Document · PDF

Bijlage 2 90_ Regionale Investeringsagenda Drechtsteden.pdf

Gemeenteraad Dordrecht 6 oktober 2026, gemeente DordrechtBij agendapunt: 15: Raadsinformatiebrief over Stand van zaken RIA-project juli 2026 - Raadsinformatiebrief24.974 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Fasering: 2026 – Fundament • Energiefabriek volledig operationeel • Eerste twee energiehubs in realisatie • Twintig coöperaties opgericht of in oprichting 2027 – Opschaling en standaardisatie • Eerste operationele energiehub met netontlasting • Implementatie eerste EMS-systemen • Eerste groepstransportovereenkomsten 2028 – Versnelling en integratie • Opschaling naar meerdere energiehubs • Integratie van meerdere energiedragers • Vaststelling en toepassing regionale energiescenario’s 2029 – Optimalisatie • Doorontwikkeling naar regierol Energiefabriek • Optimalisatie exploitatie, flexibiliteit en opslag 2030 – Borging • Robuust, zelfdragend netwerk van energiecoöperaties • Structurele bijdrage aan vermindering netcongestie • Energiehubs integraal onderdeel van het regionale energiesysteem 5. Investering: Financiering Totaal benodigd Structurele middelen zijn nodig voor organisatie en ondersteuning en fysieke realisatie. Beschikbaar • Circa € 145.000 regionale bijdrage voor ondersteuning coöperaties • Circa € 100.000 bijdrage PZH • Provinciale planvormingssubsidies • Tijd en cofin. van ondernemers Aanvullend Voor versnelling is extra financiering nodig, met name voor fysieke investeringen.

Daarom zetten we in op: • een regionaal impuls- of investeringsbudget voor energiecoöperaties; • benutten van provinciale en nationale subsidieregelingen (energietransitie, netcongestie); • inzet van Europese fondsen); • private cofinanciering door deelnemende bedrijven. DEELPROJECT 4: HAALBAARHEIDSVERKENNING GROEN GAS CLUSTERONTWIKKELING HARDINXVELD-GIESSENDAM 1. Wat we beogen: De energietransitie in de Drechtsteden vraagt om een robuust en divers energiesysteem. Omdat niet alle woningen en bedrijven op een warmtenet kunnen worden aangesloten, is groen gas een belangrijke aanvullende route binnen een decentraal systeem. Dit project onderzoekt de haalbaarheid van collectieve groengasproductie via monomestvergisting in Hardinxveld-Giessendam, voortbouwend op positieve gesprekken met veehouders, afstemming met Stedin over invoeding op het 8 BAR-net en kennis uit het Molenlanden-onderzoek (DLV Advies, 2025). De verkenning richt zich op techniek en clustergrootte, de financiële businesscase (investeringen, exploitatie, SDE++ en Garanties van Oorsprong), emissiereductie (methaan, CO₂, ammoniak, stikstof), juridische en organisatorische inrichting, netaansluiting en draagvlak. Bij een positieve uitkomst kan circa 900.000 m³ groen gas per jaar worden geproduceerd, met invoeding richting Sliedrecht en Papendrecht.

Het project is urgent door de bijmengverplichting per 1 januari 2027, nieuwe agrarische verdienmodellen en de stikstof- en methaanreductieopgave. Hardinxveld-Giessendam positioneert zich als regionale proeftuin. Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem 37

2. | Aan welke landelijke, provinciale of regionale | 5. | Investering: doelen draagt dit project bij: Het project draagt bij aan meerdere beleidsdoelen op verschillende | Financiering schaalniveaus: • | Lokaal: uitvoering van de Transitievisies Warmte van | Totaal | Fase 1: €75.000 – €125.000 Hardinxveld-Giessendam, Sliedrecht en Papendrecht. | benodigd | Fase 2: indicatief €8–10 miljoen • | Regionaal: invulling van Doorbraakproject 2 – Decentraal Energiesysteem binnen de Regionale Investeringsagenda | Beschikbaar | €75.000 – €125.000 – nog te bevestigen Drechtsteden. • | Provinciaal: bijdrage aan de energietransitie Zuid-Holland en | Aanvullend | SDE++, investeringssubsidie collectief stikstof- en klimaatdoelstellingen. | (streefbedrag €1,5–2M, kritische succesfactor) • | Nationaal: ondersteuning van de bijmengverplichting groen | en bankleningen veehouders. Financieel gat gas (vanaf 2027), het Klimaatakkoord (55% CO₂-reductie in | realisatiefase wordt in haalbaarheidsonderzoek 2030), methaanreductie in de veehouderij en inzet van de | nader gekwantificeerd. SDE++-regeling. • | Europees: EU Green Deal, methaanemissieverordening en de doelstellingen uit de Hernieuwbare Energierichtlijn (RED III). 3.

| Betrokken partijen: • | Gemeente Hardinxveld-Giessendam • | Gemeente Sliedrecht • | Gemeente Papendrecht • | Veehouders in Hardinxveld-Giessendam • | Stedin • | DLV Advies • | RIA / Smart Delta Drechtsteden 4. | Fasering: Het project kent een gefaseerde aanpak: 2026 – Verkenning • | Mijlpaal: onderzoekscontract getekend en financiering gedekt 2027 – Besluitvorming • | Mijlpaal: formeel besluit gemeenten en deelnemende veehouders 2028 – Ontwikkeling • | Mijlpaal: subsidieaanvraag ingediend en organisatie opgericht 2029 – Realisatie • | Mijlpaal: start uitvoering 2030 – Ingebruikname • | Mijlpaal: operationeel cluster Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem | 38 DEELPROJECT 5: REGIONAAL | EMS | 5. | Investering: DRECHTSTEDEN, PILOT ANTONIAPOLDER 1. | Wat we beogen: | Financiering De Drechtsteden kampen met structurele netcongestie, waardoor | Totaal | € 946.178 - € 996.178 ondernemers worden beperkt in groei, elektrificatie en | benodigd verduurzaming. Deze pilot realiseert binnen 12 maanden een werkende Energy Management Hub (EMH) die zes bedrijven op Antoniapolder via één virtuele ‘voor de meter ’-meter verbindt.

De | Beschikbaar | Ludero: € 500.000 EMH bouwt voort op bestaande Energy Management Systemen en | Deelnemers: € 50.000 - € 100.000 voegt een overkoepelende sturingslaag toe voor gezamenlijke capaciteitssturing achter de meter, realtime inzicht in pieken en | Directie: € 24.000 flexibiliteit, koppeling aan een energiehandelsplatform en een local-first, fail-safe architectuur op Nederlandse infrastructuur. De | Coöperatie: € 10.000 – n.t.b. pilot levert bewijs voor Stedin dat coöperatieve groepssturing | Totaal: € 584.000 - € 634.000 technisch en organisatorisch werkt, als basis voor groepscontracten en bredere toepassing. De impact is direct: uitbreidingsruimte voor ondernemers, ondersteuning van laadinfrastructuur en elektrische | Aanvullend | Aanvullende middelen kunnen worden gezocht logistiek, beter gebruik van duurzame energie en versterkte | via regelingen zoals DEI+, EIA, SCE en MIT. samenwerking. Opschaling volgt na jaar één en valt buiten deze | Indien subsidie uitblijft, is ontwikkeling aanvraag. | afhankelijk van investeringsbereidheid van betrokken partijen. Het EMS-fundament is reeds aanwezig; de EMH-ontwikkeling vraagt 2. | Aan welke landelijke, provinciale of regionale | aanvullende middelen en capaciteit.

doelen draagt dit project bij: • | Lokaal: Regionale Energiestrategie (RES) Drechtsteden, | DEELPROJECT 6: H2 SMART ENERGY HUB Bestuurlijke Taskforce Netcongestie Drechtsteden (2025), | DRECHTSTEDEN Ruimtelijke Strategie Drechtsteden 2050 • | Provinciaal: Energieagenda Zuid-Holland, Provinciale Omgevingsvisie Zuid-Holland | 1. | Wat we beogen: • | Nationaal: Nationaal Plan Energiesysteem (NPE), | De Drechtsteden staan voor een dubbele opgave: versnelling van de Klimaatakkoord – sectortafel Elektriciteit, Landelijk | energietransitie én het oplossen van netcongestie die economische ontwikkeling belemmert. Met de H2 Smart Energy Hub realiseren we Actieprogramma Netcongestie (LAN), Nationale | een decentraal energiesysteem waarin lokaal opgewekte duurzame Veiligheidsstrategie | elektriciteit via elektrolyse wordt omgezet in groene waterstof. De • | Europees: EU Energy Communities-richtlijn (RED III), | hubs op De Driehoek (Sliedrecht) en ’t Oog (Hardinxveld) vormen de Europese Green Deal, EU Cybersecurity Act / NIS2 | eerste bouwstenen van een regionaal waterstofecosysteem. De waterstof wordt ingezet voor industrie, logistiek en de maritieme sector, inclusief bunkerpunten, en gestimuleerd in het MKB en de 3. | Betrokken partijen: | gebouwde omgeving.

De hub zorgt voor decentrale productie en De uitvoering is publiek-privaat georganiseerd: | opslag, meer zonnestroom op bedrijfsdaken, CO₂-reductie, netontlasting, investeringen in infrastructuur, realisatie van drie hubs • | M8eld | en versterking van vestigingsklimaat en werkgelegenheid. • | Ludero B.V. | Samenwerking met de Duurzaamheidsfabriek en het HyCollege • | Energiecoöperatie Antoniapolder | versnelt kennis en innovatie, waarmee de regio zich (inter)nationaal • | Zes deelnemende bedrijven | positioneert als koploper in waterstof en maritieme verduurzaming. • | Ten Holter Noordam Advocaten 2. | Aan welke landelijke, provinciale of regionale 4. | Fasering: | doelen draagt dit project bij: Het project draagt bij aan meerdere beleidsagenda’s: 2026 – Ontwikkeling en pilot | • | Lokaal en regionaal: Regionale Energiestrategie 1.0, • | Mijlpaal: werkende pilot, meetdata beschikbaar en rapportage | Energieakkoord Drechtsteden, Versnellingsprogramma aan Stedin en RIA. | Drechtsteden 100% aardgasvrij, Groeiagenda Drechtsteden, Bestuurlijke Taskforce Netcongestie 2027 – Evaluatie en modelvorming | • | Provinciaal: Energieagenda Zuid-Holland, Provinciale Omgevingsvisie Zuid-Holland, pMIEK • | Mijlpaal: gedocumenteerd schaalbaar model voor andere | • | Nationaal: Nationaal Klimaatakkoord, Nationaal Plan bedrijventerreinen.

| Energiesysteem (NPE), Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN), Nationaal programma verduurzaming 2028–2030 – Opschaling (buiten huidige aanvraag) | industrie, Opschaling Waterstofeconomie (Smart Energy Hubs), Maritiem Masterplan • | Mijlpaal: meerdere operationele hubs in de regio. | • | Europees: EU Energy Communities (RED III), Europese Green Deal, NIS2-richtlijn (weerbaarheid energiesystemen) 25 Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem | 39 3. Betrokken partijen: • H2toconnect • Adsensys • VMB Automation • IMC • Energiecoöperatie Hardinxveld • HVC • Stedin • Cerélia • Van Beest • Maritieme sector • Duurzaamheidsfabriek en HyCollege 4. Fasering: 2026: Vergunning en subsidie • Vergunningsaanvraag ingediend (januari); OWE-aanvraag voorbereid (juni); duidelijkheid financiering en subsidietoekenning (december, o.v.b.) 2027: Realisatie • Start bouw H2 Smart Energy Hub (januari, bouwtijd 18 maanden) 2028: Ingebruikname • Eerste productie van groene waterstof (juli) 2029: Opschaling • Verdere optimalisatie en voorbereiding volgende hubs 2030: Doorontwikkeling • Realisatie derde hub en uitbreiding toepassingen 5.

Investering: Financiering Totaal benodigd • Realisatie per hub: € 30–50 miljoen • Drie hubs: circa € 150 miljoen Beschikbaar • Voorstudie: € 40.000 • FEED-studie: circa € 660.000 (deels TSE-subsidie) • Vergunningskosten: circa € 60.000 (Regio Deal) Aanvullend OWE Smart Energy Hubs-subsidie, private equity, bankair, Regio Deal (De Driehoek). Een belangrijk aandachtspunt is de vertraagde openstelling van de OWE-subsidie (verwachting verschoven naar januari 2027). Hierdoor ontstaat risico op vertraging en afhaken van partners. Parallel wordt gewerkt aan alternatieve financieringsroutes om voortgang te borgen. OPGAVE: DRECHTSTEDENRING VAN OV EN HUBS DOORBRAAKPROJECT (3) REALISEREN VAN HUBS EN BETROUWBAAR OV -AANBOD DEELPROJECT 7. VRAAGGESTUURD EN KLEINSCHALIG OV 1. Wat we beogen: Een goed functionerende multimodale Drechtstedenring vraagt om fysieke knooppunten én een fijnmazige verbinding daartussen. Dit project richt zich op dat tweede deel: vraaggestuurd en kleinschalig OV op een schaalniveau waarop het reguliere net niet rendabel rijdt. De aanleiding is urgent, want OV-concessies staan onder druk, buurt- en wijkvervoer valt weg en de vraag naar doelgroepenvervoer neemt juist toe.

We bouwen voort op bestaande pilots en breiden die stapsgewijs uit: doorontwikkeling en borging van Hop-On Sliedrecht (pendelbussen naar bedrijventerreinen, start juni 2026), de as Sliedrecht naar Rotterdam, flexibel vervoer in Wilgenwende en de ontsluiting van Distripark en COA. Plannen, boeken en betalen lopen via 9292 en OVpay, met deelfietsen als last mile, en een nulmeting met kwartaalmonitoring maakt de effecten toetsbaar. Parallel verkennen we nieuwe pilots via haalbaarheidsstudies en businesscases. Zo houden we werklocaties, onderwijs en zorg bereikbaar, versterken we de arbeidsmarkt, dragen we bij aan schoner vervoer en de klimaatdoelen, en behouden we de bereikbaarheid voor inwoners die op dit vervoer zijn aangewezen. 2. Aan welke landelijke, provinciale of regionale doelen draagt dit project bij: • Lokaal sluit het aan op de gemeentelijke mobiliteits- en omgevingsvisies en op raadsambities rond bereikbaarheid, duurzaamheid en leefkwaliteit, via een regionaal gecoördineerd Mobiliteitsbedrijf. • Provinciaal draagt het bij aan de Omgevingsvisie en de Verstedelijkingsstrategie Zuid-Holland en aan de transitie naar emissievrije deelmobiliteit. • Nationaal sluit het aan op het MIRT, NOVEX en het Toekomstbeeld OV 2040, en op doelen uit het Klimaatfonds en de Woningbouwimpuls.

• Europees ondersteunt het de Green Deal en doelstellingen rond slimme, geïntegreerde mobiliteit (MaaS). Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem 40

3. Betrokken partijen: De uitvoering brengt overheden, vervoerders en het lokale bedrijfsleven samen. Vanuit de overheid zijn dat Gemeente Dordrecht (regiokassier), Smart Delta Drechtsteden, Provincie Zuid-Holland en het Ministerie van I&W; de uitvoering en exploitatie liggen bij Stroomlijn, Qbuzz, Waterbus en Donkey Republic; en vanuit het bedrijfsleven draagt het Ondernemersfonds Sliedrecht bij. Het geheel loopt als programmatische aanpak onder auspiciën van een Regionaal Mobiliteitsbedrijf, waarbij de overleg- en besluitstructuur nog nader wordt bepaald. 4. Fasering: Het project kent twee parallelle sporen: het borgen en opschalen van bestaande pilots, en het verkennen van nieuwe pilots. Bestaande pilots: • 2026 – Hop-On Sliedrecht operationeel (juli); nulmeting en meetplan vastgesteld • 2027 – evaluatie, opschaling en borging governance; besluit over structurele integratie • 2028 – bewezen pilots structureel ingebed; exploitatie- en financieringsmodel vastgesteld • 2029 – regiobrede uitrol, gekoppeld aan de Drechtstedenring • 2030 – duurzaam verankerd in het regionale mobiliteitssysteem Nieuwe pilots: • 2026 – verkenning, onderzoeksopzet en longlist vastgesteld • 2027 – haalbaarheidsstudies en businesscases; shortlist met go/no-go-advies 5.

Investering: Financiering Totaal benodigd € 1,40 mln: € 0,45 mln borgen bestaande pilots en € 0,95 mln verkennen nieuwe pilots Beschikbaar € 1,05 mln uit KTM-A15, Ondernemersfonds Sliedrecht en SVDD-middelen (€ 0,45 mln bestaande, € 0,60 mln nieuwe pilots) Aanvullend € 0,36 mln voor de nieuwe pilots is nog ongedekt. Daarnaast is na de SVDD-periode (eind 2027) structurele exploitatiedekking nodig; DEELPROJECT 8. STATIONS, MOBILITEITSHUBS EN P+R'S 1. Wat we beogen: Een goed functionerende multimodale Drechtstedenring vraagt om fysieke knooppunten én een fijnmazige verbinding daartussen. Dit project richt zich op dat eerste deel: stations, mobiliteitshubs en P+R's en de koppeling daarvan met OV, fiets, auto en water. Het hangt direct samen met de doorfietsroutes (F15 en MFR) en het vraaggestuurd OV. We waarderen bestaande haltes, hubs en P+R's op en realiseren nieuwe knooppunten in tranches, met eerste concrete projecten rond Gorinchem en Hardinxveld-Giessendam. Daarnaast onderzoeken we kansrijke locaties voor nieuwe mobiliteitshubs en stations langs de binnen- en buitenring, indicatief van Dordrecht Zuid en Stadspolders tot waterbushaltes verspreid over de regio, met nadruk op de ontsluiting van de noordwestelijke Drechtsteden.

Zo worden woon- en werklocaties beter bereikbaar, maken meer reizigers de overstap vanuit de auto, en versterken we de bereikbaarheid, de economie en de leefomgeving, met winst voor luchtkwaliteit en gezondheid. 2. Aan welke landelijke, provinciale of regionale doelen draagt dit project bij: • Lokaal sluit het aan op de gemeentelijke mobiliteits- en omgevingsvisies en op raadsambities rond bereikbaarheid, duurzaamheid en leefkwaliteit, en op de koppeling met de woningbouwopgaven. • Provinciaal draagt het bij aan de Omgevingsvisie en de Verstedelijkingsstrategie Zuid-Holland, het provinciale fietsnetwerk en de transitie naar emissievrije mobiliteit. • Nationaal sluit het aan op het MIRT, NOVEX en het Toekomstbeeld OV 2040, en op doelen uit het Klimaatfonds en de Woningbouwimpuls. • Europees ondersteunt het de Green Deal en ontlast het de TEN-T-corridor North Sea, Rhine, Mediterranean doordat verkeer naar OV en fiets verschuift. 3. Betrokken partijen: De uitvoering brengt overheden, vervoerders en uitvoeringspartners samen. Vanuit de overheid zijn dat de gemeenten Drechtsteden, Molenlanden en Gorinchem, Smart Delta Drechtsteden, Provincie Zuid-Holland en het Ministerie van I&W; vervoer en deelmobiliteit liggen bij Qbuzz, Waterbus en Donkey Republic; en Rijkswaterstaat adviseert.

Het geheel loopt als programmatische aanpak onder auspiciën van een Regionaal Mobiliteitsbedrijf, waarbij de overleg- en besluitstructuur nog nader wordt bepaald. Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem 41

4. | Fasering: | A15 bij de Nieuweweg, het ontvlechten van auto- en fietsverkeer bij Het project kent twee parallelle sporen: het opwaarderen van | de N915/Edisonweg in Alblasserdam, en de MFR tussen Dordrecht, bestaande haltes, hubs en P+R's, en het onderzoeken en realiseren | Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht. Dit is nu nodig omdat de regio van nieuwe knooppunten. | dichtslibt met autoverkeer en de verbreding van de A15 is gepauzeerd. Bestaande haltes, hubs en P+R's: | De fiets is een goedkoop, schoon en gezond alternatief dat alle • | 2026 – start realisatie eerste tranche; uitvoeringsplan | gemeenten onderling en met de werklocaties verbindt. Doorfietsroutes leiden tot gezondere werknemers en minder druk op tweede tranche | de rijks-, regionale en lokale wegen, wat het vestigingsklimaat ten • | 2027 – realisatie eerste en start tweede tranche | goede komt. Ze nemen bovendien minder ruimte in dan de auto, • | 2028–2029 – realisatie tweede tranche; eerste deel | waardoor op termijn ruimte voor groen vrijkomt, en ze verbeteren de gereed | luchtkwaliteit doordat fietsen zonder uitstoot gebeurt. • | 2030 – oplevering, evaluatie en borging beheer en exploitatie | 2.

| Aan welke landelijke, provinciale of regionale doelen draagt dit project bij: • | Lokaal sluiten de doorfietsroutes aan op de gemeentelijke Nieuwe mobiliteitshubs en stations: | omgevingsvisies en mobiliteitsplannen, waarbij de N915/Edisonweg aansluit op de gebiedsontwikkeling Nedstaal in • | 2026 – verkenning kansrijke locaties; prioritering | Alblasserdam. vastgesteld | • | Provinciaal sluit het project aan op het Provinciaal Fietsplan en • | 2027 – planuitwerking en start realisatie • | het omgevingsbeleid. 2028–2029 – realisatie; netwerk grotendeels gereed | • | Nationaal sluit het aan op het MIRT. • | 2030 – oplevering en borging; Drechtstedenring | • | Europees sluiten de uitkomsten aan op de ambities van de Green functioneel | Deal. 5. | Investering: | 3. | Betrokken partijen: De uitvoering is per schakel en deeltracé belegd bij de betrokken Financiering | gemeente of het waterschap, met cofinanciering en advies van Rijk, provincie en regio.

Betrokken zijn Waterschap Rivierenland, de Totaal benodigd | € 11,90 mln: € 11,65 mln gemeenten Hardinxveld-Giessendam, Dordrecht, Zwijndrecht, uitvoering van P+R's en hubs | Hendrik-Ido-Ambacht, Alblasserdam en Papendrecht, Provincie (Hardinxveld-Giessendam, | Zuid-Holland, het Rijk en de regio Smart Delta Drechtsteden, met Ridderkerk, Gorinchem A27) | Rijkswaterstaat en MRDH als adviseurs en aannemerscombinatie en € 0,25 mln verkenning | NWA als uitvoerder. Beschikbaar | € 2,35 mln: € 0,35 mln voor 4. | Fasering: P+R Ridderkerk (KRIM) en € | De planning loopt per deeltracé: 2,00 mln voor P+R A27 Gorinchem (verbetering A27) | MFR: Aanvullend | € 9,55 mln nog ongedekt; • | 2026 – kaders, financiering, ontwerp en bestuurlijke hiervoor kijken we naar de RIA | overeenkomst en cofinanciering van Rijk en | • | 2027 – definitief ontwerp, vergunningen en gunning provincie | • | 2028 – realisatie en ingebruikname F15-schakels: OPGAVE: DRECHTSTEDENRING VAN OV EN HUBS | • | Zandkade – engineering 2027, ingebruikname 2028 DOORBRAAKPROJECT (4) REALISEREN VAN | • | Rotonde Nieuweweg – engineering 2027, aanleg en SNELFIETSPADEN F15 EN F16 | ingebruikname 2028 • | Rivierdijk naar Nieuweweg – engineering en aanleg 2027, DEELPROJECT 9. SNELFIETSPADEN F15 EN F16 | ingebruikname 2028 • | Sluisweg naar Kanaaldijk-noord – grondaankoop 2027, 1.

| Wat we beogen: | aanleg vanaf 2028, ingebruikname 2030 We bouwen aan een hoogwaardig netwerk van doorfietsroutes dat woongebieden verbindt met werklocaties en bedrijven. Het project is | Verkenning F3 (Papendrecht naar Dordrecht): deels uitvoering, namelijk het aanleggen van ontbrekende schakels in de F15 en de aanleg van de Metropolitane Fietsroute (MFR), en | • | opdracht 2027, onderzoek en resultaten 2028 deels verkenning, namelijk een zelfstandige fietsbrug over de Noord en een doorfietsroute tussen Papendrecht en Dordrecht. Concreet gaat het om de oversteek Zandkade bij Gorinchem, de ontbrekende schakels Sluisweg naar Kanaaldijk-noord en Rivierdijk naar Nieuweweg in Hardinxveld-Giessendam, de kruispunten bij de Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem | 42 5. Investering: | 4. Fasering: Financiering | De vijf projecten lopen parallel, elk in een eigen tempo.

Totaal benodigd | € 25,5 mln: F15-schakels € • | Stadspark Dordrecht – ontwerp en aanbesteding 2026, 14,3 mln, MFR € 10,65 mln en | aanleg deelgebieden 2027–2029, raamstructuur gereed 2030 twee verkenningen € 0,5 mln | • | Vleugels van de Stad – planuitwerking en grondaankoop Beschikbaar | € 13,8 mln toegezegd of 2026, omgevingsplannen 2027, bouw vanaf 2028, oevers gereserveerd uit MIRT, | beleefbaar 2030 Provinciaal fietsplan, SRM en | • | Develzone – verkenning 2026, projectenlijst tot 2040 in 2027, gemeentelijke bijdragen | uitvoeringsprogramma 2028, start uitvoering 2029– 2030 Aanvullend | € 11,7 mln nog te dekken, • | Noord-zuidverbinding Sliedrecht – hoofdstructuur en VO waarvan € 8,6 mln in aanvraag | 2026, investeringsbesluit en DO 2027, uitvoering 2028– 2030 of procedure; de verkenningen | • | Hoofdgroenstructuur Papendrecht – besluitvorming 2026, zijn ongedekt | voorbereiding en start pilots 2027, uitvoering en monitoring 2028–2030 OPGAVE: REGIONAAL LANDSCHAPSPARK ALBERT CUYP | 5. Investering: DOORBRAAKPROJECT (5) HET CREËREN VAN EEN KLIMAATBESTENDIG, GEZOND EN VERBONDEN GROENBLAUW NETWERK | Financiering DEELPROJECT 10. GROENBLAUWE VINGERS | Totaal benodigd | € 61–62,5 mln, met het Stadspark Dordrecht (€ 51 1.

Wat we beogen: | mln) als grootste post, naast De Groenblauwe vingers zijn cruciale schakels om het versnipperde | Vleugels van de Stad, stedelijk groen tot één samenhangend geheel te maken en te | Develzone en de verbinden met de grote omliggende landschappen. Het zijn de eerste | Noord-zuidverbinding; groene bouwstenen richting één verbonden Landschapspark. In deze | Beschikbaar | € 57,9 mln, vooral € 51 mln RIA richten ze zich op de uitvoering van vijf projecten: het Stadspark | gemeente Dordrecht en verder Dordrecht (een groene noord-zuidroute van de Nieuwe Dordtse | Regiodeal II en gemeentelijke Biesbosch naar het Wantij), Vleugels van de Stad in Gorinchem | cofinanciering (groenblauwe structuur langs de Linge en het Kanaal van Steenenhoek), de Develzone in de Zwijndrechtse Waard (met de | Aanvullend | € 3,1–4,6 mln nog ongedekt, Devel als centrale slagader), de Noord-zuidverbinding in Sliedrecht | plus structurele beheerlasten; (een parkverbinding over de A15 naar Sliedrecht Noord) en de | hiervoor kijken we naar Hoofdgroenstructuur in Papendrecht (parken, lanen en waterlopen). | subsidies en cofinanciering Samen maken deze projecten de regio aantrekkelijker en gezonder, | van Rijk en provincie met groene iconen die de identiteit versterken.

Ze zorgen voor gezonde en duurzame mobiliteit doordat wandel- en fietspaden barrières zoals wegen en spoorlijnen slechten, en maken de regio klimaatrobuuster met verkoeling, minder wateroverlast, meer biodiversiteit en betere luchtkwaliteit. 2. Aan welke landelijke, provinciale of regionale | DEELPROJECT 11. GETIJDENPARK DRECHTSTEDEN doelen draagt dit project bij: • | Lokaal sluiten de Groene Vingers aan op de gemeentelijke | 1. Wat we beogen: agenda's, zoals het Stadspark in de omgevingsvisie van Dordrecht | Het Getijdenpark vormt de Noordoevers, De Staart en Nationaal (uitgangspunt 3-30-300) en de Develzone op Klimaatbestendig | Park De Biesbosch om tot één samenhangend, toegankelijk en Zwijndrecht 2050. | klimaatbestendig getijdenlandschap. Harde kades maken plaats • | Provinciaal sluiten ze aan op het Landschapspark Zuidvleugel en | voor natuurvriendelijke oevers met slikken, schorren en riet, het Gebiedsplan IJsselmonde. | aangevuld met routes, bruggen en recreatieve voorzieningen. Aan • | Nationaal sluiten ze aan op NOVEX Zuidelijke Randstad en | de Noordoevers worden oevers verzacht via de doortrekking van de Groene Hart en op het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie. | Strooppot en de Galgeplaat; op De Staart komt een groenblauwe • | Europees sluiten ze aan op de Natuurherstelverordening. | verbinding tussen Wantij en Merwede; en in het Nationaal Park 3.

Betrokken partijen: | versterken we via Bestemming in Balans ecologie en recreatie in De projecten worden per gebied getrokken door de betrokken | balans. Dat is nu nodig omdat de leefkwaliteit onder druk staat, het gemeente, met cofinanciering en advies van regionale partners. | klimaat verandert en toegankelijk groen schaars is. Het project Betrokken zijn de gemeenten Dordrecht, Gorinchem, Zwijndrecht, | brengt groen en water dichter bij inwoners, juist in wijken met weinig Hendrik-Ido-Ambacht, Barendrecht, Sliedrecht en Papendrecht, | groen, maakt het watersysteem robuuster met waterberging, Provincie Zuid-Holland, Waterschap Hollandse Delta en | verkoeling en demping van golfslag, en verbetert de bereikbaarheid Rivierenland, Natuur- en recreatieschap IJsselmonde en de | en gezondheid via nieuwe wandel- en fietsroutes langs de rivier. Landschapstafel IJsselmonde, met Staatsbosbeheer of Zuid-Hollands Landschap, marktpartijen en ingenieursbureaus voor ontwerp en uitvoering. Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem | 43 2. Aan welke landelijke, provinciale of regionale doelen draagt dit project bij: • Lokaal sluit het Getijdenpark aan op de omgevingsvisies, groenprogramma's en klimaatadaptatiestrategieën van Dordrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht.

• Provinciaal sluit het aan op het groenblauwe netwerk, NOVEX Zuidelijke Randstad en het programma Rivier als Getijdenpark XL. • Nationaal sluit het aan op het Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden, het Programma Aanpak Grote Wateren en de Regio Deal Drechtsteden-Gorinchem II. • Europees sluit het aan op de Green Deal en de Natuurherstelverordening. 3. Betrokken partijen: De aansturing verschilt per onderdeel: De Staart ligt bij de gemeente Dordrecht, de Noordoevers worden coalitiegericht uitgevoerd met Zwijndrecht, en het Nationaal Park valt onder het Biesboschnetwerk. Betrokken zijn de gemeenten Dordrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht, Provincie Zuid-Holland, Rijkswaterstaat, Waterschap Hollandse Delta, natuur- en recreatiepartners, NL2120 en het Biesboschnetwerk (met Drimmelen, Altena, IVN en Staatsbosbeheer). 4. Fasering: De drie onderdelen lopen parallel en kennen eenzelfde ritme van ontwerp naar uitvoering.

Noordoevers: • 2026 – uitwerking koers, ontwerp en ecologische randvoorwaarden; • 2027 – planologische borging, vergunningen en subsidieaanvragen; vergunning verleend • 2028 – start eerste deelprojecten • 2029 – doorontwikkeling van natuur, routes en recreatieve voorzieningen • 2030 – oplevering en ingebruikname De Staart: • 2026 – uitwerking ontwerp en participatie met bewoners; • 2027 – planologische borging, vergunningen en subsidieaanvragen; • 2028 – start inrichting en eerste deelprojecten • 2029 – doorontwikkeling van natuur, routes en ontmoetingsplekken • 2030 – oplevering en ingebruikname Nationaal Park De Biesbosch: • 2026 – Bestemming in Balans uitwerken; • 2027 – Vaststellen ontwerp en governance • 2028–2029 – uitvoering van de projecten • 2030 – evaluatie 5. Investering: Financiering Totaal benodigd € 22,1 mln: Noordoevers € 9,6 mln, De Staart € 10 mln en Nationaal Park De Biesbosch € 2,5 mln Beschikbaar € 8,8 mln, uit gemeentelijke cofinanciering, NL2120, Nederwiek 3 en een rijksbijdrage voor het Nationaal Park Aanvullend € 13,3 mln nog te dekken, vooral gezocht via NOVEX Zuidelijke Randstad, aangevuld met provincie, Rijk (PAGW) en Europa DEELPROJECT 12. UITWERKING LANDSCHAPSPARK 1.

Wat we beogen: Met dit project stellen we een gezamenlijke Landschapsvisie en ruimtelijke hoofdstructuur voor het Regionaal Landschapspark 'Albert Cuyp' op, gekoppeld aan een programmatische aanpak voor de lange termijn. We werken de groenblauwe hoofdstructuur en de identiteit van het park uit, inventariseren wat er binnen en buiten de regio al gebeurt, en organiseren hoe we het richting 2050 daadwerkelijk realiseren (governance, financiën en koppeling met geplande activiteiten zoals dijkonderhoud). Dat is nodig omdat de vele groenblauwe initiatieven nu versnipperd plaatsvinden; pas met één gedeeld beeld en een heldere aanpak kunnen we weloverwogen regionale investeringskeuzes maken en de losse projecten tot één verbonden park samensmeden. De opschaling naar regionaal niveau maakt de impact op brede welvaart groter dan de som der delen, met winst voor vestigingsklimaat, woonomgeving, actieve mobiliteit, klimaatrobuustheid en gezondheid. 2. Aan welke landelijke, provinciale of regionale doelen draagt dit project bij: • Lokaal sluit de visie aan op de gemeentelijke agenda's en heeft ze een nadrukkelijke positie in de Ruimtelijke Strategie Drechtsteden. • Provinciaal sluit ze aan op het Landschapspark Zuidvleugel en het Gebiedsplan IJsselmonde. • Nationaal sluit ze aan op NOVEX Zuidelijke Randstad en Groene Hart en op het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie.

• Europees sluit ze aan op de Natuurherstelverordening. Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem 44

3. Betrokken partijen: Smart Delta Drechtsteden en de acht gemeenten trekken het project, met een brede groep partijen als stakeholder voor kennis, expertise en mogelijk middelen. Betrokken zijn naburige gemeenten zoals Ridderkerk, Barendrecht, Molenlanden en Altena, Provincie Zuid-Holland, het Rijk, Waterschap Hollandse Delta en Rivierenland, Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat, ontwikkelaars, woningbouwcorporaties, ondernemers, NRIJ, natuurorganisaties en de landschaps- en biodiversiteitstafels. 4. Fasering: De planning wordt verder ingevuld met het nog te kiezen bureau, mede in relatie tot processen zoals het Ruimtelijk Masterplan IJsselmonde, de Gebiedsuitwerking Delta en NOVEX ZR, en met aandacht voor de rol van colleges, raden en stakeholders. • 2026: inventarisatie groenblauw, opstellen en aanbesteden van de opdracht voor een bureau of architect en het opzetten van een Taskforce Landschapspark; mijlpalen: voltooide aanbesteding en inventarisatie en de start van het proces • 2027: verdere uitwerking met de ingehuurde partij en partners en vaststelling en oplevering van de Landschapsvisie en de programmatische aanpak; mijlpaal: definitieve uitwerking van het Landschapspark, met visie en lange termijnaanpak 5.

Investering: Financiering Totaal benodigd € 0,1 mln Beschikbaar € 0,1 mln, naar verwachting volledig gedekt door Smart Delta Drechtsteden; Aanvullend Geen aanvullende middelen nodig; onderzocht wordt of waterschappen en provincie aanvullend bijdragen OPGAVE: ONTWIKKELING REGIONALE SPOORZONES DOORBRAAKPROJECT (6) GEBIEDSONTWIKKELING MERWEDELINGELIJN DEELPROJECT 13: VINKENWAARD-NOORD 1. Wat we beogen: De regio Drechtsteden staat voor een grote woningbouwopgave en de verduurzaming van werklocaties. In Alblasserdam is bedrijventerrein Vinkenwaard-Noord een kansrijke binnenstedelijke transformatielocatie, met perspectief op circa 1.100–1.400 woningen in diverse segmenten nabij voorzieningen en het dorpscentrum, in combinatie met schonere werkgelegenheid, betere luchtkwaliteit en efficiënter netgebruik. De gemeente heeft hiervoor al circa €28 miljoen geïnvesteerd in de verwerving van het Nedstaalterrein, waarheen twee bedrijven met hoge milieucategorie worden verplaatst (zie deelproject 18). Woningbouw op Vinkenwaard-Noord past nu niet in het provinciale omgevingsbeleid en het regionaal woningbouwprogramma. Realisatie maakt daarom geen deel uit van deze RIA.

Dit deelproject omvat de verkenning die realisatie op termijn mogelijk moet maken: het afronden van de bedrijfsverplaatsing en het uitwerken van een ontwikkelstrategie, inclusief de compensatie van ruimte voor bedrijvigheid via intensiever ruimtegebruik en nieuwe ruimte elders in de regio. Dat is de basis voor het gesprek met de provincie via de gebiedstafel en voor agendering bij een volgende herijking. De regio pakt dit gezamenlijk op. 2. Aan welke landelijke, provinciale of regionale doelen draagt dit project bij: Het project draagt bij aan: • Regio: Woningbouwopgave en de afspraken binnen Smart Delta Drechtsteden. De versterking van de MerwedeLingelijn en hoogwaardig OV. • Provincie: Transformatie van verouderde werklocaties, mits passend binnen compensatieregels. • Nationaal: Woningbouw, verstedelijking binnen bestaand stedelijk gebied en verduurzaming van bedrijventerreinen. Netcongestie en efficiënt energiegebruik door hergebruik netcapaciteit. 3. Betrokken partijen: • Gemeente Alblasserdam • ROM-D • Provincie Zuid-Holland • GGiN/Adullam • Smart Delta Drechtsteden • Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • Ondernemers en omwonenden 4. Fasering: Het project kent drie opeenvolgende en deels parallelle fasen: • Fase 1 – Verkenning (afgerond) Onderzoek naar woningbouwlocaties (2023, actualisatie 2025). Vinkenwaard-Noord aangewezen als meest kansrijk.

• Fase 2 – Haalbaarheid bedrijfsverplaatsing (2025– 2026) Onderhandelingen met twee bedrijven over verplaatsing naar het Nedstaalterrein. Mijlpaal: overeenkomst over verplaatsing en besluitvorming over grondbeleid. • Fase 3 – Ontwikkelstrategie (2026–2029/2030) Uitwerking ontwikkelstrategie, inzet planologische instrumenten en afspraken met provincie over compensatieregels. Intensieve participatie met stakeholders. Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem 45

5. Investering: Financiering Totaal benodigd De exact benodigde middelen hangen samen met de verdere planvorming en het uiteindelijke eindbeeld van Vinkenwaard-Noord. Beschikbaar € 28 mln. reeds geïnvesteerd door gemeente Alblasserdam Aanvullend Geen aanvullende middelen nodig. DEELPROJECT 14: VLEUGELS VAN DE STAD, GORINCHEM 1. Wat we beogen: De Vleugels van de Stad omvat de gebiedsontwikkelingen Arkelsedijk, Stationsgebied, Lingewijk Zuid en Schelluinsestraat. Op deze inbreidingslocaties binnen bestaand stedelijk gebied maakt verouderde bedrijvigheid plaats voor wonen en gemengd stedelijk programma. Met circa 2.000 woningen dragen we bij aan de regionale woningbouwopgave en versterken we het stedelijk profiel van Gorinchem. De ligging nabij station, centrum en water biedt kansen voor duurzame mobiliteit, een aantrekkelijke leefomgeving en betere benutting van infrastructuur. De ambitie is gezonde, toekomstbestendige woonmilieus met ruimte voor bewegen, ontmoeten en klimaatadaptatie, met toegankelijke oevers van de Linge en het Kanaal van Steenenhoek, een duidelijke groenstructuur richting buitengebied, goede verbindingen voor lopen en fietsen en passende voorzieningen. Twee bruggen en aanvullende ingrepen zoals een spooronderdoorgang, parkeerhub en herinrichting van het openbaar gebied zijn randvoorwaardelijk voor goede ontsluiting en verkeersveiligheid. 2.

Aan welke landelijke, provinciale of regionale doelen draagt dit project bij: Het project draagt bij aan: • Regionaal: regionale woningbouwopgave binnen Drechtsteden en versterking van brede welvaart. • Provinciaal: verstedelijkingsstrategie Zuid-Holland door binnenstedelijke verdichting BSD. • Provinciaal en nationaal: Klimaatadaptatie en vergroening. • Nationaal: woningbouw- en verstedelijkingsprogramma’s (zoals Woningbouwimpuls en NOVEX), door versnelling van binnenstedelijke transformatie. • Nationaal: duurzame mobiliteit en modal shift door ontwikkeling nabij OV-knooppunt. 3. Betrokken partijen: De uitvoering is publiek-privaat georganiseerd. • Gemeente Gorinchem • Marktpartijen / ontwikkelaars • Provincie Zuid-Holland • Waterschap Rivierenland 4.

Fasering: Belangrijke stappen 2026–2030: • Planuitwerking en omgevingsplan LingeIIZuid fase 1, gevolgd door bouwrijp maken en start bouw • Definitief ontwerp en aankoop gronden langs de Linge (Arkelsedijk) • Vaststelling projectplan en ruimtelijk raamwerk Stationsgebied, daarna transformatie naar wonen • Afronding verkenning en vaststelling omgevingsplan Schelluinsestraat • Gefaseerde start en afronding van bouwactiviteiten per deelgebied Mijlpalen: • Aankoop gronden langs de Linge om deze bereikbaar en beleefbaar te maken • Vastgesteld ruimtelijk raamwerk met duidelijke groenstructuur • Vertrek eerste bedrijven aan de Schelluinsestraat • Oevers van Linge en Kanaal van Steenenhoek toegankelijk en verbonden met stedelijk groen 5. Investering: Financiering Totaal benodigd De exact benodigde middelen hangen samen met de verdere planvorming, kosten van de benodigde bruggen en het uiteindelijke eindbeeld. Er zijn diverse subsidies beschikt (o.a. WBI 6, €9.402.067, Spuk WoKT € 6.931.173, WoKT € 2.220.808). Ook de cofinanciering is grotendeels gedekt. Geschatte tekorten per deelgebied: • Linge-oevers: € 2 mln. • Stationsgebied: € 5 mln. • Schelluinsestraat: € 5 mln. Beschikbaar Nader te bepalen. Aanvullend Nader te bepalen. Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem 46

DEELPROJECT 15: ONTWIKKELING SPOORZONES 'T OOG EN MIDDENWETERING, HARDINXVELD GIESSENDAM 1. Wat we beogen: De Drechtsteden staan voor een stevige woningbouwopgave, gekoppeld aan de economische positie van de regio en de ontwikkeling van de Merwede-Lingelijn als stedelijke as. Met 't Oog en Middenwetering ontwikkelt Hardinxveld-Giessendam een nieuw woongebied langs deze lijn. Dit deelproject omvat fase 1: circa 170 woningen, gerealiseerd tussen 2027 en 2030, passend binnen het vigerende omgevingsbeleid. De ambitie voor het gebied reikt verder: richting 2045 zijn 1.500–2.000 woningen denkbaar. Die doorontwikkeling staat op de provinciale groslijst maar past nu niet in het provinciale omgevingsbeleid, en maakt daarom geen deel uit van deze RIA. Vervolgfases brengen we in bij een volgende herijking. Regionale afstemming over typologie en programmering zorgt voor een evenwichtige woningvoorraad en aantrekkelijk vestigingsklimaat. Het project versterkt het economisch ecosysteem rond maritieme maakindustrie en MKB met passende woningen, verbetert leefomgeving en gezondheid via een parkachtige inrichting en natuurversterking, stimuleert duurzame mobiliteit nabij de Merwede-Lingelijn en doorfietsroutes volgens het STOMP-principe, en bevordert sociale samenhang.

De woningbouw fungeert als vliegwiel voor kwaliteitsverbetering van openbare ruimte, klimaatadaptatie en mogelijk netbewust bouwen, en verkort woon-werkafstanden binnen de regio. 2. Aan welke landelijke, provinciale of regionale doelen draagt dit project bij: • Gemeentelijke omgevingsvisie en vastgestelde kaders voor de ontwikkeling van ’t Oog (lokaal). • Sectoragenda Maritieme Maakindustrie (“No Guts no Hollandse Glorie”) • Provinciale omgevingsvisie Zuid-Holland • Verstedelijkingsstrategie Zuid-Holland • Nationale woningbouwopgave 3. Betrokken partijen: • Gemeente Hardinxveld-Giessendam • Waardse Velden • Provincie Zuid-Holland • Rijk (o.a. via MIRT/WOKT) • Regionale partners in het kader van Merwede-Lingelijn • Smart Delta Drechtsteden 4. Fasering: 2026 Mijlpaal: afronding voorbelasting 1A/1B. 2027 Mijlpaal: start bouw fase 1A. 2028 Mijlpaal: oplevering fase 1A (Q4 2028). 2029 Mijlpaal: oplevering fase 1B (Q4 2029). 2030 Mijlpaal: oplevering fase 1C (Q4 2030). Fase 1D wordt opgeleverd in Q4 2031. Vervolgfases richting 2045 vallen buiten deze RIA en komen pas aan de orde bij een volgende herijking, mits passend binnen het dan geldende omgevingsbeleid. 5. Investering: Financiering Totaal benodigd € 115 miljoen Beschikbaar Het project bevindt zich nog aan het begin van de ontwikkeling; structurele dekking voor de volledige publieke opgave is nog niet rond.

• Bijdrage Waardse Velden (fase 1): circa € 1–2 miljoen. • Gemeentelijke reservering voor jaarlijkse projectkosten. Aanvullend • Oprichting van een gebiedsfonds, waarmee circa 50% van de publieke kosten vanuit het gebied kan worden verhaald. • Aanvullende bijdragen van gemeente. • Cofinanciering vanuit hogere overheden, onder andere via MIRT, een volgende tranche WOKT en provinciale regelingen. Indien aanvullende middelen uitblijven, wordt kritisch gekeken naar prioritering en minimalisering van infrastructurele ingrepen. DEELPROJECT 16: WONINGBOUW EN BOVENWIJKSE VOORZIENINGEN SLIEDRECHT-NOORD 1. Wat we beogen: Sliedrecht Noord is een integrale gebiedsontwikkeling met circa 1.900 woningen vanaf 2031. Het programma sluit aan bij de regionale woningbouwopgave en voorziet voor twee derde in betaalbare woningen, passend bij de verstedelijkingsopgave van de Noordelijke Drechtsteden en de behoefte van medewerkers in de maritieme maakindustrie. De ontwikkeling vraagt substantiële investeringen in bovenwijkse infrastructuur. Door de ligging tussen spoor en A15 zijn nieuwe verbindingen nodig om bestaand en nieuw Sliedrecht te verbinden.

Kern is een Noord-Zuidverbinding over de A15 (nieuw viaduct), aangevuld met een tunnel bij station Sliedrecht, herontwikkeling van het stationsgebied met ruimte voor deelmobiliteit (STOMP), een landschapspark tussen spoor en woonwijk, een fijnmazig fiets- en voetgangersnetwerk en een langzaamverkeerverbinding richting het noordoosten. Zo wordt de barrièrewerking geslecht, verbetert de bereikbaarheid en ontstaat een samenhangend woon- en leefgebied. Sliedrecht Noord fungeert als voorloper voor verdere ontwikkelingen langs de MerwedeLingelijn. Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem 47

| landelijke woningbouwlocatie Oude Lijn en heeft nationaal belang. Binnen deze as ontwikkelen we twee samenhangende ankers: 2028 | Walburg en Leerpark. • | Mijlpaal: start bouw viaduct over A15. | Walburg (Zwijndrecht) transformeert van een introvert winkelcentrum naar een gemengd centrumgebied nabij station 2029 | Zwijndrecht, met circa 950 netto woningen (circa 60% betaalbaar), versterkte voorzieningen en een kwalitatieve impuls voor de • | Mijlpaal: vastgesteld en aangepast Omgevingsplan. | openbare ruimte met vergroening, waterberging en 2030 | hittestressreductie. Het mobiliteitsconcept volgt STOMP en Transit Oriented Development, met prioriteit voor lopen, fietsen en OV. • | Mijlpaal: start bouwrijp maken. | Leerpark (Dordrecht) vormt het oostelijke anker rond station Campus Leerpark, met circa 600–1000 woningen in samenhang met Smart Campus, Gezondheidspark en sport. Opgaven zijn het slechten van barrières (zoals de N3), een vervoershub en groenverbindingen. Samen versterken de projecten OV-gebruik en de regionale positie in de Zuidelijke Randstad. 2.

Aan welke landelijke, provinciale of regionale doelen draagt dit project bij: • | Lokaal: Omgevingsvisies Dordrecht en Zwijndrecht; Ambitiedocument Spoorzone • | Provinciaal: Omgevingsbeleid en Verstedelijkingsstrategie Zuid-Holland; Oude Lijn als OV | -backbone • | Nationaal: Verstedelijkingsakkoord Zuidelijke Randstad; MIRT Oude Lijn; NOVEX; Nota Ruimte • | Europees: Green Deal; Urban Agenda; TEN-T / SUMP Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem | 48 3. Betrokken partijen: • Gemeente Zwijndrecht • Gemeente Dordrecht • ProRail • RWS • Provincie Zuid-Holland • SDD • ASZ, Da Vinci, Duurzaamheidsfabriek, Sportboulevard • Marktpartijen en corporaties 4. Fasering: 2026 • Walburg: WBI/financieringsstrategie, projectorganisatie en fasering vastleggen. Startbouw blok 1 (facilitair) • Leerpark: scope, varianten en stakeholderaanpak verkenning aanscherpen. 2027 • Walburg: planologische procedures, afspraken markt/corporaties en ontwerp openbare ruimte. • Leerpark: voorkeursvariant voor hub, onderdoorgang N3 en langzaamverkeersverbindingen. 2028 • Walburg: start/voorbereiding eerste realisatiefase woningen en openbare ruimte. • Leerpark: ontwerp, kostenraming en afspraken met ProRail/RWS. Stedenbouwkundig plan voor gebiedsontwikkeling. 2029 • Walburg: gefaseerde realisatie woningen, routes en groen. • Leerpark: planuitwerking, vergunningen en cofinanciering organiseren.

2030 • Walburg: voortzetting realisatie. • Leerpark: beoogde start uitvoering eerste bereikbaarheids- en hubmaatregelen. 5. Investering: Financiering Totaal benodigd Leerpark: € 80 miljoen Walburg: € 12 miljoen Beschikbaar Leerpark: € 6 miljoen Walburg: € 6 miljoen Aanvullend • RIA-prioritering • Cofinanciering provincie en Rijk (WBI, MIRT, OV-hubs) • Private bijdragen • Inzet Vliegende Brigade OPGAVE: ONTWIKKELING REGIONALE MARITIEME CLUSTERS DOORBRAAKPROJECT (8) REGIONALE MARITIEME CLUSTERS DEELPROJECT 18. STRATEGISCHE HERSTRUCTURERING MARITIEME CLUSTERS (50 HA) 1. Wat we beogen: Vanuit het Toekomstpact De Witt herstructureren we tot 2035 vijftig hectare watergebonden bedrijventerreinen tot toekomstbestendige maritieme werklandschappen. Waar eerdere schuifoperaties vooral per geval werden opgepakt, brengen we via het investeringsprogramma Pact nu structurele samenhang aan vanuit een regionaal perspectief, gericht op efficiënter benutten van terreinen, meer economische toegevoegde waarde en het benutten van regionale kansen. Per cluster verschilt de fase, van verkenning tot uitvoering.

We doen dit langs vier sporen: inwaarts zoneren, met de hoge milieucategorieën in de kern; het ruimtelijk-economisch versterken van clusters met de juiste bedrijvigheid op de juiste plek; het ontwikkelen van nieuwe hectares in de hoge milieucategorieën, zoals de Merwedehavens en het Nedstaalterrein; en het anticiperen op duurzame voortstuwing, mede omdat de binnenvaart de helft van de regionale stikstofdepositie veroorzaakt. De concrete perspectieven tellen samen op tot vijftig hectare. Op De Noord heeft Alblasserdam met de aankoop van het Nedstaalterrein grip op 15 tot 20 hectare, met veel beschikbaar netvermogen als sterk punt. Aan de Oude Maas/Kil komt PIER14 op, neemt superjachtbouwer Oceanco een voormalige locatie over en versterkt een gedeelde scheepslift bij Kooiman Marine Group de infrastructuur op Groote Lindt. Op De Merwede is via ROM-D circa 10 hectare in ontwikkeling op de voormalige PROAV- en Peute-locatie. En bij Hardinxveld-Werkendam-Gorinchem gaat het om een nieuwe insteekhaven in Werkendam en de herstructurering van Avelingen, met kansen voor een duurzaam-varen-terminal, elektrificatie en waterstof. Daarnaast spelen gerichte uitplaatsingen verspreid over de regio circa 10 hectare vrij. Zo behouden en versterken we de bedrijvigheid en werkgelegenheid, benutten we kades beter en maken we ruimte voor verduurzaming. 2.

Aan welke landelijke, provinciale of regionale doelen draagt dit project bij: Lokaal sluit de herstructurering aan op de Regiodeal Drechtsteden-Gorinchem (tweede tranche) en het Toekomstpact De Witt. Provinciaal sluit ze aan op de verstedelijkingsstrategie en de inzet rond klimaatadaptatie en netcongestie. Nationaal sluit ze aan op het programma Ruimte voor Economie, de Sectoragenda Maritieme Maakindustrie en het Nationaal Waterstof Programma. Europees sluit ze aan op de verduurzaming van de Rhine-Alpine corridor. 3. Betrokken partijen: De clusters worden per gebied getrokken door de gemeenten en het georganiseerde bedrijfsleven, met ROM-D en Smart Delta & Partners als regionaal ontwikkelteam. Betrokken zijn de gemeenten, het (georganiseerde) bedrijfsleven en de bedrijven zelf, ROM-D, Smart Delta & Partners, en andere overheden zoals provincie, Rijk en Rijkswaterstaat voor subsidies en vergunningen. Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem 49

4. Fasering: | 3. Betrokken partijen: • | 2026: projectstart; mijlpaal: plan van aanpak en start van de | De Drechtstedengemeenten zijn gezamenlijk de bestuurlijke gebiedsgerichte interventies | trekkers, met uitvoering per locatie in samenwerking met lokale partners. Betrokken zijn Smart Delta Drechtsteden met de • | 2027 tot en met 2030: gebiedsgerichte interventies per | koplopergemeenten, Provincie Zuid-Holland, Rijkswaterstaat, cluster, samen met ondernemers en andere actoren | sectorpartijen als Koninklijke Binnenvaart Nederland en de opgepakt; de mijlpalen verschillen per interventie en zijn | Nederlandse Vereniging van Binnenhavens, havenbedrijven en vooraf niet eenduidig te benoemen | exploitanten, netbeheerders en energiepartijen, OZHZ en ROM-D. 4. Fasering: 5.

Investering: | • | 2026: regionale inventarisatie en actualisatie van het onderzoek naar nautische voorzieningen; mijlpaal: vastgestelde regionale Financiering | dekkingskaart • | 2027: opstellen van een regionaal normenkader en Totaal benodigd | € 0,2 mln planvoorbereiding; uitvoeringsagenda; mijlpaal: bestuurlijk vastgesteld daarnaast indicatief € 40–60 | uitvoeringsprogramma mln voor de circa 20 ha die direct via ROM-D loopt | • | 2028: start van de eerste uitvoeringslocaties en pilotprojecten; (kapitaal en onrendabele top) | mijlpaal: eerste regionale voorzieningen operationeel Beschikbaar | Nog te bepalen; afhankelijk • | 2029: gefaseerde regionale uitvoering; mijlpaal: regionaal netwerk van de interventies per cluster | grotendeels gerealiseerd • | 2030: evaluatie, monitoring en uitbreiding van het netwerk; mijlpaal: Aanvullend | Een structureel fonds voor de structurele beheer- en monitoringsafspraken vastgesteld onrendabele top ontbreekt; strategie via subsidies van Rijk | 5. Investering: en Europa, herallocatie van CV Kil III en een revolverend fonds Financiering DEELPROJECT 19. VERSTERKEN | Totaal benodigd | € 0,05 mln voor INFRASTRUCTUUR BINNENVAART | procesbegeleiding en regie; de uitvoeringskosten volgen uit de inventarisatie en worden per 1.

Wat we beogen: | project opgebouwd Met dit project stellen we een regionaal dekkingsplan en uitvoeringsagenda op voor nautische voorzieningen zoals | Beschikbaar | Beperkte gemeentelijke ligplaatsen, walstroom, afval- en bunkervoorzieningen (ook | beheerbudgetten, deels waterstof) en auto-losfaciliteiten, en realiseren we die vervolgens | provinciale subsidiemiddelen gefaseerd. De directe aanleiding is het Panteia-rapport, dat een | en potentiële sectorbijdragen regionaal dekkingsplan als randvoorwaarde noemt voor het behoud | per locatie en de doorontwikkeling van het binnenvaartcluster. Aanvullend | Tot € 10 mln voor structurele Dat is nodig omdat de binnenvaart als één regionaal systeem | uitvoering en regionale functioneert, terwijl voorzieningen nu lokaal en versnipperd worden | dekking, via provinciale ontwikkeld of juist verdwijnen. Zo versterken we de positie van de | cofinanciering, Drechtsteden als binnenvaarthotspot tussen Rotterdam en het | verduurzamingsfondsen, achterland, behouden we werkgelegenheid en een sterke logistieke | Europese subsidies en private concurrentiepositie, stimuleren we de modal shift van weg naar | bijdragen water, en verminderen we uitstoot via walstroom en verduurzaming, in lijn met het Schone Lucht Akkoord. 2. Aan welke landelijke, provinciale of regionale | DEELPROJECT 20.

VERSTERKING INNOVATIE ECOSYSTEEM EN doelen draagt dit project bij: | CAMPUSONTWIKKELING LEERPARK Lokaal sluit het project aan op de economische programma's, havenvisies en mobiliteitsambities van de Drechtstedengemeenten. | 1. Wat we beogen: Provinciaal sluit het aan op de inzet voor watergebonden | Dit is een verkenning van de relatie tussen campus Leerpark en de bedrijvigheid, verduurzaming van de logistiek en mobiliteit over water. Nationaal sluit het aan op de Sectoragenda Maritieme | R&D-centra in de regio, waaronder het I_Lab in Gorinchem, en hoe Maakindustrie, de modal-shift-opgaven en de verduurzaming van de | die elkaar versterken tot één innovatie-ecosysteem met Smart binnenvaart, binnen onder meer MIRT en NOVEX. Europees sluit | Campus Leerpark als coördinatiepunt. Met de bouw van de het aan op de Green Deal en logistieke corridorontwikkeling. | Maakfabriek wordt het laatste bouwblok van het Leerpark ontwikkeld, een publieke investering van circa 13 miljoen euro, die samen met de Duurzaamheidsfabriek een sluitend systeem met regionale betekenis vormt en aanvullende publiek-private investeringen uitlokt. Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem | 50 In de verkenning brengen we de fysieke locaties met R&D-centra, de | 5.

Investering: inhoudelijke speerpunten en de kennispartners in beeld, als opzet voor een gestructureerde aanpak om de hubs zoals het I_Lab en de | Financiering WOW-keet door te ontwikkelen tot fieldlabs of living labs. Zo versterken we de regionale kennisinfrastructuur voor het MKB, inclusief Gorinchem, kunnen we in 2027 Europese | Totaal benodigd | € 0,035 mln planvoorbereiding vervolgfinanciering ophalen conform de Versnellingsagenda, en laten | en 0,3 fte in 2026 voor de we de investering in het Leerpark verder renderen. | verkenning 2. Aan welke landelijke, provinciale of regionale | Beschikbaar | Onderdeel van de bredere doelen draagt dit project bij: | campusontwikkeling, inclusief Lokaal sluit de verkenning aan op het Toekomstpact De Witt. | de Maakfabriek (circa € 13 Provinciaal sluit ze aan op de Versnellingsagenda van Zuid-Holland. | mln) Nationaal sluit ze aan op de Sectoragenda Maritieme Maakindustrie. | Aanvullend | Volgt uit de verkenning; Europees sluit ze aan op de inzet op innovatie, veiligheid en | realisatie wordt gezien als autonomie. | onderdeel van de 50 hectare 3. Betrokken partijen: | gebiedsontwikkeling De verkenning wordt uitgevoerd vanuit Smart Delta Drechtsteden, Smart Delta Partners en de Duurzaamheidsfabriek, die een gezamenlijk belang hebben bij een zo breed mogelijk netwerk van | DEELPROJECT 21. ONTWIKKELEN betrokken bedrijven.

De belangrijkste partijen: | KANTOORMETERS MAASTERRAS EN CAMPUS LEERPARK • | De Drechtsteden, met Gorinchem en Altena (trekker, uitvoerder, beslisser en financier): beleidsmatige inbedding, | 1. Wat we beogen: financiering van deelprojecten en investeringen in de | Het Maasterras en Campus Leerpark Dordrecht zijn twee locaties campusontwikkeling, waaronder de Maakfabriek. | die kunnen doorontwikkelen tot (maritieme) design- en • | Smart Campus Leerpark: exploitatie van de Maakfabriek en | engineeringclusters en zo de maakindustrie in de regio versterken Leerfabriek, programmering, huisvesting van innovatieve | via de nabijheid van innovatie, engineering en onderwijs. bedrijvigheid en de verbinding naar onder meer het I_Lab en | Op de campus beschikken de Duurzaamheidsfabriek en het andere hubs. | Kopgebouw over faciliteiten die elkaar versterken, maar die qua • | DaVinci College: programmering van Smart Campus Leerpark en | schaal nog te beperkt zijn doordat productie- en ontwikkelruimte het aanbieden van onderwijs. | ontbreekt, zichtbaar in de leegstand in het Kopgebouw.

De • | Smart Delta & Partners (uitvoerder en adviseur): uitvoering van | Maakfabriek, tegenover het Kopgebouw, voegt die ruimte toe: de innovatieprojecten op het Leerpark en het I_Lab en het verbinden | engineering vindt plaats in het Kopgebouw en de uitvoering en systeemintegratie in de Maakfabriek en de Duurzaamheidsfabriek van partners en bedrijven. • | Werkgevers Drechtsteden: kennis, expertise en mogelijke | De Maakfabriek moet zo de aanjager worden van de benutting van financiering van deelprojecten, afhankelijk van de uitkomsten. | kantoormeters en designruimte. Cruciaal voor deze campusontwikkeling en de vestiging van bedrijven van regionale betekenis is de komst van een station. 4. Fasering: | Op het Maasterras, nabij het centrum en het stationsgebied van • | 2026: uitvoering van de verkenning; mijlpaal: afronding van de | Dordrecht, realiseren we hoogwaardige kantoormeters zodat verkenning | ingenieurs- en andere innovatieve bedrijven zich kunnen vestigen die van belang zijn voor de maritieme maakindustrie. Beide locaties zijn • | 2027 tot en met 2030: afhankelijk van de uitkomsten van de | voorbeelden van een bredere beweging, aangejaagd door het verkenning, nog nader te bepalen | Toekomstpact De Witt, om engineering en testing elkaar te laten versterken.

Dat is nodig omdat de regio moderne, goed bereikbare kantoorruimte mist voor de bedrijven die de maritieme maakindustrie aanjagen; door deze meters op OV-locaties te bouwen houden we deze bedrijven en jong talent vast, versterken we de kruisbestuiving tussen bureaus, studenten en technische bedrijven, en ontlasten we het wegennet. Stationsbereikbaarheid is daarbij een absolute voorwaarde. 2. Aan welke landelijke, provinciale of regionale doelen draagt dit project bij? Lokaal sluit het project aan op het Toekomstpact De Witt en de ontwikkeling van het Maasterras binnen het programma Stadsas. Provinciaal sluit het aan op de Regionale Kantorenvisie Zuid-Holland Zuid. Nationaal sluit het aan op de Sectoragenda Maritieme Maakindustrie. Europees sluit het aan op de inzet op veiligheid, autonomie en innovatie. Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem | 51 3. Betrokken partijen: De ontwikkeling is een samenspel van publieke en private partijen, waarbij regie kan worden belegd bij de programmadirecteur van Pact De Witt. Betrokken zijn private partijen als investeerders en ontwikkelaars, de gemeente en overheden voor procesbegeleiding en publieke randvoorwaarden, onderwijspartijen voor de programmering, en het bedrijfsleven dat zich op de locaties vestigt. 4.

Fasering: • 2026: de opgave in beeld brengen; volgens de provinciale raming ligt de focus voor nieuwe ontwikkelingen in Dordrecht rond het station, met een mixed-use woon-werkmilieu • Opgave tot 2035: toevoeging van circa 35.700 m² kantoorruimte (16.300 m² uitbreiding en 19.400 m² vervanging) en onttrekking van circa 26.600 m² verouderde kantoorruimte, met name langs de Spuiboulevard • 2027 tot en met 2030: nog nader te bepalen 5. Investering: Financiering Totaal benodigd Vooral private investeringen van de bedrijven zelf; de gemeenten brengen de publieke randvoorwaarden op orde. Dit vraagt geen extra RIA-investering Beschikbaar € 4 mln vanuit het Dordtse programma Ruimte voor Banen voor centrumwerken en het wegnemen van obstakels Aanvullend Geen aanvullende RIA-middelen; wel regionale erkenning dat ingenieursbureaus binnenstedelijk geaccommodeerd moeten blijven Regionale Investeringsagenda Drechtsteden - Gorinchem 52

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.dordrecht.nl/api/v1/meetings/1157/documents/50630