Adviesrapport motie uitklimbare kades (geanonimiseerd).pdf

Geen ruimte over tussen faunatrap en beschoeiing: geen ruimte over 0 p, niet te zeggen 0,5 p, wel ruimte over 1 p 5. Past in het stadsgezicht: passend 0 p, niet te zeggen 0,5 p, niet passend 1 p 6. Constructie is mogelijk: mogelijk 0 p, niet te zeggen 0,5 p, onmogelijk 1 p Levensduur, duurzaamheid materiaal en kleur zijn allemaal afhankelijk van de leverancier die wordt gekozen. Voor planken van hardhout en gerecycled kunststof is deze informatie te vinden in 5.2. Voor bakstenen kan de leverancier benaderd worden die al bakstenen voor de binnenstad heeft geleverd, zo komen de kleur en afmetingen overeen. Figuren 55 t/m 70 tonen de 16 ontwerpen die zijn gemaakt, in tabel 4 is de score per ontwerp opgenomen. Voor de gemetselde kademuren is rekening gehouden met halfsteensverband en kruisverband, omdat dit de meest voorkomende verbanden zijn in de stad.

Ontwerp 1

4,50 Figuur 55: Ontwerp 1 plank met een 45° hellingshoek.

Ontwerp 2

o

7,79 Figuur 56: Ontwerp 2 plank met een 30° hellingshoek.

Ontwerp 3

4,65 Figuur 57: Ontwerp 3 faunatrap met een 45° hellingshoek en uittrede plank.

Figuur 58: Ontwerp 4 faunatrap met een 30° hellingshoek en uittrede plank.

Ontwerp 5 Hellingshoek 27° Afmetingen baksteen 20 x 5 cm Halfsteensverband Ingemetseld

9,00 -

Figuur 59: Ontwerp 5 ingemetselde kademuur met halfsteensverband. Ontwerp 6 Hellingshoek 10° Afmetingen baksteen 20 x 5 cm Halfsteensverband Ingemetseld

1^28

13,00

Figuur 60: Ontwerp 6 ingemetselde kademuur met halfsteensverband.

Ontwerp 7 Hellingshoek 27° Halfsteensverband (20 x 5 cm) Uitgemetselde stenen per twee (5 x 10 cm)

9,10 Figuur 61: Ontwerp 7 twee uitgemetselde stenen in een kademuur met halfsteensverband.

Ontwerp 8 Hellingshoek 27° Halfsteensverband (20 x 5 cm) Uitgemetselde stenen per twee (5 x 10 cm)

Figuur 62: Ontwerp 8 twee uitgemetselde stenen in een kademuur met twee ingangen met halfsteensverband. Ontwerp 9 Hellingshoek 10° Halfsteensverband (20 x 5 cm) 1 uitgemetselde steen liggend (10 x 5 cm)

13,08

12,70

Figuur 63: Ontwerp 9 één uitgemetselde, liggende steen in een kademuur met halfsteensverband.

Ontwerp 10 Hellingshoek 27° Halfsteensverband (20 x 5 cm) 1 uitgemetselde steen liggend (10 x 5 cm)

9,00 Figuur 64: Ontwerp 10 één uitgemetselde, liggende steen in een kademuur met halfsteensverband.

Ontwerp 11 Hellingshoek 27° Ingemetseld kruisverband (20 x 5 cm) en (10 x 5 cm)

9,00 Figuur 65: Ontwerp 11 ingemetselde kademuur met kruisverband.

Ontwerp 12 Hellingshoek 45° Ingemetseld kruisverband (20 x 5 cm) en (10 x 5 cm)

4,90 Figuur 66: Ontwerp 12 ingemetselde kademuur met kruisverband.

Ontwerp 13 Hellingshoek 45° Kruisverband (20 x 5 cm) en (10 x 5 cm) 1 uitgemetselde steen staand (5 x 10 cm)

4,40 Figuur 67: Ontwerp 13 één uitgemetselde, staande steen in een kademuur met kruisverband.

Ontwerp 14 Hellingshoek 45° Kruisverband (20 x 5 cm) 1 uitgemetselde steen liggend (10 x 5 cm)

4,70 Figuur 68: Ontwerp 14 één uitgemetselde, liggende steen in een kademuur met kruisverband

Ontwerp 15 Hellingshoek 20° Kruisverband (20 x 5 cm) en (10 x 5 cm) 2 uitgemetselde stenen (10 x 5 cm)

53/

5

6,95 Figuur 69: Ontwerp 15 twee uitgemetselde, liggende stenen in een kademuur met kruisverband.

Ontwerp 16 Hellingshoek 45° Kruisverband (20 x 5 cm) en (10 x 5 cm) 1 uitgemetselde steen staand (5 x 10 cm)

4,40 Figuur 70: Ontwerp 16 één uitgemetselde, staande steen in een kademuur met kruisverband

Ontwerp

Hellingshoek

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

0 0 0 0 1 2 1 1 2 1 1 0 0 0 2 0

Min. 15 cm breed 0 0 0 0 1 1 0 0 0 0 1 1 0 0 0 0

Ruimte faunatrap

0 1 0 1 2 3 1 1 3 1 1 0 0 0 2 0

Ruimte faunatrap en beschoeiing 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Uitstraling

Constructie Totaal score

0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5

0 0 0 0 1 1 0 0 1 0 1 1 0 0 0 0

Tabel 4: Tabel met de score per ontwerp van figuren 55 t/m 70.

Ontwerpen 1 t/m 4 zijn gebaseerd op planken van hardhout of gerecycled kunststof. De breedte van de plank is hier afhankelijk van de leverancier, maar een breedte van minimaal 15 cm zou altijd mogelijk moeten zijn. De uitstraling die deze ontwerpen hebben wordt voornamelijk bepaald door de kleur, dit is ook afhankelijk van de leverancier. Voor de ruimte tussen faunatrap en beschoeiing wordt er gekeken naar reeds geplaatste faunatrappen. In 5.2 is aangetoond dat faunatrappen met een uittredeplank (ontwerp 3 en 4) de ruimte kunnen overbruggen, maar bij ontwerp 1 en 2 blijft er vaak wel ruimte over.

Voor de uitstraling van ontwerpen 5 t/m 16 is het afhankelijk van de locatie. In de binnenstad moet de faunatrap passen bij het stadsgezicht, maar niet voor iedere locatie wordt hier even strikt naar gekeken. Op de ene locatie kan het dus makkelijker dan de ander, daarom is ervoor gekozen om voor ieder ontwerp een score van 0,5 te geven. Voor alle ingemetselde kademuren (ontwerp 5, 6, 9, 11 en 12) is voor nu bepaald dat deze niet gemaakt kunnen worden. Er worden stenen uit de kademuur gehaald om een trap te creëren, maar dit verzwakt tegelijkertijd de bescherming van de kademuur en heeft een negatieve invloed op de uitstraling. Dit kan voorkomen worden door een tweede laag metselwerk toe te voegen maar dit neemt tegelijkertijd ook meer ruimte in. De kademuren waarbij stenen worden uitgemetseld (ontwerp 7, 8, 10, en 13 t/m 16) blijft de constructie hetzelfde omdat de stenen uit de kademuur steken. Hierdoor wordt de bestaande constructie niet beïnvloedt. Op basis van de totaalscores worden de meest geschikte ontwerpen uitgekozen, hiervoor worden de ontwerpen gekozen die minder dan twee punten hebben. Dit zijn ontwerp 1, 3, 4, 13, 14 en 16. Ontwerpen 2, 7, 8 en 10 zitten hier nét boven vanwege het 0,5 punt voor de uitstraling.

Omdat het verschilt per locatie of het wel of niet wordt goedgekeurd worden deze vier ontwerpen alsnog meegenomen in het vervolgproces, vanwege de kans dat zij goedgekeurd kunnen worden. Ontwerp 12 heeft ook 2,5 punt maar de constructie van dit ontwerp is niet mogelijk, daarom wordt deze niet meegenomen.

1,5 2,5 0,5 1,5 5,5 7,5 2,5 2,5 6,5 2,5 4,5 2,5 0,5 0,5 4,5 0,5

In de vergelijking is geen rekening gehouden met de uitklimbaarheid voor alle dieren die een faunatrap nodig hebben. Bij alle gemetselde faunatrappen (figuur 5 t/m 16) wordt voor iedere stap een afstand overbrugt van 5 cm. Alle genoemde dieren uit 3.3 kunnen deze trap gebruiken behalve padden. Padden springen niet waardoor deze afstand te hoog is voor hen om te overbruggen. Padden komen niet voor op iedere locatie, zij houden van water met water- en oeverplanten die hun dekking bieden. Wel kunnen padden onbedoeld in het water vallen ( , E-Mail, 27 mei 2025). De kans dat padden veelvuldig gebruik gaan maken van de gemetselde faunatrap is klein, omdat deze in de binnenstad wordt geplaatst waar niet de optimale leefomgeving is voor de pad. Een gemetselde trap is dus niet geschikt voor ieder dier, maar een loopplank met groeven is dit wel.

5.4 Definitieve ontwerpen 5.3 heeft alle mogelijke ontwerpen laten zien op basis van de randvoorwaarden. Hieruit zijn zes ontwerpen gekomen die het meest geschikt zijn en vier ontwerpen die eventueel toepasbaar kunnen zijn. In het projectgebied zijn acht verschillende situaties waar een faunatrap geplaatst kan worden: 1. Buitendijks gebied langs een gemetselde kademuur 2. Buitendijks gebied langs een stalen damwand 3. Binnendijks gebied langs een gemetselde kademuur 4. Binnendijks gebied langs een houten damwand 5. Binnendijks gebied langs een stalen damwand 6. Binnendijks gebied langs een beschoeiing 7. Buitendijks gebied langs een steiger 8. Buiten- en binnendijks gebied langs een historische trap

Situaties 1 t/m 6 zijn gebaseerd op de resultaten van de fieldresearch, situaties 7 en 8 zijn toegevoegd om andere locaties te bieden naast de kademuren in de binnenstad. De historische kademuren zijn belangrijk voor het stadsgezicht, daarom is er ook gekeken naar andere locaties voor het plaatsen van faunatrappen in de binnenstad. Voor iedere situatie wordt een technische uitwerking gemaakt of verwezen naar een faunatrap die reeds beschikbaar is op de Nederlandse markt. Voor iedere technische uitwerking wordt een stappenplan doorlopen, situatie 1 laat hier een uitgebreid voorbeeld van zien.

5.4.1 Buitendijks gebied gemetselde kademuur Voor deze situatie wordt voor de uitwerking het project Kraansteiger gebruikt. Eerst is alle benodigde informatie verzameld, hiervoor zijn de volgende bronnen gebruikt: inspectierapport Kraansteiger (Heijnen, 2022), Google Earth, AHN Viewer, buitendijkse kademuren kaart ( , E-Mail, 20 januari 2025) en gemaakte foto’ s van de kademuur. Met behulp van Google Earth en AHN-viewer is de bestaande informatie gecontroleerd. Tabel 5 laat zien welke informatie wordt verzameld, waarom deze informatie nuttig is en wat de gegevens zijn van project Kraansteiger. Verzamelde informatie Totale lengte kademuur Kerende hoogte (kadepeil t.o.v. NAP) Constructiediepte Functie maaiveld

Obstakels (zoals bolders, meerpalen, stroomkasten, beplanting, drenkelingentrap en drainagebuizen) Constructie kademuur/ verband metselwerk (keien, bakstenen, beton, staal of hout) Buitendijks of binnendijks gebied (waterpeil)

Waarom Hoeveel ruimte er aanwezig is voor een faunatrap Welke afstand de faunatrap moet overbruggen Bepalen totale hoogte kademuur i.c.m. kerende hoogte

Wat wel en wat geen privéterrein is en op wat voor locatie de faunatrap uitkomt Waar een faunatrap wel of niet kan

Kraansteiger 22 meter +1.7 meter

-1.0m NAP

Parkeerplaats, particuliere tuin en oplegpunt loopbrug.

Welke ontwerpen aansluiten op de bestaande constructie

1 drenkelingentrap, 2 drainagebuizen en op meerdere plaatsen beplanting in de kademuur. Bakstenen kademuur met kruisverband

Hoogst en laagst mogelijke waterpeil bepalen de lengte

Buitendijks gebied (+1.0 tot -0.75 NAP)

Tabel 5: Tabel met alle benodigde informatie voor de technische uitwerking van een faunatrap.

Op basis van alle verzamelde informatie is een plattegrond opgesteld met de omgeving rondom de Kraansteiger. Hierdoor is te zien waar obstakels aanwezig zijn en wat privéterrein is. De plattegrond is te zien in figuur 72. Het verband van het metselwerk is niet met zekerheid te zeggen vanwege de overgroei van flora, hoeveelheid scheuren en verkleuring van stenen. Figuur 71 toont een afbeelding uit 2022 wanneer de kademuur is onderzocht, hierop is te zien dat het gedeelte boven de waterlijn een kruisverband heeft.

Figuur 71: Afbeelding van het metselwerk van de kademuur (Heijnen, 2022).

Legenda Rijbaan

Steiger 13.90

Voetpad woning Woning Uitstroomopening

Drenkelingentrap Beplanting 8.10

Figuur 72: Plattegrond van de omgeving rondom de Kraansteiger.

Voor de tweede stap wordt er gekeken naar de hoogte die de faunatrap moet overbruggen, dit loopt van het kadepeil tot het laagst mogelijke waterpeil. Het kadepeil (t.o.v. NAP) is +1.7m en het laagst mogelijke waterpeil is -0.75 NAP ( , gesprek, 5 februari 2025), de totale hoogte is dan 2,45 meter. Voor de derde stap wordt er gekeken naar de beschikbare ruimte. De kademuur heeft een lengte van 22 meter, maar op de plattegrond is te zien dat 8 meter hiervan privéterrein is. Hierdoor blijft er 14 meter over om een faunatrap te plaatsen, maar er moet ook rekening worden gehouden met de drenkelingentrap en uitstroomopening. Links van de drenkelingentrap is maximaal 6 meter over, de faunatrap valt dan deels in het privéterrein maar wordt hier niet bevestigd. Rechts van de drenkelingentrap is maximaal 9 meter over. Op basis van de hoogte en de beschikbare ruimte zijn ontwerpen 1,3,13,14 en 16 mogelijk uit 5.3. Voor ontwerpen 1,3 en 13 wordt een technische uitwerking gemaakt. Ontwerpen 14 en 16 zijn net zoals 13 een gemetselde kade en hebben vrijwel dezelfde breedte. De uitwerking blijft hierdoor hetzelfde. Figuren 73 t/m 75 laten de technische uitwerkingen van ontwerpen 1, 3 en 13 zien. Voor iedere figuur is het vooraanzicht van de kademuur gebruikt en wordt een deel van het metselwerk getoond.

Faunatrap met stalen hoeklijn I----- Drenkelingentrap

Uitstroomopening 25x30cm

Bevestiging Kruisverband

+1.70

3.46

O (NAP) 0.75 (laagwater) 4.90 10.20

Figuur 73: Technische uitwerking van voorlopig ontwerp 1.

Figuur 73 laat de technische uitwerking van voorlopig ontwerp 1 zien. De faunatrap is 4,9 meter breed met een hellingshoek van 45°, omdat met een hellingshoek van 30° de faunatrap te breed werd. Om de constructie van de faunatrap te verstevigen wordt een stalen hoeklijn toegepast. Een stalen hoeklijn zorgt ervoor dat de faunatrap minder kwetsbaar is tegen golfslag van boten en andere gevaren. Bij locaties waar vrijwel iedere dag boten varen is het verstandig om een stalen hoeklijn toe te passen, omdat de Kraansteiger een locatie hiervan is wordt hier een stalen hoeklijn toegepast. Het bedrijf Fauna Support maakt de faunatrap zoals deze is uitgewerkt in figuur 73.

Uitstroomopening

25x30cm

----- Drenkelingentrap

— Faunatrap Kruisverband

+ 1.70

+0.5

3.45

0 (NAP)

0.75 (laagwater) 5.05

10.20 Figuur 74: Technische uitwerking van voorlopig ontwerp 3.

Figuur 74 laat de technische uitwerking van voorlopig ontwerp 3 zien. De faunatrap is in totaal 5,05 meter breed met een hellingshoek van 45°, net zoals bij figuur 73 was een lagere hellingshoek niet mogelijk. Het bedrijf HIP Groen maakt de faunatrap zoals deze in figuur 74 is uitgewerkt. Zij kennen meerdere manieren voor het verstevigen van de constructie en bevestigen van de kademuur. Daarom is dit niet ingetekend en is het advies om met dit bedrijf te praten over deze mogelijkheden mocht dit ontwerp gekozen worden.

----- Drenkelingentrap

— Faunatrap Hellingshoek 45°

Uitstroomopening 25x30cm Kruisverband

+1.70

+0.5

- 0 (NAP) 0.75 (laagwater) 4.75

10.20

Figuur 75: Technische uitwerking van voorlopig ontwerp 13.

Figuur 75 laat de technische uitwerking van voorlopig ontwerp 13 zien. De faunatrap is in totaal 4,75 meter breed met een hellingshoek van 45°. De uitgemetselde stenen passen tussen het bestaande metselwerk waardoor dit ontwerp geschikt is.

5.4.2 Damwanden en beschoeiingen Voor een faunatrap aan een damwand of beschoeiing zijn alleen ontwerpen 1 t/m 4 mogelijk uit 5.3, omdat hier geen gemetselde faunatrap toegepast kan worden. Ontwerpen 1 en 2 worden gemaakt door Fauna Support en ontwerpen 3 en 4 door HIP Groen. In 5.2.1 zijn de voor- en nadelen van de ontwerpen van beide bedrijven beschreven. Op basis hiervan kan er voor toekomstige projecten het geschikte ontwerp worden gekozen en in gesprek met het bedrijf de juiste kleur en lengte. Ook voor het plaatsen van een faunatrap aan een steiger of historische trap geldt dat alleen bovenstaande ontwerpen mogelijk zijn.

5.4.3 Steiger In 3.4.2. staan op de kaart ‘resultaten fieldresearch’ de locaties van steigers aangegeven in de binnenstad. Tussen een steiger en kademuur liggen vaak geen boten, daarom blijft hier ruimte over. Aan de steiger kan een faunatrap worden bevestigd, mits er geen obstakels op de steiger liggen. Figuur 76 laat deze ruimte zien en een stuk van de steiger zonder obstakels. De steiger ligt op ongeveer +0.50 NAP en de laagst mogelijke waterstand is -0.75 NAP. In totaal moet de faunatrap 1,25 meter overbruggen. Figuren 77 en 78 laten twee mogelijke situaties zien hoe een faunatrap aan een steiger kan. Figuur 77 is de technische uitwerking van ontwerp 2, met een hellingshoek van 30° en totale breedte van 4,68 meter. Figuur 78 is de technische uitwerking van ontwerp 3, met een hellingshoek van 45° en een totale breedte van 2,85 meter. Voor het plaatsen van een faunatrap aan een steiger zijn er weinig eisen, er hoeft alleen een locatie aanwezig te zijn zonder obstakels waar de faunatrap bevestigd kan worden. Figuur 76: Foto van de ruimte tussen een kademuur en steiger bij Kraansteiger in Dordrecht. — Steiger

Faunatrap

+0.5

9

0 (NAP)

2.70

30°

-0.75 (laagwater)

4.68

Figuur 77: Technische uitwerking van ontwerp 2. Faunatrap

Steiger

0 (NAP) 0.75 (laagwater) 2.85

Figuur 78: Technische uitwerking van ontwerp 3.

5.4.4 Historische trap In de binnenstad zijn historische trappen aanwezig, de locaties hiervan staan op de kaart ‘resultaten fieldresearch’ in 3.4.2. Als voorbeeld wordt de trap bij de Spuiboulevard gebruikt, deze is te zien in figuur 79. Deze trap ligt in het binnendijks gebied, jaarrond heeft het een vast waterpeil wat ligt tussen -0.10 en -0.30 NAP. De kerende hoogte van de trap is +1.10 NAP. Als de trap wordt bevestigd aan het laagste plateau moet deze een hoogte overbruggen van +0.10 tot -0.30. Figuur 80 laat een technische uitwerking zien van ontwerp 4. Het plaatsen van een faunatrap aan een historische trap heeft weinig eisen. Er zijn geen obstakels aanwezig en het onderste plateau biedt genoeg ruimte om een faunatrap te plaatsen.

Figuur 79: Foto van de historische trap bij de Spuiboulevard.

Historische

Faunatrap

+1.10 +0.90

■0.10 1.80

0.30

0.80

3.26 Figuur 80: Technische uitwerking van ontwerp 4.

Tenslotte kan er ook voor worden gekozen om een faunatrap met een ingang te plaatsen, zoals gemeente Utrecht heeft gedaan. Een voorbeeld hiervan is figuur 44 uit 5.1. HIP Groen heeft de faunatrap geplaatst, daarom kan ervanuit worden gegaan dat deze oplossing ook werkt. Deze oplossing neemt minder ruimte in en valt daardoor minder op langs historische kademuren, trappen of steigers.

5.4.5 . Groene oplossingen In het handboek ‘ Natuurinclusief Bouwen en Ontwerpen’ worden deze onderwerpen kort genoemd. Beide maatregelen dragen bij aan de biodiversiteit in de stad en creëren nieuwe biotopen voor de Dordste doelsoorten.

Groene kademuren: De vergroening van kademuren kan tijdens de bouw of renovatie van kademuren worden toegepast. Diverse gemeenten zoals Amsterdam, Rotterdam, den Haag en Breda zijn hiermee al gestart. Voor het ontwikkelen van muurflora zijn de volgende randvoorwaarden van toepassing: vochtvoorziening, schaduwrijke locaties, vestigingslocaties voor de ontwikkeling van zaden en kalkhoudende mortel (Backerra, Noordman, & Rippen, 2024). Mocht het worden toegepast in combinatie met een gemetselde faunatrap is het van belang dat de trap niet overgroeit. Het handboek ‘ Natuurinclusieve bruggen en kademuren’ van gemeente Amsterdam (Backerra, Noordman, & Rippen, 2024) en project GreenQuays in gemeente Breda (Gemeente Breda, 2025) bieden goede voorbeelden hoe groene kademuren gemaakt kunnen worden. Het bedrijf GroeneKade heeft bovenstaande gemeenten ondersteunt met hun kennis over groene kademuren. Op hun website staan ook voorbeeldprojecten (GroeneKade, 2025).

Drijvend groen: Drijvend groen zijn eilanden op het water waarop fauna kan rusten en tegelijkertijd verbetert het groen de waterkwaliteit. Het zorgt er niet voor dat alle fauna op de kant kan klimmen, maar voor watervogels biedt het een tijdelijke rustplaats. In gesprek met het bedrijf Drijvend Groen is gebleken dat fauna niet kwetsbaar is voor roofdieren, omdat de beplanting genoeg beschutting biedt. Daarin geven zij ook aan dat de verankering van een eiland makkelijk kan, zowel aan een kademuur als een steiger. Figuur 81 laat de verankering aan een kademuur zien. Het ontwerp wat zij maken is van kunststof, dit is beter geschikt voor de binnenstad. Het bedrijf Dutchwatertech maakt biologisch afbreekbare eilanden, voor de binnenstad zijn deze niet geschikt maar daarbuiten kunnen deze wel ( en , gesprek, 16 april 2025). Figuur 81: Verankering van drijvend groen aan een kademuur.

Figuur 32,33,34 en 35 uit 5.1 laten ook voorbeelden zien van drijvend groen in de binnenstad. Al deze voorbeelden laten andere mogelijkheden zien naast faunatrappen. Het zijn geen maatregelen waardoor ieder dier op de oever kan klimmen, maar bieden voor veel wel een tijdelijke oplossing. Wat positief is aan deze maatregelen is dat er meer vegetatie in de stad komt die andere fauna kan aantrekken, faunatrappen bieden dit niet. Buiten de binnenstad is het aanleggen van natuurvriendelijke oevers mogelijk, figuur 29 uit 4.1 laat mogelijke locaties hiervoor zien. Op dit moment is er geen geld beschikbaar om natuurvriendelijke oevers aan te leggen. Wanneer dit in de toekomst er wel is wordt het geadviseerd om deze maatregel te treffen, omdat fauna altijd uit het water kan komen en het de biodiversiteit vergroot.

H ofd tuk 6: K

t n&B h

r

In dit hoofdstuk wordt er gekeken welke aanleg- en beheerkosten er worden gemaakt voor de faunatrap. Daarnaast wordt er ook beschreven hoe het beheer en onderhoud wordt

uitgevoerd.

6.1 Kosten Voor het aanleggen van faunatrappen kunnen de materialen op drie manieren ingekocht worden: 1. Inkopen bij Fauna Support: De prijzen variëren van ?150 tot ?2000, waarbij de faunatrap van ?2000 de grootste is die zij leveren. De faunatrap van ?150 kan een hoogte van 30 cm overbruggen. Alle prijzen zijn inclusief voorbereidend veldonderzoek en plaatsing ( , gesprek, 17 februari 2025). 2. Inkopen bij HIP Groen: Het bedrijf heeft faunatrappen beschikbaar met vaste maten. De standaardprijzen voor faunatrappen van hardhout zijn: ?75 met een lengte van 20 cm, ?105 met een lengte van 40 cm en ?185 met een lengte van 60 cm. De standaardprijzen voor gerecycled kunststof zijn: ?108 met een lengte van 20 cm, ?188 met een lengte van 40 cm en ?288 met een lengte van 60 cm. Als er meerdere faunatrappen tegelijkertijd worden besteld kan er een aanvraag worden gedaan om een scherpere aanbieding te krijgen ( , gesprek, 17 maart 2025). 3. Materiaal inkopen en bewerken: De gemeente heeft een eigen werkplaats waarin houten faunatrappen gemaakt kunnen worden, kunststof wordt hier niet bewerkt. Het hardhout kan worden ingekocht bij een bekende leverancier van de gemeente ( , gesprek, 5 februari 2025).

Optie 3 zal het goedkoopste uitkomen omdat de gemeente zelf het werk uitvoert, maar het gaat wat meer tijd kosten. Optie 1 en 2 kunnen hoger uitvallen, maar deze bedrijven hebben al een ontwerp liggen waardoor het sneller gemaakt en geplaatst kan worden.

6.2 Beheer en Onderhoud Binnen de gemeente zijn er drie beheerders waar het beheer van faunatrappen ondergebracht kan worden: 1 voor het beheer van buitendijkse kademuren 2. voor binnendijkse kademuren en damwanden 3. voor beschoeiingen

Voor buiten- en binnendijkse kademuren en damwanden vindt er een jaarlijkse inspectieronde plaats. Tijdens deze ronde kan er gelijk worden gecontroleerd of de faunatrap nog in orde is. Voor beschoeiingen is er geen vaste inspectie aanwezig, maar dit kan eventueel aan bewoners worden overgedragen. In gemeente Westland en Leiden is dit ook gedaan. De bewoners hier hebben zelf om faunatrappen gevraagd, daarom heeft de gemeente besloten het beheer aan hen over te dragen. Dit zorgt tegelijkertijd ervoor dat bewoners zich verantwoordelijk ervoor voelen. In Dordrecht zelf zijn er door bewoners meldingen gemaakt van dieren die het water niet uitkomen vanwege te hoge beschoeiingen. Op deze locaties kunnen faunatrappen geplaatst worden en kan het beheer en onderhoud worden overgedragen aan de bewoners.

Daarnaast zijn wijkopzichters door heel Dordrecht actief en op sommige locaties ook organisaties of stichtingen. Omdat het beheer weinig vergt kan het ook worden overgedragen aan deze partijen. Het belangrijkste is dat tijdens het uitvoeren van andere maatregelen de faunatrap niet beschadigd wordt. De maatregelen zijn: Maatregel 1: Weghalen van beplanting. De faunatrap mag niet overgroeien met beplanting omdat fauna anders slechter gebruik kan maken van de trap. Wanneer meer dan 10% van de faunatrap is overgroeid met beplanting moet de overhangende beplanting weggehaald worden. In de binnenstad kan dit zoveel mogelijk voorkomen worden door geen muurvegetatie vlak bij de faunatrap te plaatsen. In de buitenwijken wordt het meestal voorkomen door het maaien van de oever.

Maatregel 2: Schoonhouden van de faunatrap. Dit gaat over zand, grind, bladafval of ander materiaal wat op de trap blijft liggen. De groeven kunnen dicht gaan zitten of materiaal hoopt op waardoor het de trap blokkeert. Door natuurlijke omstandigheden zoals wind of regen kan het materiaal er af gaan, maar mocht dit niet gebeuren moet de faunatrap schoongeveegd of gespoeld worden. Tijdens de jaarlijkse inspectieronde kan dit gecontroleerd worden of bewoners maken tussendoor een melding ervan. Maatregel 3: Controleren bevestiging. Door omstandigheden kan een faunatrap scheef komen te staan of afbreken. Bijvoorbeeld het bewust slopen van de faunatrap, tijdens het maaien van de oever langs de trap of boten die ertegen aanvaren. Om dit te voorkomen moet de faunatrap duidelijk zichtbaar zijn en worden geplaatst faunatrappen in kaart gebracht, zodat bekend is waar deze aanwezig zijn. Tijdens de jaarlijkse inspectierondes kan de bevestiging tegelijkertijd gecontroleerd worden en bewoners, wijkopzichters of andere organisaties kunnen tussendoor ook meldingen maken.

Hoofdstuk 7: Conclusie & Advies 7.1 Conclusie Alle damwanden en beschoeiingen zijn in orde en hoeven pas over 40-50 jaar vervangen te worden. Er zijn vijf kademuren die de komende jaren gerenoveerd gaan worden, waarvan het project Achterhakkers al is gestart. Vanuit de motie wordt hier een faunatrap ontwikkeld en in 2022 zijn er in het Weizigtpark ook faunatrappen geplaatst. Uit gesprekken met bedrijven en gemeenten wordt gehaald dat zij faunatrappen plaatsen voor amfibieën, egels, konijnen, katten en jonge waterdieren zoals kuikens van eenden of ganzen. Op basis van waarnemingen van het NDFF is achterhaalt hoe vaak deze dieren zijn waargenomen in de afgelopen drie jaar. De waarnemingen van het NDFF en informatie uit de gesprekken komen overeen met elkaar. De data voldoet niet om een uitspraak te doen waar een faunatrap nodig is, omdat de aard van de doodsoorzaak onbekend is en het alleen van de afgelopen drie jaar is.

Tijdens het onderzoek zijn er twee verschillende ontwerpen gevonden, faunatrappen van hardhout of gerecycled kunststof en gemetselde faunatrappen. De gemetselde faunatrap is tot nu toe alleen aangelegd in Arnhem, maar de andere faunatrappen worden door heel Nederland geplaatst. Voor het ontwerp van faunatrappen is rekening gehouden met de volgende randvoorwaarden: duurzaam materiaal, kleur, bevestiging, hellingshoek, omvang en uitklimbaarheid voor ieder dier. De advieslocaties voor faunatrappen zijn de watergangen met een negatief of twijfel advies. Bij plaatsing moet rekening gehouden worden met: waterpeil, beschikbare ruimte, obstakels, bewoners of andere partijen, toepassen extra versteviging, afstand tot andere faunatrappen en hoogte van de kademuur, damwand of beschoeiing. Voor het plaatsen van een faunatrap is er voor de gemeente geen stakeholder die altijd betrokken moet worden. Waterschap Hollandse Delta is een stakeholder die regelmatig op de hoogte gehouden moet worden, omdat zij beheer uitvoeren in primaire watergangen. Wanneer een faunatrap geplaatst wordt op particulier terrein moet er overlegd worden met de desbetreffende bewoner of organisatie, maar beheerders van de gemeente willen dit zoveel mogelijk vermijden.

Specifieke beheermaatregelen en kosten zijn moeilijk in te schatten, omdat hierover weinig bekend is in Nederland. Bedrijven die faunatrappen leveren hebben standaardprijzen die toegepast worden, maar voor gemetselde faunatrappen is de prijs lastig in te schatten. Beheermaatregelen of beheerplannen zijn nog niet opgesteld bij andere gemeenten. Op basis van de motie hoeft er voor damwanden en beschoeiingen geen actie ondernomen te worden. Kademuren die de komende jaren in de binnenstad worden gerenoveerd moeten uitklimbaar worden gemaakt voor fauna.

7.2 Discussie In Nederland is er weinig kennis online te vinden over faunatrappen of maatregelen die er op lijken, omdat het niet staat vastgesteld in de wetgeving. Daarom is de informatie voornamelijk uit gesprekken met bedrijven en gemeenten gekomen. De overige bronnen hebben de achtergrondinformatie geleverd voor het onderzoek. De informatie komt van betrouwbare bronnen omdat ieder persoon met het vakgebied te maken heeft, maar door nieuwe kennis of ontwikkelingen kan een visie veranderen. Dit kan het onderzoek versterken omdat er nieuwe ingevingen zijn of het terugtrekken van een eerder standpunt, waardoor de informatie kan verschillen per gesprek en het de validiteit van dit onderzoek verminderd. Door gebrek aan data over bestaande kademuren, damwanden en beschoeiingen is er een eigen inventarisatie uitgevoerd. Hiermee is geïnventariseerd wat mogelijk was, omdat voor sommige locaties een boot of toestemming van bewoners of bedrijven nodig is. Hierdoor is de inventarisatie incompleet en kan er geen volledig advies worden gegeven over de watergangen in Dordrecht. Mochten deze gegevens nodig zijn moeten bovenstaande activiteiten worden ondernomen om deze op te halen. Rekening houdend met de tijd en benodigd materiaal is de huidige inventarisatie voor dit onderzoek voldoende.

Meldingen van dieren in het water zijn niet gebruikt in het onderzoek, omdat deze er niet zijn of niets wordt mee gedaan. De dierenambulance in Dordrecht is eerst gecontacteerd, maar deze hadden geen overzicht van meldingen over dieren in het water. Daarna is data van het NDFF gebruikt om een indicatie te krijgen wat voor fauna aanwezig is. Hierdoor zijn de soorten bekend geworden, maar niet of deze dieren zijn overleden door te hoge kademuren, damwanden of beschoeiingen. Tenslotte worden er door bewoners wel meldingen gemaakt van dieren die het water niet uitkomen, maar wordt er verder geen actie ondernomen. Dit komt omdat deze damwanden of beschoeiingen niet worden vernieuwd, waardoor er vanuit de motie geen actie ondernomen hoeft te worden.

De aanleiding vanuit de motie is de renovatie of aanleg van kademuren, damwanden of beschoeiingen. Op papier is die aanleiding voldoende en werkt dit voor kademuren, maar voor damwanden en beschoeiingen werkt dit niet. Deze worden pas over 40-50 jaar gerenoveerd, waardoor er geen actie ondernomen hoeft te worden vanuit de motie maar het probleem wel blijft spelen. Daarom is de betere aanleiding meldingen van dode dieren in het water langs damwanden en beschoeiingen. Binnen de gemeente is een systeem waar bewoners meldingen kunnen maken, door hier onderscheidt te maken tussen levende en dode dieren kunnen de locaties voor faunatrappen er worden uitgehaald. Daarnaast kan er ook een samenwerking worden aangegaan met de dierenambulance, omdat zij dezelfde meldingen binnen krijgen. Door heldere afspraken met elkaar te maken wordt overzichtelijk in welke watergangen het mis gaat. Een gezamenlijk systeem is het meest handig, maar als de dierenambulance de gegevens overzichtelijk opslaat is dit ook voldoende. Ook staat er in de motie dat wanneer de overzijde dichtbij genoeg en uitklimbaar is, er geen maatregel langs de kademuur, damwand of beschoeiing getroffen moet worden. In gesprekken met bedrijven en ecologen is gebleken dat dieren niet naar de overkant zwemmen.

In situaties met een kant een kademuur, damwand of beschoeiing en aan de andere kant een talud of natuurvriendelijke oever, moet alsnog een faunatrap worden geplaatst langs de kademuur, damwand of beschoeiing.

Het kiezen van de locatie is niet gemakkelijk omdat diverse partijen elkaar tegenspreken. In het gesprek met het waterschap is er gezegd dat er langs de waterkant en bruggen geen obstakels mogen staan. In gesprek met het bedrijf HIP Groen adviseren zij juist om faunatrappen langs bruggen te plaatsen, omdat boten hier niet varen. Het advies van het bedrijf kan hier worden opgevolgd omdat zij ervaring hebben met dit soort projecten, ook kan samen met het bedrijf worden gekeken welke locaties mogelijk zijn langs bruggen in de binnenstad. Daarnaast moet een faunatrap altijd langs de waterkant worden geplaatst, omdat hier de dieren uit het water klimmen. Vanuit het waterschap wordt dit gezien als obstakel, maar met 50 meter tussen faunatrappen blijft er voldoende ruimte over voor machines die beheer uitvoeren. Als de faunatrappen zichtbaar zijn of bij de plaatsing wordt voorkomen dat machines het niet kunnen beschadigen moet dit voldoende zijn. Daarnaast kunnen de locaties van faunatrappen op kaarten worden gezet, zodat inzichtelijk is waar zij zijn geplaatst. Ook is door het waterschap aangegeven dat een faunatrap niet te dicht op een stuw of gemaal mag staan om beschadiging te voorkomen. Wat de minimale afstand van een stuw of gemaal moet zijn is niet bekend, in het onderzoek wordt rekening gehouden met 15 meter.

Of deze afstand voldoende is blijft onbekend, daarom kan het handig zijn om dit bij het waterschap na te vragen.

Voor het beheer van faunatrappen is niets bekend in Nederland, andere gemeenten hebben hier ook geen beheerplan voor opgesteld. De beheermaatregelen uit dit onderzoek geven een richtlijn en dekken waarschijnlijk de belangrijkste maatregelen. Wanneer de faunatrappen geplaatst zijn kunnen er andere problemen ontstaan waardoor nieuwe maatregelen getroffen moeten worden. Voor nu is het voldoende om dit onder te brengen bij andere inspectierondes, bewoners of andere organisaties, mochten er te veel maatregelen bijkomen is het handig om een apart beheerplan op te stellen.

7.3 Advies De motie stelt dat er geen faunatrap geplaatst hoeft te worden als de oever aan de overzijde dichtbij ligt en uitklimbaar is. Tijdens de uitvoering van dit onderzoek is gebleken dat dieren een watergang niet oversteken. Wanneer zij aan de kant van de kademuur, damwand of beschoeiing in het water vallen willen zij aan deze kant eruit en zwemmen zij niet naar de overzijde. Het wordt geadviseerd om ook in deze situaties een faunatrap te plaatsen en niet alleen als aan beide kanten kademuren, damwanden of beschoeiingen aanwezig zijn. De eis dat gerenoveerde of nieuwe kademuren, damwanden en beschoeiingen uitklimbaar worden gemaakt is goed. Om hieraan te voldoen moet deze eis worden opgenomen in handboeken of plannen waar kademuren, damwanden en beschoeiingen betrekking op hebben. De eis mag vervallen wanneer binnen 50 meter een faunatrap aanwezig is. Alleen is gebleken uit het onderzoek dat damwanden en beschoeiingen pas over 40-50 jaar worden vernieuwd. Daarom wordt het geadviseerd om hier eerder actie te ondernemen dan de motie voorstelt. Dit kan door meldingen van bewoners te volgen waar dode dieren in het water zijn aangetroffen, waarbij aan minstens een kant een damwand of beschoeiing aanwezig is. Deze meldingen komen binnen bij .

Daarnaast kan er ook een samenwerking worden aangegaan met de dierenambulance in Dordrecht, omdat zij ook deze meldingen binnen krijgen en soms dieren redden. Voor kademuren kan de motie worden gevolgd, omdat een aantal hiervan de komende jaren worden gerenoveerd. Daarnaast kunnen er ook faunatrappen geplaatst worden bij steigers, historische trappen en bruggen om het stadsgezicht te beschermen. Voor de kademuur bij Achterhakkers wordt momenteel een faunatrap ontworpen. Voor toekomstige kademuren kan dit project als basis en inspiratie dienen, naast dit adviesrapport. Een veelvoorkomende situatie in Dordrecht is dat bewoners een beschoeiing in hun tuin hebben en aan de overkant de oever uitklimbaar is. Om hier een faunatrap te kunnen plaatsen kan de gemeente bewoners zelf faunatrappen laten aanvragen. Via de site van de gemeente, flyers of social media kunnen bewoners op de hoogte worden gebracht. De gemeente kan onbeperkt faunatrappen aanbieden of een beperkt aantal inkopen afhankelijk van het budget. Het beheer kan aan de bewoners worden overgedragen om hun meer verantwoordelijk te geven.

Faunatrappen beschermen de huidige biodiversiteit maar bevorderen deze verder niet. Groene kademuren of drijvend groen zijn maatregelen die toegepast kunnen worden bij of naast de aanleg van faunatrappen. Om helemaal geen faunatrappen aan te leggen wordt de beschoeiing weggehaald en worden er natuurvriendelijke oevers gecreëerd, mits er locaties geschikt voor zijn en budget beschikbaar is. In bijlage 3 is een factsheet opgenomen met de mogelijke situaties waar faunatrappen geplaatst gaan worden uit hoofdstuk 5. Op basis van de verzamelde informatie uit dit adviesrapport is per situatie aangegeven waar naar gekeken moet worden. De kaart met advieslocaties uit hoofdstuk 4 laat zien waar faunatrappen nodig zijn, met behulp van de factsheet kan worden bepaald welk ontwerp het meest geschikt is.

Bibli gr fi (2024). Handboek natuurinclusieve bruggen en kademuren. Amsterdam: gemeente Amsterdam. Opgehaald van ,

,&

https://openresearch.amsterdam/nl/page/113698/handboek-natuurinclusievebruggen-en-kademuren (2022). Verkennend onderzoek naar de verdrinking van fauna door te hoge beschoeiingen. Hoogheemraadschap van Delfland. (2023). Handboek Natuur inclusief bouwen en ontwerpen. Dordrecht: Gemeente ,

-D. F V

,

,&

Dordrecht.

Dordrecht.net. (2025). Dordrecht. Opgehaald van https://www.dordrecht.net/wijken En yclo. (2025). Opgehaald van encyclo: https://www.encyclo.nl/ Fauna Support. (2025). Duurzame faunatrappen. Opgehaald van faunasupport:

https://faunasupport.nl/ Gemeente Breda. (2025). Opgehaald van greenquays: https://www.greenquays.nl/ Gemeente Den Helder. (2023). Leidraad inrichting openbare ruimte. Den Helder: Gemeente Den Helder. Opgehaald van

https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR704773/1 Gemeente Dordrecht. (2014). Beeldkwaliteitplan binnenstad. Dordrecht: Gemeente

Dordrecht. Gemeente Dordrecht. (2025). monumentenzorgdordrecht. Opgehaald van

https://www.monumentenzorgdordrecht.nl/geschiedenis-van-dordrecht Gemeente Westland. (2025, januari 23). Vraag een eendentrapje of klimtouwaan. Opgehaald van westlandwoontduurzaam:

https://www.westlandwoontduurzaam.nl/nieuws/vraag-een-eendentrapje-ofklimtouw-aan Gemeenteraad Dordrecht. (2024, juli 9). Uitklimbare kades. Opgehaald van

https://raad.dordrecht.nl/Documenten/M23-Uitklimbare-kades-Aangenomen1.pdf GroeneKade. (2025). Opgehaald van groenekade: https://groenekade.nl/over/ (2022). Inspectie kadeconstructies. Nebest Duikinspectie B.V. HIP groen. (2022, september 21). Faunatrappen vernieuwd. Opgehaald van hipgroen:

https://hipgroen.nl/nieuws/faunatrappen-venieuwd/

HIP Groen. (2022, september 21). Faunatrappen vernieuwd. Opgehaald van hipgroen:

https://hipgroen.nl/nieuws/faunatrappen-venieuwd/ HIP Groen. (2025). Duurzaam bosbeheer. Opgehaald van hipgroen:

https://hipgroen.nl/duurzaam-ondernemen/duurzaam-bosbeheer/ HIP groen. (2025). Faunatrappen Utrechtse grachten. Opgehaald van hipgroen:

https://hipgroen.nl/projecten/faunatrappen-utrechtse-grachten/ HIP groen. (2025). Maatwerk faunatrappen in Weert. Opgehaald van hipgroen:

https://hipgroen.nl/projecten/faunatrappen-in-weert/ HIP Groen. (2025). Universele faunatrap. Opgehaald van hipgroen:

https://hipgroen.nl/producten/faunatrap/ Hoogheemraadschap van Delfland. (2023, augustus 23). Dieren uit het water met fauna uittreedplaatsen. Opgehaald van hhdelfland:

https://www.hhdelfland.nl/ac ueel/nieuwsoverzicht/2023/augustus/dierenwater-fauna-uittreedplaatsen/ Informatiehuis Water. (2022). waterveiligheidsportaal . Opgehaald van https://waterveiligheidsportaal.nl/nss/assessment- bo1

Informatiepunt Leefomgeving. (2025). Rijksregels flora- en fauna- activiteit. Opgehaald van iplo: https://iplo.nl/regelgeving/regels-voor-activiteiten/activiteitennatuur/flora-en-fauna-activiteit/rijksregels/ en

. (2022). Beschrijvend deel inclusief toelichting bij de legger van

oppervlaktelichamen en kunstwerken. Ridderkerk: Waterschap Hollandse Delta. (2025). Fauna uittreedplaatsen. Opgehaald van natuurarchitectuur: https://www.natuurarchitectuur.com/fauna-uittreedplaatsen/

. (2025). Fauna Uittreedplaats. Opgehaald van binnenvaartinbeeld:

https://www.binnenvaartinbeeld.com/nl/Scheepspraat/fauna_uittreedplaats Partij voor de Dieren. (2024, november 7). Motie: Veilige grachten voor onze dieren.

Opgehaald van leiden.partijvoordedieren:

https://leiden.partijvoordedieren.nl/moties/motie- eilige-grachten-voor-onzedieren Reda tie RTVNOF. (2017, maart 8). Veilige in- en uitstapplaats voor eenden. Opgehaald van rtvnof: https://www.rtvnof.nl/veilige-en-uitstapplaats-eenden/337853/

Restauratiefonds. (2025). monumenten. Opgehaald van https://www.monumenten.nl/gemeentes/dordrecht

. (2024). Lijst beschermde soorten Omgevingswet. Borculo: NatuurInclusief. Singel 030. (2025). Fauna uittreedplaatsen. Opgehaald van singel030:

https://www.singel030.nl/vergroening-singel/fauna-uittreedplaatsen/ Topotijdreis. (2025). Topotijdreis. Opgehaald van https://www.topotijdreis.nl/ v.d. Bosch Beton b.v. (2025). FUP-element. Opgehaald van vdboschbeton:

https://vdboschbeton.nl/oplossingen/producten/fup-element (2024, september 27). Faunatrappen geplaatst in sluis van Bakkeveen. Opgehaald van bakkeveen: https://www.bakkeveen.nl/2024/09/faunatrappen-

geplaatst-in-sluis-van-bakkeveen/ Waterschap Hollandse Delta. (2021). Beoordeling veiligheid primaire waterkeringen 2017-2023. Ridderkerk.

Waterschap Hollandse Delta. (2022). Beoordeling veiligheid primaire waterkeringen 2017-2023. Ridderkerk. Waterschap Hollandse Delta. (2025). Open Data WSHD. Opgehaald van datawshd.opendata.arcgis: https://data-wshd.opendata.arcgis.com/search

Bijlagen Bijlage 1: Kaart watergangen met een goed advies

Geen faunatrap nodig . 2e Merwedehaven

Noorderkwartier

Wijnstraat Zwijndrecht

lanstraat

. .Groenmarkt Kalkhaven

/ Noordflank

Merwethepolder-

. Dordrecht

Achterhakkers

Indische Buurt-Yord

Rozenhof

Azob

Hoeke

Voltastraat de Put

issander Var den Broek-erf

Oud Krispijn Waldeck\ _ Pyrmontweg

intess

ZuidhovenDoru

abbehof-Noord

Hoven

Rijkersst

Zuidpolder rabbehof-Zui ,

Wielwijk

Sterrenbu

errenburg 1-West

1-oost 1

BovenpPróv

Dubbeldam Zuid Jehure Park Zeedijk

Sch(

endeel

Waterman

Minnaertweg

kade

Zuilenburg

Oostki

C

Zuide

Legenda Beide kanten talud

Watergangen (ongecontroleerd) Esri, EsriNL, Rijks

Garmin, FAO,

11

,

£

I

Havens (ongecontroleerd) 0 0,5 1

1

2 • Kilometers

Bijlage 2: Kaart waarde watergangen op basis van fieldresearch

Waarde watergangen fieldresearch aat

orderkwartier

Merwedehaven

Zwijndrecht

Itastraat de Put

Hoeker

Idersteeg

abbehof-No

Bovenpold

e Park

deel

Zuilenburg

Legenda 1. Goed ------ 2. Twijfel ------ 3. Negatief Havens (ongecontroleerd)

Sources: Esri, TomTom, G

Watergangen (ongecontroleerd) 0 0,5 1

2 ] Kilometers

Bijlage 3: Factsheet

Factsheet: Uitwerking motie ?Uitklimbare kades

DORDRECHT

: D f un trap he l

? nwwe h

v n

wwwww

i

D rdr ht. Een me r uitg is hi rin t rug te l n.

8 mogelijke situaties

in d r id

unatr p met r

1. Aanpak

=

m t ri

Wanneer zij worden gerenoveerd of nieuw worden aangelegd.

2. Binnendijks gebied langs een gemetselde kademuu

(Situatie 1 en 2)

2. Uitstraling

Wanneer zij worden gerenoveerd of nieuw worden aangelegd. Daarnaast handelen op meldingen van overleden dieren in het water.

4. Binnendijks gebied langs een houten damwand 5. Binnendijks gebied lang een stalen damwand

(Situatie 3,4,5 & 6) 6. Binnendijks gebied langs een beschoeiing 7. Buitendijks

Optionele locaties voor faunatrappen naast kademuren. Bekijken beschikbaarheid tijdens uitvoeren project.

gebied langs

een steiger

8. Buiten- en binnendijks

gebied langs

(Situatie 7 & 8)

een historische ___ t

Alle typen materialen zijn geschikt, maar voor het stadsgezicht letten op kleur, vorm en opvallendheid

(Situatie 1,2 & 3)

3. Buitendijks gebied langs een stalen damwand

__

br g en

LnV/actu el/nieuw o erz cht/2

n

1. Buitendijks

gebied langs een gemetselde kademuur

-

3. Inventarisatie situatie Voor iedere situatie moeten de volgende vragen worden beantwoord: 1. Zijn er faunatrappen aanwezig binnen 50 meter van de locatie?

2. Hoeveel ruimte is er 53. Zijn er obstakels aanwezig? (Bijv. bolders, stroomkasten, vegetatie of drainagebuizen)

4. Wat is de passende hellingshoek bij de beschikbare ruimte? 5. Wat is het laagst mogelijke waterpeil?

Faunatrappen van hardhout of gerecycled kunststof zijn geschikt. Kleur kan afgesterd worden op de omgeving. (Situatie 4,5,6,7 & 8)

6. Wat is de hoogte van de kademuur, damwand of beschoeiing Lo.v. het NAP? 7. Is het een primaire of secundaire watergang? 8. Is er extra versteviging nodig vanwege golfslag of aanvaringsgevaar van boten? 9. Welke stakeholders zijn betrokken in het gebied? (Waterschap, wijkopzichters, stichtingen etc.)

4. Bepalen ontwerp

3/augustus/ iere -wat r-faun

5. Beheer

?van

van '

Eventueel stalen hoeklijn

(Situatie 1 & 2)

Faunatrap van hardhout of gerecycled 3 001 Beide materialen worden geproduceerd. van hardhout worden geleverd door HIP Groen. Deze gaan maximaal 25 jaar mee.

Faunatrappen van gerecycled kunststof worden geleverd door HIP Groen en Fauna Suppor Deze gaan maximaal 50 jaar mee, maar breken langzamer af dan hardhout mocht de faunatrap afbreken. Het ontwerp van Fauna Support is gevoeliger voor maaibeheer, daarom wordt het ontwerp van HIP Groen geadviseerd voor damwanden en beschoeiingen.

(Situatie 3,4,5,6,7 & 8)

(