Bestuursrapportage 2021 Dordrecht.pdf
Tekst van het document
Bestuursrapportage 2021 DORDRECHT
Dit is de Bestuursrapportage 2021 van de gemeente Dordrecht! In deze Bestuursrapportage 2021 leest u de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de Begroting 2021 in de eerste helft van dit jaar. De effecten van de coronacrisis hebben een plaats gekregen en zijn, voor zover mogelijk, integraal gepresenteerd. Een zomer met nieuw perspectief Financieel resultaat De programma's
Bestuursrapportage 2021
2
Algemeen Inleiding De gemeentelijke planning en control cyclus kent één (bestuurlijk) moment van bijsturing op de lopende begrotingsuitvoering: de bestuursrapportage. Het doel van de bestuursrapportage is om het college en de raad in staat te stellen een beleidsinhoudelijk debat te voeren over de financiële middelen en voortgang van de uitvoering. De bestuursrapportage heeft hiermee twee functies: Een afwijkingenrapportage gericht op bijsturing in geval van achterblijvende realisatie op de uitvoering van de programmabegroting. Daarvoor wordt een (einde)jaarprognose van de verwachte afwijkingen op de uitvoering van de begrotingsprogramma’s samengesteld. Als de prognose afwijkt van de planning wordt dit toegelicht en worden bijsturingsmaatregelen aangegeven. Een bijstellingenrapportage gericht op een zo goed mogelijke voorspelling van het jaarresultaat, waarbij onontkoombare en niet bijstuurbare afwijkingen worden verwerkt door middel van een begrotingswijziging. In de onderdelen beleidsinhoudelijk resultaat en financieel resultaat wordt respectievelijk ingegaan op de beleidsrealisatie en de financiële afwijkingen van de eerste helft van dit jaar. Tevens kan de voortgang op programmaniveau worden gevolgd, via het tabblad programma's. In navolging van eerdere bestuursrapportages treft u in bijlage 2 de stand van zaken informatiebeveiliging.
Een zomer met nieuw perspectief Een zomer met nieuw perspectief In deze bestuursrapportage presenteren we de voortgang op de doelen die we in onze Begroting 2021 hebben gesteld. Een begroting die met de naam "Dezelfde scherpe koers, een nieuwe blik" werd opgesteld in een jaar dat vooral werd gedomineerd door de coronacrisis en alle bijbehorende maatregelen. Dat in 2021 deze crisis nog niet direct opgelost zou zijn, was met het opstellen van de begroting wel duidelijk. Maar de nieuwe, nog zwaardere, lockdownmaatregelen die gemoeid gingen met de tweede- en derde golf van eind 2020 tot het voorjaar van 2021, waren in dit licht niet voorzien en wellicht voor iedereen nog langer en moeilijker dan daarvoor. Nu de inentingen goed op gang zijn gekomen, lopen de ziekenhuisopnamen gelukkig in rap tempo terug en opent de maatschappij zich ook steeds meer. Dit geeft veel perspectief voor inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties om fysieke ontmoetingen weer mogelijk te maken, bedrijvigheid te hervatten en het "normale" leven weer steeds meer op te pakken. Veel ontmoetingen, zoals (gemeentelijke) stadsgesprekken, maar ook sommige evenementen, hebben afgelopen tijd met de nodige aanpassingen digitaal kunnen plaatsvinden.
Maar gelukkig kunnen deze bijeenkomsten nu ook steeds meer fysiek worden hervat, zoals de uitgestelde activiteiten in het kader van 800 jaar Dordrecht en het internationale Smart City Next event wat in de tweede helft van dit jaar wordt georganiseerd. Om de schade van de coronacrisis te beperken en de basisinfrastructuur in de culturele en de evenementenbranche in stand te houden, faciliteren we organisatoren om evenementen en activiteiten in een andere vorm te organiseren, waarbij aan de (huidige) coronamaatregelen wordt voldaan. Een voorbeeld hiervan zijn de "Dordtse Feesten" (www.dordtsefeesten.nl), die deze zomer worden georganiseerd en waarmee we de muzikale zon na de crisis weer kunnen laten schijnen voor onze inwoners en organisaties. We zien ook dat veel - meer dan 80% - van de activiteiten die we in de begroting voor dit jaar hebben gepland, ondanks de lange coronamaatregelen op koers lopen. Dit zijn positieve signalen. De afwijkingen zoals ze in deze Bestuursrapportage per programma te lezen zijn, hebben vaak diverse redenen. Soms speelt de duur van de coronamaatregelen nog een rol, zo ontstaat een
Bestuursrapportage 2021
3
vertraging van aansluitingen van huizen op het warmtenet en is aan het voornemen van mantelzorgvakanties op een andere (deels digitale) manier invulling gegeven. Maar soms ontstaan afwijkingen ook door externe omstandigheden, zoals de uitgestelde nieuwe wet inburgering naar 1 januari 2022 in plaats van dit jaar. Door hard te werken, vanuit de stad en de gemeente, zien we dat veel zaken goed verlopen. We hebben een stevig fundament gelegd voor de stad die we tegen 2030 willen zijn en zien daarvan inmiddels de eerste resultaten. Zo is de bouwproductie op stoom gekomen (rond de 1.500 woningen van de 4.000 zijn opgeleverd) en is het de verwachting om in de tweede helft van 2023 alle 4.000 woningen - één van de belangrijke doelstellingen uit deze coalitieperiode - op te leveren. Belangrijk is daarbij dat de raad in december 2020 de bestemmingsplannen Amstelwijck en Gezondheidspark heeft vastgesteld, evenals de ontwikkelvisie Spoorzone. Daarmee is een wervend kader ontstaan dat als leidraad dient voor de gebiedsontwikkeling voor de komende jaren. De Spoorzone is tevens één van de programma's waarvoor we middelen uit de reserve Agenda Dordrecht 2030 wil inzetten. De raad heeft een voorstel gekregen voor een aantal reserves waarmee de opbrengsten van de verkoop van de Eneco-aandelen de komende jaren kunnen worden ingezet voor onze langetermijnstrategie; de Agenda Dordrecht 2030.
Door de crisis is er daarnaast meer focus gekomen op het behouden, ondersteunen en faciliteren van bestaande banen en bedrijven. Daarnaast blijven we inzetten op meer banen en goed onderwijs, dit is cruciaal voor onze groeiambitie. Via verschillende activiteiten, zoals leerwerktrajecten, brengen we vraag en aanbod op de arbeidsmarkt samen. Investeren in goed en passend onderwijs blijft extreem belangrijk. We stimuleren en promoten technisch onderwijs, pakken laaggeletterdheid aan en helpen jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt aan duurzaam werk. Daarnaast zijn ook de sociale voorzieningen van Dordrecht de komende jaren extra belangrijk. Daarom is het goed te weten dat de planning van de doorontwikkeling van het sociaal wijkteam en de wijkontmoetingsplekken lopen zoals verwacht. En dat we voortbouwen op de goed werkende aanpakken voor aandachtshuishoudens en kwetsbare jongeren.
Bestuursrapportage 2021
4
Financieel resultaat Het financiële resultaat van de Bestuursrapportage 2021 bedraagt € 2,3 miljoen positief, waarmee de bijgestelde Begroting 2021 op een begrotingsoverschot van € 3,1 miljoen uitkomt. Vooruitlopend op het daadwerkelijk vaststellen van het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 door de raad hebben we het voordelig saldo ten gunste van het rekeningresultaat 2021, dat voortvloeit uit dit plan, reeds meegenomen in de Bestuursrapportage 2021. We menen de € 2,3 miljoen mee te moeten nemen in onderstaande financiële opstelling omdat we verwachten dat de raad het plan nog vaststelt voordat deze Bestuursrapportage 2021 wordt behandeld in september en we het rekeningresultaat 2021 tot op heden zo reëel mogelijk in beeld willen brengen. In onderstaande tabel is dit weergegeven: Bedragen × € 1.000
Eindsaldo Begroting 2021
-1.556
Vaststellen Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 (GRP VII)
2.311
Bestuursrapportage 2021
lasten
baten
reserves
saldo
Autonoom
-9.698
12.117
1.296
3.715
Intern
-8.646
6.544
0
-2.102
Verbonden Partijen
-500
1.200
0
700
Afwijkingen
Totaal Bestuursrapportage 2021 Geactualiseerde Begroting 2021
2.313 3.068
-/- betreft een nadeel
We stellen voor het positieve resultaat van deze Bestuursrapportage 2021 van € 2,3 miljoen ten gunste te brengen van het huidige begrote (positieve) resultaat. De primaire en actuele begroting 2021 sluit momenteel op een klein begrotingsoverschot van € 755.000. Het bijgestelde saldo wordt daarmee € 3,1 miljoen positief en wordt, behoudens verschillen tussen 'begroot en realisatie' aan het einde van het jaar, in beginsel toegevoegd aan de Algemene Reserve. Het positieve resultaat is een saldo van plussen en minnen. Enerzijds zijn er hogere bedragen dan begroot vanuit de algemene uitkering, zowel voor het vrij besteedbare deel als voor de vanuit het Rijk beschikbaar gestelde coronasteun. Ook verwachten we voor 2021 hogere WABO-leges en hogere opbrengsten uit incidentele grondverkopen dan begroot. Anderzijds zijn er oplopende (structurele) kosten in het sociaal domein, meer specifiek de jeugdzorg. Een deel hiervan kan gecompenseerd worden vanuit de beschikbare middelen uit de Meicirculaire 2021. Deze middelen zijn echter niet toereikend, waardoor we voorzien in dit risico en dekking zoeken vanuit de Algemene Reserve. Andere tegenvallers komen voort uit hogere personeelskosten en lagere parkeerinkomsten dan verwacht. Naast het nu gepresenteerde positieve resultaat, hebben we te maken hebben met een krachtige ontwikkeling van het weerstandsvermogen.
In de Kadernota 2022 is uiteengezet hoe de ratio van het weerstandsvermogen eind 2021 groeit naar een waarde van 2,6 en er hierdoor incidentele surplusruimte aanwezig blijft. In het onderdeel naar de jaarrekening is een aantal ontwikkelingen geschetst die het resultaat negatief kunnen beïnvloeden. Voor deze onzekerheden is een afdoende weerstandsvermogen van belang. Met een ratio van rond de 1,0 zitten we op de ondergrens van de gewenste omvang en ook in vergelijking met andere gemeenten aan de lage kant. Grootste financiële afwijkingen In de onderstaande tabel zijn de tien grootste financiële afwijkingen weergegeven. In het onderdeel programma's zijn alle financiële afwijkingen per programma toegelicht.
Bestuursrapportage 2021
5
Bedragen × € 1.000
Categorie
Afwijking
I/S/S*
Saldo
Autonoom
Algemene uitkering valt mee
I
8.161
Autonoom
Regionale jeugdhulp valt duurder uit
I/S
-3.969
Autonoom
Compensatie Rijk voor corona ontvangen
I
2.024
Autonoom
Incidentele grondverkopen niet voorzien
I
1.695
Autonoom
Subsidieregeling Cultuur ingesteld
I
-1.450
Autonoom
Parkeerinkomsten vallen tegen door corona
I
-1.015
Autonoom
Kapitaallasten vallen mee
I
766
Verbonden partij
Activiteiten OZHZ en WABO leges toegenomen
I
700
Intern
Personeelskosten vallen tegen
S
-700
Autonoom
Verhuur en verkopen vastgoed vallen tegen
I
-627
Intern
Kosten aanleg calamiteitenroute Staart vallen mee
I
500
Intern
Transitie van de GRD voorbereid
I
-500
-/- betreft een nadeel
Investeringskredieten Voor een aantal investeringsprojecten is het resterende krediet niet meer benodigd. Hierdoor valt een bedrag van € 2,4 miljoen aan krediet vrij. De grootste afwijking betreft onderwijshuisvesting, waar de investeringen overgedragen worden in het kader van de doordecentralisatie. Voor de extra inzet van mobiele devices is aanvullend krediet van € 100.000 benodigd, waarvoor dekking aanwezig is binnen de concernbudgetten. De met deze wijzigingen gemoeide kapitaallasten worden verwerkt in de begroting 2022, maar hebben per saldo geen financieel effect. Naast extra uitgaven is ook sprake van een verwachte onderbesteding in het lopende jaar van minimaal € 5,5 miljoen. Dit betreft projecten die dit jaar niet meer (geheel) uitgevoerd kunnen worden en doorschuiven naar 2022 en verder. Het betreft een eerste inschatting van verschuivingen, de definitieve kredietverschuivingen worden verwerkt bij de verzamelwijziging in het najaar. Deze verschuiving leidt tot incidenteel lagere kapitaallasten in 2022 of volgende jaren. Zie voor meer informatie het onderdeel investeringskredieten in deze Bestuursrapportage.
Bestuursrapportage 2021
6
Coronacrisis en financiële huishouding Dordrecht Het gaat op dit moment de goede kant op met de bestrijding van het coronavirus. Het aantal besmettingen neemt af en de strenge lockdowns zijn voorbij. Dat wil echter nog niet zeggen dat we het virus definitief hebben verslagen en de financiële effecten over zijn. De lange termijn impact op de maatschappij en de gemeentefinanciën blijft onzeker. Overduidelijk is dat de grootste effecten in het sociaal domein plaatsvinden. Hoe groot de omvang van (inhaal)zorg zal zijn is moeilijk te voorspellen en ook de indirecte effecten van de crisis op de jeugd en andere inwoners is ongewis. Er volgt een separaat raadsvoorstel om vanuit de rijksmiddelen een lokaal steunpakket aan te bieden voor re-integratie en sociaal welzijn (zie ① in de uitgebreide tabel). Over de wijze waarop de extra beschikbaar gestelde middelen voor bijzondere bijstand (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijk Kosten; TONK) ingezet kunnen worden is vanuit de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) nog geen informatie beschikbaar. Wij stellen voor deze middelen op een stelpost te reserveren (zie ② in de tabel), omdat de verwachting is dat hier extra inzet nodig zal zijn. Ook de impact op de parkeerinkomsten is fors. We zien hier minimaal € 1 miljoen tekort en geen compensatie door het Rijk.
Mogelijk bevat dit tekort deels een structureel effect als gevolg van blijvend thuiswerken en de vlucht die het internetwinkelen heeft gekregen gedurende de lockdowns. De parkeercapaciteit is door gebiedsontwikkelingen aan verandering onderhevig, waarbij we proberen in te spelen op dit soort ontwikkelingen en overcapaciteit proberen te voorkomen. Dergelijke structurele effecten doen zich mogelijk ook voor bij de Essenhof, waar de ontwikkelingen ertoe leiden dat nabestaanden de uitvaart wellicht vaker buiten de Essenhof gaan organiseren. Anderzijds zien we dat de economie nog steeds goed draait en de werkloosheid relatief laag is. De crisis brengt ook nieuwe banen voort en het Rijk heeft gemeenten (en bedrijven) gecompenseerd met omvangrijke steunpakketten. De crisis is daarmee tot op heden financieel gezien goed opgevangen. Financieel overzicht 2021: EFFECTEN CORONA Minimaal verwachte lasten 2021 Voorstellen in voorbereiding crisis-
DEKKING CORONA €
6.492.135 € 1.597.512
Budgetoverheveling
€
673.475 €
673.475
Crisis- en herstelfonds
€
393.388 € 4.486.968
Decembercirculaire
Verwachte budgetoverheveling
€
2.081.464 € 2.024.695
Maartcirculaire
Totale netto lasten 2021 e.v.
€
9.640.462 € 8.782.650
Totale dekking
en herstelfonds ③ Voorstellen in voorbereiding circulaires ④
€
857.812
Tekort
Risico maximale variant
€
745.000
n.n.b.
Septembercirculaire/ Decembercirculaire
Maximaal tekort
€ 10.385.462
8.782.650 + p.m.
Maximale dekking
Van de in 2020 ontvangen steun is het restant (€ 1,6 miljoen) doorgeschoven naar 2021 via het raadsbesluit Budgetoverhevelingen 2020. Daarnaast heeft het Rijk al in de Decembercirculaire
Bestuursrapportage 2021
7
2020 een bedrag van € 4,5 miljoen toegekend. Vervolgens kwam er € 2,0 miljoen vanuit de Maartcirculaire 2021 beschikbaar. De verwachting was dat er in de Meicirculaire 2021 nog een aantal vergoedingen zou worden opgenomen voor beleidsvelden die tot op heden nog niet zijn gecompenseerd (waaronder parkeren). Het demissionaire kabinet heeft echter besloten dit uit te stellen tot minimaal de Septembercirculaire 2021, waardoor er in de Meicirculaire 2021 geen coronacompensatie is opgenomen. Bij elkaar is hiermee voor 2021 tot op heden een bedrag van € 8,1 miljoen aan directe coronacompensatie vanuit het Rijk beschikbaar. Tot slot heeft ook de raad een crisis- en herstelfonds beschikbaar gesteld van € 4 miljoen. Hiervan is een eerste pakket geaccordeerd voor ondersteuning van ondernemers en binnenstad, waarmee € 1,9 miljoen van deze € 4 miljoen reeds is besloten (€ 650.000 voor 2021) en waarvoor een aanvullende € 673.000 nog ter besluitvorming zal worden voorgelegd. In totaal is hiermee bijna € 8,8 miljoen aan mogelijke coronacompensatie voor 2021 aanwezig. Uit een inventarisatie van de verwachte lasten voor 2021 en verder, blijkt dat we per saldo minimaal € 6,5 miljoen extra uitgaven verwachten voor 2021. Dit bedrag kan oplopen met € 0,4 miljoen vanuit enkele voorstellen die nog voor het vaststellen van deze Bestuursrapportage 2021 aan de raad worden voorgelegd (zie ④ in de tabel).
Tevens wordt verwacht dat dit bedrag in het najaar oploopt met de hierboven genoemde € 0,7 miljoen vanuit een aanvullend voorstel voor het Crisis- en herstelfonds (zie ③ in de tabel). Tot slot verwachten we € 2,1 miljoen beschikbaar te moeten houden voor uitvoering van doorlopende maatregelen in 2022. Daarmee is tezamen een budget nodig van € 9,6 miljoen, dat nog kan stijgen tot € 10,4 miljoen als de ontwikkeling van de coronapandemie tegenzit. Er is op dit moment dus een tekort aan dekkingsmiddelen van € 858.000 (€ 9,6 miljoen minus € 8,8 miljoen). Om dit tekort te dekken stellen we voor om een stelpost op te nemen, omdat de verwachting is dat een aanvullende steunronde van het Rijk later dit jaar zal volgen bij de September- of Decembercirculaire 2021. Mocht deze aanvullende steunronde uitblijven, dan kan het huidige restant van het Crisis- en herstelfonds (€ 2,1 miljoen, voor verwerking verwachte voorstellen in het najaar) mogelijk als achtervang dienen voor de opgenomen stelpost. Naast steun van het Rijk via de algemene uitkering zijn ook directe bijdragen ontvangen. Vooral voor cultuur en sport zijn directe specifieke uitkeringen (SPUK) en bijdragen vanuit fondsen ontvangen. Wij hebben deze zoveel mogelijk bruto verwerkt om inzicht te verschaffen in de totale coronakosten.
Bestuursrapportage 2021
8
Beleidsveld Decentralisatie-uitkeringen Tegemoetkoming Parkeeropbrengsten C orona Voorschoolse voorziening peuters Maatschappelijke opvang Extra kostenverkiezingen 2021 C risisdienstverlening Aanvullende pakket re-integratiekosten 2020 C orona 1/2 ① Aanvullende pakket re-integratiekosten 2020 C orona 2/2 Gemeentelijk schuldenbeleid 2020 C orona Bijzondere bijstand 2020 C orona Impuls re-integratie 2021 C orona Beleidsmaatregelen Lokale culturele voorzieningen Inhaalzorg Jeugdwet Inhaalzorg Wmo 2015 Gebruik WMO-voorzieningen Buurt- en dorpshuizen ③ Toezicht en handhaving Geen reclamebelasting kernwinkelgebied binnenstad C oronaproof winkelen in de binnenstad Overige maatregelen Dordt onderneemt Dekking uit crisis- en herstelfonds Perspectief jeugd en jongeren ④ Jongerenwerk ④ Mentale ondersteuning ④ Activiteiten en ontmoetingen jeugd ④ Bijzondere bijstand TONK ② Afvalverwerking Bestrijden eenzaamheid ouderen ① Extra begeleiding kwetsbare groepen ① Lokale steunpakketten re-integratie en sociaal welzijn ① en ④ Deelfonds sociaal domein Integratie-uitkering beschermd wonen Overige activiteiten Sport en gymzalen (excl.
vastgoed) C ompensatie via TVS Kwijtschelding huur Optisport C ompensatie via SPUK-IJZ Essenhof Dordrechts Museum C ompensatie via Mondriaanfonds en Dordrechts Museum GR Parkschap NP De Biesbosch, nu Biesboschcentrum Extra subsidie zwembad De Dubbel en Wantijbad C ompensatie via SPUK uitkering zwembaden Leerpark - Exploitatie Duurzaamheidsfabriek Exploitatie markten Exploitatie kermissen Exploitatie wijkaccommodaties Tijdelijke verkeersmaatregelen evenementen/Dordtse Feesten Erfpacht ③ Subsidieregeling sportstimulering ③ Inzet op datascience ③ Stelposten Algemene uitkering Tekort Afrondingsverschil Subtotaal Dordrecht
Bestuursrapportage 2021
Budgetoverheveling 2020
Rijks compensatie december 2020
Rijks compensatie maart 2021
Rijks compensatie mei 2021
35.739 134.243 92.512 405.000 419.000 125.000 43.000
Beschikbaar 2021
Minimale variant
964.689 254.498 88.609 515.135
35.739 134.243 242.395 1.360.805 419.000 964.689 379.498 131.609 515.135
1.558.350
1.558.350
149.883 955.805
375.000
375.000
331.475 112.884 94.904 66.042 539.880 192.670 241.631 275.227
331.475 112.884 94.904 66.042 539.880 192.670 241.631 275.227
138.000
138.000
Maximale variant
Voorstellen en/of 2022
1.015.000 21.000 134.243 242.512 1.002.000
1.245.000 35.000 134.243 242.512 1.002.000
382.500
382.500
345.000
345.000
1.490.000 155.000
539.880 205.000
1.490.000 300.000 p.m. -221.000 28.475 375.000 115.000 100.000 435.000 -650.000 257.158 37.628 31.635 22.014 539.880 340.000
141.000
405.953
138.000
138.000
263.000 -215.000 578.000 -1.056.000 170.000 302.000 -302.000 80.000 116.000 -116.000 100.000 73.000 94.000 70.000 150.000 -
374.000 -215.000 1.063.000 -1.541.000 190.000 302.000 -302.000 116.000 -116.000 175.000 118.000 94.000 70.000 200.000 70.000 200.000 100.000
70.000 200.000 375.000
6.492.135
8.028.998
3.148.327
330.000 964.689
-221.000 0 375.000 115.000 100.000 435.000 -650.000 220.000
28.475
111.475 112.884 94.904 66.042
794.858
-
1.597.512
4.486.968
2.024.695
0
8.109.175
9
Naar de jaarrekening In deze Bestuursrapportage 2021 is gerapporteerd op de voortgang van de beleidsactiviteiten en de bijbehorende financiën op basis van de informatie die bekend is na het eerste half jaar. Daarnaast wordt een doorkijk gegeven voor het tweede half jaar. Wij zien op een aantal onderwerpen mogelijke risico's en onzekerheden die in de tussenliggende periode invloed kunnen hebben op het financiële resultaat in de Jaarstukken 2021. Gezien de onzekerheid op deze onderwerpen, zijn deze niet in de financiële prognose van deze Bestuursrapportage verwerkt. Voor een aantal onderwerpen wordt dit jaar besluitvorming gevraagd via separate raadsvoorstellen. Dit geldt voor onder andere de Engelenburgerburg, Veerpont de Biesbosch en het Gemeentelijk Rioleringsplan. Daarnaast kunnen de volgende onzekerheden en risico's het resultaat in de Jaarrekening 2021 beïnvloeden. Reclame inkomsten De gemeente heeft met drie marktpartijen concessies afgesloten voor reclame in openbare ruimte, waar een afdracht aan verbonden is. Net als vorig jaar maken exploitanten van buitenreclame in 2021 mogelijk opnieuw een moeilijk jaar door vanwege de coronacrisis. Het is denkbaar dat ook dit jaar een voorstel tot afdrachtvermindering voor de reclame-exploitanten aan de orde zal zijn. Rond de zomer wordt per contract de situatie beoordeeld.
Afhankelijk van de uitkomsten daarvan volgt separaat een voorstel aan de raad. Vooralsnog wordt, in overleg met de contractanten, enkel een betalingsregeling getroffen. Doorlopende corona-effecten Zoals aangegeven zijn de autonome effecten voor 2021 alleen in de minimum variant financieel verwerkt in deze bestuursrapportage. Daarnaast is een schatting van de verwachte afwijkingen voor de rest van het jaar gemaakt, afhankelijk van de ontwikkelingen rondom corona. Daarnaast verwachten wij verdere compensatie voor coronagerelateerde kosten vanuit het Rijk. Deze zaken zullen van invloed zijn op het Jaarrekeningresultaat 2021. Voortgang op uitvoering van activiteiten Door de coronacrisis, maar ook door andere externe oorzaken, loopt een aantal activiteiten mogelijk vertraging op. In de meeste gevallen zal dit tegelijkertijd leiden tot een voorstel van resultaatbestemming (budgetoverheveling), om uitvoering van die projecten in 2022 alsnog te kunnen realiseren. Tegen het einde van het jaar is meer zicht op de omvang van de afwijkingen. De afweging om bijbehorende middelen door te schuiven naar volgend jaar vindt aan het einde van het jaar plaats, als er ook meer zicht is op het verwachte totale jaarrekeningresultaat. De onderdelen waar wij een grote kans op vertraging naar 2022 voorzien zijn: Schone omgeving (beeldkwaliteit). Mantelzorg. Crisisdienstverlening.
Buurt- en dorpshuizen. Perspectief jeugd en jongeren. Jongerenwerk. Mentale ondersteuning. Activiteiten en ontmoetingen jeugd. Lokale steunpakketten re-integratie en sociaal welzijn. Sociaal pontonnier.
Bestuursrapportage 2021
10
College Van links naar rechts: Peter Heijkoop (CDA), Rik van der Linden (CU/SGP), Marco Stam (BVD), Wouter Kolff (burgemeester), Piet Sleeking (BVD) en Maarten Burggraaf (VVD).
A.W. Kolff, burgemeester Portefeuilles:
Algemene & Kabinetszaken, Brandweer, Politie, Integrale Veiligheid, Bestuurlijke Betrekkingen & Public Affairs, Internationale Samenwerking, Publiekszaken (wettelijke taken en verkiezingen) en Regionale Samenwerking.
Programma's:
Samenwerkend en Verbindend Dordrecht; Leefbaar en Veilig Dordrecht.
Verbonden partijen:
GR Drechtsteden, GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid.
P.H. Sleeking (BVD), wethouder Portefeuilles:
Ruimtelijke Ordening, Water, Vergunningverlening & Handhaving, Levendige Binnenstad, Cultuur & Toerisme, Monumentenzorg & Archeologie, Mediabeleid & Communicatie, Personeel & Organisatie inclusief intergemeentelijk Projectmanagement.
Programma's:
Samenwerkend en Verbindend Dordrecht; Leefbaar en Veilig Dordrecht; Groen en Ruimtelijk Dordrecht; Gezond en Levendig Dordrecht; Bouwend en Bereikbaar Dordrecht.
Grote projecten:
Stadswerven; Gezondheidspark, Herontwikkeling Spuiboulevard/Maasterras.
M.D. Burggraaf (VVD), wethouder Portefeuilles:
Economische Zaken & Ondernemen, Markten en Wijkeconomie, Evenementen, Financiën (inclusief deelnemingen en HBR), Dienstverlening (inclusief ICT) & Huisvesting, Omgevingswet & Bestuurlijke Vernieuwing, Grondbedrijf & Vastgoed.
Programma's:
Samenwerkend en Verbindend Dordrecht; Groen en Ruimtelijk Dordrecht; Lerend en Ondernemend Dordrecht; Gezond en Levendig Dordrecht; Duurzaam en Innovatief Dordrecht; Bouwend en Bereikbaar Dordrecht; Financiën van Dordrecht.
Grote projecten:
Spoorzone: Amstelwijck/Wilgenwende; Westelijke Dordtse Oever.
Verbonden partijen:
GR Drechtsteden, GR Gevudo (HVC), Stedin, BNG, Evides, ROM-D, Wegschap Tunnel Dordtse Kil, Merwede Lingelijn Beheer B.V., St. Adm. Kantoor Breedband.
P.J. Heijkoop (CDA), wethouder Portefeuilles:
Werk & Inkomen, Armoedebestrijding, Zorg & Welzijn, WMO & Beschermd Wonen, Arbeidsmarkt & Werkgelegenheid, Onderwijs en Educatie, Essenhof, Bibliotheekwerk, LHBTI.
Programma's:
Sociaal en Zorgzaam Dordrecht; Lerend en Ondernemend Dordrecht.
Grote projecten:
Spoorzone: Leerpark.
Verbonden partijen:
GR Drechtsteden, GR Dienst Gezondheid en Jeugd, GR Drechtwerk, Coöperatie Ontwikkeling Leerpark, Coöperatie We Helpen U.A.
H. van der Linden (ChristenUnie/SGP), wethouder Portefeuilles: Programma's:
Jeugd & Jeugdhulpverlening, Milieu, Duurzaamheid & Energietransitie, Publieke Gezondheid, Verkeer & Vervoer, Parkeren, Externe (spoor)veiligheid, NMC Weizigt. Sociaal en Zorgzaam Dordrecht; Duurzaam en Innovatief Dordrecht; Bouwend en Bereikbaar Dordrecht.
Grote projecten:
Spoorzone: Stationsomgeving.
Verbonden partijen:
GR Dienst Gezondheid en Jeugd, GR Omgevingsdienst ZHZ, Energie Coöperatie Dordrecht, Veiligheidshuis ZHZ.
B.C.M. Stam (BVD), wethouder Portefeuilles: Programma's:
Bestuursrapportage 2021
Wijken & Leefbaarheid, Ruimtelijke Kwaliteit, Wonen, Klimaatadaptatie, Sport & Recreatie, Dierenwelzijn. Leefbaar en Veilig Dordrecht; Groen en Ruimtelijk Dordrecht; Gezond en Levendig Dordrecht; Bouwend en Bereikbaar Dordrecht.
11
Grote projecten:
Nieuwe Dordtse Biesbosch, Dordt-West.
Verbonden partijen:
GR Dienst Gezondheid en Jeugd.
C.H.W.M. Post, gemeentesecretaris Algemeen directeur en eerste adviseur van het college.
Disclaimer DISCLAIMER Deze website is met zorg samengesteld. Desondanks is het mogelijk dat deze informatie onvolledig of verouderd is en/of onjuistheden bevat. De gemeente aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade van welke aard dan ook, die het gevolg is van eventuele onjuiste informatie op deze website. De gemeente is niet verantwoordelijk voor informatie op internetpagina's van derden waarnaar op deze website wordt verwezen. Ook neemt de gemeente geen verantwoordelijkheid voor de gevolgen van het gebruik van de op de website aangeboden informatie. PRIVACY Er worden uitsluitend statistische gegevens verzameld gericht op klikgedrag en geen privacygevoelige informatie.
Bestuursrapportage 2021
12
Voortgang programma's Leeswijzer programma's Programmakaart structuur De voortgang op de beleidsinhoudelijke activiteiten worden evenals de financiële afwijkingen gerapporteerd op programmaniveau. Bij elk van de acht beleidsprogramma's wordt ingegaan op de vraag wat we willen bereiken met dit programma, zoals reeds is vastgesteld in de Begroting 2021. Voortgang op beleid Onder het onderdeel 'Voortgang op beleid' is per beleidsprogramma een overzicht met de doelstellingen en bijbehorende activiteiten te vinden. Ten aanzien van de activiteiten laten we zien of deze op schema liggen, een afwijking kennen of zijn bijgesteld (zie onderstaande symbolen). In lijn met de functie van de bestuursrapportage wordt de voortgang hierbij slechts toegelicht in het geval er sprake is van een afwijking of bijstelling. De symbolen die gebruikt worden om de beleidsvoortgang op de activiteiten aan te geven:
op schema: wordt volledig of bijna volledig gerealiseerd, wordt niet verder toegelicht.
afwijking: we verwachten na bijsturing de activiteit of doelstelling nog te halen.
bijstelling: activiteit is voor minder dan de helft gerealiseerd en wordt aangepast of vervalt of er is extra budget nodig (begrotingswijziging). Financiële afwijkingen De financiële afwijkingen worden ook per programma toegelicht. Hiervoor wordt dezelfde bondige schrijfstijl toegepast die ook bij de jaarrekening wordt gehanteerd. De bedragen in tabellen met financiële afwijkingen zijn weergegeven per eenheid van € 1.000 waarbij een (-/-) een nadeel betekent en een (+) een voordeel. De afwijkingen als gevolg van corona zijn, ten bate van de herkenbaarheid, grijs gearceerd in de tabel. Bij de afwijkingen die in de financiële tabellen zijn opgenomen, is aangegeven welke bijsturing en beheersing heeft plaatsgevonden. Hierbij wordt tevens aangegeven of de afwijkingen incidenteel of structureel van aard zijn. Incidentele afwijkingen (I) hebben alleen betrekking op 2021, structurele afwijkingen (S) hebben meerjarig effect en structurele afwijkingen waarvan het financiële effect reeds in de Begroting 2022 is verwerkt, zijn aangeduid met een S*. Een totaaloverzicht van de financiële afwijkingen op programmaniveau is als bijlage 1 opgenomen. Deze bijlage verstrekt op programmaniveau overzicht van de actuele begroting inclusief alle wijzigingen tot de Bestuursrapportage 2021, de wijzigingen conform deze Bestuursrapportage en het resultaat na vaststelling van de Bestuursrapportage 2021.
Bestuursrapportage 2021
13
Programma's Samenwerkend en Verbindend Dordrecht Wat willen we bereiken? Dordrecht ontwikkelt zich. We hebben de ambitie om te groeien. Inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere overheden (partners) spelen elk een rol. Een rol die per onderwerp kan verschillen. Dialoog en samenwerking zijn essentieel om als stad te groeien en de grote en kleine opgaven waar we in onze stad voor staan te laten slagen. Daarom starten we de campagne 'Wij maken Dordt'. Samen zetten wij de schouders onder een voortvarende uitvoering van de in het Coalitieakkoord 2018-2022 geformuleerde ambities.
Voortgang op beleid Inleiding De voorgenomen activiteiten uit dit programma lopen goeddeels op schema. Zo hebben we het stemmingsproces voor de Tweede Kamerverkiezingen georganiseerd met de extra maatregelen rond het coronavirus. Ook wordt er onder meer gewerkt aan een toekomstverkenning (Drieluik met perspectief op de stad, de financiën en de organisatie) in aan loop naar de gemeenteraadsverkiezingen, investeren we in strategische lobbykracht en optimaliseren we de dienstverlening aan de hand van data-analyse. Bovenstaande punten zijn slechts een greep uit de activiteiten die dit jaar vanuit het programma Samenwerkend en Verbindend Dordrecht worden ondernomen. In onderstaand overzicht treft u de meerjarige doelstellingen van dit programma aan en daarbij een voortgangsoverzicht van de bijbehorende activiteiten voor 2021. In lijn met de functie van de bestuursrapportage wordt de voortgang hierbij slechts toegelicht in het geval er sprake is van een afwijking (geel uitroepteken) of bijstelling (rood kruis). Doelstelling 1: Het geven van ruimte aan initiatieven uit de samenleving. Daar waar mensen elkaar ontmoeten, ontstaan als vanzelf nieuwe netwerken en initiatieven. Dit zien we terug bij inwoners die met elkaar samenwerken, ondernemers die gezamenlijk optrekken en andere netwerken die de stad mooier maken.
Sinds het begin van de coronacrisis zijn er veel initiatieven ontstaan of versneld. Daar waar we als gemeente aan zo'n samenwerking of gezamenlijk plan kunnen bijdragen, doen we dat ook. Wij zien in netwerken en initiatieven in de stad een grote kans. We trekken dan ook graag samen op met inwoners, bedrijven en andere organisaties. Het programma 'Samen maken wij onze stad' werkt daarom de komende jaren aan 3 sporen (zie RIS-dossier 2595772): initiatief vanuit de stad bevorderen en vergemakkelijken. initiatiefnemers onderling verbinden zodat een sterker maatschappelijk middenveld ontstaat. en initiatief vanuit de gemeente richting de stad bevorderen. ENDPMEND Doelstelling 2: Het ontwikkelen van samenspel met onze partners. "Een stad waar je bij wilt horen" is een stad die open staat voor vernieuwing en waaraan mensen en organisaties méé kunnen bouwen. Dat begint bij ontmoetingen tussen mensen, bij het durven combineren van kennis en kunde uit verschillende rollen (van ondernemer tot wetenschapper) en verschillende sectoren (van IT tot zorg). Vervolgens vraagt dit ook om nieuwe manieren van werken, nieuwe rollen en verantwoordelijkheden voor raad, bestuur, ambtelijke organisatie en onze partners waaronder de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid, Dienst Gezondheid & Jeugd en Sociale Dienst Drechtsteden.
Voorbeelden van dit samenspel zijn ook te vinden in de andere beleidsprogramma's. Zoals de Omgevingsvisie, gebiedsontwikkeling Spoorzone en de bereikbaarheidsopgave (Bouwend en Bereikbaar Dordrecht). ENDPMEND
Bestuursrapportage 2021
14
Doelstelling 3: De dienstverlening is goed en maakt het inwoners, ondernemers of maatschappelijke organisaties zo makkelijk mogelijk. De ingewikkelde samenleving vraagt een eerlijke en begripvolle overheid met menselijke maat. Iedere inwoner heeft daarin zijn eigen behoefte. Daarop inspelen, is de rode draad van onze dienstverlening de komende jaren. Wij maken het verschil voor de inwoners door, waar nodig, extra tijd en aandacht te geven. De digitale revolutie gaat hard. We leven niet meer in een veranderd tijdperk, maar in een tijdperk van continue verandering. De overheid gaat hier in mee. Naast werken aan innovaties werken we hard aan het verbeteren van de huidige digitale dienstverlening. Niet de omvang, maar de kwaliteit en het gebruiksgemak is hierin het uitgangspunt. ENDPMEND Doelstelling 4: Dordrecht functioneert als centrumstad van de regio en toegangspoort van de Randstad. Onze ambities op het gebied van woningbouw en werkgelegenheid kunnen we niet alleen realiseren. We hebben hiervoor ook andere overheden, maatschappelijke partners, onderwijs en het bedrijfsleven nodig. De afgelopen jaren hebben we een aantal projecten al samen opgepakt. Dit gaan we de komende jaren verder uitbreiden en intensiveren. ENDPMEND We stimuleren het gebruik van het Initiatievenfonds.
Wat doen we in 2021? Op 14 juni 2020 heeft het college de subsidieverordening voor het initiatievenfonds vastgesteld. Initiatiefnemers weten het fonds langzaam te vinden. Communicatie met en voor initiatiefnemers is een belangrijke motor in onze aanpak. Dit vraagt actieve communicatie die een brede groep bereikt. We monitoren het gebruik van het fonds. We vergroten onze communicatie activiteiten als weinig initiatiefnemers de weg weten te vinden naar het fonds. Deze activiteit is de uitwerking van beleidswens 1. Initiatievenfonds uit de Kadernota 2020.
ENDPMEND We stellen een nieuw participatiebeleid op. Wat doen we in 2021? Participatie met de stad is voor ons belangrijk. Participatie is ook een belangrijk thema in de Omgevingswet; de wet verwacht dat de gemeente vroegtijdige participatie stimuleert om tijdig belangen, meningen en creativiteit op tafel te krijgen. We stellen een nieuw participatiebeleid op. Hierin staat een andere manier van werken en denken centraal, waarin een professionele en open houding van belang zijn voor een goed participatieproces. We nemen in dit beleid ook nadrukkelijk online participatie mee. Digitale participatie blijkt laagdrempeliger en zorgt voor een groter bereik. Hierdoor participeren meer doelgroepen.
ENDPMEND
Bestuursrapportage 2021
15
We stellen een toekomstverkenning op. Wat doen we in 2021? In 2020 hebben we als uitwerking van de nota Kiezen, Sturen en Verantwoorden 2018-2022 een Perspectiefnota opgesteld. De centrale vraag halverwege deze bestuursperiode was; doen we de dingen goed? De voorgenomen dialoog en gesprekken met de stad die we aan de hand van deze Perspectiefnota hadden willen voeren, hebben we door de coronacrisis moeten aanpassen. In 2021 stellen we daarom een toekomstverkenning op, waarmee we de stad met behulp van gesprekstafels willen betrekken op diverse onderwerpen.
ENDPMEND Wij werken aan een privaat publieke samenwerking om cybersecurity aan te pakken. Wat doen we in 2021? Dordrecht krijgt subsidie vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid om cybersecurity op een nieuwe manier aan te pakken. Bij het vergroten van de digitale weerbaarheid van de stad focussen we ons op drie doelgroepen: jongeren, MKB- ondernemers en laaggeletterden. We hanteren de netwerkfilosofie, waarbij we gebruik maken van bestaande structuren en netwerken van onze stad: Voor jongeren werken we onder meer samen met het onderwijs en het jongerenwerk. Voor ondernemers in de MKB trekken we samen op met ondernemers- en werkgeversorganisaties en het Cyberweerbaarheidsnetwerk Drechtsteden. In samenwerking met de Haagse Hogeschool (HHS) en Stichting Lezen en Schrijven zorgen we dat digitale weerbaarheid onderdeel is van het lespakket voor laaggeletterden.
ENDPMEND We stellen een (start)notitie op met de werktitel "Smart Society". Wat doen we in 2021? We zien mogelijkheden om door gebruik van digitale en technologische middelen waarde toe te voegen aan de stad. Daar zijn we al mee bezig, onder andere in de dienstverlening, door Smart City en door met gebruik van data te sturen en innoveren. We zien mogelijkheden om daarin te versnellen en innoveren en samen met partners de ontwikkelopgaves voor de stad te faciliteren. We haken daarbij aan bij de Regiodeal waar digitale innovatie een speerpunt is om lokaal te versnellen. We stellen een visie Smart Society op en beginnen met een startnotitie.
Bestuursrapportage 2021
16
ENDPMEND We gaan nauwere relaties leggen en samenwerkingsafspraken maken met ketenpartners. Wat doen we in 2021? Inwoners zien de gemeente als één organisatie. Samenwerking met ketenpartners (in- en extern) is daarbij essentieel om meer als één overheid op te treden en te zorgen voor echte oplossingen. Voorbeelden van ketenpartners zijn onder andere de politie, hulpverleners, GGD, Leger des Heils enzovoort. We gaan de samenwerking met ketenpartners verder vormgeven. Dit vraagt kennis van de sociale kaart, inzicht in ketens, overleg met ketenpartners en ketenregie. Dit doen we onder andere voor mensen met weinig digitale vaardigheden, beperkte taalvaardigheden of met een beperking.
ENDPMEND We nemen actief deel aan landelijke innovaties die de dienstverlening direct verbeteren. Wat doen we in 2021? We toetsen of nieuwe technologieën van meerwaarde zijn voor de dienstverlening. We kiezen ervoor om een actieve rol te spelen bij de ontwikkeling van technologieën met meerwaarde. Dit doen we onder andere door een proef met een chatbot. Daarnaast werken we samen met de gemeenten Arnhem, Nijmegen en partners om ID-Contact te ontwikkelen en te toetsen. Dit is een nieuwe vorm van digitale identificatie, via chat, bellen en videobellen.
ENDPMEND We optimaliseren de online dienstverlening aan de hand van data-analyse. Wat doen we in 2021? We meten continu het gedrag van onze bezoekers op de website. We verzamelen en analyseren data zoals: • hoe ervaren bezoekers de website, • kunnen bezoekers informatie vinden, • waarom haken bezoekers af, • welke zoektermen gebruiken bezoekers. De uitkomsten gebruiken we om de online dienstverlening te verbeteren. We doen dit onder andere bij de processen geboorte en parkeervergunning.
Bestuursrapportage 2021
17
ENDPMEND We nemen het voortouw bij het uitdragen van de regionale visie en ambities van de Groeiagenda. Wat doen we in 2021? Bij de realisatie van de Groeiagenda werken we samen met de Drechtsteden gemeenten. Afhankelijk van het onderwerp kiezen we het meest effectieve schaalniveau van samenwerking: dat betekent dat we soms de kracht van de regio als geheel inzetten en op andere dossiers juist met één gemeente of enkele gemeenten samenwerken. We behartigen de belangen van stad en regio bij hogere overheden, ondernemers en onderwijs. We communiceren op regelmatige basis de stappen die we zetten in de realisatie van de Groeiagenda (zie ook beleidsprogramma Bouwend en Bereikbaar Dordrecht).
ENDPMEND We werken slagvaardiger samen in de Drechtsteden en Zuidelijk Zuid-Holland. Wat doen we in 2021? In 2020 zijn de eerste ervaringen opgedaan met de nieuwe samenwerkingsvorm in het Ruimtelijkeconomisch domein. Dit naar aanleiding van het rapport van Berenschot (2018) en het advies van de commissie Deetman (2019). Tijdens drie bestuurlijke conferenties met de Drechtstedencolleges is in 2020 gesproken over herijking van het samenwerkingsmodel in het Sociaal Domein en op het gebied van de Bedrijfsvoering. In 2021 maken we een keuze voor een samenwerkingsmodel. Daarnaast verkennen we samenwerkingskansen met publieke en private partners in Zuidelijk ZuidHolland. Zo werken we in wisselende coalities samen op specifieke onderwerpen. Vanwege de coronacrisis is een aantal geplande bijeenkomsten verschoven naar 2021.
ENDPMEND We investeren in onze strategische lobbykracht. Wat doen we in 2021? We behartigen onze belangen via actieve participatie in bestuurlijke netwerken zoals de VNG, G40 en de Verstedelijkingsalliantie. En dit doen we ook voor specifieke dossiers op verschillende schaalniveaus (provinciaal, nationaal of Europees). Voorbeelden van deze dossiers zijn externe veiligheid, infrastructuur en spoorzone. We geven prioriteit aan de invulling van sleutelrollen die onze informatiepositie versterken en onze strategische lobbykracht vergroten. We zien Dordrecht als geïntegreerd onderdeel van het Europese (stedelijke) netwerk. We denken in termen van internationalisering, en zetten in op de grotere invloed van de Europese Unie en de kansen die dit biedt. In de ontwikkeling van de netwerkorganisatie gemeente Dordrecht, gaan wij scherper en duidelijker aan de slag met Europese netwerken.
Bestuursrapportage 2021
18
Financiële afwijkingen Bedragen × € 1.000
Samenwerkend en Verbindend Onderwerp
Incidenteel/ Structureel
Lasten Baten Reserves Bijstelling Bijstelling Mutaties
Totaal Saldo
1.
Personeelskosten vallen tegen
S
-700
-700
2.
Stelposten Algemene uitkering opgenomen
I
-266
-266
3.
Coronamaatregelen verkiezingen genomen
I
-150
-150
-1.116
0
0
Geraamd resultaat -/- betreft een nadeel
-1.116 -1.116
afwijkingen (deels) als gevolg van corona zijn grijs gearceerd
Toelichting bij de afwijkingen 1. Personeelskosten vallen tegen De lasten zijn structureel € 700.000 hoger dan begroot, omdat de pensioenpremies en cao-lonen in 2021 harder zijn gestegen dan verwacht. 2. Stelposten Algemene uitkering opgenomen De lasten zijn incidenteel € 266.015 hoger dan begroot, omdat: uit de Meicirculaire 2021 een bedrag van € 2.231.000 aan beleidsmutaties, prijscompensatie en decentralisatie-uitkeringen is ontvangen die op stelpost worden neergezet in afwachting van beleidsvoorstellen of nadere toedeling aan de inhoudelijke budgetten. Zie hiervoor programma Algemene Dekkingsmiddelen onderdeel Meicirculaire 2021. een bedrag van € 125.000 vrijvalt als resultaat vanuit de Decembercirculaire 2020. een bedrag van € 539.000 uit de Maartcirculaire 2021 (corona) voor bijzondere bijstand TONK op de stelposten wordt gezet, in afwachting van een uitwerkingsvoorstel van de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD). een bedrag van € 1.278.638 in verband met corona-activiteiten op de stelposten wordt gezet, waarvoor nadere raadsvoorstellen volgen (het betreft lokale re-integratie en sociaal welzijn, erfpacht sportverenigingen en subsidie buurt- en dorpshuizen).
een bedrag van € 2.799.811, dat beschikbaar was gesteld vanuit budgetoverheveling en rijkscompensatie in de Decembercirculaire 2020, wordt ingezet ter dekking van coronamaatregelen (neutraal binnen deze Bestuursrapportage verwerkt). een tekort van € 857.812 aan coronacompensatie voorlopig onder de stelposten wordt opgenomen in de verwachting dat later dit jaar extra compensatie vanuit het Rijk volgt (zie toelichting corona). Voor zover dit niet toereikend is dient de reserve Crisis- en herstelfonds als achtervang. 3. Extra coronamaatregelen verkiezingen genomen De lasten zijn incidenteel € 150.000 hoger dan begroot, omdat bij de uitvoering van de verkiezingen extra coronamaatregelen nodig zijn geweest, zoals extra locaties, personeel en beschermingsmaterialen.
Bestuursrapportage 2021
19
Leefbaar en Veilig Dordrecht Wat willen we bereiken? Veiligheid is het fundament voor een aantrekkelijke, veerkrachtige en weerbare stad. Samen met onze partners, bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties werken we verder aan een sluitend systeem van preventieve maatregelen, barrières en repressie waarmee we onveiligheid voorkomen en aanpakken. Het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 vormt het kader van onze inzet. De samenwerking met onze partners, die door de COVID-19-pandemie alleen maar hechter is geworden, continueren we om de zorg voor veiligheid in onze stad verder vorm te geven. Wij richten ons op wat er leeft in de stad én hebben oog voor minder zichtbare vormen van criminaliteit die de samenleving ondermijnen en ontwrichten, zoals persoonlijke veiligheid (terrorisme), digitale veiligheid (cyberaanvallen) en georganiseerde criminaliteit (ondermijning). Het verbeteren van de verbinding van zorg en veiligheid en de bestuurlijke aanpak van criminaliteit zetten we voort. Actieve betrokkenheid en participatie van inwoners en ondernemers stimuleren we. We zetten ons in om de zelfredzaamheid van onze inwoners te vergroten. De veiligheidsrisico’s in het fysieke domein hebben onverminderd onze aandacht.
Voortgang op beleid Inleiding De voorgenomen activiteiten voor dit programma lopen goeddeels volgens schema. Enkele activiteiten lopen in verband met de coronamaatregelen enige vertraging op, zoals de aanpak van verkeersoverlast en fysieke bijeenkomsten rond bijvoorbeeld sociale stabiliteit die nog niet konden doorgaan. Inhoudelijk zien we duidelijk dat de geregistreerde criminaliteit in de volle breedte afneemt, maar dat is op zichzelf nog geen reden tot juichen. Veel zaken spelen zich af buiten ons zicht en veroorzaken vaak geen directe slachtoffers, maar raken wel een systeem, infrastructuur of ondermijnen onze rechtstaat. Hierbij kan grofweg gedacht worden aan drie vormen; criminaliteit in het digitale domein, ondermijnende criminaliteit en polarisatie en radicalisering. Daarnaast zien we dat de (woon)overlast sinds de pandemie is toegenomen en complexer is geworden. Het verloop van de coronacrisis blijft vooralsnog onzeker, maar sommige effecten op de stad zijn al scherp te zien. Vooral de kansenongelijkheid in de stad neemt toe hetgeen leidt tot economische en sociale schade in Dordrecht. Zo lopen scholieren met laagopgeleide ouders veel grotere leerachterstanden op. De verwachte werkloosheidsklap zal lager opgeleiden, flexwerkers en migranten harder treffen. Een toename van (structurele) armoede en een versterkte maatschappelijke tweedeling liggen op de loer.
Ook het openbare en sociale domein zijn kwetsbaar. Het individuele welbevinden wordt daarnaast sterk geraakt door het grootschalige uitstel van (reguliere) zorg, meer psychische klachten en een potentieel groeiende schulden- en daklozenproblematiek. Maatschappelijke onvrede en polarisatie nemen verder toe bij een voortduren van de crisis. Dit zal zeker zijn weerslag hebben op de leefbaarheid en veiligheid in de stad. We zien dat de taken en verantwoordelijkheden op het gebied van veiligheid alleen maar toenemen. Dit vraagt om een consequente, intensieve inzet van de gemeente en onze samenwerkingspartners. In onderstaand overzicht treft u de meerjarige doelstellingen van dit programma aan en daarbij een voortgangsoverzicht van de bijbehorende activiteiten voor 2021. In lijn met de functie van de bestuursrapportage wordt de voortgang hierbij slechts toegelicht in het geval er sprake is van een afwijking (geel uitroepteken) of bijstelling (rood kruis). Doelstelling 1: Tegengaan van overlast. Problemen als woonoverlast, jeugdoverlast, overlast van personen met verward gedrag, aandachthuishoudens wapenbezit en drank- en drugsoverlast veroorzaken druk op de sociale kwaliteit in de woonomgeving. Bewoners en professionals werken samen om de overlast te beperken. We bevorderen daartoe de sociale samenhang in de wijken.
Een kleine groep Dordtse inwoners heeft ernstige problemen op meerdere leefgebieden, die veelal zowel de zorg als aan veiligheid raken. Vroegtijdig ingrijpen en samenwerking op het snijvlak van zorg en veiligheid vergroot de kans op verbetering. De aanpak aandachthuishoudens en de inzet van de sociaal pontonnier, de gemeentelijke interventiespecialist en de re-integratie officier dragen hieraan bij.
Bestuursrapportage 2021
20
ENDPMEND Doelstelling 2: Bestrijden van de georganiseerde ondermijnende criminaliteit. De strijd tegen ondermijnende criminaliteit blijft de komende jaren internationaal, landelijk, regionaal en lokaal een speerpunt. Het nieuwe landelijke Multidisciplinair Interventieteam (MIT) groeit de komende jaren uit tot een team van enkele honderden extra specialisten om de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit te versterken. Samen met de versterkingsgelden, die het Regionale Informatie en Expertise Centra (RIEC) heeft gekregen uit het landelijke ondermijningsfonds, wordt in de regio Rotterdam extra ingezet op de strijd tegen ondermijning. De brede aandacht voor ondermijning en de actiegerichte houding van verschillende ketenpartners moeten we vast zien te houden om greep te krijgen op deze vorm van ondermijnende criminaliteit die de maatschappij ontwricht. ENDPMEND Doelstelling 3: Aanpakken van de digitale, vermogens- en geweldscriminaliteit. De zogenaamde traditionele criminaliteit (zoals woninginbraken, geweld op straat, diefstal van of uit auto en fietsdiefstal) neemt steeds verder af. Deze trend willen we voortzetten. Tegelijkertijd zien we - mede door de coronacrisis - dat de digitale dreiging verder toeneemt. Afhankelijkheid van gedigitaliseerde processen en systemen is zo groot geworden dat aantasting kan leiden tot maatschappelijke ontwrichtende schade.
Cyberincidenten kunnen onze maatschappij in het hart raken en gedurende korte en langere tijd verlammen (Cybersecuritybeeld Nederland 2020). De uitdaging is ook onze bijdrage te leveren aan het bestrijden van deze vorm van criminaliteit door de weerbaarheid van inwoners en ondernemers te vergroten. ENDPMEND Doelstelling 4: Behouden van de sociale stabiliteit in de stad. Sociale stabiliteit houdt in dat onze samenleving bestand is tegen conflicten van binnenuit en van buitenaf. Het gaat om het organiseren van duurzame veerkracht in de samenleving zodat deze tegen ‘een stootje kan’. Dit maatschappelijk evenwicht vraagt om voortdurend onderhoud van netwerken waarbij iedereen aan zet is: inwoners, gemeenschappen, organisaties, overheid en de samenleving als geheel. Dagelijks zetten docenten, jongeren- en buurtwerkers, wijkagenten, zorgverleners, ouders en vrijwilligers in Dordrecht zich in om jongeren een positieve start te geven, kwetsbare groepen beter mee te laten komen en een veilige, stabiele en democratische samenleving te waarborgen. ENDPMEND Doelstelling 5: Beheersen van de veiligheidsrisico's in het fysieke domein.
De aanwezige (rijks-)wegen, water, rails, bruggen, tunnels en een industriële en technologische omgeving leveren bij elkaar veel en vooral specifieke risico’s op het gebied van fysieke veiligheid (met name brand-, water-, externe veiligheid en crisisbeheersing) op. Deze risico's nemen toe en worden complexer door een toename van het vervoer over water, weg en spoor, maar ook door klimaatverandering in combinatie met stedelijke ontwikkelingen. Veiligheidsbewustzijn, veilig gedrag en zelfredzaamheid zijn belangrijk voor de fysieke veiligheid van de inwoners van onze stad en het gebruik en inrichting daarvan. ENDPMEND We continueren de integrale overlastaanpak in de openbare ruimte. Wat doen we in 2021? De Lijnbaan, Vogelbuurt en het Kasperspad blijven aandachtsgebieden. Indien noodzakelijk worden er andere buurten met concentratie van problemen aan toegevoegd. We zetten in op vroegsignalering van problemen en snelle interventies. We continueren de integrale ketenaanpak. De inzet van zowel de kerngroep en het interventieteam wordt daardoor op het huidige niveau gehandhaafd. Voor het delen van de gegevens wordt een nieuw lokaal convenant opgesteld met de partners.
ENDPMEND
Bestuursrapportage 2021
21
We versterken de aanpak van woonoverlast. Wat doen we in 2021? De problematiek van woonoverlast is complex en neemt toe en daarmee ook de inzet en de rol van de overheid. Zorgpunt is de toename van woonoverlast door verwarde, zorgmijdende personen en de beperkte invloed die we hierop hebben. We werken met een nieuw regionaal convenant voor gegevensdeling. In het uiterste geval dwingen we het stoppen van overlast en het accepteren van zorg via een gedragsaanwijzing af. Instrumenten die we in kunnen zetten zijn een last onder dwangsom, een tijdelijk huisverbod of een woningsluiting.
ENDPMEND We pakken drugsoverlast aan. Wat doen we in 2021? Samen met onze partners en bewoners blijven we de drugsoverlast, met name rond scholen en winkelcentra, stevig aanpakken. We voeren structureel overleg met coffeeshophouders. De politie en handhaving voeren (onaangekondigde) controles uit, incidenteel vergezeld door de belastingdienst. Om straathandel in drugs aan te pakken legt de burgemeester, in aanvulling op het strafrecht, aan dealers een bestuurlijke last onder dwangsom op.
ENDPMEND We zetten cameratoezicht flexibel in. Wat doen we in 2021? Als daar aanleiding toe is, zet de burgemeester voor een bepaalde periode in een aangewezen gebied, cameratoezicht in om overlast en criminaliteit tegen te gaan. In afstemming met de politie wordt cameratoezicht ingezet bij maatschappelijk onrust, demonstraties, de jaarwisseling of andere situaties.
ENDPME
ND
Bestuursrapportage 2021
22
We zoeken oplossingen voor verkeersoverlast. Wat doen we in 2021? In aanvulling op de top 20 verkeersonveilige wegen en de aanpak daarvan (zie programma Bouwend en Bereikbaar Dordrecht) onderzoeken we hoe we de snelheidsovertredingen in de wijken kunnen beperken. We zetten in op aanvullende mogelijkheden om de snelheid op wijkwegen omlaag te krijgen (onder andere 30 km zones en naleving verkeersregels middels gedragsbeïnvloeding/nudging). We maken doorlopend afspraken met de politie over handhaving van verkeersregels op hotspots.
ENDPMEND We pakken het wapenbezit aan. Wat doen we in 2021? Er zijn grote zorgen over de bewapening van jongeren in Dordrecht. De huidige tendens binnen de gemeente Dordrecht is dat ook potentiële slachtoffers zich aan het bewapenen zijn om zich in het geval van een voorval te kunnen 'verdedigen'. De gemeente zet met diverse partners zoals de politie, Openbaar Ministerie en jongerenwerk, een mix van preventieve en repressieve maatregelen in om het wapenbezit en -gebruik - met name onder jongeren - terug te dringen. Tijdelijke inzet van preventief fouilleren in een veiligheidsrisicogebied is één van de maatregelen.
ENDPMEND We versterken een eerlijk ondernemersklimaat door het uitvoeren van integrale controles. Wat doen we in 2021? In 2021 zetten we de inzet van integrale controles van bedrijven (zoals horeca en detailhandel) voort. Daarnaast worden deze controles uitgebreid naar de bedrijventerreinen en het havengebied (inzet op risicobranches). De burgemeester zal, als de omstandigheden daartoe aanleiding geven, gebruik maken van zijn bevoegdheid om branches, gebieden of objecten vergunningplichtig te maken ter bestrijding van een onveilig, niet leefbaar en malafide ondernemersklimaat (art. 2:41 APV).
Toelichting beleidsafwijking De maatregelen met het oog op het indammen van het coronavirus hebben tot gevolg gehad dat er in 2021 nog geen integrale controles hebben plaatsgevonden. Wel zijn er al gesprekken gevoerd over een doorstart wanneer de maatregelen worden afgeschaald.
Bestuursrapportage 2021
23
ENDPMEND We pakken criminele families aan. Wat doen we in 2021? Crimineel gedrag gaat binnen families soms van generatie op generatie over. Dergelijke criminele familieverbanden kunnen ook een rol spelen in de georganiseerde criminaliteit. Wanneer blijkt dat er binnen Dordtse families sprake is van crimineel gedrag dat van generatie op generatie wordt overgedragen, wordt gewerkt met een familiegerichte aanpak.
ENDPMEND We pakken mensenhandel en illegale prostitutie aan. Wat doen we in 2021? We continueren het bestuurlijk toezicht op vergunde en onvergunde seksbedrijven en inrichtingen. We hebben oog voor alle verschijningsvormen van mensenhandel en verkennen daarin de eventuele mogelijkheden van bestuurlijk optreden (in regionaal verband). Daarnaast gaan we door met het intensiveren van de signalerende functie van het lokaal bestuur over de volle breedte. In 2021 wordt een besluit genomen over het regionaal organiseren van de zorgcoördinatie voor slachtoffers van mensenhandel.
ENDPMEND We continueren de integrale aanpak hennepteelt. Wat doen we in 2021? Hennepkwekerijen worden strafrechtelijk geruimd en na ontmanteling worden bestuurlijke maatregelen getroffen. Inwoners lichten we voor over gevaren van illegale hennepkwekerijen en het herkennen van signalen van illegale hennepteelt.
ENDPMEND We weigeren of trekken vergunningen, aanbestedingen en subsidies in als deze worden misbruikt voor het plegen van(ondermijnende) criminaliteit. Wat doen we in 2021? We maken gebruik van de mogelijkheden die de Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) biedt om te voorkomen dat de overheid criminaliteit faciliteert.
Bestuursrapportage 2021
24
ENDPMEND We werken aan de maatschappelijke weerbaarheid van de digitale dreiging. Wat doen we in 2021? Bij het vergroten van de digitale weerbaarheid van de stad focussen we ons op drie doelgroepen: jongeren, MKB- ondernemers en laaggeletterden. We werken samen met organisaties en netwerken van onze stad aan bewustwording en bieden daarbij concrete handvatten om de digitale weerbaarheid te vergroten. Sinds oktober 2020 nemen we deel aan de City Deal Cyber Security. Samen met een aantal steden, ministeries en andere partijen worden in deze City Deal creatieve en innovatieve toepassingen bedacht voor cyberveiligheid.
ENDPMEND We monitoren de voorzieningen die cruciaal zijn in onze stad op digitale weerbaarheid. Wat doen we in 2021? Voor de vitale infrastructuur in Dordrecht worden risico's en knelpunten in kaart gebracht en indien nodig maatregelen genomen om de veiligheid te verbeteren. Samen met onder meer de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid bereiden wij ons voor op gevolgen van digitale verstoringen door onder meer te oefenen met crisissituaties.
ENDPMEND We blijven ons inzetten voor het bestrijden van de vermogens- en geweldscriminaliteit. Wat doen we in 2021? We blijven ons, samen met onder andere politie en inwoners, inzetten om cijfers rond de vermogens- en geweldscriminaliteit verder te laten dalen. We participeren in de lokale alliantie die tot doel heeft samenwerking tot stand te brengen en een netwerk te creëren tussen verschillende organisaties die betrokken zijn bij of te maken hebben met ouderen. De politie heeft een speciale agent aangesteld voor senioren en veiligheid.
ENDPME ND
Bestuursrapportage 2021
25
We voeren het actieplan 'Samenwerken aan Sociale Stabiliteit' 2020-2022 uit. Wat doen we in 2021? Het veranderende dreigingsbeeld geeft aanleiding om, naast jihadisme, ook aandacht te hebben voor andere vormen van radicalisering, extremisme en polarisatie zoals links-, rechts- en dierenrechtenextremisme. We werken actief samen met diverse betrokken partijen in de stad om spanningen te voorkomen dan wel spanningen tussen groepen in de stad te verminderen.