Aanvraag Wbmgp Dordrecht 2026-2030.pdf
Tekst van het document
2025
Aanvraag Gebiedsaanwijzing in het kader van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek 2026 – 2030 September 2025
Inhoud 1. Inleiding ............................................................................................................................................... 4 Leeswijzer ........................................................................................................................................ 4 1.1 Doel ............................................................................................................................................... 4 1.2 Selectie gebieden .......................................................................................................................... 5 Adressen .......................................................................................................................................... 5 1.4 Toepassing van artikel 10 van de Wbmgp ..................................................................................... 6 1.5 Noodzaak, subsidiariteit en proportionaliteit ............................................................................... 7 1.6 Afstemming ................................................................................................................................... 8 1.7 Monitorinstrumenten...................................................................................................................
8 1.8 Onderzoek op basis van politiegegevens ...................................................................................... 9 2 De Lijnbaan ..................................................................................................................................... 10 2.1 Noodzakelijkheid, actuele leefbaarheidssituatie en ontwikkeling .......................................... 10 Gebiedsprogramma ....................................................................................................................... 10 Leefbaarometer ............................................................................................................................. 10 Veiligheidsmonitor ........................................................................................................................ 11 Mening professionals .................................................................................................................... 11 2.2 Geschiktheid toepassing artikel 10.......................................................................................... 12 Politiecijfers ................................................................................................................................... 12 Corporatiecijfers ............................................................................................................................
13 2.3 Subsidiariteit ............................................................................................................................ 13 3. De Vogelbuurt ............................................................................................................................... 15 3.1 Noodzakelijkheid, actuele leefbaarheidssituatie en ontwikkeling .......................................... 15 Gebiedsprogramma ....................................................................................................................... 15 Leefbaarometer ............................................................................................................................. 16 Veiligheidsmonitor ........................................................................................................................ 16 Mening professionals .................................................................................................................... 17 3.2 Geschiktheid toepassing artikel 10.......................................................................................... 17 Politiecijfers ...................................................................................................................................
17 Corporatiecijfers ............................................................................................................................ 18 3.3 Subsidiariteit ............................................................................................................................ 18 4. Jongerencomplex Eisingahof ......................................................................................................... 20 4.1 Noodzakelijkheid ..................................................................................................................... 20 Gebiedsprogramma ....................................................................................................................... 20 Leefbaarometer ............................................................................................................................. 20
1
Veiligheidsmonitor ........................................................................................................................ 21 Mening professionals .................................................................................................................... 21 4.2 Geschiktheid toepassing artikel 10.......................................................................................... 22 Politiecijfers ................................................................................................................................... 22 Corporatiecijfers ............................................................................................................................ 22 4.3 Subsidiariteit ............................................................................................................................ 23 5. Witte de Withstraat / M.H. Trompweg ......................................................................................... 24 5.1 Noodzakelijkheid, actuele leefbaarheidssituatie en ontwikkeling .......................................... 26 Nationaal programma Dordt West ................................................................................................ 26 Leefbaarometer .............................................................................................................................
26 Veiligheidsmonitor ........................................................................................................................ 27 Mening professionals .................................................................................................................... 27 5.2 Geschiktheid toepassing artikel 10.......................................................................................... 28 Politiecijfers ................................................................................................................................... 28 Corporatiecijfers ............................................................................................................................ 28 5.3 Subsidiariteit ............................................................................................................................ 29 6. Mauvebuurt ................................................................................................................................... 31 6.1 Noodzakelijkheid, actuele leefbaarheidssituatie en ontwikkeling .......................................... 31 Nationaal programma Dordt West ................................................................................................ 31 Leefbaarometer .............................................................................................................................
32 Veiligheidsmonitor ........................................................................................................................ 33 Mening professionals .................................................................................................................... 33 6.2 Geschiktheid toepassing artikel 10.......................................................................................... 33 Politiecijfers ................................................................................................................................... 34 Corporatiecijfers ............................................................................................................................ 34 6.3 Subsidiariteit ............................................................................................................................ 35 7. Proportionaliteit ............................................................................................................................ 36 7.1 Aantal woningen in het gebied ................................................................................................... 36 7.2 Gemiddelde mutatiegraad ..........................................................................................................
36 7.3 Aan te wijzen woningen in relatie tot totaal aantal woningen ................................................... 36 7.4 Woningmarktregio ...................................................................................................................... 38 7.5 Voldoende passende huisvesting en slagingskansen woningzoekende ..................................... 38 8. Monitoring en evaluatie .................................................................................................................... 39 8.1 Te verwachten effect................................................................................................................... 39 8.2 Monitoring, evaluatie en beëindiging ......................................................................................... 39
2
8.3 Monitoring aantal en locatie geweigerden ................................................................................. 39 Bijlage 1 Overzichtskaart Wbmgp gebieden Dordrecht ........................................................................ 40 Bijlage 2 Adressen Wbmgp gebieden Dordrecht .................................................................................. 41 Lijnbaan ............................................................................................................................................. 41 Vogelbuurt ......................................................................................................................................... 47 Eisingahof .......................................................................................................................................... 56 Wielwijk ............................................................................................................................................. 56 Mauvebuurt ....................................................................................................................................... 57
3
1. Inleiding De gemeenteraad van Dordrecht stuurt u bij deze een aanvraag om op grond van artikel 5 van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (hierna: Wbmgp) selectieve woontoewijzing toe te passen op de woningen van de woningcorporaties Trivire en Woonbron in de volgende gebieden in Dordrecht: - Buurt Lijnbaan (Noordflank) - Buurt Vogelbuurt (Reeland) - Wooncomplex Eisingahof (Sterrenburg) - Gebied Witte de Withstraat / M.H. Trompweg (Wielwijk) - Buurt Mauvebuurt (Oud-Krispijn) De gebiedsaanwijzing wordt gedaan voor het toepassen van artikel 10 van de Wbmgp, de selectie ter beperking van overlastgevend en crimineel gedrag. Wij vragen de gebiedsaanwijzing aan voor een periode van vier jaar, omdat voor het verbeteren van de leefsituatie in de buurten en de wooncomplexen langdurig inzet moet worden gepleegd. De gemeente Dordrecht heeft samen met andere partners de afgelopen jaren verschillende maatregelen genomen om de leefbaarheid en veiligheid in de buurten en de complexen te verbeteren. We willen de maatregel van selectieve woningtoepassing op basis van de Wbmgp, artikel 10, als onderdeel van een bredere aanpak, (langer) inzetten om de problematiek in de buurten verder te kunnen aanpakken. Leeswijzer Dit eerste hoofdstuk bevat een algemene toelichting, waarin ook het doel beschreven wordt.
De hoofdstukken 2 tot en met 6 gaan in op de gebieden, waarin per hoofdstuk een toelichting gegeven wordt op de gebieden waarvoor de Wbmgp aangevraagd wordt. Er wordt ingegaan op de noodzakelijkheid, geschiktheid en subsidiariteit voor de toepassing van de gevraagde maatregel. De proportionaliteit wordt behandeld in hoofdstuk 7. In het laatste hoofdstuk wordt ingegaan op de monitoring en evaluatie.
1.1 Doel In het Integraal veiligheidsplan (IVP) Dordrecht 2022-2026 is vastgesteld dat we het belangrijk vinden dat veiligheid een van de belangrijkste fundamenten is om fijn te kunnen leven in Dordrecht. Om een sterke, veerkrachtige en weerbare stad te zijn, spelen we in op het behouden en verstevigen van de veiligheid op de langere termijn. Een wijkgerichte aanpak waarin gemeente samen met bewoners, maatschappelijke partijen en (veiligheids)partners investeert in een veilige woon- en leefomgeving is van cruciaal belang. Daarom zetten we onder andere in op het voorkomen en gericht aanpakken van onveiligheid in de wijk, buurt en straat. Ook is er een structurele aanpak voor (het voorkomen van) overlast. Het toepassen artikel 10 Wbmgp in enkele zeer kwetsbare gebieden is één van de maatregelen die daarvoor ingezet wordt. Met het stadsdeel Dordt West1 (waar het gebied Witte de Withstraat/ M.H. Trompweg en de Mauvebuurt onder vallen) doet Dordrecht mee aan het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Dit programma heeft als doel de leefbaarheid en veiligheid in de meest kwetsbare gebieden in Nederland in 15-20 jaar tijd op orde te brengen en het perspectief van de bewoners te verbeteren. De Wbmgp is een belangrijke aanvullende maatregel in dit gebied om dit te bereiken.
1
Uitvoeringsprogramma-Nationaal-Programma-DordtWest-2024-2026-1.pdf
4
Voor de gebieden Dordrecht Oost (Eisingahof) en Centrum (Vogelbuurt en Lijnbaan) zijn gebiedsprogramma’s opgesteld.2 In de huidige aangewezen gebieden ligt het aantal incidenten en misdrijven over het algemeen hoger dan het Dordts gemiddelde. Toch zien we ook in de cijfers een positieve ontwikkeling. Vooral in de gebieden waar de maatregel al langer (vanaf 2018) uitgevoerd wordt. Zo zien we een licht dalende trend bij het aantal geregistreerde meldingen van misdrijven. Bij de Vogelbuurt en de Lijnbaan zien we een duidelijke verbetering in de score op de Leefbaarometer. De locaties in deze aanvraag vallen op in Dordrecht als het gaat om veiligheid en overlast. Met de partners is een uitgebreide aanpak gestart om de leefbaarheid in deze buurten en complexen te verbeteren. Het inzetten van selectieve woningtoewijzing op basis van de Wbmgp, artikel 10, is binnen deze aanpak één van de instrumenten die de aanpak tot verbetering ondersteunt. De inzet van het instrument heeft tot doel om een concentratie van personen met een criminele of overlastgevende achtergrond in deze buurten en complexen te doorbreken dan wel te voorkomen.
1.2 Selectie gebieden Ten aanzien van de huidige aanwijzing zijn de volgende wijzigingen doorgevoerd betreffende de selectie van gebieden: -
Verwijderen: nieuwbouw Vogelbuurt In de Vogelbuurt zijn de afgelopen jaren veel woningen gesloopt en zijn nieuwbouwwoningen hiervoor teruggekomen. Aangezien alle nieuwe huurders van deze nieuwbouwwoningen gescreend zijn, zijn professionals van mening dat screening voor deze 186 woningen voortaan niet meer nodig is.
-
Toevoegen: Witte de Withstraat In de Witte de Withstraat staat een blok van 30 woningen dat gesloopt zou worden, maar uiteindelijk gerenoveerd is.
-
Toevoegen: M.H. Trompweg In de M.H. Trompweg de 90 reguliere appartementen (zonder zorgcomponent) van de Short Stay Facility (SSF).
-
Toevoegen: Mauvebuurt Voor de Mauvebuurt (203 woningen) is het de eerste keer dat de selectieve woningtoewijzing wordt aangevraagd.
De aanvraag betreft dus verlenging van de maatregel in de buurten Lijnbaan en Vogelbuurt (waar het aantal woningen afgeschaald is), het wooncomplex Eisingahof en het gebied Witte de Withstraat/ M.H. Trompweg (met toevoeging van 30 woningen Witte de Withstraat en toevoeging van 90 appartementen in de SSF). Daarnaast is de Mauvebuurt toegevoegd. In bijlage 1 is een overzichtskaart opgenomen van de Wbmgp gebieden. Adressen Voor het gebied Witte de Withstraat / M.H. Trompweg betreft het specifiek Witte de Withstraat 2 t/m 288 even en M.H. Trompweg 235 t/m 349 oneven. Als in de aanvraag wordt gesproken over de Witte de Withstraat/ M.H. Trompweg, dan worden deze adressen bedoeld. 2
Agendacommissie Dordrecht 06 mei 2025 17:45:00, Gemeente Dordrecht
5
De beschermd wonen voorziening (Syndion), de SSF woningen met zorgcomponent en het woonwagenkamp in het gebied Witte de Withstraat / M.H. Trompweg zijn uitgesloten van de selectieve woningtoewijzing middels artikel 10 Wbmgp, aangezien de woningtoewijzing hiervan op een andere wijze plaats vindt. Voor de buurten Lijnbaan, Vogelbuurt en Mauvebuurt gaat het meer specifiek om de volgende straten: ▪ Lijnbaan: Lijnbaan, Lijnbaandwarsstraat, Noorderstraat, Houthavenplein, Lange Wantijkade, Korte Wantijkade, Biesboschstraat, Viermolenspoort, Molen de Goliath, Molen de Goudvink, Noordergang. ▪ Vogelbuurt: Aalscholverstraat, Adelaarstraat, Billitonstraat, Buizerdstraat, Ceramstraat, Fuutstraat, Havikstraat, Kievitstraat, Kokmeeuwstraat, Meerkoetstraat, Pluvierstraat, Roerdompstraat, Snipstraat, Sperwerstraat, Valkstraat, Waterhoenstraat, Wouwstraat. ▪ Mauvebuurt: De Bisschopstraat, Breitnerstraat, Willem Marisstraat, H.W. Mesdagstraat, Jozef Israëlsstraat, Louis Apolstraat, Mauveplein, Theophile de Bockstraat. Als in de aanvraag wordt gesproken over deze gebieden, dan worden deze straten bedoeld. In bijlage 2 is een overzicht van alle adressen van de Wbmgp gebieden te vinden. In totaal gaat het om een aanwijzing voor 1.482 woningen.
Tabel 1 Overzicht woningen per corporatie en buurt Trivire Eisingahof 141 Lijnbaan 312 Mauvebuurt 203 Totaal 656 Woonbron Vogelbuurt 532 Witte de With / Trompweg 294 Totaal 826
1.4 Toepassing van artikel 10 van de Wbmgp De Wbmgp biedt gemeenten de mogelijkheid om in kwetsbare gebieden, waar de leefbaarheid en veiligheid onder druk staan, bijzondere maatregelen in te zetten. In Dordrecht wordt artikel 10 van de Wbmgp al ingezet. Middels het screenen van potentiële huurders kan, met het oog op de leefbaarheid en veiligheid in een gebied, de instroom van huurders met een geschiedenis van overlastgevende en/of criminele gedragingen worden beperkt. De burgemeester beoordeelt op basis van de volgende criteria de verstrekte politiegegevens3: • de aard en ernst van de gedragingen, waarbij zwaarder gewicht wordt toegekend aan gedragingen die bij wet strafbaar gesteld zijn dan aan andere gedragingen; • de frequentie en onderlinge samenhang van de gedragingen; • de overlast die de gedragingen hebben veroorzaakt; • het tijdsverloop sinds de gedragingen zijn geconstateerd; • de relatie tussen de geconstateerde overlastgevende gedragingen en de mogelijke invloed van deze gedragingen op de leefbaarheid in een aangewezen complex, straat of gebied. 3
wetten.nl - Regeling - Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek - BWBR0019388
6
De burgemeester geeft naar aanleiding van de beoordeling en een zienswijzegesprek een woonverklaring af, waaraan voorschriften verbonden kunnen zijn. De effecten van toepassing van artikel 10 Wbmgp laten zich moeilijk kwantificeren. De inzet maakt steevast deel uit van een bredere, integrale aanpak, waarbij het effect van het instrument uit de Wbmgp moeilijk te onderscheiden is van andere lokale maatregelen en (externe) invloeden. Bovendien zijn de benodigde data niet altijd op het juiste schaalniveau beschikbaar. Professionals die in de aangewezen wijken werkzaam zijn, hebben over het algemeen een positief beeld over de effecten van selectieve toewijzing op de leefbaarheid en veiligheid. Ook waarderen zij het instrument als extra middel om de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren. Zij willen daarom graag dit instrument uit de Wbmgp behouden als onderdeel van de brede gereedschapskist om de leefbaarheid van wijken te bevorderen. Bij bewoners van de aangewezen gebieden is over het algemeen veel draagvlak voor toepassing van de Wbmgp. Uit door de gemeente gehouden interviews in 2025 blijkt dat de meeste bewoners de aandacht voor de wijk waarderen en vinden dat de strengere aanpak meer rust brengt. De aanpak draagt ook bij aan het gevoel van erkenning en veiligheid van bewoners.
Betrokkenen geven aan dat de toepassing van artikel 10 een belangrijke bijdrage levert aan het tegengaan van georganiseerde criminaliteit. Door het weren van woningzoekenden die in het verleden crimineel gedrag hebben vertoond, krijgen gemeenten en corporaties weer grip op de woningtoewijzing en kunnen patronen waarbij ondermijnende bewoners de scepter zwaaien doorbroken worden. De huidige aanwijzing geldt tot eind maart 2026. Op basis van de evaluatie en ervaringen met deze maatregel willen we artikel 10 van de Wbmgp, ter beperking van overlastgevend en crimineel gedrag, (blijven) toepassen in de vijf genoemde gebieden.
1.5 Noodzaak, subsidiariteit en proportionaliteit De gemeenteraad moet op basis van artikel 6 van de Wbmgp bij de aanvraag om een aanwijzing van de beoogde buurten en complexen voor toepassing van artikel 10 voldoende aannemelijk maken dat: - de aanwijzing noodzakelijk en geschikt is om grootstedelijke problemen aan te pakken; - de aanwijzing voldoet aan de eisen van subsidiariteit en proportionaliteit; - er voldoende alternatieven in de regio zijn voor woningzoekenden die als gevolg van de aanwijzing geen huisvestingsvergunning kunnen krijgen in het gebied waarvoor de aanwijzing geldt; - het onderzoek op basis van politiegegevens het meest geschikte instrument is voor het bestrijden van overlast en criminaliteit in het aan te wijzen gebied. De gemeenteraad is van mening dat het stellen van aanvullende eisen bij toewijzing van woningen een ultimum remedium is en slechts één van de instrumenten kan zijn in een bredere aanpak van de problematiek. Met alleen selectieve woningtoewijzing zal het gewenste effect niet bereikt worden. We willen het instrument daarom alleen inzetten in buurten en complexen waar deze bredere aanpak wordt ingezet. De geselecteerde gebieden voldoen daaraan. De motivering wordt verder uitgewerkt in de volgende hoofdstukken.
7
1.6 Afstemming Deze aanvraag is tot stand gekomen in samenwerking met de politie en de twee woningcorporaties Woonbron en Trivire en diverse disciplines binnen de gemeente (wijken, wonen en veiligheid). De gemeente en partners zijn hiervoor verenigd in de werkgroep Wbmgp Dordrecht. De selectieve woningtoewijzing is besproken in de wijken met de wijkmanagers, wijkprofessionals en de werkgroep leefbaar en veilig van het Nationaal Programma Dordt West. Ook is het voorgelegd aan de regiegroep Leefbaarheid en Veiligheid, de stuurgroep Leefbaarheid en Veiligheid en het bestuurlijk overleg Leefbaarheid en Veiligheid. In deze overlegstructuren zitten naast vertegenwoordigers van de partners uit de werkgroep Wbmgp ook vertegenwoordigers van de Sociale Dienst Drechtsteden, Dienst Gezondheid & Jeugd, Dordrecht Sociaal (Jongerenwerk, Buurtwerk en Sociaal Wijkteam), het Openbaar Ministerie en Handhaving van de gemeente. Gedurende de voorbereiding van de aanvraag is op verschillende momenten contact geweest met een vertegenwoordiger van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. De provincie is via de ambtelijke lijn geïnformeerd over het voornemen om een aanvraag in te dienen. Ook de regiogemeenten en de verschillende huurdersplatforms van de woningcorporaties zijn geïnformeerd.
De Huurdersparticipatieraad van Trivire laat weten achter de aanvraag voor verlenging van de Eisingahof en Lijnbaangebied en de toevoeging van de Mauvebuurt te staan. Zoals zij verder schrijven in hun brief: “Tenslotte staan ook wij voor leefbare wijken, buurten en straten die schoon, heel en veilig zijn”. De huurdersraad van Woonbron is ook akkoord met de aanvraag. Zij hopen dat ook de SSF meegenomen wordt.
1.7 Monitorinstrumenten De gemeente Dordrecht gebruikt verschillende instrumenten om de ontwikkelingen in wijken te monitoren. In het algemeen wordt gebruik gemaakt van de Veiligheidsmonitor en de Leefbaarometer. De Leefbaarometer is een instrument dat een inschatting geeft van de leefbaarheid in een gebied. Dit gebeurt m.b.v. een statistische voorspelling van de lokale leefbaarheid, aan de hand van een groot aantal kenmerken van de woonomgeving (zoals type voorzieningen, geluidsbelasting en onveiligheid)4. Hierbij kijken we naar de ‘Leefbaarometerklasse’ (score op leefbaarheid) en naar afwijkingen op verschillende dimensies die invloed hebben op de leefbaarheid ten opzichte van het nationaal gemiddelde. De meest recente resultaten zijn van 2022. De landelijke Veiligheidsmonitor van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) levert informatie op over de veiligheidsbeleving van bewoners. De meest recente cijfers van de veiligheidsmonitor op wijkniveau zijn van 2023 (de cijfers van 2021 zijn niet op wijkniveau afgenomen). Echter heeft er in 2021 een trendbreuk plaatsgevonden omdat het CBS toen de veldwerkmethode en de vragenlijst heeft veranderd. Hierdoor zijn de cijfers op wijkniveau over 2023 niet vergelijkbaar met de cijfers van 2019.
Dus kunnen de cijfers op wijkniveau in 2023 als een nieuwe nulmeting gezien worden en kunnen deze alleen vergeleken worden met het Dordrechts gemiddelde. We kijken hierbij naar het rapportcijfer dat bewoners geven voor de veiligheid in de buurt.
4
www.leefbaarometer.nl
8
Daarnaast wordt gebruik gemaakt van harde cijfers, verkregen van politie en de woningcorporaties. We monitoren de aantallen geregistreerde meldingen van incidenten en misdrijven (politie) en klachten op het gebied van overlast, vervuiling, agressie en geweld (corporatie). Afgezien van monitoringsinstrumenten betrekken we ook de signalen van de professionele partners om zicht te hebben op de leefbaarheidsproblematiek. De partners bevinden zich regelmatig in de wijk en zien en horen veel. Deze informatie is niet altijd te vatten in harde cijfers. Afstemming vindt plaats in de zogenaamde leefbaarheidsoverleggen, waarin naast politie, woningcorporaties en gemeente ook jongerenwerk, zorgpartijen en welzijnsorganisaties vertegenwoordigd zijn. We achten hun signalen daarom een waardevolle aanvulling op de cijfers en een goede invulling van de situatie achter de cijfers.
1.8 Onderzoek op basis van politiegegevens Wij willen voor het screenen van de aspirant-huurder gebruik blijven maken van politiegegevens. Deze voorkeur heeft te maken met de beperkte screening bij het gebruik van een Verklaring omtrent het gedrag (VOG). We willen bij de screening gebruikmaken van alle bepalingen uit artikel 10a van de Wbmgp. Hoewel alle feiten kunnen leiden tot een strafbaar feit en vervolging, verschilt in de praktijk per gedraging of ook daadwerkelijk tot vervolging wordt overgegaan. Bij een VOG wordt alleen gekeken naar gedragingen die hebben geleid tot een sanctie of straf. De politie neemt bij een screening ook incidenten mee die niet hebben geleid tot een sanctie of straf en daarmee is de informatie breder. Uit de gegevens blijkt bovendien dat veel incidenten juist overlast betreffen, een gedraging die lang niet altijd wordt vervolgd en gesanctioneerd. Juist deze gegevens kunnen helpen om de overlastgevers te weren uit de aangewezen gebieden. Uit het onderzoek5 blijkt dat 82% van de woningzoekenden met een negatieve woonverklaring van de burgemeester (op basis van politiegegevens), mogelijk wel een VOG zou hebben gekregen omdat zij geen (relevante) justitiële gegevens op hun naam hadden.
Uit dit specifieke onderzoek kan worden geconcludeerd dat bij de screening op basis van VOG’s veel minder woningzoekenden met een geschiedenis van overlastgevende of criminele gedragingen geweerd kunnen worden dan op grond van politiegegevens.
5
Rapport RIGO, Landelijke evaluatie selectieve woning Wbmgp 2021
9
2 De Lijnbaan De Lijnbaan is een buurt in de wijk Noordflank. De Noordflank ligt aan de noordzijde van Dordrecht, aan weerskanten van de Noordendijk, een van de toegangswegen tot de binnenstad. De wijk Noordflank ligt ingeklemd tussen de oostkant van de Binnenstad en de wijk Het Reeland. De bebouwing van de Lijnbaan bestaat voornamelijk uit gestapelde bouw. In de hele wijk Noordflank zijn 3.802 woningen aanwezig, waarvan 1.195 in handen is van woningcorporaties. De aanvraag in de Lijnbaan betreft 312 woningen van woningcorporatie Trivire.
Kaart 1: Lijnbaan met aangestipte Wbmgp woningen
In de gehele wijk Noordflank wonen 8.195 mensen. In de CBS-buurt Lijnbaan wonen 1.227 mensen. Het aantal ouderen boven de 64 jaar is ondervertegenwoordigd in vergelijking met Dordrecht als geheel. Er zijn hier wat meer éénoudergezinnen dan gemiddeld in Dordrecht. Een relatief groot deel van de bewoners heeft een inkomen dat valt in de categorie ‘laag’. 2.1 Noodzakelijkheid, actuele leefbaarheidssituatie en ontwikkeling Gebiedsprogramma De buurt is onderdeel van de wijk Noordflank. De Noordflank scoort gemiddeld op de woonwaardering, met een lichte stijging in tevredenheid in de afgelopen jaren. Ondanks deze positieve ontwikkelingen, kampt de wijk met problemen op het gebied van sociale overlast en criminaliteit, die hoger zijn dan het gemiddelde van Dordrecht. De afname van meldingen van overlast, zoals verwarde personen en jeugdoverlast, biedt enige hoop, maar de aanwezigheid van kwetsbare doelgroepen vraagt om extra aandacht en ondersteuning in met name het Kasperspad e.o. en de Lijnbaan. Leefbaarometer De Lijnbaan scoort in 2022, net als in 2020 een ‘Ruim Voldoende’ bij de Leefbaarometerklasse in de Leefbaarometer. Dit wijkt licht negatief af van het huidige nationaal gemiddelde (‘Goed’). Verder valt de negatieve afwijking van de dimensie overlast & onveiligheid en sociale samenhang ten opzichte van het Nederlands gemiddelde op.
10
Bron: Leefbaarometer 2022: afwijking CBS-buurt Lijnbaan van het landelijk gemiddelde.
Bron: Leefbaarometer 2022 Dimensie Overlast & Onveiligheid: afwijking t.o.v. Nederlands gemiddelde
Veiligheidsmonitor Uit de Veiligheidsmonitor 2019 bleek dat het gevoel van veiligheid in de Noordflank wederom was verbeterd, maar nog wel achterbleef bij het Dordts gemiddelde. Ook scoorde de wijk slechter op 'sociale overlast' (30% versus 16% gemiddeld in Dordrecht). Dit hing onder meer samen met drugsgerelateerde overlast. Vanaf 2015 zien we een stijgende lijn in het rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt. In de Veiligheidsmonitor van 2023 komt de score op de indicator 'veiligheid in de buurt' met 7,1 zo goed als overeen met het gemiddelde van Dordrecht (7,3). Mening professionals Het Lijnbaangebied heeft een verleden met overlastgevende groepen jongeren op straat. Zo werd er openlijk gedeald en werden buurtbewoners geïntimideerd. Er zijn nog steeds zorgen om het drugsdealen in het gebied en de jongeren die daarin meegetrokken worden. Onderliggend en dieper geworteld bleken de relaties van deze jongeren met criminele netwerken (en andersom), in het bijzonder met criminele families in het Lijnbaangebied zelf. Deze combinatie had zijn verdere uitwerking naar de buurtbewoners. Zij trokken zich terug in hun eigen directe omgeving en er was nauwelijks meer betrokkenheid bij de buurt. Ontzag voor het gezag (gemeente, politie, woningcorporaties) en het vertrouwen in het gezag was minimaal.
Alhoewel de zichtbare overlast volgens professionals een stuk verminderd is, zijn er nog grote zorgen over de minder zichtbare spanningen in de buurt en de angst die professionals bemerken bij bewoners om openlijk in gesprek te gaan over de situatie in de Lijnbaan. Ook professionals vinden het lastig om zichtbaar betrokken te worden bij de screening in de buurt. Zij willen het vertrouwen van bewoners niet te schaden. De zichtbare problemen in de Lijnbaan zijn nu anders dan acht jaar geleden. Waar het voorheen ging over bedreigingen, gaat het nu vooral over de troep in de buurt. Door de screening, en daarmee
11
invloed op de instroming, zien we vooruitgang in de buurt. De concentratie overlastgevende/ criminele figuren wordt tegengegaan. Wel is er nog steeds sprake van ondermijning; bepaalde mensen hebben veel invloed en macht in de buurt. Die situatie zorgt ervoor dat mensen nog steeds bang zijn om te praten over wat zij zien. Het is nu beheersbaar, maar voor het loslaten van de screening is het nog te vroeg. De gemeenteraad van Dordrecht vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van een grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Lijnbaan voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.
2.2 Geschiktheid toepassing artikel 10 De gemiddelde mutatiegraad op de Lijnbaan is 3,6% in 2024 (zie ook hoofdstuk 7). Voor de (86) eengezinswoningen 0 % en 4,92% voor de (226) gestapelde woningen. In de eengezinswoningen hebben in 2024 geen mutaties plaatsgevonden; in voorgaande jaren waren er wel mutaties. In 2023: 3,6% en in 2022: 3,6%. Naast het aantal nieuwe hoofdhuurders, waar de mutatiegraad op gebaseerd is, zijn er ook regelmatig mensen die later komen inwonen bij een hoofdhuurder. Ook deze mensen hebben een huisvestingsvergunning nodig om er te komen wonen en worden dus gescreend op overlast en criminaliteit. De mutatiegraad, met daarnaast het aantal personen die later in komen wonen, geven ruimte om in een periode van vier jaar tijd een zekere wijziging in het bewonersbestand aan te brengen. Politiecijfers In de afgelopen jaren zie je dat het aantal misdrijven steeds meer richting het gemiddelde aantal voor heel Dordrecht gaat. In 2024 is het aantal meldingen van misdrijven in de Lijnbaan iets hoger dan het jaar daarvoor, maar het verschil is beperkt. Het aantal misdrijven per 1.000 bewoners is in 2023 en 2024 zelfs lager dan gemiddeld in heel Dordrecht. In 2024 betrof het met name mishandelingen, op grote afstand gevolgd door diefstal van brom-, snor-, fietsen.
Tabel 2: Overzicht van door de politie geregistreerde meldingen van misdrijven per 1.000 bewoners 2021 2022 2023 2024 Lijnbaan 53 77 41 47 Dordrecht 42 47 52 50 Bron: Politie Tussen 2020 en 2022 was het aantal incidenten redelijk stabiel. In 2023 is het aantal incidenten aanzienlijk afgenomen. In 2024 daalde het aantal nog in lichte mate verder, maar ligt het nog steeds ruim boven het gemiddelde van Dordrecht. In 2024 betrof het vooral incidenten van overlast (algemeen). Op grote afstand staat op de tweede plaats incidenten van geluidsoverlast. Tabel 3: Overzicht van door de politie geregistreerde meldingen van incidenten per 1.000 bewoners 2021 2022 2023 2024 Lijnbaan 98 103 74 67 Dordrecht 54 54 48 46 Bron: Politie
12
Corporatiecijfers Het aantal reguliere overlastklachten bij de corporatie Trivire wisselt de laatste jaren en neemt in 2024 zelfs weer toe. Desalniettemin is de meldingsbereidheid van de huurders laag. Huurders vinden het nog altijd lastig om te melden. Het aantal zorgmeldingen zonder overlast is ook toegenomen. Dit zijn meldingen waar andere omwonenden vrijwel geen hinder van ondervinden. We hebben het hier over problemen achter de voordeur, zoals onder andere mensen met verward gedrag en woningvervuiling. Er is afgelopen jaren flink geïnvesteerd op woonfraude. Huurders hebben de door hun gehuurde woning moeten verlaten omdat de woning oneigenlijk gebruikt werd, of omdat zij niet het hoofdverblijf in de woning hadden en/of de woning onderverhuurden. Tabel 4: Aantal klachten Lijnbaan ingediend bij Trivire 2021 2022 2023 Reguliere 5 5 4 overlast Zorg zonder 0 0 2 overlast Woonfraude 0 0 2 Totaal 5 5 8 Bron: Trivire
2024 8 9 5 22
De gemeenteraad van Dordrecht vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Lijnbaan voldoet aan de eisen van geschiktheid.
2.3 Subsidiariteit De aanpak in de Lijnbaan maakt onderdeel uit van het gebiedsprogramma Dordt Centrum dat de woonwijken Binnenstad, Noordflank, Het Reeland en De Staart omvat. Met behulp van gebiedsanalyses, data-onderzoek, beleidsdocumenten, het politieke akkoord en in gesprekken met betrokken partijen, zijn de uitdagingen en kansen in dit gebied omgezet naar concrete prioriteiten op wijkniveau. Deze prioriteiten vragen in veel gevallen om een gezamenlijke aanpak met partners en bewoners. Met dit gebiedsprogramma willen we bereiken dat de gemeente, lokale partners en bewoners intensiever gaan samenwerken. We ambiëren een nauwere samenwerking om een gezamenlijke, duurzame en effectieve aanpak te realiseren. Eén van de prioriteiten van de Noordflank is het versterken van de sociale cohesie in de buurten Matena’s pad, Lijnbaan en Bleijenhoek door het stimuleren van vrijwilligerswerk en buurtparticipatie, en het verder ondersteunen van bestaande initiatieven zoals buurtcentra en verenigingen. Verder wordt vanuit de wijkpartners (o.a. jongerenwerk, buurtwerk en wijkagent) extra ingezet op nuttige dagbesteding en bewustwording bij jongeren in de wijk. Via gezamenlijke groenadoptie, kunst in de wijk en een weggeefkast wordt ingezet op eigenaarschap van bewoners voor hun eigen wijk.
Daarnaast is een traject ingezet om vrouwen als hoeksteen van de gezinnen meer in hun kracht te zetten, door zelfontwikkeling. Om de zes weken vindt een Leefbaarheidsoverleg plaats op wijkniveau waar eventuele ontwikkelingen in de Lijnbaan worden besproken. In Dordrecht is de aanpak Woonoverlast stevig verankerd in de wijkaanpak. Aansluitend aan het Leefbaarheidsoverleg vindt het Woonoverlast
13
overleg plaats. Met dit overleg tussen gemeente, corporatie, handhaving en politie is er structureel aandacht voor de woonoverlast in de wijk. Als sprake is van overlast in de wijk wordt de aanpak overlast openbare ruimte ingezet. Dit is een samenwerking tussen onder andere gemeente, politie, woningcorporaties en buurt- en jongerenwerk om ernstige overlast aan te pakken. Vanuit de gemeenten sluiten de de Kerngroep Overlast en het Interventieteam aan. Deze komen in actie wanneer er zorgen zijn over een persoon die overlast veroorzaakt, of wanneer de overlast aanhoudt. Overlastgevers die meerdere keren in beeld zijn, krijgen een brief uitgereikt over de gevolgen van hun gedrag en een uitnodiging voor een gesprek met de wijkmanager en wijkagent. Bij minderjarigen wordt de brief ook aan de ouders uitgereikt. Bij onvoldoende effect wordt de Kerngroep Overlast ingezet. Daarbij wordt altijd eerst een check gedaan of een persoon al bekend is bij (zorg)partners. Samen met de partners wordt bekeken hoe de betreffende persoon (en zijn netwerk) het beste geholpen kan worden, bijvoorbeeld door middel van zorg of begeleiding en hulp bij scholing of werk. Indien de helpende hand geen of onvoldoende effect heeft, kunnen vanuit de Kerngroep repressieve middelen worden ingezet. Wanneer alle mogelijkheden van de Kerngroep geen of onvoldoende effect hebben, kan het Interventieteam worden ingezet.
Dit team kan samen met een BRP-controleur, SDD, Handhaving en Politie een huisbezoek afleggen bij de overlastgever en/of zijn of haar netwerk. Personen waarvan wij denken invloed uit te kunnen oefenen op het gedrag van de overlastgever kunnen een bezoek verwachten. Ter versterking van de persoonsgerichte benadering en ter bestrijding en voorkoming van verdere overlast en georganiseerde criminaliteit worden ook middelen ingezet die het specifieke individu ontstijgen. Het gaat dan bijvoorbeeld om gebiedsverboden, cameratoezicht, preventief fouilleren, groepsaanpak jongerenwerk en het proactief stimuleren van sociale activiteiten vanuit de buurt. In het Lijnbaangebied hangen camera's voor extra toezicht op straat. De bewoners geven aan dat de rust op straat daardoor sterk is verbeterd. Het inzetten van screening van aspirant-huurders is op al deze interventies een belangrijke toevoeging als preventieve maatregel. De gemeenteraad van Dordrecht vindt, rekening houdend met de reeds ingezette maatregelen en instrumenten, en gegeven de onvoldoende verbetering van de leefbaarheid tot nu toe, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 Wbmgp voor de Lijnbaan voldoet aan de eisen van subsidiariteit.
14
3. De Vogelbuurt De tweede buurt is de Vogelbuurt, gesitueerd in de wijk Het Reeland. De bebouwing in de Vogelbuurt is divers. Er is sprak van gestapelde bouw, maar ook van eengezinswoningen. In de wijk Het Reeland staan in totaal 5.495 woningen, waarvan 1.154 corporatiebezit. Voor de woningcorporatie Woonbron wordt voor 532 woningen in de Vogelbuurt de aanvraag om selectieve woningtoewijzing gedaan. Dat zijn 186 woningen minder dan in huidige aanwijzing. De afgelopen jaren zijn er veel woningen gesloopt voor nieuwbouw. Bij de nieuwbouwwoningen zit op dit moment geen verhoogd risico dat de regeling zou rechtvaardigen. Bij de portiekflats is de Wbmgp nog nodig.
Kaart 2: Vogelbuurt met aangestipte Wbmgp woningen In de Vogelbuurt (CBS-buurt Vogelplein-Aalscholverstraat e.o.) wonen ongeveer 2.330 mensen. In de gehele wijk Het Reeland wonen 11.610 mensen. In vergelijking met heel Dordrecht wonen in de Vogelbuurt iets meer jongeren tot 20 jaar en iets minder ouderen van 65 jaar en ouder. In vergelijking met Dordrecht wonen er in de Vogelbuurt meer éénoudergezinnen. Een relatief groot deel van de bewoners in deze buurt heeft een laag inkomen. 3.1 Noodzakelijkheid, actuele leefbaarheidssituatie en ontwikkeling Gebiedsprogramma Het Reeland is een diverse wijk die in de volksmond is onderverdeeld in de buurten: de Wantijbuurt, de Transvaalbuurt, de Vogelbuurt, de Indische Buurt en het Land van Valk. De Vogelbuurt heeft een volkskarakter. Het Reeland scoort op veel gebieden boven het gemiddelde van Dordrecht, met uitzondering van veiligheid, waar het iets lager scoort. De Vogelbuurt valt negatief op door problemen op sociaal en veiligheidsgebied.
15
Leefbaarometer De Leefbaarometerklasse in de Leefbaarometer is vanaf 2018 verschoven van ‘Zwak’, naar ‘Voldoende’ in 2020 en ‘Ruim Voldoende’ in 2022. Dit wijkt nog licht negatief af van het huidige nationaal gemiddelde (‘Goed’). Verder valt de negatieve afwijking van de dimensie overlast & onveiligheid en sociale samenhang ten opzichte van het Nederlands gemiddelde op.
Bron: Leefbaarometer 2022: afwijking CBS-buurt Vogelplein-Aalscholverstraat e.o. van het landelijk gemiddelde.
Bron: Leefbaarometer 2022 Dimensie Overlast & Onveiligheid: afwijking t.o.v. Nederlands gemiddelde
Veiligheidsmonitor De buurt is onderdeel van de wijk Het Reeland. Uit de Veiligheidsmonitor 2019 bleek dat voor het Reeland (dat in het verleden soms een score had die minder gunstig was dan het gemeentelijke cijfer), nu vooral de positieve uitschieters opvallen. Minder bewoners hebben vaak overlast van dronken mensen op straat, meer bewoners durven ’s avonds open te doen en men is minder bang voor een woninginbraak. Ook zijn meer bewoners tevreden over de inzet van de gemeente. Het rapportcijfer dat bewoners geven voor de veiligheid in hun buurt komt overeen met het gemiddelde in Dordrecht; dat is zowel in 2019 als in 2023 het geval.
16
Mening professionals Het centrum van de buurt is het Vogelplein. Op het Vogelplein komen verschillende overlastgevende risicogroepen samen (bewoners zorgcentrum, kwetsbare wijkbewoners, zorgmijdende wijkbewoners, bewoners Merwedehuusjes en jongeren). Dit blijft vragen om integrale afstemming en samenwerking. Door diverse maatregelen (Vogelnest, inzet wijkprofessionals, sloop en nieuwbouw, mix van sociale huur en middenklasse segment) is de sociale cohesie in de wijk verhoogd. Doordat de instroom van overlastgevende personen beperkt wordt door de Wbmgp wordt er met name rust gecreëerd in de portieken van de woningen. Het gaat beter in de Vogelbuurt, maar nog steeds zijn er zorgen om het gebied gezien de stapeling van risicofactoren. Er is sprake van een concentratie van kwetsbare personen die dagbesteding nodig hebben, lage sociaaleconomische status, mensen waarbij draagkracht en draaglast niet in evenwicht zijn. Wijkprofessionals adviseren om de screening voort te zetten, maar in een kleiner gebied. Bij de nieuwbouwwoningen zit op dit moment geen verhoogd risico dat de regeling zou rechtvaardigen. Bij deze woningen is screening niet meer nodig.
De gemeenteraad van Dordrecht vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van een grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Vogelbuurt voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.
3.2 Geschiktheid toepassing artikel 10 De mutatiegraad in de Vogelbuurt is 2,92% (zie ook hoofdstuk 7). Naast het aantal nieuwe hoofdhuurders, waar de mutatiegraad op gebaseerd is, zijn er ook regelmatig mensen die later komen inwonen bij een hoofdhuurder. Ook deze mensen hebben een huisvestingsvergunning nodig om er te komen wonen en worden dus gescreend op overlast en criminaliteit. De mutatiegraad, met daarnaast het aantal personen die later in komen wonen, geven ruimte om in een periode van vier jaar tijd een zekere wijziging in het bewonersbestand aan te brengen. Politiecijfers Het aantal misdrijven schommelt in de periode 2020 - 2024, maar er zijn geen grote uitschieters naar boven of beneden. In 2024 is het aantal misdrijven per 1.000 bewoners gelijk aan het gemiddelde voor heel Dordrecht. In 2024 betrof het vooral mishandelingen, op grote afstand gevolgd door de categorie 'overige vermogensdelicten'. Tabel 5: Overzicht van door de politie geregistreerde meldingen van misdrijven per 1.000 bewoners 2021 2022 2023 2024 Vogelbuurt 55 49 58 50 Dordrecht 42 47 52 50 Bron: Politie
Het aantal incidenten is in 2024 in de Vogelbuurt aanzienlijk lager dan in de voorgaande jaren. Wel is het aantal per 1.000 bewoners nog steeds duidelijk hoger dan gemiddeld in heel Dordrecht. In 2024 betrof het vooral incidenten van overlast (algemeen). Op grote afstand volgen incidenten van geluidsoverlast en drugs/drankoverlast.
17
Tabel 6: Overzicht van door de politie geregistreerde meldingen van incidenten per 1.000 bewoners 2021 2022 2023 2024 Vogelbuurt 118 110 122 77 Dordrecht 54 54 48 46 Bron: Politie Corporatiecijfers Er zijn een aantal redenen waardoor er regelmatig overlast gemeld wordt in de buurt. De woningen (met name de portiekwoningen) zijn op leeftijd en dus gehorig. Daarnaast hebben de bewoners in de buurt last gehad van de jarenlange werkzaamheden van zowel de gemeente (riool- en straatvervanging) en de sloop en nieuwbouw door de corporatie. Ook zijn er rondom de buurt veel instanties en opvang gesitueerd. De bewoners daarvan geven incidenteel overlast. Zeker aangezien de meldingsbereidheid fors is gestegen, kan de lichte daling in meldingen extra positief gezien worden. Tabel 7: Aantal klachten Vogelbuurt ingediend bij Woonbron Reguliere overlast Geluidsoverlast Zorg zonder overlast Woonfraude Totaal Bron: Woonbron
2021 *
2022 *
2023 21
2024 17
* *
* *
3 0
4 0
* *
* *
2 26
2 23
* cijfers van 2021 en 2022 zijn niet beschikbaar in verband met een technisch probleem.
De gemeenteraad van Dordrecht vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 Wbmgp voor de hierboven genoemde adressen in het gebied Vogelbuurt voldoet aan de eisen van geschiktheid
3.3 Subsidiariteit De aanpak in de Vogelbuurt maakt, net als de Lijnbaan, onderdeel uit van het gebiedsprogramma Dordt Centrum. De wijk Reeland, waar de Vogelbuurt onder valt, heeft meerdere maatschappelijke woon/zorgvoorzieningen (Enver, Zorggroep de Linde, Eddee en Syndion). In combinatie met relatief veel kwetsbare bewoners kan dit de wijk onevenredig veel belasten. Vanuit het gebiedsprogramma wordt daarom ook ingezet om de concentratie kwetsbare bewoners en bijzondere woonvoorzieningen in kaart brengen, om na te gaan in hoeverre Het Reeland onevenredig wordt belast. Daarnaast wordt ingezet op het verbeteren van veiligheid en sociale cohesie in de Vogelbuurt middels een integrale aanpak. Deze bestaat uit inzet op fysieke, sociale en veiligheidsaspecten om de sociale overlast te verminderen door het bieden van ondersteuning aan kwetsbare bewoners en het treffen van maatregelen tegen de overlast door verwarde personen en jeugdoverlast De afgelopen jaren is intensief ingezet op overlast door jongeren in de wijk. Jongeren zijn aangemeld bij de kerngroep. De inzet van de kerngroep heeft zichtbaar bijgedragen aan een positievere sfeer in de wijk. De Kerngroep bestaat uit partners uit het sociale domein en voorziet in een sociaal aanbod 18
aan personen die ontvankelijk zijn om via werk, scholing en/of zorg (maatwerk) weer op het juiste pad te komen. De oorspronkelijke groep jongeren is inmiddels uiteengevallen. Af en toe zijn er nog kleine groepjes in de buurt aanwezig. De politie, handhavers, jongerenwerk, Vogelnest en wijkmanager trekken hierin gezamenlijk zichtbaar op, waardoor er continu aandacht is voor deze groep. Om de zes weken vindt er een Leefbaarheidsoverleg plaats op wijkniveau waar eventuele ontwikkelingen in de Vogelbuurt worden besproken. In Dordrecht is de aanpak Woonoverlast stevig verankerd in de wijkaanpak. Aansluitend aan het Leefbaarheidsoverleg vindt het woonoverlast overleg plaats. Met dit overleg tussen gemeente, corporatie, handhaving en politie is er structureel aandacht voor de woonoverlast in de wijk. Als er sprake is van overlast in de wijk wordt de aanpak overlast openbare ruimte ingezet (met mogelijke inzet van de Kerngroep Overlast en het Interventieteam). Het Vogelnest is een belangrijke ontmoetingsplek op het Vogelplein. De mensen van de “koffiebar” denken met bezoekers mee over dingen die beter kunnen, organiseren activiteiten en bieden ‘gewoon’ een warm nest waar het gezellig en fijn is, voor iedereen en met iedereen. Het Vogelnest speelt ook een belangrijke rol in het tegengaan van de overlast op het plein.
Verder is er de afgelopen jaren ook fysiek flink geïnvesteerd in de wijk; grote fysieke ontwikkeling (sloop en nieuwbouw en groot onderhoud van 300 woningen), nieuwe impulsen voor en door bewoners in het sociale domein met uitstraling naar de wijk (kunstenaars in het Vogelnest). Door diverse maatregelen (Vogelnest, inzet wijkprofessionals, sloop- en nieuwbouw, mix van sociale huur en middenklasse segment) is de sociale cohesie in de wijk verhoogd. Doordat de instroom van overlastgevende personen beperkt wordt door de Wbmgp wordt er met name rust gecreëerd in de portieken van de woningen. Het gaat beter in de Vogelbuurt, maar nog steeds zijn er zorgen om het gebied gezien de stapeling van risicofactoren. Er is sprake van een concentratie van kwetsbare personen die dagbesteding nodig hebben en een lage sociaaleconomische status. Personen waarbij draagkracht en draaglast niet in evenwicht zijn. Wijkprofessionals adviseren om de screening voort te zetten, maar in een kleiner gebied. Bij de nieuwbouwwoningen zit op dit moment geen verhoogd risico dat de regeling zou rechtvaardigen. Bij deze woningen is screening niet meer nodig.
De gemeenteraad van Dordrecht vindt, rekening houdend met de reeds ingezette maatregelen en instrumenten, en gegeven de onvoldoende verbetering van de leefbaarheid tot nu toe, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 Wbmgp voor de Vogelbuurt voldoet aan de eisen van subsidiariteit.
19
4. Jongerencomplex Eisingahof De derde locatie betreft wooncomplex Eisingahof van woningcorporatie Trivire. Dit wooncomplex ligt in de relatief rustige buurt Sterrenburg. Het wooncomplex Eisingahof is bestemd voor de huisvesting van jongeren tot 23 jaar. Het gaat om een relatief klein aantal woningen, in totaal 141 woningen. Jongeren die er eenmaal wonen hoeven niet uit de woning te vertrekken als ze de leeftijd van 23 jaar hebben bereikt, echter veruit de meeste jongeren vertrekken daarna. Dit blijkt ook uit de hoge mutatiegraad in het complex. De woningen zijn bedoeld voor éénpersoonshuishoudens. De samenstelling van de bewoners is divers; er wonen onder andere studenten, werkenden, jongeren met een uitkering en jongeren die begeleiding hebben vanuit een hulpverleningsorganisatie.
Kaart: Eisingahof met aangestipte Wbmgp woningen 4.1 Noodzakelijkheid Gebiedsprogramma Sterrenburg is onderverdeeld in 11 buurten. Er zijn drie buurten die relatief lager scoren: Blaauwweg e.o., Sterrenburg 1-Oost en Zuilenburg e.o. Het Eisingahof ligt in de buurt Sterrenburg 1-Oost. In de buurt Sterrenburg 1-Oost valt vooral op vanwege sociale aspecten, veiligheid en woningvoorraad. Vanuit het gebiedsprogramma wordt dan ook ingezet op het verbeteren van leefomstandigheden in de buurten Blaauwweg e.o. en Sterrenburg 1-Oost. Leefbaarometer Het Eisingahof heeft de laatste jaren dezelfde lage Leefbaarometerklasse ‘Onvoldoende’ behouden en wijkt daarmee negatief af van het huidige nationaal gemiddelde (‘Goed’). Verder valt de negatieve afwijking van de dimensie overlast & onveiligheid ten opzichte van het Nederlands gemiddelde op.
Bron: Leefbaarometer 2022: afwijking Eisingahof van het landelijk gemiddelde
20
Bron: Leefbaarometer 2022 Dimensie Overlast & Onveiligheid: afwijking t.o.v. Nederlands gemiddelde
Veiligheidsmonitor De Veiligheidsmonitor geeft inzicht op wijkniveau. Het wooncomplex Eisingahof is te klein om te vergelijken met een wijk of Dordrecht als geheel. Mening professionals In de Eisingahof wonen onder andere studenten, statushouders en jongeren met een Wajonguitkering. Ook wonen er veel jongeren die begeleid worden door een maatschappelijke hulpverlengingsinstelling zoals Trivium en Reclassering. Nadat de begeleiding stopt door de voornoemde instellingen, blijft de jongere veelal zelfstandig in het wooncomplex. De diverse samenstelling brengt met zich mee dat er verschillende leefstijlen en omstandigheden zijn, die regelmatig conflicteren. Vaak is dit de eerste woning waar jongeren op zichzelf gaan wonen om vervolgens uit te vliegen. We zien dan ook dat jongeren hier niet heel lang wonen en dat maakt dat onderlinge contacten lastiger op te bouwen zijn. Mede hierdoor voelen ze zich minder betrokken bij hun woonomgeving, waardoor bijvoorbeeld ook vervuiling van de openbare ruimtes in en rondom het woongebouw aan de orde is. Professionals geven aan dat er sprake is van een enorme verbetering van de leefbaarheid en veiligheid in en rondom het complex sinds de toepassing van de Wbmgp. De afvalproblematiek valt nog steeds op, maar is inmiddels beheersbaar. Van overige zichtbare overlast is eigenlijk geen sprake meer. Er zijn vooral zorgen ‘achter de voordeur’.
Door inzet van De Verbindingskamer is er een netwerk van bewoners ontstaan die zich op verschillende manieren inzet voor het complex en elkaar; onder andere als gangbeheerders, via een Whatsappgroep voor (zorg)vraag en (zorg)aanbod, en door het organiseren van bijeenkomsten. Ook is de toekomstmakelaar betrokken, die inzet op het bereiken van zoveel mogelijk zelfredzaamheid van bewoners. Dit door kansen voor toeleiding naar werk te verkennen. Een duurzame baan bij een bedrijf is het perspectief. Het Eisingahof heeft een positiever imago gekregen bij potentiële huurders. Ondanks de geboekte vooruitgang vinden wijkprofessionals het prematuur om met de screening te stoppen. Zij pleiten
21
ervoor deze maatregel nog vier jaar voort te zetten. Daarnaast onderstrepen zij het belang van het blijven inzetten op lichtere vormen van interventie. De gemeenteraad van Dordrecht vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat er sprake is van een grootstedelijke problematiek en dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 Wbmgp voor het Eisingahof voor het bestrijden daarvan noodzakelijk is.
4.2 Geschiktheid toepassing artikel 10 De mutatiegraad in het Eisingahof is 15,6% (zie ook hoofdstuk 7). Naast het aantal nieuwe hoofdhuurders, waar de mutatiegraad op gebaseerd is, zijn er ook regelmatig mensen die later komen inwonen bij een hoofdhuurder. Ook deze mensen hebben een huisvestingsvergunning nodig om er te komen wonen en worden dus gescreend op overlast. De mutatiegraad, met daarnaast het aantal personen die later in komen wonen, geven ruimte om in een periode van vier jaar tijd een zekere wijziging in het bewonersbestand aan te brengen. Politiecijfers Na een daling van het aantal misdrijven in 2022 en 2023, zien we in 2024 weer een toename. Wel is het aantal misdrijven in 2024 nog steeds lager dan in 2022 en de jaren daarvoor. In 2024 betrof het met name mishandelingen. Tabel 8: Overzicht van door de politie geregistreerde meldingen van misdrijven per 1.000 bewoners 2021 2022 2023 2024 Eisingahof 165 121 64 109 Dordrecht 42 47 52 50 Bron: Politie Na een daling van het aantal geregistreerde incidenten in 2022 zien we in 2024 weer een toename. In 2024 gaat het met name om incidenten van overlast (algemeen) en geluidsoverlast. Het aantal incidenten blijft flink hoger liggen dan het gemiddelde van Dordrecht.
Tabel 9: Overzicht van door de politie geregistreerde meldingen van incidenten per 1.000 bewoners 2021 2022 2023 2024 Eisingahof 114 88 89 135 Dordrecht 54 54 48 46 Bron: Politie Corporatiecijfers Tabel 10: Aantal klachten Eisingahof ingediend bij Trivire 2021 2022 2023 Reguliere 1 0 0 overlast Geluidsoverlast 0 0 0 Zorg zonder 1 2 0 overlast Woonfraude 0 3 1 Totaal 2 5 1 Bron: Trivire
22
2024 0 0 0 3 3
Het aantal overlastklachten is de laatste jaren flink afgenomen. Ook het aantal zorgmeldingen nam af. Ondanks het lage aantal meldingen, zijn er nog steeds zorgen over de problematiek achter de voordeur. Er is afgelopen jaren flink geïnvesteerd in de aanpak van woonfraude. Huurders hebben de door hun gehuurde woning moeten verlaten omdat de woning oneigenlijk gebruikt werd, zij niet het hoofdverblijf in de woning hadden en/of de woning onderverhuurden. De gemeenteraad van Dordrecht vindt, op basis van bovenstaande onderbouwing, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 Wbmgp voor het Eisingahof voldoet aan de eisen van geschiktheid.
4.3 Subsidiariteit De aanpak van de corporaties ligt zowel in de preventieve als de repressieve sfeer. Voordat een woonruimte wordt verhuurd, vindt een uitgebreide intake plaats. Daarbij wordt extra aandacht besteed aan het naleven van de huisregels. Bovendien wordt gekeken of de betreffende jongere de huur ook zou kunnen opbrengen. Wanneer een jongere met extra begeleiding binnenkomt, wordt contact gelegd met de begeleider om tot afspraken te komen. In de repressieve sfeer zet Trivire in door extra beheer en strakke handhaving van de regels. Daarbij bestaat een nauw contact met de wijkagenten en wordt, waar mogelijk, gezamenlijk opgetrokken. In 2022 heeft corporatie Trivire “De Verbindingskamer” ingezet. Een onafhankelijke organisatie die bewoners actief opzoekt door huis-aan-huis bezoeken af te leggen. Samen met de wijkregisseur en de huismeesters van Trivire wordt gekeken wat de jongeren bezighoudt en of er (hulp)vragen zijn. Ook werd onderzocht wat goed gaat en wat niet, welke wensen en behoeften bewoners hebben en welke bewoners samen willen bouwen aan de leefgemeenschap in het wooncomplex. Alle inspanningen hebben geleid tot een groep bewoners die zich actief in wil inzetten voor de eigen woonomgeving. Met elkaar bespreken ze hoe ze het voor elkaar krijgen dat buren elkaar beter weten te vinden, zodat de jongeren met elkaar met meer plezier in de Eisingahof wonen.
Ook wordt nagedacht over zaken als het afvalprobleem en het verminderen van het onveilige gevoel dat sommige bewoners hebben. Verder geldt ook voor het Eisingahof dat leefbaarheidskwesties en (woon)overlastzaken regelmatig besproken worden bij het leefbaarheidsoverleg van de wijk en de woonoverlast overleggen. Als er sprake is van overlast in de wijk wordt de aanpak overlast openbare ruimte ingezet (met instrumenten als de Kerngroep Overlast en het Interventieteam). De gemeenteraad van Dordrecht vindt, rekening houdend met de reeds ingezette maatregelen en instrumenten, en gegeven de onvoldoende verbetering van de leefbaarheid tot nu toe, dat selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 Wbmgp voor het Eisingahof voldoet aan de eisen van subsidiariteit.