Document · PDF

Begroting 2023 Dordrecht.pdf

Dordtse Dinsdag – Beeld- en oordeelsvormende commissies 1 november 2022, gemeente DordrechtBij agendapunt: 3: RV Vaststellen Begroting 2023 Gemeente Dordrecht47.735 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 6

Gemeenschappelijke regeling Sociale werkvoorziening Drechtsteden (Drechtwerk)

Gemeenschappelijke regeling Sociale Werkvoorziening Drechtsteden (Drechtwerk) Website

https://www.drechtwerk.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

De heer P.J. Heijkoop, voorzitter Algemeen en Dagelijks Bestuur

Deelnemers

De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht en Hardinxveld-Giessendam. Dordrecht

Vestigingsplaats

Begroting 2023 Dordrecht

Openbaar of gemeentelijk belang

Het openbaar lichaam behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van de sociale werkvoorziening en geeft in opdracht van de gemeenten uitvoering aan de in de wet en in deze regeling genoemde taken. Hiermee streeft de organisatie ernaar dat mensen kunnen werken naar vermogen. Dat doet zij via de onderdelen: Drechtwerk/Drechtstedenactief, WerXaam B.V., Assembly partner B.V., Drechtwerk Diversiteit B.V., Drechtwerk Groen B.V., Drechtwerk FrisFacilitair B.V.

Relevante beleidsinformatie

Actuele ontwikkelingen d.d. augustus 2022 Geen bijzonderheden. De voorbereiding voor de samenvoeging van GR Drechtwerk en de GRS, beoogd per 1 januari 2023 loopt. Actuele risico's d.d. augustus 2022

Risico's

• • •

Als de Rijkssubsidie Sociale Werkvoorziening (SW) niet toereikend is heeft dat direct gevolgen voor de gemeentelijke bijdrage. Niet of onvoldoende compenseren van de cao loonsverhogingen veroorzaakt tekorten. Niet of niet volledig aflossen van verstrekte geldleningen leidt tot kosten.

ROM-D: Holding Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden N.V

ROM-D: Holding Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden N.V. Website

https://www.rom-d.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

Vestigingsplaats

De heer M.D. Burggraaf vertegenwoordigt Dordrecht rechtstreeks in de ROM-D Capital B.V en de overige onderdelen van de ROM-D als gevolmachtigd aandeelhouder in de Algemene vergadering van aandeelhouders (AvA). De provincie Zuid-Holland en de gemeenten Alblasserdam, Hendrik-Ido-Ambacht, Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht en Rotterdam. Dordrecht

Openbaar of gemeentelijk belang

De Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden groep bestaat uit verschillende onderdelen:

Deelnemers

Relevante beleidsinformatie

• • • • • •

Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden Capital B.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden Capital Beheer B.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden Beheer N.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden Projecten C.V.

Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden Kil III C.V. We geven onderstaand de informatie van de holding aan. De hoofddoelstelling van de Regionale Ontwikkelings Maatschappij Drechtsteden (ROM-D) is het versterken en uitbouwen van de regionale economie. De CV's ontwikkelen terreinen, Capital dient voornamelijk als financier, naast BNG bank. Dordrecht draagt een financieel belang van 29,73% in de Capital B.V. en een direct belang van 7,4% in Kil III C.V. Daarnaast heeft Dordrecht een belang van 69,0% in de Holding N.V. Het financiële en inhoudelijke belang voor Dordrecht zelf zit vooral in Kil III CV. Actuele ontwikkelingen d.d. augustus 2022

•

Begroting 2023 Dordrecht

Holding Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden N.V.

De gemeente Rotterdam heeft te kennen gegeven uit te willen treden als aandeelhouder. De overige aandeelhouders zijn nog in gesprek over de koopprijs van de aandelen, welke dan door deze CV zelf worden terug gekocht. De aandeelhoudersvergadering heeft een drietal nieuwe projecten goedgekeurd voor uitvoering, te weten het project verplaatsing Dolderman, het project Veerweg te Hendrik-Ido-Ambacht en stemden aandeelhouders in met een niet-risicodragende rol van ROM-D in het project Nedstaal. Wel is er een tijdelijke financiering van 15 miljoen aangegaan onder garantie van gemeente Alblasserdam. Tot slot zijn er ook nieuwe verzoeken voor betrokkenheid van de ROM-D binnen gekomen die verder worden besproken. Dit betreft onder meer een verzoek van het Havenbedrijf om medewerking te verlenen aan de beoogde bedrijfsverplaatsing binnen Dordrecht, een onderzoek naar de mogelijkheden tot aankoop van het Citadelterrein te Hendrik-Ido-Ambacht en een verzoek van de gemeente Zwijndrecht om namens hen de onderhandelingen te voeren voor de herontwikkeling en uitgifte van het voormalige Loveld-terrein. Aandeelhouders oriënteren zich op mogelijke nieuwe projecten, die door

ROM-D uitgevoerd kunnen gaan worden. Risico's

Actuele risico's d.d. augustus 2022

•

De risicoclassificatie 'hoog' is vooral van toepassing op de projecten-CV vanwege een jaarlijks, nog steeds toenemende, negatieve algemene reserve ad € 2,3 miljoen en het momenteel nog ontbreken van een voldoende concreet ontwikkelingsperspectief, waarbij de financiële positie van die CV wordt verbeterd. Zie ook hierboven. Dit vormt tevens een latent hoog risico voor de waarde van het kapitaal dat door Capital is verstrekt (€ 3,9 miljoen). De negatieve reserve bij Kil III is in 2021 omgebogen naar een positief beeld. De winstreserve aldaar is nu vooral 'op papier' omdat de totale liquiditeitspositie van het ROMD-construct geen ruimte biedt voor uitkering, het project bovendien niet voltooid is en de middelen mogelijk weer worden ingezet voor andere projecten. De aandeelhouders zijn ook niet voornemens om winst aan zichzelf uit te laten keren.

InnovationQuarter NV

Regionale Ontwikkelingsmaatschappĳ InnovationQuarter B.V. Website

www.innovationquarter.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

De heer M.D. Burggraaf als gevolmachtigd lid in de Algemene vergadering van aandeelhouders (AvA).

Deelnemers

Ministerie van Economische zaken, Provincie Zuid-Holland, Gemeenten Rotterdam, Den Haag, Leiden, Delft, Westland, Stichting Holdingfonds Economische Investeringen Den Haag (HEID) en diverse universiteiten. Den Haag

Vestigingsplaats Openbaar of gemeentelijk belang

InnovationQuarter is de regionale ontwikkelingsmaatschappij voor Zuid-Holland. InnovationQuarter financiert vernieuwende en snelgroeiende bedrijven, assisteert buitenlandse ondernemingen bij het vestigen in Zuid-Holland en organiseert samenwerking tussen innovatieve ondernemers, kennisinstellingen en de overheid. De vennootschap heeft ten doel het stimuleren van de economische ontwikkeling in de regio Zuid-Holland en hiermee het versterken van de positie en de internationale concurrentiekracht van Zuid-Holland (ZH) en Nederland. Ons belang is een aandelen kapitaal. In 2016 is de GRD toegetreden als aandeelhouder van het Participatiefonds van InnovationQuarter met een bedrag van € 500.000 (500.000 aandelen met een waarde van € 1,00 = 0,8% van het aandelenkapitaal). Eind 2021 is nog een extra kapitaalstorting gedaan van € 426.846, waarmee de totale balanswaarde op € 926.846 uitkomt. De aandelen in de ROM InnovationQuarter hangen nauw samen met de regionale (beleids)taken op gebied van het Ruimtelijke-Economisch domein en de Groeiagenda 2030. Deze taken zijn al per 1 januari 2021 naar de gemeente Dordrecht overdragen.

Met de verandering per 1/1/2022 van de GRD naar een GR Sociaal en Dordrecht een centrumgemeente voor bedrijfsvoering is afgesproken dat de IQ aandelen worden overgedragen aan Dordrecht, waarbij wij het stemrecht invullen vanuit de regionale rol op vlak van Ruimtelijke-economisch terrein.

Relevante beleidsinformatie

Actuele ontwikkelingen d.d. augustus 2022

• • • •

Begroting 2023 Dordrecht

het positioneren en profileren van de regio ZH en het uitvoeren van marktstrategieën. het bevorderen van het vestigingsklimaat in de regio ZH door het op enigerlei wijze deelnemen in, financieren, besturen, toezicht houden op, advisering en begeleiden van ondernemingen. het stimuleren en faciliteren van innovatie en het verbinden van partijen voor economische structuurversterking. het structureren en organiseren van toegang tot financiering voor startende en snel groeiende ondernemingen die zich bezig houden met technologische innovatie.

Risico's

Actuele risico's d.d. augustus 2022

•

De grootste aandeelhouders zijn het ministerie van Economische Zaken en de provincie Zuid-Holland. Beide hebben een aandeel van € 25 miljoen, ruim 40%. Dordrecht heeft (namens de regiogemeenten) met circa 1,5% maar een klein aandeel. IQ heeft de afgelopen jaren een financieel verlies gehad. Tot en met 2020 is het gecumuleerde verlies ongeveer 20% van het aandelenkapitaal. De aandelen zijn overgenomen voor de boekwaarde waarop deze per 31 december 2021 zijn opgenomen in de balans van de GR Drechtsteden. Bij de definitieve overdrachtsbalans zou worden bepaald of tot afwaardering moest worden overgegaan, op basis van de dan bekende cijfers, die dan ten laste van het resultaat komt van de GR Drechtsteden over 2021 (dat met alle deelnemende gemeenten wordt verrekend. Hiertoe is niet besloten. Eventuele waardevermeerderingen en -verminderingen maken onderdeel uit van de exploitatielasten die Dordrecht in de toekomst maakt voor het uitvoeren van bijbehorende taken. Ten aanzien van deze exploitatielasten is afgesproken dat de lasten en baten met alle deelnemers worden gedeeld op basis van de afgesproken verdeelsleutels. Daarmee wijzigt het belang van elke gemeente door deze transactie niet. Het betreft dus een technische overdacht, zonder dat daarbij de risico's wijzigen. Op het moment van het opstellen van dit document zijn nog geen financiële gegevens ontvangen.

Stichting administratiekantoor Breedband Drechtsteden

Stichting Administratiekantoor Breedband Drechtsteden Website

https://www.vitrumnet.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

Dhr. M.D. Burggraaf, lid Algemeen Bestuur en penningmeester

Deelnemers

De stichting administratiekantoor Breedband Drechtsteden (26 non profit certificaathouders) heeft als primair doel het houden van aandelen van de Breedband Drechtsteden Groep BV. Deze BV bedient samen met de dochter BV's Breedband Drechtsteden BV (voor de certificaathouders in STAK) en VitrumNet BV (voor alle andere activiteiten) de relaties. Dordrecht

Vestigingsplaats Openbaar of gemeentelijk belang

Oorspronkelijk was het doel het in eigendom verwerven en beheren van een glasvezelinfrastructuur in de regio Drechtsteden. Momenteel is het doel het beheren van aandelen/certificaten en het uitoefenen van stemrecht in de Breedband Drechtsteden Groep BV. Breedband Drechtsteden Groep B.V. bestaat uit de volgende werkmaatschappijen:

• Relevante beleidsinformatie

•

VitrumNet BV (commercieel). Actuele ontwikkelingen d.d. augustus 2022

•

Risico's

Begroting 2023 Dordrecht

Breedband Drechtsteden BV (bediening oprichters in de non-profit sector waaronder GRD/Dordrecht).

Op het circulaire bedrijventerrein Ambachtsezoom in Hendrik-Ido-Ambacht is gestart met de realisatie van een digitale infrastructuur die alle locaties op het terrein samenbrengt. Dit wijkt af van de reguliere aanpak waarbij per aansluiting wordt gewerkt. Door alle locaties aan te sluiten ontstaat een goede basis voor unieke, digitale innovaties en toepassingen die de groep ook elders in kan gaan zetten. De aandelen van de GRD zijn overgenomen in 2022 (zie raadsbesluit 20220060649).

Actuele risico's d.d. augustus 2022 Geen bijzonderheden. De financiële gegevens betreffen vastgestelde en voorlopige gegevens van Breedband Drechtsteden Groep. STAK is vooral een juridisch vehikel.

Coöperatie ontwikkeling Leerpark U.A.

Coöperatie Ontwikkeling Leerpark U.A. Website

www.leerpark.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

•

Deelnemers Vestigingsplaats Openbaar of gemeentelijk belang

Relevante beleidsinformatie Risico's

• •

Mevrouw C.C van Benschop, gevolmachtigd lid en voorzitter Algemeen Leden Vergadering (ALV) De heer J.H.S. Goossensen, bestuurslid (bestuurslid A)

De heer N.J de Wit, bestuurslid De gemeente Dordrecht en het ROC Da Vinci College (Stichting Regionaal opleidingscentrum Zuid-Holland Zuid). Dordrecht De Coöperatie Ontwikkeling Leerpark U.A. is op 26 juni 2003 opgericht en heeft als hoofddoelen: 1. Het namens de leden selecteren van een marktpartij en het namens de leden contracteren van die marktpartij, om op het terrein gelegen aan de Maria Montessorilaan en omgeving scholen, woningen, winkels, kantoren, bedrijfsruimten, openbare ruimten en infrastructuur te realiseren. 2. De realisatie van het Leerpark tegen de scherpste prijs en hoogst bereikbare kwaliteit te laten plaatsvinden. 3. In alle fasen van de ontwikkeling van het Leerpark op te treden als aanbestedende dienst krachtens de Europese richtlijnen. De Coöperatie Ontwikkeling Leerpark U.A. bestaat uit de leden - Stichting Regionaal Opleidingscentrum Da Vinci College en de Gemeente Dordrecht, en fungeert als opdrachtgever voor de fysieke realisatie van het Leerpark binnen aangegeven kaders (programma’s, randvoorwaarden en budget van de leden). Actuele ontwikkelingen d.d. augustus 2022 Beoogd is dat per Coöperatie Ontwikkeling Leerpark per 31 december 2022 kan worden beëindigd of wordt omgevormd. Actuele risico's d.d. augustus 2022

•

Het budget voor exploitatiebijdragen DZHF vanuit de deelnemers raakt uitgeput. De afgelopen jaren is onder andere door nieuwe financiering, het vergroten van de huurinkomsten gestuurd op het sluitend krijgen van de exploitatie. Desondanks is de verwachting dat ook de komende jaren de begroting zonder partnerbijdrage niet geheel sluitend zal worden.

Wat zijn de indicatoren? De basis: BBV-indicatoren De onderstaande BBV-indicatoren zijn onderdeel van de vaste set verplichte beleidsindicatoren gehanteerd door het Rijk om de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen. Omdat deze indicatoren een logische link vormen met het programma Lerend en Ondernemend Dordrecht zijn zij hier opgenomen. Voor BBV-indicatoren geldt dat hier geen streefwaarden aan verbonden zijn, de indicatoren kennen immers geen specifieke relatie met de Dordtse doelstellingen. Wel is een vergelijking opgenomen met het gemiddelde van de G40 gemeenten, daarnaast kunt u via de website www.waarstaatjegemeente.nl de BBV-indicatoren van Dordrecht per thema vergelijken met een selectie naar keuze (o.a. Nederland, Provincie niveau of Regionaal niveau). Een totaal overzicht van de BBV-indicatoren treft u aan onder de bijlage (pagina 202) van deze Begroting 2023, daarnaast leest u in de leeswijzer (pagina 16) meer over de werking en het verschil tussen BBV-indicatoren en Dordtse aanvullende indicatoren.

Aanvullende indicatoren Hieronder treft u de drie aanvullende indicatoren voor het programma Lerend en Ondernemend Dordrecht. Deze indicatoren komen uit de vorige raads- en collegeperiode, na de Begroting 2023 vindt een herijking plaats van de aanvullende indicatoren conform de vastgestelde nota Kiezen, Sturen en Verantwoorden 2022-2026.

Begroting 2023 Dordrecht

BBV-indicatoren

Jaarstukken Begroting Jaarstukken Begroting 2020 2022 2021 2023

Absoluut verzuim - aantal per gemeente (onderwijs) Relatief verzuim - aantal per gemeente (onderwijs) Voortijdige schoolverlaters - % (onderwijs) Werkloze jongeren - % (sociaal domein) Banen - per 1.000 inwoners 15-64 jaar (economie) Netto arbeidsparticipatie - % (sociaal domein)

15,0 (2019)

15,0 1,4 (2020)* 1,2 (2021) 2,7 (2021) (2019) 270 (2019) 270 (2019) 16 (2019)* 9 (2021) 20 (2021) 2,5 (2018)

2,5 (2019) 2,3 (2020)

2,7 (2021) 2,2 (2021)

2,0 (2019)

2,0 (2019) 3,0 (2020)

3,0 (2020) 2,0 (2020)

646,0 (2019) 66,5 (2019)

766,7 (2020) 65,7 (2020)

Aanvullende indicatoren

B. Baanontwikkeling 2018-2022: het aantal nieuwe banen als gevolg van gronduitgifte en andere intensieve bemoeienis van de gemeente. C. Aantal MBO leerlingen dat in Dordrecht woont en kiest voor de sector techniek of zorg en welzijn.

65,7 (2020)

667,0 (2021) 65,7 (2020)

Actuele waarde

727,8 (2021) 67,5 (2020)

Streefwaarde 2022

Plaats 44 Plaats 35 Top 5 notering (2018) van (2021), van de 62 in de de 80 in de categorie categorie "grote "grote gemeenten" gemeenten" 0 (2017) 3264 nieuwe 4.000 nieuwe banen (2021) banen Techniek: Techniek: Trend hoger 1.020 1211 (2021) dan 0-waarde (2018); Zorg en Zorg en en welzijn: Welzijn: 1076 1.202 (2018) (2021)

Bron

766,7 (2020)

0-Waarde

A. Ondernemersdienstverlening: notering in ranglijst MKB vriendelijkste gemeente in de categorie grote gemeenten.

G40

Frequentie

Lexnova; MKB-Nederland *Het onderzoek is in 2021 herhaald waarbij de Eens per twee categorie "grote gemeenten" is uitgebreid van 62 naar 80 gemeenten (o.a. door jaar herindelingen). De stijging van 9 plaatsen (van plek 44 naar 35) is dus relatief gezien nog groter. Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD); Banenmonitor Jaarlijks Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO); Aantal deelnemers in het MBO. Tabel 6: Per Jaarlijks sector, bedrijfstak, type mbo, niveau, woongemeente, provincie deelnemer.

Wat mag het kosten?

Hieronder wordt de opbouw van de kosten van het programma weergegeven voor het jaar 2023 (exclusief mutaties met reserves). Tevens wordt een korte toelichting gegeven op de betreffende kostensoorten.

Lerend en Ondernemend Dordrecht Interne salarislasten Materiële budgetten Bijdragen aan GR'en Subsidies Kapitaallasten

Begroting 2023 Dordrecht

2023 2.780.968 9.586.654 1.452.129 17.650.099 3.673.030

• • • • •

Interne salarislasten: dit betreft de salarislasten voor met name onderwijs en economie. Materiële budgetten: dit zijn budgetten voor (bewegings)onderwijs, leerlingenvervoer en arbeidsmarktbeleid. Bijdragen aan GR'en: dit zijn bijdragen aan de DGJ voor het handhaven van de leerplicht en bijdragen aan bedrijfsinvesteringszones. Subsidies: dit betreft subsidies voor onder anderen voorschoolse educatie, het Dordts Leerprogramma en de bibliotheek. Kapitaallasten: dit zijn de kapitaallasten vanuit onderwijshuisvesting en gymlokalen.

Hieronder wordt de financiële meerjarenbegroting van het programma weergeven onderverdeeld naar lasten en baten inclusief toevoegingen aan en onttrekkingen uit reserves. Bedragen x € 1.000

Onderwerp

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

35.143

33.131

32.649

31.942

Baten

13.513

11.830

11.760

Saldo

-21.630

-21.301

-20.819

-20.182

Toevoeging reserves

8.816

1.141

316

Onttrekking reserves

14.890

4.677

3.672

2.779

Totaal programma

-15.555

-17.764

-17.462

-17.718

Hieronder wordt de financiële meerjarenbegroting van het programma weergeven onderverdeeld naar lasten en baten van de verschillende producten en mutaties de met de reserves.

Begroting 2023 Dordrecht

Bedragen x € 1.000

Lerend en Ondernemend Dordrecht Product

2023

2024

2025

2026

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Bibliotheek

2.890

3.216

Sluitende aanpak VSV

2.797

1.622

1.175

2.797

1.622

1.175

2.797

1.622

1.175

2.797

1.622

1.175

Voor- en vroegschoolse educatie

8.200

6.171

2.029

9.109

6.171

2.938

9.160

6.171

2.988

8.175

6.171

2.004

Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) Onderwijs en Leerlingenvervoer

1.499

1.030

469

1.515

1.030

485

1.343

1.030

313

1.343

1.030

313

2.220

931

1.289

Werkgelegenheid

542

536

Ruimtelijke Lobby

2.930

2.196

734

1.990

1.256

734

1.990

1.256

734

1.990

1.256

734

Leerpark

1.415

1.408

421

148

Economie en Ondernemerschap

1.630

330

1.300

1.409

124

1.285

1.409

124

1.285

1.409

124

1.285

Markten en kiosken

417

332

417

332

417

332

417

332

Bedrijventerreinen

436

433

412

404

412

404

412

404

Onderwijshuisvesting

10.167

891

9.277

10.019

891

9.128

9.931

891

9.040

10.208

821

9.388

Totaal saldo baten en lasten

35.143

13.513

21.630

33.131

11.830

21.301

32.649

11.830

20.819

31.942

11.760

20.182

8.816

-14.890

-6.075

1.141

-4.677

-3.537

316

-3.672

-3.357

316

-2.779

-2.464

43.958

28.403

15.555

34.271

16.507

17.764

32.964

15.502

17.462

32.257

14.539

17.718

Mutaties met de reserves Geraamd resultaat

Begroting 2023 Dordrecht

Bouwend en Bereikbaar Dordrecht Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen? • • • •

De woningmarkt is gespannen. Tegelijkertijd hebben we bij de woningbouw te maken met grondstoffenschaarste en capaciteitsproblemen. Het gevolg: forse prijsstijgingen, milieuproblemen zoals stikstof, en rentestijgingen. Het Rijk voert sinds 2022 meer regie op de (stimulering) van de woningbouw en ruimtelijke planning. Zij koppelt daarbij middelen voor versterking van de OV-bereikbaarheid aan afspraken over woningbouw. De Omgevingswet treedt zoals nu voorzien per 1 januari 2023 in werking. Daardoor verandert de manier waarop we omgaan met de ruimtelijke ordening. De ontwikkeling naar opgaven - binnenstedelijk bouwen, klimaatadaptatie, energie transitie, recreatie en gezondheid - vergt meer ruimte in het stedelijk gebied. Het is zeer de vraag of deze ontwikkelingen allemaal hun plek kunnen krijgen binnen de huidige verstedelijkingscontouren. Dit maakt de aanpassing van het mobiliteitssysteem (wandelen, fietsen en OV) in de steden urgent.

Wat willen we bereiken?

We bouwen samen aan een sterk, groen en bereikbaar Dordrecht. De woningbouwopgave is een belangrijke pijler om de sociaaleconomische positie van inwoners en stad te versterken en het voorzieningenniveau op peil te houden. We willen de druk op de woningmarkt verminderen én voorzien in de toekomstige behoefte. Dit doen we door het mogelijk te maken het bouwtempo van gemiddeld 1.000 woningen per jaar vast te kunnen houden. Tot en met 2026 hebben we de ambitie 4.000 woningen te bouwen in alle segmenten. Daarbij houden we ondanks de continu stijgende bouwkosten en woningprijzen oog voor voldoende sociale en betaalbare woningen. Hierop verrichten we een inhaalslag met daarbij als concreet uitgangspunt dat 30% van de in deze periode gerealiseerde woningen bestaat uit sociale huurwoningen. Tegelijkertijd werken we aan voldoende zachte en harde planvoorraad in lijn met de woonvisie. En werken we daartoe ook aan de omarming van onze regionale en lokale groeiambitie door de provincie. De landelijke en provinciale ruimtelijke ontwikkelingen betrekken we bij de actualisering van de Omgevingsvisie Dordrecht 1.0 naar de versie 2.0 - ook de zaken die ruimtebeslag vragen vanuit het Politiek Akkoord. Om onze ruimtelijke doelen te realiseren oefenen we waar nodig invloed uit op Rijk en provincie.

We moeten keuzes maken als we bij de binnenstedelijke verdichting en de klimaatambitie voor 2040, de kwaliteit van de ruimtelijke inrichting en de bereikbaarheid willen behouden. Daarom streven we bij stedenbouwkundige ontwikkelingen en het Meerjaren Onderhoudsprogramma voor wegen en riolering naar de toepassing van het ontwerpprincipe STOMP.

Wat zijn de doelstellingen? Doelstelling 1: Het realiseren van 4.000 woningen tot en met 2026. We willen 4.000 nieuwe, duurzame en kwalitatief goede woningen realiseren in het binnenstedelijke gebied tot 2026. De afgelopen collegeperiode is de bouwproductie significant toegenomen tot rond de 800 woningen in 2021. De planning is dat dit toeneemt tot 1.000 woningen per jaar. ENDPMEND We wijzen locaties aan voor het (terug-)bouwen van 1.200 sociale huurwoningen. Conform de vastgestelde woonvisie zijn er 2.000 sociale huurwoningen nodig tot en met 2031. De doelstelling voor de periode 2023 t/m 2026 is om er hiervan 1.200 te bouwen - dat is 30% van de te realiseren 4.000 woningen deze periode. Het gaat voor een deel om locaties van woningcorporaties Trivire en Woonbron. Het andere deel zijn gemeentelijke bouwlocaties en locaties van overige partijen, zoals ontwikkelaars. In 2022 vangt de bouw aan van de Poelwijkckstraat/Oudelandstraat, Leerpark 2F, Van Kinsbergenstraat (64 sociale huurwoningen) waarmee we zo'n 500 sociale huurwoningen realiseren. En op Thureborgh zijn er nog eens rond de 300 voorzien. We gaan nog intensiever samen werken met de woningcorporaties om de doelen te realiseren. Dit gaan we vastleggen in een samenwerkingsovereenkomst.

Begroting 2023 Dordrecht

We maken woningbouw mogelijk door gronduitgifte, gebiedsontwikkeling, bestemmingsplannen en begeleiding van initiatieven. Naast verdere realisatie op Stadswerven, Wilgenwende, Leerpark (2F) en Amstelwijck (Refaja) begeleiden we in 2022 veel initiatieven. In 2023 start de bouw van woningen in de gebiedsontwikkelingen Gezondheidspark (Middenzone), Amstelwijck (Midden) en Spuiboulevard. Dit alles moet leiden tot een jaarlijkse realisatie van gemiddeld 1.000 woningen. ENDPMEND We ontwikkelen het gebied aan de zuidzijde rondom Station Dordrecht. In 2023 starten we met het verbeteren van de zuidelijke entree van het station Dordrecht centrum en de bouw van de fietsenstalling aan de parkzijde van station Dordrecht. De herinrichting van het Weizigtpark is dan reeds in gang gezet en wordt in 2023 verder uitgevoerd. Ook start de ontwikkelaar met de hernieuwbouw van de Thureborghlocatie. Dit betekent een uitbreiding van zo'n 300 sociale huurwoningen. ENDPMEND We geven invulling aan het onderwerp Wonen en Zorg. Begin 2022 is het 'Ambitiedocument Wonen en Zorg voor Senioren, van zilver naar goud' aan de raad aangeboden. Daarin staat een aantal mogelijke scenario's om invulling te geven aan dit beleidsthema in de nieuwe bestuursperiode. Vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken is inmiddels de ambitie uitgesproken om dit thema te verbreden naar andere, relevante doelgroepen.

We kijken wat deze ontwikkeling betekent voor de invulling van het onderwerp Wonen en Zorg. En bij de voorbereiding van het voorstel voor een samenhangende aanpak voor wonen, zorg, welzijn en arbeidsmarkt voor senioren. (zie activiteit 2 bij Doelstelling 1 van de Programmakaart Gezond, Sociaal en Zorgzaam). ENDPMEND We zorgen voor differentiatie in het woningaanbod in Dordt West. In 2023 blijven we inzetten op differentiatie in het woningaanbod in Dordt West. Trivire gaat verder met de bouw van de Charlotte de Bourbon. Sloop en realisatie van het aangrenzende Witte Dorp van Woonbron volgt een jaar later. Woonbron gaat verder met de bouw van de Van Kinsbergenstraat en de Vliegenstraat. Al deze projecten zorgen voor een kwaliteitsslag in sociale huurwoningen en een vergroting van het aanbod particuliere woningen. In 2023 werken we aan de speeltuinvereniging, de volkstuinenlocatie, de Karel Doormanweg, het Admiraalsplein, de Bouwhuijslocatie, de Van der Goesstraat en de Colijnstraat. Ook vindt er onderzoek plaats naar de locaties Troelstraweg West en Protestantse Zorggroep Crabbehoff (PZC). Doelstelling 2: Het ontwikkelen van planvorming voor het toevoegen van harde planvoorraad. Als gemeente kunnen wij ervoor zorgen dat plannen mogelijk worden door hiervoor de kaders te stellen. Is het mogelijk om te bouwen, dan noemen we dat 'harde planvoorraad'.

Om de doelstelling voor deze raadsperiode en daarna te halen moeten we ons richten op het vormen van harde planvoorraad. Tot 2026 zijn er harde bestemmingsplannen voor ruim 4.000 woningen, waarvan een deel reeds in uitvoering is. Voor de gehele periode tot en met 2031 zijn er harde en zachte plannen voor ruim 9.000 woningen. De focus ligt op grotere verdichtingslocaties. Zoals het Gezondheidspark, de Spuiboulevard, het Maasterras, Stadswerven, Amstelwijck, Dordwijkzone en Staart. Voor de ontwikkelingsgebieden van de Spoorzone werken we concrete planvorming uit. De Dordtse Spoorzone draagt met de bouw van circa 6.000 woningen en verschillende infrastructurele investeringen voor een belangrijk deel bij aan de bouw- en bereikbaarheidsambities in het Politiek Akkoord 2022-2026 en de visie Dordt 2030. De Dordtse Spoorzone is onderverdeeld in verschillende ontwikkelgebieden, die ieder in hun eigen tempo worden ontwikkeld. Voor ontwikkelgebied Maasterras werken we in 2023 aan de Omgevingseffectrapportage, het stedenbouwkundig masterplan en de stedenbouwkundige uitwerking voor de eerste fase. Hiertoe wordt een omgevingsplan en een grondexploitatie opgesteld, die we ter besluitvorming zullen voorleggen. Voor het ontwikkelgebied Knoop LeerparkGezondheidspark werken we in 2023 een ontwikkelstrategie uit.

In het ontwikkelgebied rondom Station Dordrecht starten we in 2023 met de eerste deelprojecten. Ook vindt er een verdere verkenning plaats naar welke mogelijkheden dit gebied nog meer heeft voor stedelijke verdichting. ENDPMEND We voegen koopwoningen aan de planvoorraad toe met een waarde tot aan de NHG norm. Onderdeel van het woonprogramma is om koopwoningen onder de NHG norm te bouwen. Dit is een landelijke norm voor een 'betaalbare' woning. We streven ernaar om 1.500 betaalbare koopwoningen toe te voegen aan de harde planvoorraad.

Begroting 2023 Dordrecht

Doelstelling 3: Het ontwikkelen van een ruimtelijke ordening die ruimte biedt aan duurzame ontwikkelingen, transformatie en een divers woonaanbod. Dordrecht bevindt zich midden in een dynamische periode, waarin de grote behoefte aan woningen, de bereikbaarheid, duurzaamheid, economische functies en de claim van vele functies op de openbare ruimte uitdagingen vormen. In lijn met de Woonvisie, respectievelijk het woonprogramma, zorgen we voor meer bouwplannen voor de toekomst. Via het Schone LuchtAkkoord (SLA) leveren we een bijdrage aan de noodzakelijke reductie van de stikstofemissies en voor het behoud van de natuurwaarden in de Biesbosch. Wij willen als stad graag aantrekkelijk, levendig en veelzijdig blijven. Een divers woningaanbod met bijbehorende voorzieningen zijn in dat kader belangrijk. Ook de binnenstad vervult daarbij een bijzondere rol. Daarom willen wij het voorzieningenniveau er op peil houden en de leegstand verminderen. Om onze doelen te bereiken werken we samen met externe partners, zoals binnen de Verstedelijkingsalliantie Leiden tot en met Dordrecht (acht gemeenten, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en de provincie Zuid-Holland. En samen met het Rijk in de Woondeal en het Verstedelijkingsakkoord Zuidelijke Randstad en de Regiodeal. ENDPMEND We werken de visie voor de Dordwijkzone uit.

Voor de Dordwijkzone is een uitvoeringsagenda opgesteld waarin de verschillende activiteiten staan benoemd. In 2023 werken we aan verschillende deelprojecten uit deze agenda. Voor deelgebied Stevensweg-Schenkeldijk werken we aan een omgevingsplan. Tevens realiseren we in 2023 deelgebied Reewegpark. ENDPMEND We werken aan een actualisering van de Omgevingsvisie Dordrecht. De doelen in de vast te stellen Omgevingsvisie 2.0 fungeren als randvoorwaarden om te komen tot groei. Nieuwe ontwikkelingen, zoals de Regionale EnergieStrategie, aangepast beleid en een nieuw Politiek Akkoord, vragen om aanscherping en waar nodig aanvulling van de Omgevingsvisie. De leefomgeving staat onder druk, er zijn veel ontwikkelingen die een claim leggen op de beschikbare ruimte. Denk aan woningbouw, klimaatadaptatie, energietransitie en de relatie met het buitengebied. We brengen demografische ontwikkelingen en het daarbij behorende niveau van voorzieningen in beeld via referentienormen. We voegen met 'de Staart' een nieuw gebied toe aan de omgevingsvisie. We hebben geleerd van de totstandkoming van de eerste versie en passen deze lessen toe bij de actualisering. Ook hebben we inmiddels enige ervaring met de doorwerking van de Omgevingsvisie in de overige beleidsinstrumenten. Daardoor kunnen we beter inspelen op bijvoorbeeld de op te stellen Programma's.

De 7 geformuleerde doelen blijven het uitgangspunt. We maken inzichtelijk wat we in Dordrecht doen ter stimulering van de sociale veiligheid in relatie tot ruimtelijke kwaliteit. De raad heeft een amendement aangenomen bij de vaststelling van de Omgevingsvisie Dordrecht 1.0. Deze is gericht op het stimuleren van een veilig woon- en leefklimaat in relatie tot de ruimtelijke kwaliteit van de gebouwde omgeving. De ruimtelijke kwaliteit heeft invloed op de sociale veiligheid. Met een raadsinformatiebrief geven we de raad inzicht in wat we in Dordrecht allemaal doen in het kader van deze ruimtelijke kwaliteit en sociale veiligheid. Daarnaast onderzoeken we in hoeverre hier hiaten zijn en op welke manier we hier invulling aan gaan geven. ENDPMEND We bereiden ons voor op de Omgevingswet. We bereiden ons voor om op 1 januari 2023 als gemeente te kunnen werken volgens de eisen van de Omgevingswet en zorgen dat we ook in geval van uitstel van de invoering goed gesteld staan voor soepele ruimtelijke procedures. Voor de tussenliggende periode betekent dit vooral: • Werken volgens de nieuwe beleidscyclus (omgevingsvisie, programma, omgevingsplan en monitoring). • starten met het opstellen van het omgevingsplan. • Het digitale stelsel op orde hebben, zodat men omgevingsvergunningen kan indienen en deze volgens nieuwe procedures kunnen worden afgegeven.

Tegelijkertijd kunnen we als gemeente starten met het aanpassen van de dienstverlening. • Nieuwe bevoegdheden van raad en college vastleggen.

Begroting 2023 Dordrecht

Doelstelling 4: Het realiseren van de bereikbaarheidsopgave in een verdichtende stad, waarbij we inzetten op het versterken van het OV-systeem en het gebruik van de fiets. Om de bereikbaarheidsopgave in een verdichtende en groeiende stad te realiseren willen we inzetten op het beleidsmatig verankeren van het zogeheten STOMP principe en de conceptuele en verkeerskundige uitvoering ervan. STOMP staat voor: Stappen, Trappen, OV, MaaS en Privé-auto - in deze volgorde van afnemende prioriteit. Hiermee geven we de meeste prioriteit aan de vervoerswijze die zowel het minste ruimtebeslag heeft als de grootste groep mensen kan faciliteren. Functiemenging en compactheid resulteren in gebieden waar lopen een aantrekkelijke optie is. We stellen een mobiliteitsprogramma 2040 met daarin het STOMP principe vastgelegd. De doelen voor de bereikbare stad uit de omgevingsvisie werken we uit in een mobiliteitsprogramma 2040, zodat de transities - die passen bij een groeiende stad die klimaatneutraal en groen wil zijn - inzichtelijk en verankerd zijn. In het programma zullen we de ambities voor lopen, fietsen, deelmobiliteit, OV en autogebruik stadsbreed formuleren. En aangeven wat we in de periode 2022-2026 realiseren in het kader van de ambities voor 2040. ENDPMEND We werken aan de MIRT-Verkenning Oude Lijn Leiden – Dordrecht.

Bij positieve besluitvorming door het Rijk op de startbeslissing in november dit jaar bij het BO MIRT (Bestuurlijke Overleggen, Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport), werken we in 2023 samen met het Rijk, ProRail, NS en de provincie Zuid-Holland een verkenning uit om de invoering van het citysprinter concept te realiseren. Het citysprinter concept maakt een schaalsprong mogelijk in de binnenstedelijke ontwikkelingsopgave langs de lijn Leiden-Dordrecht. Voor knooppunt Dordrecht draait dit om de vernieuwing van station Dordrecht, het verplaatsen van het rangeerterrein, de realisatie van het nieuwe station Leerpark en de invoering van de hoog frequente citysprinters - allen onderdeel van de Dordtse Spoorzone. Deze MIRT verkenning duurt een aantal jaar. Tijdens deze periode worden de plannen voor deze verschillende onderdelen verder uitgewerkt. In 2023 zetten we in op het verkrijgen van definitieve besluitvorming rondom het nieuwe station Leerpark. ENDPMEND We realiseren nieuwe fietsvoorzieningen en verbeteren looproutes. We starten in 2023 met de uitvoering van het nieuwe uitvoeringsprogramma Fiets 2023-2026. De vaststelling ervan staat gepland voor eind 2022 en het bevat onder andere het fiets-parkeren in de binnenstad. De fietsenstalling aan de zuidzijde van het centraal station komt er.

We maken plannen voor het verbeteren van de looproutes tussen het station en de binnenstad, Energiehuis en binnenstad, Weeskinderendijk en de Spuiboulevard. En we zetten stimuleringscampagnes op ter bevordering van lopen en fietsen. ENDPMEND We treffen voorbereidingen voor het realiseren van stadsrandhubs en zetten een pilot buurthubs op waarbij we ook het gebruik van gezonde deelmobiliteit stimuleren. Vooruitlopend op de plannen voor Maasterras, Leerpark en omgeving Energiehuis starten we met het aantrekkelijker maken van de parkeerlocaties Weeskinderendijk, Energiehuis en Leerpark, zodat ze gaan dienen als stadsrandhub. Dit doen we door het aanbod van gezonde deelmobiliteit te verhogen, andere vervoersmogelijkheden te verbeteren en parkeren makkelijker te maken. Daarnaast starten we gesprekken met bewoners over buurthubs op, om te komen tot een of enkele buurthub pilots. Naast hubs worden kleinere aanbiedlocaties van deelvoertuigen goed ingericht en komen er stimuleringscampagnes voor het gebruik van deelvervoer. ENDPMEND We zetten in op de doorontwikkeling van waterbushaltes. We maken plannen voor het aantrekkelijker maken van de waterbushaltes. In het bijzonder de Merwekade halte. ENDPMEND We gaan het parkeren, vooral in de binnenstad en Schil, anders organiseren.

We starten het participatietraject in de binnenstad en Schil op, om het parkeren anders te organiseren: minder op straat, meer in parkeergarages. Omdat de Veemarktgarage is gesloten wachten we met de vernieuwing van de parkeergarage Spuihaven tot de parkeergarage van Huis van Stad en Regio gereed is. De parkeergarage Spuihaven vangt een deel van de abonnementhouders van de Veemarktgarage op en heeft een functie voor de bereikbaarheid van de binnenstad. ENDPMEND

Begroting 2023 Dordrecht

Welke verbonden partijen dragen bij? Om onze doelen te realiseren werken we samen met anderen, zo nemen we deel in verbonden partijen. Een totaal overzicht en de financiële informatie van onze verbonden partijen is opgenomen in de paragraaf verbonden partijen. Informatie over verbonden partijen die bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen in dit programma is weergegeven in onderstaand overzicht. We geven daarbij een actuele stand van zaken.

Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid

Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (GR OZHZ) Website

https://www.ozhz.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

•

Deelnemers Vestigingsplaats Openbaar of gemeentelijk belang

Relevante beleidsinformatie

Risico's

• •

Mevrouw T.F. de Jonge lid en plaatsvervangend voorzitter Algemeen en Dagelijks Bestuur De heer M.P.P.M. Merx, lid Algemeen Bestuur

De heer H. van der Linden, plaatsvervangend lid Algemeen Bestuur De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht en de provincie Zuid-Holland. Dordrecht De regeling is getroffen ter ondersteuning van de deelnemers en de regiogemeenten bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder, alsmede de taken op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten. Actuele ontwikkelingen d.d. augustus 2022 Het Rijk heeft de invoering van de Omgevingswet uitgesteld naar 1 januari 2023 en de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) treedt (naar verwachting) gelijktijdig met de Omgevingswet in werking. Omdat OZHZ voor een aantal opdrachtgevers ook de bouwtaken uitvoert wordt het wetgevingstraject intensief gevolgd. In Zuid-Holland Zuid is afgesproken dat OZHZ en de gemeenten samen optrekken bij het in beeld brengen van de impact van de Wkb op de eigen organisatie: de aard en hoeveelheid werk die overblijft, het personeel, de financiën en de bouwleges.

De impact kan per gemeente verschillen, onder andere omdat deze afhankelijk is van het aantal aanvragen, de mate van toetsing aan het Bouwbesluit op dit moment en de manier waarop de gemeente invulling geeft aan het nieuwe stelsel. Het effect is groter als op dit moment de bouwbesluittoets volledig, zonder prioritering op risico's, wordt uitgevoerd. OZHZ voert de bouwtaak voor Dordrecht echter uit op basis van een risicomodel. Actuele risico's d.d. augustus 2022

•

OZHZ merkt de gevolgen van de coronacrisis: extra werkzaamheden zoals handhaving noodverordening, vergunningverlening voor het vergroten van terrassen en minder evenementen. De verwachting is dat de legesinkomsten van extra bouwaanvragen en het feit dat in 2022 het maatschappelijke verkeer weer op gang komt voldoende is om de toename in kosten bij OZHZ en de gemeente te dekken. Privatisering bouwplantoetsing en toezicht (Wet kwaliteitsborging bouw). OZHZ voert sinds 2019 voor twee gemeenten en de provincie Zuid-Holland taken uit binnen het brede omgevingsdomein van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Voor de bouwtaken wordt er vooralsnog uitgegaan dat gefaseerd een deel van de taken zal worden overgedragen aan de markt. Om dit risico te ondervangen richt OZHZ zich op taakuitbreiding zodat het noodzakelijke volume om de taak goed uit te voeren gewaarborgd blijft.

Gemeenschappelijke regeling Wegschap Tunnel Dordtse Kil

Gemeenschappelijke regeling Wegschap Tunnel Dordtse Kil (GR Kiltunnel) Website

Begroting 2023 Dordrecht

http://www.kiltunnel.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht Deelnemers Vestigingsplaats

• •

De heer M.D. Burggraaf, Lid Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur

De heer H. van der Linden, Lid Algemeen Bestuur. De provincie Zuid-Holland en de gemeenten Dordrecht en Hoeksche Waard. Dordrecht

Openbaar of gemeentelijk belang

Het Wegschap heeft tot taak het beheren en exploiteren van een niet-openbare toltunnel onder de Dordtse Kil tussen Dordrecht en 's Gravendeel, inclusief de daarbij behorende wegen, gebouwen en het tolplein. Daarbij hoort ook het bevorderen van het gebruik van de tunnel en het heffen van tolgelden tegen zodanige tarieven dat een rendabele exploitatie is gewaarborgd. Hierbij dient de veiligheid, zoals ook voorgeschreven in wet- en regelgeving, van de weggebruiker en de medewerkers altijd te zijn geborgd.

Relevante beleidsinformatie

Actuele beleidsinformatie d.d. augustus 2022

• • • •

Risico's

De uitvoering voor het groot onderhoud/renovatie van de tunnel in de periode is in de afrondende fase. De planning is dat het project in 2022 afgesloten wordt. In het financieringsplan van deze renovatie is rekening gehouden met een verlaging van de bijdrage van de garanten met ingang van 2021 structureel naar € 50.000. De gemeentelijke ambitie is om de toltarieven in de toekomst gelijk te houden en een deel van het positief exploitatieresultaat te benutten om de verrichte investeringen door de eigenaren te compenseren.

Met de Belastingdienst is een vaststellingsovereenkomst gesloten dat het Wegschap ook na 2022 geen aangifte vennootschapsbelasting hoeft in te dienen. Actuele risico's d.d. augustus 2022

•

In het regeerakkoord van het Rijk is vastgelegd vanaf 2030 rekeningrijden te introduceren. Het is op dit moment onduidelijk hoe de verdere invulling hiervan zal plaatsvinden en wat dit betekent voor de tolinkomsten.

Merwedelingelijn Beheer B.V.

Merwedelingelijn Beheer B.V. Website

http://www.merwedelingelijn.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

De heer H. van der Linden, gevolmachtigd aandeelhouder en lid Algemene vergadering van aandeelhouders (AvA)

Deelnemers

De gemeenten Dordrecht, Sliedrecht, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden, Gorinchem, Leerdam en Geldermalsen. Gorinchem

Vestigingsplaats Openbaar of gemeentelijk belang

Relevante beleidsinformatie

Risico's

Begroting 2023 Dordrecht

Het bevorderen en zorg dragen voor een verdere impuls van de spoorlijn Merwedelingelijn (spoorverbinding tussen Dordrecht en Geldermalsen). Het doel is om een tijdige, doelmatige, duurzame en veilige verbeteringen aan de infrastructuur van en rond de spoorlijn te bewerkstelligen. Actuele ontwikkelingen d.d. augustus 2022 Op dit moment houdt de Merwedelingelijn Beheer B.V. zich nog bezig met de ontwikkeling van de halte Gorinchem Noord. De verwachting is dat deze halte in 2026 gerealiseerd is. Wanneer dit het geval is, zijn alle taken van de BV, zoals opgenomen in de samenwerkingsovereenkomst, gerealiseerd. Ook werkt de gemeente Dordrecht op dit moment, in samenwerking met ProRail en de provincie Zuid-Holland, aan een uitbreiding van de fietsenstalling bij station Stadspolders, om op die wijze een impuls te geven aan de Merwedelingelijn. De uitvoering van dit project stond gepland in de tweede helft van 2021, maar is door bodemvervuiling en intern personeelsverloop vertraagd. Op basis van de huidige planning vindt de uitvoering in 2023 plaats. Actuele risico's d.d. augustus 2022 Op dit moment worden verschillende scenario's bestudeerd voor de afwikkeling van de bodemvervuiling. De mogelijkheid bestaat dat hier meerkosten uit voortvloeien die niet kunnen worden opgevangen binnen het huidige budget voor de fietsenstalling.

Het is op dit moment echter nog te vroeg om concreet voor te sorteren op een bepaalde uitkomst.

ROM-D: Holding Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden N.V

ROM-D: Holding Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden N.V. Website

https://www.rom-d.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

Vestigingsplaats

Openbaar of gemeentelijk belang

De Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden groep bestaat uit verschillende onderdelen:

Deelnemers

Relevante beleidsinformatie

• • • • • •

•

Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden Capital Beheer B.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden Beheer N.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden Projecten C.V.

Aandeelhouders oriënteren zich op mogelijke nieuwe projecten, die door ROM-D uitgevoerd kunnen gaan worden. Actuele risico's d.d. augustus 2022

•

Begroting 2023 Dordrecht

Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden Capital B.V.

•

Risico's

Holding Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden N.V.

Wat zijn de indicatoren? De basis: BBV-indicatoren De onderstaande BBV-indicatoren zijn onderdeel van de vaste set verplichte beleidsindicatoren gehanteerd door het Rijk om de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen. Omdat deze indicatoren een logische link vormen met het programma Bouwend en Bereikbaar Dordrecht zijn zij hier opgenomen. Voor BBV-indicatoren geldt dat hier geen streefwaarden aan verbonden zijn, de indicatoren kennen immers geen specifieke relatie met de Dordtse doelstellingen. Wel is een vergelijking opgenomen met het gemiddelde van de G40 gemeenten, daarnaast kunt u via de website www.waarstaatjegemeente.nl de BBV-indicatoren van Dordrecht per thema vergelijken met een selectie naar keuze (o.a. Nederland, Provincie niveau of Regionaal niveau). Een totaal overzicht van de BBV-indicatoren treft u aan onder de bijlage (pagina 202) van deze Begroting 2023, daarnaast leest u in de leeswijzer (pagina 16) meer over de werking en het verschil tussen BBV-indicatoren en Dordtse aanvullende indicatoren. Aanvullende indicatoren Hieronder treft u de drie aanvullende indicatoren voor het programma Bouwend en Bereikbaar Dordrecht. Deze indicatoren komen uit de vorige raads- en collegeperiode, na de Begroting 2023 vindt een herijking plaats van de aanvullende indicatoren conform de vastgestelde nota Kiezen, Sturen en Verantwoorden 2022-2026.

BBV-indicatoren

Nieuwbouw - per 1.000 woningen

Jaarstukken Begroting Jaarstukken Begroting 2020 2022 2021 2023 5,0 (2018)

6,90 (2020)

Aanvullende indicatoren A. Bouwontwikkeling: het aantal toegevoegde nieuwe woningen (nieuwbouw én transformaties) in de periode 2018-2022. B. Openbaar Vervoer: aandeel dat (erg) tevreden is over het OV in de gemeente. C. Het aandeel Dordtenaren dat meestal de fiets gebruikt

Begroting 2023 Dordrecht

G40

6,90 (2020) 9,1 (2021) 9,1 (2021)

0-Waarde

Actuele waarde

372 (2018)

2.527 (1 juli 2022)

Streefwaarde 2022

4.000 toegevoegde nieuwe woningen 80% (2018) 82% (2019)* Trend hoger dan 0-waarde - naar het Onderzoek Trend hoger werk in niet herhaald, dan 0-waarde Dordrecht: wel 72%; - naar onderzoek het werk naar elders in de recreatief Drechtsteden: fietsen: 86% 51%; Dordtenaren - naar de fietst binnenstad: recreatief in 69% (2019) 2020 (OCD, Stad-land verbindingen, november 2020)

Bron

Frequentie

Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD); Bouwmonitor

Jaarlijks

Veiligheidsmonitor/‘vrije ruimte’, specifieke vragen voor Dordrecht / *onderzoek Eens per twee is niet herhaald, waardoor er geen recentere cijfers beschikbaar zijn. jaar (oneven jaren) *vraag niet meer opgenomen in onderzoek in 2021 Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD); Fietsonderzoek / Stad-land Eens per twee verbindingen, november 2020. jaar

Wat mag het kosten?

Hieronder wordt de opbouw van de kosten van het programma weergegeven voor het jaar 2023 (exclusief mutaties met reserves). Tevens wordt een korte toelichting gegeven op de betreffende kostensoorten.

Bouwend en Bereikbaar Dordrecht Overhead Interne salarislasten Materiële budgetten Bijdragen aan GR'en Subsidies Kapitaallasten • • •

• • •

2023 1.712.969 6.901.329 42.204.444 9.483.736 293.777 4.320.934

Overhead: dit betreft de overhead die kan worden toegerekend aan de grondexploitaties. Interne salarislasten: dit zijn de personeelskosten voor, met name, grondbeleid en parkeren. Materiële budgetten: dit gaat met name om de budgetten voor diverse gebiedsontwikkelingen. Daarnaast hebben de materiële budgetten ook betrekking op bijvoorbeeld verkeersveiligheid en de Omgevingswet. Bijdragen aan GR'en: dit betreft de bijdrage aan de Omgevingsdienst voor toezicht op bouwvergunningen. Subsidies: dit zijn subsidies voor veervervoer en wijkwensen. Kapitaallasten: de kapitaallasten hebben voornamelijk betrekking op de erfpachtgronden en de parkeerfaciliteiten.

Hieronder wordt de financiële meerjarenbegroting van het programma weergeven onderverdeeld naar lasten en baten inclusief toevoegingen aan en onttrekkingen uit reserves. Bedragen x € 1.000

Onderwerp

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

64.917

38.149

25.572

30.946

Baten

69.116

45.943

29.220

34.237

Saldo

4.199

7.793

3.648

3.291

Toevoeging reserves

16.992

11.772

8.014

7.018

Onttrekking reserves

7.866

1.180

1.480

1.100

Totaal programma

-4.927

-2.799

-2.887

-2.627

Hieronder wordt de financiële meerjarenbegroting van het programma weergeven onderverdeeld naar lasten en baten van de verschillende producten en mutaties de met de reserves.

Begroting 2023 Dordrecht

Bedragen x € 1.000

Bouwend en Bereikbaar Dordrecht Product

2023

2024

2025

2026

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

729

430

299

730

430

300

331

301

332

302

8.974

4.847

4.127

8.974

4.847

4.127

8.974

4.847

4.127

8.966

4.847

4.119

657

452

Funderingen

Monumenten

422

421

422

421

422

421

422

421

Planologie

760

207

553

760

207

553

760

207

553

760

207

553

Bouwgronden wonen zonder exploitatie (Erfpacht)gronden

31.371

31.055

316

7.534

14.351

-6.816

5.781

5.398

383

10.692

10.414

278

1.770

5.225

-3.456

1.770

5.225

-3.456

1.770

5.225

-3.455

1.770

5.225

-3.455

Grondbeleid en ontwikkeling

400

Bedrijventerreinen

4.974

13.270

-8.295

7.138

8.097

-959

-3.140

531

-3.670

-2.588

532

-3.120

Hoofdinfrastructuur

8.176

2.281

5.895

3.272

806

2.466

3.173

806

2.367

3.175

806

2.369

329

250

329

250

329

250

329

250

6.347

11.549

-5.203

6.360

11.727

-5.368

6.311

11.924

-5.613

6.227

11.924

-5.697

Totaal saldo baten en lasten

64.917

69.116

-4.199

38.149

45.943

-7.793

25.572

29.220

-3.648

30.946

34.237

-3.291

Mutaties met de reserves

16.992

-7.866

9.126

11.772

-1.180

10.593

8.014

-1.480

6.534

7.018

-1.100

5.918

Geraamd resultaat

81.909

76.982

4.927

49.922

47.122

2.799

33.586

30.700

2.887

37.964

35.337

2.627

Verkeersveiligheid Vergunningen & Handhaving Ruimtelijke ordening Ruimtelijke ordening

Woningbouw Parkeren

Begroting 2023 Dordrecht

Financiën van Dordrecht Overzicht Financiën van Dordrecht Onder de programma's treft u de zes beleidsbegrotingsprogramma's. Naast deze te realiseren programma's schrijft het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor om het programmaplan van de begroting aan te vullen met de verplichte onderdelen: • een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. • een overzicht van de kosten van overhead. • het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting. • het bedrag voor onvoorzien. Om te benadrukken dat dit geen programmaonderdelen zijn, is er voor gekozen deze vier samen in een hoofdstuk op te nemen onder de naam Financiën van Dordrecht.

Algemene Dekkingsmiddelen

We bevinden ons op dit moment in een bijzonder onzekere tijd. De oorlog in Oekraïne en de fors stijgende energie-, materiaal- en voedselprijzen betekenen ook financieel veel onzekerheden. Hoewel het Rijk gemeenten tot en met 2025 van voldoende financiële middelen lijkt te voorzien, is dat vanaf 2026 niet meer het geval. Vanaf dat jaar wordt de algemene uitkering niet meer geïndexeerd en staat de gemeentelijke opschalingskorting weer in volle omvang in de rijksbegroting. Het Rijk geeft aan vanaf 2026 te willen gaan werken met een groter lokaal belastinggebied, onder gelijktijdige verlaging van het nationale belastinggebied. Nu het Rijk, als belangrijkste geldverstrekker, gemeenten steeds meer incidenteel middelen ter beschikking stelt, dwingt dat ons als lokale overheid om ook steeds meer uitgaven incidenteel te dekken. Dat kan gelukkig ook, omdat we als Dordrecht nog steeds een zeer goede reservepositie hebben. Dit neemt niet weg dat we blijven kijken naar de langere termijn. Bijvoorbeeld met de Agenda Dordt 2030, de programma's hierbinnen hebben de potentie om op termijn voor hogere inkomsten dan wel lagere kosten voor de gemeente te zorgen. De sterk oplopende inflatie, het exploderen van de gasprijzen en het missen van het jaarlijkse Stedin dividend, zijn ontwikkelingen die sterk drukken op de meerjarenbegroting. Dat stelt ons voor uitdagingen in de structurele exploitatie.

Daar tegenover staan ook kansen, zoals een stijgende algemene uitkering vanuit het Rijk (ook door meer inwoners) en toenemende OZBinkomsten als gevolg van meer woningen en bedrijven. Wanneer onze groei-ambities op termijn inderdaad leiden tot een meer robuuste meerjarenbegroting, geeft dit de mogelijkheid om de ontwikkeling die we als stad doormaken ook structureel in de begroting in te bedden. Algemene Dekkingsmiddelen In de zes begrotingsprogramma's is beschreven wat we concreet willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat het mag kosten. Het onderdeel Algemene Dekkingsmiddelen is relatief beleidsarm en wijkt, evenals de overige onderdelen onder de Financiën van Dordrecht, in opzet en inhoud af van die structuur. Om de begroting structureel en reëel in evenwicht te houden, moet tegenover kosten ook een dekking staan. Voor een groot deel zijn dat de algemene dekkingsmiddelen: inkomsten van de gemeente die vrij besteedbaar zijn. Financiële uitgangspunten Om onze financiële huishouding gezond te houden en ook in de toekomst gesteld te staan, hanteren we de volgende uitgangspunten:

Begroting 2023 Dordrecht

•

• •

•

Het structureel sluitend houden van de begroting is een grote uitdaging. We blijven ons inzetten voor een sluitende meerjarenbegroting, voor in ieder geval de periode 2023-2025, waarbinnen de ambities van het Politiek Akkoord 2022-2026 waargemaakt moeten worden. De komende bestuursperiode willen we zorgvuldig omgaan met het belastinggeld van de inwoners. We staan voor een ten opzichte van andere gemeenten bescheiden en in relatie tot onze voorzieningen en financiële uitdagingen, reëel gemeentelijk lastenniveau. We willen aan de bestaande norm voor de weerstandsratio van minimaal 1 blijven vasthouden om in staat te zijn risico's op te kunnen vangen. We maken zoveel mogelijk gebruik van bestaande en nieuwe externe middelen (fondsen vanuit Europa, het Rijk, provincie en andere partners), waarbij gemeentelijke middelen worden ingezet als cofinanciering, vliegwiel en soms voorfinanciering. We werken met gemeenschapsgeld, waarbij we hechten aan een transparante verantwoording. We optimaliseren de P&C-producten via de lijn van de Nota Kiezen, Sturen en Verantwoorden 2022-2026. Daarnaast actualiseren we de financiële spelregels middels aanpassing van de Financiële Verordening teneinde de financiële sturing en verantwoording beter in te bedden.

Welke verbonden partijen dragen bij?

Om onze doelen te realiseren werken we samen met anderen, zo nemen we deel in verbonden partijen. Een totaal overzicht en de financiële informatie van onze verbonden partijen is opgenomen in de paragraaf verbonden partijen. Informatie over verbonden partijen die bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen in dit programma is weergegeven in onderstaand overzicht. We geven daarbij een actuele stand van zaken. Voorheen werd hier ook de verbonden partij Eneco gemeld. De aandelen in Eneco zijn in 2020 verkocht.

B.V. Gemeenschappelijk Bezit Evides

B.V. Gemeenschappelijk Bezit Evides Website

https://www.evides.nl

Vertegenwoordiging Dordrecht

De heer H. van der Linden, gevolmachtigd aandeelhouder in de Algemene vergadering van aandeelhouders (AvA)

Deelnemers

Houders van aandelen zijn gemeenten die ten tijde van de oprichting van de vennootschap vielen binnen het verzorgingsgebied van NV Waterbedrijf Europoort. Dit betreft een gebied wat zich uitstrekt van Dordrecht, over de Hoekse Waard naar Rotterdam, Delft en Brielle. Rotterdam

Vestigingsplaats Openbaar of gemeentelijk belang

Begroting 2023 Dordrecht

Drinkwatervoorziening dient een publiek belang. De B.V. GBE is 50% eigenaar van de aandelen van het waterbedrijf, Evides NV. De Evides-aandeelhouders hebben onder meer zeggenschap over de drinkwatertarieven en over het ondernemingsplan van de NV. Voor een groot deel is de sector gereguleerd via de Drinkwaterwet. De invloed van Autoriteit Consumenten en Markten (ACM) is zeer groot. De dividenduitkering is van belang voor een sluitende stadsbegroting. Dordrecht draagt een financieel belang van 7% in de B.V. (Overigens presenteren we bij de financiële gegevens van Evides de gegevens van de NV).

Relevante beleidsinformatie

Actuele ontwikkelingen d.d. augustus 2022

• •

In 2022 zal de huidige directeur van GBE, dus niet van de NV, zijn werkzaamheden beëindigen. Een opvolger is voorgedragen aan de aandeelhoudersvergadering. Evides Waterbedrijf kent nu twee aandeelhoudersgroepen: Gemeenschappelijk Bezit Evides (GBE) en Gemeenschappelijk Bezit Evides Aqua (GBE Aqua). Beiden bezitten 50% van de aandelen. De 18 gemeenten van GBE in Zuid-Holland Zuid zijn: Albrandswaard, Barendrecht, Brielle, Capelle aan den IJssel, Delft, Dordrecht, Goeree-Overflakkee, Hellevoetsluis, Hoeksche Waard, Nissewaard, Maassluis, Midden-Delfland, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Westland, Westvoorne en Zwijndrecht. GBE Aqua bestaat uit de provincie Zeeland, de 13 Zeeuwse gemeenten en de gemeenten Woensdrecht, Bergen op Zoom en Goeree-Overflakkee.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.dordrecht.nl/api/v1/meetings/539/documents/19595