Beantwoording technische vragen Begroting 2026 - 1e & 2e ronde.pdf

De verhoging van de parkeerbelasting, die neerkomt op €2,5 miljoen meeropbrengst, is verwerkt in de meerjarenbegroting. Deze aanpassing is onderdeel van een separaat raadsvoorstel dat reeds in de financiële ramingen is meegenomen.

Wim van der Kruijff

U ziet deze stijging niet als een aparte mutatie in deze tabel terug. Daarnaast is het belangrijk om te benadrukken dat de parkeeropbrengsten in de begroting zijn gepresenteerd volgens de systematiek van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Dit betekent dat de inkomsten zijn verdeeld over meerdere taakvelden. In het taakveld ‘Parkeerbelasting’ zijn uitsluitend de opbrengsten van straat parkeren en nahe ingen opgenomen. De baten uit parkeergarages en overige parkeeractiviteiten vallen onder andere taakvelden. Door deze administratieve indeling is de totale opbrengststijging van €2,5 miljoen niet direct zichtbaar in dit overzicht, maar de verhoging is wel degelijk verwerkt in de totale financiële kaders van de begroting.

30

3 november 2025

129

BvD

Er zijn 3 subsidie ontvangers die in totaal 66.6% van alle subsidies ontvangen, Stichting Cultuureducatie, Stichting Kunstmin en Stichting Openbare Bibliotheek AanZet. Is het mogelijk om een kort overzicht te ontvangen van wat komt er financieel binnenkomt aan gemeentelijke subsidies, kaartverkoop, andere subsidies, andere inkomsten tegenover de uitgaven aan personeel, onderhoud, huur, evenementen-kosten enzovoort. Met als extra vraag, hoeveel eigen/vreemd vermogen, vastgoed en andere bezitten hebben deze stichtingen op dit moment?

199

130

BvD

In de toelichting geeft het college aan dat posten met een looptijd van vier tot vijf jaar nog als incidenteel kunnen worden aangemerkt. Kan het college per programma aangeven hoeveel van de als ‘incidenteel’ geboekte posten langer dan drie jaar doorlopen en wat de totale omvang daarvan is?

Structureel Versus incidenteel

Technische vragen Begroting 2026 - 1e & 2e ronde

Rik van der Linden Mark Merx Wim van der Kruijff

Vrijwel alle incidentele posten zijn voor maximaal drie jaar in de begroting opgenomen. Wim van der Kruijff Uitzondering vormen grondexploitaties en beheerlasten van dispositiepanden. Deze zijn wel meerjarig begroot, maar worden conform de voorschriften als incidenteel beschouwd, omdat zij tijdelijk en projectgebonden zijn en geen structurele, terugkerende activiteiten betreffen. Lasten Programma

Incidentele post

Bouwend en bereikbaar Algemene Dekkingsmiddelen

Baten

2026

2027

Grondexploitaties

78.803

52.608 47.345 36.676 90.146 58.986

52.865 39.749

Beheerlast dispositiepanden

94

88

323

78.897

52.696 47.433 36.764 90.469 59.309

31

2028

88

2029

88

2026

323

2027

323

2028

2029

323

53.188 40.072

3 november 2025

131

BvD

Aangezien het onderscheid tussen structureel en incidenteel beleidsmatig ruimte laat voor interpretatie; heeft het college een vast intern toetsingskader of rekenregel vastgesteld om deze beoordeling te uniformeren binnen de organisatie?

132

BvD

133

BvD

134

BvD

Structureel Kan het college voorbeelden geven van versus posten die in 2025 incidenteel waren, maar incidenteel in de begroting 2026 als structureel zijn opgenomen en welke argumentatie daarvoor is gebruikt? In de eerste beantwoording kon nog geen Doorlooptijd en overzicht worden gegeven van projecten realisatiegraad met structurele onderbesteding. investeringsKan het college nu een overzicht leveren van projecten projecten, die over meerdere jaren een lage realisatiegraad (<70%) laten zien en aangeven of deze vertraging financieel voordeel of risico oplevert? Hoeveel rentebaten zijn in 2025 gerealiseerd Doorlooptijd en realisatiegraad als gevolg van het uitstellen van investeringsinvesteringsuitgaven en hoe wordt dit in projecten 2026 verwerkt in de kapitaallasten?

135

BvD

136

BvD

Worden structurele vertragingen bij investeringsprojecten meegenomen in de herijking van de stelpost ‘onder uitputting’ kapitaallasten’ en zo ja, op welke wijze? Wat is het percentage externe inhuur in 2025 per programma (t.o.v. de totale personele lasten) en welke functies of taken zijn langdurig met externen ingevuld?

Structureel versus incidenteel

Er is geen afzonderlijk intern toetsingskader vastgesteld. We volgen de landelijke BBV-richtlijnen en het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader. Uniformiteit wordt geborgd door toepassing van deze kaders. In geval van twijfel vindt afstemming plaats met de toezichthouder.

Wim van der Kruijff

Er zijn geen posten die in 2025 als incidenteel zijn aangemerkt en in de begroting 2026 als structureel zijn opgenomen.

Wim van der Kruijff

Dit betreft dezelfde projecten die onder vraag 76 zijn genoemd. Daarnaast wordt structureel een klein deel van de meerjarige onderhoudsgelden (kademuren, wegen en VRI's) niet uitgegeven. Financieel gezien is dit een risico voor de uitvoering; bij de kredietaanvragen wordt gerekend met prijspeil einde werk. Als de uitvoering vertraagt blijft per saldo minder geld over voor de uitvoering.

College algemeen

Als gevolg van het gebruik van verschillende financieringsvormen is het momenteel niet mogelijk een exacte berekening te maken.

College algemeen

Om in de begroting een zo realistisch mogelijke verwerking op te nemen van de verwachte kapitaalslasten. Is met de kennis die er is over de investeringsrealisatie omstreeks de maanden augustus, september 2025. De begrote kapitaalslasten (rente en afschrijvingslasten) berekend. Hierbij is met extra aandacht gekeken naar het reëel in omvang en in tijd begroten van de investeringen door zowel het college als de ambtelijke top; al zijn sommige factoren niet altijd in eigen hand.

Doorlooptijd en De onderbouwing van de stelpost onder uitputting kapitaallasten is dat we structureel over de gehele portefeuille investeringsprojecten middelen realisatiegraad over houden. Als die trend veranderd wordt de stelpost daarop aangepast. Dit wordt in zijn totaliteit bekeken, niet per apart investeringsproject. investeringsprojecten

College algemeen

Externe inhuur De sturing op het beperken van de inhuur is belegd bij het management. Operationeel houden teamleiders zich hier mee bezig. Deze teams werken en personeels- vaak aan meerdere programma's en de kosten van deze teams worden daarom verdeeld over meerdere programma's. Dit gegeven maakt een lasten beoordeling van het percentage inhuur per programma niet bijzonder geschikt voor de beoordeling van het beleid om inhuur binnen de organisatie te beperken.

College algemeen

De krapte op de arbeidsmarkt in combinatie met het specialistische karakter van met name het ruimtelijk domein brengen met zich mee dat functies als projectmanager en projectleider en bijbehorende taken bij externe inhuur zijn belegd. 137

BvD

Gezien het programma Fundament op Orde: Welke concrete verbeteracties zijn al doorgevoerd om de afhankelijkheid van externe inhuur te verminderen?

Technische vragen Begroting 2026 - 1e & 2e ronde

121

Sinds 2023 stuurt de organisatie pro-actief op het terugdringen van de inzet van externe inhuurpartijen. In lijn hiermee verloopt het inhuurproces College algemeen sinds 2023 langs de lijn van het interne W&S proces en zit hiermee aan de voorkant van het capaciteitsvraagstuk om hiermee grip op inhuur te krijgen: • Meer transparantie in en controle op het inhuurproces op organisatieniveau o.a. door (her)inrichting kaders, processen en systemen; • Tijdige signalering van langlopende inhuur en inzet alternatieven (niet zijnde inhuur); • Vergroten e iciency en inkoopvoordelen gecontracteerde inhuurpartijen. • Continue focus op compliancy (aangescherpte en nieuwe wetgeving vanaf 1/1/2025 waaronder Wet DBA). De aanpak sinds 2023 werpt zijn vruchten af. Inmiddels is duidelijk dat inhuur is gedaald van 28% (2022) en 25% (2023) naar 21% (2024).

32

3 november 2025

138

BvD

In welke mate is de toename van ziektevervanging en vervanging bij pensionering structureel en welke preventieve maatregelen worden genomen?

Externe inhuur Er is nog geen sprake van structurele invulling met inhuur bij pensionering en ziektevervanging. Sinds 2023 stuurt de organisatie pro-actief op het en personeels- terugdringen van de inzet van externe inhuur. De aanpak sinds 2023 werpt zijn vruchten af gezien de daling sindsdien. Maatregelen die hiervoor lasten genomen worden, variëren en gaan o.a. over: • continue werving voor de schaarse functies • opleiding en doorgroei eigen medewerkers, stagiaires en trainees • meer grip op verzuim en anticiperen op uitstroom vanwege pensionering.

College algemeen

139

BvD

In de beantwoording wordt gesteld dat voor alle duurzaamheidsprojecten in 2026 “dekkende financiering” aanwezig is. Kan het college een overzicht geven van welke financiering incidenteel en welke structureel is, inclusief looptijd en herkomst (Rijk, gemeente, derden)?

Duurzaamheid en financiering

Tanja de Jonge

Alle beschikbare middelen voor duurzaamheidsprojecten in 2026 hebben een meerjarig incidenteel karakter. Voor de CDOKE-middelen geldt dat er zekerheid is tot en met 2030. Hoewel er nog geen formele toezegging is voor de jaren daarna, ligt het in de lijn der verwachting dat deze middelen worden voortgezet, gezien de lange termijndoelen van het Rijk op het gebied van klimaat en energie. Het gemeentelijke programmabudget is beschikbaar gesteld voor de huidige collegeperiode en zal opnieuw worden besproken bij de vorming van een nieuw college. Bron budget Gemeentelijk programmabudget

140

BvD

Welke borging is er dat na afloop van het Nationaal Isolatieprogramma (2030) geen structurele gemeentelijke uitvoeringslasten ontstaan?

Besteding 2026 Incidentele kosten zoals onderzoeken, klimaatweek, materiele kosten Verstrekken subsidies aan inwoners

Aard Incidenteel, 2026 laatste jaar

Nationaal Isolatie Incidenteel tot en met Programma (NIP) 2030 middelen Rijk Volkshuisvestingsfonds Verstrekken subsidies Incidenteel tot en met (VHF) middelen Rijk aan inwoners 2034 Capaciteit Decentrale Personeelskosten, Incidenteel tot en met Overheden voor inhuur specialisten 2030 Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) middelen Rijk Duurzaamheid Binnen het Nationaal Isolatieprogramma worden drie typen kosten gemaakt: en financiering 1. Subsidie aan de Stichting Energiehulp Deze subsidie is gekoppeld aan de uitvoering van werkzaamheden en stopt zodra deze werkzaamheden zijn afgerond.

Tanja de Jonge

2. Subsidie voor inwoners Deze regeling loopt zolang er rijksmiddelen beschikbaar zijn binnen het NIP. Zodra deze middelen zijn uitgeput, stopt ook de subsidieregeling. Kosten voor de gemeentelijke projectorganisatie Deze worden volledig gedekt uit rijksmiddelen voor personele inzet, beschikbaar tot en met 2030. Naarmate we dichter bij 2030 komen, worden vertrekkende medewerkers tijdelijk vervangen. Het resterende personeel (naar verwachting maximaal twee medewerkers) kan na afloop van het programma worden ingezet op andere gemeentelijke projecten. Hierdoor ontstaan er geen structurele uitvoeringslasten voor de gemeente na 2030.

Technische vragen Begroting 2026 - 1e & 2e ronde

33

3 november 2025

141

BvD

Hoe wordt de effectiviteit van de wijkgerichte aanpak (zoals in Crabbehof) gemeten en op welke indicatoren wordt gestuurd bij voortzetting na 2026?

Duurzaamheid De e ectiviteit van de wijkgerichte aanpak wordt vooral gemeten door het aantal woningeigenaren binnen de doelgroep dat gebruikmaakt Tanja de Jonge en financiering van de beschikbare subsidie en daadwerkelijk overgaat tot het isoleren van hun woning. Daarnaast monitoren we hoeveel bewoners we bereiken via activatieactiviteiten in de wijk. We realiseren ons dat voor een deel van de doelgroep deze aanpak een kwestie van lange adem is. Deze bewoners kampen vaak niet alleen met een slecht geïsoleerde woning, maar ook met bredere vraagstukken op andere levensterreinen. Daarom hebben we geïnvesteerd in een ontzorgingsaanpak via de Energiehulp. Deze aanpak biedt bewoners de tijd en ondersteuning die zij nodig hebben om tot weloverwogen keuzes te komen. De duur van deze begeleiding is afgestemd op het tempo van de bewoner, zodat de aanpak e ectief kan zijn. Grondbedrijf en Uitkomsten van gevoeligheidsanalyses op parameters worden verwerkt als (positief of negatief) risico in het risicodossier. Dit komt tot risico’s uiting in het benodigde weerstandsvermogen. De verliesvoorziening is gelijk aan de optelsom van de eindwaarden van de verlieslatende exploitaties en houden geen verband met deze gevoeligheidsanalyses.

142

BvD

Het college geeft aan dat bij negatieve grondexploitaties geen discontovoet wordt gebruikt. Kan het college toelichten welke gevoeligheidsanalyses worden uitgevoerd op parameters als rente, inflatie en verkooptempo en hoe deze doorwerken in de verliesvoorziening?

143

BvD

Hoe groot is de omvang van de verliesvoorziening voor grondexploitaties per 1 januari 2026 en hoe verhoudt zich dat tot het totaal aan grondposities?

Grondbedrijf en De omvang van de verliesvoorziening per 1 januari 2026 wordt berekend en gepresenteerd bij Jaarrekening 2025 en in de Prognose Tanja de Jonge risico’s Grondbedrijf. De verwachte stand van de verliesvoorziening per 31-12-2025 bij de Bestuursrapportage 2025 is € 182,6 mln. Bij Jaarrekening 2025 wordt de definitieve stand gepresenteerd. Voor de resterende looptijd van de huidige portefeuille verwachten we nog € 345,9 mln. aan investeringen te maken en € 398,4 mln. aan opbrengsten te realiseren, zoals gepresenteerd bij Begroting 2026.

144

BvD

Is er in 2025 sprake geweest van afwaarderingen of herwaarderingen binnen het grondbedrijf en hoe zijn die verwerkt in de begroting 2026?

Grondbedrijf en Er is geen sprake geweest van afwaarderingen. De herziening van de grondexploitatie Stadswerven ligt momenteel ter besluitvorming bij risico’s de raad. Bij de Jaarrekening 2025 worden de grondexploitaties opnieuw gewaardeerd.

Technische vragen Begroting 2026 - 1e & 2e ronde

34

Tanja de Jonge

Tanja de Jonge

3 november 2025