raadtsingel e.o., Centrum, Grote Markt e.o., Kalkhaven, Lombard e.o. en Wijnstraat e.o. Het gemiddelde aantal kinderen per speelplek in gebied centrum is 67 en in de Binnenstad 69. In de buurten Geldelozepad e.o. en Koningin Wilhelminastraat e.o. moeten de speelplekken plaats bieden voor 93 tot 105 kinderen. Daarmee lijken extra speelplekken in deze buurten nodig.

Gezonde Stad

RECREATIEVE ROUTES

De afbeelding links geeft meeste gebruikte hardlooproutes weer en rechts de ﬁetsroutes (sportﬁets).

CONCLUSIES GEZONDE STAD GEZONDE LEEFOMGEVING

De concentratie van geluidsgevoelige panden in de wijk, met name langs wegen als Wijnstraat, Prinsenstraat, Wilgenbos/Achterhakkers, Korte Parallelweg/Havenstraat, Spuiweg, Stationsweg/Johan de Wittstraat, Singel, Spuiboulevard, Bagijnhof/Visstraat en Steegoversloot benadrukt de noodzaak van maatregelen om de geluidbelasting te verminderen, gezien de potentiële impact op de gezondheid van de bewoners. Het is essentieel dat de gemeente proactief samenwerkt met andere onderhoudsprojecten in de wijk om deze doelstelling te verwezenlijken. Het gebied Centrum schiet wat betreft geluidoverlast met kop en schouder boven andere gebieden in Dordrecht uit, in negatieve zin. Met name in de wijken Binnenstad en Noordﬂank zijn veel locaties aan te wijzen waar de geluidkwaliteit slecht tot zeer slecht is te noemen. Speciale aandacht verdienen de buurten Achterhakkers e.o., Rozenhof e.o. en Burgemeester de Raadtsingel e.o. wat betreft spoorverkeerslawaai, trillingen en vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor (externe veiligheidscontouren). Er liggen zowel opgaven voor huidige functies als potentieel nieuw te ontwikkelen plannen. Wat betreft luchtkwaliteit zijn er geen grote verschillen binnen Dordrecht, maar blijft er een algemene behoefte aan verbetering om de geactualiseerde WHO-advieswaarden te halen. Speciﬁeke focus op de wijk Binnenstad lijkt momenteel niet noodzakelijk.

GEZONDHEID INWONERS Wat valt op?

De wegen in de Binnenstad worden weinig gebruikt door hardlopers en sportﬁetsers. De gehele Noordendijk valt wel op wat betreft hardlooproute.

Op buurtniveau valt op dat Boogjes e.o. en Beverwijcksplein e.o. de meeste uitkeringsgerechtigden hebben, terwijl Lombard e.o. lager scoort. Daarnaast kent Beverwijcksplein e.o. een hoger aandeel WMO-gebruikers en jeugdhulpvragers. Dit patroon is ook zichtbaar in Augustijnenkamp e.o. en Boogjes e.o., waar meer jeugdhulpvragers zijn dan gemiddeld. Schuldhulpverlening ligt in deze buurten rond het stedelijk gemiddelde, met een lichte stijging in Beverwijcksplein e.o. De wijk Binnenstad scoort gemiddeld op eenzaamheid, angst, depressie en ﬁnanciële problemen, maar de buurten Boogjes e.o. en Beverwijcksplein e.o. kennen een hogere mate van eenzaamheid. Boogjes e.o. heeft bovendien meer angst, depressie en ﬁnanciële problemen, terwijl bewoners van Beverwijcksplein e.o. minder controle ervaren over hun leven. Deze buurten hebben ook het hoogste aantal kinderen in GGZ-gezinnen, wat wijst op meer gezinnen met psychische problemen. De wijk Binnenstad scoort hoog op ervaren gezondheid, maar op buurtniveau zien we negatieve uitschieters. Boogjes e.o. en Lombard e.o. hebben het hoogste stressniveau, met Centrum en Augustijnenkamp e.o. iets boven het gemiddelde. Lombard e.o. valt op doordat bewoners hun gezondheid beter beoordelen, terwijl Beverwijcksplein e.o. juist slechter scoort. In Augustijnenkamp e.o. is er een lichte toename van mantelzorgers.

LEEFSTIJL

Gebied Centrum, en daarbinnen de wijk Binnenstad, laat een gemengd beeld zien: hoewel roken en overmatig drinken boven het stedelijk gemiddelde liggen, is er minder overgewicht en sporten inwoners vaker dan in andere delen van de stad. In de buurten Boogjes e.o., Beverwijcksplein e.o.., Centrum en Lombard e.o. komt overmatig drinken en roken het meest voor. Aan de andere kant is ernstig overgewicht in al deze buurten minder prevalent, met Lombard e.o. als opvallendste wijk. Bovendien voldoen meer inwoners aan de bewegingsrichtlijn, en sport men in de meeste wijken wekelijks, met Lombard e.o. ook hier als uitblinker.

OPENBARE RUIMTE DIE UITNODIGT OM TE BEWEGEN (EN TE VERBLIJVEN)

In de buurten Geldelozepad e.o. en Koningin Wilhelminastraat e.o. moet een groot aantal kinderen gebruik maken van de enkele aanwezige speelplekken. Extra speelplekken lijken nodig in deze buurten.

Binnenstad

Gezonde Stad

DOEL: TOEKOMSTBESTENDIGE ECONOMIE

WIJK: BINNENSTAD Binnenstad

Toekomstbestendige Economie

BEDRIJVIGHEID

AANTAL WERKNEMERS PER BEDRIJF

AANTAL BEDRIJVEN (NAAR BRANCHE) 100%

248.725

1.370

362.260

2.370

275

125

165

90%

80%

60 370

205

255 70

70%

60%

519.465

3.005

555 245

50%

184.765 40%

172.250

300

1.095 225 85

1.135 160

391.415

115

Onderwerp Bedrijfsvestigingen, SBI 2008|Bedrijfsvestigingen naar activiteit|H+J Vervoer, informatie en communicatie Onderwerp Bedrijfsvestigingen, SBI 2008|Bedrijfsvestigingen naar activiteit|G+I Handel en horeca

170 570

20%

150 175

10%

316.395 79.965

Nederland

Wat valt op?

2.470 195 95 Dordrecht

130 5

235 5

Wijk 01 Wijk 02 Wijk 05 Het Binnenstad Noordflank Reeland

Onderwerp Bedrijfsvestigingen, SBI 2008|Bedrijfsvestigingen naar activiteit|M-N Zakelijke dienstverlening Onderwerp Bedrijfsvestigingen, SBI 2008|Bedrijfsvestigingen naar activiteit|K-L Financiële diensten, onroerend goed

100

2.455

Onderwerp Bedrijfsvestigingen, SBI 2008|Bedrijfsvestigingen naar activiteit|O-Q Overheid, onderwijs en zorg

30%

Onderwerp Bedrijfsvestigingen, SBI 2008|Bedrijfsvestigingen naar activiteit|R-U Cultuur, recreatie, overige diensten

Onderwerp Bedrijfsvestigingen, SBI 2008|Bedrijfsvestigingen naar activiteit|B-F Nijverheid en energie Onderwerp Bedrijfsvestigingen, SBI 2008|Bedrijfsvestigingen naar activiteit|A Landbouw, bosbouw en visserij

Wijk 06 Staart

In de wijk Binnenstad waren in 2022 in totaal 2355 ondernemingen geregistreerd. In heel Dordrecht waren dat er 14.000 in 2022. Dus ongeveer 16,8 procent daarvan is gevestigd in de Binnenstad. Ter vergelijking, binnen de Westelijke Dordtse Oever zijn 1365 gevestigd en in Stadspolders 1510. De andere woonwijken binnen Gebied Centrum laten een ander beeld zien als de Binnenstad: Noordﬂank 1040, Reeland 1300 en de Staart 525. Tussen 2021 en 2022 is het aantal bedrijven met 190 gestegen. Stadsbreed is ook een groei te zien (+1215). De procentuele groei in de Binnenstad is kleiner dan de andere wijken in Gebied Centrum: Binnenstad +8,8%, Noordﬂank +11,8%, Reeland +10,2% en De Staart +15,4%. De meeste bedrijven zijn gevestigd in de buurt Centrum (400). Binnen de Binnenstad zijn de meeste bedrijven actief in de branches ‘handel en horeca’ en ‘zakelijke dienstverlening’. In heel Dordrecht zijn de branches ‘zakelijke dienstverlening’ en ‘nijverheid & energie’ het meest vertegenwoordigd. Landelijk voeren de branches ‘zakelijke dienstverlening’, gevolgd door ‘handel & horeca’ de boventoon.

Wat valt op?

61 bedrijven in de wijk Binnenstad hebben meer dan 20 werknemers. 11 bedrijven hebben zelfs meer dan 100 werknemers (zoals gemeente Dordrecht, Rabobank, Springer Nature, EGM Architecten, Intersafe Netherlands). Buurt Achterhakkers heeft meeste grote bedrijven (5).

ZZP-ERS Verdeling werkenden en zelfstandigen (CBS 2021) Gebied Percentage Werknemers Percentage Zelfstandigen Nederland 83% 17% Dordrecht 86% 14% Gebied Centrum 84% 16% Binnenstad 80% 20% Noordﬂank 82% 18% Het Reeland 85% 15% Staart 89% 11% Bron: cbs.nl

Wat valt op?

Binnen de wijk Binnenstad zijn meer zelfstandigen dan gemiddeld in Dordrecht en Nederland. De buurt Wijnstraat e.o. springt er uit wat betreft aantal zelfstandigen (35%).

Binnenstad

Toekomstbestendige Economie

DETAILHANDEL, HORECA, KANTOREN EN BEDRIJVENTERREINEN

Motieven Bezoek Winkelcentrum

KOOPSTROMENONDERZOEK WINKELCENTRA 2021 Kenschets • • • • • •

Totaal aantal m2 detailhandel in het Centrum van Dordrecht: 73.500, 764 verkooppunten 10.200 m2 dagelijks, 67 verkooppunten 39.800 m2 recreatief, 206 verkooppunten (recreatief = mode, huishoudelijk, sport- en spel, media en hobby) 11.100 m2 doelgericht, 80 verkooppunten (doelgericht = elektronica, woninginrichting, doe-het-zelf, tuinartikelen en planten) 151 verkooppunten horeca 12.500 m2 leegstand, 90 verkooppunt

• •

Zorgt voor ca 3.130 banen, merendeel in horeca en recreatieve branche Detailhandel samen heeft omzet van 188,5 miljoen in een jaar, waarvan 106,4 miljoen voor recreatieve bestedingen. Dat resulteert in een marktaandeel van ca. 79,7% binnen totale gemeente Dordrecht wat betreft recreatief. 94% van bezoekers bezoekt kledingwinkel, 40% schoenenwinkel en 20% café, bar of terras

•

In vergelijking winkelcentrum Sterrenburg • • • •

Omzet 55,6 mln. (marktaandeel van 16%) 48 verkooppunten, 8200 m2 3 verkooppunt staan leeg (300 m2) Meer dan 500 banen

In vergelijking met centrum Leiden • • • •

Omzet 286,6 mln. 1.068 verkooppunten, 80.600 m2 71 verkooppunten staan leeg (10.300 m2) Meer dan 5600 banen

Bezoekgedrag

Waardering

Wat valt op?

Het winkelgebied Centrum Dordrecht heeft enerzijds een lokaal karakter wat betreft de dagelijkse bestedingen en anderzijds een redelijk regionaal karakter. 42% van de recreatieve bestedingen komt van buiten Dordrecht, met name vanuit de regio Drechtsteden. Het Centrum scoort goed wat betreft bereikbaarheid per ﬁets en OV en de aanwezige horeca. En minder op aanwezigheid groen en faciliteiten. Men bezoekt het winkelgebied in het centrum van Dordrecht met name omdat er bepaalde winkels te vinden zijn, dichtbij huis is en de omvang van het winkelaanbod. Ongeveer 37% van de bezoekers gebruikt de auto om naar het centrum te gaan. En nog eens 37% met de ﬁets (19% te voet en 7% met OV). Een bezoek aan het winkelgebied in het centrum duurt gemiddeld tussen een half uur en twee uur. Naast het grote winkelgebied centrum zijn er binnen de wijk Binnenstad nog enkele ‘wijkwinkelcentra’ te vinden, namelijk Maasplaza en Grote Markt. Beide winkelgebieden hebben met name een lokaal karakter, maar kunnen ook rekenen op passanten zoals werknemers van nabijgelegen ondernemingen. Binnenstad

Toekomstbestendige Economie

KANTORENMARKT

BELEID Horeca

De meeste kantoren in het centrum van Dordrecht bevinden zich in de 19e eeuwse schil van de binnenstad, gesitueerd tussen het NS station en de historische centrum. De Burgemeester de Raadtsingel laat zich kenmerken met onder meer relatief nieuwe kantoorgebouwen zoals een HNK afgewisseld met kantoorvilla’s. De gebruikers zijn vooral lokaal en regionaal georiënteerde dienstverleners. In gebied centrum is de vraag naar kantoorruimte zeer hoog, wat zorgt voor een krappere markt. Van de 27 transacties die in Dordrecht plaatsvonden in 2022, vonden er 20 plaats in het centrum. Daardoor was de opname van kantoorruimte in 2022 bijna even groot als het aanbod van kantoorruimte in december 2022. Dit laat de krapte in het centrum zien. Het centrum van Dordrecht kent een leegstandspercentage van 3% en ligt daarmee onder het regionale gemiddelde en onder frictieleegstand (5% + 2%-punt marktruimte). Daardoor kan de vraag naar kantoorruimte niet altijd direct worden beantwoord, waardoor het van belang is te voorzien in passend beschikbaar aanbod, zodat opname kan plaatsvinden. Bronnen: Trendrapportage Kantorenmarkt Zuid-Holland – april 2023; provincie Zuid-Holland (uitgevoerd door Cushman & Wakeﬁeld) en Sprekende Cijfers Kantorenmarkt Rotterdam en Dordrecht 2023; Dynamis Research & Consultancy

Deelgebied 1 Scheffersplein en omgeving 2 Houttuinen, Blauwpoortsplein en omgeving 3 Groothoofd 4 Merwedekade 5 Statenplein/Nieuwstraat/Hofkwartier 6 7 8 9 10 11 12 13

Visbrug Roobrug Spuibrug, Soetgensbrug en Johan de Wittstraatbrug Vriesebrug Waterkant tussen J. de Wittbrug en Achterom Voorstraat Noord tot een Nieuwbrug NS/Stationsweg/Rode loper Lijnbaan - Energiehuis

Ontwikkelrichting Versterken dag- en avondhoreca, eventueel nachthoreca Versterken dag-, avond- en nachthoreca Versterken dag- en avondhoreca Consolideren met kwaliteitsimpuls Statenplein/Nieuwstraat: versterken dag- en avondhoreca Hofkwartier: consolideren Versterken dag- en avondhoreca Versterken dag horeca Versterken dag horeca Versterken dag- en avondhoreca Versterken dag- en avondhoreca Consolideren Versterken dag horeca Versterken dag- en avondhoreca

Wat valt op?

De algemene beleidslijn voor horeca in het centrum is dat we ontwikkelmogelijkheden zien voor nieuwe horeca in de meeste deelgebieden, maar gaan behoudend om met nieuwe horeca buiten die gebieden. Er zijn verschillende bestaande deelgebieden aangewezen en enkele nieuwe gebieden.

Binnenstad

Toekomstbestendige Economie

Achtergrond

Horecaconcentratiegebieden

Zo’n concentratiegebied is gericht op het uitgaansleven en het gebruik van terrassen en onderwerpen als sfeer, gezelligheid, aantrekkingskracht, zijn van belang. Voor zover de horecagelegenheid in of directe nabijheid van het kernwinkelgebied ligt, is het van belang dat deze ook overdag is geopend.

Horecaschakelpunten

Dit zijn locaties die van betekenis zijn voor de ruimtelijke structuur van de binnenstad, zoals die door de bezoeker beleefd wordt. Het zijn verbindingspunten die, mits aantrekkelijk ontwikkeld, helpen om loopstromen te leiden en te verleiden. Horeca, en met name een terras, kan dit soort schakelpunten versterken.

Binnenstad

Toekomstbestendige Economie

(ONBENUT) ARBEIDSPOTENTIEEL

AANTAL INWONERS TUSSEN 18 EN 67

OPLEIDINGSNIVEAU

Dordrecht Binnenstad

Dordrecht

30%

Gebied Centrum

27%

Wijk 01 Binnenstad

43%

19%

Augustijnenkamp en omgeving

13%

Beverwijcksplein en omgeving

15%

43%

27% 43%

41%

20%

43%

37%

Centrum

20%

39%

41%

Lombard en omgeving

19%

43%

38%

Opleiding: Laag

20%

40%

Opleiding: Middel

60%

80%

Dordrecht Gebied Centrum Wijk 01 Binnenstad Augustijnenkamp en omgeving Beverwijcksplein en omgeving Boogjes en omgeving Centrum Lombard en omgeving

100%

Opleiding: Hoog

Wat valt op? •

• •

In de wijk Binnenstad ligt het percentage inwoners met een laag opleidingsniveau met 19% fors lager dan het Dordts gemiddelde (30%), terwijl het percentage inwoners met een hoger opleidingsniveau hoger ligt (43% in Binnenstad en 27% gemiddeld in Dordrecht). Dit zien we ook terug in de vier geselecteerde buurten, waarbij Augustijnenkamp e.o. het hoogste percentage (60%) inwoners met een hoog opleidingsniveau heeft. Er lijkt een omgekeerd verband te bestaan tussen laag en hoog opleidingsniveau; naarmate het percentage hoogopgeleide mensen toeneemt in een gebied, daalt het percentage mensen met een laag opleidingsniveau. Het aandeel inwoners met een middelbaar opleidingsniveau blijft relatief gelijk.

VOORTIJDIGE SCHOOLVERLATERS (WIJKNIVEAU) 2020 2021

Dordrecht 3,4% 3,3%

• • •

•

18 T/M 30 ZONDER STARTKWALIFICATIE 2020 2021

Dordrecht 15,3% 15,5%

Binnenstad 9,0% 9,0%

Percentage 0,77% 0,91% 0,96% 0,00% 1,72% 1,15% 1,90% 0,00%

Het percentage mensen in de WW ligt in Binnenstad net iets boven het stedelijk gemiddelde. De buurten Beverwijcksplein e.o., Boogjes e.o. en Centrum scoren fors boven het stedelijk gemiddelde. Voor de buurten Augustijnenkamp e.o. en Lombard e.o. geeft deze dataset 0% aan. Dit komt omdat er minder dan 10 inwoners zijn die in de WW zitten. Volgens de AVG mogen we in deze data geen aantallen weergeven die kleiner zijn dan 10. Het zal dus geen 0 zijn, maar in ieder geval minder dan 10.

BIJSTAND

Binnenstad 4,6% 4,0%

Een voortijdig schoolverlater is een jongere die tussen de 12 en 23 jaar is; niet staat ingeschreven op een school; geen startkwaliﬁcatie heeft (een diploma havo, vwo, mbo-niveau 2 of hoger); niet uit het praktijkonderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs komt. Uit deze data blijkt dat het aantal voortijdige schoolverlaters in Binnenstad boven het Dordts gemiddelde ligt, maar is afgenomen in de periode tussen 2020 en 2021.

Aantal WW 930 320 100 0 10 10 20 0

Wat valt op?

Dordrecht Gebied Centrum Wijk 01 Binnenstad Augustijnenkamp en omgeving Beverwijcksplein en omgeving Boogjes en omgeving Centrum Lombard en omgeving

Wat valt op? •

Binnenstad heeft een hoger percentage inwoners tussen de 18 en 67 jaar in vergelijking met het stedelijk gemiddelde. Deze leeftijdscategorie vertegenwoordigt doorgaans het grootste arbeidspotentieel in een gemeenschap.

60%

Boogjes en omgeving

•

33%

39%

% Totaal 65,2% 72,7%

Wat valt op?

27%

40%

Inwoners 18 t/m 67 79.230 7.580

Aantal Bijstand 3670 1050 290 20 30 60 30 10

Percentage 3,02% 2,98% 2,78% 5,06% 5,17% 6,90% 2,84% 1,87%

Wat valt op? •

•

Opvallend in deze data is de variantie in het aantal mensen in de bijstand binnen Binnenstad. Terwijl het wijkgemiddelde van Binnenstad onder het stedelijk gemiddelde ligt, vertonen de buurten Augustijnenkamp e.o. (5,06%), Beverwijcksplein e.o. (5,17%) en Boogjes e.o. (6,90%) een aanzienlijk hoger percentage mensen in de bijstand. De buurt Lombard e.o. heeft met 1,87% een relatief laag percentage mensen in de bijstand.

Wat valt op? •

•

De kwaliﬁcatieplicht is bedoeld om schooluitval tegen te gaan en kansen op een baan te vergroten. De kwaliﬁcatieplicht houdt in dat leerlingen van 16 tot 18 jaar verplicht zijn onderwijs te volgen als zij geen diploma havo, vwo, mbo-niveau 2 of hoger hebben. Jongeren zonder startkwaliﬁcatie voldoen niet aan deze plicht. Uit de data blijkt dat het percentage jongeren zonder startkwaliﬁcatie in de wijk Binnenstad met 9% aanzienlijk lager ligt dan het stedelijk gemiddelde van 15,5%. Bovendien is dit percentage gelijk gebleven in de periode tussen 2020 en 2021.Dit wijst op een relatief gunstige situatie in de wijk in vergelijking met de stad als geheel.

Binnenstad

Toekomstbestendige Economie

PERCENTAGE WERKENDEN Dordrecht Gebied Centrum Wijk 01 Binnenstad Augustijnenkamp en omgeving Beverwijcksplein en omgeving Boogjes en omgeving Centrum Lombard en omgeving

INKOMEN

Werkenden

Werklozen

67% 68% 71% 69% 65% 71% 71% 80%

33% 33% 29% 31% 35% 29% 29% 20%

GEMIDDELD INKOMEN PER INWONER Dordrecht

€ 28.100

Gebied Centrum

€ 29.575

Wijk 01 Binnenstad

€ 36.000

Augustijnenkamp en omgeving

€ 32.100

Beverwijcksplein en omgeving

€ 30.500

Boogjes en omgeving

€ 30.100

Centrum

€ 33.700

Lombard en omgeving

€ 33.700

Wat valt op? • • •

De arbeidsparticipatie ligt in Binnenstad met 71% hoger dan het stedelijk gemiddelde. De buurt Beverwijcksplein e.o. heeft een lager arbeidsparticipatiepercentage (65%) en een hoger werkeloosheidspercentage (35%). De buurt Lombard e.o, heeft een zeer hoge arbeidsparticipatie (80%) en een zeer laag werkloosheidspercentage (20%).

€0

€ 5.000

€ 10.000

€ 15.000

€ 20.000

€ 25.000

€ 30.000

€ 35.000

€ 40.000

Wat valt op? • •

In de wijk Binnenstad ligt het gemiddeld inkomen per inwoner fors hoger dan zowel het stedelijk gemiddelde (+7.900 euro) als het gemiddelde van Gebied Centrum (+6.425 euro). In de geselecteerde buurten ligt het gemiddelde inkomen aanzienlijk hoger dan het stedelijk gemiddelde, maar onder het gemiddelde van Gebied Centrum. De buurten Boogjes e.o. en Beverwijcksplein e.o. hebben het laagste gemiddelde inkomen van Binnenstad (respectievelijk -5.900 euro en -5.500 euro).

PERCENTAGES LAAG INKOMEN EN SOCIAAL MINIMUM 15,0% 10,0% 5,0% 0,0% -5,0% -10,0%

Laag Inkomen

Onder sociaal minimum

110% van sociaal minimum

120% van sociaal minimum

Gebied Centrum

0,4%

0,5% -1,6%

Wijk 01 Binnenstad

-0,2%

-0,6%

-1,1%

Augustijnenkamp en omgeving

1,7%

0,9%

1,0%

1,3%

Beverwijcksplein en omgeving

4,9%

8,8%

10,8%

Boogjes en omgeving

3,8%

2,6%

3,9%

5,2%

Centrum

0,7%

1,6%

1,0%

0,8%

Lombard en omgeving

-2,0%

-4,0%

-5,9%

-7,1%

Wat valt op? • •

Binnenstad

In de wijk Binnenstad ligt het percentage inwoners met een laag inkomen of een inkomen onder het sociaal minimum lager dan het stedelijk gemiddelde. Het percentage inwoners met een laag inkomen of een inkomen onder het sociaal minimum ligt hoger dan het stedelijk gemiddelde in Beverwijcksplein e.o., Boogjes e.o. en Centrum.

Toekomstbestendige Economie

ONDERWIJS

CONCLUSIES

ONDERWIJSACHTERSTANDEN

BEDRIJVIGHEID

Te verwachten onderwijsachterstanden peuters & basisschoolleerlingen met een verhoogd risico op een onderwijsachterstand Gebied Nederland: Dordrecht: Binnenstad: Noordﬂank: Het Reeland: Stadspolders:

Percentage 15% 22% 13% 27% 16% 38%

Wat valt op?

In de wijk Binnenstad zijn 2 scholen meegenomen in het onderzoek naar te verwachten onderwijsachterstanden. Totaal in Dordrecht 35. Een daarvan scoort gemiddeld op te verwachte onderwijsachterstanden: Statenschool (plek 16). De andere school, De Horizon (plek 27), heeft slechts een kleine verwachting op achterstand.

NIVEAU VAN UITSTROOMPROFIEL

Het gemiddeld eindadvies is een centrummaat om de resultaten tussen wijken te kunnen vergelijken. Het gemiddelde is berekend op basis van de volgende indeling: 10 = vwo, 9 = havo/vwo, 8 = havo, 7 = vmbo gt/havo, 6 = vmbo gt, 5 = vmbo kb/vmbo gt, 4 = vmbo kb, 3 = vmbo bb/vmbo kb, 2 = vmbo bb en 1 = pro. Gebied Nederland: Dordrecht: Binnenstad: Noordﬂank: Het Reeland: Stadspolders:

Wat valt op?

Score 6,78 6,63 7,42 6,55 6,70 6,73

Het onderwijs in de wijk Binnenstad scoort hoog vergeleken met landelijk en Dordts cijfer wat betreft niveau van uitstroomproﬁel. De score op te verwachte onderwijsachterstand in Binnenstad is lager dan het Dordts gemiddelde en ongeveer gelijk aan de landelijke score.

Binnenstad

Wat betreft bedrijvigheid scoort de wijk Binnenstad zeer hoog. Een groot deel van de bedrijven in Dordrecht is gevestigd in deze wijk (ca 17%). De meeste bedrijven zijn gevestigd in de buurt centrum. In de buurt Achterhakkers zijn meerdere bedrijven gevestigd die meer dan 100 werknemers hebben. Het winkelgebied in de Binnenstad zorgt voor meer dan 3130 banen in ongeveer 764 verkooppunten. 90 verkooppunten stonden leeg. Het winkelcentrum scoort vergeleken met andere centra minder op aanwezigheid groen en faciliteiten. Binnen de Binnenstad zijn de meeste bedrijven actief in de branches ‘handel en horeca’ en ‘zakelijke dienstverlening’. Het centrum van Dordrecht kent een laag leegstandspercentage van 3%. Daardoor kan de vraag naar kantoorruimte niet altijd direct worden beantwoord, waardoor het van belang is te voorzien in passend beschikbaar aanbod, zodat opname kan plaatsvinden. In de Horecanota zijn 3 nieuwe horecagebieden aangewezen in de Binnenstad: Waterkant tussen J. de Wittbrug - Achterom, Voorstraat Noord tot Nieuwbrug en NS/Stationsweg/Rode loper. In de wijk Binnenstad zijn meer zelfstandigen dan gemiddeld in Dordrecht en Nederland. De buurt Wijnstraat e.o. springt er uit wat betreft aantal zelfstandigen (35%).

(ONBENUT) ARBEIDSPOTENTIEEL

In de wijk Binnenstad is het percentage laagopgeleiden aanzienlijk lager dan het stedelijk gemiddelde van Dordrecht, terwijl het aandeel hoogopgeleiden juist hoger is. De buurt Augustijnenkamp e.o. heeft zelfs 60% hoogopgeleiden. Tegelijkertijd ligt het aantal voortijdige schoolverlaters in Binnenstad boven het Dordtse gemiddelde, maar is dit percentage gedaald tussen 2020 en 2021. Het percentage jongeren zonder startkwaliﬁcatie is met 9% dan weer lager dan het stedelijk gemiddelde (15,5%). De wijk Binnenstad heeft een groot arbeidspotentieel met 72,7% inwoners tussen 18 en 67 jaar. De werkloosheid en bijstandsniveaus variëren per buurt, met Boogjes e.o. relatief hoog in de bijstand. De arbeidsparticipatie in Binnenstad is hoger dan het Dordtse gemiddelde, met de buurt Lombard e.o. als uitschieter (80% werkenden).

INKOMEN

In de wijk Binnenstad ligt het gemiddeld inkomen per inwoner fors hoger dan zowel het stedelijk gemiddelde (+7.900 euro) als het gemiddelde van Gebied Centrum (+6.425 euro). De wijk telt verder minder inwoners met lage inkomens of inkomens onder het sociaal minimum. In de geselecteerde buurten ligt het gemiddelde inkomen aanzienlijk hoger dan het stedelijk gemiddelde, maar onder het gemiddelde van Gebied Centrum. De buurten Boogjes e.o. en Beverwijcksplein e.o. hebben het laagste gemiddelde inkomen van Binnenstad.

ONDERWIJS

Het onderwijs in de wijk Binnenstad scoort hoog vergeleken met landelijk en Dordts cijfer wat betreft niveau van uitstroomproﬁel. De score op te verwachte onderwijsachterstand in de binnenstad is lager dan het Dordts gemiddelde en ongeveer gelijk aan de landelijke score. De Statenschool behoeft net iets meer aandacht in deze wijk (gemiddelde score op kans op onderwijsachterstand).

Toekomstbestendige Economie

DOEL: KLIMAATBESTENDIGE STAD

WIJK: BINNENSTAD Binnenstad

Klimaatbestendige Stad

ALGEMEEN

Dordrecht werkt al vele jaren aan een klimaatbestendige stad. En aan het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving. De klimaatambitie van Dordrecht is om een groene, levendige stad te zijn. Een stad waar bewoners zijn voorbereid op een extremer klimaat en een hogere zeespiegel. Dit doen we door meer groen en blauw toe te voegen aan de stad. En door te kijken hoe we het aanwezige groen en blauw beter kunnen benutten en met elkaar kunnen verbinden. En dat in de volle breedte: van stadsparken tot geveltuinen. Variërend van getijdeparken tot individuele maatregelen tegen wateroverlast en overstromingen.

Binnenstad

Klimaatbestendige Stad

GROEN/BLAUW DORDRECHT

Wat valt op? •

•

Binnenstad

De wijk wordt in het noordwesten duidelijk begrensd door blauw/water (Oude Maas), terwijl in de wijk zelf ook veel waterstructuren aanwezig lijken te zijn (bijvoorbeeld in de omgeving van de Nieuwe Haven, de Voorstraat en de Spuiboulevard). Aanwezige groenstructuren zijn echter voornamelijk beperkt tot “buiten de kern”. Hier wordt de wijk grotendeels wel omgeven door groenstroken (bijvoorbeeld langs het spoor en langs de Spuiboulevard). Park Merwestein en Weizigtpark zijn duidelijke groenstructuren die buiten de grenzen van de wijk vallen, maar via de Vrieseweg en Stationsweg respectievelijk wel in verbinding staan met de wijk. Klimaatbestendige Stad

GROEN/BLAUW DORDRECHT

Wat valt op? •

•

In/om de wijk Binnenstad is er een waterkraan te vinden. “Dat leidt tot een betere waterkwaliteit in sloten en vijvers. Tegelijk kan bij hevige regenval het water uit de wijken sneller wegstromen naar de polder (Groen Blauw Dordrecht)”. Verder lijkt er een voorstel voor extra waterbindingen aanwezig (maar de exacte locatie hiervan is moeilijk te bepalen). De herinrichting van de Spuiboulevard biedt kansen om de klimaatbestendigheid van dit gebied te verbeteren.

Het klimaat verandert in Nederland. De gemiddelde temperatuur stijgt, de hoeveelheid en de intensiteit van neerslag zijn toegenomen en perioden van droogte en hitte komen vaker voor. In 2030 is Dordrecht bestand tegen de (nadelige) effecten van de klimaatverandering. Dit wordt bereikt door een drietal onderdelen. 1. Robuuste, groenblauwe structuren te versterken. De vier groenblauwe hoofdstructuren (De Urbanisten. (2020, februari). Groenblauw Eiland van Dordrecht, beknopte ruimtelijke visie.) worden behouden, beschermt en versterkt. Dit zijn: • Het Getijdenlandschap dat de rijke randen van het Eiland vormt; • De Dordtwijkzone die opnieuw wordt uitgevonden als centraal park en klimaatbuffer; • De historische Dijklinten waaruit het eiland in ringen is opgebouwd; • Het Killenlandschap dat vooral zichtbaar is als grillige (binnendijkse) waterlopen. 2. Klimaatbestendig inrichten en beheren onderdeel te maken van het gemeentelijk beleid en handelen. Robuuste- en kleinschalige structuren tot aan de voordeur, van hoge kwaliteit, zorgen samen voor: • Voldoende bergingsruimte in de groenstructuren en watersystemen om wateroverlast door piekbuien te voorkomen. • De juiste soortkeuze, standplaats en diversiteit in het groen om bestand te zijn tegen (extreme) hitte en droogte.

• De juiste inrichting, beheer en stabiliteit in het ecosysteem (gezonde biodiversiteit) in het water om de waterkwaliteit in tijden van (extreme) hitte en droogte op peil te houden. • Voldoende schaduw en verkoeling om mens en dier comfortabel door de stad te leiden, zonder daarbij overlast of gezondheidsklachten te ervaren door (extreme) hitte. • Duurzame kwaliteit wordt daarnaast bereikt door circulariteit (hergebruik) toe te passen in inrichting en beheer. Ontstaan van afvalstromen wordt zoveel mogelijk voorkomen om het milieu niet onnodig te belasten. 3. Inwoners te stimuleren tot vergroening.

Binnenstad

Klimaatbestendige Stad

HITTE

GROENSTRUCTUREN Groen binnen openbare ruimte

Groen op eigen terrein

Boom per buurt

Grijs per buurt

Wat valt op? •

•

Over het algemeen lijkt de wijk beperkt groen. Er vallen duidelijk grote gaten in de groenstructuren, met name in de “kern” van de wijk, waar zich bijvoorbeeld ook het winkelgebied bevindt (buurt Centrum, bijvoorbeeld Statenplein). Duidelijke groenstructuur is echter aanwezig langs het verlengde van de Kalkhaven (onder andere langs Spuiboulevard en Vest). Hoewel “groen op eigen terrein” nog redelijk goed lijkt te scoren, lijkt groen in de openbare ruimte/ grijs per buurt/ boom per buurt overwegend laag – grote aaneengesloten gebieden in een lage categorie (ook vergeleken met andere wijken in Centrum).

Binnenstad

Klimaatbestendige Stad

TOTAALSCORE 3-30-300

REGEL 30

Wat valt op? •

•

Voor de 3-30-300 regel, lijkt de wijk Binnenstad overwegend beperkt te scoren (ook vergeleken met andere wijken in Centrum). In het algemeen zijn de scores veelal onvoldoende of net voldoende. Met name het kernwinkelgebied valt op als groot gebied met lage scores. Verder van de kern af (richting het spoor) lijken de scores beter te worden. Wanneer de focus op de 30-regel speciﬁek ligt, lijkt de wijk wederom slecht te scoren met veel onvoldoendes. Van noordwest naar zuidoost (ofwel: van de oevers van de Oude Maas naar het spoor) worden de scores beter, maar nog steeds beperkt (krappe voldoendes).

Binnenstad

Klimaatbestendige Stad

HITTE – MEEST URGENT

SOCIALE KWETSBAARHEID HITTE

Wat valt op?

•

Verspreid over de gehele wijk zijn er plekken te vinden met hittestress (overeenkomstig met de zeer beperkte aanwezigheid van groen). De uiterste randen van de wijk aan de Oude Maas zijn hierop veelal een uitzondering, hier is amper sprake van meest urgente hittestress (terwijl dit aan de binnenoevers (bijvoorbeeld Spuiboulevard) nog wel veelvuldig het geval is).

Binnenstad

•

Hoewel de gebieden met hoge broosheid en hoge minima allemaal buiten de grenzen van de wijk vallen, zijn er wel gebieden met of hoge broosheid of hoge minima: kernwinkelgebied – Buurt Centrum (hoge minima), Boogjes en omgeving (hoge minima), Grote Markt en omgeving (hoge broosheid), Beverwijcksplein en omgeving (hoge broosheid). In deze gebieden zijn mensen extra kwetsbaar voor hitte.

Klimaatbestendige Stad

WATER PER BUURT

Wat valt op? •

Over het algemeen maakt de wijk Binnenstad een overwegend blauwe indruk. Niet verrassend is de score in de gebieden rond de oevers van de Oude Maas hoog. Verder “landinwaarts” (of, richting het spoor) worden deze scores echter steeds lager naarmate ook het binnenwater (bijvoorbeeld langs de Spuiboulevard) verdwijnt.

Binnenstad

Klimaatbestendige Stad

WATER TEKORT OF OVERSCHOT

DROOGTE (MEEST URGENTE PLEKKEN)

GEMIDDELD LAAGSTE GRONDWATERSTAND (GLG)

Wat valt op? Wat valt op? •

De gemiddelde laagste grondwaterstand is (ook vergeleken met andere wijken in Centrum) overwegend aan de lage kant. Met name het “kerngebied” (direct aan de oevers van de Oude Maas en het winkelgebied) valt op.

Binnenstad

•

Er is een groot aaneengesloten gebied, uitgestrekt vanaf de oevers van de Oude Maas tot omgeving Voorstraat, dat last heeft van urgente droogte. Maar dit speelt bijvoorbeeld ook bij de Vest en de Kalkhaven.

Klimaatbestendige Stad

RISICO PAALROT

BODEMDALING 2020-2050 Wat valt op?

Wat valt op?

• In het kerngebied aan de oevers van de Oude Maas (Nieuwe haven en omgeving, Groenmarkt en omgeving, Grote Markt en omgeving, Wijnstraat en omgeving) lijkt het risico op paalrot zeer hoog. • In het kernwinkelgebied (buurt Centrum) lijkt het risico op paalrot ook hoog.

• Er is op verschillende plekken sprake van beperkte bodemdaling (dit geldt voor alle wijken in Centrum en de wijk Binnenstad lijkt dus niet speciﬁek op te vallen).

ONDIEPE FUNDERING Wat valt op? • In het algemeen (en vergeleken met andere wijken binnen Centrum) lijkt er relatief veel sprake te zijn van ondiepe fundering. Het gebied bij het spoor (Burgemeester de Raadtsingel en omgeving) en Geldelozepad en omgeving vallen hier het meest op met hoge waardes, maar verspreid over de wijk zijn er verschillende andere buurten met relatief hoge waardes.

Binnenstad

BODEMDALING DOOR OPHOGING Wat valt op? • Er lijkt, vergeleken met andere buurten binnen Centrum, weinig sprake te zijn van bodemdaling door ophoging. • Het gebied richting het spoor (Burgemeester de Raadtsingel en omgeving, Kon. Wilhelminastraat en omgeving, Beverwijcksplein en omgeving, Geldelozepad en omgeving etc.) valt echter negatief op (met “matige” bodemdaling).

Klimaatbestendige Stad

WATERDIEPTE BIJ INTENSE NEERSLAG

STEDELIJKE INFILTRATIE KANSEN

Wat valt op? •

De stedelijke inﬁltratiekansen lijken, ook vergeleken met andere wijken in Centrum, groot.

GEMIDDELD HOOGSTE GRONDWATERSTAND (GHG)

Wat valt op? •

Er zijn een tweetal probleemlocaties aangemerkt met betrekking tot waterdiepte bij intense neerslag - (de omgeving bij het Augustijnenkamp bij het winkelgebied en het gebied rondom de Spuiweg.

Wat valt op? •

Binnenstad

De gemiddelde hoogste grondwaterstanden lijken in de wijk Binnenstad overwegend laag (met name het “kerngebied” langs de oevers van de Oude Maas en het winkelgebied lijkt slecht te scoren). Richting het spoort lijken de scores gemiddelder te worden. Deze gebieden komen veelal overeen met de slechte scores op gemiddeld laagste grondwaterstanden.

Klimaatbestendige Stad

BEGAANBAARHEID WEGEN BIJ INTENSE NEERSLAG

WATERHOOGTE GEVELS BIJ INTENSE NEERSLAG

Wat valt op?

•

Een groot gedeelte van de wegen is onbegaanbaar bij extreme neerslag. Deze straten zijn voor een groot gedeelte geconcentreerd in het kern winkelgebied (buurt Centrum) en bij de Spuiweg.

Binnenstad

• •

Voor opvallend veel huizen is er geen informatie beschikbaar. Op een aantal locaties (een relatief groot aantal vergeleken met andere wijken in Centrum) lijkt er sprake te zijn van groot risico. Het gaat hierbij veelal om het gebied bij Augustijnenkamp, winkelgebied (Centrum), Maasplaza, en Spuiweg

Klimaatbestendige Stad

CONCLUSIES

Over het algemeen lijkt de wijk Binnenstad een waterrijk gebied te zijn: de wijk wordt in het noordwesten volledig begrensd door de Oude Maas, terwijl ook binnen de wijk verschillende waterstructuren aanwezig zijn (bijvoorbeeld in de omgeving van de Nieuwe Haven, de Voorstraat en de Spuiboulevard). Groenstructuren lijken echter voornamelijk beperkt tot aan (o.a. langs de Spuiboulevard) en over (o.a. Weizigtpark en Park Merwestein) de randen van de wijk. Verder lijkt de aanwezigheid van groen beperkt (o.a. omgeving Nieuwe Haven) en vallen in de aanwezigheid van groen grote gaten (bijvoorbeeld in de buurt Centrum, in de omgeving van het winkelgebied). De wijk scoort op de 3-30-300 regel dan ook overwegend beperkt.

HITTE

Overeenkomstig met de beperkte aanwezigheid van groen is er verspreid over de gehele wijk sprake van hittestress. De uiterste randen van de wijk - de directe oevers van de Oude Maas - lijken hierop veelal de enige uitzondering te zijn. Bovendien lijkt er in meerdere buurten met hittestress ook sprake van sociale kwetsbaarheid te zijn (hoge broosheid in omgeving Grote Markt en Beverwijcksplein, hoge minima in omgeving Centrum – kernwinkelgebied en Boogjes). In deze gebieden zijn mensen extra kwetsbaar voor hitte.

WATERTEKORT EN OVERSCHOT

In de wijk lijkt er sprake te zijn van watertekort/droogte én wateroverlast. Een duidelijk aandachtspunt, gezien de buitendijkse ligging van de wijk. Enerzijds zijn er een tweetal wateroverlastlocaties aangemerkt (in omgeving Augustijnenkamp en bij de Spuiweg) en is een aanzienlijk gedeelte van de wegen onbegaanbaar bij extreme neerslag (geconcentreerd in omgeving Centrum – kernwinkelgebied en bij de Spuiweg). Daarnaast is er op een relatief groot aantal locaties groot risico op hoog water aan gevels (omgeving Augustijnenkamp, Centrum – kernwinkelgebied, Maasplaza en Spuiweg). Anderzijds lijkt een ﬂink aaneengesloten gebied, uitgestrekt vanaf de oevers van de Oude Maas tot omgeving Voorstraat (en verder), last te hebben van urgente droogte en lijken grondwaterstanden overwegend laag.

BODEM

Verder lijkt er binnen de wijk op verschillende locaties hoog risico op paalrot te zijn: zowel aan de oevers van de Oude Maas (omgeving Nieuwe Haven, Groenmarkt, Grote Markt en Wijnstraat), als bij het kernwinkelgebied (omgeving Centrum). Ook lijkt er verspreid over de wijk relatief veel sprake te zijn van ondiepe funderingen en beperkte bodemdaling.

Binnenstad

Klimaatbestendige Stad

DOEL: DUURZAME EN KLIMAATNEUTRALE STAD

WIJK: BINNENSTAD Binnenstad

Duurzame en Klimaatneutrale Stad

ENERGIETRANSITIE

ENERGIE LABELS

TRANSITIEVISIE WARMTE – HVC TRACE

Dordrecht

16%

Gebied Centrum

14%

Wijk 01 Binnenstad

12%

15%

29%

10%

19%

10%

Achterhakkers en omgeving 4% 6%

18%

Burgemeester de Raadtsingel en omgeving

16%

10%

24%

17%

Geldelozepad en omgeving

20%

Groenmarkt en omgeving 1%

27%

12% 17%

19%

10%

3%2%

Kalkhaven

15%

Kon. Wilhelminastraat en omgeving

16%

12% 0%5%

Nieuwe Haven en omgeving

2%3%

Rozenhof en omgeving

13%

Wijnstraat en omgeving

3% 8%

20%

1% 5%

21%

24%

14%

20%

18%

27%

26% 23%

28%

34%

32%

24%

17%

12%

47%

34%

24%

21%

45%

40%

35% 18%

17%

20%

4% 5% 5%

4%2%

15%

20%

29%

14%

21%

15%

21%

22%

Grote Markt en omgeving

Lombard en omgeving

13%

22%

11%

24%

10%

22%

3% 6% 6% 3%

21%

17%

21% 4%2% 1% 6%

24%

17%

Centrum

16%

36%

23%

12%

5% 5%

29%

Boogjes en omgeving

14%

11%

39%

24%

Beverwijcksplein en omgeving

Het gebied binnen de Spuihaven is een zogenaamde besparingsbuurt. Aansluiting op warmtenet of andere vorm van verwarming anders dan gas lijken nu (nog) geen optie. Het gebied tussen de Spuiboulevard en Burgemeester de Raadtsingel is al aangesloten op het warmtenet van HVC of dit zal in de toekomst plaatsvinden.

38%

Augustijnenkamp en omgeving

Wat valt op?

60%

80%

100%

Wat valt op?

In de Binnenstad heeft slechts 40% van de woningen een label C of hoger. De buurten Grote Markt, Lombard, Nieuwe Haven en Wijnstraat scoren slechter. De buurt Achterhakkers bevat juist meer woningen met een label c of hoger.

UITFASERING E T/M G: 2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

1.473

1.304

1.110

727

441

137

Wat valt op?

Vanaf 2023 dient 26% van het totaal aantal woningen in de Binnenstad verbeterd te worden. Stadsbreed moeten er de komende jaren 29% woningen aangepakt worden om een beter energielabel te krijgen.

Binnenstad

Duurzame en Klimaatneutrale Stad

VERZWARING ELEKTRICITEITSNET: STROOMSTATIONS EN 380 KV Wijk/Buurt

Aantal

Wijk 01 Binnenstad Achterhakkers en omgeving Augustijnenkamp en omgeving Beverwijcksplein en omgeving Boogjes en omgeving Burgemeester de Raadtsingel en omgeving Centrum Geldelozepad en omgeving Groenmarkt en omgeving Grote Markt en omgeving Kalkhaven Kon. Wilhelminastraat en omgeving Lombard en omgeving Nieuwe Haven en omgeving Rozenhof en omgeving Wijnstraat en omgeving

40 0 4 0 0

GESCHIKTE DAKEN VOOR ZONNEPANELEN

0 18 0 0 0 1 0 12 0 1 4

Wat valt op?

In de Binnenstad zijn 40 nieuwe stroomstations nodig. In vergelijking, Noordﬂank heeft er 12 benodigd. In de wijk de Staart moeten 19 stroomstations toegevoegd worden en in Reeland 24. In de buurt Centrum zijn de meeste nieuwe stroomstations nodig, 18. In totaal zijn er in het gebied centrum 95 nieuwe stroomstations nodig. In gebied oost zijn 96 extra stroomstations nodig.

AANTAL AANWEZIGE ZONNE INSTALLATIES

AANTAL GESCHIKTE DAKEN EN DAKOPPERVLAK VOOR ZONNEPANELEN Wijken met het grootste aantal geschikte daken

Wijken met het grootste geschikte dakoppervlak [x1000 m²]

Wijk/Buurt

Aantal

Opgesteld vermogen

159 15 9 8 0 12 9 20 25 0 0 20 9 7 12 8

498 45 24 32 0 46 38 55 74 0 0 58 23 20 29 29

Wat valt op? Ongeveer 19.000 daken zijn er in Dordrecht nog geschikt om zonnepanelen op te leggen. Binnen de wijk Binnenstad zijn relatief weinig potentieel geschikte daken om zonnepanelen op te installeren. Dit heeft mede te maken met het beschermd stadsgezicht. Het exacte aantal is niet bekend, het zijn er in ieder geval minder dan 870.

•

Binnenstad

Van de wijk Binnenstad is niet exact bekend op hoeveel procent van de daken zonnepanelen liggen. Dit percentage is in ieder geval kleiner dan 10% en dat er 159 zonne-installaties aanwezig zijn. Gemiddeld in Dordrecht is dit 16%. Ter vergelijking, in de wijk Noordﬂank zijn op 10% van de daken zonnepanelen te vinden en in Sterrenburg 20%. Jaarlijks brengen zonnepanelen stadsbreed 68.900 MWh op. In de buurt Groenmarkt zijn de meeste zonne-installaties te vinden. Deze zonne-installaties hebben samen ook het meest opgesteld vermogen. Duurzame en Klimaatneutrale Stad

LAADINFRA

Er zijn op dit moment ongeveer 67 laadpalen aanwezig of in voorbereiding in de openbare ruimte in de Binnenstad. In Noordﬂank gaat het om ca 44 laadpalen, in Reeland om ca 60 laadpalen en in de Staart om ca. 35.

STRATEGISCH TE PLAATSEN LAADPALEN

Bron: https://drechtsteden.enl-mcs.nl/portal/apps/webappviewer/index.html?id=d58248f228654ec88cf95af2a98bfd6a

Wat valt op?

Er worden tot 2026 ongeveer 27 laadpalen (strategisch) bijgeplaatst in de Binnenstad. In de buurt Wijnstraat worden de meeste laadpalen strategisch bijgeplaatst. Ter vergelijking, in Noordﬂank 21 en Sterrenburg 45 laadpalen. In heel Dordrecht ongeveer 300. Op basis van trends, demograﬁsche en sociaaleconomische gegevens, de mogelijkheid om op eigen terrein te parkeren en andere data zijn prognoses gemaakt hoeveel extra laadpalen er tussen 2026 en 2030 nodig zijn. In de Binnenstad zijn in 2030 130 laadpalen nodig, dat zijn er ca 36 meer t.o.v. situatie in 2026. In Noordﬂank moeten er richting 2030 nog eens 20 laadpalen toegevoegd worden, in Reeland 37 en op de Staart 14 (ter vergelijking in Sterrenburg ongeveer 73). In totaal zijn er in gebied Centrum tussen 2026 en 2030 107 extra laadpalen nodig.

CONCLUSIE

De energietransitie opgave in de Binnenstad is relatief groot. Ongeveer 26% van het totaal aantal woningen in de wijk dient nog verbeterd te worden. De buurten Grote Markt, Lombard, Nieuwe Haven en Wijnstraat blijven iets achter. Een aandachtspunt hierbij is dat het bouwjaar van de meeste woningen, de monumentenstatus en beschermd stadsgezicht van de Binnenstad het lastig of vrijwel onmogelijk maakt om te verduurzamen. Zonnepanelen zijn in veel gevallen geen optie. De stroombehoefte (o.a. door overgang naar hybride) en aantal laadpalen in Binnenstad vraagt om een ﬂinke toename van stroomstations. Vooral in de buurten centrum en Lombard is deze behoefte relatief groot. In de wijk Binnenstad zijn er richting 2030 nog extra laadpalen nodig (36). Binnen gebied Centrum hebben de Binnenstad en Reeland het meeste aantal laadpalen nodig. In de Binnenstad hangt dit samen met parkeren door bezoekers en ondernemers.

Binnenstad

Duurzame en Klimaatneutrale Stad

DOEL: BIODIVERSE STAD

WIJK: BINNENSTAD Binnenstad

Biodiverse Stad

VISIE GROENBLAUW

In het jaar 2030 kent het Dordts groenblauw een gezonde, evenwichtige biodiversiteit. De laatste decennia is de Nederlandse- en zo ook Dordtse biodiversiteit hard achteruitgegaan. Deze algemene achteruitgang is in 2030 gestopt door knelpunten, zoals met invasieve exoten, op te lossen. Daarbovenop is ingezet op het behoud van biodiversiteit door natuurgebieden en speciﬁeke soorten te beschermen. De ontwikkeling van biodiversiteit, leefgebieden en ecosystemen is versterkt door meer ecologische potenties te benutten. Plannen worden afgestemd op (doel) soorten die van nature voorkomen in Dordrecht en daadwerkelijk van de plannen kunnen proﬁteren. De ontwikkeling van soorten die hoger in de voedselketen staan is ook gestimuleerd door te voorzien in een gezonde basis van planten en insecten. Continue monitoring volgens een monitoringsplan, op niveau van soortgroepen, maakt de ontwikkeling van Dordtse biodiversiteit inzichtelijk en maakt gericht bijsturen mogelijk. De sterk toegenomen biodiversiteit maakt het (gemeentelijk) groen beter bestand tegen ziekten, plagen en extreme weersinvloeden. Het biedt natuurbeleving en een gezonde leefomgeving aan Dordtenaren. Dordrecht is omgeven door robuuste natte en droge natuur- en groengebieden. In het landschap bevinden zich veel aaneengesloten, ecologische verbindingen.

In de stad bevinden zich aaneengesloten structuren zoals bermen en watergangen, die als ecologische verbinding kunnen fungeren. Ook gebieden zoals parken en (dak)tuinen fungeren als ecologische stapstenen in de stad. De robuuste en kleinere structuren en gebieden vormen samen het ecologisch netwerk. Via dit netwerk wordt de natuur steeds diffuser tot aan de voordeur van de Dordtenaar gebracht. Dit netwerk van groen, blauw en bomenstructuren wordt beschermd en verder versterkt. Naast een sterk vertakt, fysieke netwerk wordt ingezet op de ecologische kwaliteit van dit netwerk. Al een aantal decennialang wordt ecologisch beheer toegepast en steeds verder geprofessionaliseerd, in met name de bermen. Dit beheer leidt tot zichtbare verbetering van de biodiversiteit. Er zijn veel meer gebieden waar ecologisch beheer goed mogelijk en waardevol is, zonder daarbij gebruiksfuncties of veiligheid aan te tasten. Het ecologisch beheer wordt in vervolgprojecten dan ook verder geprofessionaliseerd. De aanpak die hieruit voortkomt wordt uitgerold over de gemeente. Dit zorgt ervoor dat traditioneel en ecologisch, of natuurgericht, beheer in 2030 naast elkaar en gecombineerd plaatsvinden. Om in 2030 de doelstelling voor een biodiverse stad te hebben bereikt, is het nodig om achteruitgang te stoppen en biodiversiteit te behouden en versterken.

Dit is mogelijk door het beleid, beheer en de maatregelen uit dit Groenblauwprogramma toe te passen.

Wat valt op? • •

De wijk Binnenstad is een stedelijke omgeving, maar dit wil niet zeggen dat het niet biodivers kan zijn. Met name de “natuurvriendelijke oevers” zijn wellicht belangrijk voor de wijk, aangezien het noordwesten volledig aan de Oude Maas ligt. Deze oevers lijken (op basis van de verdere analyses hierna) zeer beperkt groen/”natuurvriendelijk” te zijn.

Binnenstad

Biodiverse Stad

GROEN/BLAUW DORDRECHT GROEN/BLAUW DORDRECHT

PRINCIPEDOORSNEDE VAN DE BIOTOPEN EN HABITATS

Wat valt op? •

•

De wijk wordt in het noordwesten duidelijk begrensd door blauw/water (Oude Maas) terwijl aanwezige groenstructuren voornamelijk beperkt zijn tot “buiten de kern”. Hier wordt de wijk grotendeels wel omgeven door groenstroken (bijvoorbeeld langs het spoor en langs de Spuiboulevard). Park Merwestein is een duidelijke groenstructuur die buiten de grenzen van de wijk valt. Maar het park staat, bijvoorbeeld via de Vrieseweg, wel in verbinding met de wijk (maar niet tot diep in de wijk). Het is verder onduidelijk welke soorten dieren zich waar bevinden. Dit behoeft wellicht verder onderzoek.

Binnenstad

Biodiverse Stad

DOELKAART BIODIVERSITEIT

KNELPUNTENKAART

Wat valt op? •

Onderzoek en nulmetingen

Een enkele ingreep met betrekking tot “potentie ecologische stapsteen met ander beheer/inrichting” langs de Spuiboulevard (onduidelijk wat dit precies inhoudt).

Onderzoek naar de Dordtse biodiversiteit is hard nodig. Om te kijken hoe de biodiversiteit op het Eiland van Dordrecht ervoor staat en zich ontwikkelt, heb je een vertrekpunt nodig. Daarom is de gemeente in 2021 begonnen met een nulmeting van de biodiversiteit. Dit is toen uitgevoerd op zes plekken, verspreid over het Eiland van Dordrecht. Het Natuurwetenschappelijk Centrum heeft de nulmetingen uitgevoerd in het Wantijpark, Project Vlijweide, Kors Monsterpad, Sportpark Reeweg en langs de Zeedijk. Inmiddels is op 5 van de 6 locaties een herhaling uitgevoerd. Met de resultaten van de nulmetingen en de herhalingen kunnen we nagaan of de genomen maatregelen het gewenste effect hebben. Voor het stadspark is een nulmeting uitgevoerd door Ecoresult en de Natuur- en Vogelwacht Biesbosch voert jaarlijks een monitoring uit voor het ecologisch beheer in hun areaal. Ook wordt er door het Natuurwetenschappelijk Centrum stadsbreed onderzoek gedaan naar gebouwbewonende soorten vleermuizen, gierzwaluwen en de huismussen ten behoeve van een soortmanagementplan.

Wat valt op? •

De blauwgroene structuur wordt met name gekenmerkt door de Oude Maas en het spoor. Groen, in welke prioritaire vorm dan ook, is duidelijk afwezig (zowel in de “kern” van de wijk als aan de randen).

Binnenstad

Biodiverse Stad

FLORA EN FAUNA GROENSTRUCTUREN

Groen binnen openbare ruimte

Groen op eigen terrein

Boom per buurt

Groen per buurt

Wat valt op? •

•

Binnenstad

Over het algemeen lijkt de wijk beperkt groen. Er vallen duidelijk grote gaten in de groenstructuren, met name in de kern” van de wijk, waar zich bijvoorbeeld ook het winkelgebied bevindt (buurt Centrum, bijvoorbeeld omgeving Statenplein). Duidelijke groenstructuur echter aanwezig langs het verlengde van de Kalkhaven (onder andere langs Spuiboulevard en Vest). Hoewel “groen op eigen terrein” nog redelijk goed scoort, lijkt groen in de openbare ruimte/ groen per buurt/ boom per buurt overwegend laag – grote aaneengesloten gebieden in de laagste categorie (ook vergeleken met andere wijken in Centrum).

Biodiverse Stad

WAARNEMINGEN, FAUNAVOORZIENINGEN EN SOORTEN

Aantal Waargenomen Soorten per jaar

FAUNA VOORZIENINGEN

Wat valt op? •

• • • •

Faunavoorzieningen ontbreken volledig in wijk, terwijl waarnemingen “redelijk” verspreid over de wijk aanwezig zijn (maar wel in veelal beperkte mate – er vallen grote gaten) . Waarnemingen van vleermuizen sterk geconcentreerd (bij Spuiboulevard) tegenover verspreide overige waarnemingen. Daarnaast geconcentreerde en licht veelzijdige waarnemingen bij Park Merwestein (maar dit valt buiten de grenzen van de wijk). Waarnemingen lijken met name te refereren naar vogels, vaatplanten en vleermuizen. Met aan de oevers bijna uitsluitend vaatplantwaarnemingen. Aantal waarnemingen kent duidelijke toename na jarenlang redelijk stabiel te zijn geweest, de reden hiervan is echter onduidelijk. Biodiversiteit per hectometer hok overwegend laag met uitzondering van het zuidoosten.

Binnenstad

Biodiverse Stad

BOMEN

VAN MONOCULTUREN NAAR POLYCULTUREN

Bij de keus van bomen is biodiversiteit en klimaatbestendigheid de leidraad, niet de oorspronkelijke herkomst. We kiezen in de toekomst voor het vergroten van biodiversiteit en voor een variatie in inheemse soorten en soorten die zich nu thuis voelen in het gebied tot aan de lijn Lyon-Bordeaux. Daarmee versterken we de lokale biodiversiteit en maken we een langzame aanpassing aan de klimaatverandering mogelijk. Ook wordt het totale bomenbestand meer robuust voor ziekten.

Wat valt op? • • •

Met name in het noordwesten van de wijk lijkt de aanwezigheid van bomen zeer beperkt. Grote bomen lijken in “kleine” clubjes verspreid, maar beperkt aanwezig (bijvoorbeeld bij Dordrechts Museum). Variatie van bomen is onduidelijk en behoeft wellicht aanvullend onderzoek.

Binnenstad

Biodiverse Stad

VEEL TE WEINIG GROEN

VEEL TE WEINIG BOMEN

Wat valt op?

Veel en “grote vlakken” veel te weinig groen (ook vergeleken met andere wijken in Centrum). Deze plekken zijn met name gecentreerd in de “kern” van de Binnenstad (buurt centrum) waar zich ook het winkelgebied bevindt en in de omgeving van de Kalkhaven.

•

Binnenstad

•

Veel en “grote” vlakken veel te weinig bomen (ook vergeleken met andere wijken in Centrum), wederom veelal geconcentreerd in de kern met winkelgebied. Veelal overeenkomstig met de “veel te weinig groen” kaart.

Biodiverse Stad

VEGETATIE

Wat valt op? •

De wijk lijkt in het algemeen laag te scoren op vegetatie (ook vergeleken met andere wijken in Centrum). De “kern” met winkelgebied (buurt Centrum), de Oude Maas plus oevers en het spoor lijken met name een “rode vlek” te geven. Verder afwisselend hogere en lagere scores zichtbaar.

Binnenstad

Biodiverse Stad

EIKENPROCESSIERUPS

VOLKSTUINEN EN MOESTUINEN

Waar kan ik wel groenten en fruit verbouwen? In een groot gedeelte van het grondgebied van de gemeente Dordrecht is de bodem schoon genoeg voor standslandbouw, zoals bijvoorbeeld Crabbehof, Sterrenburg en grote gedeelten van Stadspolders, Krispijn en Dubbeldam. Verder zijn er diverse locaties vinnen de ‘verontreinigde’ stadswijken waarvan de bodem niet is verontreinigd of inmiddels is gesaneerd door het aanbrengen van schone grond. Ook op deze locaties is dus standslandbouw mogelijk.

Ziekten en plagen treden op wanneer sprake is van een onbalans in het evenwicht van een ecosysteem. Deze onbalans kan ontstaan door klimaatverandering, ingrijpende veranderingen van het landschap, door invasieve exoten en door aanleg van zogenaamde monoculturen. Aandacht behoevende ziekten of plagen die in Dordrecht voorkomen zijn: Botulisme, Essentaksterfte en Eikenprocessierups. Klik hier voor meer informatie. Ziekten en plagen leiden tot het verdringen of afsterven van andere soorten ﬂora en fauna en hebben daarmee negatieve impact op de biodiversiteit. Om de achteruitgang van biodiversiteit door ziekten en plagen te stoppen hanteert Dordrecht een aanpak van signaleren, beheren en actief ingrijpen. Door gerichte onderzoeken wordt verdere verspreiding voorkomen. Dit wordt nader uitgewerkt in het ziekten en plagenbeleid.

Invasieve exoten In Nederland komen inmiddels ca. 2170 exoten voor, waarvan bijna 1200 soorten deﬁnitief gevestigd zijn. Bekende en invasieve exoten in Dordrecht die een grote, negatieve impact hebben op de biodiversiteit zijn: Nijlgans, Japanse duizendknoop en reuzenberenklauw. Deze soorten concurreren met inheemse soorten ﬂora en fauna, welke zij verdringen met achteruitgang van biodiversiteit tot gevolg. Dordrecht is verplicht om verspreiding van de soorten op de Unielijst te voorkomen en zet zich aanvullend in om verspreiding te voorkomen of beperken van andere overlast gevende soorten die niet op de Unielijst staan, zoals de Japanse duizendknoop.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.dordrecht.nl/api/v1/meetings/907/documents/40608