Begroting 2023 Dordrecht.pdf

•

Risico's

De minister geeft naar aanleiding van de motie van Kamerlid Diks in 2021 via een noodmaatregel ingegrepen bij de ACM, door de gereguleerde vermogenskostenvoet voor drinkwaterbedrijven voor 2 jaar te bevriezen. Desondanks blijft grote zorg bij de drinkwaterbranche bestaan over de toekomstgerichtheid van de regelgeving, waarbij de financiële problematiek van drinkwaterbedrijf Vitens als voorbeeld voor de sector dient. De weighted average cost of capital (WACC) was in 2011 nog 6%, de huidige WACC 2020–2021 van 2,75% wordt door de drinkwaterbedrijven als (te) laag ervaren. Zij geven aan bij een verdere verlaging hun taken niet meer adequaat te kunnen financieren en uitoefenen. De eigen formele gemeentelijke invloed om ACM tot andere inzichten te brengen is overigens zeer beperkt aangezien deze aandeelhouders, hoewel publiek van karakter, niet als rechtstreeks belanghebbende in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) ziet. Actuele risico's d.d. augustus 2022

• •

Regulering (zie toelichting bij de ontwikkelingen). Op termijn (omstreeks 2026) is forse verlaging van dividend niet uitgesloten indien de ACM-regulering niet toekomstbestendig wordt gemaakt, naast dat één en ander al eerder vooral gevolgen kan/zal hebben voor de eigen bedrijfsvoering van Evides. Dat gemeenten de komende jaren nog een redelijk stabiel dividend mogen verwachten, is mede het gevolg van eerder opgespaarde resultaten en afspraken daarover met aandeelhouders om deze later uit te keren. Om die reden houden we de risicoclassificatie nog laag, tenzij er zich onverwachte materiële ontwikkelingen voor gaan doen.

Stedin Holding N.V.

Stedin Holding N.V. Website

https://www.stedingroep.nl/

Vertegenwoordiging Dordrecht

Mevrouw T.F. de Jonge als gevolmachtigd aandeelhouder in de Algemene vergadering van aandeelhouders (AvA) en als lid van de aandeelhouderscommissie (AHC). Momenteel zijn 44 gemeenten aandeelhouder van Stedin. De gemeente Dordrecht bezit 9,05% gewone aandelen en daarnaast sinds 2021 10% cumulatief preferente aandelen. Rotterdam

Deelnemers Vestigingsplaats Openbaar of gemeentelijk belang

Begroting 2023 Dordrecht

Stedin Groep beheert de aandelen van Stedin Beheer en van de Delta Netwerkgroep (DNWG), welke Enduris als netbeheerder heeft en draagt zorg voor de concernfinanciering. Stedin en Enduris verzorgen samen met hoogspanningsbeheerder Tennet het transport van elektriciteit en gas in ZuidHolland, Zeeland en voor een klein deel in Friesland. De reden van participatie heeft een historische achtergrond: oprichting van een gemeentelijk energiebedrijf dat later samenging met andere bedrijven. In de Wet Onafhankelijk Netbeheer is het overheidsbelang in energienetwerken bevestigd. Het onderhoud wordt hoofdzakelijk verricht door dochterondernemingen Joulz en Delta Infra. Met betrekking tot de gemeente, draagt deelname in de partij door middel van het dividend dat we ontvangen bij aan de sluitendheid van de stadsbegroting. Ons aandeel geeft (beperkte) invloed op majeure investeringsbeslissingen van de onderneming Stedin.

93

Relevante beleidsinformatie

Actuele ontwikkelingen d.d. augustus 2022 Stedin heeft nog steeds grote behoefte aan versterking van het eigen vermogen. Dordrecht heeft zich in 2021 bij de aankoop van nieuwe aandelen, om de hoogste nood te lenigen, erover uitgesproken dat zowel het Rijk als gemeenten welke in het verzorgingsgebied, maar geen aandeelhouder zijn, eerst aan zet zijn. Dit standpunt is ook het standpunt van de aandeelhoudercommissie en is recent ook meegegeven aan alle fracties van de Tweede Kamer. In juli 2022 hebben de ministers van Financiën en EZK de Kamer desondanks laten weten meer tijd te nemen voor een besluit om als Rijk zelf te participeren. Los van de financiële perikelen: één van de schaarstes waarmee Stedin steeds vaker te maken krijgt, is het gebrek aan ruimte voor de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Hiervoor moet op tijd meer boven- en ondergrondse ruimte worden gereserveerd, vindt de netbeheerder. Ook is er personele schaarste en zijn de prijzen van materialen explosief gestegen of minder goed verkrijgbaar. Anders gezegd: los van financiering is de maakbaarheid/realisatie ook nog een onzekerheid.

Risico's

Actuele risico's d.d. augustus 2022 Met de huidige reguleringsmethode én zonder participatie van het Rijk is snelle energietransitie financieel niet mogelijk. Dit probleem overstijgt de draagkracht van het collectief van gemeenten. Het dividendperspectief (over de normale aandelen) is en blijft daardoor zeer zorgelijk. Hierop wordt in de begroting 2023 e.v. geanticipeerd door het dividend op normale aandelen zekerheidshalve op nihil te stellen. Alleen op de cumulatief preferente aandelen wordt vanwege het specifieke karakter ervan rendement verwacht. Bij toetreding van nieuwe aandeelhouders zal het eventuele dividend over een groter totaalbelang worden verdeeld. Er ontstaat dan een x verwatering.

BNG Bank N.V.

BNG Bank N.V. Website

https://www.bngbank.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

De heer P.J. Heijkoop als gevolmachtigd lid in de Algemene vergadering van aandeelhouders (AvA).

Deelnemers Vestigingsplaats

Het Rijk en Nederlandse gemeenten. Den Haag

Openbaar of gemeentelijk belang

De BNG is een bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank nog steeds essentieel voor de publieke taak, maar de gemeente heeft ook alternatieve financieringsmogelijkheden. Klanten van BNG Bank zijn overwegend overheden en instellingen op het gebied van volkshuisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en openbaar nut. Verreweg het grootste deel van de kredietverlening van de bank is kredietrisicovrij, omdat deze aan of onder garantie van overheden plaatsvindt. Actuele ontwikkelingen d.d. augustus 2022 BNG Bank heeft in 2020 de ambitie uitgesproken dat zij 10% meer maatschappelijke impact wil maken in 2023 ten opzichte van 2021. Verwezen wordt naar bijgaande informatie, waarbij aangetekend wordt dat dit in samenwerking met haar klanten moet worden gerealiseerd. Actuele risico's d.d. d.d. augustus 2022 De hoogte van de nettowinst blijft met onzekerheden omgeven, omdat de bank geen voorspelling kan/wil doen over de ontwikkeling van de ongerealiseerde marktwaardeveranderingen. Een betrouwbare schatting van de nettowinst voor 2022 kan/wil de bank daarom niet maken.

Bij het opstellen van deze begroting was het halfjaarbericht 2022 nog niet ontvangen.

Relevante beleidsinformatie

Risico's

Stichting Administratiekantoor Breedband Drechtsteden

Stichting Administratiekantoor Breedband Drechtsteden Website

https://www.vitrumnet.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

Dhr. M.D. Burggraaf, lid Algemeen Bestuur en penningmeester

Deelnemers

De stichting administratiekantoor Breedband Drechtsteden (26 non profit

Begroting 2023 Dordrecht

94

Vestigingsplaats Openbaar of gemeentelijk belang

certificaathouders) heeft als primair doel het houden van aandelen van de Breedband Drechtsteden Groep BV. Deze BV bedient samen met de dochter BV's Breedband Drechtsteden BV (voor de certificaathouders in STAK) en VitrumNet BV (voor alle andere activiteiten) de relaties. Dordrecht Oorspronkelijk was het doel het in eigendom verwerven en beheren van een glasvezelinfrastructuur in de regio Drechtsteden. Momenteel is het doel het beheren van aandelen/certificaten en het uitoefenen van stemrecht in de Breedband Drechtsteden Groep BV. Breedband Drechtsteden Groep B.V. bestaat uit de volgende werkmaatschappijen:

• Relevante beleidsinformatie

•

VitrumNet BV (commercieel). Actuele ontwikkelingen d.d. augustus 2022

•

•

Risico's

Breedband Drechtsteden BV (bediening oprichters in de non-profit sector waaronder GRD/Dordrecht).

Op het circulaire bedrijventerrein Ambachtsezoom in Hendrik-Ido-Ambacht is gestart met de realisatie van een digitale infrastructuur die alle locaties op het terrein samenbrengt. Dit wijkt af van de reguliere aanpak waarbij per aansluiting wordt gewerkt. Door alle locaties aan te sluiten ontstaat een goede basis voor unieke, digitale innovaties en toepassingen die de groep ook elders in kan gaan zetten. De aandelen van de GRD zijn overgenomen in 2022 (zie raadsbesluit 20220060649).

Actuele risico's d.d. augustus 2022 Geen bijzonderheden. De financiële gegevens betreffen vastgestelde en voorlopige gegevens van Breedband Drechtsteden Groep. STAK is vooral een juridisch vehikel.

Wat mag het kosten?

Hieronder wordt de opbouw van de kosten van het programma weergegeven voor het jaar 2023 (exclusief mutaties met reserves). Tevens wordt een korte toelichting gegeven op de betreffende kostensoorten.

Algemene Dekkingsmiddelen Interne salarislasten Materiële budgetten Kapitaallasten • • •

2023 2.555.601 10.301.317 -3.811.163

Interne salarislasten: dit betreft de personeelskosten van de Gemeentelijke Belastingdienst (GBD) en de publieksaccommodaties. Materiële budgetten: dit is met name het materiële budget voor de publieksaccommodaties, maar ook het begrotingssaldo. Kapitaallasten: dit zijn de kapitaallasten over de publieksaccommodaties en de rente over de leningen en deelnemingen.

Hieronder wordt de financiële meerjarenbegroting van het programma weergeven onderverdeeld naar lasten en baten inclusief toevoegingen aan en onttrekkingen uit reserves. Bedragen x € 1.000

Onderwerp

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

9.046

12.260

13.810

-8.950

Baten

381.353

392.294

387.558

364.855

Saldo

372.307

380.034

373.748

373.806

1.361

1.361

1.361

1.361

Toevoeging reserves

Begroting 2023 Dordrecht

95

Onttrekking reserves

4.621

4.681

4.744

4.808

Totaal programma

375.567

383.354

377.131

377.253

Hieronder wordt de financiële meerjarenbegroting van het programma weergeven onderverdeeld naar lasten en baten van de verschillende producten en mutaties de met de reserves.

Begroting 2023 Dordrecht

96

Bedragen x € 1.000

Algemene Dekkingsmiddelen Product

2023

2024

2025

2026

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

0

346.170

-346.170

0

354.229

-354.229

0

3.492

27.613

-24.121

3.492

31.832

-28.339

3.492

31.832

-28.339

3.492

31.832

-28.339

Geldleningen

5

961

-956

5

928

-923

4

963

-958

4

929

-925

Beleggingen

794

1.718

-924

794

1.718

-924

794

1.718

-924

794

1.718

-924

Resultaatsrekening

4.582

0

4.582

8.761

0

8.761

10.036

0

10.036

-12.957

0

-12.957

Vastgoed niet in eigen gebruik

9.610

4.891

4.720

9.117

3.587

5.530

9.231

3.587

5.644

9.214

3.413

5.801

Treasury

-9.438

0

-9.438

-9.909

0

-9.909

-9.749

-68

-9.681

-9.498

-55

-9.443

Totaal saldo baten en lasten

9.046 381.353 -372.307

12.260

392.294 -380.034

13.810

387.558 -373.748

-8.950

Mutaties met de reserves

1.361

Algemene uitkering Belastingheffing

Geraamd resultaat

Begroting 2023 Dordrecht

-4.621

-3.260

1.361

10.407 385.974 -375.567

13.621

-4.681

-3.320

1.361

396.975 -383.354

15.171

Baten

Saldo

Lasten

349.526 -349.526

0

-4.744

-3.383

1.361

392.301 -377.131

-7.590

Baten

Saldo

327.018 -327.018

364.855 -373.806 -4.808

-3.447

369.664 -377.253

97

Overhead

Overheadkosten In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is gedefinieerd welke lasten en baten onderdeel uitmaken van de paragraaf overhead. Dit onderdeel beoogt het inzicht in de overhead te verbeteren en de onderlinge vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen. De Dordtse overhead heeft voor een gedeelte betrekking op de servicegemeente Dordrecht die de meeste van de PIJOFACH-taken voor de gemeente Dordrecht uitvoert. Daarnaast draagt de gemeente zelf de directe kosten van huisvesting en facilitaire zaken. Tot slot zijn een groot deel van de eigen personeelskosten en de daaraan verbonden algemene kosten overheadkosten. Hiertoe behoren bijvoorbeeld de directie, secretariaat, planning en control en organisatieadvies. De totale overheadkosten in de Begroting 2023 bedragen € 51 miljoen (waarvan € 2,3 miljoen wordt toegerekend aan grondexploitaties en investeringen). In onderstaande tabel wordt dit nader gespecificeerd en vergeleken met 2022. Bedragen x 1.000 Overheadkosten per onderdeel

Begroot 2022 Begroot 2023

Servicegemeente Dordrecht (SGD)

€ 18.563

€ 17.989

Personeelskosten overhead

€ 15.324

€ 20.687

Algemene en personeelsgebonden kosten

€ 6.090

€ 9.332

Huisvesting & Facilitaire Zaken

€ 2.033

€ 3.059

Subtotaal overheadkosten

€ 42.010

€ 51.068

Overhead naar grondexploitaties en investeringen

€ -1.013

€ -2.343

Totaal overheadkosten

€ 40.997

€ 48.725

De totale exploitatiebegroting van de gemeente Dordrecht bedraagt ongeveer € 685 miljoen in 2023. De overhead bedraagt circa 7,1% van de totale exploitatiekosten. Ten opzichte van 2022 is de overhead met € 7,7 miljoen toegenomen. Op hoofdlijnen liggen hieraan de volgende oorzaken ten grondslag: • invlechting van GR Drechtsteden met de gemeente Dordrecht. • indexatie van lonen en materiële budgetten.

Toerekening van overhead

De overheadkosten mogen binnen het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) niet verdeeld worden over de taakvelden, met uitzondering van de overhead die toerekenbaar is aan grondexploitaties en investeringen. Aan de grondexploitaties en investeringen wordt € 2,3 miljoen overhead toegerekend en daarmee geactiveerd op de balans. Dit heeft tot gevolg dat de programma's/investeringen worden gepresenteerd zonder overheadkosten. In diverse gevallen is het toch wenselijk/noodzakelijk om overhead toe te rekenen. Denk hierbij aan het verrekenen van kosten met derden, het verantwoorden van ontvangen subsidies of het bepalen van de kostendekkendheid van leges. Deze toerekening verwerken we niet in de begroting, maar maken we apart inzichtelijk. We rekenen de netto overhead toe op basis van de formatie door de totale overhead (na aftrek van voornoemde € 2,3 miljoen) te delen door de formatie van het directe personeel (al het personeel, dat niet valt onder overhead) inclusief college en griffie. De begrote overheadkosten zijn dan € 74.000 per FTE.

Begroting 2023 Dordrecht

98

Apparaatskosten De totale apparaatskosten vallen uiteen in de loonkosten en de overheadkosten. Wanneer je de loonkosten en de overheadkosten direct bij elkaar optelt ontstaan er echter dubbeltellingen, omdat de overheadkosten ook loonkosten bevatten. Door alleen naar de directe loonkosten te kijken wordt deze dubbeltelling voorkomen. Bedragen x 1.000 Overzicht Loonkosten (categorie 1.1)

Begroot 2022

Begroot 2023

Loonkosten formatie direct aan programma toe te rekenen

€ 40.323

€ 51.295

Loonkosten formatie overhead

€ 15.572

€ 53.912

Overige loonkosten (bestuur, boventallig, gedetacheerd, ORT, etc.)

€ 4.297

€ 3.427

€ 60.192

€ 108.635

Totale loonkosten (bruto)

In totaal wordt € 51,3 miljoen van de loonkosten direct op programma's geboekt. De totale overheadcomponent die kan worden toegerekend aan programma's bedraagt € 51 miljoen. Met andere woorden: de apparaatskosten die worden toegerekend aan programma's bestaan voor circa 50% uit directe loonkosten en voor circa 50% uit overheadkosten. Het verschil ten opzichte van 2022 is het resultaat van de invlechting van de GR Drechtsteden. Tegenover een deel van de loonkosten staat een bijdrage vanuit de Drechtsteden.

Wat zijn de indicatoren?

De basis: BBV-indicatoren De onderstaande BBV-indicatoren zijn onderdeel van de vaste set verplichte beleidsindicatoren gehanteerd door het Rijk om de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen. Omdat deze indicatoren een logische link vormen met het programma Financiën van Dordrecht - Overhead zijn zij hier opgenomen. Voor BBV-indicatoren geldt dat hier geen streefwaarden aan verbonden zijn, de indicatoren kennen immers geen specifieke relatie met de Dordtse doelstellingen. Wel is een vergelijking opgenomen met het gemiddelde van de G40 gemeenten, daarnaast kunt u via de website www.waarstaatjegemeente.nl de BBV-indicatoren van Dordrecht per thema vergelijken met een selectie naar keuze (o.a. Nederland, Provincie niveau of Regionaal niveau). Een totaal overzicht van de BBV-indicatoren treft u aan onder de bijlage van deze Begroting 2023, daarnaast leest u in de leeswijzer meer over de werking en het verschil tussen BBV-indicatoren en Dordtse aanvullende indicatoren. Aanvullende indicatoren Er zijn geen aanvullende indicatoren opgenomen op dit onderdeel Overhead. BBV-indicatoren

Formatie - FTE's per 1.000 inwoners (FTE) Overhead - % van de totale lasten (%) Bezetting - FTE's per 1.000 inwoners (FTE) Externe inhuur - kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Apparaatskosten - kosten per inwoner (€)

Jaarstukken Begroting Jaarstukken Begroting 2020 2022 2021 2023

G40

5,60

6,00

5,63

11,09³

n.b.

3,15²

7,49

5,02

11,10³

n.b.

5,37

5,66

5,01

10,76³

n.b.

19,00¹

6,95

21,11

8,19³

n.b.

741,83

765,78

842,07

1.123,38³

n.b.

¹ Het percentage is in de realisatie per definitie hoger omdat in de begroting de volledige formatie als vast personeel wordt geraamd, terwijl een deel wordt ingehuurd. Daarnaast wordt ook ingehuurd op projecten, waar het budget in de begroting niet wordt opgesplitst naar kostensoorten.

Begroting 2023 Dordrecht

99

² Doordat de verkoopopbrengst van Eneco in reserves is gestort zijn de totale lasten in 2020 afwijkend van normaal, het percentage is daarmee vertekend (en niet vergelijkbaar). ³ Het verschil ten opzichte van voorgaande jaren is het resultaat van de invlechting van de GR Drechtsteden.

Wat mag het kosten?

Hieronder wordt de opbouw van de kosten van het programma weergegeven voor het jaar 2023 (exclusief mutaties met reserves). Tevens wordt een korte toelichting gegeven op de betreffende kostensoorten.

Overhead Overhead Interne salarislasten Materiële budgetten Bijdragen aan GR'en Kapitaallasten • • • • •

2023 -2.342.969 55.231.868 23.277.796 875.351 3.271.038

Overhead: dit betreft de overhead die kan worden doorbelast aan de investeringen en grondexploitaties. Interne salarislasten: dit zijn de salarislasten van alle overheadfuncties. Materiële budgetten: dit betreft met name de budgetten voor huisvesting, ICT en facilitaire zaken. Bijdragen aan GR'en: dit is de bijdrage aan het Regionaal Projecten Portfolio. Kapitaallasten: dit zijn de kapitaallasten over de kantoren en inventaris die we als organisatie gebruiken.

Hieronder wordt de financiële meerjarenbegroting van het programma weergeven onderverdeeld naar lasten en baten inclusief toevoegingen aan en onttrekkingen uit reserves. Bedragen x € 1.000

Onderwerp

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

80.313

81.852

81.725

81.348

Baten

32.019

31.944

31.872

31.872

Saldo

-48.294

-49.908

-49.854

-49.476

Toevoeging reserves

827

877

877

877

Onttrekking reserves

389

394

382

26

Totaal programma

-48.732

-50.390

-50.349

-50.327

Hieronder wordt de financiële meerjarenbegroting van het programma weergeven onderverdeeld naar lasten en baten van de verschillende producten en mutaties de met de reserves.

Begroting 2023 Dordrecht

100