Bijlage 1 Rapport OCD Evaluatie Dordste Decemberdagen 2022-2023.pdf
Tekst van het document
Dordtse Decemberdagen Evaluatie editie 2022-2023
April 2023
Partner voor bestuur en beleid
Inhoudsopgave Verdieping
Inleiding
Conclusies en discussie
Bekendheid
Bezoek
Bezoekers Onderzoeks verantwoording
Activiteiten
Impact
Waardering Terug naar inhoudsopgave
Passanten tellingen
Beleving
Draagvlak
Overig Over ons
Partner voor bestuur en beleid
Inleiding Van 9 december 2022 tot en met 8 januari 2023 hebben de Dordtse Decemberdagen in de Dordtse binnenstad plaatsgevonden. Deze worden georganiseerd door Dordrecht Marketing in samenwerking met POBD (Promotie Ondernemers Binnenstad Dordrecht). De Dordtse Decemberdagen is een nieuw evenement, flexibel, regionaal gericht, met focus op de ondersteuning van de lokale ondernemers. Met de Dordtse Decemberdagen wil de organisatie bezoekers een positieve ervaring bieden met de Dordtse binnenstad, door sfeerbeleving, service en verrassende belevenissen. Voor inwoners beoogt het evenement een bijdrage te leveren aan de levendigheid van de binnenstad. Voor lokale ondernemers beoogt het een economisch effect, door extra bezoekers te genereren en herhaalbezoek te stimuleren. Een economisch effect vergelijkbaar met de kerstmarkt, maar verspreid over een langere periode (4 weken in plaats van een weekend) en meer verspreid over de binnenstad. Het voordeel hiervan is dat ook bezoekers meer verspreid worden over de binnenstad en in tijd en bezoekersstromen beter gemanaged kunnen worden. In vergelijking met de kerstmarkt wordt een regionale aantrekkingskracht beoogd in plaats van een landelijke. In aanloop naar de Dordtse Decemberdagen heeft er in het najaar een landelijke imagocampagne plaatsgevonden: ‘Dordrecht (her)ontdekken’.
“Wat is de waardering, beleving en impact van de Dordtse Decemberdagen”
De gemeente, Dordrecht marketing en POBD wensen de Dordtse Decemberdagen te evalueren. Inzicht is gewenst in de waardering voor het evenement en de beleving van (de Dordtse binnenstad tijdens) het evenement door bezoekers, inwoners en ondernemers. En ook in de betekenis van het evenement voor lokale ondernemers: aantal bezoekers, mate van stimuleren tot bezoek en herhaalbezoek en economische spin-off voor lokale winkeliers en horeca. Dit rapport beschrijft de resultaten van deze evaluatie.
3
Partner voor bestuur en beleid
Evaluatie Dordtse Decemberdagen Om de vraag in de volle breedte te kunnen beantwoorden zijn 5 deelonderzoeken uitgevoerd: bezoeker
• •
bezoeker
• inwoners ondernemers passanten
• •
een publieksenquête (straatinterviews) onder bezoekers van de Dordtse Decemberdagen. een online vervolgvragenlijst voor bezoekers die meegewerkt hebben aan de publieksenquête en bereid zijn mee te werken aan een vervolgvragenlijst een week na hun bezoek. Een online vragenlijst onder inwoners van de Drechtsteden via de bewonerspanels van Onderzoekcentrum Drechtsteden. Een online vragenlijst onder ondernemers uit de Dordtse binnenstad (winkeliers, horeca, persoonlijke verzorging). Analyse van beschikbare passantencijfers.
In dit rapport worden de conclusies en resultaten van de deelonderzoeken beschreven. De resultaten zijn per onderwerp geordend: door middel van kleurcodering links bovenaan de slides is aangegeven welke doelgroep/deelonderzoek het betreft (bij de genoemde deelonderzoeken hierboven is te zien welke kleur voor welke groep is gebruikt). Naast conclusies is een discussie toegevoegd waarin bevindingen uit de deelonderzoeken worden verbonden, verschillen tussen deelonderzoeken zo mogelijk verklaard, een vergelijking wordt gemaakt met de laatste kerstmarktrapportage en beperkingen van het onderzoek en omstandigheden die de resultaten kunnen beïnvloeden benoemd. Afbeelding Lüchinger Architects
4
Partner voor bestuur en beleid
Conclusies en discussie Partner voor bestuur en beleid
Dordtse Decemberdagen genieten bekendheid en stimuleren bezoek Grootste deel inwoners en bezoekers is bekend met plaatsvinden Dordtse Decemberdagen door eerder bezoek en berichtgeving online of in dagbladen.
Bekendheid activiteiten DDD
De bekendheid van de Dordtse Decemberdagen (na noemen van de naam en moment van plaatsvinden evenement) is hoog, zowel onder bezoekers van de Dordtse binnenstad tijdens de DDD (76%) als onder inwoners van de Drechtsteden na afloop van de DDD (67%). Men is bekend met de Dordtse Decemberdagen, vooral door een eerder bezoek aan de Dordtse binnenstad tijdens de DDD, maar ook door berichtgeving online of op sociale media en in de krant of tijdschrift.
bezoekers Wandelroute etalage (59%) Dwaalspoor wandelroute (53%)
Niet alle activiteiten zijn bekend bij bezoekers en inwoners. De bekendheid verschilt ook sterk tussen bezoekers en inwoners: dit zal ook te maken hebben met het verschil in moment van de vragenlijst (tijdens een bezoek aan de DDD en na afloop van de DDD). De activiteiten die het meest bekend zijn bij bezoekers en inwoners die de DDD bezocht hebben staan in het overzicht hiernaast. De avondvaarten, de kerstmuziekboot en glas in lood wandelroute hebben bij beide groepen een relatief lage bekendheid. Jongeren zijn minder goed op de hoogte van de activiteiten dan ouderen.
Winterpleinen met chalets (53%)
Inwoners Dwaalspoor wandelroute (92%) Lichtproject met muziek grote kerk (80%) Santa Run (79%)
Fotomoment met cadeaus (53%)
De Dordtse Decemberdagen stimuleren bezoek aan de binnenstad. Bij een groot deel van de bezoekers van de Dordtse binnenstad (drie op de vijf) hebben de Dordtse Decemberdagen bijgedragen aan de beslissing de Dordtse binnenstad te bezoeken. Bij twee op de vijf bezoekers is het evenement een van de aanleidingen voor het bezoek. Bij ouderen speelt het evenement vaker een rol bij de beslissing dan bij jongeren. Bij bijna twee van de vijf Dordtse inwoners, die gehoord hebben van de DDD, hebben deze dagen bijgedragen aan een of meer bezoeken aan de binnenstad. Bij inwoners uit de overige Drechtstedengemeenten is dit een derde. Bij één op de tien inwoners waarbij de DDD niet hebben bijgedragen aan de beslissing de Dordtse binnenstad te bezoeken spelen de verwachtingen over het evenement (niet speciaal genoeg/vorig jaar geweest, geen kerstmarkt, gehoord tegenvallen) een rol. Veel bezoekers van de DDD al goed bekend met de Dordtse binnenstad.
Bijna alle bezoekers komen uit Zuid-Holland: driekwart uit de Drechtsteden, de helft uit Dordrecht. Negen op de tien bezoekers hebben eerder in het jaar de Dordtse binnenstad ook al bezocht. Van de bezoekers uit de overige Drechtstedengemeenten bezoekt de helft de Dordtse binnenstad minstens één keer per maand. Van bezoekers uit de rest van Zuid-Holland drie op de 10. Een grote groep bezoekers is dus vrij goed bekend met de Dordtse binnenstad. Bijna 1 op de 7 niet-Dordtse bezoekers bezoekt Dordrecht voor het eerst.
6
Partner voor bestuur en beleid
Deelnemers ondernemen ook meer andere activiteiten Bezoek aan de DDD-activiteiten gebeurt ook door bezoekers die vooraf aan het bezoek niet bekend zijn met de DDD of waarbij de DDD niet hebben bijgedragen aan bezoek. 94% van de bezoekers, die (mede) vanwege de DDD een bezoek aan de Dordtse binnenstad brachten, heeft tijdens het evenement een DDD-activiteit bezocht (56% van alle binnenstadbezoekers). Ook van de bezoekers die vooraf niet op de hoogte waren heeft 44% DDD-activiteiten bezocht (=11% van totaal): Mogelijk zijn zij tijdens hun bezoek overgehaald om aan DDDactiviteiten deel te nemen. Maar het is ook goed mogelijk dat ze voor een specifieke activiteit kwamen en niet bekend waren met de overkoepelende titel Dordtse Decemberdagen.
Van de Dordtse inwoners die gehoord hebben van de DDD hebben 3 op de 5 DDD-activiteiten bezocht. Bij de overige Drechtsteden is dit ruim 2 op de 5. Hieronder vallen ook inwoners waarbij de DDD niet hebben bijgedragen aan hun bezoeken aan de Dordtse binnenstad, maar die desondanks wel DDD-activiteiten hebben bezocht: dit betreft ruim een kwart van de Dordtse inwoners bekend met DDD, en 14% van de overige Drechtsteden inwoners bekend met DDD. Bezoekers die DDD activiteiten hebben bezocht, hebben vaker dan zij die dit niet hebben gedaan ook andere activiteiten ondernomen tijdens hun bezoek zoals winkel bezoek, horecabezoek. Het percentage bezoekers dat winkelaankopen heeft gedaan of iets gegeten of gedronken heeft bij horeca of de winterpleinen is hoger bij bezoekers van DDD-activiteiten (zie pagina 40)
Meest bezochte activiteiten DDD
Ook bij inwoners lijken deze verschillen te bestaan, maar zijn ze niet allemaal significant door de kleinere steekproefomvang van inwoners die niet aan activiteiten hebben deelgenomen (zie pagina 41) De Dwaalspoorwandelroute en het lichtproject met muziek bij de grote kerk verleidt de meeste inwoners tot een bezoek. Meeste bezochte activiteiten door bezoekers en inwoners zijn in de tabel hiernaast te zien. Ook de top 5 activiteiten bezocht verschilt tussen bezoekers en inwoners: mogelijk komt dit mede door het moment van interviewen (tijdens de DDD versus na afloop van de DDD). Bezoekers uit Dordrecht hebben meer activiteiten bezocht dan bezoekers uit de rest van de Drechtsteden en bezoekers ergens anders vandaan. Dit zal deels komen door de hogere bekendheid van activiteiten onder Dordtenaren. Maar dit kan ook te maken hebben met andere aspecten, zoals frequentie bezoek Dordtse Decemberdagen, beter de weg weten in Dordrecht, meer tijd hebben etc.
7
bezoekers
Dwaalspoor wandelroute (46%)
Inwoners bekend met DDD en binnenstad bezocht tijdens DDD Dwaalspoor wandelroute (63%) Lichtproject met muziek grote kerk (47%) Lichtobjecten museumtuin (36%)
Fotomoment met cadeaus (46%) Inpakservice (37%) Lichtproject met muziek grote kerk (33%)
Winterpleinen met chalets (28%) Lichtkunsttentoonstelling LUCID (20%)
Wandelroute etalage (49%) Winterpleinen met chalets (47%)
Partner voor bestuur en beleid
Verwachtingen zijn niet waargemaakt De Dordtse Decemberdagen 2022-2023 hebben de verwachtingen van bezoekers, inwoners en ondernemers niet waargemaakt. De meerderheid van de bezoekers, inwoners en ondernemers zien de potentie van de Dordtse Decemberdagen, maar de huidige editie is velen tegengevallen. De Net Promotor Score is het % promotors- % criticasters van de Dordtse Decemberdagen. De rapportageschaal van NPS gaat van -100 (alleen maar criticasters) tot 100 (alleen maar promotors). Deze maatstaf voor tevredenheid onder bezoekers van de huidige editie van de Dordtse Decemberdagen is laag, namelijk 3. De Dordtse Decemberdagen (7,3) en de sfeer in de binnenstad deze dagen (7,5) zijn volgens bezoeker overwegend aantrekkelijk, maar niet heel aantrekkelijk (schaal van 1 tot 10). Inwoners geven gemiddeld een 7 als rapportcijfer voor de Dordtse Decemberdagen als geheel. Voor de aantrekkelijkheid van de Dordtse Decemberdagen geeft men een 6,9 (10-puntschaal). Het leukst vinden inwoners (in potentie) het Dwaalspoor, de sfeer, de aankleding. Tegelijkertijd zijn dit ook zaken die men benoemt die dit jaar (deels) niet geslaagd waren: de chalets en het Dwaalspoor waren niet verrassend/aangekleed/uitgebreid genoeg.
Gemist worden een (kleinschalige kwalitatieve) kerstmarkt, bewegende beelden bij het Dwaalspoor, meer (live) muziek, een schaatsbaan, meer aankleding van de winterpleinen en samenhang in de activiteiten. Ondernemers zijn kritischer en geven een 5,2 voor de Dordtse Decemberdagen als geheel. Ze zijn het meest negatief over de aantrekkingskracht voor het publiek en de sfeer. Ondernemers waarderen het dat er iets wordt ondernomen, maar de huidige editie had te weinig beleving, maakte de verwachtingen niet waar, was niet spectaculair genoeg en was te verspreid. Bovendien waren de meeste activiteiten 's avonds na sluitingstijd van de winkels, wat teleurgestelde bezoekers overdag tot resultaat had en niet of nauwelijks extra traffic voor winkels opleverde. Gevolg was dat volgens ondernemers de impact van de DDD beperkt was. Specifieke activiteiten die tegenvielen zijn het Dwaalspoor, de winterpleinen met chalets en de lichtshow Overall is het gevoel dat de Dordtse Decemberdagen van dit jaar sober waren, meer specifiek geldt dit voor het Dwaalspoor, de winterpleinen en de lichtshow. Bezoekers van specifieke activiteiten van de Dordtse Decemberdagen hebben een hogere bezoekfrequentie, verwachte bezoekduur en besteding dan bezoekers die geen deel nemen aan activiteiten.
Bezoekers en inwoners die DDD-activiteiten bezocht hebben verwachten respectievelijk denken dat ze langer blijven, frequenter de binnenstad bezoeken en meer geld uitgeven dan bezoekers van de binnenstad die geen activiteiten hebben bezocht (zie overzicht pagina 40) Het aandeel inwoners van de Drechtsteden dat de binnenstad tijdens eventuele Dordtse Decemberdagen volgend jaar waarschijnlijk of zeker weer bezoekt is ruim twee derde. Overigens bezoekt meer dan de helft van de Drechtsteden inwoners normaal gesproken al minstens 1 keer per maand de Dordtse binnenstad.
8
Partner voor bestuur en beleid
Ondernemers zien weinig effect Ondernemers zien niet of nauwelijks een positief effect van de Dordtse Decemberdagen. Bijna alle ondernemers geven aan weinig of niets gemerkt te hebben van de Dordtse Decemberdagen met hun bedrijf. De helft heeft er wel op ingespeeld of speciale activiteiten voor ondernomen. Het effect van de Dordtse Decemberdagen op de hoeveelheid publiek en klanten is in de perceptie van ondernemers beperkt gebleven: ten opzichte van een ‘normale decemberperiode’ zijn er meer ondernemers die een negatief effect zien (minder publiek 30% en minder klanten 35%) dan een positief effect (18% en 12%). Of dit een invloed is van de Dordtse Decemberdagen of andere factoren een rol spelen zoals een landelijke tendens om minder winkels te bezoeken kunnen we op basis van dit onderzoek niet vaststellen.
(Bijna) de helft van de ondernemers schat in dat de omzet tijdens de DDD hoger was dan in december 2021 resp. november 2022. Van December 2021 mag verwacht worden dat dit een mindere maand was vanwege corona. November is in het algemeen een mindere maand dan december Slechts een klein deel van de ondernemers schrijft negatieve of positieve verschillen in omzet, ten opzichte van hiervoor genoemde periodes, dan ook toe aan de Dordtse Decemberdagen. Ruim twee van de vijf ondernemers vinden de Dordtse Decemberdagen belangrijk voor herhaalbezoek aan de Dordtse binnenstad, een derde voor herhaalbezoek aan het eigen bedrijf. Het eerste percentage is relatief hoog in vergelijking met het percentage ondernemers dat aangeeft dat er een positief effect is geweest van de DDD op publiek en klanten. Ondernemers die DDD belangrijk vinden voor herhaal bezoek vinden vaker dat de DDD goed zijn voor het imago van Dordrecht en dat het positief is voor het eigen bedrijf als er in Dordrecht veel evenementen worden georganiseerd. 3 van de 5 ondernemers hebben extra kosten gemaakt voor de Dordtse Decemberdagen: het grootste deel nauwelijks of een beetje extra kosten. Slechts een derde van de ondernemer die extra kosten hebben gemaakt geeft aan dat het meer opgeleverd heeft dan gekost. Draagvlak onder ondernemers voor voorbestaan onder voorwaarde van grote aanpassingen.
Ondanks de negatieve evaluatie van de huidige editie van de Dordtse Decemberdagen vindt ruim de helft van de ondernemers dat dit evenement moet blijven bestaan, maar wel met grote aanpassingen. Een derde vindt dat het in de huidige opzet niet moet blijven bestaan. Ideeën die onder meer worden geopperd zijn: •
Een (combi met een) kerstmarkt: zowel bij ondernemers als bij inwoners pleit een deel voor een kwalitatievere, kleinere kerstmarkt, dus niet de kerstmarkt van de laatste jaren voor Corona.
•
Grootstere aanpak in het algemeen en van specifieke activiteiten zoals het Dwaalspoor, de lichtshow, de winterpleinen
•
Meer (kerst) sfeer creëren: door meer aankleding, meer samenhang tussen activiteiten (bv activiteiten organiseren rond een bepaald verhaal of thema) of meer concentratie (minder verspreid).
•
Uitbreiding/vernieuwing van activiteiten: meer muziek, terugkeer schaatsbaan, nieuwe foto-objecten, etc.
•
Aantrekken van (ook) meer bezoekers overdag, zodat de winkels meer profijt hebben.
•
Communicatie laten aansluiten op werkelijkheid (dit jaar zijn de gewekte verwachtingen niet waargemaakt).
9
Partner voor bestuur en beleid
Discussie Met de Dordtse Decemberdagen beoogt de organisatie een evenement neer te zetten dat voor lokale ondernemers extra bezoekers genereert en herhaalbezoek aan de Dordtse binnenstad stimuleert door sfeerbeleving, service en verrassende- en spannende projecten/momenten. Uit het uitgevoerde evaluatieonderzoek komt naar voren dat de Dordtse Decemberdagen van dit jaar lang niet voor alle bezoekers en ondernemers aan de verwachtingen hebben voldaan: door de spreiding van de activiteiten, de voor het gevoel sobere opzet van sommige activiteiten en het gebrek aan samenhang werd de verwachte sfeer volgens velen niet gerealiseerd en bleef het verrassingselement beperkt. Tegelijkertijd spreekt het idee van dit binnenstad evenement rond de kerstperiode een groot deel van het publiek, inwoners en ondernemers wel aan. Een volgende editie mag volgens hen echter wel meer brengen: meer (kerst)sfeer, meer verrassing, meer samenhang, meer levendigheid in de stad (samenkomen van activiteiten). Inwoners en ondernemers hebben hiervoor diverse concrete ideeën aangedragen (zie ook de conclusies). De Dordtse Decemberdagen verschilt onder meer van de kerstmarkt als het gaat om: invulling van het evenement, flexibiliteit in opzet, spreiding van activiteiten door de binnenstad, de duur van het evenement (4 weken i.p.v. een weekend) en zijn meer regionaal georiënteerd en minder landelijk.
Tegelijkertijd bestaat wel de behoefte om de resultaten van de Decemberdagen te vergelijken met de kerstmarkt. Voorgaande verschillen, de omstandigheden die wezenlijk anders zijn (corona, inflatie) en de andere onderzoeksopzet (en andere vraagstellingen) die noodzakelijk waren, maakt vergelijking erg lastig. In deze rapportage hebben we beide evenementen desondanks toch naast elkaar gezet, maar het is belangrijk bovenstaande in gedachten te houden. De resultaten zijn niet vergelijkbaar en hoeven ook niet vergelijkbaar te zijn, gezien de verschillende doelstellingen: •
De Dordtse Decemberdagen trekken zoals beoogd een meer regionaal publiek aan: meer bezoekers uit Dordrecht (DDD: 50%, kerstmarkt: 29%) en de Drechtsteden (DDD: 24%, kerstmarkt: 18%) dan bij de kerstmarkt. Een logisch gevolg is dat de Dordtse Decemberdagen vooral terugkerende bezoekers aantrekt. Voor 14% van de bezoekers die niet in Dordrecht wonen was dit hun eerste bezoek aan de Dordtse binnenstad. Bij de kerstmarkt bezocht 22% Dordrecht voor het eerst.
•
De vraag over intentie tot herhaalbezoek aan bezoekers is bij de Dordtse Decemberdagen anders gesteld dan in de tijd van de kerstmarkt: er is bij de vraagstelling bij de DDD een specifieke periode aangegeven en meer antwoordopties dan bij de kerstmarkt. Van de bezoekers van de Dordtse Decemberdagen die niet uit Dordrecht komen en die er maar heel weinig komen (1 keer afgelopen jaar of minder vaak) is 6% zeker van plan binnen 1 a 2 jaar de Dordtse binnenstad nogmaals te bezoeken, 17% waarschijnlijk en 53% misschien. Bezoekers van de kerstmarkt die van buiten Dordrecht hier voor de eerste keer waren óf er maar heel weinig komen zeggen in overgrote meerderheid zeker (90%) of misschien (8%) van plan te zijn Dordrecht in de nabije toekomst nog eens te bezoeken. Het lagere percentage bij de Dordtse Decemberdagen zeker, waarschijnlijk of misschien herhaalbezoek kan (deels) verklaard worden door meer geïnterviewde bezoekers die wel in de Dordtse binnenstad waren, maar die niet op de hoogte waren van de DDD en ook voor een andere reden de binnenstad hebben bezocht en ook geen DDD activiteiten hebben ondernomen.
•
Het percentage volwassen inwoners van de Drechtsteden dat bekend is met de DDD en in de binnenstad is geweest tijdens de Dordtse Decemberdagen is 46%. De helft hiervan geeft aan dat het evenement bijgedragen heeft aan één of meer bezoeken. Het percentage volwassen inwoners dat de kerstmarkt heeft bezocht in 2018 is 38%.
•
51% van de ondernemers heeft ingespeeld op of speciale activiteiten ondernomen tijdens de Dordtse Decemberdagen. 77% van de ondernemers heeft ingespeeld op de kerstmarkt.
•
De Dordtse Decemberdagen zijn volgens 34% van de ondernemers (erg) belangrijk voor herhalingsbezoek aan hun bedrijf. De kerstmarkt is volgens 63% van de ondernemers een beetje of erg belangrijk voor het bedrijf.
•
Zowel bij de evaluatie van de kerstmarkt als bij de evaluatie van de DDD zijn aan ondernemers enkele stellingen voorgelegd.
•
•
Dordrecht kan zich beter met andere evenementen promoten in de regio. Bij de Dordtse Decemberdagen is 44% het eens met deze stelling, bij de kerstmarkt 17%.
•
Als ondernemer in de binnenstad meer last dan plezier van … . . Bij de Dordtse Decemberdagen is 3% het eens met deze stelling, bij de kerstmarkt 15%.
•
… is goed voor het imago van Dordrecht. Bij de Dordtse Decemberdagen is 62% het eens met deze stelling, bij de kerstmarkt 81%.
Tot slot het draagvlak voor het voortbestaan: Bij de Dordtse Decemberdagen vindt 5% van de ondernemers dat het evenement moet blijven bestaan zoals het nu is, 58% vindt dat het moet blijven bestaan met kleine maar vooral grote aanpassingen. Bij de kerstmarkt in 2018 vond 33% van de ondernemers dat deze moest blijven bestaan zoals het ongeveer was en 47% dat deze moest blijven, maar dat er wel wat veranderd moest worden.
10
Partner voor bestuur en beleid
Praktische verbeterpunten DDD •
Belangrijk is om de belofte over de Dordtse Decemberdagen in de communicatie overeen te laten stemmen met de werkelijkheid: een (groot) deel van de ondernemers en bezoekers had er meer van verwacht.
•
Meer samenhang in de activiteiten. Dit kan op verschillende manieren: het meer laten aansluiten van activiteiten op elkaar (bv winterpleinen langs de route van het Dwaalspoor), maar ook door alle activiteiten op te hangen aan een thema en dit door de hele binnenstad door te trekken (voorbeeld: Charles Dickens Deventer).
•
Winterpleinen meer aankleden, met chalets met kerstspullen in brede zin, live muziek, kerstbomen, etc.
•
Het toevoegen van een kwalitatieve, voor iedereen toegankelijke kerstmarkt of kerstmarktjes verspreid door de stad die wel verbonden met elkaar zijn.
•
Het Dwaalspoor; minder grote gaten tussen verlichte objecten (dus minder grote afstand of meer objecten), meer afwisseling statische verlichting en bewegende projecties.
•
Door het toevoegen van een overkoepelend thema, kan niet alleen een lichtroute, maar ook een verhalenroute overdag toegevoegd worden, bv met behulp van herkenbare objecten in etalages. Dat levert ook meer publiek voor de winkels op.
•
Wisselend foto-object zodat het verrassingselement blijft.
•
Mensen onderweg toegang geven tot de activiteiten die er op dat moment zijn: bv een QR codes in de stad naar de website waarop te zien is wat er op dat moment te doen is en wat de locatie is.
•
Levendigheid creëren: •
Samen laten vallen van activiteiten: DDD-activiteiten meer concentreren of samen laten vallen met andere activiteiten of een kerstmarkt, openingstijden winkels verruimen zodat deze ook op andere, mogelijk drukke momenten open kunnen (onder voorwaarde dat ondernemers hier aan mee willen werken).
•
Een kinderroute (bv speurtocht in de etalages) met prijsuitreiking met live muziek, waarbij scholen prijs kunnen winnen met hun klas > betrekken van scholen om meer kinderen met ouders naar de stad te trekken.
•
In samenspraak met horeca soort ‘happen en stappen’ organiseren (vb Roosendaal afgelopen jaar met bingo kaart). Ook op het moment dat het wat minder weer is trek je mogelijk meer mensen, omdat ze ook regelmatig binnen kunnen zitten.
•
Een schaatsbaan toevoegen.
11
Partner voor bestuur en beleid
Bekendheid Dordtse Decemberdagen Partner voor bestuur en beleid
bezoekers
Bekend met Dordtse Decemberdagen Driekwart van de aangesproken bezoekers is op de hoogte van het plaatsvinden van de Dordtse Decemberdagen voorafgaand aan het huidige bezoek. Bezoekers is tijdens hun bezoek gevraagd of ze voorafgaand aan het bezoek wisten van het plaatsvinden van de Dordtse Decemberdagen: 76% wist hier vóór zijn of haar bezoek vanaf. Hoe verder weg men woont, hoe minder bekend het evenement is. Verder zijn de Dordtse Decemberdagen minder bekend in de leeftijdsgroep tot en met 29 jaar dan in de leeftijdsgroep 30-39 jaar. De bekendheid onder bezoekers loopt op gedurende de periode dat het evenement plaatsvindt: van 54% in week 49 2022 en 73% in week 50 tot en met 86% in week 1, 2023. Naast eerder bezoek, is online/sociale media het meest genoemd als manier waarop bezoekers gehoord hebben over de Dordtse Decemberdagen. Bezoekers die vóór hun bezoek wisten van de Dordtse Decemberdagen is gevraagd hoe ze van de Dordtse Decemberdagen hebben gehoord. De meeste bezoekers hebben erover gehoord door een eerder bezoek (54%). 35% heeft berichtgeving online of op sociale media gezien. 22% heeft het uit een krant of tijdschrift: 50+plussers vaker (32%) dan jongeren tot 29 jaar (14%). Bij ‘anders namelijk’ wordt nog genoemd dat men het evenement kent van andere jaren. Kanttekening bij deze vraag is dat de ervaring leert dat het geheugen niet altijd betrouwbaar is.
In onderstaande tabel is te zien dat gedurende de DDD verschillende informatiebronnen ‘top of mind’ zijn. Week 49
Week 50
Week 51
Week 52
Week 1
Eerder bezoek DDD
24%
49%
69%
76%
42%
Online/sociale media
0%
43%
33%
66%
22%
Krant/tijdschrift
0%
7%
9%
2%
58%
Familie/vrienden
29%
13%
24%
0%
5%
Radio/tv
0%
21%
5%
0%
2%
Aankondiging Scrooge
43%
1%
5%
0%
5%
buitenreclame
10%
10%
2%
0%
2%
Vóór bezoek bekend met plaatsvinden Dordtse Decemberdagen totaal bezoekers
76%
woonachtig: binnenstad… overig Dordrecht overig Drechtsteden overig Zuid-Holland
95% 92% 79% 39% 43%
overig leeftijd: tot en met 29 jaar
68%
30-39 jaar 40-49 jaar 50 jaar en ouder
81% 73% 79% 0%
20%
40%
60%
80%
100%
80%
100%
Wijze waarop gehoord over Dordtse Decemberdagen Basis: respondenten die voor hun bezoek wisten van de DDD; n=566* eerder bezoek DDD
54%
online of op sociale media
35%
krant of tijdschrift
22%
via familie/vrienden
12%
radio of tv
8%
aankondiging opname…
4%
buitenreclame gezien
4%
andere manier weet ik niet
2% 0% 0%
20%
40%
60%
* Alleen als de basis van een grafiek niet de totaalgroep is wordt de basis vermeld.
13
Partner voor bestuur en beleid
bezoekers
Activiteiten DDD bekend Slechts 8% van de aangesproken bezoekers was voorafgaand aan hun bezoek wel op de hoogte van de Dordtse Decemberdagen, maar niet van één of meer van de voorgelegde activiteiten. Bezoekers die voorafgaand aan hun bezoek wisten van de Dordtse Decemberdagen, is gevraagd van welke activiteiten zij op de hoogte waren voorafgaand aan hun bezoek. Gemiddeld noemt men 6 activiteiten waarvan men op de hoogte is. Bezoekers die in Dordrecht wonen zijn van meer activiteiten op de hoogte (binnenstad 6, rest Dordt 7) dan bezoekers die niet in Dordt wonen (Drechtsteden 5, Zuid-Holland 4 en elders 5). Jongere bezoekers zijn van minder activiteiten op de hoogte dan oudere bezoekers (jonger dan 39 5 activiteiten, 40-49 jaar 6-7 activiteiten). 8% zegt van geen van de activiteiten op de hoogte te zijn, 5% bevestigt alle activiteiten. Meest bekend zijn de wandelroute langs de etalages, de Dwaalspoor wandelroute, de winterpleinen met chalets en het fotomoment met cadeaus: meer dan de helft van de bezoekers was vooraf van deze activiteiten op de hoogte.
Activiteiten DDD waarvan op de hoogte vóór bezoek Basis: respondenten die vóór hun bezoek wisten van de DDD; n=566 wandelroute etalage
59%
Dwaalspoor wandelroute
53%
winterpleinen met chalets
53%
fotomoment met cadeaus
53%
inpakservice
49%
muziek en theater…
41%
lichtobjecten in de…
41%
lichtproject en muziek grote…
40%
glas in lood wandelroute
40%
lichtkunst tentoonstelling…
35%
kerstmuziekboot…
30%
Christmas sing-a-long…
29%
opnamen Scrooge Live
25%
Santa Run
19%
avondvaarten
11%
geen van deze activiteiten
8%
0%
14
20%
40%
60%
80%
100%
Partner voor bestuur en beleid
inwoners
Bekend met Dordtse Decemberdagen Vier op de vijf inwoners van Dordrecht hebben gehoord van de Dordtse Decemberdagen, zo blijkt uit onderzoek na afloop van het evenement. Binnen de overige Drechtsteden is dit bijna drie op de vijf inwoners. Ook inwoners van de Drechtsteden (lid van de bewonerspanels) is na afloop van de Dordtse Decemberdagen gevraagd of ze gehoord hebben van de Dordtse Decemberdagen. Onder inwoners van Dordrecht heeft 83%, van de Dordtse Decemberdagen gehoord. Binnen de overige Drechtsteden is dit 56%. Bij de overige Drechtsteden is de bekendheid het hoogst in Zwijndrecht en het laagst in Sliedrecht en Hardinxveld-Giessendam. De meeste inwoners hebben gehoord van de DDD via dagbladen/tijdschrift en via online/sociale media. Inwoners die gehoord hebben van de Dordtse Decemberdagen is gevraagd hoe zij hierover gehoord hebben. Dordtenaren noemen gemiddeld iets meer informatiebronnen ( 2,3) dan inwoners van de overige Drechtsteden (1,7). Het meest genoemd worden (aankondiging in) krant of tijdschrift (56%) en online of op sociale media (49%). Krant/tijdschrift, radio/tv, buitenreclame en een bezoek aan de binnenstad tijdens de DDD worden meer genoemd door Dordtenaren (respectievelijk 65%, 9%, 28% en 46%) dan door inwoners van de andere Drechtsteden (46%, 4%,, 10% en 26%).
Door inwoners van 50 jaar en ouder wordt meer dan door jongere inwoners de krant/tijdschrift (70% vs 41% ) en radio/tv (8% vs 5%) als bron genoemd. Terwijl oudere inwoners minder vaak als bron noemen: online/sociale media (40% vs 59%), buitenreclame (16% vs 23%) en een bezoek aan de binnenstad tijdens de DDD (27% vs 45%).
Inwoners Drechtsteden die gehoord hebben van de Dordtse Decemberdagen (gevraagd na afloop DDD) totaal inwoners
67%
Dordrecht
83%
Overige Drechtsteden
56%
Alblasserdam
55%
Hardinxveld-Giessendam
48%
Hendrik-Ido-Ambacht
54%
Papendrecht
56%
Sliedrecht
47%
Zwijndrecht
65% 0%
20%
40%
60%
80%
100%
80%
100%
Wijze waarop gehoord over Dordtse Decemberdagen Basis: respondenten (inwoners) die na afloop van DDD wisten van de DDD; n=1265 binnenstad bezocht tijdens…
36%
online of op sociale media
49%
krant of tijdschrift
56%
via familie/vrienden
24%
radio of tv
6%
aankondiging opname…
12%
buitenreclame gezien
19%
andere manier
3%
weet ik niet
2% 0%
15
20%
40%
60%
Partner voor bestuur en beleid
inwoners
Activiteiten DDD bekend Inwoners van de Drechtsteden die bekend zijn met de Dordtse Decemberdagen en die de binnenstad bezocht hebben tijdens het evenement, hebben vooral gehoord over de Dwaalspoor wandelroute, het lichtproject met muziek bij de grote kerk en de Santa Run. Inwoners die gehoord hebben van de Dordtse Decemberdagen (gevraagd na afloop van de DDD) en de binnenstad bezocht hebben tijdens de DDD, is gevraagd van welke activiteiten zij op de hoogte zijn en welke ze bezocht hebben. Op deze pagina is het percentage weergegeven dat op de hoogte is van de verschillende activiteiten: de rangordening is gebaseerd op aflopende bekendheid onder bezoekers (zie pagina14). Gemiddeld noemen regiobewoners die de Dordtse Decemberdagen bezocht hebben 7 activiteiten waarvan men op de hoogte is. Inwoners van Dordrecht zijn gemiddeld van meer activiteiten op de hoogte (8) dan inwoners uit de overige Drechtsteden (7). Inwoners jonger dan 50 jaar zijn van minder activiteiten (7) op de hoogte dan oudere inwoners (8). 5% zegt van geen van de activiteiten op de hoogte te zijn. Meest bekend zijn de Dwaalspoor wandelroute, het lichtproject met muziek bij de grote kerk en de Santa Run.
Activiteiten DDD waarvan op de hoogte (gevraagd na afloop van DDD) Basis: inwoners bekend met DDD, die binnenstad tijdens DDD bezocht hebben; n=841 wandelroute etalage
46%
dwaalspoor wandelroute
92%
winterpleinen met chalets
72%
fotomoment met cadeaus
40%
inpakservice
56%
muziek/theater winkelstraten
51%
lichtobjecten museumtuin
67%
lichtproject/muziek grote kerk
80%
glas in lood wandelroute
38%
lichtkunst lUCID Kunstkerk
51%
kerstmuziekboot Wolwevershaven
37%
Sing-a-long Stadhuisplein
54%
Santa Run
79%
avondvaarten
58%
0%
16
20%
40%
60%
80%
100%
Partner voor bestuur en beleid
Bezoek Dordtse Decemberdagen Partner voor bestuur en beleid
bezoekers
Bezoek DDD Voor bijna twee vijfde van de aangesproken bezoekers zijn de Dordtse Decemberdagen één van de aanleidingen voor hun bezoek aan de Dordtse binnenstad.
Aanleiding bezoek Dordtse binnenstad
Bezoekers is gevraagd wat de aanleiding van hun bezoek aan de Dordtse binnenstad is. 78% noemt een combinatie van redenen.
lunchen/koffie drinken cafébezoek/terrasje pikken
Voor de meeste bezoekers (binnen alle leeftijdsgroepen) is lunch/koffie drinken en café bezoek of een terrasje pikken één van de redenen. Voor 37% zijn de Dordtse Decemberdagen een aanleiding: 30% omdat ze erover gehoord of gelezen hebben (algemeen), 24% vanwege een specifieke activiteit tijdens de Dordtse Decemberdagen.
shoppen zonder doel uit eten gehoord over DDD afgesproken in binnenstad
Bij bezoekers jonger dan 29 jaar is gehoord over de Dordtse Decemberdagen minder vaak een aanleiding voor het bezoek. Door bezoekers ouder dan 50 jaar wordt vaker een bezoek aan theater/muziek/bioscoop etc.(21%) en minder vaak afgesproken met bekenden in de binnenstad (14%) genoemd als aanleiding Bij bezoekers uit Dordt en de overige Drechtsteden is vaker dan bij bezoekers van elders een aanleiding: shoppen zonder doel (54%), lunchen/koffie drinken (68%), café-/terrasbezoek (66%) en de Dordtse Decemberdagen (algemeen (34%) en specifiek (30%)). Voor bezoekers van buiten Dordrecht is afspreken met bekenden (35%) of meegevraagd door familie (26%) vaker een aanleiding voor het bezoek en minder vaak bioscoop/culturele instelling ed. (9%).
62% 61% 49% 46% 30% 26% 24%
specifieke activiteiten DDD meegevraagd geplande aankopen
17%
theater/museum/bioscoop… niet gepland, maar gewoon… anders, namelijk 0%
16% 15% 7% 2% 20%
40%
60%
80%
100%
Hebben de Dordtse Decemberdagen bijgedragen aan keuze bezoek Basis: respondenten die voor hun bezoek wisten van de DDD; n=566 bezoekers
79%
Bij vier op de vijf bezoekers die voorafgaand aan hun bezoek wisten van de Dordtse Decemberdagen, hebben deze dagen bijgedragen aan de keuze om de Dordtse binnenstad te bezoeken. Na de vraag over de aanleiding van hun bezoek is ook nog specifiek doorgevraagd of de Dordtse Decemberdagen bijgedragen hebben aan de keuze die dag de Dordtse binnenstad te bezoeken. Dit is alleen gevraagd aan respondenten die wisten van de Dordtse Decemberdagen, voorafgaand aan het bezoek. 79% geeft aan dat de Dordtse Decemberdagen een bijdrage hebben geleverd: dit is 60% van alle bezoekers. Bij personen in de leeftijd 40 jaar en ouder spelen de Dordtse Decemberdagen vaker een rol bij het bezoek aan de binnenstad dan bij jongeren tot en met 29 jaar.
tot en met 29 jaar
67%
30-39 jaar
79%
40-49 jaar
83%
50 jaar en ouder
88% 0%
18
20%
40%
60%
80%
100%
Partner voor bestuur en beleid
inwoners
Bezoek DDD Dordtse Decemberdagen en de kerstmarkt worden door elkaar gehaald: beiden hebben inwoners naar eigen zeggen relatief vaak bezocht de afgelopen 5 jaar. Ook in de vragenlijst voor inwoners uit de Drechtsteden (bewonerspanels) is ingegaan op het bezoekgedrag van de Dordtse binnenstad tijdens de Dordtse Decemberdagen. Voordat specifiek is ingegaan op de Dordtse Decemberdagen, is gevraagd naar de bezoekfrequentie in de afgelopen 5 jaar tijdens evenementen, waaronder Dordtse Decemberdagen. Er is hier niet bij vermeld hoe vaak een evenement in de afgelopen 5 jaar heeft plaatsgevonden. Dordt in Stoom (67%), De Dordtse Kerstmarkt (61%), de Dordtse Decemberdagen (52%) en Big Rivers (49%) zijn het meest bezocht. De Dordtse Decemberdagen en de Dordtse kerstmarkt lijken wel door elkaar te worden gehaald: bij beide evenementen is een deel van de inwoners alle keren (5 jaar) geweest. Logischerwijs is het aandeel bezoekers bij alle evenementen hoger onder inwoners van Dordrecht dan van de overige Drechtsteden. De Dordtse kerstmarkt en Dordt in Stoom trekken relatief het grootste aandeel publiek uit de Drechtsteden. De carnavalsoptocht, de boekenmarkt en Dord(recht) Pakt Uit het minst. De Dordtse Decemberdagen trekken ook relatief iets minder regionaal (Drechtsteden) publiek.
Ook binnen Dordrecht zelf zien we kleine verschillen: bij Big Rivers, de Monumentendagen, de boekenmarkt, Dord(recht) Pakt Uit, de Dordtse Decemberdagen en het Bachfestival zijn er verhoudingsgewijs meer bezoekers onder inwoners van de binnenstad dan uit de rest van de stad. En er zijn verschillen tussen leeftijdsgroepen: een iets groter aandeel 50- dan 50+ inwoners bezoekt de Dordtse Decemberdagen (56% vs 48%) , Dord(recht) Pakt Uit (20% vs 13%) en de kermis (33% vs 17%). Terwijl de monumentendagen (44% vs 33%) en de boekenmarkt (40% vs 25%) meer door 50+ dan door 50- inwoners worden bezocht. Andere evenementen die relatief vaak bij ’anders namelijk’ worden genoemd, omdat men ze regelmatig bezoekt zijn: Pasar Malam, Rockabilly, Schuim bierfestival, Voorstraat Noord Festival, Wantijpop, Wantijlive, Koningsdag, Dwaalspoor/verlichting in december/lichtjestour, Cellofestival (Dordt in Cello), Cultuurnacht, Cultuur op de Hoek en Drechtstadloop.
Frequentie evenementen bezocht afgelopen 5 jaar Dordt in Stoom 12 13 18 Dordtse kerstmarkt 13 1 5 13 Dordtse Decemberdagen 8 2 5 17 Big Rivers 13 1 5 12 Monumentendagen 4 1 3 10 22 Boekenmarkt 4 13 6 18 Kermis 3 1 2 6 13 Dord(recht) Pakt Uit 2 3 10 Bachfestival 1 2 8 Carnavalsoptocht 11 5 0% altijd
33 29
39
20 17
48 51 61 67 75 83 89 93
20%
40%
4x
33
3x
60% 2x
80% 1x
100% nooit
% Inwoners evenementen bezocht afgelopen 5 jaar Dordt in Stoom Dordtse kerstmarkt 43%
Big Rivers
30%
Boekenmarkt
Bachfestival Carnavalsoptocht
21%
51%
44%
48%
32% 20% 26% 12% 16% 8% 11% 4%
Dordrecht
19
65% 67%
36%
Monumentendagen
Dord(recht) Pakt Uit
72%
53%
DDD
Kermis
80%
57%
overige Drechtsteden
19%
21% 12% 11% 16% 9%
binnenstad
42% 37% 34% 31% 48% 34%
82% 85% 78% 79% 73% 71% 77% 66% 63% 80% 78% 61% 76% 58% 57%
66%
30%
ring binnenstad
overig Dordrecht
Partner voor bestuur en beleid
inwoners
Bezoek DDD Vier van de vijf inwoners uit Dordt bekend met de DDD en drie van de vijf uit de overige Drechtstedengemeenten hebben de binnenstad van Dordt tijdens de Dordtse Decemberdagen bezocht. Aan inwoners die gehoord hebben van de Dordtse Decemberdagen is gevraagd hoe vaak ze de binnenstad tijdens de Dordtse Decemberdagen hebben bezocht. 79% van de inwoners uit Dordt die over de DDD gehoord hebben, heeft de binnenstad bezocht tijdens de DDD. Van de inwoners uit de overige Drechtsteden heeft 60% van de inwoners die op de hoogte waren van de DDD het evenement bezocht. Het aandeel inwoners dat de Dordtse binnenstad tijdens de DDD meerdere keren heeft bezocht is -logischerwijs- onder bewoners van de binnenstad hoger dan vanuit andere wijken. In deze vraag ging het om het bezoeken van de Dordtse binnenstad tijdens de Dordtse Decemberdagen, dit wil niet zeggen dat de Dordtse Decemberdagen de aanleiding was, of dat ze activiteiten hebben bezocht van de Dordtse Decemberdagen. Van de ondervraagde inwoners uit Dordt heeft 50% ook daadwerkelijk activiteiten bezocht van de Dordtse Decemberdagen, onder inwoners uit de overige Drechtsteden is dit 25% (zie ook pagina 22).
Frequentie bezoek Dordtse binnenstad tijdens Dordtse Decemberdagen Basis: inwoners die gehoord hebben van de Dordtse Decemberdagen; n=1262 inwoners
4% 5% 3%
binnenstad ring binnenstad 8% overig Dordt 2% 6%
50- 5% 7% 4% 50+ 3% 3% 3% 7% 0% meer dan 5x
33%
12%
23% 14% 4% 10%
30%
20% 39%
12% 7%
9% 15%
9% 15% 22%
27%
21% 40%
14% 19%
12%
16%
25%
35%
21%
29% 4x
14% 15%
22%
30%
19%
20% 5x
40%
40% 3x
60% 2x
1x
80% niet bezocht
100%
Reden binnenstad niet bezocht tijdens DDD (n=378)
Verwachte drukte (3%)
Geen interesse (17%)
Inwoner overig Dordt, 50-59 jaar, bezoekt 1 keer per maand Dordtse binnenstad
17%
Dordrecht 6% 9% 6% overige Drechtsteden 2% 1% 1%4% 13%
Weer (8%)
“Geen zin in en hoorde dat het niet zo bijzonder was, koude ongezellige regenavonden op momenten dat wij konden”
8%
vervoer/parkeergelegenheid (3%)
Geen tijd/niet van gekomen (22%)
Persoonlijke omstandigheden oa ziekte, slecht ter been (12%) Niet speciaal genoeg/ vorig jaar geweest (3%) Gehoord tegenvallen (3%)
20
Geen kerstmarkt (2%)
Partner voor bestuur en beleid
inwoners
Bij bijna een kwart van de inwoners hebben de Dordtse Decemberdagen bijgedragen aan de keuze tot één of meer bezoeken aan de binnenstad. Inwoners die bekend zijn met de Dordtse Decemberdagen en de binnenstad tijdens het evenement hebben bezocht, is gevraagd of de Dordtse Decemberdagen hebben bijgedragen aan de keuze de binnenstad te bezoeken. Dit is bij 50% van hen het geval; dit betekent dat bij 23% van de ondervraagde inwoners de Dordtse Decemberdagen een rol hebben gespeeld bij de keuze de binnenstad te bezoeken (bij inwoners uit Dordt: 31%; bij inwoners uit de overige Drechtsteden: 17%). Inwoners waarbij de DDD hebben bijgedragen aan hun bezoek geven als toelichting vooral het Dwaalspoor/de lichtjes route. Ook inwoners die de wandelroute of de lichtjes/het lichtspektakel noemen, zullen deels het Dwaalspoor bedoelen. Met het lichtspektakel zal echter ook verwezen worden naar de lichtshow. Andere activiteiten (zoals LUCID, de museumtuin, de Santa Run, etc.) worden slechts door een enkeling genoemd en zijn gegroepeerd onder ‘(specifieke) activiteiten DDD’. Tot slot worden ook de gezelligheid en de sfeervolle uitstraling tijdens de DDD genoemd als redenen om de binnenstad te bezoeken. Inwoners waarbij de DDD niet hebben bijgedragen aan hun bezoek, geven als toelichting vooral aan dat ze de binnenstad om andere redenen hebben bezocht.
Sommigen hebben bij hun bezoek niets gemerkt van de Dordtse Decemberdagen. Ook zijn er die zich afvragen wat de DDD inhouden. 9% geeft aan dat de Dordtse Decemberdagen tegenvielen of dat ze gehoord hebben dat ze tegenvielen: uit een deel van deze antwoorden blijkt dat de DDD, ook al zeggen ze van niet, toch wel een aanleiding is geweest voor bezoek.
“Het was me niet duidelijk wat de Dordtse Decemberdagen inhielden. Wat ik er van hoorde trok mij niet. En in de stad zag ik er niets van behalve wat houten keetjes” Inwoner Dordt, ring binnenstad, >=60 jaar, 4x binnenstad bezocht, DDD geen bijdrage
Bezoek DDD Hebben DDD bijgedragen aan keuze de Dordtse binnenstad te bezoeken Basis: inwoners bekend met DDD, die binnenstad tijdens DDD bezocht hebben; n=864 inwoners
50%
47%
3%
Dordt
48%
50%
2%
43%
5%
overige Drechtsteden
52%
binnenstad
38%
60%
2%
ring binnenstad
40%
55%
5%
overig Dordt
54% 0%
46%
20%
40%
ja, één of meer keer
60% nee
0%
80%
100%
weet niet
Toelichting op bijdrage DDD aan keuze om Dordtse binnenstad te bezoeken Basis: inwoners die binnenstad tijdens de DDD hebben bezocht en waarbij DDD hebben bijgedragen aan bezoek; n=400
Dwaalspoor/lichtjesroute (26%)
wandelroute(6%)
lichtjes / lichtspektakel (4%)
(Specifieke) activiteiten DDD (4%)
Benieuwd/nieuwsgierig (5%)
tegenvallen (3%)
Gezellig/sfeervol (8%) Met familie/vrienden (5%)
21
Met kinderen(4%)
Partner voor bestuur en beleid
inwoners
“Was gewoon een leuke tocht. Een keer zelf gelopen en nog twee keer met vrienden. De verspreiding van de chalets vond ik geen goed idee. Waarom niet concentreren in bijvoorbeeld de tuin van de Grote Kerk, het geheel gezellig aankleden en alleen live muziek van koren ten gehore brengen. Dan krijg je een beetje het gevoel van een echte kerstmarkt (zoals die in Duitsland) en niet die smakeloze meuk die we vroeger hier hadden.“ inwoner Dordt, binnenstad, 50-59 jaar, 3x binnenstad bezocht, DDD wel bijgedragen
“Het maakt de stad net even wat gezelliger en je loopt toch weer even een andere route met leuke verhalen erbij.” inwoner Dordt, binnenstad, 20-29 jaar, 3x binnenstad bezocht, DDD wel bijgedragen
“De kinderen wilden ondanks het slechte weer heel graag weer het Dwaalspoor lopen.” inwoner Dordt, ring binnenstad, 30-39 jaar, 3x binnenstad bezocht, DDD wel bijgedragen
“De Kerstmarkt moet terug komen. DDD waren saai en geen leuke activiteiten.” inwoner Dordt, ring binnenstad, 30-39 jaar, 1x binnenstad bezocht, DDD niet bijgedragen
“Mijn vrouw en ik zijn op zoek gegaan naar de betekenis van de Dordtse winterkerstdagen en hebben het niet echt kunnen vinden. Matige lichtjestour en paar kerst(drank)huisjes was het enige. Wellicht was er een heel programma om het thema, helaas niet bewust van geworden.” inwoner Dordt, binnenstad, 60-69 jaar, meer dan 5x binnenstad bezocht, DDD niet bijgedragen
22
Partner voor bestuur en beleid
Bezoekers Dordtse Decemberdagen Partner voor bestuur en beleid
bezoekers
Bezoekers van DDD De helft van de aangesproken bezoekers van de Dordtse Decemberdagen komt niet uit Dordrecht.
Herkomst bezoekers
De helft van de aangesproken bezoekers van de Dordtse Decemberdagen woont in Dordrecht: 20% in de binnenstad, 30% elders in Dordrecht. 24% van de bezoekers komt uit een van de andere Drechtstedengemeenten. In totaal komt 88% van de bezoekers uit Zuid-Holland.
Dordrecht-Binnenstad
Bijna alle aangesproken bezoekers hebben in het afgelopen jaar de Dordtse binnenstad in hun vrije tijd bezocht (dit bezoek niet meegeteld).
Hendrik-Ido-Ambacht
Om een indruk te krijgen hoe bekend bezoekers zijn met de Dordtse binnenstad is gevraagd hoe vaak ze de Dordtse binnenstad bezoeken om er iets te doen in hun vrije tijd. Voor 7% van de aangesproken bezoekers was het hun eerste bezoek aan Dordrecht. 90% had de Dordtse binnenstad afgelopen jaar al eerder één of meer keer bezocht.
Bezoekers die in Dordrecht wonen, bezoeken de Dordtse binnenstad logischerwijs het vaakst. Maar ook de helft van de bezoekers uit de overige Drechtstedengemeenten bezoekt de Dordtse binnenstad minimaal één keer per maand. Bij bezoekers uit overig Zuid-Holland is dit 29%. Een grote groep bezoekers is gezien hun frequentie van bezoek goed bekend met de Dordtse binnenstad. Van de aangesproken bezoekers die niet uit Dordrecht komen, bezoekt 14% Dordrecht voor het eerst. Van de 18 personen die de vervolgvragenlijst hebben ingevuld, heeft de helft het evenement met andere leden uit het huishouden bezocht, de helft (ook) met vrienden en een kwart (ook) met familie die niet tot het huishouden behoren.
20%
elders in Dordrecht
30%
Alblasserdam
1% 2%
Papendrecht
6%
Sliedrecht
7%
Zwijndrecht/Heerjansdam
8%
overig provincie Zuid-Holland
14%
overig Nederland
11%
buitenland
1% 0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
Frequentie bezoek binnenstad in vrije tijd bezoekers
43
22
binnenstad Dordrecht
11
86
overig Dordrecht 10
overig Zuid_Holland
5
overig
4
19
38
8
0% wekelijks 1 of meer keer afgelopen 3 jaar 1 of meer keer weet niet/n.v.t.
51 43
20%
40% maandelijks 1 of meer keer langer dan 3 jaar geleden
2 4 22
7 60%
7
1
6
45
24
7
12
75
overig Drechtsteden
24
25
17 31
80% 100% afgelopen jaar 1 of meer keer eerste keer
Partner voor bestuur en beleid
inwoners
Inwoners die DDD bezocht hebben Twee derde van de inwoners die de Dordtse binnenstad frequent bezoeken en een kwart van de inwoners die dit minder frequent doen heeft van de DDD gehoord en de binnenstad tijdens de DDD bezocht.
Bekendheid en bezoek DDD naar frequentie bezoek Dordtse binnenstad in vrije tijd
Inwoners van de Drechtsteden die normaal gesproken al wat vaker in de Dordtse binnenstad komen (1 keer per maand of vaker) hebben ook vaker gehoord van de DDD, hebben de binnenstad ook tijdens deze periode vaker bezocht en geven vaker aan dat de DDD bijgedragen hebben aan de keuze de binnenstad te bezoeken. Overall geldt dat zij ook meer activiteiten noemen die zij in de Dordtse binnenstad met enige regelmaat ondernemen.
minder vaak dan 1 keer per maand
Activiteiten waarvoor met enige regelmaat de binnenstad wordt bezocht, zijn vooral winkelen of uit eten gaan. Naast voorgelegde activiteiten waarvoor men met enige regelmaat naar de Dordtse binnenstad komt, worden bij ‘anders namelijk’ ook onder meer genoemd: een wandeling maken, vrijwilligerswerk, de markt, de bibliotheek, bezoek van familie/vrienden. Inwoners jonger dan 50 jaar bezoeken de Dordtse binnenstad meer om uit eten te gaan (66% vs 45%), te lunchen of koffie te drinken (55% vs 44%), cafébezoek of een terrasje (42% vs 26%), een evenement (43% vs 33%) of een film (39% vs 27%) dan 50+ inwoners. Terwijl 50+’ers meer regelmatig de binnenstad bezoeken voor een museumbezoek (28% vs 19%).
14% 12%
28%
gehoord van DDD, binnenstad bezocht, DDD aan bijgedragen
46%
gehoord van DDD, binnenstad bezocht, DDD niet aan bijgedragen gehoord van DDD, binnenstad niet bezocht 1 keer per maand of vaker
31%
0%
33%
20%
40%
14%
60%
22%
80%
niet van DDD gehoord
100%
Activiteiten waarvoor de Dordtse binnenstad met enige regelmaat wordt bezocht winkelen/shoppen uit eten lunchen/koffie drinken naar de film cafébezoek/terrasje pakken naar een evenement naar het museum naar een muziekoptreden naar het theater zelf sporten naar een sportwedstrijd kijken anders
81% 55% 48% 33% 32% 32% 23% 20% 15% 5% 2% 9% 0%
20%
40%
60%
80%
100%
totaal
25
Partner voor bestuur en beleid
Activiteiten Dordtse Decemberdagen Partner voor bestuur en beleid
bezoekers
Activiteiten DDD bezocht tijdens DDD De wandelroutes (etalage en Dwaalspoor), de winterpleinen en het fotomoment/de inpakservice worden het meest bezocht door bezoekers. Aan bezoekers is gevraagd welke activiteiten ze reeds hebben bezocht of nog willen bezoeken tijdens deze Dordtse Decemberdagen. 17,5% van de bezoekers heeft op het moment van het interview nog geen van de activiteiten bezocht, 13% heeft hier ook niet de intentie toe. 3,5% zegt alle activiteiten bezocht te hebben, inclusief intentie is dit 22%. Gemiddeld noemt men 4 activiteiten die men heeft bezocht en nog eens 4 activiteiten die men wil bezoeken (gemiddelde over alle bezoekers, inclusief bezoekers die geen activiteit hebben bezocht). Dordtenaren hebben meer activiteiten bezocht (6 activiteiten, inclusief intentie: 9) dan bezoekers uit de rest van de Drechtsteden (4 activiteiten, inclusief intentie: 8) en bezoekers ergens anders vandaan (2 activiteiten, inclusief intentie: 5-6). Jongere bezoekers tot en met 29 jaar (3 activiteiten, inclusief intentie: 7) hebben minder activiteiten bezocht dan oudere (5 activiteiten, inclusief intentie: 8-9). Meest bezocht (gedaan, kijken naar of gebruik gemaakt van) zijn: de wandelroute langs de etalages (49%), de winterpleinen met chalets (47%), de Dwaalspoor wandelroute (46%) en het fotomoment met cadeaus (46%).
Minst bezocht zijn de avondvaarten, de kerstmuziekboot en de Santa Run. Percentages van specifieke activiteiten die zijn bezocht zijn mogelijk beïnvloed door de locatie waar interviewers bezoekers hebben geselecteerd.
Activiteiten DDD bezocht tijdens de DDD (niet alleen huidige bezoek)
wandelroute etalage
49
20
23
8
winterpleinen met chalets
47
22
25
6
Dwaalspoor wandelroute
46
22
26
7
fotomoment cadeaus
46
19
28
7
28
8
inpakservice
37
glas in lood wandelroute
27
21
40
27
12
32
9
34
9
lichtproject/muziek grote kerk
33
lichtobjecten museumtuin
30
lichtkunst tentoonstelling LUCID Kunstkerk
27
28
36
9
muziek/theater winkelstraten
29
24
37
9
Christmas sing-a-long Stadhuisplein
26 27
22
27
40
11
Santa Run
17
24
46
13
kerstmuziekboot Wolwevershaven
15
24
47
13
avondvaarten
10
0% bezocht
27
24
20% willen bezoeken
52
40% niet bezoeken
60%
14
80%
100%
weet ik niet
Partner voor bestuur en beleid
inwoners
Activiteiten DDD bezocht tijdens DDD De Dwaalspoorwandelroute en het lichtproject/muziek grote kerk is door inwoners het meest bezocht. Inwoners van de Drechtsteden die bekend zijn met de Dordtse Decemberdagen en de binnenstad hebben bezocht tijdens het evenement is na afloop van de Dordtse Decemberdagen gevraagd van welke activiteiten ze op de hoogte zijn en welke ze hebben bezocht. Eerder is al ingegaan op het aantal activiteiten dat bekend is bij de inwoners van de Drechtsteden. 24% van de inwoners, bekend met de DDD en die de binnenstad tijdens het evenement hebben bezocht, heeft geen van de voorgelegde activiteiten bezocht. Het aantal activiteiten bezocht is gemiddeld: 2,5. Inwoners uit Dordt die tijdens de DDD in de binnenstad zijn geweest, hebben iets meer activiteiten bezocht (2,7) dan inwoners uit de rest van de Drechtsteden (2,2) Eerder hebben we ook al benoemd welke activiteiten het meest bekend zijn bij inwoners, namelijk de Dwaalspoor wandelroute, het lichtproject met muziek bij de grote kerk en de Santa Run. De Dwaalspoor wandelroute (63%) en het lichtproject met muziek bij de grote kerk (47%) zijn ook het meest bezocht. Daarnaast zijn de lichtobjecten in de museumtuin door 36% en de winterpleinen met chalets door 28% van de inwoners van de regio bezocht.
Inwoners uit Dordt hebben iets meer dan inwoners uit de overige Drechtstedengemeenten het lichtproject met muziek grote kerk, de lichtobjecten in de museumtuin, de lichtkunsttentoonstelling , de Christmas Sing-a-long en muziek en theater in de winkelstraten bezocht. De wandelroute langs de etalages is juist door inwoners uit de rest van de Drechtsteden meer bezocht. Inwoners in de leeftijd 50- bezoeken iets meer dan 50+ inwoners het fotomoment met cadeaus, de Dwaalspoor wandelroute, en kerstmuziekboot Wolwevershaven.
Activiteiten DDD bezocht tijdens DDD Basis: inwoners bekend met DDD, die binnenstad tijdens DDD bezocht hebben; n=841 Dwaalspoor wandelroute
63
lichtproject/muziek grote kerk
29
47
lichtobjecten museumtuin
33
36
winterpleinen met chalets
7 1
19
31
28
32
44
2 1
26
2
lichtkunst tentoonstelling LUCID Kunstkerk
20
31
47
2
muziek/theater winkelstraten
17
33
47
2
wandelroute etalage
14
32
Christmas sing-a-long Stadhuisplein
9
45
glas in lood wandelroute
7
31
59
2
fotomoment cadeaus
7
33
58
3
Santa Run
6
kerstmuziekboot Wolwevershaven
5
avondvaarten
4
54
41
1
inpakservice
3
53
42
2
0% bezocht
28
52
2 44
2
74
19
32
20%
61
40%
bekend, maar niet bezocht
60% niet bekend
1 2
80%
100%
weet ik niet
Partner voor bestuur en beleid
Impact Dordtse Decemberdagen Partner voor bestuur en beleid
bezoekers
Activiteiten ondernomen tijdens bezoek Meer dan de helft van de bezoekers heeft op het moment van het interview reeds iets gekocht bij een ‘vaste’ horecagelegenheid of in een winkel. Bezoekers is ook gevraagd welke andere activiteiten ze tijdens hun bezoek die dag hebben ondernomen of nog van plan zijn te gaan doen. De meeste bezoekers hebben iets gekocht bij een ‘vaste’ horecagelegenheid (56%) of in een winkel (52%). 40% heeft iets gekocht bij een december chalet. Percentages kunnen ook hier beïnvloed zijn door de plaats waar de interviewers hebben gestaan. 23% heeft (nog) geen van de genoemde activiteiten gedaan, 1% is ook geen van de activiteiten van plan.
Activiteiten ondernomen tijdens bezoek eten/drinken bij 'vaste' horecagelegenheid in…
56
iets gekocht in een winkel in de Dordtse binnenstad
52
de binnenstad bekeken, stadswandeling gemaakt
50
eten/drinken/producten gekocht bij december chalet… bezoek aan museum of een galerie
9
22
Het interview met bezoekers is tijdens hun bezoek afgenomen. Het verblijf duurt gemiddeld genomen reeds 1,5 uur op het moment van interview: in de bijlage is opgenomen hoe ver bezoekers zijn in het geplande bezoek op het moment van interview.
bezoek aan de Grote kerk of een andere kerk
7
22
De helft van de ondervraagde bezoekers (52%) geeft aan ongeveer even lang te blijven als men vooraf van plan was, 14% verwacht korter te blijven en 23% verwacht langer te blijven. Het zijn vooral bezoekers die van verder weg komen die langer verwachten te blijven dan vooraf van plan. Het zijn vooral personen tot en met 29 jaar die verwachten korter te blijven.
0%
5 10
15
7 gedaan
17
van plan
24
weet ik niet niet doen
54
14
57
40%
60%
80%
100% 10
2u30min
Verwachting korter, langer of even lang te blijven als vooraf van plan bezoekers binnenstad Dordrecht overig Dordrecht overig Drechtsteden overig Zuid-Holland overig
52
23
16 21 12 10
56 50 55
19 19 25
9 9 7 15 13
2u10min 2u20min 2u30min 2u40min 4 uur
14 24
11 6 10 15
2u30min 2u20min 2u45min 2u45min
49
25 34
49 23 12 12 11
0% korter
30
Geplande bezoekduur
14
3
tot en met 29 jaar 30-39 jaar 40-49 jaar 50 jaar en ouder
Van de 18 bezoekers die de vervolgvragenlijst hebben ingevuld, geeft driekwart aan dat ze ongeveer even lang zijn gebleven als verwacht, bijna een kwart langer dan verwacht: “Het was verrassend leuk”. .
7
28 26
20%
43
35
40
Het aandeel bezoekers dat langer verwacht te blijven is hoger dan het aandeel bezoekers dat korter verwacht te blijven dan vooraf van plan.
Omdat het interview tijdens het bezoek plaatsvond, kunnen we niet aangeven of bezoekers uiteindelijk daadwerkelijk langer of korter zijn gebleven dan van plan. Wel is de vraag gesteld of ze verwachten korter, langer of even lang te blijven als vooraf van plan. Bezoekers die hierop geen ‘weet niet’ hebben geantwoord is ook gevraagd hoe lang ze vooraf van plan waren te blijven in de binnenstad. Gemiddeld genomen zijn bezoekers van plan 2,5 uur te blijven. Hoe verder men weg woont, hoe langer men vooraf van plan is te blijven. Bezoekers jonger dan 40 jaar zijn vooraf minder lang van plan te blijven dan 40+ bezoekers.
37
52 57 50 49
29 25
20% 40% 60% 80% even lang langer weet ik niet
100%
Partner voor bestuur en beleid
bezoekers
Verwachting uitgaven en herhaalbezoek Het aandeel bezoekers dat meer verwacht uit te geven is hoger dan het aandeel bezoekers dat minder verwacht uit te geven dan vooraf van plan. Op de vraag of men meer, minder of ongeveer even veel verwacht uit te geven als vooraf van plan spreekt de helft (49%) de verwachting uit ongeveer even veel uit te geven, 11% minder en 30% meer. Bij personen jonger dan 30 jaar is de groep die verwacht minder uit te geven groter dan bij de andere leeftijdsgroepen. In de vervolgvragenlijst is de vraag gesteld of men meer/minder uitgegeven heeft dan verwacht: van de 17 personen die deze vraag hebben ingevuld, denken 12 evenveel te hebben uitgegeven als vooraf verwacht, 3 meer, 1 minder: “te weinig aanbod op de winterpleinen , winkels waren al dicht”. Het aandeel bezoekers dat de binnenstad tijdens deze Dordtse Decemberdagen waarschijnlijk of zeker nogmaals van plan is te bezoeken is twee derde. Bezoekers is gevraagd of zij van plan zijn om de Dordtse binnenstad tijdens de Dordtse Decemberdagen nogmaals te bezoeken. 66% antwoordt hierop zeker of waarschijnlijk. 9% antwoordt van niet. Het percentage bezoekers dat waarschijnlijk of zeker van plan is nogmaals de binnenstad te bezoeken is lager naarmate bezoekers verder weg wonen. Ook in de leeftijdsgroep tot en met 29 jaar is dit percentage lager.
Verwachting minder, meer of evenveel uitgeven dan vooraf van plan bezoekers
11
48
30
11
binnenstad Dordrecht overig Dordrecht overig Drechtsteden overig Zuid-Holland
12 15 13
47
28
14
52
7 4
overig tot en met 29 jaar
31 34 47 51
20%
40%
60%
evenveel meer weet ik niet
11 10 11 13
38 28
49
minder
16 16 24 28
44
0%
6 12
31
46 46
18 11 8 10
30-39 jaar 40-49 jaar 50 jaar en ouder
27
45
80%
100%
Intentie herhaalbezoek Dordtse binnenstad tijdens DDD bezoekers binnenstad Dordrecht overig Dordrecht overig Drechtsteden overig Zuid-Holland overig
32
22
53 34
28 6 17
0%
9
36
42
tot en met 29 jaar 30-39 jaar 40-49 jaar 50 jaar en ouder
31
34
13 25 19 25
43 31 16
39 39
29 35 27 39
27
20%
40%
23 36
38 34 60%
18 23 24 15 80%
3
7 22 7 4 22 6 3
zeler waarschijnlijk misschien nee
4 4 2 8 3 6 6
weet ik niet
100%
Partner voor bestuur en beleid
bezoekers
Activiteiten ondernomen tijdens bezoek Ruim de helft van de bezoekers niet woonachtig in Dordrecht verwacht waarschijnlijk of zeker Dordrecht binnen 1 à 2 jaar nogmaals te bezoeken in hun vrije tijd: het betreft vooral bezoekers wonend in de andere Drechtstedengemeenten. Bezoekers die niet in Dordrecht wonen en niet mee willen werken aan vervolgonderzoek hebben enkele vragen extra voorgelegd gekregen. Hieronder was de vraag of ze verwachten Dordrecht binnen 1 à 2 jaar nogmaals te bezoeken in hun vrije tijd. 23% geeft aan dit zeker te zullen doen en nog eens 33% waarschijnlijk. Vooral bezoekers uit de overige Drechtsteden verwachten Dordrecht zeker of waarschijnlijk nogmaals in hun vrije tijd te bezoeken (74%), bij de bezoekers uit de rest van Zuid-Holland en overig is dit lager: 33%-34%. Van de bezoekers die niet in Dordrecht wonen, die niet meedoen aan vervolg onderzoek en die de Dordtse binnenstad niet frequent bezoeken (afgelopen jaar 1 keer of langer geleden) is 5% zeker, 17% waarschijnlijk en 53% misschien van plan Dordrecht binnen 1 à 2 jaar nogmaals te bezoeken.
Intentie herhaalbezoek in vrije tijd aan Dordrecht binnen 1 à2 jaar (na DDD) basis: bezoekers die niet in Dordrecht wonen en niet mee willen werken aan vervolgonderzoek (n=278) bezoekers
23
overig Drechtsteden
33
38
overig Zuid-Holland overig
11
3
36
22
12
17
7
8
26
42
11
22
43
zeker
22
1
waarschijnlijk misschien
tot en met 29 jaar
23
30-39 jaar
24
40-49 jaar
20
50 jaar en ouder
16
33
26
35
31
33 30
0%
32
30
34 32
20%
40%
32 60%
80%
2 7
3
11
2
nee weet ik niet
0 6 100%
Partner voor bestuur en beleid
ondernemers
Impact voor ondernemers Bijna 9 op de 10 ondernemers hebben weinig of niets gemerkt van de Dordtse Decemberdagen met hun bedrijf. De helft heeft er wel op ingespeeld of speciale activiteiten voor ondernomen. Om de impact van de Dordtse Decemberdagen voor ondernemers te achterhalen zijn verschillende vragen gesteld. Gestart is met de vraag of ze iets gemerkt hebben van de Dordtse Decemberdagen met hun bedrijf. Hierop antwoordt 11% ‘veel’, 62% ‘weinig’ en 25% ‘niets’. De helft van de respondenten (51%) heeft wel ingespeeld op of speciale activiteiten ondernomen met de Dordtse Decemberdagen.