20221116 Getekend Conclusie van Repliek - Gemeenten.pdf

De Hoge Raad overweegt in dit arrest echter ook dat een vergunning niet vrijwaart van aansprakelijkheid als de aan de orde zijnde belangen niet zijn meegewogen bij vergunningverlening: 3.5.3 De Woningwet bevat geen bepaling die zieh rechtstreeks keert tegen het zodanig bouwen dat daardoor aan een ander onrechtmatige hinder wordt toegebracht. [ .. ] Ook de Wet op de Ruimtelijke Ordening bevat geen bepaling die zieh rechtstreeks keert tegen het zodanig bouwen dat daardoor aan een ander onrechtmatige hinder wordt toegebracht. [ .. ] Het vorenoverwogene leidt tot de conclusie dat het belang van het voorkomen van onrechtmatige hinder door het gebruik maken van door een bestemmingsplan toegestane bouwmogelijkheden niet een belang is dat door de wettelijke regeling van het bestemmingsplan wordt nagestreefd zoals hiervóór in 3.5.1 bedoeld."

8.9

De Hoge Raad concludeert uiteindelijk als volgt: "3.6. Het in 3.5.3 overwogene brengt mee dat de onderdelen 2.2-2.4 falen voorzover zij strekken ten betoge dat een bouwvergunning die formele rechtskracht heeft gekregen en dus geacht moet worden in overeenstemming met het bestemmingsplan te zijn verleend, de houder die heeft gebouwd in overeenstemming met de bouwvergunning, in zoverre vrijwaart voor aansprakelijkheid wegens het veroorzaken van onrechtmatige hinder." Vgl.: AbRvS 25 mei 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1422 ov. 13.1.

8.10

Bij vergunningverlening aan Chemours/Du Pont (oud) is door gedeputeerde staten van luid-Holland getoetst aan de Hinderwet (geldend van 1981-1993), de Wet inzake de luchtverontreiniging (geldend van 1970-1993) en later de Wet milieubeheer (vanaf

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V.

52/57

1993). Uit deze wetten, de considerans bij deze wetten of de toetsingsgronden die ter zake van vergunningverlening zijn opgenomen, volgt niet dat het kunnen ontstaan van bodemverontreiniging vanwege de emissie en depositie van PFOA en GenX-stoffen als belang werd meegewogen bij vergunningverlening. Laat staan de mogelijkheid dat vanwege de emissie en depositie van PFOA en GenX-stoffen een aantasting van eigendommen zou kunnen ontstaan. 8.11

Ook volgt niet uit de besluiten van het bevoegd gezag tot verlening van de diverse vergunningen aan Chemours/Du Pont (oud) dat met dit belang van de Gemeenten bij vergunningverlening rekening is gehouden.

8.12

Kortom, de hier relevante wettelijke regelingen alsook de op basis daarvan verleende vergunningen strekken niet ter voorkoming van de schade die de Gemeenten vanwege de emissie en depositie van PFOA en GenX-stoffen hebben geleden en lijden. Dat brengt naar het oordeel van de Gemeenten met zich - waarmee de Gemeenten reageren op in het rov. 5.30 van het Vonnis opgenomen verzoek - dat uw rechtbank hier we/ de ruimte heeft om het handelen van Chemours/Du Pont (oud) te toetsen en als onrechtmatig te bestempelen. Er is geen sprake van een afweging door uw rechtbank van belangen die reeds bij vergunningverlening zijn meegewogen.

8.13

De Gemeenten wijzen nog op de navolgende drie uitspraken, waarbij zij opgemerkt dat uit de laatste twee uitspraken juist volgt dat er geen ruimte is voor de burgerlijke rechter om te toetsen of een handelen onrechtmatig is als bij vergunningverlening reeds de belangen zijn afgewogen die de burgerlijke rechter in aanmerking moet nemen om te beoordelen of onrechtmatig is gehandeld. Hof Arnhem-Leeuwarden 16 aprii 2019, ECLI:NL:GHARL:2019:3392, rov. 4.12; Rb 17 maart 2021, ECLI:NL:RBOBR:2021:1168, rov. 5.16; Rb. Midden-Nederland 22 juni 2016, ECLI:NL:RBMNE:2016:5339, rov. 4.5.

8.14

Samenvattend. Omdat bij vergunningverlening de belangen van de Gemeenten om vanwege de emissie van PFOA en GenX-stoffen gevrijwaard te blijven van bodemverontreiniging niet zijn meegewogen, moet voorbij worden gegaan aan de stelling van Chemours c.s. dat ter zake van de vorderingen van de Gemeenten zou moeten worden aangenomen dat een vergunning vrijwaart van aansprakelijkheid. Ook moet voorbij worden gegaan aan de stelling dat de Gemeenten een oneigenlijk gebruik maken van de civiele route.

8.15

Tot slot wijzen de Gemeenten erop dat Chem ours/Du Pont ( oud) een buitengewone deskundige partij is, die zo volgt uit de dagvaarding, al sinds jaren bekend is met de milieu- en gezondheidsrisico's die verbanden zijn aan PFOA en GenX-stoffen.52 Gesteld nu dat bij vergunningverlening door het bevoegd gezag wel de mogelijkheid op het

s2

Zie dagvaarding, achter randnrs. 3.63-3.75.

Pels Rijcken & Droog leever Fortuijn N.V.

53/57

ontstaan van bodemverontreiniging in de Gemeenten vanwege de emissie naar de lucht van deze stoffen is meegenomen - hetgeen de Gemeenten uitdrukkelijk bestrijden - had dan niet vaneen professionele partij als Chemours/Du Pont (oud) mogen worden verwacht dat deze, omdat de voorschriften uit de vergunning kennelijk onvoldoende zijn om risico's voor derden te voorkomen, zelfstandig zou beslissen zodanige maatregelen te nemen dat bodemverontreiniging zou zijn voorkomen? Naar het oordeel van de Gemeenten is dit het geval en is het nalaten ervan onrechtmatig jegens de overheden.

I VIII. Schade 9

Schade

9.1

In de dagvaarding zijn de Gemeenten achter randnrs. 3.96-3.112 ingegaan op de schade die zij hebben geleden, lijden en nog zullen lijden als gevolg van de emissie van PFOA en GenX-stoffen door Chemours/Du Pont (oud). In de dagvaarding is op de volgende schade posten gewezen: •

schade door verontreiniging aan percelen van de gemeenten (zie: randnr. 2.71 e.v. van de dagvaarding);

•

onderzoekskosten (zie: randnrs. 3.97-3.101 van de dagvaarding);

•

vertragingsschade bouwprojecten (zie: randr. 3.102-3.106 van de dagvaarding);

•

kosten inrichting en gebruik (tijdelijke) depots (zie: randnrs. 3.107-3.109 van de dagvaarding);

•

ambtenarenkosten (zie: randnr. 3.110 van de dagvaarding);

•

kosten advisering en communicatie (zie: randnr. 3.111 van de dagvaarding), en;

• 9.2

advocaatkosten (zie: randnr. 3.112 van de dagvaarding).

In toevoeging op hetgeen in de dagvaarding ter zake van de schade is opgemerkt, wijzen de Gemeenten nog op het volgende. Moestuinen en onderzoek

9.3

Zoals achter randnrs. 3.3 e.v. is uiteengezet geldt voor een aantal moestuinen van de Gemeenten een gebruiksbeperking als gevolg van de emissie van PFOA en GenXstoffen door Chemours/Du Pont (oud). Het gaat hierbij om de achter randnr. 3.15 opgenomen kadastrale percelen. De Gemeenten hebben bovendien onderzoekskosten moeten maken om de moestuinen en de daarin groeiende gewassen te onderzoeken. In de dagvaarding hebben de Gemeenten er al op gewezen (randnrs. 3.97-3.101 van de dagvaarding) dat de Gemeenten - door het handelen van Chemours/Du Pont (oud) - kosten hebben moeten maken voor het door het RIVM uitgevoerde

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V.

54/57

moestuinonderzoek van september 2018 (zie randnr. 2.66 e.v. van de dagvaarding). Later hebben de Gemeenten opdracht moeten geven voor de volgende onderzoeken: •

RIVM, 'Herziening van de risicobeoordeling van GenX en PFOA in moestuingewassen in Dordrecht, Pa pend recht en Sliedrecht', 4 jun i 2021;

•

RIVM-rapport 'Risicobeoordeling van PFAS in moestuingewassen uit moestuinen in de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden' 5 september 2022, en;

•

Arcadis, Grond- en wateronderzoek in de moestuinen van het RIVMgewasonderzoek (oplevering waarschijnlijk in december 2022).

9.4

Deze onderzoeken zien volledig op de gevolgen van de emissie van PFOA en GenXstoffen door Chemours/Du Pont (oud). Zichtbaar is dat de moestuinen die ten noordoosten van de Inrichting liggen het zwaarst zijn getroffen door de emissies. Deze kosten hadden door de Gemeenten niet hoeven te worden gemaakt als rechtmatig was gehandeld door Chemours/Du Pont (oud). Deze kosten zijn verhaalbaar op Chemours

c.s. Zie in dat kader: - HR 24 jun i 2016, ECU: NL: HR: 2016: 1278, r.o. 3.6.1-3.6.2; - HR 19 december 1975, ECLI:NL:PHR: 1975:AC5664, NJ 1976, 280; - HR 15 mei 2020, ECLI:NL:HR:2020:890, r.o. 3.2.1. 9.5

Voor zover Chemours c.s. stellen dat de Gemeenten geen schade lijden door de bekostiging van de onderzoeken omdat zij daarvoor een SPUK-subsidie hebben gekregen, wijzen de Gemeenten erop dat de SPUK-subsidie niet kostendekkend is. In de beschikking waarmee de subsidie is toegekend staat dat slechts (circa) 58% van het aangevraagde bed rag wordt toegekend: Het totaal van de aanvragen voor buitenproportionele opgaven overstijgt het beschikbare plafond van € 40.000.000,- exclusief btw. Conform artikel 7, tweede lid, is het beschikbare bedrag evenredig verdeeld over de betreffende aanvragen. De toekenning is vastgesteld op (circa) 58% van het aangevraagde bedrag.

(prod. G.101). 9.6

In het geval dat de Gemeenten met de onderhavige procedure een schadevergoeding van Chemours c.s. krijgen, zullen de subsidiemiddelen die zijn toegekend voor die delen aan de subsidieverstrekker worden teruggestort. De Gemeenten wijzen in dat kader op de door hen ingediende subsidieaanvraag: nu in deze aanvraag opgenomen. Mocht de procedure uiteindelijk als resultaat hebben dat de vier gemeenten de schade vergoed krijgen, dan worden de subsidiemiddelen die zijn toegekend voor die delen aan de subsidieverstre kker teruggestort. In de begroting van deze aanvraag worden ook de kosten voor de dagvaarding vanaf 1-1-2021 opgenomen.

(prod. G.102).

Pels Rijcken & Droogl eever Fortuijn N.V.

55/57

Ambtenarenkosten 9. 7

Met betrekking tot de ambtenarenkosten die de Gemeenten als gevolg van de emissie van PFOA en GenX-stoffen door Chemours/Du Pont (oud) hebben moeten maken die anders niet zouden zijn gemaakt, wijzen de Gemeenten op het arrest van de Hoge Raad van 24 jun i 2016, ECU: NL: HR: 2016: 1278, r.o. 3.6.1-3.6.2, waaruit volgt dat deze kosten voor vergoeding in aanmerking komen. Schadeclaims

9.8

Tot slot. Op 9 februari 2021 is de gemeente Sliedrecht aansprakelijk gesteld voor het leveren van met PFOA en GenX-stoffen verontreinigde grond aan de Stichting Sportaccommodatie Benedenveer (prod. G.103). Ook deze aansprakelijkstelling is een direct gevolg van het handelen van Chemours/Du Pont (oud). Schadestaat

9.9

Omdat de Gemeenten om een verwijzing naar een schadestaatprocedure verzoeken, beperken de Gemeenten zieh tot het voorgaande ten aanzien van de schade die zij hebben geleden, lijden en nog zullen lijden als gevolg van de emissie van PFOA en GenX-stoffen door Chemours/Du Pont (oud).

i IX. Overig 10

Geen eigen schuld

10.1

Chemours c.s. stellen dat achter randnr. 9.4.1 van de CvA dat de Gemeenten vanwege het doen ontstaan door Chemours/Du Pont (oud) van bodemverontreiniging in de Gemeenten een "zondebok" zoeken en om die reden hebben beslist Chemours c.s. te dagvaarden. Daarbij merken Chemours c.s. op dat de Gemeenten zieh "lang bewust doof hebben gehouden"53 en "de hand in eigen boezem"54 zouden moeten steken en derhalve niet de last van het doen ontstaan van verontreiniging bij Chemours c.s. zouden moeten (willen) leggen. In dat kader wordt opgemerkt dat de Gemeenten hebben nagelaten (negatief) te adviseren over en/of beroep aan te tekenen tegen het besluit van het bevoegd gezag tot verlening van vergunningen aan Chemours/Du Pont (oud), hetgeen met zieh zou brengen dat ex art. 6: 101 BW geen aansprakelijkheid jegens Chemours c.s. zou kunnen worden aangenomen.

10.2

Voordat nader wordt ingegaan op deze stelling van Chemours c.s. merken de Gemeenten op dat Chemours c.s. op meerdere plaatsen in de CvA lijken te suggereren 53 54

CVA, achter randnr. 6.3.13. CVA, achter randnr. 9.4.1.

Pels Rijcken & Droogl eever Fortuijn N.V.

56/57

dat de colleges van B&W van de Gemeenten bevoegd gezag zijn of zijn geweest ter zake van de luchtemissies van Chemours/Du Pont (oud). Het is in zoverre juist dat het college van B&W van Dordrecht in 1967 of 1968 een vergunning heeft verleend aan Chemours/Du Pont (oud) (prod. G.3). Zeals volgt uit de door Chemours c.s. en de Gemeenten overgelegde producties55 alsook het rapport van Tauw (prod. ChDP.1.1, p. 25 e.v.), zijn de hier relevante vergunningen - die betrekking hebben op de emissie van PFOA en vanaf ju Ii 1982 zijn verleend - echter verleend door GS van Zu id-Holland. Gesteld kan derhalve niet worden dat de Gemeenten, in hun hoedanigheid van vergunningverlener, hier hadden moeten acteren. De Gemeenten waren dat niet; ook niet de Gemeente Dordrecht, die in 1967 of 1968 aan Chemours/Du Pont (oud) een vergunning heeft verleend. 10.3

Resteert het verwijt dat de Gemeenten hebben nagelaten advies uit te brengen en/of beroep aan te tekenen tegen aan Chemours/Du Pont (oud) verleende vergunningen, overigens alsof de inzet van dergelijke juridische instrumenten Chemours/Du Pont (oud) zou vrijpleiten van aansprakelijkheid.

10.4

De Gemeenten hebben nagelaten advies in te brengen en/of beroep aan te tekenen tegen bedoelde besluiten simpelweg omdat de Gemeenten niet op de hoogte waren van de risico's die aan het productieproces van Chemours/Du Pont (oud) waren verbanden, meer specifiek dat vanwege de luchtemissie van PFOA en de depositie die daarop vervolgens plaatsvindt, een verontreiniging zou kunnen ontstaan van de hen toebehorende percelen.

10.5

Belangrijker is echter dat hier het nalaten te adviseren en/of beroep aan te tekenen niet in de weg staat aan het aannemen van aansprakelijkheid van degene die op basis van een vergunning handelingen verricht die schade veroorzaken bij de (rechts)persoon die de mogelijkheid had om naar aanleiding van het besluit tot vergunningverlening te adviseren of in beroep te gaan. Zie in deze zin: HR 21 oktober 2005, ECLI:NL:HR:2005:AT8823, rov. 3.5.1 en 3.5.2; Hof Arnhem-Leeuwarden 16 aprii 2019, ECLI:NL:GHARL:2019:3392, rov. 4.12 en 4.30.

10.6

De Gemeenten zijn dan ook van oordeel dat het beroep dat Chemours/Du Pont (oud) doet op art. 6: 101 BW niet opgaat.

11 11.1

Ontvankelijkheid en verjaring Chemours c.s. gaan in de CvA uitgebreid in op de vraag of de Gemeenten ontvankelijk zijn in hun vorderingen en betogen voorts dat de vorderingen van de Gemeenten zijn verjaard. s5

Resp. 0.a. prod. G.4-G.6 en prod. ChDP.IV.1 e.v.

Pels Rijcken & Droogl eever Fortuijn N.V.

57/57

11.2

Gezien de inhoud van het Vonnis achten de Gemeenten het niet langer noodzakelijk om op deze twee onderwerpen in te gaan anders dan te verwijzen naar hetgeen hieromtrent is opgemerkt in de dagvaarding en in deze conclusie is opgemerkt over de omvang van de uitstoot van Chemours/Du Pont (oud), de periode waarin deze plaatsvond (voor zover het betreft PFOA) en de 'pro rata temporis' methode.

12

Bewijsaanbod De Gemeenten houden vast aan het in de dagvaarding neergelegde bewijsaanbod, waaronder de mogelijkheid de aldaar genoemde personen te horen.

13

Conclusie Tot toewijzing van het gevorderde, zoals gewijzigd bij eiswijziging als geformuleerd achter randnr. 2.1 van deze conclusie.

behandeld door

Edward Brans, Katrien Winterink, Mathijs Peters en Ikram el Mourabit

correspondentie

Postbus 11756, 2502 AT Den Haag

telefoon

+31 70 515 3232

e-mail

edward.brans@pelsrijcken.nl

Pels Rijcken & Droogl eever Fortuijn N.V.

PE LS RI I CKEN

Productielijst

Producties bij dagvaarding Productie G.1

Europees octrooi GenX-technologie

Productie G.2

TNO, 'Archiefonderzoek historische emissies DuPont Dordrecht' van 2 januari 2017

Productie G.3

Vergunning Du Pont de Nemours (Oud) van 2 juli 1967

Productie G.4

Vergunning Du Pont de Nemours (Oud) van 6 december 1988,

Productie G.5

Vergunning Du Pont de Nemours (Oud) van 26 juni 1992

Productie G.6

Vergunning Du Pont de Nemours (Oud) van 25 november 1994

Productie G.7

Vergunning Du Pont de Nemours (Oud) van 23 oktober 1996

Productie G.8

Vergunning Du Pont de Nemours (Oud) van 6 november 1998

Productie G.9

Vergunning Du Pont de Nemours van 3 oktober 2013

Productie G.10

RIVM, 'Evaluation of substances used in the GenX technology by Chemours, Dordrecht' (2016)

Productie G.11

Vergunning Chemours van 18 aprii 2017

Productie G.12

Beschikking jegens Chemours van 16 december 2019

Productie G.13

Persbericht DuPont VS over schikking van $ 670, 7 miljoen

Productie G.14

U.S. District Court Southern District of Ohio Eastern Division, 1 oktober 2015, C.A. 2:13-CV-0170 (Bartlett v. E.I. Du Pont de Nemours and Company)

Productie G.15

The New York Times, 'DuPont to Pay $16.5 Million for Unreported Risks' van 15 december 2015

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V.

Postbus 11756

2502 AT Den Haag

+31 70 515 3000

pelsrijcken.nl

AIie werkzaamheden worden verricht op grond vaneen overeenkomst van opdracht met de naamloze vennootschap Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V. gevestigd te Den Haag en ingeschreven in het Handelsregister onder nr. 27283716. Op de overeenkomst zijn de algemene voorwaarden van toepassing, die zijn gedeponeerd ter griffie rechtbank Den Haag onder nr. 16/2022. Daarin is een aansprakelijkheidsbeperking opgenomen. De algemene voorwaarden worden op verzoek toegezonden of zijn te raadplegen op www.pelsrijcken.nl.

2/9

Productie G.16

'Consent Agreement and Proposed Final Order to Resolve DuPont's Alleged Failure to Submit Substantial Risk Information Under the [1976] Toxic Substances Control Act (TSCA) and Failure to Submit Data Under the Resource Conservation and Recovery Act (RCRA)' van 14 december 2005

Productie G.17

Persbericht Chemours VS van 21 januari 2021 over (mogelijke) toekomstige PFAS-aansprakelijkheden

Productie G.18

Vergunningaanvraag Du Pont de Nemours (Oud) van 11 juli 1986

Productie G.19

Vergunningaanvraag Du Pont de Nemours (Oud) van 30 oktober 1991

Productie G.20

Vergunningaanvraag Du Pont de Nemours (Oud) van 20 juni 1994

Productie G.21

Vergunningaanvraag Du Pont de Nemours (Oud) van 7 december 1995

Productie G.22

Vergunningaanvraag Du Pont de Nemours (Oud) van 2 maart 1998

Productie G.23 Productie G.24

Revisievergunningsaanvraag van 29 maart 2013 MOB, 'Advies met betrekking tot de aanvraag van 19 december 2018 revisievergunning Wabo milieu Du Pont de Nemours Nederland B.V.' van 28 januari 2019

Productie G.25

MOB, 'Advies met betrekking tot Aanvraag d.d. 20 december 2018 revisievergunning Wabo/Aanvraag Watervergunning Chemours Netherlands B.V.' van 11 februari 2019

Productie G.26

MOB, 'Advies met betrekking tot Aanvraag d.d. 20 december 2018 revisievergunning Wabo/ Aanvraag Watervergunning Chemours Netherlands B.V. /Aanvulling 1' van 11 februari 2019

Productie G.27

MOB, 'Advies met betrekking tot: Concept ontwerpbeschikking maatwerkvoorschriften emissies naar de lucht, en wijziging voorschriften van de omgevingsvergunning voor het onderdeel

Pels Rijcken & Droog leever Fortuijn N.V.

3/9

milieu voor de inrichting van Chemours Netherlands B.V.' van 6 mei 2019 Productie G.28

MOB, 'Advies met betrekking tot: Revisievergunningaanvraag Chemours Netherlands B.V., aanvullende info van november/december 2019/Aanvulling op advies van 14 januari 2020' van 22 februari 2020

Productie G.29

MOB, 'Advies met betrekking tot: Aanpassing waterzuivering en uitbreiding indirecte lozing; Aanvraag d.d. 10 september 2019 omgevingsvergunning Chemours Netherlands B.V.' van 10 oktober 2019

Productie G.30

MOB, 'Advies met betrekking tot: Ambtshalve wijziging vergunning Chemours op basis van oppervlaktewaternorm voor GenX' van 25 juni 2018

Productie G.31

MOB, 'Advies met betrekking tot (1) aanvraag d.d. 11 juli 2019 omgevingsvergunning Sequoia project (onderdeel milieu), plus (2) aanvraag emissies PFOA/PFAS van Chemours Netherlands B.V.' van 20 augustus 2019

Productie G.32

Brief van 9 september 2019 van de gemeente Dordrecht aan gedeputeerde staten van luid-Holland (DCMR)

Productie G.33

Brief van 13 maart 2020 van de gemeente Dordrecht aan gedeputeerde staten van luid-Holland (DCMR)

Productie G.34

RIVM, 'Risicoschatting emissie PFOA voor omwonenden (Locatie: DuPont/Chemours, Dordrecht, Nederland)' (2016)

Productie G.35

Expertisecentrum PFAS, 'Modellering luchtdepositie PFOA luidHolland' van 30 maart 2021

Productie G.36

Expertisecentrum PFAS, 'Relatie PFOA-emissies en PFOA in grond' van 21 november 2020

Productie G.37

Verwachtingskaart, uit: Herziene handreiking toepassing van PFOA houdende grond luid-Holland luid

Productie G.38

Expertisecentrum PFAS, 'Aanvullend luchtdepositie onderzoek PFOA en HFPO-DA (GenX) Dordrecht en omgeving Aanvullend

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V.

4/9

onderzoek naar de invloed van luchtemissies op de kwaliteit van grond en grondwater' van 26 maart 2018 Productie G.39

Tritium Advies B.V., 'Verkennend bodemonderzoek Kweldamweg (ong.) te Sliedrecht' van 24 mei 2019

Productie G.40

Tritium Advies B.V., 'Verkennend bodemonderzoek PFAS Parallelweg ong. te Sliedrecht' van 7 september 2018

Productie G.41

Tritium Advies B.V., 'Verkennend bodemonderzoek PFOA en GenX Land van Matena, Papendrecht 'woongebied zuid (1) en zuid (2)' (deellocatie C) 'woongebied zuid (3) en noord (2)' (deellocatie D) 'oppervlaktewater openbaar gebied' (deellocatie E)' van 30 mei 2018

Productie G.42

Tritium Advies B.V., 'Verkennend bodem- en asbestonderzoek Matenasche Scheidkade (ong.), Papendrecht' van 31 januari 2018

Productie G.43

Arcadis, 'Milieukundig Bodemonderzoek Tiendzone te Papendrecht (percelen 1, 2, 3, 4 en 5)' van 12 februari 2019

Productie G.44

Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid, 'Herziene handreiking toepassing PFOA houdende grond regio Zuid-Holland Zuid' van 13juni 2018

Productie G.45

LievenseCSO, 'Onderzoek naar de maximale gehalten PFOA in de bodem binnen gemeente Giessenlanden' van 15 augustus 2018

Productie G.46

Expertisecentrum PFAS, 'Onderzoek naar de aanwezigheid van PFOA in de gemeente Molenwaard - Fase 1, 2 en 3. Onderzoek naar de concentraties PFOA in de grond en het verspreidingsgedrag van PFOA in de gemeente Molenwaard' van 26 oktober 2018

Productie G.47

Expertisecentrum PFAS, 'Onderzoek naar de aanwezigheid van PFOA in de gemeente Molenlanden, Fase 4 Onderzoek naar de concentraties PFOA in de grond, grondwater en irrigatiewater in de gemeente Molenlanden' van 3 oktober 2019

Productie G.48

Expertisecentrum PFAS, 'Omvang PFOA-verontreiniging in grondwater Dordrecht en omgeving' van 20 november 2019

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V.

5/9

Productie G.49

Figuur uit het onderzoek van het Expertisecentrum PFAS 'Herkamst PFOA in grand en grondwater Dordrecht en omgeving' van 30 maart 2021 (bijlage B)

Productie G.50

Toepassingskaart, uit: Herziene handreiking van PFOA houdende grand luid-Holland Zuid

Productie G.51

Annex E van het voorstel tot splitsing Chemours van 29 oktober 2014

Productie G.52

Schematisch overzicht vennootschapsrechtelijke splitsingen

Productie G.53

Annex E van het splitsingsvoorstel Du Pont de Nemours (Oud) van 28 november 2011

Productie G.54

Brief van Chemours aan gemeenten van 5 november 2021

Productie G.55

Interne memo Chemours/Du Pont, 'Voordrachten over "Teflon" Shake en C-8 voor "Teflon" productie personeel op 28 januari en 12 februari 1981' van 17 februari 1981

Productie G.56

Interne memo Chemours/Du Pont, 'Mededeling over mogelijke gezondheidsaspekten in relatie tot het werken met C-8' van 2 aprii 1981

Productie G.57

Brief DuPont VS, 'Ammonium Perfluorooctanoate (FC-143) C-8 Compounds' van 25 maart 1981

Productie G.58

Interne memo Chemours/Du Pont, 'C-8 Status' van 30 juli 1981

Productie G.59

Interne memo DuPont VS, 'Final Communication Package; C-8 Perfluorooctanoate' van 6 aprii 1981

Productie G.60

Brief van DuPont VS aan Dr. A. Binnerts van Chemours/Du Pont, 'Analysis of Blood Samples for Perfluorooctanoate' van 16 juli 1981

Productie G.61

Interne memo Chemours/Du Pont, 'Employee communication on C-8' van 17 november 1993

Productie G.62

L. Gordon et al., Perfluorooctanoic Acid Interactions with Human Serum Albumin, 1956

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V.

6/9

Productie G.63

Interne memo DuPont VS, 'Toxicity of Teflon Dispersing Agents', van. 9 november 1961

Productie G.64

R. Shapira en L. Zingales, 'Is pollution Value-Maximizing? The DuPont Case' (2017)

Productie G.65

Interne memo DuPont VS, 'C-8 Communications Meeting; Outline, Talk & Charts' van 31 juli 1980

Productie G.66

Interne memo DuPont VS, 'Request for Toxicological Information "Teflon" Division Chemicals' van 18 februari 1970

Productie G.67

Interne memo DuPont VS, informatie over PFOA van 24 november 1975, geüpdatet op 8 januari 1979

Productie G.68

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, 'PFOA en DMAC in de productie van Teflon en Lycra bij Dupont' (2017)

Productie G.69

Interne memo DuPont VS, 'Status Report on Washington Works Liver Function Survey and Coronary Heart Disease Mortality Study' van 28 augustus 1979

Productie G.70

Interne memo DuPont VS, 'C-8 Perfluorooctanoate', van 6 aprii 1981

Productie G.71

Correspondentie 3M en DuPont VS over PFOA van 14 december 1981

Productie G.72

Interne memo Chemours/Du Pont, 'CS-Status' van 30 juli 1981

Productie G.73

Interne memo Chemours/Du Pont, 'CS-Status' van 30 juli 1981

Productie G.74

Interne memo DuPont VS, 'C-8 Meeting Summary' van 23 mei 1984

Productie G.75

Inlichtingen van Chemours/Du Pont aan medewerkers PFOAafdelingen van 17 mei 1988

Productie G.76

Interne memo Chemours/Du Pont, 'CS in Groundwater Samples on Dordrecht Works Site Sampsles of February 1994' van 19 aprii 1994

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V.

7/9

Productie G.77

Groundwater Investigation Steering Team, Ammonium perfluorooctanoate (C-8), Consent Order No. GW-2001-019, augustus 2003

Productie G.78

Interne memo Chemours/Du Pont, 'C-8 in Ground Water' van 10 maart 1994

Productie G.79

Interne memo Chemours/Du Pont, 'CS in Groundwater Samples on Dordrecht Works Site Sampsles of February 1994' van 19 aprii 1994

Productie G.80

Brief DuPont VS aan Jefferson Clinical Center in Environ. Medicine van 21 februari 1995

Productie G.81

Chemours/Du Pont, C-8 in bloed monitoring in FLPR Dordrecht van 8 januari 2000

Productie G.82

Chemours/Du Pont, Dodrecht Works C-8 Sampling Sumary, Ground Water Sampling Results van 6 maart 2003

Productie G.83

Environmental Protection Agency, 'Human health Toxicity Values for Hexafluoropropylene Oxide (HFPO) Dimer Acid and Its Ammonium Salt (CASRN 13252-13-6 and CASRN 62037-803) Also Known as "GenX Chemicals" (Public Comment Draft)' van november 2018

Productie G.84

'Report for inherent biodegradation of FRD902' van 26 maart 2010

Productie G.85

'Report for inherent biodegradation of FRD903' van 26 maart 2010

Productie G.86

KvK Handelsregisterhisotire DuPont Holding Netherlands B.V. (KvK-nr. 23026458) van 31 januari 2020

Productie G.87

Annual Reports Pursuant to Section 13 or 15(d) of the Securities Exchange Act of 1934 E.I. Du Pont De Nemours and Company

Prod uctie G .88

Annual Report van Du Pont de Nemours (Oud) van 2009 en van 2010

Prod uctie G .89

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V.

Stuitingsbrieven

8/9

Productie bij akte van 4 auqustus 2021 Productie G.90

RIVM, Herziening van de risicobeoordeling van GenX en PFOA in moestuingewassen in Dordrecht, Papendrecht en Sliedrecht

Producties bij akte van 6 juni2022 Productie G.91

Overzicht volkstuincomplexen die bij de Gemeenten in eigendom zijn

Productie G.92

Global C-8 Team Program Status van 31 mei 1993

Productie G.93

OZHZ en expertisecentrum PFAS, Reactie op bodemgerelateerde onderwerpen in het als productie ChDP.1.1 overgelegde rapport van Tauw, 3 juni 2022

Producties bij conclusie van repliek Productie G.94

Eiswijziging waarin met onderstrepingen is aangegeven wat ten opzichte van de eis als opgenomen in de dagvaarding is gewijzigd

Productie G.95

RIVM, Risicobeoordeling van PFAS in moestuingewassen uit moestuinen in de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden, 5 september 2022

Productie G.96

Uittreksel kadastrale eigendomsinformatie volkstuincomplexen die bij de Gemeenten in eigendom zijn

Productie G.97

OZHZ, Emissies PFOA bij Chemours en context van de gegevens, 1 oktober 2015

Productie G.98 Productie G.99

Schatting Gemeenten PFOA emissie Chemours/Du Pont (oud) RIVM, Impact Assessment Interventiewaarden PFAS grond en grondwater, 23 maart 2022

Productie G.100

Summary of revised proposed consent order and response to public comment, 20 februari 2019

Productie G.101

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V.

Subsidiebeschikking SPUK, 29 oktober 2021

9/9

Productie G.102

Aanvraag SPUK subsidie, 28 aprii 2021

Productie G.103

Aansprakelijkstelling Stichting Sportaccommodatie Benedenveer

Pels Rijcken & Droog leever Fortuijn N.V.