Bijlage 5 Sportvisie 2030 - rapport onderzoek tarieven sportaccommodaties Dordrecht.pdf

Drijver en Partners Kelvinring 54 2952 BG Alblasserdam

tel: 010 -2112121 info@drijver-en-partners.nl www.drijver-en-partners.nl

Onderzoek tarieven sportaccommodaties

In opdracht van Gemeente Dordrecht

Datum: 27 juli 2022

Spuiboulevard 300

Referentie:

T 078-7704365 E: as.verkerk@dordrecht.nl

2106RV

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding 1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding Onderzoeksvragen Scope Leeswijzer

3 3 3 4

Tarieven Dordrecht vergeleken 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

Tarieven binnensport Tarieven buitensport: voetbalvelden Tarieven overige buitensporten Tarieven zwembaden Tarieven ijshal Achtergrond tariefopbouw Dordrecht

5 7 9 12 14 15

Subsidies voor sportaccommodaties Kostprijs van sportaccommodaties 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11

Inleiding Binnensportaccommodaties Voetbalvelden Hockeyvelden Korfbalvelden Honk- en softbalvelden Atletiekbaan Tennis en padelbanen 25 meter en 50 meter bassin IJshal Conclusies dekkingsgraad

19 19 20 21 21 21 22 22 23 24 24

Gebruik en bijdrage/contributies door sporters 5.1 5.2 5.3 5.4

Inleiding Seniorleden Junior-leden (12-jaar) Huur per sporter

25 25 27 29

Samenvatting en mogelijkheden 6.1 6.2 6.3 6.4

Samenvatting Ontwikkelingen die relevant zijn voor tarieven en subsidies in de sport Sturen op beleidsdoelen via tarieven en subsidies Adviezen aanpassingen subsidies en tarieven

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

30 33 34 35

2 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

1

Inleiding

1.1

Aanleiding

In de gemeentelijke Toekomstvisie Sportparken (2015) zijn diverse opgaven benoemd, waaronder de opgaven dat verenigingen en sporters meer moeten gaan betalen en het aanpassen van de tarievenstructuur aan de beleidsdoelen. Begin 2021 heeft de Rekenkamercommissie het sportaccommodatiebeleid onderzocht en vastgesteld dat de tarievenstructuur niet is aangepast. De gemeente Dordrecht heeft Drijver en Partners gevraagd een onderzoek te doen naar het tarievenbeleid voor sportaccommodaties. Het gaat om een inventariserend onderzoek op basis waarvan de gemeenteraad mogelijk kaders kan stellen voor een nieuw tarieven- en subsidiebeleid voor sportaccommodaties. Het ontwikkelen van een concreet nieuw tarieven- en subsidiestelsel gebeurt eventueel later in een volgende fase, nadat de gemeenteraad de kaders heeft vastgesteld.

1.2

Onderzoeksvragen

Vanuit de gemeente zijn 12 onderzoeksvragen gesteld. De volgorde van de vragen is door ons iets aangepast, waarbij vraag 1 tot en met 8 meer inventariserend zijn en de vragen 9 tot en met 12 een meer adviserend karakter hebben. Inzicht/inventarisatie en analyse Wat zijn de tarieven voor de sportaccommodaties in Dordrecht? Waarop zijn de tarieven voor sportaccommodaties in Dordrecht gebaseerd? (historie, kostprijsdekkend of…) Wat zijn de tarieven landelijk (VSG)/regio/andere gemeenten – benchmark? Welke subsidies zijn er in Dordrecht in relatie tot sportaccommodaties? Welke subsidies in relatie tot sportaccommodaties zijn er landelijk/andere gemeenten? Wat is de kostprijs van de verschillende sportaccommodaties in Dordrecht, wat zijn de exploitatieberekeningen van de verschillende sportaccommodaties? 7. Creëren van inzicht in gebruikers per sport en contributies die leden betalen 8. Hoe verhouden de tarieven zich tot elkaar Beleid en advies 9. Wat is het doel van de verschillende subsidies in Dordrecht, waarom zijn ze er en waaraan dragen ze bij? 10. Welke ontwikkelingen zijn er landelijk die van invloed kunnen zijn op tarieven en/of subsidies? 11. Hoe kunnen we met tarieven en subsidies sturen op sportbeleid in Dordrecht? 12.

Welk stelsel voor tarieven en subsidies zou bij een gemeente als Dordrecht passen gericht op de toekomst? Wat zijn mogelijke tarieven-/subsidiesystematieken die bij de sportaccommodaties in Dordrecht passen? Moet het tarieven en subsidiebeleid in Dordrecht aangepast worden? Meer gelijkheid binnen- en buitensport? 1. 2. 3. 4. 5. 6.

1.3

Scope

Het onderzoek richt zich op de binnensportaccommodaties, de buitensportaccommodaties, het zwembad, de ijshal en de tennisaccommodaties (privaat en 2 bij voetbalverenigingen).

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

3 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

1.4

Leeswijzer

Bij het analyseren van huurtarieven onderscheiden we verschillende invalshoeken:    

De huur ten opzichte van de kostprijs (dekkingsgraad) De huur ten opzichte van regiogemeenten of gemeenten van vergelijkbare grootte (benchmark) De contributie die sporters zelf betalen De huur omgeslagen per actief (spelend) lid.

Hoofdstuk 2 geeft een overzicht van de tarieven van de gemeentelijke sportaccommodaties in Dordrecht voor het seizoen 2021-2022. In hoofdstuk 3 behandelen we de huidige subsidieregelingen. De kostprijs van de accommodaties is uitgewerkt in hoofdstuk 4. Hoofdstuk 5 geeft inzicht in de bijdrage die de sporter zelf betaalt via contributies en we geven inzicht in de huur per spelend lid. Hoofdstuk 6 besluit met een samenvatting en schetst de mogelijkheden voor het subsidie- en tarievenbeleid in Dordrecht. In de rapportage worden op diverse plaatsen de tarieven van verschillende soorten sportaccommodaties vergeleken tussen gemeenten. Het was niet altijd mogelijk om dezelfde gemeenten daarbij te hanteren, omdat ofwel niet alle soorten accommodaties in alle gemeenten beschikbaar zijn ofwel omdat gegevens niet beschikbaar waren.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

4 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

2

Tarieven Dordrecht vergeleken

2.1

Tarieven binnensport

Er zijn vier type binnensportaccommodaties: de sporthal, de sportzaal of spelzaal, het gymlokaal of gymzaal en sporttak specifieke accommodaties zoals in Dordrecht een turnhal. De sporthal is de grootste binnensportaccommodatie met een sportvloer van ten minste 20 x 40 meter en een vrije hoogte van 7 meter. Sporten zoals handbal, zaalhockey, korfbal en futsal vragen in de zaal een sportveld van 20 x 40 meter met bijbehorende uitloop. Er zijn sporthallen met 1.056 m2 sportvloer (24x44) maar er zijn ook grotere varianten (bijvoorbeeld 28x44, 28x48 of 32x45). De sporthal Sportboulevard is een grote sporthal. De hal is 1.500 m2 en dat is 500 m2 per zaaldeel. De sportzaal of spelzaal is een tussenvorm tussen een sporthal en een gymlokaal. De twee meest voorkomende afmetingen zijn een sportzaal van 22x28 meter (2 zaaldelen) of 16x28 meter (1 zaaldeel). Sportzalen zijn 7 meter hoog en daarom geschikt voor volleybal, basketbal en badminton. Alle spelzalen in Dordrecht hebben een afmeting van 22x28 meter. Het gymlokaal of gymzaal is de kleinste binnensportaccommodatie. Gymlokalen zijn in eerste instantie bedoeld voor het bewegingsonderwijs en zijn klein (sportvloer meestal 252 m2 of 308 m2 en 5,5 meter vrije hoogte). Voor verenigingssport zijn gymlokalen beperkt bruikbaar (trainen jongste jeugd et cetera).

Het verenigingstarief voor een sporthal is in Dordrecht € 49,70 per uur (tot 6 maanden) en na 6 maanden is de huur € 29,50/uur. Stel dat een vereniging 40 weken een hal huurt, dan komt het tarief uit op (gemiddeld) € 42,63.1 Bij de spelzalen is het tarief € 35,60 voor de eerste 6 maanden en daarna € 21,00 per uur. Bij de spelzalen Sport+ en Professor Waterinklaan is een beheerder aanwezig en daar ligt het tarief circa 10% hoger. Tabel 2.1

Tarieven binnensport Dordrecht, 2021-2022

verenigingstarief<6mnd verenigingstarief>6mnd verenigingstarief bij 40 weken (als voorbeeld) commercieel

sporthal 1/1 hal € 49,70 € 29,50 € 42,63 € 172,90

Sporthal 2/3 hal € 33,20 € 19,70 € 28,48

Sporthal 1/3 hal € 16,70 € 10,00 € 14,36

gymzaal € 14,20 € 14,20 € 14,20

Sportzaal spelzaal € 35,60 € 21,00 € 30,49

Spelzaal +beheerder € 39,45 € 23,25 € 33,78

Ontwikkeling tarieven 2022-2023 Optisport heeft de verenigingstarieven voor de sporthal, de turnhal, het zwembad en de ijshal in de Sportboulevard voor het seizoen 2022-2023 met 10,7% verhoogd. Dit past binnen de contractuele afspraken. De gemeente zal de tarieven voor de buitensportaccommodaties en de overige binnensportaccommodaties (spelzalen, gymzalen) met 1,3% verhogen. Het verenigingstarief voor een sporthal voor 40 weken gaat dan van € 42,63 naar € 47,18 per uur. Het verschil tussen beide verhogingen komt doordat er verschillende indexen worden gehanteerd (CAO Sport en Recreatie bij de gemeente en CBS Consumentenprijsindex Huishoudens door Optisport.

1 26 weken x € 49,70 en 14 weken ;€ 29,50.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

5 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Sporthaltarief Dordrecht in de regio erg laag De tarieven voor een sporthal voor structureel verenigingsgebruik variëren in de regio van circa € 45 tot € 64 per uur (zie tabel 2.2). In Barendrecht is het tarief € 36,70 voor een standaard sporthal en € 51,00 voor een extra grote sporthal. Gemiddeld is het tarief voor een sporthal € 52,60. Het tarief in Dordrecht ligt met € 42,63 (bij 40 weken) duidelijk lager. Het tarief voor een sport- of spelzaal ligt in Dordrecht op circa € 30 en dat is weer hoger dan de tarieven in de regio. Het tarief voor een gymzaal is in Barendrecht erg laag met € 9,62 en in Zwijndrecht met 20,50 relatief hoog. Ook landelijk zijn deze waarden laag respectievelijk hoog voor een gymzaal. Het tarief voor een gymzaal in Dordrecht wijkt niet af van het gemiddelde tarief in de regio. Tabel 2.2

Binnensporttarieven regio 2021-2022, langdurig verenigingsgebruik

Dordrecht Dordrecht tarief bij 40 weken

1/1 hal € 29,50-€ 49,70 € 42,63

2/3 hal € 19,70-€ 33,20 € 28,48

1/3 hal € 10,00-€ 16,70 € 14,36

gymzaal € 14,20 € 14,20

Sport/spelzaal € 21,00-€ 35,60 € 30,49

Barendrecht

€ 36,70 € 14,10/ € 20,50 € 24,10 /€ 51,00* € 17,70 Zwijndrecht € 46,57 € 31,00 € 15,53 € 9,62 € 15,56 Papendrecht € 48,45 € 36,30 € 18,15 € 12,70 Hardinxveld- Giessendam € 58,00 € 38,70 € 19,30 Rotterdam € 63,30 € 15,95 HIA € 64,19 € 43,13 € 26,96 Gemiddeld regio € 52,60 € 14,69 € 19,83 * Lage tarief geldt voor standaard sporthal met sportvloer 24x44 meter (1.056 m2) en hoge tarief voor extra grote sporthal (1.530 m2).

Wanneer we de sporthaltarieven in Dordrecht vergelijken met gemeenten van vergelijkbare grootte, dan is het tarief voor een sporthal in Dordrecht wederom laag. Dordrecht heeft met Alkmaar en Leeuwarden de laagste tarieven. Sommige grote gemeenten hebben lagere tarieven voor een sporthal, maar dat zijn wel uitzonderingen. Ter vergelijking; het tarief voor een sporthal is in Amsterdam is € 40,27, tegenover € 52,92 in Eindhoven, € 58 in Den Haag, € 63.30 in Rotterdam en € 67,81 in Utrecht. Vanuit de stichtingen die de verenigingshallen exploiteren in Dordrecht is meermaals aangegeven dat het sporthaltarief in Dordrecht (te) laag is. Tabel 2.3

Binnensporttarieven 2021-2022, gemeenten 100.000-132.000 inwoners, langdurig verenigingsgebruik

Dordrecht Dordrecht tarief bij 40 weken Leeuwarden Alkmaar Maastricht hal 24x44 Maastricht hal 28x48 + Leiden Zoetermeer Ede Delft Zwolle gemiddeld

1/1 hal € 29,50--€ 49,70 € 42,63 € 41,65 € 44,60 € 42,75 € 51,00 € 55,85 € 55,86 € 57,30 € 64,35 € 84,47 € 52,73

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

2/3 hal € 19,70-€ 33,20 € 28,48 € 32,20

1/3 hal € 10,00-€ 16,70 € 14,36 € 16,10

€ 28,50 € 34,00

€ 42,20

€ 26,40 € 27,66

€ 31,32

€ 20,04

gymzaal € 14,20 € 14,20 € 14,50 € 17,63 € 12,00

sportzaal € 21,00-€ 35,60 € 30,49

€ 18,06 € 11,96 € 14,40 € 20,96 € 22,75 € 16,27

€ 35,60 € 23,81 € 26,40 € 27,66 € 42,24 € 27,53

€ 16,00

6 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Conclusie binnensporttarieven Het verenigingstarief voor een sporthal voor structureel gebruik (bij 40 weken € 42,63) is in Dordrecht veel lager dan het gemiddelde sporthaltarief in de regio (€ 52,60) of onder gemeenten met een vergelijkbaar inwoneraantal als Dordrecht (€ 52,73). Het verschil is circa € 10 per uur. Bij 1.100 a 1.200 verenigingsuren in een sporthal scheelt dat op jaarbasis € 11.000 à € 12.000 per sporthal. Het tarief voor structureel gebruik van een spelzaal of sportzaal is in Dordrecht circa € 30,50- en onder gemeenten van vergelijkbare grootte is iets lager (afgerond € 27,50). Voor een gymzaal is het tarief in Dordrecht € 14,20 en dat wijkt nauwelijks af van het gemiddelde van de regio (€ 14,69), terwijl het gemiddelde gymzaaltarief onder gemeenten van vergelijkbare grootte maar iets hoger ligt (€ 16,27).

2.2

Tarieven buitensport: voetbalvelden

In de binnensport is het gebruikelijk dat men een tarief rekent per uur. In de buitensport zijn er verschillende methoden. Er zijn gemeenten die een tarief per veld per seizoen hanteren, zoals de gemeente Dordrecht. Maar er zijn ook gemeenten die werken met een tarief per uur, of met een tarief voor een wedstrijddag en per trainingsuur of met een huurtarief voor een compleet complex per jaar (niet uitgesplitst per veld). En er zijn gemeenten waarbij de verenigingen zelf exploiteren met een exploitatiebijdrage van de gemeente. In Dordrecht is het tarief voor een natuurgras voetbalveld € 4.348,- per seizoen. Voor een kunstgrasveld is de huur € 11.467,00. Dat is 2,6 x het tarief van een natuurgrasveld. De exploitatiekosten van een kunstgrasveld zijn ongeveer 2,5 à 3 keer hoger dan een natuurgrasveld, dus die verhouding is op zich logisch. Hybride-velden zijn een verzamelterm voor natuurgrasvelden met een kunststof-garen daarin verwerkt. Qua exploitatiekosten zitten de kosten tussen een gewoon natuurgrasveld en een kunstgrasveld in. Het tarief voor een hybride veld is in Dordrecht € 5.674,- per seizoen2. Tabel 2.4 laat de gemeenten in de regio zien die een tarief per seizoen hanteren. De tarieven voor een natuurgrasveld variëren van € 2.866 (Hardinxveld-Giessendam) tot € 4.691 in Papendrecht. In alle gevallen is het huur van een veld exclusief kleedkamers.

De tarieven voor een kunstgrasveld variëren van grofweg € 10.000 tot € 17.500 per veld. In tabel 2.5 vergelijken we de situatie met andere grotere steden. Tabel 2.4

Tarieven voetbalvelden Dordrecht en regio voetbal

per seizoen Dordrecht

voetbal voetbal

natuurgras hybride kunstgras € 5.674

€ 11.467

Papendrecht

2021-2022 2022

€ 4.691 € 8.342

€ 4.348

€ 17.571

Hardinxveld-Giessendam

2022

€ 2.866

€ 17.430

Zwijndrecht

2022

€ 3.695

€ 9.936

Het tarief van een natuurgrasveld in Dordrecht wijkt nauwelijks af van het gemiddelde tarief in grotere steden. Bij kunstgras ligt het tarief in Dordrecht ongeveer € 2000 hoger dan gemiddeld in grotere steden. Maar Papendrecht en HardinxveldGiessendam hanteren weer veel hogere tarieven voor kunstgras. De exploitatiekosten van een kunstgrasveld zijn op 2 Dordrecht heeft slechts 2 hybride velden.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

7 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

jaarbasis ongeveer € 50.000 per jaar en 2,5 tot 3 keer zo duur als een natuurgrasveld. Bij de hogere kosten voor een kunstgrasveld geldt wel dat een kunstgrasveld tot 1.500 uur bespeelbaar is op jaarbasis, terwijl de capaciteit van een natuurgras wedstrijdveld circa 250 tot 300 uur is en een natuurgras trainingsveld circa 600 tot 700 uur bespeeld kan worden.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

8 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Tabel 2.5

Tarieven voetbalvelden Dordrecht en grotere gemeenten Natuurgrasveld

per seizoen

Hybride veld

Dordrecht

2021-2022

€ 4.348

Deventer

2020

€ 2.281

Venlo

2021

€ 3.598

Eindhoven

2021/2022

€ 3.793

Velsen

2021/2022

€ 4.196

Almere

2022

€ 4.269

trainingsveld

kunstgras

€ 5.674

€ 11.467

€ 3.598

€ 2.281

€ 6.150

€ 1.799

€ 10.795 € 6.993

€ 4.196

€ 4.196

€ 12.588 € 10.880

Zwolle

2022

€ 5.643

€ 6.612

€ 12.850

Den Haag

2022

€ 6.196

€ 6.196

€ 6.196

€ 6.196

€ 4.282

€ 4.663

€ 4.217

€ 9.493

Gemiddeld grotere gemeenten

2.3

Tarieven overige buitensporten

Hockey Kunstgras hockeyvelden zijn er in drie varianten: de zand ingestrooide kunstgrasvelden, de semiwater velden en de volwater velden (geen infill). DMHC beschikt in Dordrecht over één zand ingestrooid kunstgrasveld, twee semi-watervelden en één volwaterveld. Het tarief volgens het tarievenoverzicht zou in Dordrecht € 8.491 bedragen voor alle veldtypen, maar dat is feitelijk niet correct, want gemeente en DMHC hebben in de periode 2012-2017 afspraken gemaakt waardoor DMHC meer betaalt dan het standaardtarief voor opwaardering naar (2) semiwater en een volwaterveld. In 2020/2021 betaalt DMHC € 64.803 aan huur (dat is € 31.571 extra ten opzichte van het standaardtarief). In 2021/2022 is dat door de indexering (+2,5%) € 66.423,08. Het tarief voor 1 zand ingestrooid kunstgrasveld is € 8.491, zodat € 57.932 resteert voor 2 semi-watervelden en 1 volwaterveld. Op basis van normberekeningen is het tarief te bepalen voor een semiwater en volwater veld. Tabel 2.6

Tarieven hockey waarbij huurprijs DMHC is verdeeld naar veldtype obv benadering Drijver en Partners zand

semi

water

totaal

aantal velden

1,00

2,00

1,00

4,00

huurtarief

€ 8.491

€ 16.967

€ 23.997

huur 2021-2022

€ 8.491,00

€ 33.934,77

€ 23.997,30

€ 66.423,08

Vergeleken met andere grotere gemeenten verschilt het tarief voor een zand ingestrooid veld niet veel met andere grotere gemeenten. Het tarief voor een semiwater en een volwaterveld is in Dordrecht wel hoger dan elders.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

9 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Tabel 2.7

Tarieven overige buitensport in Dordrecht en andere grotere gemeenten Hockey zand

Dordrecht

Hockey semi

€ 8.491 € 16.967

Hockey Handbal volwater asfalt honkbal softbal € 23.997

Deventer

€ 1.331

€ 7.752

€ 760

Atletiek Korfbal rugby baan kunstgras € 3.366 € 10.657 € 4.186 € 4.348 € 4.405 € 1.531 € 2.281 € 3.598

Venlo

€ 8.378 € 15.644

€ 14.787

Eindhoven

€ 5.210

€ 5.210

€ 5.210

€ 2.204

€ 4.399

€ 2.401

€ 2.203

€ 3.621

Velsen

€ 6.779

€ 6.779

€ 6.779

€ 2.523

€ 3.356

€ 3.356 € 14.501

€ 3.356

€ 4.196

Almere

€ 7.602

€ 9.800 € 12.088

€ 2.912

€ 4.758

€ 3.491 € 11.936

€ 3.556 € 5.643

Zwolle

€ 11.290 € 11.290 € 19.282

€ 908

€ 4.183

€ 5.151

€ 8.369

€ 1.818

Den Haag

€ 6.196

€ 6.196

€ 6.196

€ 3.095

€ 6.196

€ 6.196 € 18.536

€ 2.066

Gemiddeld grotere steden

€ 7.852

€ 9.745 € 11.629

€ 1.861

€ 4.174

€ 3.600 € 11.549

€ 2.227

Papendrecht

€ 3.879

Hardinxveld-Giessendam

€ 5.183

Zwijndrecht

€ 8.193

€ 16.385

€ 3.816

€ 2.374

Handbal Handbal kende vroeger een veld- en zaalseizoen, zoals korfbal. In de loop der jaren is handbal steeds meer een zaalsport geworden. Het veldhandbal bestaat nog wel, maar er zijn minder teams die aan deze competitie meedoen. Het tarief in Dordrecht (€ 1.131) ligt iets lager dan gemiddeld in grotere steden (€ 1.861). Honk- en softbal Het tarief voor een honkbalveld ligt in Dordrecht op € 7.752 en dat is hoger dan gemiddeld in grotere steden. Het tarief voor een softbalveld verschilt in Dordrecht weinig van het gemiddelde in grotere steden. Atletiekbaan Fortius betaalt een uurtarief voor het gebruik van de baan. In 2021 kwam de huur uit op € 10.657. Het tarief in andere grotere gemeenten komt gemiddeld uit op circa € 11.500 en het tarief in Dordrecht wijkt daar dus weinig van af. Bij atletiekbanen is er verscheidenheid in het aantal ronde-lanen, sprintlanen, of de baan wel of niet met dubbele technische nummers is uitgevoerd en de toplaag van de baan maakt ook uit. Een voetbal natuurgrasveld of een zand ingestrooid kunstgras hockeyveld is veel meer uniform en bij atletiek moet men een vergelijking meer ter indicatie beschouwen. Korfbal Het tarief voor een korfbalveld is in Dordrecht (€ 4.186) hoger dan gemiddeld in andere grotere gemeenten (€ 2.227). Ten opzichte van de regio is het tarief in Dordrecht vergelijkbaar met Papendrecht.

Hardinxveld-Giessendam zit daar boven in tariefstelling en Zwijndrecht daaronder. Rugby Het tarief voor een rugbyveld is € 4.348 in Dordrecht. Dat is iets hoger dan gemiddeld in andere grotere gemeenten ( 3.816). In Dordrecht is het tarief voor een rugbyveld gelijk aan een natuurgras voetbalveld.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

10 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Conclusies buitensport-tarieven Het tarief van een natuurgras voetbalveld in Dordrecht wijkt nauwelijks af van het gemiddelde tarief in grotere steden. Bij kunstgras ligt het tarief in Dordrecht ongeveer € 2.000 hoger dan gemiddeld in grotere steden. Maar Papendrecht en Hardinxveld-Giessendam hanteren weer veel hogere tarieven voor kunstgras voetbalvelden. Bij hockeyvelden verschillen de tarieven in Dordrecht voor een zand ingestrooid veld niet veel met de gemiddelde tarieven in grotere gemeenten. Het tarief voor een semiwater en een volwaterveld is in Dordrecht hoger dan elders. Het tarief voor een honkbalveld is hoger dan gemiddeld in grotere steden. Het tarief voor een softbalveld verschilt in Dordrecht weinig van het gemiddelde in grotere steden. Het tarief voor een atletiekbaan wijkt in Dordrecht weinig af met andere grotere gemeenten. Het tarief voor een korfbalveld is in Dordrecht hoger dan in andere grotere gemeenten, maar in de regio geldt dat niet.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

11 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

2.4

Tarieven zwembaden

In de gemeente Dordrecht zijn 3 zwembaden: Sportboulevard is een binnenbad met onder andere een 50 meter bassin. De Dubbel is een combibad en het Wantijbad is een buitenbad. De gemeente is eigenaar van de zwembaden. De exploitatie gebeurt door de stichting zwembad De Dubbel, stichting Wantijbad Dordrecht en Optisport voor de Sportboulevard. Tarieven bezoekers Tabel 2.7 geeft een overzicht van de binnenbaden en combibaden in de regio en de tarieven voor bezoekers. De tarieven van zwembad Sportboulevard zijn iets hoger dan de zwembaden in Zwijndrecht, Sliedrecht en De Dubbel en het verschil is groter met de zwembaden in HIA, Hardinxveld-Giessendam en Alblasserdam. De zwembaden in de laatste twee gemeenten hebben echter duidelijk minder faciliteiten. Tabel 2.8

Tarieven bezoekers binnenbaden en combibaden Dordrecht en regiogemeenten 2022 of 2021-20223

Naam Plaats

Baden en faciliteiten

Sportboulevard De Dubbel Dordrecht Dordrecht 50m wedstrijdbad, wedstrijdbad, horeca. doelgroepenbad, Buiten: wedstrijdbad, recreatiebad met peuterbad, ligweide. whirlpool, peuterbad/waterspeeltu in met speelattributen, horeca

€ 6,60 € 6,60 € 5,50 € 5,25

De Hoge Devel De Louwert Zwijndrecht HIA wedstrijdbad, wedstrijdbad, instructiebad, doelgroepenbad, recreatiebad+glijbaan, glijbaan, whirlpool, whirlpool, jetstreams, peuterbad, horeca. uitzwembad, Buiten wedstrijdbad, 2 waterpaddestoel, recreatiebaden met welness, horeca. glijbanen, spraypark, Buiten: recreatiebad, whirlpool, ligweide, peuterbad, ligweide. horeca combibad combibad € 5,20 € 5,10 € 4,50 € 5,20 € 6,10 € 4,50 € 4,64 € 3,75 € 5,55 € 3,75

50 € 15,15

30 € 12,80

binnenbad banenzwemmen (losse entree) vrij zwemmen (losse entree) banen zwemmen (via meerbadenkaart) vrij zwemmen (via meerbadenkaart) leszwemmen lesduur in minuten tarief per 60 minuten (excl inschrijving) Naam Plaats

Baden en faciliteiten

banenzwemmen (losse entree) vrij zwemmen (losse entree) banen zwemmen (via meerbadenkaart) vrij zwemmen (via meerbadenkaart) leszwemmen lesduur in minuten tarief per 60 minuten (excl inschrijving)

combibad

50 € 14,10

45 € 14,33

Sportcentr.Papendrecht De Lockhorst De Duikelaar Blokweer Papendrecht Sliedrecht Hardinxveld-GiessendamAlblasserdam wedstrijdbad, wedstrijdbad, wedstrijdbad, wedstrijdbad, horeca doelgroepenbad, doelgroepenbad, instructiebad, peuterbad met glijbaan, recreatiebad met zonnebank, horeca horeca. Buiten: stroomversnelling, wedstrijdbad, bubbelbad en glijbaan, recreatiebad met 2 peuterbaden, horeca. combibad combibad binnenbad binnenbad € 5,00 € 5,80 € 3,55 € 4,20 € 5,00 € 6,30 € 3,55 € 3,78 € 4,00 € 4,83 € 2,96 € 4,20 € 4,00 € 5,25 € 2,96 € 3,78 60 € 10,80

45 € 10,33

60 € 9,33

45 € 10,60

3 De tarieven voor recreatief sporten in de Sportboulevard worden met 15% verhoogd met ingang van het seizoen 2022-2023. Het tarief

voor vrij zwemmen van € 6,60 wordt € 7,60.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

12 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

De tarieven van het Wantijbad verschillen niet veel van de combibaden in de regio en het buitenbad in Heerjansdam. Tabel 2.9

Tarieven buitenbaden Dordrecht en Heerjansdam

Naam Plaats Baden en faciliteiten

Waal en Weidebad 2022 Heerjansdam L-vormig wedstrijdbad met duikplank, glijbaan, peuterbad, ligweide en horeca buitenbad

banenzwemmen (losse entree) € 5,00 vrij zwemmen (losse entree) € 5,00 banen zwemmen (via € 4,50 meerbadenkaart) vrij zwemmen (via meerbadenkaart) € 4,50 *tarieven Wantijbad 2021, tarieven 2022 nog niet op website gepubliceerd.

Wantijbad 2021 Dordrecht wedstrijdbad, recreatiebad met glijbaan, peuterbad, ligweide en horeca buitenbad € 5,00 € 5,00 € 4,50 € 4,50

Verenigingstarieven Dordrecht hanteert voor verenigingen verschillende tarieven: een normaal tarief en een dalurentarief (trainen voor 7 uur ’s ochtends). De meeste gemeenten hanteren één tarief, maar er zijn ook gemeenten die onderscheid maken in een tarief voor trainingen en voor wedstrijden. Het gewone tarief voor het 25 meter bad per baan is € 16,50 in Dordrecht. Dordrecht subsidieert de zwemverenigingen 37% van het tarief, zodat het feitelijke tarief uitkomt op € 10,40 per baan voor een 25 meter bassin. In vergelijkbare gemeenten ligt het tarief op € 10,5 tot € 14,50 per baan. Het tarief is na subsidie dus relatief laag. Het tarief per baan voor een 50 meter-bad is in Dordrecht vergelijkbaar met Utrecht en zit aan de bovenkant van vergelijkbare gemeenten. Tabel 2.10

Verenigingstarieven voor wedstrijdbassins 25 meter en 50 meter, seizoen 2021-20224

W25-bad W25-bad/baan Dordrecht zonder subsidie € 131,80 € 16,50 Dordrecht daluren (<7 uur) € 44,00 € 5,65 Velsen € 116,30 € 19,38 Leiden € 87,60 € 14,60 Leiden daluren <7 uur € 28,45 € 4,74 Amersfoort € 86,10 € 14,35 Utrecht € 82,17 € 17,12 Eindhoven € 77,00 € 12,83 Leeuwarden € 75,60 € 12,60 Harderwijk € 75,00 € 12,50 Arnhem € 74,00 € 12,33 Maastricht € 97,35 € 12,15 Hengelo € 69,5 / € 85,€ 11,58 Venlo € 52,58 € 10,52 Dordrecht na 37% subsidie € 83,03 € 10,40 Dordrecht daluren (<7 uur) na subsidie € 27,72 € 3,56 *daluren: ma-vr van 06.00-07.00 uur en in weekend van 06.00-09.00 uur ** lage tarief geldt voor trainingen en het hoge tarief geldt voor wedstrijden

W50-bad € 263,35 € 87,90

W50-bad/baan € 32,90 € 11,00

€ 179,00 € 164,34 € 103/€ 138

€ 17,90 € 20,54 € 10,30

€ 105,50 / € 126,-

€ 13,19

€ 165,91 € 55,38

€ 20,73 € 6,93

4 Zoals aangegeven zijn de verenigingstarieven voor de Sportboulevard voor 2022-2023 met 10,7% verhoogd (zie ook pagina 5).

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

13 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

De gemeente Velsen heeft voor binnensport en zwemverenigingen een jeugdledensubsidie. Voor zwemverenigingen bedraagt de subsidie € 55 per jeugdlid (per jaar). Voor jeugdleden van 13-17 jaar is de subsidie € 61. En voor waterpolojeugdwedstrijden heeft Velsen een extra subsidie van € 55 per uur. Het zwemtarief in Velsen lijkt dus hoog, maar door de jeugdsubsidie is het feitelijke tarief wat lager.

2.5

Tarieven ijshal

De Sportboulevard heeft een ijshockeyveld (met shorttrackbaan) van 30×60 meter met een vaste tribune met circa 800 plaatsen, een 250 meter hardrijbaan en een krabbelbaantje. In 2019 zijn de verenigingstarieven tussen de verschillende 400 meterbanen en ijshallen vergeleken. Het tarief in Dordrecht zit iets onder het gemiddelde van alle 30x60 banen. Tabel 2.11

Verenigingstarief 400 meter baan en 30x60 baan, 2019 (VKN)

IJsbaan

400m baan 30x60 baan

Dordrecht

n.v.t.

€ 1415

Vechtsebanen, Utrecht

€ 622

€ 200

Thialf, Heerenveen

€ 525

11-Stedenhal, Leeuwarden

€ 523

€ 156

Jaap Edenbaan, Amsterdam € 435

€ 143

De Uithof, Den Haag

€ 430

€ 215

Kennemerland, Haarlem

€ 424

€ 139

De Westfries, Hoorn

€ 424

€ 151

De Scheg, Deventer

€ 423

n.v.t.

Ijsbaan Twente, Enschede

€ 405

€ 151

Kardinge, Groningen

€ 383

€ 99

Eindhoven

€ 373

€ 115

De Meent, Alkmaar

€ 370

€ 122

Tilburg

€ 360

n.v.t.

Breda

€ 337

€ 107

Zoetermeer

n.v.t.

€ 191

Leiden

n.v.t.

€ 143

Gemiddeld

€ 431

€ 148

De meeste ijsbanen hanteren voor individuele bezoekers een tarief voor de 400 meter baan en de 30x60 baan wordt niet verhuurd aan individuele bezoekers. Dordrecht, Zoetermeer, Leiden en Nijmegen hebben alleen maar een ijshal en deze banen hanteren wel een ijshal-tarief (zie tabel 2.12). Het tarief in Dordrecht is hoger dan Zoetermeer en Leiden, maar lager dan Nijmegen.

5 In seizoen 2021-2022 € 146 per uur. Het verenigingstarief voor de hardrijbaan (250m) is €213,50/uur. Per 2022-2023 worden deze tarieven

met 10,7% verhoogd.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

14 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Tabel 2.12

Tarief bezoekers ijshal (30x60), losse entree, 2021-2022

Zoetermeer (250m)

€ 6,00

Leiden (220m)

€ 6,50

Dordrecht (275m)

€ 7,65*

Nijmegen (300m)

€ 9,00

* Met ingang van 2022/2023 met 15% verhoogd.

2.6

Achtergrond tariefopbouw Dordrecht

Er zijn verschillende manieren om sporttarieven vast te stellen. We onderscheiden:     

Historisch gegroeide tarieven Tarieven op basis van een percentage van de kostprijs Tarieven gebaseerd op (gelijke) bijdrage per gebruiker Tarieven gebaseerd op tarieven in de regio Tarieven rekening houdend met functionaliteit en gebruiksmogelijkheden.

Heel vaak is binnen gemeenten sprake van een combinatie waarop tarieven zijn vastgesteld: dus historisch gegroeid, deels rekening houdend met de kostprijs, met functionaliteit en met tarieven in de regio. Wat de grondslag is van de sporttarieven in Dordrecht is niet formeel gedocumenteerd. Maar op basis van diverse beleidsstukken en interviews is wel een beeld te herleiden. Volgens medewerkers van de gemeente en de Sportraad bestaat het huidige tarievenstelsel in Dordrecht al minimaal 15 jaar. Er vindt wel jaarlijks indexatie plaats, maar het huidige stelsel bestaat al geruime tijd. In het verleden werden de tarieven in samenspraak met de Sportraad vastgesteld en die bevoegdheid is wel aangepast. Het College van B&W stelt nu de tarieven vast en dat is ook gebruikelijk in andere gemeenten. In de beleidsnota Dordt Sport (2008-2015) wordt geen onderbouwing gegeven van de tarieven. Maar in deze nota is wel aangegeven: “.. Het tarievenstelsel wordt gehandhaafd in de huidige opzet..”. Deze beleidsnota is op 2 oktober 2007 door de gemeenteraad vastgesteld. In die zin is sprake van historisch gegroeide tarieven. Vanaf 2015 is de gemeente Dordrecht op zoek naar een nieuwe balans in de verhouding tussen gemeente, inwoners, verenigingen, ondernemers en samenwerkingspartners (project ‘Agenda voor de Stad’).

In de Toekomstvisie Sportparken (2015) wordt aangegeven dat om de gewenste kwaliteitsslag op de sportparken te maken, verenigingen en sporters meer moeten gaan betalen. De tarieven zijn los van indexering niet aangepast. Incidenteel hebben verenigingen wel zelf bijgedragen aan kwaliteitsverbeteringen (dus een extra tarief voor functionaliteit/kwaliteit). Dat geldt voor 1 kunstgrasveld bij Oranje Wit en bij de hockeyvelden van DMHC. Beide verenigingen betalen aanzienlijk meer dan de geldende tarieven voor een kunstgrasveld, omdat destijds deze verenigingen behoefte hadden aan uitbreiding en binnen de gemeentebegroting onvoldoende middelen beschikbaar waren om daarin te voorzien. In overleg tussen gemeente en vereniging is destijds gekozen voor medefinanciering door de vereniging (zie ook pagina 9 afspraken hockey). In de Dordtse Sportkompas (2017 en verder) wordt bij de tarieven een relatie gelegd met de kostprijs, want er wordt een dekkingsgraad genoemd van 20% tot 25%. Ook wordt in de Sportkompas aangegeven dat dit in Nederland een zeer gangbare, manier is om de sport toegankelijk te houden. Kostprijs en toegankelijkheid hebben dus een rol gespeeld bij de tarieven, naast een historische ontwikkeling.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

15 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

3

Subsidies voor sportaccommodaties

Een van de onderzoeksvragen is of Dordrecht subsidies beschikbaar stelt voor sportaccommodaties en hoe dat beleid is in andere gemeenten en of landelijk subsidies gelden voor sportaccommodaties. Beleid Dordrecht De gemeente Dordrecht kent enkele specifieke subsidies voor sportaccommodaties. Het zijn geen subsidies die algemeen voor investeringen in sportaccommodaties kunnen worden aangewend. Subsidie huur zwembad Er is een subsidie voor verenigingen/instellingen voor zwembadhuur. De subsidie bedraagt jaarlijks maximaal 37% van de kosten inclusief BTW die de exploitant van het zwembad Sportboulevard in rekening brengt voor de huur van het zwembad. Het subsidieplafond voor 2022 is € 133.213. Het aangevraagde subsidiebedrag in 2022 blijft binnen het vastgestelde plafond (budget). Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd. Tabel 3.1

Verdeelsleutel zwembadhuursubsidie

Naam organisatie MNC

bedrag aanvraag 2021-2022 € 185.476,00

bedrag aanvraag 2022 € 192.248,87

bedrag subsidie 2022 (37%) € 71.132,08

OSCD

€ 23.687,85

€ 27.530,96

€ 10.186,45

RTC waterpolo

€ 26.721,79

€ 23.669,58

€ 8.536,64

DRB

€ 86.088,05

€ 91.438,59

€ 33.832,28

Triathlonvereniging

€ 6.525,00

€ 6.853,60

€ 2.535,61

Unie van vrijwilligers

€ 4.531,40

€ 4.531,40

€ 1.677,00

€ 333.030,09

€ 346.273,00

€ 127.900,06

Subsidieplafond 2022

133.213,-

Conclusie: subsidieplafond wordt niet bereikt.

Bijdrage exploitatie zwembaden Stichting zwembad De Dubbel ontvangt van de gemeente een exploitatiesubsidie. De stichting Wantijbad Dordrecht krijgt een subsidie voor het onderhoud. Optisport ontvangt een exploitatievergoeding voor het publieke gedeelte van de Sportboulevard. Dit is geen subsidie. Subsidie voor kleedruimten In het verleden kende Dordrecht een subsidie voor kleedruimten. De subsidie bedroeg maximaal 50% van de fictieve bouwkostenprijs per vierkante meter vloeroppervlak, vermenigvuldigd met het totale aantal vierkante meters van de gerealiseerde of verbouwde kleedruimtes. Het is niet mogelijk om nog nieuwe aanvragen te doen. Er zijn nog enkele verenigingen die een bijdrage ontvangen, omdat de betaling van de subsidie plaats vindt in maximaal 30 jaarlijkse termijnen. Ambtelijk wordt gewerkt aan een kader voor een nieuwe subsidieregeling, naar aanleiding van de bespreking van het Programma Sportparken.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

16 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Bijdrage VHP Voor de exploitatie van de verenigingshallen ontvangen de stichtingen een jaarlijkse bijdrage. De Rekenkamercommissie heeft hierover eerder aangegeven dat het hier feitelijk om subsidies gaat, maar de huidige bijdrage is via privaatrechtelijke overeenkomsten per stichting geregeld en niet via een subsidieverordening. Bij het eventueel verlengen van aflopende overeenkomsten wordt de vraag of de bijdrage via subsidie of opdracht/overeenkomst zeker relevant, maar op dit moment gaat het nog om privaatrechtelijke bijdragen. Beleid andere gemeenten Er zijn gemeenten met bijvoorbeeld zogenaamde een derde regelingen (1/3 bijdrage gemeente, 1/3 lening en 1/3 bijdrage vereniging) voor financiering van clubaccommodaties. Dergelijke regelingen komen wel voor (Amsterdam bijvoorbeeld), maar het zijn geen wijd verspreide regelingen. Vanuit Drijver en Partners merken we wel dat er landelijk behoefte is aan financiering van clubaccommodaties. In de eerste plaats omdat veel clubaccommodaties 30-40 jaar oud zijn en er behoefte is aan renovatie en/of uitbreiding. En daarnaast is er behoefte aan verduurzaming van accommodaties. Sommige gemeenten bieden verenigingen extra subsidie voor verduurzaming van accommodaties. Er zijn ook gemeenten die de lokale OZB compenseren. Bij tennis was het beleid in veel gemeente dat verenigingen zelf exploiteren (zonder bijdrage van de gemeente).

In een aantal gemeenten is dat beleid aangepast, waarbij de gemeente een bepaalde bijdrage verstrekt voor renovaties. Naast de zogenaamde een derde regelingen (of vergelijkbaar), subsidies voor verduurzaming en OZB-compensatie zijn er nauwelijks andere accommodatie gerelateerde subsidieregelingen in gemeenten. Landelijke subsidieregelingen Landelijk is er één subsidie voor investeringen en onderhoud van sportaccommodaties en dat is de BOSA-subsidieregeling. Deze regeling bestaat vanaf 2019 en de aanleiding was om het wegvallen van de btw-aftrek voor niet-winstbeogende exploitanten van sportaccommodaties te compenseren. Tabel 3.2

Staat voor… Subsidie % Subsidiabele kosten

Subsidieert NIET

Bedoeld voor Plafond Uitkerings% Onder- of bovengrens aanvraag Aanvraag o.b.v.

Subsidieregeling BOSA op hoofdlijnen BOSA Stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties 20 cq. 30% van de bestedingen incl. btw 20% van de kosten voor de bouw en het onderhoud van een sportaccommodatie en voor de aanschaf van sportmaterialen inclusief btw. Activiteiten gericht op energiebesparing, toegankelijkheid, circulariteit, klimaatadaptatie en veiligheidsbeleving komen in aanmerking voor 10% aanvullende subsidie (30% totaal).  Activiteiten die via SPUK worden gesubsidieerd  Als aanvrager recht op aftrek van omzetbelasting heeft (zoals horeca)  Kosten voor gas, water en licht  Kosten gerelateerd aan de bedrijfsvoering  Vergoeding aan vrijwilligers  Kosten waarbij recht op aftrek bestaat. Amateursportorganisaties. In 2021 € 79 miljoen. Wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst en complete aanvragen. Wie eerst komt, wie eerst maalt. BOSA budget in 2019 niet overschreden. Subsidie moet minimaal € 2.500 zijn, dus kosten aanvraag minimaal € 12.500 (€ 8.333 bij 30% subsidie). Per jaar max € 2,5 miljoen per aanvrager. Drempelbedrag van € 2.500 geldt vanaf 2022 (voor 2022 was de drempel € 5.000). Oa. specificatie op factuurniveau van subsidiabele kosten en scans van facturen en betaalbewijzen of offertes van de subsidiabele kosten.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

17 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Looptijd regeling en project Procedure

Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 januari 2019 en vervalt met ingang van 1 januari 2024. Subsidie wordt voor max. 3 jaar verstrekt (Projectperiode is maximaal 3 jaar). Activiteiten die buiten de projectperiode vallen komen niet in aanmerking voor subsidie. Aanvraag kan voorafgaand aan de uitvoering of tot 12 maanden na afronding en betaling van de activiteiten. Bij aanvraag vooraf o.b.v. offertes wordt 80% als voorschot verleend en na afloop van de projectperiode, bij definitieve vaststelling, max de resterende 20% verleend.

Een BOSA subsidie kan ofwel vooraf, op basis van offertes, ofwel achteraf, op basis van facturen, worden aangevraagd. Bij aanvraag vooraf o.b.v. offertes wordt 80% als voorschot verleend en na afloop van de projectperiode, bij definitieve vaststelling, maximaal de resterende 20% verleend. Het minimale subsidiebedrag is met ingang van 2022 verlaagd van € 5.000 naar € 2.500, zodat ook kleinere amateursportorganisaties eerder in staat zijn om een subsidieaanvraag te doen. De BOSA-regeling eindigt per 1 januari 2024. Er is nog geen duidelijkheid of en op welke wijze de regeling wordt voortgezet. Andere vormen naast subsidie: garantstelling en leningen In de sport verleent de Stichting Waarborgfonds Sport borgstellingen op leningen van banken. De SWS toetst of een investeringsplan inclusief financiering realistisch is en kan door borgstelling (altijd in combinatie met de gemeente) zorgen voor een lagere rente. De SWS stelt onder andere hypotheekrecht als eis. Daarop kan vanwege het Dordtse grondbeleid bij sportparken geen beroep worden gedaan. De gemeente Dordrecht hanteert daarom zelf borgstellingen en leningen (Zie beleidsnota Garantstelling en Leningen, november 2021). In de nota is het bedrag voor een financiering gemaximeerd op € 500.000 per vereniging met inbegrip van reeds lopende financieringen en waarbij per geval tevens eventuele gemeentelijke subsidies worden beschouwd.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

18 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

4

Kostprijs van sportaccommodaties

4.1

Inleiding

De kostprijs van een accommodatie is vast te stellen op basis van de gemeentebegroting of op basis van normberekeningen. We kiezen voor een normberekening, omdat dat een meer zuivere methode is. De gemeentebegroting is meer een momentopname. De ene accommodatie is nieuw, de ander op leeftijd. Soms worden kosten op 1 kostenpost geboekt. Het komt ook voor dat investeringen deel uitmaken van een grotere gebiedsontwikkeling. Bij een normberekening kunnen verschillende accommodaties met dezelfde uitgangspunten (gelijke rente et cetera) worden benaderd. Bij de kostprijsberekeningen in hoofdstuk 4 gaan we uit van de directe kosten. Indirecte kosten, zoals de overhead van een grotere gemeentelijke organisatie zijn buiten beschouwing gelaten. De normberekeningen zijn gebaseerd op de situatie 2019-2021, dus voor de sterke stijging van de bouwprijzen en de buitengewone sterke stijging van de energieprijzen. In de afgelopen 1,5 jaar zijn de bouwkosten onder invloed van een aanhoudend grote vraag en schaarste schrikbarend gestegen. De bouwkosten zijn in anderhalf jaar tijd in doorsnee met 15% gestegen. Met de recente gebeurtenissen in Oekraïne, de oplopende spanningen en de sancties tegen Rusland, lijkt er voorlopig geen zicht op verbetering. De ontwikkelingen in Oekraïne hebben ook geleid tot een zeer sterke stijging van de energieprijzen.

Een huishouden met een gemiddeld energieverbruik betaalt in januari 2022 86 procent meer dan een jaar eerder (bron: CBS) en daar is de lagere belasting al in verdisconteerd. De verwachting is dat de hoge en wisselende prijzen voor energie voorlopig aanhouden. De politieke spanningen maken de situatie erg onvoorspelbaar. De kostprijs liggen anno 2022 dus hoger dan de kostprijzen die wij hier in hoofdstuk 4 aangeven en dat geldt in het bijzonder voor accommodaties met een hoog energieverbruik (zwembaden, ijshal).

4.2

Binnensportaccommodaties

Tabel 4.1 laat de kostprijs zien voor diverse binnensportaccommodaties. Bij een gymzaal ligt die op € 94 per uur en dat loopt op tot € 189 voor een extra grote sporthal. Bij een sporthaltarief van € 49,70 zou dat een dekkingsgraad opleveren van 26% bij een sporthal van 28x48 meter en 32% bij een sporthal met een zaalafmeting van 24 x 44 meter. Maar na 6 maanden geldt in Dordrecht een lager tarief. Indien een vereniging 40 weken huurt, dan is het tarief gemiddeld in die periode € 42,63 en de dekkingsgraad ligt dan bij een sporthal tussen de 23% en de 28%. Tabel 4.1

Kostprijs en dekkingsgraad binnensportaccommodaties o.b.v. normkosten en bij normgebruik

afmeting zaal in meters (.. meter x … meter….)->

sporthal

sporthal

28x48

28x44,2

sporthal

sportzaal

gymzaal

gymzaal

uren jaargebruik verenigingen/overig

1250

24x44 zaal 22x28 14x22 zaal 12x21 zaal 1250 1250 900 340 340

uren jaargebruik onderwijs

1250

1250

1250

1250

600

600

€ 235.732

€ 218.227

€ 191.867

€ 88.739

€ 39.073

€ 32.051

€ 189

€ 175

€ 153

€ 99

€ 115

€ 94

€ 49,70

€ 49,70

€ 49,70

€ 35,60

€ 14,20

€ 14,20

26%

28%

32%

36%

12%

15%

€ 29,50

€ 29,50

€ 29,50

€ 21,00

€ 14,20

€ 14,20

16%

17%

19%

21%

12%

15%

€ 42,63

€ 42,63

€ 42,63

€ 30,49

€ 14,20

€ 14,20

23%

24%

28%

31%

12%

15%

lasten tgv gebruik verenigingen kostprijs verenigingen/uur verenigingstarief Dordrecht < 6 mnd 2021/2022 dekkingspercentage van de kostprijs verenigingstarief Dordrecht > 6mnd 2021/2022 dekkingspercentage van de kostprijs verenigingstarief Dordrecht bij 40 weken 2021/2022 dekkingspercentage van de kostprijs

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

19 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Het commerciële tarief voor sporthal Sportboulevard is € 172,90 en dat wijkt niet veel af van de kostprijs op basis van normberekeningen. De normberekening is gebaseerd op hogere bouwkosten, maar lagere rentelasten. Hendrik Ido Ambacht hanteert een commercieel tarief van € 183 voor de sporthal en dat is vergelijkbaar met de kostprijs in de normberekening. De gemiddelde opbrengst uit verenigingsgebruik bij de Dordtse gymzalen is € 4.700. Bij een tarief van € 14,20 komt dat neer op een gemiddeld verenigingsgebruik van 331 uur. In de normberekening van tabel 4.1 gaan we uit van 340 uur verenigingsgebruik.

4.3

Voetbalvelden

De dekkingsgraad bij voetbalvelden bedraagt bij natuurgrasvelden zonder verlichting 23% en voor kunstgrasvelden 22%. Bij hybride velden is de dekkingsgraad lager met 16%. In de berekening voor kunstgras is uitgegaan van SBR-infill. Bij kurk-infill worden de kosten hoger en daalt de dekkingsgraad naar 19%-20%. Tabel 4.2

Kostprijs en dekkingsgraad voetbalvelden o.b.v. normkosten

rente en afschrijving

natuurgras natuurgras +verlichting hybride € 39.881 € 6.536 € 8.329 € 21.108

onderhoud velden

€ 6.800

onderhoud verlichting en lampen

€ 1.200

directe kosten veld

€ 47.881

kunstgras

€ 8.500 € 15.036

€ 8.500

€ 10.000

€ 1.200

€ 1.200

€ 18.029

€ 32.308

opslag infra/groen

€ 3.500

€ 3.500

€ 3.500

€ 3.500

totale kosten

€ 51.381

€ 18.536

€ 21.529

€ 35.808

huurtarief Dordrecht 2021-2022

11.467

4.348

4.348

5.674

22%

23%

20%

16%

dekkingspercentage van de kostprijs

In de meeste gemeenten worden voetbalvelden zonder kleedkamers verhuurd. De kleedkamers zijn eigendom van de vereniging. Dat betekent ook dat voetbalverenigingen extra lasten hebben in de exploitatie van de kleedkamers. Bij voetbal wordt veel meer gebruik gemaakt van kleedkamers dan bij andere buitensporten. Bij vergelijking van sporten is dit wel een punt om rekening mee te houden.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

20 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

4.4

Hockeyvelden

De exploitatiekosten van hockeyvelden variëren naar type veld. Zand ingestrooide kunstgrasvelden zijn de goedkoopste velden en watervelden met een asfalt opbouw zijn de duurste velden. Het waterveld in Dordrecht heeft een foamlaag als opbouw en dus geen asfalt. De dekkingsgraad varieert van 33% voor een zandveld en 47% voor een semi waterveld en een waterveld. Tabel 4.3

Kostprijs en dekkingsgraad hockeyvelden o.b.v. normkosten

rente en afschrijving onderhoud veld onderhoud verlichting en lampen directe kosten veld opslag infra/groen totale kosten huurtarief Dordrecht 2021-2022 dekkingspercentage van de kostprijs

4.5

zand

semi water

€ 16.419 € 5.800 € 1.000 € 23.219 € 2.500 € 25.719 € 8.491 33%

€ 24.994 € 7.800 € 1.000 € 33.794 € 2.500 € 36.294 € 16.967 47%

waterveld met elayer € 42.031 € 5.800 € 1.000 € 48.831 € 2.500 € 51.331 € 23.997 47%

water asfalt € 46.426 € 5.800 € 1.000 € 53.226 € 2.500 € 55.726

Korfbalvelden

Het tarief volgens de tarievenlijst van de gemeente bedraagt € 4.186 voor een korfbalveld. De korfbalverenigingen hebben ieder 2 grote velden (34x64 meter), waarbinnen per veld een speelveld met nieuwe belijning 20x40 is uitgezet en eventueel jeugdvelden van 12x24 meter. De dekkingsgraad bedraagt 27%. Tabel 4.4

Kostprijs en dekkingsgraad korfbalveld 34x64 o.b.v. normkosten kunstgras

rente en afschrijving

€ 9.305

onderhoud velden

€ 4.000

onderhoud verlichting en lampen

€ 750

directe kosten veld

€ 14.055

opslag parkeren/infra

€ 1.500

totale kosten

€ 15.555

huurprijs 2021-2022

€ 4.186,00

dekkingsgraad

27%

4.6

Honk- en softbalvelden

De honk- en softbalaccommodatie op het sportpark Krommedijk bestaat uit een honkbalveld en 2 softbalvelden. De kosten voor rente en afschrijving verschillen tussen de velden, omdat de velden verschillen qua afmeting en hekwerken. De dekkingsgraad ligt rond de 15%.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

21 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Tabel 4.5

Kostprijs en dekkingsgraad honk- en softbalvelden o.b.v. normkosten honkbalveld

softbalveld

Softbal trainingsveld

Rente en afschrijving

€ 26.475

€ 11.442

€ 8.005

onderhoud

€ 12.000

€ 5.400

€ 5.400

vereniging

€0

€0

€ 12.000

€ 5.400

€ 5.400

onderhoud verlichting en lampen directe kosten veld opslag infra/groen

€ 2.500

€ 1.750

€ 1.750

totale kosten

€ 52.975

€ 23.992

€ 20.555

huurtarief Dordrecht 2021-2022

€ 7.752

€ 3.366

€ 3.366

15%

14%

16%

dekkingspercentage van de kostprijs

4.7

Atletiekbaan

De atletiekbaan aan bestaat uit een 6 laans 400 meterkunststofbaan met 8 sprintlanen (aan beide lange zijden) en technische nummers in het middenterrein. De kosten in tabel 4.6 is exclusief de tribune. De dekkingsgraad bedraagt bij een huurtarief van € 10.657 10%. Tabel 4.6

Kostprijs en dekkingsgraad atletiekbaan o.b.v. normkosten

rente en afschrijving volkunststof atletiekbaan

€ 76.502

jaarlijks specialistisch reinigen baan

€ 3.000

overige jaarlijkse onderhoudskosten incl middenterrein

€ 10.000

uren wekelijks schoonhouden baan en onderhoud

€ 14.000

veldverlichting

€ 1.500

materiaal/diversen

€ 1.500

opslag infra/groen

€ 2.500

totale kosten

€ 109.002

huurtarief Dordrecht 2021-2022

€ 10.657

dekkingspercentage van de kostprijs

4.8

10%

Tennis en padelbanen

De tennis en padelbanen zijn eigendom van de tennisverenigingen en de verenigingen zijn verantwoordelijk voor de exploitatie. Op verzoek van de gemeente wordt tennis en padel wel meegenomen in dit onderzoek. De aanleg en exploitatiekosten van een tennisbaan verschilt naar de baansoort. Gravelbanen zijn relatief goedkoper, maar vragen meer onderhoud. De kapitaallasten en onderhoudskosten voor tennisbanen zijn gebaseerd op de KNLTB publicatie Baansoorten in beeld 2020. De kosten voor padel zijn ontleend aan de businesscase TC Monnickendam 2021. Tabel 4.7 laat de exploitatiekosten zien op basis van een normberekening. Dit zijn de kosten exclusief clubhuis en exclusief energie baanverlichting.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

22 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Tabel 4.7

Kostprijs tennis- en padelbanen o.b.v. normkosten en wekelijks onderhoud met vrijwilligers

TC Dubbeldam

Kunstgras 6

gravel 0

kg rood 0

Minibaan 1

Oefenkooi 1

Padelbanen 0

DLTC Thialf

0

CC Dordrecht

0

4

DLTC Dash35

0

10

RC Dordrecht afd tennis SV OW afd tennis

4

0

5

totaal

15

Kapitaallasten6 € 21.871

Overige kosten € 6.875

Totale exploitatielast € 28.746

0

5

0

0

1

€ 26.272

€ 12.005

€ 38.277

6

0

0

0

1

1

2

€ 47.642

€ 21.410

€ 69.052

0

€ 29.262

€ 11.275

€ 40.537

0

0

0

2

€ 25.739

€ 10.910

€ 36.649

0

0

0

0

0

€ 17.497

€ 5.500

€ 22.997

14

11

2

2

5

€ 168.284

€ 67.975

€ 236.259

SV OW is bezig met aanleg padelbanen/in voorbereiding.

Tabel 4.7 geeft inzicht in de exploitatiekosten op basis van normbedragen. De werkelijke kosten kunnen afwijken. Indien het wekelijks onderhoud niet met vrijwilligers, maar met een groundsman wordt uitgevoerd zijn de kosten uiteraard hoger.

4.9

25 meter en 50 meter bassin

Voetbalvelden en sporthallen hebben standaardafmetingen. Zwembaden zijn er in allerlei vormen. Tabel 4.8 laat de kostprijs zien van een binnenbad met 2 bassins. De kosten zijn terug te brengen per openingsuur en per m2 zwemwater. Tabel 4.8

Exploitatiekosten zwembad met 25x15 en 20x10 bassin

zwembad met 25x15,4 bassin en 20x10 bassin kapitaallasten

€ 446.600

onderhoud

€ 172.600

energie

€ 96.600

personeel

€ 510.200

overig totale lasten/jaar

€ 218.200 € 1.444.200

openingsuren/week

92

bedrijfsweken/jaar

44

openingsuren per jaar

4048

exploitatiekosten per openingsuur

€ 357

exploitatiekosten per openingsuur/m2

€ 0,61

Op basis van een kostprijs van € 0,61 per openingsuur per m2 zwemwater is de kostprijs bepaald voor 3 type bassins (zie tabel 4.9). Het verenigingstarief ten opzichte van de kostprijs geeft een dekkingsgraad van 26% a 27%.

6 Gerekend is met 3,75%, omdat tennisverenigingen zelf krediet moeten aantrekken.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

23 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Tabel 4.9

Dekkingsgraad per bassin 25x21m bad

50x21m bad

25x10 bad

verenigingstarief 2021-2022

€ 131,80

€ 263,35

€ 65,95

ver tarief na 37% subsidie

€ 83,03

€ 165,91

€ 41,55

Kostprijs indicatief

€ 320,18

€ 640,35

€ 152,47

dekkingsgraad verenigingstarief (na subsidie)

26%

26%

27%

4.10

IJshal

In 2016 is een haalbaarheidsstudie gedaan naar een ijshal met 250 meterbaan in Leiden. De investering was begroot op 13 miljoen exclusief btw. In november 2018 zijn de investeringskosten bijgesteld naar € 16.9 miljoen door o.a. stijging van de bouwkosten. Dat geeft een kapitaallast van € 737.000 en de totale lasten begroten wij op € 1,3 miljoen per jaar. Bij een baten van € 550.000 geeft dat een dekking van 41%. Een splitsing naar recreatief- en verenigingsgebruik is op basis van de beschikbare informatie niet mogelijk. Tabel 4.10

Exploitatie ijshal (30x60 ijshockey en 250 meterbaan) obv kengetal en dekkingsgraad, 2021

kapitaallasten

€ 737.000

bedrijfsvoering

€ 593.000

totale lasten

€ 1.330.000

baten

€ 550.000

baten tov lasten /dekkingsgraad (raming)

4.11

41%

Conclusies dekkingsgraad

Bij de atletiekbaan ligt de dekkingsgraad op 10% en bij de honk- en softbalvelden rond de 15%. De dekkingsgraad voor de voetbalvelden ligt tussen de 20% en 23%. De dekkingsgraad voor de korfbalvelden bedraagt 27% en dat is ook ongeveer de dekkingsgraad voor de zwembaden voor de verenigingen (26%-27%). Bij de binnensporten dekt de verenigingshuur globaal 25% tot 30% van de kostprijs. Bij de hockeyvelden ligt de dekkingsgraad hoger (rekening houdend met afspraken tussen gemeente en DMHC), namelijk tussen de 33% en 47% afhankelijk van het type veld. De dekkingsgraad van de ijshal ramen wij ook op dat niveau (41%).

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

24 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

5

Gebruik en bijdrage/contributies door sporters

5.1

Inleiding

5.2

Seniorleden

Binnensporten De contributie voor binnensporten varieert van € 130 tot € 630 per jaar. De binnensporten met de hoogste jaarcontributie zijn het prestatieve volleybal en basketbal (globaal van € 400 tot € 440 bij 2x trainen en competitie) en wedstrijd turnen (€450 tot € 530). De hoogste contributie geldt voor eredivisie basketbal (€ 626). Wanneer men in de binnensport 1 keer per week traint en daarnaast competitie speelt, dan betaalt een seniorlid in de gemeente daarvoor doorgaans € 220 tot € 360 per jaar. De laagste contributie geldt bij de binnensport, voor leden die doorgaans 1 keer per week trainen/sporten (zonder competitie); zij betalen doorgaans tussen de €130 en € 200. Buitensporten hoogste contributies in de buitensport geldt voor hockey: een senior betaalt daar € 340. Wanneer een seniorteam nog zaalhockey wilt spelen, dan geldt meestal een toeslag. Voetbal is de goedkoopste buitensport. De contributies zijn voor trainingsleden € 70 tot € 120 en voor seniorleden die wedstrijden spelen € 170 tot € 260 per jaar. De contributie van korfbal, rugby en honkbal zitten qua hoogte tussen voetbal en hockey in (€ 270-€ 330 per jaar inclusief zaalkorfbal). Tennis is wat betreft contributie geen dure sport. De contributies liggen op een niveau van € 125 tot 180 per jaar. Maar dat is zonder lessen en dan mag men bij wijze van spreken iedere dag tennissen.

Wanneer een volwassen lid op jaarbasis bijvoorbeeld 18 lessen volgt, dan zijn de kosten voor les en contributie € 350 tot € 400 (bij 1 uur lessen met 4 personen)7. Zwemmen en ijssporten Bij zwemmen en waterpolo is er een groot verschil tussen recreatief zwemmen (vaak 1x/week) of het prestatief zwemmen en waterpolo. Bij het wedstrijd waterpolo en zwemmen zijn de contributies met toeslagen al snel € 500 tot € 600 op jaarbasis. Bij de ijssporten is het verschil tussen recreatief en prestatief sporten qua contributie ook erg groot. Recreatief schaatsen kost qua contributie (inclusief baanentree) ongeveer € 200. Het wedstrijdschaatsen bedraagt ruim het dubbele en ijshockey is de duurste sport qua contributie. Bij senioren is de contributie € 600 en voor het eerste team is dat € 900. IJshockey geldt ook landelijk tot de sport met de hoogste contributies. Dat heeft te maken met de huur van de accommodatie en kosten voor wedstrijden (bondsafdrachten). 7 Tennisvereniging Dash’35 heeft alleen gravelbanen en die zijn doorgaans van april tot november bespeelbaar. In de winter zijn er leden

die de tennishal opzoeken en dat brengt extra kosten met zich mee.

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

25 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Tabel 5.1

contributies senioren bij sportverenigingen gemeente Dordrecht 2021-2022

€ 50 € 60 € 70 € 80 trainingslid € 90 voetbal € 100 (1x/week) € 110 € 120 € 130 € 140 tennis € 150 binnensport zonder les € 160 € 170 trainingslid € 180 (1x/week) € 190 atletiek € 200 voetbal 1-2x € 210 trainen en € 220 competitie € 230 € 240 € 250 € 260 handbal, € 270 volleybal, rugby: € 274 € 280 honkbal € basketbal € 290 281 1xtrainen en 1 € 300 korfbal 1-2x € 310 wedstrijd/ trainen en € 320 week competitie € 330 € 340 € 350 hockey € 360 tennis+les € 370 (18x/jr) € 380 € 390 € 400 € 410 € 420 2x trainen en € 430 competitie € 440 prestatief € 450 € 460 € 470 € 480 € 490 € 500 € 510 € 520 turnen € 530 prestatief € 540 € 550 € 560 € 570 € 580 € 590 € 600 € 610 € 620 basketbal eredivisie

schaatsen recreatief

duiken: € 258 zwemmen recreatief: €200-€337

schaatsles 1x/wk

schaatsen hardrijden prestatief

zwemmen waterpolo prestatief (34x trainen en ijshockey: w) € 600 € 900 (1e team)

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

26 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

5.3

Junior-leden (12-jaar)

Binnensporten Voor de jeugd is gekeken naar de contributies van 12-jarigen. Voor iemand die 1x per week sport is de contributie € 130 tot € 190. Een jeugdlid die 2x per week traint en wedstrijden speelt, betaalt voor volleybal of basketbal een contributie van tussen de € 290 en € 330. De contributies zijn bij de binnensporten het hoogste voor wedstrijdturnen (€ 430-€ 530 ook afhankelijk van aantal trainingen). Buitensporten Voor de meeste buitensporten is de jeugdcontributie lager dan voor binnensporten. Bij voetbal ligt de contributie bij de meeste clubs tussen de € 100 tot € 200. Een jeugdlid krijgt dan 2x training en speelt daarnaast een wedstrijd. De contributies bij volleybal en basketbal beginnen bij € 290 voor 2 trainingen en 1 wedstrijd. Korfbal en honk- en softbal zitten qua contributie boven voetbal (€ 200-€ 260). Hockey heeft de hoogste contributie met € 391 per jaar. De contributies bij tennisverenigingen zijn voor jeugd (ook landelijk) bewust laag om instroom te stimuleren. Maar als men 2x per week lessen volgt zijn de kosten € 400 tot € 450 op jaarbasis inclusief contributie. met les. Zwemmen en ijssporten De contributie bij zwemsporten ligt op recreatief niveau op € 200 tot € 320. Op prestatief niveau zijn de contributies duidelijk hoger (€ 360 tot € 504). Langebaanschaatsen en shorttrack met wedstrijden is voor jeugd relatief goedkoop (€ 200 tot € 300).

Net als bij de senioren is ijshockey ook voor een jeugd de sport met de hoogste contributie (€ 875).

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

27 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Tabel 5.2

contributies jeugd (12 jarigen) bij sportverenigingen gemeente Dordrecht 2021-2022

€ 50 € 60 € 70 € 80 € 90 € 100 € 110 € 120 € 130 € 140 € 150 binnensport € 160 trainingslid € 170 (1x/week) € 180 € 190 € 200 € 210 € 220 € 230 € 240 handbal € 250 volleybal € 260 1xtrainen+ € 270 competitie € 280 € 290 basket€ 300 € 310 /volleybal € 320 prestatief € 330 (2xtr+comp) € 340 € 350 € 360 € 370 € 380 € 390 € 400 € 410 € 420 € 430 € 440 € 450 € 460 € 470 turnen € 480 € 490 prestatief € 500 € 510 € 520 € 530 € 540 € 550 € 560 € 570 € 580 € 590 € 600 € 610 € 620

tennis zonder les rugby: € 91 voetbal 2x trainen en competitie atletiek: € 156 korfbal 2x trainen en competitie honkbal: € zwemmen 234 recreatief

schaatsen recreatief

schaatsen duiken: € 258 hardrijden en shorttrack prestatief schaatsles 1x/wk

hockey: € 391 tennis met les (2x/week) zwemmen prestatief

ijshockey: € 875

Gemeente Dordrecht | Onderzoek tarieven sportaccommodaties

28 / 36

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

5.4

Huur per sporter

Van verschillende sporten en verenigingen was informatie beschikbaar over de huur en het aantal actieve leden. Met die informatie is de huur per spelend lid vast te stellen. Tabel 5.3 geeft een overzicht. Tabel 5.3

Huur per spelend lid

€ 62

rugby

excl kleedkamers/energie

€ 47-€ 87

tennis

excl kleedkamers/energie

€ 53-€ 106

voetbal

excl kleedkamers/energie

€ 77

veldhockey

excl kleedkamers/energie

€ 106

veld- en zaalhockey

€ 110

atletiekbaan

excl kleedkamers/energie

€ 130-€ 157

volleybal/basketbal

competitie (NeVoBo/NBB)

€ 161-€ 218

korfbal

incl veld en hal

€ 173-€ 198

zwemmen/duiken

na verrekening zwembadsubsidie

€ 640-€ 1133

ijshockey en kunstschaatsen

niet primetime tijden

Bij de buitensporten ligt de huur per lid grofweg tussen de €50 en € 110. Bij volleybal en basketbal met bondscompetitie is range € 130-€ 160 per lid en korfbal zit daar weer boven met (afgerond) € 160-€220 huur per lid. De huur voor de zwem- en duikverenigingen zit op een niveau van € 175 tot € 200 per actief lid. Bij de buitensporten heeft de vereniging nog meer lasten (en baten) behalve de huurlasten voor het veld of de baan. De kosten voor rente en afschrijving en onderhoud van een kleedkamer zijn met inzet van vrijwilligers globaal € 2.000 per kleedkamer per jaar. Energie was voor de Oekraïne-oorlog al een behoorlijke post. Bij voetbalverenigingen is € 50 per spelend lid niet ongebruikelijk en bij tennisverenigingen is dat € 20 per spelend lid, maar er zijn verenigingen waar dat hoger of lager is. Een verdubbeling van de energieprijzen betekent voor een voetbalvereniging met 300 spelende leden een lastenverhoging van € 15.000 per jaar. Naast kapitaallasten, kosten voor onderhoud en energie zijn er ook lasten voor schoonmaak, belastingen en heffingen en verzekering. De buitensporten hebben naast de extra lasten ook extra baten die binnensportverenigingen of zwem-/ijsverenigingen niet of beperkt hebben. Dat zijn inkomsten vanuit de kantine, sponsorinkomsten en baten van evenementen en acties. Die verschillen maken het lastig om de huur per lid één op één te vergelijken.