20221108 Notulen Dordtse Dinsdag Gemeenteraad - vastgesteld.pdf

Wat hij precies bedoelde weet ik niet, maar wat ik in ieder geval in mijn achterhoofd heb is dat het op dit moment razend moeilijk is om het personeel te konnen en als je dan winkeltijden gaat verruimen dan wordt het volgens mij nog lastiger en daar kun je ook nog aan toevoegen het sociale aspect. Juist feestdagen zijn zo mooi om met elkaar door te brengen op wat voor manier dan ook. Ja, dan zou ik zeggen: hou dat lekker een feestdag en hou die winkels dicht. De heer Den Heijer: Voorzitter, als ik soms op een feestdag wakker wordt dan heb ik een partner die best van mij kan vragen om eens naar de woonboulevard te gaan of naar een andere plek om inkopen te doen. Het is een ontboezenning, voorzitter. Dus ik snap vanuit uw overtuiging dat u daar compleet diametraal naar kijkt, dat u daar echt een andere opvatting over heeft. Tegelijkertijd is er gewoon een groep in Dordrecht die die verruinning wet wenst, waaronder de ondernemers ook voor een groot deel zelf en ik vind dat je op zijn minst ruimte moet gunnen om dat te doen. En als we het over personeelstekorten hebben, kijk, twee jaar geleden zaten we juist in een periode dat we juist zelfs nog een verhoogde bijstand hadden en dat mensen thuis zaten en dat er juist teveel mensen weer aan het werk nnoesten, dus je ziet dat in de situatie qua conjunctuur wil dat veranderen.

Misschien hebben we over een jaar juist weer een personeelsoverschot en ik vind het meer een wat praktisch argument aan de ondernemers zelf om misschien een wat hoger loon te betalen aan die mensen dan dat wij dat van bovenaf als politiek van die mensen sonnmeren. Mevrouw Vugt-Roose: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang.

21

Mevrouw Vugt-Roose: Even twee vragen op dit punt. Het klinkt eigenlijk allemaal alsof het al gaat gebeuren en dat verontrust me toch wel een beetje en zeker ook als ik de overwegingen lees. Die laten weinig ruimte om eventueel nog tot een andere overweging te komen dan op een later moment alsnog die winkeltijden verruinnen, te willen ook op zondag. Hoe open staat de VVD daarin? En dan gaat het ook niet alleen om emoties, maar het gaat ook echt om diep gevoelde overtuigingen die daaraan ten grondslag liggen. Er is verder al genoemd Dat is eigenlijk de eerste vraag. De tweede vraag is meer over een ander punt. De kleine winkeliers zijn al genoemd. Het winkelpersoneel is al genoemd, maar de inwoners die komen eigenlijk niet aan bod en wat vinden die hier nou van? Er is een heel klein beetje ruimte in het dictum om die nog te betrekken in het onderzoek, maar in de overwegingen komen ze niet eens aan bod. De heer Heijer: Ik vind als een deel van de raad, een aantal partijen dient deze motie mede in, ik zie mevrouw Koene al kijken, vind ik als zij om een extern draagvlak onderzoek vraagt, vind ik dat in die onderzoekvormen dat daar absoluut geen beperkingen in mogen zijn waar je onderzoek naar doet. Ik heb ook enkele suggesties gehoord vanuit collega's uit de raad dat je ook bijvoorbeeld onderzoek zou kunnen doen naar behoefte van medewerkers die bij die winkels werken.

Ik vind dat je daar elkaar geen beperkingen op moet leggen. Ik ben ook om die reden erg content dat de voorzitter van de rekenkamercomnnissie bereid is gevonden om deze connmissie voor te zitten, iemand die juist een naann hoog heeft te houden in het feit dat hij onafhankelijke, goede, kwalitatieve onderzoeken moet kunnen begeleiden en dat doen we uiteindelijk. We hebben ook een budgetverzoek in de motie zitten om ook op die manier dat het geen papieren enquete wordt die we door brievenbussen duwen, maar dat we echt met een serieus onderzoek komen, omdat ik erken en ik denk ook eden van uw partij, ik erken dat dit diepgevoelde emoties met zich meebrengt, dat dit raakt aan de overtuiging dat dit meer ethiek dan beleid is. En ik vind dat je daar op een respectvolle manier mee om moet gaan. De voorzitter: Gaat u verder. En ik zou eigenlijk willen voorstellen dat u even uw betoog afmaakt en dat we dan kijken of er nog vragen resteren. Gaat u verder. De heer Den Heijer: Nou, ik wilde nog lets meer zeggen over de zondag dat het inderdaad diepgevoelde emoties oproept en dat dat vraagt om zorgvuldigheid. Ik nodig u daarom niet alleen uit en het staat u uiteraard vrij en ik weet vooraf al dat er raadsleden zijn die niet voor deze motie stemmen en dat, ik nodig desondanks ook die partijen uit om zitting te nemen.

Het zullen vier a vijf partijen zijn denk ik om het overzichtelijk te houden, om zitting te nemen in de begeleidingscommissie mits deze motie wordt aangenomen, voorzitter. Daarnaast willen we dat onze binnenstad gevrijwaard blijft van enornne parkeerfiles bij garages. Daarom dient mijn collega Kuhlmann een motie in om dit een halt toe te roepen en meer te doen in de schil rondom het centrum, om daar dus ook te kunnen parkeren. Dit moet beter en we zien allemaal nu dat dat gewoon niet goed gaat. Laatste punt, voorzitter, sannenwerking. We nnoeten op sonnnnige terreinen als raad juist een vuist maken tegen uitdagingen die groter zijn dan ons eiland alleen. En dat doen we ook in het belangrijke dossier Chemours. lets waar we ons allemaal zorgen om maken, een onderwerp dat ons verbindt in plaats van verdeelt. En ik spreek hier nogmaals uit, voorzitter, de controles van dit bedrijf moeten beter en ook onaangekondigd. En niet alleen het gebruik maar juist de

22

emissie van deze schadelijke stoffen moet honderd procent naar nul. En wat mijn fractie betreft zetten we deze en tal van andere sannenwerkingen de komende jaren door. Dat is namelijk hard nodig in welke tijd dan ook. Dank voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel. Ik zie nog een interruptie van de kant van de heer Groenewege, gaat uw gang. De heer Groenewege: Dank u wel. De motie over parkeren, die werd net benoemd. Die heet: parkeerfiles de stad uit, maar ik lees alleen nnaatregelen die parkeerfiles de stad in lokken, namelijk investeren in de aantrekkelijkheid, bereikbaarheid en zichtbaarheid van parkeerterreinen en parkeergarages. Semiautonnatische parkeersystemen te gebruiken en dubbel gebruik van parkeergarages en parkeerterreinen. Dat zorgt toch allemaal voor nneer auto's de stad in? De heer Den Heijer: Wanneer, voorzitter, je een rondgang maakt door onze binnenstad in de afgelopen weekenden, dan is er gewoon sprake van gigantische filevorming. Het is gewoon een bende. En dat kan niet. Onze binnenstad moet op dusdanige manier bereikbaar zijn en het liefst, he, dat staat ook in de overwegingen, het liefst zie je natuurlijk dat mensen op de fiets gaan, het liefst zie je dat mensen lopend gaan, het liefst zie je dat mensen op skeelers gaan, whatever. Maar het konnt er feitelijk op neer dat mensen toch en niet direct het centrum in, niet direct die binnenstad in, dat ben ik met u eens, dat is onwenselijk, maar juist richting die schil waar nu letterlijk parkeerplaatsen vrij staan die in particulier gebruik zijn, dan verergert dus die filevorming, verergeren we daarmee de overlast en uitstoot.

Terwiji er gewoon plekken beschikbaar zijn die we op dit moment zouden kunnen gebruiken als de gemeente daar druk achter zou zetten. En juist om die reden voeren dienen we deze motie in, om dat een beetje kracht bij te zetten. De heer Groenewege: Voorzitter, de Partij voor de Dieren was daar best voor te porren geweest als de VVD in deze motie had ingezet op de P en R, de Weeskinderendijk. Maar waarom betrekt de VVD ook de Spuihavengarage erbij? Waarom het Energiehuis, de parkeergarage? Waaronn priveterreinen, waar dan ook? Dat zorgt toch niet voor die verplaatsing van files die, waar de VVD nu zo nnooi voor pleit? De heer Den Heiler: Nou, het is niet altijd zo, nnaar in principe zijn dat ook de parkeergarages waar gewoon nog ruimte is om je auto te parkeren. En je ziet ook nu met de Weeskinderendijk, er is daar een proef om met een shuttlebus of lets dergelijks naar de binnenstad te gaan, want je merkt gewoon dat de incentive, he, als we die gedragsverandering daar voor elkaar wil krijgen, dan is de Weeskinderendijk gewoon te ver lopen naar de binnenstad, zie je dat onvoldoende mensen daar hun auto parkeren. TerwijI u en ik het eens zijn dat je dat wel zou moeten willen, al was het nnaar om inderdaad files, uitstoot, overlast te voorkomen. En er toch voor te zorgen dat mensen gewoon die dat graag willen doen inkopen gaan doen in onze gezellige binnenstad.

De voorzitter: De heer Portier. De heer Portier: Ja, er wordt gesproken inderdaad over een aantal nnaatregelen om sommige parkeerplekken aantrekkelijker te maken. Wij weten natuurlijk ook dat er altijd

23

mensen zijn, een helaas vrij grote groep mensen, die als ze een meter te ver nnoeten lopen, zeggen: nou, dat doen wij niet. Die gaat dus toch naar de parkeergarage aan de Visstraat of naar de Drievriendenhof. Zou je daar niet ook maatregelen moeten overwegen als het uitkopen van die garages en ze alleen maar ter beschikking stellen van bewoners van de binnenstad, zodat, ja, gewoon geen parkeergarage meer is in de binnenstad voor mensen van buitenaf die daar eigenlijk niks te zoeken hebben, ja, terecht kunnen. De heer Den Heijer: Ik ben het met u eens dat het niet heel zinnig is am allerlei auto's ons mooie historische centrum in te verleiden die alleen maar niet kunnen parkeren, zoekverkeer opleveren, et cetera et cetera. Het gaat mu j hier meer am de schil rondom het centrum waar de druk nu zo hoog is dat dat alsnog daar oak problemen oplevert. En ik ben het ook met u eens en daarom zie je oak die beweging op de Grote Markt, dat daar oak een parkeergarage konnt waar het oak de bedoeling van is dat bewoners die in het oude stadscentrum wonen daar hun auto kunnen parkeren zodat u en ik beter kunnen genieten van die kades die daar in de nnooie Wolwevershaven en de Kuipershaven liggen.

En dat we daar bijvoorbeeld wat meer plezier en vertier kunnen doen, meer aantrekkelijk kunnen maken met groen, iets wat namelijk in de binnenstadvisie staat, ten koste van die auto, maar dan vind ik wel dat die plek gecompenseerd moet warden op een andere plek en dat is bijvoorbeeld zo'n parkeergarage. Daar zijn u en ik het met elkaar eens. De voorzitter: Oke. Ik stel voor dat we niet ieder onderwerp wat in een interruptie aan de orde komt nneervoudig de hele tijd gaan uitkauwen, want dan wordt het echt een gedrocht van een vergadering, oak voor de mensen die ernaar kijken. Als we zo doorgaan zijn we vanavond am elf uur klaar met de eerste termijn van de raad heb ik zitten uitrekenen en volgens mu j wil helemaal niennand dat. Dus ik wil toch met elkaar kijken of we de interrupties heel kort kunnen houden en oak wat kunnen beperken in aantal. Ik zie nog mevrouw Pichel, ik zie mevrouw Stalk en dan ga ik naar de volgende partij. Mevrouw Pichel, gaat uw gang. Mevrouw Pichel: Dank u wel voorzitter. Ik wilde de heer Den Heijer toch nog even een vraag stellen over de nnotie van de uitbreiding van de winkelopeningstijden, want zoals ik net hoorde dat de vragen werden gesteld dacht ik dat ik de motie misschien wel verkeerd had gelezen.

Dus ik heb hem nog even erop nageslagen maar volgens nnij gaat het over een onderzoek am te kijken of er draagvlak is en niet zozeer am de mening van de heer Den Heijer. En dat zou natuurlijk ook kunnen betekenen dat er een uitkomst komt dat er geen draagvlak is. Kan ik dat goed interpreteren? De heer Den Heijer: Die lezing bevestig ik, dat klopt. De voorzitter: Hartelijk dank en dan had ik nog mevrouw Stalk. Oh, ik dacht dat u uw vinger opstak. Dan heb ik u verwart met iemand die zeer op u lijkt. De heer Gundogdu, gaat uw gang. De heer Gundoqdu: Ik kan heel goed opschieten met mevrouw Stalk, voorzitter. Een vraagje aan mijnheer Den Heijer random woningbouwambitie. Hij heeft terecht zojuist de vraag gesteld aan het college random de uitspraak van de Raad van State en de betekenis daarvan voor onze Dordtse bouwopgave. En ik ben oak wel benieuwd naar de reactie van

24

nnijnheer Den Heijer zelf. We hebben de ambitie am de komende jaren behoorlijk wat duizenden woningen te gaan bouwen. En ik ben vooral benieuwd hoe u ernaar kijkt, eenvoudigweg omdat we in de vorige bestuursperiode waar oak uw partij zitting in nam oak de annbitie was uitgesproken am vierduizend woningen te bouwen. En toen waren de economische omstandigheden ietsjes beter dan de tijden waar we nu in leven. En dat hebben we, die doelstellingen hebben we niet gehaald. Het zijn er uiteindelijk 997 geworden. Dus hoe kijkt u eraan am die vierduizend woningen voor de komende jaar te bouwen? Is dat een realistisch getal?

De heer Den Heiler: Vier jaar geleden zijn we inderdaad begonnen met een ambitieuzer woningbouwprogramma van de jaren daarvoor. En wat heeft die vier jaar ons opgeleverd? Daar heeft u zelf oak onderdeel van uitgennaakt. Een verdubbeling van de jaarlijkse bouwproductie, een verdubbeling van de woningen in aanbouw, meer dan drie keer zoveel bouwvergunningen. En de krimp van onze stad is gekeerd en zeventig procent van die nieuwbouw gaat naar Dordtenaren. Wat je oak ziet is dat de plan- en besluitvorming duurde eerst vijf jaar en dan moet je daarna nog gaan bouwen maar waar al zoveel problemen op zijn. Dat duurt landelijk gezien vijf jaar dat hebben we gehalveerd naar in Dordrecht naar tweeenhalf jaar. Ja weet je, je moet alles, alles willen doen am die huizen te bouwen. En dat is oak iets waar ik dit college ook toe oproep: we kunnen dat niet alleen, bouwen is een werkwoord, dat doe je samen en dat doe je oak met bouwpartners, bouwpartijen, die oak snel kunnen leveren. En kwalitatief goede huizen bouwen waardoor Dordtenaren, nou, u heeft het gezien in de Amstelwijck, op een hele mooie manier in onze fantastische stad kunnen wonen. De voorzitter: Dank u wel. Dat was de eerste ternnijn van de VVD-fractie. Dan gaan we door naar de VSP-fractie. Mag ik mevrouw Stalk naar voren vragen? En terwijI zij naar voren komt toch nog even een algemene opmerking als het mag.

Ik hoar dat velen van u heel netjes betoog of een interruptie beginnen met voorzitter, maar vervolgens dat velen van u oak daarna elkaar toch met u aanspreken. En dat is ongetwijfeld goed bedoeld maar er is niet voor niets deze parlementaire, laat ik het zeggen, traditie dat we elkaar in zo'n soort zaal aanspreken in derde persoon enkelvoud. Dus u spreekt via de voorzitter en dan zegt u bijvoorbeeld: mijnheer Van der Spoel of mevrouw Koene of ... Laten we dat met elkaar afspreken en dat heeft te nnaken met de hygiene in het debat. Daar zal ik ook een klein beetje op gaan letten vanaf nu. Mevrouw Stalk, gaat uw gang. Mevrouw Stalk: Ja voorzitter, wat kan u dat altijd nnooi zeggen. De voorzitter: Dank u wel, nou interrumpeer ik u, sorry nog een keer. Mevrouw Stalk: Nee nee nee, dat geeft niks. De voorzitter: Want er waren nog twee moties ingediend, die moet ik eventjes noennen. Motie M9 van de VVD, Gewoon Dordt, VSP, DENK en Forum voor Democratie over de winkeltijdenverordening feestdagen. En nnotie M10 van de VVD, Beter Voor Dordt, PVV, VSP en Forum voor Democratie over parkeerfiles de stad uit. En nu is het woord aan mevrouw Stalk.

25

Mevrouw Stolk: Dank voorzitter. Voorzitter, vandaag bespreken wij de eerste begroting van het nieuwe college. Dank aan de wethouders en ambtenaren voor het opstellen van deze begroting. Er zijn zaken die opvallen en er zijn zaken voor wat betreft de VSP urgente maatregelen niet of onvoldoende geadresseerd is. De nieuwe coalitie bestaat voor een groot deel uit de partijen die ook vertegenwoordigd waren in de voorgaande coalitie. Alleen GroenLinks is een nieuwe speler in de huidige coalitie. De VSP vindt te weinig vernieuwing in het beleid en in de begroting terug. Dit college bewandelt wederom de ingeslagen paden van de VVD, CDA en ChristenUnie/SGP. De VSP maakt zich zorgen over de groei naar 140.000 inwoners in 2030. Dit streven is naar onze mening niet realistisch gelet op de ontwikkelingen van de crises waarin wij zitten en die naar verwachting nog wel enige tijd gaan duren. Denk daarbij aan de energiecrisis, de hoge inflatie, gebrek aan arbeidskrachten is vandaag ook al genoennd en ga zo maar door. Dit betekent, voorzitter, dat er veel financien gaan naar groeien van de bevolking van Dordrecht. Alle programma's in deze begroting zijn namelijk gebaseerd op groei naar 140.000 inwoners. Het optinnisme van het college kent ondanks alle tegenvallers en vooruitzichten naar de mening van de VSP geen grenzen.

Wij nnaken ons wel zorgen over de toekomst van de huidige Dordtse inwoners. Wat betekent het voor hen op het gebied van bestaanszekerheid? En worden zij op termijn wellicht onnodig flink in hun portemonnee geraakt als de realisatie van de plannen niet gehaald worden? Hierover dienen wij dan ook een motie in om dit eens uit te werken bij tegenvallende resultaten naar de groei van die 140.000 inwoners. Wat mist de VSP in de begroting nog meer? De woningbouwambitie van de coalitie tot 2026 zijn vierduizend woningen waarvan dertig procent voor de sociale huur en koopwoningen. De landelijke bouwambitie voor 2030 is op 900.000 woningen waarvan twee derde betaalbare huur en koop zijn. Waarom in Dordrecht zo weinig sociale woningbouw terwijI er wachttijden zijn van zeven jaar voor een betaalbare woning? De VSP wil een beleidsverandering op dit gebied: er moet naar de landelijk, de maatstaven gekeken worden, dus twee derde van de te bouwen woningen in Dordrecht in de categorie betaalbaar vallen. Ook bier dienen wij een motie over in en dat doen wij samen met Beter Voor Dordt. In Dordrecht zijn 16.000 doorwaaiwoningen met zeer lage energie labels. De bewoners van deze woningen zullen de eerstkomende jaren financieel ondersteund moeten worden om hun energiekosten te kunnen betalen. Analisten verwachten dat energieprijzen niet nneer terugkeren naar niveaus van voor de Oekraineoorlog.

De econonnische gevolgen zijn groot. Pernnanente overheidssteun is geen oplossing. De VSP stelt voor deze 16.000 woningen te verduurzamen en dit uiteraard in samenwerking met corporaties en particuliere verhuurders en huiseigenaren. De corporaties in Dordrecht hebben een gezannenlijk vermogen van zeven miljard euro, van hen mag ook een investering worden gevraagd voor de verduurzaming. De huidige crisis verstelt de energietransitie en het investeren in duurzaannheid is nu rendabeler dan ooit. Ook hier dienen wij met meerdere partijen een motie over in. Sport en bewegen. De heer Groenewege: Voorzitter? Mevrouw Stolk: Voor gezond en sociale cohesie wordt De voorzitter: Bij interruptie. De heer Groenewege, gaat uw gang. De heer Groenewege: Ja, volgens mu j gaat dit over de motie verduurzaming van woningen in Dordrecht met lage energie labels.

26

Mevrouw Stolk: Ja. De heer Groenewege: Op zich staan we daar als Partij voor de Dieren best positief tegenover, het doel is natuurlijk goed, zoveel mogelijk woningen met een slecht energielabel verduurzamen is zeker lets waar wij voor te porren zijn. Maar we willen wel weten waar we voor kiezen. En dan staat er in het verzoek: via de welstandsnota het mogelijk te maken om nneer EFG-woningen, dus woningen met een laag energielabel, te kunnen isoleren en verduurzamen, denk aan de dubbel glas, warmtepomp en zonnepanelen. Maar wat de motie niet voldoende duidelijk maakt wat mu j betreft is welke welstandseisen we daar dan voor inleveren. Waar kies je eigenlijk voor? Kan nnevrouw Stolk dat verduidelijken? Mevrouw Stolk: Ja voorzitter, het nnag duidelijk zijn dat de VSP vindt dat de welstandscomnnissie een achterhaald, ja, hoe zou ik het netjes zeggen, orgaan is. En wat ons betreft wordt dat ook afgeschaft. En we hebben natuurlijk nog niet zo lang geleden gezegd en mijnheer Den Heijer had het daar ook al over, dat er in de binnenstad natuurlijk nnonunnentale panden zijn waarvan wij hebben gezegd: ja, maar die kan je niet gaan verduurzamen, daar kan je geen zonnepanelen opleggen.

Moeten we dan tegen die nnensen zeggen: nou ja, je blijft maar lekker in een doorwaaiwoning zitten? Dus wij kiezen ervoor om dat ook, in die nnotie hebben we dat ook aangegeven, he, om het inzichtelijk te maken hoe die labelverdeling is van die doorwaaiwoningen en met name ook tussen de negentiende-eeuwse schil en andere wijken. En dat om via de welstandsnota het mogelijk te maken om meer EFG-woningen en denk dan ook aan de monunnentale panden. Dus dat is een beetje de overweging die wij daarin nneegeven. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter? Mevrouw Stolk: Dus ik hoop dat u zich daar als Partij voor de Dieren in kunt vinden. De heer Groenewege: Voorzitter? Dank aan mevrouw Stolk voor de verduidelijking, maar ze verduidelijkt alleen dingen die voor ml] al duidelijk waren. Mijn vraag was: wat lever je in qua welstandseisen om die verduurzanning mogelijk te maken? Mevrouw Stolk: Ja, dat is een hele lastige, laten we nou eerst gewoon eens in kaart gaan brengen waar al die woningen zitten en laten we dan nog met elkaar eens een keer gaan hebben over die welstandscommissie. Want daar wil ik ook best wel nog eens een keer een boonnpje met u over opzetten, of we dat orgaan nu in stand moeten houden of dat we dat gewoon los moeten laten. Is dat zo even voldoende op uw vraag? Dan ga ik door, voorzitter. De voorzitter: Nou, er is nog een interruptie van nnevrouw Van Vugt. Gaat uw gang.

Mevrouw Van Vugt-Roose: Ja, over die betaalbare woningen, wat wordt er nou precies toegevoegd met het voorstel van jullie? Mevrouw Stolk: Wat er toegevoegd wordt? Mevrouw Van Vugt-Roose: Wat er toegevoegd wordt aan de plannen die er al zijn.

27

Mevrouw Stolk: Nou, dat de ... Kijk, in eerste instantie, kijk, je kan natuurlijk niet in 2023 alle woningen gaan verduurzamen. Dat lukt gewoon niet, dat willen we met z'n alien, maar ik denk dat dit een mooie aanvulling is op hetgeen wat er al ligt, maar dat we dan ook wel in kaart gaan brengen welke woningen nou als eerste aan de beurt zijn. En neem daarbij ook de woningen in de negentiende-eeuwse schil mee. Dus ik denk dat het ook nneer een handreiking is naar de wethouder toe dan dat we het ook een beetje gaan versnellen. Want als je het hebt over G -labels, ja, volgens mu j zitten daar geen ramen in. Nou, is even heel zwart-wit gezegd, maar De voorzitter: Mevrouw Stolk, ik ben in elk geval benieuwd hoe laat ik vanavond in mijn doorwaaiwoning arriveer. Mevrouw Stolk: Dat weet ik ook niet. De voorzitter: Gaat u verder als u wilt. Mevrouw Stolk: Goed voorzitter, sport en bewegen. Voor gezondheid en sociale cohesie wordt veelvuldig genoemd in de voorliggende begroting, maar kijkend naar de daarvoor beschikbare gelden, dan blijkt sport helemaal niet zo belangrijk voor dit college. Slechts acht miljoen euro wordt van een begrotingstotaal van 685 miljoen besteed aan sport. Dat is slechts 1,2 procent van de totale begroting. Daarbij komt dat veel sportorganisaties de gestegen energieprijzen niet kunnen betalen.

Sluiting dreigt indien er geen hulp wordt geboden aan deze sportverenigingen. De VSP is van mening dat net als bij corona overheidshulp nodig is. De huidige energieprijzen zijn geen standaard bedrijfsrisico voor breedtesportverenigingen of ondernemers in de sport. De VSP wil dan ook dat de breedtesport en de Sportboulevard geholpen worden met de energierekening en te kunnen blijven betalen en ook hier met meerdere partijen een motie of amendement. Lerend en ondernemend. Dordrecht ontwikkelt zich te eenzijdig vinden wij door alleen maar logistieke bedrijven aan te trekken, DistriPark. De heer Uysal: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, gaat uw gang. De heer Uysal. De heer Uysal: la, dank voorzitter. Ik deel de zorgen met mevrouw Stolk over de sportverenigingen en ook over maatschappelijke organisaties. Maar we hebben vandaag een RIB gekregen van het college en dat gaat ook deels over, dat gaat over de Sportboulevard en dat gaat dus over het feit dat de Sportboulevard en de gemeente met elkaar overeengekomen zijn gekomen dat er dus gekeken wordt naar een passende oplossing zodat Sportboulevard en al die verenigingen die daarin zitten niet in gevaar komen. Of tenminste deze periode kunnen overbruggen. Maar daarnaast tekent de VSP ook mee met twee andere moties waarbij een beroep wordt gedaan op het fonds wat al bestaat.

Aan de ene kant tekent de VSP mee met de motie om volgens mu j een nieuwe fonds op te richten, een verenigingsfonds. We hebben volgens mij al een crisis- en herstelfonds, dat bestaat al. Volgens mu j pleit dan de VSP om een nieuwe fonds op te richten. En daarnaast is dit fonds bedoeld voor maatschappelijke organisaties en in een andere motie pleit de VSP om dan dit fonds uit te breiden en om dit fonds dus ook te gebruiken voor andere doelgroepen, zoals

28

Mkb's en andere soorten ondernemers. Dus wat wil de VSP nou met een fonds boven op het fonds wat we al hebben?

Mevrouw Stolk: Nou, dat volgens mij kunt u dat lezen in de motie die wij met andere partijen ingediend hebben, dat we meer geld willen. Dat is het enige wat er staat. Dus 1,6 miljoen, dat moet gewoon hoger. Voorzitter, ik ga verder met mijn betoog. Logistiek DistriPark, dat leidt niet tot hoge lonen en kennisintensieve werkplekken. Naast distributie moet Dordrecht zich ook richten op een andere unique selling point, bijvoorbeeld nneer maakindustrie en kenniscentra. Anders blijven de inkomens van de Dordtenaren lager dan het landelijk gemiddelde. Ook hier hebben wij een motie voor. Voorzitter, het zal u niet verbazen dat de VSP het niet eens is met het gedeeltelijk afschaffen en ik noem het nogmaals, gedeeltelijk afschaffen, van gratis openbaar vervoer 65 plus. De VSP is van mening dat gratis OV bijdraagt aan de nnobiliteit en bestrijding van eenzaamheid bij 65plussers. Tevens levert het een bijdrage aan de klinnaatdoelstellingen omdat het met nneer mensen uit de auto houdt, minder filevorming in de stad veroorzaakt en het gebruikmaken van elektrische bussen bevordert. Dat moet GroenLinks zeker aanspreken. De uitvoeringskosten van een inkomensafhankelijke regeling De heer Struijk: Voorzitter. De voorzitter: Ik wil even '...' Ja, stop maar even hoor. U denkt ik ga zo lang mogelijk door tot ik echt weggehaald word bij de microfoon. De heer Struijk, gaat uw gang.

De heer Struijk: Ik ben geduldig hoor, voorzitter. Dank u wel. Voorzitter, ik heb mevrouw Stolk ongeveer een kwartiertje geleden horen zeggen dat ze het niet terecht vond dat ook mensen die het helemaal niet nodig hebben die 75 euro krijgen. Vindt mevrouw Stolk het dan wel terecht dat mensen die het helemaal niet nodig hebben zo'n gratis OV-pas krijgen, terwijI wij denken dat dat geld beter besteed kan worden om zoals nu gaat gebeuren ook minima die nog geen 65 zijn te voorzien van zo'n pas. Mevrouw Stolk: Nee, daar ben ik het niet mee eens. Die 75 euro, dat gaat ook naar de hogere inkomens. Daar is geen drempel opgeworpen zoals bij het gratis OV. Wat ons betreft zou je dat geld en volgens mu j heeft iemand dat vandaag al gezegd, volgens mu j mijnheer Van der Spoel, als we 4,2 miljoen als een cadeautje weggeven zou je dat misschien ook met de raad kunnen bespreken, want dat is die 75 euro. Nou, dan kiezen wij ervoor en dat is gewoon een politieke keuze, dan kiezen wij ervoor om gewoon het gratis OV 65 plus door te laten lopen, had daar dan wat geld ingezet. En dat je het wil verbreden, dat ook mensen gebruik van kunnen maken met een wat mindere beurs, ja weet je, daar zijn wij helemaal niet op tegen. Dus dat is alleen nnaar goed. Ja, dat is eigenlijk een keuze die je maakt. De voorzitter: De heer Struijk.

De heer Struijk: Ja, u zag hem al aankonnen, ik heb toch eigenlijk nog niet helemaal antwoord op mijn vraag, want, ja, ik denk zo'n welgestelde 65-plusser kan toch gewoon een buskaartje kopen?

29

Mevrouw Stolk: Zeker, maar als je ziet en de heer Den Heijer heeft het ook at aangegeven, de hele stad staat vast. En als wij willen dat mensen mobiel blijven en dat we de ondernemers in de stad gaan bezoeken, dan zou je als genneente ook er lets voor over moeten hebben dat mensen met de bus naar de stad kunnen. En ja, de 65-plussers die kunnen best wel dat kaartje betalen, maar we willen toch dat mensen nnobiel blijven, dat ze lekker naar de stad gaan, naar de horeca, naar de winkels in de stad. Dus ik had gewoon een andere keuze gemaakt. De heer Struijk: Dan heb ik nog een slotvraag voorzitter, als het mag. De voorzitter: Jawel. De heer Struijk: Fijn, dank u wel. Maar voorzitter, dan heb ik toch nog een puntje: die hele stad staat iedere keer vol met files en dat is op het moment dat die 65 plus pas er gewoon nog is. Dus u denkt dat dat straks nog enornn gaat toenemen? Mevrouw Stolk: Ja, dat is een beetje een dooddoener, mijnheer Struijk. Dat is ook een beetje niet meer de tendens van nu, he. Kijk, als je als stad, je bent, dit college wit nog groeien naar 140.000 inwoners. 140.000 inwoners. Dan geef je je inwoners toch ook goed openbaar vervoer? En dat is 65 plus heeft zijn vruchten de afgelopen twaalf jaar met Beter Voor Dordt in het college ook zeker bewezen. En ik weet dat dat steekt bij heel veel partijen, maar het was een goed alternatief voor de 65-plussers.

De voorzitter: Dan zag ik nog een hand van de heer Burakcin, of is dat vergelijkbare vraag als de heer Struijk had? De heer Burakcin: Ja voorzitter, nou ja goed, CU/SGP die heeft eigenlijk mijn woorden eigenlijk overgenomen. Ja, wij, nou ja De voorzitter: Dus dat was het? De heer Burakcin: In ieder geval ik deel wat mijnheer Struijk aangeeft, dat wilde ik namelijk precies hetzelfde zeggen, want ik kan mevrouw Stolk echt gewoon niet volgen. Inderdaad, dat interruptiedebat gaf ze aan: nou, dat ze het eigenlijk heel erg erg vond dat het geld naar de rijkere mensen ging en vervolgens vinden wij inderdaad dat de OV betaalbaar moet zijn voor de mensen die het gewoon nodig hebben en dan gaat ze nu een heel ander verhaal aanhouden. Dus ik kan haar echt gewoon niet meer volgen. Mevrouw Stolk: Nou voorzitter, dat scheelt, ik kan ook mensen wel eens niet volgen. Maar volgens mij heb ik het duidelijk uitgelegd, wat ik onbegrijpelijk vind is dat GroenLinks meegaat in het weggeven van een cadeautje van 75 euro juist aan de rijke mensen. Daar had ik wel van verwacht dat u als sociale partij had gezegd: joh, dat gaan we niet doen. En vervolgens konnt u bij ouderen en de ouderen die zijn vaak kind van de rekening want de ouderen die worden vaak niet genoemd. Ja, ik ga het toch maar even noemen, we heten niet voor niks de Verenigde Senioren Partij.

En die laat u gewoon nu allemaal betalen, dus dat is mijn nnening daarover.

30

De voorzitter: Oke, ik hoor trouwens nog lets te vaak u nog, zeg ik nog maar even een keertje. De heer Burakcin, gaat uw gang. De heer Burakcin: Ja voorzitter, dan zou ik toch willen vragen aan mevrouw Stolk om dat verhaal over die 75 euro goed te lezen. Want het geld gaat niet alleen maar naar de rijkere nnensen, dat geld gaat naar elk huishouden, ook de minima. Mevrouw Stolk: Ja voorzitter, als ik daar nog een keer op nnag reageren? De voorzitter: Ja en dan gaat u verder met uw betoog. Mevrouw Stolk: Ik heb aan de heer Den Heijer aangegeven dat ik heel blij ben dat dat naar de lage en middeninkomens gaat en ik herhaal het nog een keer voor u voor als u het niet goed gehoord heeft, dat wij er nnoeite mee hebben dat het naar de hogere inkomens gaat. Ja, jullie kunnen allemaal zo zitten, maar dan moet je even in de nnicrofoon praten, dan kan ik reageren, Kitty. Mevrouw Kruger: Voorzitter. De voorzitter: Nee nee nee nee nee nee, zo gaan we het al helemaal niet doen. Als ik vraag of u geen u tegen elkaar zegt moet u niet bij uw voornaam gaan aanspreken natuurlijk. Mevrouw Kruger, ik denk dat u hier gewoon met elkaar niet helemaal uitkonnt en dat hoeft ook helemaal niet. Mevrouw Kruger: Sorry? Ik versta het niet. De voorzitter: Nou, er is al het nodige gewisseld tussen uw fractiegenoot en mevrouw Stolk, dus ik denk dat we het daar maar even bij moeten laten. Mevrouw Kruger: Prima.

De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog. Mevrouw Pichel: Voorzitter, sorry? Mag ik een vraag stellen? De voorzitter: Over hetzelfde punt? Mevrouw Pichel: Aan mevrouw Stolk. De voorzitter: Ja, gaat uw gang. Mevrouw Pichel: Dank u wel. Sorry hoor, ik werd even afgeleid, wat wilde ik vragen? Ja, allereerst wil ik aan mevrouw Stolk aangeven dat het best een sympathieke motie is. Ik zou best geneigd zijn om dat te steunen. Wat ik me alleen even afvraag is 65 plus ook niet enigszins achterhaald, want zoals ik het heb begrepen moeten wij tegenwoordig een beetje doorwerken tot 67, 68. Zijn we dan gewoon aan het zorgen dat de gemeente ervoor zorgt dat mensen gratis naar het werk toe kunnen of kunnen we er anders naar kijken? Hoe moet ik dat zien?

31

Mevrouw Stolk: Nou, als je het heel eerlijk aan mij persoonlijk vraagt, maar ik sta hier natuurlijk namens de partij, als we kijken naar Luxemburg, daar is het gratis openbaar vervoer gratis voor iedereen. Dat zijn politieke keuzes, dit is een politieke keuze van ons. Wij hebben dat onze kiezers beloofd, dus ik kan hier nog een heel pleidooi gaan houden waaronn en ... Maar 65 plus is voor ons gratis met de bus of een kleine toevoeging daarbij. De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog. Nog 31 seconden. Mevrouw Stolk: Ja, dat red ik niet meer. De voorzitter: Nou, dan ben ik een beetje coulant, maar dan gaan we wet even door. Mevrouw Stolk: Nou ja, laat ik het, het gratis OV laat ik even gaan. Daar dienen we dus een motie over in. Ja, daar heb ik at genoeg over gezegd, volgens mij. Het is u alien bekend met name in een aantal wijken, de fors stijgende energieprijzen en de hyperinflatie een zware wissel trekken op de portennonnee van de inwoners. De effecten van de toename van de financiele problematiek en de daarnnee ook gepaard gaande sociale problematiek steeds duidelijker en ook zichtbaarder wordt. De individuele benadering, maatwerk, om zowel de financiele als de sociale problematiek te verminderen en versterkt kan worden door de fysieke infrastructuur daarop in te richten en te faciliteren.

Wij stellen dan ook voor om in elke wijk een soort restaurant huiskamer te realiseren voor Dordtse inwoners die op deze manier op een laagdrennpelige manier elkaar op een warme plek kunnen ontmoeten voor een kopje koffie en of gezamenlijk een gezond hapje te eten. Het organiseren van een restaurantfunctie er nnede zorg voor kan dragen dat de eenzaamheid kan worden teruggedrongen en de inwoners die het financieel zwaar hebben toch kunnen worden voorzien van een betaalbare gezonde maaltijd in een verwarnnde omgeving. En daar dienen wij ook een motie voor in. Dan, mag ik nog een dingetje zeggen? De generieke tegemoetkoming van die 75 euro als compensatie voor de lokale heffingen, nou ja, dat heb ik net al een beetje min of meer aangegeven, dat stelt ons teleur. Meer dan de helft, ruim 2,2 miljoen euro komt terecht bij huishoudens die het niet het hardst nodig hebben. De indexering van 6,3 procent komt in 2024 als een boemerang terug en treft dan met name de arnnste huishoudens keihard in de portennonnee. En ik zal de moties nu aan u indienen. De voorzitter: la, hartstikke goed. En dan is er nog een slotvraag van de heer Den Heijer aan u. De heer Den Heijer: Ja, ik wil het niet al te veel voor mijn coalitiepartner GroenLinks opnemen over het verhaal dat het alleen bij de rijke inkomens landt. Ik vind het een frame wat u stevig neerzet.

Verschil is natuurlijk wet als je indexeert krijgen de minima niks. En als je deze korting geeft krijgen de minima 75 euro, wat betekent namelijk dat mensen die recht hebben op een kwijtschelding ook 75 euro korting krijgen op hun gemeentebelasting. Misschien niet een verhaal waar een VVD-politicus met heel veel plezier mee thuiskomt, maar ik kan me zomaar voorstellen dat GroenLinks dat wel doet. En dat maakt het ook, he, dat je uiteindelijk ook keuzes moet maken als stad voor waar bedien je nou het beste de groep mee? En ik hoop dat u dat ook dat verhaal wil vertellen bij hetgeen waar u wellicht terecht kritiek op heeft.

32

De voorzitter: Dank u wel. Er zijn vier moties ingediend, motie M11 van de VSP, GroenLinks, DENK en Partij voor de Vrijheid en de Dordtse VVD over de verduurzaming van woningen in Dordrecht met lage energie labels. M12 van de VSP, Beter Voor Dordt, GroenLinks, Dordtse VVD, Partij voor de Dieren, Op ons Eiland en de PVV, motie over wijkrestaurants in de huiskanner. Motie M13: VSP, DENK Dordrecht, Beter Voor Dordt en Partij voor de Vrijheid over de verbreding van de werkgelegenheidsnnogelijkheden. En M14: VSP, Partij voor de Dieren en PVV over haalbaar en betaalbaar. Dan hebben we daarmee de VSP gehad en dan go ik naar GroenLinks. Mag ik het woord geven aan de heer Burakcin. We zijn al bij de vierde partij, mensen. Gaat lekker. De heer Burakcin: Ja, dank u wel voorzitter. Dank voor het woord. Voorzitter, ik wil mijn betoog beginnen met een dankwoord aan het annbtelijke apparaat en het college die deze begroting hebben samengesteld. In het coalitieakkoord staan duidelijke ambities die in deze begroting een eerste vertaling vinden waar wij ons grotendeels in kunnen vinden. Voorzitter, tegelijk moeten er nog veel zaken verder worden uitgewerkt. Op drie aspecten daarvan wil ik nader ingaan, die voor GroenLinks Dordrecht van specifiek belong zijn. Voorzitter, dat gaat over: een, sociaal beleid. Twee, duurzaannheid en klimaat. En als derde participatie.

Voorzitter, alle drie deze vraagstukken spelen zeker niet alleen op gemeentelijk niveau nnaar we zien het wel als een gemeentelijke verantwoordelijkheid om maximaal aan deze vraagstukken bij te dragen voor een eerlijke, menselijke en duurzame toekomst. Voorzitter, om te beginnen met het sociaal beleid. Veel Dordtenaren hebben het op dit moment ontzettend moeilijk en GroenLinks maakt zich daar enorme zorgen over. Voorzitter, dit vraagt om een sterke overheid die er is op het moment dat er om gevraagd wordt. En voorzitter, we zijn blij dat het college in deze begroting extra middelen heeft gereserveerd voor de armoedebestrijding en komt met aanvullende nnaatregelen voor de minima. Uitbreiden van de nninimaregelingen is een bittere noodzaak in tijden van ongekende financiele onzekerheden van onze inwoners. Voorzitter, waar we ook erg blij mee zijn is dat het college gericht gaat investeren in wijken en personen die de overheid het hardst nodig hebben. GroenLinks wil niet longer toezien dat kinderen in sommige wijken als Krispijn, Crabbehof, of Wielwijk niet dezelfde kansen krijgen als kinderen die geboren worden in andere wijken. Mevrouw Stolk: Voorzitter? De heer Burakcin: Door gericht te investeren in mensen en gebieden waar het nodig is creeren we nneer welzijn en gelijke kansen. De voorzitter: Bij interruptie, mevrouw Stolk.

Mevrouw Stolk: Ja voorzitter, heel mooi pleidooi hoor overigens van de heer Burakcin over bestaanszekerheid en over de armoede. Ik heb dat in mijn pleidooi ook naar voren gebracht. Wat nou, he, want de ambitie van dit college is heel hoog, we groeien nog steeds de annbitie naar 140.000 inwoners. Hoe kijkt u dan aan naar onze motie waarin wij vragen: die 140.000 inwoners, als we die nou niet gaan halen, alle programme's in deze begroting zijn gebaseerd op die 140.000 inwoners. Hoe kijkt u daar nou aan en wat gaat u nu tegen die mensen zeggen die in armoede leven als we de groei van 140 niet gaan halen? Want dat heeft echt consequenties voor deze begroting die hier ligt.

33

De heer Burakcin: Nou ja voorzitter, als eerste: wij zien het toch wel heel anders als de VSP. Wij vinden namelijk niet dat alles gericht is op die 140.000 inwoners. Dat is gewoon uw interpretatie van het beleid wat nu voorligt, maar dat is niet onze interpretatie. WI) zijn namelijk niet tegen investering voor onze mensen die de sociaaleconomische positie van onze inwoners versterken, daar zijn we gewoon niet op tegen. We zijn er niet op tegen om bijvoorbeeld huizen te bouwen voor onze inwoners die dat nodig hebben, he? We hebben bijvoorbeeld ambities gesteld: vierduizend woningen, dertig procent sociaal, 1500 extra woningen die er gaan komen. Daar zijn we niet op tegen en dat zijn gewoon nodige keuzes, dat zijn gewoon nodige dingen die we moeten doen met elkaar en daar gaan we ook voor. En daarnaast, voorzitter, ook over die banen. Ja, dat klopt, er gaat ook nog wel groei plaatsvinden, er gaan meer banen komen. Maar daarin hebben we ook altijd gezegd: we moeten altijd kijken naar toekomstbestendige banen, die zeg maar circulair en duurzaamheid vooropstellen. Dus ik zie het toch echt heel anders zoals u dat schetst, dat alles gericht is op die 140.000 inwoners, daar hebben wij toch wel hele andere denkwijze over. De voorzitter: Dank u zeer. Mevrouw Stolk.

Mevrouw Stolk: Ja, dan stel ik voor dat de heer Burakgin de begroting toch nog een keertje goed doorleest want al de programnna's zijn echt gebaseerd op een groei van 140.000 inwoners. En als je dat nou niet gaat halen, wat gaat u dan tegen die mensen zeggen? Want u kan wel ambitieus zijn, maar die vierduizend woningen, we bouwen er nog geen tweehonderd geloof ik in een jaar, dat gaan we gewoon niet halen. Dat is gewoon niet realistisch met alles wat er nu op ons afkonnt. De heer Burakgin: Ja voorzitter, voor de duidelijkheid: kijk, we moeten gewoon blijven monitoren, de ontwikkelingen volgen die er zijn. En, nou goed, binnenkort komt bijvoorbeeld het college met een woonbrief. Nou, daarin kunnen bijvoorbeeld ook allerlei zaken in benoennen en kijken bijvoorbeeld: nou goed, over die ontwikkelingen, of er verstellingen plaats moet vinden of wat we er exact aan willen toevoegen. Dus ik zou toch willen voorstellen om bijvoorbeeld echt heel gericht zeg maar te kijken van en om te monitoren, blijven monitoren en toch erop, ja, benadrukken van, ja, dat we de noodzaak zien dat er versneld moet worden. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De voorzitter: Ja, niet u. Mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Zat al een tijdje met de vinger erbij. Voorzitter, nnijnheer Burakgin gaat ontwikkelingen monitoren.

Nou is het zo dat in mei juni is er een commissievergadering geweest waarbij aanwezig waren twee directeuren van de twee woningbouwverenigingen. En op een gegeven moment vroeg ik: hoeveel woningen gaan er nou gebouwd worden in de sociale woningbouwsector zeg maar, he? En tot mijn verrassing of eigenlijk misschien ook wel niet werd er gezegd: 450, netto, he? Dus bouwen minus slopen. Nou is elke woning natuurlijk mooi meegenonnen voor de mensen die een laag inkomen hebben, maar ik vind

34

dat eigenlijk voor een college vind ik dat weinig annbitieus en als ik ook kijk hoe GroenLinks zich heeft opgesteld voor de verkiezingen, dat er heel veel sociale woningbouw gerealiseerd zou worden, vind ik dat toch wel een beetje tegenvallen. Dus met andere woorden, twee vragen: u heeft het over vierduizend te bouwen woningen waarvan dertig procent sociaal, kom je dus uit op 1200. Nou, volgens die twee directeuren worden het er 450. En ten tweede: hoe kijkt hij aan tegen de annbitie, zeg maar? Van uw eigen partij? De heer Burakgin: Nou ja voorzitter, de ambitie van mijn eigen partij die blijft staan. Ik heb zojuist ook benoemd dat we in ieder geval moeten blijven monitoren. Nou, volgens mij hebben we de eerste, wat ik zojuist benoemde, met die woonbrief, daar krijgen we natuurlijk de eerste, ja, de ontwikkelingen krijgen we dat te horen en dan moeten wij volgens mij als raad moeten wij daar dus zeg maar onze inbreng hebben en ons zegje over doen wat we ervan vinden. Maar dat het gewoon broodnodig is bijvoorbeeld dat er gebouwd wordt, dat een hele inhaalslag moet plaatsvinden wat nog niet gedaan is, ja, dat staat als, ja, als een kei. De heer Van Leeuwen: 3a, toch nog even een laatste vraag hierover, voorzitter. Er werd duidelijk aangegeven 450 woningen, dat is voor mij is dat op dit moment een gegeven. Ik ga ervan uit dat zij ons de goede infornnatie gegeven hebben.

U heeft het over dertig procent van vierduizend is 1200 te bouwen woningen, dus hoe moet ik dat nou zien? Want, ja, het kan niet allebei waar zijn. Anders hoor ik het graag van u. De heer Burakgin: Ja voorzitter, nognnaals: ik zou toch echt eventjes willen wachten op de woonbrief van het college en dan kunnen we dan op dat moment erover hebben. De heer Van der Spoel: Voorzitter. De voorzitter: 3a. Mijnheer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Ter interruptie en ik zal even de vraag stellen die gewoon met ja of nee beantwoord kan worden. Is GroenLinks ervan overtuigd dat ze die annbitie nu gaan halen, ja of nee, van die aantal sociale huurwoningen? Ja of nee? De heer Burakgin: Nou ja, voorzitter, nogmaals: ik ga nu geen speculaties doen over ja of het haalbaar is ja of te nee. Er zijn inderdaad allerlei obstakels nnonnenteel, de ontwikkeling natuurlijk in de wereld die het allemaal bennoeilijkt, maar dat wil niet zeggen dat we de, ja, dat we het toch wel belangrijk vinden dat het gehaald wordt. Dus we moeten volgens mij als raad moeten we daar gewoon ervoor zorgen dat het ook, ja, dat hier gewoon toch wel het belang, dat we het belang van inzien onn dit te halen. De heer Stam: Voorzitter. De voorzitter: De heer Stam. U gaat de vraag nog op een andere manier stellen? De heer Stam: 3a, nee hoor, een andere vraag, mijnheer Burakgin die mag die ook echt met ja of nee beantwoorden.

We hebben natuurlijk een motie ingediend waarin we hebben gezegd: ja, die woningbouwcorporaties, die kunnen het echt niet meer alleen, gelet op de

35

aantallen. En daar willen wij geld vrijspelen om ook ontwikkelaars daarbij in te schakelen om sociale woningbouw te gaan realiseren. Als ik u zo hoor en de aantallen en ambitie u hebt ben ik blij, want u gaat waarschijnlijk die motie ondersteunen. De heer Burakgin: Ja voorzitter, dat heeft u mu j niet horen zeggen. Nogmaals, ik heb hier aangegeven dat we gewoon moeten wachten op waar het college mee gaat komen. Voorzitter, nnag ik doorgaan? De voorzitter: Zeker, heel graag zelfs. De heer Burakgin: Nou voorzitter, volgens diverse planbureaus zal er in 2023 een enorme toename zijn van problematische schulden die kansenongelijkheid verder in de hand werkt. Schulden brengen veel stress met zich mee waardoor men minder makkelijk kan leven. Het kabinet is voornemens om naar Amsterdams voorbeeld de zogenoemde pauzeknop schulden in te voeren. Onbekend is echter of en wanneer dit landelijk ingevoerd zal worden. GroenLinks roept daarom middels de motie pauzeknop schulden het college op om zo spoedig nnogelijk voorbereidingen te treffen voor het invoeren van een gemeentelijke pauzeknop schulden zodat inwoners vanaf het stellen van de hulpvraag tot de start van het schuldhulpverleningstraject schuldenrust krijgen. Mevrouw Vol -van der Hoist: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Vol, gaat uw gang. Mevrouw Vol -van der Hoist: Dank u wel.

Wij vinden het een hele nnooie motie, alleen wij hebben wel even een vraag over wat die pauzeknop nou precies gaat inhouden dan. Want een pauzeknop betekent eigenlijk dat de schulden hetzelfde blijven maar dat de tijd voortschrijdt. En dat betekent dat de schulden ook op kunnen blijven lopen. Dus betekent dat dan dat de genneente de schulden in die tijd dat het pauze gehouden wordt die kosten op zich neemt? Of worden ze gewoon meegenomen en nnoet degene die de schuldenaar zeg maar uiteindelijk dan nog meer gaan betalen? Dan heeft die pauzeknop niet zo heel veel zin is ons idee. Wat is de mening van mijnheer Burakgin? De heer Burakgin: Nou ja voorzitter, ik heb inderdaad, kijk, er is een Amsterdams voorbeeld, er is een pilot wat daar draait. En overigens nog twee andere genneentes. En mijn beeld bij deze werkwijze is dat op het moment dat iemand zich nneldt bij de schuldhulpverlening, dat je dan op dat moment zeg maar met de schuldeisers de afspraak maakt: nou, op dit moment krijgen ze geen aanmaning meer, geen nieuwe facturen meer, dat ze dus schuldenrust krijgen tot het moment dat daadwerkelijk de schuldhulpverleningstraject ermee wordt begonnen. Dus op dat moment krijgen ze geen andere factuur meer en in die tussentijd als bijvoorbeeld die aanvraag ingediend is, ja, dan kan het traject verder lopen.

Nou, daar komt natuurlijk de rechter aan te pas en dat soort zaken, dus ja, dat is volgens mu j een beetje het beeld wat ik erbij heb, bij deze werkwijze. Mevrouw Vol -van der Hoist: Voorzitter? Dan heb ik toch een vraag: wordt het dan uitgesteld en blijft het dan even hoog? Is het gewoon uitstel, eigenlijk?

36

De heer Burakgin: Ja voorzitter, dit is inderdaad uitstel, maar goed, u weet natuurlijk ook als de rechter eennnaal uitspraak heeft gedaan wordt het ook kwijtgescholden. Of voor een deel kwijtgescholden. De voorzitter: Gaat u verder. Goed, nnevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Ja voorzitter, dat wordt kwijtgescholden hoor ik de heer Burakgin zeggen, maar wie gaat dat betalen dan? Gaat de genneente dat betalen? De heer Burakgin: Nee voorzitter, volgens mij, goed, kijk, ik ben er nog niet echt heel erg in thuis hoe dat exact technisch in elkaar steekt, maar ik ken wel de voorbeelden dat inderdaad voor een deel kwijtgescholden wordt of bijvoorbeeld in termijnen terugbetaald wordt of wat dan ook. Maar dat geeft natuurlijk wel heel veel rust voor de mensen. De voorzitter: Mijnheer Safranti. De heer Safranti: Voorzitter, dat klopt, dat mijnheer Burakgin niet thuis is in deze zaak, want wat ik weet is dat deze zaak at op dit moment speelt bij de Sociale Dienst Drechtsteden, dat dit at in werking is getreden. De heer Burakgin: Nou ja, voorzitter, kijk, we hebben die motie op dit moment ingediend en we hebben nnonnenteel een wethouder die hier, die daarover gaat, dus mocht dat zo zijn dat het in werking is getreden, ja, dan trekken we onze motie in. Maar als dat niet zo is dan, ja, gaat die motie gewoon door. De voorzitter: Oke, gaat u verder.

Mevrouw Schnabel: Voorzitter? De voorzitter: Ach, toch nog een interruptie. Ik dacht al: waar blijft hij? Gaat uw gang. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. 3a, je zit of het duurt ongeveer drie tot zes maanden voordat je in een schuldhulpverleningstraject terechtkomt. Wanneer komt dan die pauze van een bepaalde periode, die toegekend wordt? En hoe juridisch haalbaar is dat? De heer Burakgin: Ja voorzitter, op het moment dat je dus aanmeldt bij de schuldhulpverlening en het wordt in behandeling genomen, op dat moment gaat dus die pauzeknop in tot het moment, volgens mij staat lets van vier of vijf maanden is dat, tot het moment dat het daadwerkelijk, ja, in werking wordt gesteld, zeg maar, dus de schuldhulpverlening. Dus dat is volgens mij dat rustnnoment wat je creeert, dat je, ja, dat je de mensen toch een beetje ontlast. Mevrouw Schnabel: Dus dat is dan dat hele voortraject eigenlijk, wat als pauze bestempeld wordt? De heer Burakgin: Ja, zo kan je het inderdaad benoemen, dat voortraject, ja.

37

Mevrouw Schnabel: En dan had ik, voorzitter, dan had ik nog een aanvullende vraag. Een. Het is dan natuurlijk ook al, of het is in navolging van wat er ook landelijk gaat gebeuren, he, wat in de motie staat? Is het dan zo dat als wij hieraan gaan starten, kunt u dan ook precies zeggen hoelang dat het gaat duren voordat het hier in werking gezet wordt en of het dan niet ook al landelijk zeg maar, ja, in werking gesteld is? De heer Burakcin: Nou ja, voorzitter, nogmaals: het is onbekend of het landelijk echt ingevoerd wordt en wanneer precies. Er is een motie aangenomen om het in te voeren dus wij, goed, geven het college dus, we doen de oproep om in ieder geval niet af te wachten en te kijken naar de mogelijkheden om het nu alvast in te voeren. Ja voorzitter, kan ik doorgaan? De voorzitter: Jazeker. De heer Burakcin: En voorzitter, goed, kunst en cultuur verrijkt de samenleving en draagt bij aan ontplooiing en welbevinden van de mens. Omdat al eerder is aangegeven dat verschillende domeinen elkaar kunnen versterken dienen wij een motie in om met kunst en cultuur het sociale beleid en de samenleving te versterken. Daar kan geen nnedicijn tegen op. Ook het onderwijs en sport hebben een belangrijke rol in het versterken van sociaal beleid en versterken van de samenleving. Voorzitter, daarom dienen wij ook die motie in.

Voorzitter, GroenLinks maakt zich al langer druk over de onverdraagzaamheid en de groeiende polarisatie in ons land en Dordrecht niet uitgezonderd. Dordrecht is een warme en welkome stad voor iedereen en dat moet ook zo blijven. We zijn dan ook blij met de toezeggingen van het college, dat is overigens de lang gekoesterde wens van GroenLinks Dordrecht om een diversiteitsbeleid op te stellen waarin breed aandacht besteed zal worden aan maatregelen die alle vormen van discriminatie keihard aanpakt, acceptatie bevordert van de LHBTI-groep en werkt aan een toegankelijke stad voor mensen met een beperking. We kijken dan ook uit naar een beleidsnota waaraan we samen met de stad een bijdrage kunnen leveren aan de invulling van het beleid. En voorzitter, gezien de landelijke ontwikkeling ten aanzien van het slavernijverleden verwachten wij dat het college dit betrekt bij het opstellen van het nieuwe diversiteitsbeleid, tenneer omdat Dordrecht als derde suikerstad van Holland een belangrijke rol hierin heeft gespeeld. Voorzitter, ons tweede punt gaat over duurzaamheid. De heer Safranti: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Safranti. De heer Safranti: Mijnheer Burakcin geeft aan dat ze dit graag bij willen betrekken bij het diversiteitsbeleid, nnaar in welke vorm? Dat is voor mu j even onduidelijk.

De heer Burakcin: Nou ja voorzitter, het gaat erom dat we hier in ieder geval over gaan hebben, ik verwacht gewoon van het college dat zij dit gaan benoemen, dat we, wat we hier precies in gaan betekenen. Nou, u heeft een motie ingediend over Keti Koti, dat vinden wij natuurlijk ook belangrijk, want vorige periode hebben wij ons daar ook mee bezig gehouden. Waarin het college ons heeft toegezegd dat ze dus initiatieven vanuit de samenleving zullen gaan ondersteunen, voor een monument, voor een herdenking en dat

38

soort zaken. Dus wij willen in ieder geval dit soort zaken ook benoemd hebben binnen het diversiteitsbeleid. En zo niet, voorzitter, dan kunnen we met z'n alien volgens mij ook daar iets van vinden en dan kunnen we dat inbrengen.

De heer Struijk: Voorzitter? De voorzitter: De heer Struijk, bij interruptie. De heer Struijk: Ja, ik heb een korte vraag aan de heer Burakgin. Slavernij is natuurlijk iets verschrikkelijks en het is gelukkig iets wat ons land betreft van heel lang geleden. Er is hier op dit moment nog steeds slavernij aan de gang, in het Midden-Oosten bijvoorbeeld. Daar worden stadions gebouwd en daar gaan we lekker voetballen. Zou het niet beter zijn dat wij onze aandacht en energie richten op die problemen dan op iets, ja, waar ik eerlijk gezegd me niet zo heel erg schuldig over voel? Want het is heel lang geleden. Hoe ziet u dat? De heer Burakgin: Nou ja voorzitter, dat het lang geleden is maakt het natuurlijk niet minder belangrijk. Er zijn nog steeds nnensen die momenteel nog !even, die van hun grootouders hebben meegekregen dat hun ouders tot slaven zijn gemaakt. Dus dat speelt nog steeds op dit moment in de samenleving, dus wat ons betreft moet hier gewoon veel nneer aandacht besteden dan nu het geval is. En dat vinden wij dus dat dat gewoon betrokken moet worden in het diversiteitsbeleid. De heer Struijk: Voorzitter, nog een als het mag. Kijk, ik begrijp het hoor en geen misverstand, slavernij was afschuwelijk. Maar het is wel in een tijd geweest dat waarden en normen anders waren. U hebt het over: er leven nog mensen waarvan bijvoorbeeld de grootouders slaaf geweest zijn.

Het is nog mogelijk dat er nu nnensen leven die ooit vrouwen ontslagen zijn als annbtenaar omdat ze trouwden. En dan werd je ontslagen. Dat gebeurt nu niet meer, he. Moeten we daar ook excuses aan gaan bieden, een monument voor oprichten? De heer Burakgin: Nou ja voorzitter, ik heb nu even niet aangegeven over de excuses, maar als u vindt dat daar excuses aangeboden moeten worden, dan zou ik zeggen: kom er mee en dan kunnen we erover praten. De heer Struijk: Voorzitter, als het mag. Ik denk, mijnheer Burakgin, dat u slim genoeg bent dat ik juist bedoel dat ik het excuus, ja, waar houd je ermee op? De, hoe noem ik hem, de chagrijn des vaderlands, de heer Maarten van Rossenn, die had het over de Spanjaarden hebben nog excuus te goed, de Romeinen. Zo kan ik nog een hele rij opnoennen. Ik denk dat we ons bezig moeten houden met het heden en ik heb er net een voorbeeld van gegeven en wat in het verleden allemaal fout gegaan is, is ontzettend veel maar dat kunnen we niet nneer herstellen. Ook niet met monument, excuus of wat dan ook. De heer Burakgin: Nou ja voorzitter, wij hebben daar toch echt hele andere opvattingen over. Ik noemde het als excuses aangeboden wordt, dan kan dat toch wel zorgen voor dat het gevoel van gelijkwaardigheid voor die nnensen, voor de nazaten zeg maar verbeterd wordt.

Dus wij zien daar toch echt wel voordelen van in om hier, ja, voldoende aandacht aan te besteden binnen het diversiteitsbeleid. Voorzitter, ons tweede punt gaat over

39

duurzaannheid. Ons leefmilieu heeft het moeilijk. De klimaatproblematiek, vervuiling en afval en aantasting van natuur en biodiversiteit bedreigt ons voortbestaan op de langere ternnijn. En op korte termijn de leefbaarheid van stad en land. De ambitie om in 2040 klimaatneutraal te willen zijn is nodig. Het betekent wel dat we nneer dan anderhalf keer zo snel op energie moeten besparen en duurzame energie moeten opwekken dan dat we vorig jaar bij de opstelling van de RES nog dachten. Maar het gaat wel om plannen die structureel zijn, in de zin dat we er de komende achttien jaren gestaag aan zullen moeten blijven werken. We vragen het college daarom: A, om bij de te maken plannen een onderbouwde schatting te maken van financien die tot 2040 nodig zullen zijn en voor zover mogelijk aan te geven waar die vandaan zouden kunnen komen. En B, om stevig verhaal te ontwikkelen waarom voor deze structurele taak toch ook uit de Dordtse reserves moet worden geput. De heer Gundogdu: Voorzitter. De voorzitter: Ja, gaat uw gang. Mijnheer Gundogdu. De heer Giindogdu: la voorzitter, als ik een vraag mag stellen aan de heer Burakgin. Terecht dat hij dit punt aanstipt. Het college geeft aan de ambitie van klimaatneutraal van 2050 naar 2040 te halen.

Nou, op zich een heel nobel en mooi streven, maar ook wij zochten in de begroting naar concrete nnaatregelen en financiele dekking voor de komende jaren. Nu stelt mijnheer Burakgin de vraag aan het college, maar wat voor ideeen of, nou ja, kaders, financiele kaders geeft GroenLinks mee aan het college zodat zij dat kunnen uitwerken? De heer Burakgin: Nou ja voorzitter, deze vraag stellen we natuurlijk niet voor niets. Als je bijvoorbeeld de paragraaf neennt waar over duurzaamheid en klimaat, ja, daar kwam geen einde aan toen ik het las, moet ik zeggen, drie vier bladzijdes. Dus de plannen en de ambities zijn hoog, alleen, ja, wij vragen ons toch af als we bijvoorbeeld, he, nog achttien jaar hieraan moet gaan werken en ook nog eens versneld, ja, met welke budget we daar dat moeten gaan doen. En vandaar dat we dus nu aan het college vragen: kom met die plannen. Binnenkort konnt als het goed is de wethouder met een nota waarin hij dat gaat uitleggen, maar we willen wel ook onderbouwd zien met de financien. Dus vandaar dat we daar ook bij de kadernota, de volgende kadernota op terug zullen komen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Ja, ik vind het toch een beetje een hele eigenaardige, voorzitter, van GroenLinks.

GroenLinks staat achter de begroting, het is een collegepartij, we gaan ervan uit dat ze straks wel voor de begroting stemmen. Aan de andere kant vraagt mijnheer Burakgin: ja, wat zijn nou de financiele gevolgen zeg maar van om die duurzaamheidsambitie van 2050 naar 2040 te verleggen. Vind ik een hele vreemde, want uiteindelijk, u neemt een principieel standpunt in zonder de kosten te weten zeg maar, want die gaat hij nu pas vragen aan het college. Ik vind dat een hele vreemde. Wat zegt u daarop?

40

De heer Burakgin: Voorzitter. We hebben natuurlijk bij het akkoord, bij de afspraken, een substantieel bedrag hebben we eraan toegevoegd. Dat we aan duurzaamheid en aan klimaatproblematiek. Maar we vragen ons toch echt af of dat voldoende gaat zijn. Dus vandaar ook dat we nu daar specifieke vragen over gaan stellen. De heer Van Leeuwen: Ik denk zelf, tenminste, mijn partij, die denkt dat het een nog kostbaarder gebeuren wordt voor de Dordtse inwoners. Nou, waarschijnlijk, ik kan die vraag straks niet stellen aan de wethouder want dan komt het antwoord: ja, dat gaan we nog wel zien. Even oneerbiedig gezegd. Maar laat ik het zo zeggen: de kosten kunnen wel eens uit de band springen. En graag had ik dat willen zien, wat de kosten zouden zijn. Dus wat muj betreft is de begroting zoals die nu ligt niet compleet. De heer Burakgin: Voorzitter. Daarom vragen we nu ook aan het college hoe we daarnnee om gaan de komende periode. Dus dat willen we zo meteen ook van het college horen. De heer Schalken-Den Hartog: Voorzitter? De voorzitter: De heer Schalken. De heer Schalken-Den Hartog: Ja, voorzitter. Op aanvulling op de vraag die daarop gesteld is. Ik gaf al eerder aan: GroenLinks roept al jaren dat er een tandje bij moet. En ik kan me niet voorstellen dat ze niet al jaren ook zelf al in gedachten hebben waar dat geld dan extra vandaan moet worden gehaald.