20221108 Notulen Dordtse Dinsdag Gemeenteraad - vastgesteld.pdf

VERSLAG VAN DE GEMEENTERAAD VAN DE FtAAD DORDRECHT D.D. 8 november 2022 Raadzaal Stadhuis

Voorzitter: dhr. Kolff Raadsgriffier: mevr. Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Boersma (CU/SGP) Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Burakcin (GroenLinks) Dhr. Van Dam Timnners (CDA) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gundogdu (Op Ons Eiland) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (CU/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Van der Kruijff (CDA) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Kwaak (VVD) Dhr. Leeuwen (PVV) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (CU/SGP) Dhr. Noldus (VVD) Mevr. Pichel (FvD) Dhr. Portier (SP) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter Voor Dordt) Mevr. Schnabel (PydA) Mevr. Simon -van Waardhuizen (Beter Voor Dordt) Dhr. Van der Spoel (PvdA) Dhr. Stam (Beter Voor Dordt) Mevr. Stolk (VSP) Dhr. Stolk (VSP) Mevr. Striebeck (VSP) Dhr. Struijk (CU/SGP) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. In 't Veld (VSP)

1

Mevr. Vol -van der Hoist (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Portefeuillehouders: wethouder M.D. Burggraaf, wethouder C.C. van Benschop, wethouder H. van der Linden, wethouder P.J. Heijkoop, wethouder M.P.P.M. Merx, wethouder T.F. de Jonge Opening

1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Geachte eden van de genneenteraad, gaat u zitten alstublieft voor zover dat nog niet het geval is. Geachte aanwezigen op de publieke tribune, mensen die thuis met ons nneekijken, hierbij open ik de raadsvergadering van dinsdag 8 november 2022 en ik heet u graag alien hier welkom in de zaal en dus ook nogmaals de mensen die met ons meekijken. Ik constateer dat de gemeenteraad voltallig aanwezig is en dat doet mu j natuurlijk deugd en dan kunnen we overgaan tot het vaststellen van de agenda en vandaag zal natuurlijk de begroting 2023 centraal staan, nnaar er staat uiteraard ook een aantal andere zaken op de agenda en bijzonder hierbij is dat we in afwijking van wat we gewoonlijk doen, de hamerstukken pas behandelen na de bespreekstukken, in dit geval de begrotingsbehandeling, totdat die is afgerond en dat komt omdat er een aantal hamerstukken is afgeleid van de begroting, dus die begroting moet eerst zijn vastgesteld alvorens we die hamerstukken kunnen hameren. Dat gezegd hebbende begrijp ik dat het CDA twee amendementen en GroenLinks een amendennent in wil dienen bij het hamerstuk 26, het vaststellen van de verordening op de gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit. Volgens mij, de heer Van Dam-Timmers, dat klopt. En ik kijk even bij GroenLinks. Daar wordt ook geknikt, dus dat klopt.

Drie amendementen bij agendapunt 26 en dan wordt agendapunt 26 dus ook net zoals de begroting een bespreekstuk en ik stel voor dat we die stukken ter bespreking behandelen en dan dus na de behandeling van de begroting agendapunt negentien toevoegen. Dat is het geval. Ja, dat zeg ik. 26 na agendapunt negentien toevoegen. Dat is akkoord? Ja? Dat is het geval. Ik denk wel overigens, dat zeg ik nu alvast, dat we dat agendapunt kort kunnen houden, want daar is uitgebreid over gesproken in de commissie. Er worden nu alleen drie amendementen ingediend, dus ik zou het dan echt willen beperken tot de amendementen en het liefst zelfs tot stemming over die amendementen. Dan kunnen we de wijziging zo vaststellen en de agenda daarmee ook.

2. Vaststellen van de notulen van de Dordtse Dinsdag 11 oktober vergaderzalen 1,3 en 5 en van de Gemeenteraad 18 oktober 2022 De voorzitter: En dan kom ik bij agendapunt twee, het vaststellen van de notulen van de Dordtse Dinsdag 1 oktober in de vergaderzalen een, drie en vijf en van de genneenteraad van 18 oktober jongstleden. Ik kijk even rond of u daarmee akkoord bent. Daarmee zijn de notulen vastgesteld. Stukken ter kennisname

2

De voorzitter: Dan de stukken ter kennisname, die kunnen we wel vast afhandelen, agendapunt drie tot en met achttien. 4. Raadsinformatiebrief over terinzagelegging ontwerpbestemmingsplan 11e

herziening Dubbeldam, locatie Dubbelsteynlaan West - Raadsinformatiebrief 6. Raadsinformatiebrief over benoemen ruimte plan 'Oudland' - Raadsinformatiebrief 7. Raadsinformatiebrief over stand van zaken pilot POH - GGZ Jeugd Raadsinformatiebrief 8. Raadsinformatiebrief over stand van zaken deelvervoer - Raadsinformatiebrief 9. Raadsinformatiebrief over Septembercirculaire 2022 - Raadsinformatiebrief 10.Raadsinformatiebrief over stand van zaken met betrekking tot de verkoop van de gebouwen op de dispositielijst - Raadsinformatiebrief 11.Raadsinformatiebrief over voortgang plan van aanpak leefbaarheid KromhoutKasperpad - Raadsinformatiebrief 12. Raadsinformatiebrief over Dordtse Decemberdagen - Raadsinformatiebrief

13.Raadsinformatiebrief over afhandelen motie 220201/M2 - Extra Verlaatjes Raadsinformatiebrief 14.Raadsinformatiebrief over bestemmingsplan l e herziening Amsterlwijck 2020, aanpassing geurcontour - Raadsinformatiebrief 15.Raadsinformatiebrief over ontwikkelingen doelgroepenvervoer Dordrecht Raadsinformatiebrief 16.Raadsinformatiebrief over jaarlijkse voorgangsrapportage Regio Deal Drechtsteden - Gorinchem (medio 2022) - Raadsinformatiebrief 17.Raadsinformatiebrief over voortgangsmonitor bouwende stad per 1 juli 2022 Raadsinformatiebrief 18.Raadsinformatiebrief over resultaten (tussen)evaluatie uitvoeringsprogramma visie opvang naar wonen 2020-2025 - Raadsinformatiebrief 5. Raadsinformatiebrief over plan van aanpak energiehulp voor huishoudens Raadsinformatiebrief De voorzitter: Ik kijk even rond of er naar aanleiding van die agendapunt nog opmerkingen zijn. Ik begreep dat bij agendapunt vijf nog een opmerking zou komen van het CDA. Dat gaat over het plan van aanpak energiehulp voor huishoudens. De heer Van Dam-Timmers.

3

De heer Van Dam-Timmers: Ja, dank voorzitter. Het komt iets sneller dan ik had geanticipeerd. Bij dit punt willen we graag lets nneegeven eigenlijk. We vinden het een goed plan, maar we willen wel dat er wordt ingezet op de juiste doelgroep en we hadden eigenlijk ook liever gezien dat woningcorporaties werden verplicht om ook verder te verduurzamen. De voorzitter: Dank u wel. En dat is de bedoeling van vandaag, dat u allemaal versteld zult staan dat het sneller gaat dan u van tevoren had bedacht. De heer

Voorzitter.

De voorzitter: Dat waren due tot en met achttien. De heer

Voorzitter.

De voorzitter: Ik zie nog iemand, gaat uw gang. De heer Als ik nog lets mag zeggen over. Vijf, plan van aanpak energiehulp voor huishoudens waar het CDA het net ook over had, wij lazen daar de zin in: voor de particuliere huurders organiseren wij juridische ondersteuning om maatregelen bij de verhuurder af te kunnen dwingen. Nou, hartstikke goed. Dat scheelt ons weer een initiatiefvoorstel. In andere gemeenten gebeurt het ook, want nu vallen particuliere huurders een beetje tussen wal en schip. Die zijn afhankelijk van hun verhuurder om hun woning te verduurzamen en ik wil de tip meegeven aan het college om eens te kijken naar Stichting !WOON. Dat spel je uitroepteken woon. Dat is de stichting die dit in Amsterdam doet en die heeft er veel ervaring mee en ik denk dat we daar als Dordrecht veel van kunnen leren. De voorzitter: Dank voor de tip en die wordt ongetwijfeld ter harte genomen. Dan zag ik nog de heer Van Leeuwen.

3. Raadsinformatiebrief over opheffen muntbetalen op straat - Raadsinformatiebrief De heer Van Leeuwen: Ja, voorzitter, het ging heel erg snel. De raadsinformatiebrief over opheffen muntbetalen op straat. Wij dienen een motie in bij het onderdeel begroting op de agenda van vandaag over dat dus juist niet doen, vandaar. De voorzitter: Helennaal prima. Dat zien we dan straks, nnaar dat doet natuurlijk niets af aan het kennisnemen van deze raadsinformatiebrief. Ik kijk nog even rond of er nog andere opnnerkingen zijn. Dan nemen we kennis van de stukken of de agendapunten drie tot en met achttien.

Stukken ter bespreking

19.Vaststellen begroting 2023 gemeente Dordrecht - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan komen we bij negentien, de hoofdschotel van vandaag zou ik willen zeggen, de behandeling van de begroting 2023. Toch wel een bijzonder moment natuurlijk, de eerste begroting die u als genneenteraad straks gaat bespreken en ook vaststellen, al dan

4

niet aangepast, van deze raadsperiode, dus echt een nnarkant moment en markanter misschien zelfs wel dan een nornnale begrotingsbehandeling omdat normaal gesproken de begroting voortvloeit uit een kadernota die uitgebreid besproken is en dat is dit jaar vanwege de verkiezingen natuurlijk niet het geval, dus de begroting is echt dit jaar een wat bovengemiddeld markant moment. Iedere partij krijgt straks eerst de gelegenheid om in de eerste termijn te reageren op de begroting. leder heeft daar zeven minuten spreektijd voor, exclusief interrupties, waarbij ik wel zal opletten dat er herhalingen worden voorkomen en dat we niet eindeloos blijven interrumperen. We doen dat natuurlijk in de gebruikelijke volgorde eerst en dat is anders dan normaal, maar bij de begroting is dat wel altijd zo, eerst de grootste oppositiepartij, dan de grootste coalitiepartij volgens het reglennent van orde en dan gaan we zo door en indien u dat wilt, dat hoeft niet, kunt u zeker in de eerste termijn vanaf het spreekgestoelte spreken. U kunt uw eventuele moties en amendementen ook in uw termijn toelichten en daarna meteen indienen. Na de eerste termijn van de fracties volgt een schorsing.

Het hangt ervan af hoe laat dat is of dat handig uitkomt of niet, maar een schorsing volgt er sowieso zodat het college zich even kan beraden op de echt ingediende motes en amendementen en daarna heeft het college, elke wethouder, vijf minuten spreektijd en we beginnen met de wethouder financien die een dubbele spreektijd heeft. Dan eventueel een tweede termijn met eenzelfde spreekvolgorde, allemaal maximaal vijf minuten en vanaf de griffie zal er een overzicht worden gennaakt met de uiteindelijk ingediende nnoties en amendementen en die wordt digitaal verspreid na afloop van de eerste termijn en zo hoop ik dat we met deze routekaart in de hand er vandaag op een goede manier doorheen konnen. Ik begin dus met de eerste termijn van de raad en met de grootste oppositiepartij, dat is Beter voor Dordt. Ik kijk even naar de heer Schalken. En nogmaals, u nnag het hier doen, maar u mag het ook daar doen. De heer Schalken-den Hartog: Ik blijf zitten, voorzitter. De voorzitter: Ik word gecorrigeerd en terecht. Het RVO, ons eigen reglement van orde schrijft voor bij de begroting dat het hier gebeurt om het nog wat specialer te maken. Mijnheer Schalken, gaat uw gang.

De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, collega raadsleden, iedereen die hier of op afstand meeluistert, collegeleden, griffie en ambtelijke ondersteuning, vandaag bespreken we de eerste begroting van deze nieuwe raadsperiode met een andere rol voor Beter voor Dordt dan de afgelopen twaalf jaar. Op de eerste plaats in eerste instantie een woord van dank aan de ambtelijke organisatie voor het sannenstellen van deze begroting. Laten we beginnen met de constatering dat er de afgelopen jaren veel in gang is gezet wat de komende jaren nog doorloopt en ook zijn vruchten zal afwerpen. U begrijpt, op een aantal van deze dossiers kan Beter voor Dordt om die reden de steun geven aan de uitvoering daarvan. We zullen vandaag daarom vooral stilstaan bij zaken waarvan wij vinden en denken dat die niet beter voor Dordt zijn. Allereerst, voorzitter, vaststellen van de begroting begint met de toekenning van 75 euro als tegemoetkoming voor de alsnnaar stijgende kosten van levensonderhoud. Het lijkt een gul gebaar, maar zoals Beter voor Dordt al eerder heeft aangegeven is het voor veel Dordtse inwoners vooral een sigaar uit eigen doos, omdat de lokale lasten echt behoorlijk stijgen. Voorzitter, waarom een lokale belastingverhoging in combinatie met die eenmalige gift? Waarom niet een lager belastingtarief dat uiteindelijk

5

ook bij onze Dordtenaren terecht komt? Wat Beter voor Dordt betreft is en blijft het streven naar het hebben en houden van zo laag mogelijke lokale lasten, want gaat u volgend jaar de lokale lasten weer verhogen en krijgen alle huishoudens dan wellicht twee keer 75 euro om die stijging te compenseren? We willen hierop graag een reactie vanuit het college. Voorzitter, we nnissen verder in deze begroting concrete maatregelen voor de lokale ondernemers. Ze hebben het in sonnmige gevallen net als onze inwoners zwaar door de gigantische kostenstijgingen, personeelskrapte en daarnaast vaak ook nog de terugbetaling van eerdere regelingen die nodig waren om de coronaperiode te overleven. In het belang van onze lokale ondernemers vinden wij dan ook dat er voor ondernemers nu duidelijkheid moet komen over wat zij van de gemeente kunnen verwachten en wij hebben hierover een motie. In relatie tot ondernemerschap en het bedrijfsleven heeft Beter voor Dordt verder ook een motie met betrekking tot de aansluiting op het onderwijs.

Het college geeft bij het intensiveren van de vergroening en verduurzaming van de openbare ruimte aan hoe zij denken de verdere vergroening voorrang te geven, maar uit de onderbouwing spreekt nog weinig daadkracht en zeker nu ook met GroenLinks in het college had Beter voor Dordt op zijn minst verwacht dat er een uitgewerkt plan zou liggen inclusief een financiele uitwerking daarvan. Om die noodzaak van de vergroening in de openbare ruimte kracht bij te zetten komt Beter voor Dordt met een motie voor de aanpak van hittestress en vergroening van de binnenstad. Het college stelt te gaan intensiveren op de inzet met betrekking tot energiebesparing voor zowel inwoners als bedrijven en hier wordt verder ingezet op de verdere groei, versnelde groei van het warmtenet.

En over het warmtenet, voorzitter, heeft Beter voor Dordt innniddels al veel artikel veertig vragen gesteld waarbij de antwoorden vaak erg ontwijkend blijven, want hoeveel mag en gaat dat uiteindelijk kosten? En hoe gaat het college de woningbezitters overtuigen? Gaat ze het financieel aantrekkelijk maken of wordt die overstap wordt die afgedwongen? Voorzitter, Beter voor Dordt kreeg in de commissie, dat was de commissie sociaal, bijval van diverse partijen over het missen van de smart geformuleerde doelen met betrekking tot gezond, sociaal en zorgzaam Dordrecht en dat is voor ons als raad op die manier dus onnnogelijk om goed onze kader stellende en controlerende taken uit te voeren. We gaan ervan uit dat het college dit goed gehoord heeft en ook gehoor geeft aan deze oproep. Geef gewoon duidelijk aan wat je met een bepaald bedrag wit bereiken zodat we dat kunnen toetsen in hoeverre bereikt wordt wat is afgesproken. Voorzitter, kort maar wel zeker ook nadrukkelijk aandacht voor de noodtoestand, de noodtoestand waarin veel maatschappelijke organisaties en verenigingen zich op dit moment bevinden. Beter voor Dordt vindt dat nu de onzekerheid moet worden weggenonnen voor al die organisaties en verenigingen. We lazen er vandaag ook weer over in de media. Ik noem daarbij specifiek kort de Sportboulevard.

Daar kregen we zojuist nog een raadsinfornnatiebrief over aangeleverd, maar de huidige onzekerheid maakt vooruit kijken voor de exploitant en de gebruikers onnnogelijk. Men moet nu weten waar men aan toe is. Hiervoor is een motie samen met de VSP. Mevrouw Vol -van der Ho1st: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, mevrouw Vol.

6

Mevrouw Vol -van der Hoist: Dank u wel. Wij hadden even een vraagje. Het gaat hier over een noodfonds, maar wij denken eigenlijk dat dit over een structurele aanpak gaat, dus heeft een noodfonds dan wel zin? De heer Schalken-den Hartoq: Voorzitter, de motie die roept ook op om versneld met duurzaamheidsmaatregelen te komen als we het hebben over bijvoorbeeld de Sportboulevard en als u het dan heeft over structurele maatregelen zou dat ook kunnen betekenen dat op termijn die kosten dus zeg maar teruglopen als die verduurzanningsnnaatregelen versneld kunnen worden uitgevoerd. Dank u. Voorzitter, ik ga verder met de wijkvoorzieningen, ook vandaag in de media. In een aantal Dordtse wijken is er behoorlijk sprake van eenzaamheid en niet enkel onder ouderen, maar zeker ook onder jongeren en andere leeftijdsgroepen. We constateren daarnaast ook dat door de enorme inflatie en de gestegen kosten voor levensonderhoud en energieprijzen, mensen het hoofd sonns echt niet meer boven water kunnen houden. Beter voor Dordt heeft zich ook de vorige periode al sterk gemaakt voor een soort van huiskamervoorziening in iedere wijk ter bestrijding van eenzaamheid, maar wellicht in deze tijd ook als warme plek waar men met elkaar bijvoorbeeld nnaaltijden zou kunnen maken.

Dit zou een nnooie en aanvullende stap zijn om de wijkcentrale verder nieuw leven in te blazen en een belangrijkere rol te geven in de ondersteuning van de inwoners. Een van onze gedachtenpunten hierbij is ook dat de centrale benadering beter werkt dan de individuele. De VSP konnt hier op dit punt met een motie die gesteund wordt door Beter voor Dordt. De voorzitter: Bij interruptie, mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Ja, even een vraag, want ik dacht dat we de vorige periode juist hadden vastgesteld dat de huiskamers in de wijk gingen konnen en dat is ook in ontwikkeling, dus ik weet niet waar ik iets gemist heb. Dat hoor ik dan graag. De heer Schalken-den Hartoq: Nou, voorzitter, dat klopt. Daar is de vorige periode ook op ingezet, maar volgens mu, en ik denk dat u dat ook weet, zijn ze er nog niet overal en is het belangrijk om die uitrol verder te doen waarbij je inderdaad borgt dat die plekken er in iedere wijk zijn. Voorzitter, als het zo is dat het nog maar op enkele plekken nodig zou zijn dan is het helemaal een makkie om dit uit te voeren en kunnen we dit mooi de komende jaren afronden. Ja, voorzitter, waar het college zich aan de ene kant sterk maakt of zegt sterk te maken tegen eenzaamheid en het felt dat iedereen mee moet kunnen doen, stopt datzelfde college met de gratis bus voor 65 plus. Vanuit Beter voor Dordt zeggen we: houd alle 65-plussers laagdrennpelig mobiel.

Voorkom vereenzaming. Stimuleer ontnnoeten en de lokale economie. Verminder het autogebruik en de parkeerdruk. Een motie op dit punt dienen wij in. Die wordt gesteund door DENK, de VSP en de PVV, Beter voor Dordt. Met betrekking tot de wijken De heer Burakcin: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, de heer Burakcin. De heer Burakcin: Ja, voorzitter, ik hoor de heer Schalken zeggen dat OV 65 -plus stopt. Hoe komt hij erbij?

7

De heer Schalken-den Hartog: De gratis bus voor 65 plus die stopt in de huidige vorm. In de huidige vornn krijgen alle 65-plussers een kaart waarvoor ze voor een klein bedrag per jaar altijd gebruik kunnen maken van het busvervoer en dat stopt nu. De voorzitter: De heer Burakgin. De heer Schalken-den Hartog: En wat ons betreft vinden wij het belangrijk dat alle 65plussers zo laagdrempelig mogelijk mobiel blijven. En dat is denk ik het verschil, een accent. De heer Burakgin: Ja, voorzitter, bedankt in ieder geval voor de aanvulling, voor de correctie in ieder geval, want dat stopt niet. Er komt een ieder geval een nieuwe regeling. Goed, het is natuurlijk een politieke keuze hoe je ernnee onngaat, maar het stopt in ieder geval niet, wat ons betreft ook gewoon niet en er komt binnenkort een nieuw voorstel hoe we daar invulling aan geven. Wat ons betreft is het in ieder geval zo dat niets het OV gratis niet voor alle doelgroepen moet gelden, maar wel voor degenen die het nodig hebben. De heer Schalken-den Hartog: Dan vraag ik aan u hoe u dat voor zich ziet. Het is duidelijk wat voor u belangrijk is.

Voor ons is het belangrijk dat we alle 65-plussers laagdrennpelig gebruik laten nnaken van de gratis bus en ook met betrekking tot doelstellingen die voor uw partij belangrijk zijn, zoals het verminderen van de parkeerdruk en het verminderen van het autogebruik en het tegengaan van eenzaamheid. Voorzitter, ik ga verder. Mevrouw Stolk: Voorzitter? Mag ik een interruptie op de heer Burakgin doen? De voorzitter: Bij interruptie. Nee, dat doen we niet. We doen echt alleen interrupties op degene die er staat. Mevrouw Stolk: Dan hou ik hem even vast. De voorzitter: Dat is heel goed. U komt ongetwijfeld in de gelegenheid. Mevrouw Stolk: Dank u wel. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, met betrekking tot de wijken denkt Beter voor Dordt ook altijd aan leefbaarheid en het dumpen van afval. Het is ons al jaren een doom n in het oog en daar staan we niet alleen in. We hebben op dit punt al eerder moties ingediend waarbij beleid en handhaving hand in hand gaan. We hebben nu een motie samen met de VVD die zich nneer richt op het handhaven en deze motie is wat ons betreft een mooie aanvulling op alle initiatieven die er al zijn voor de aanpak van zwerfafval en afvaldumpingen. De heer Kuhlmann: Voorzitter. De heer Schalken-den Hartoq: Met betrekking tot groen, duurzaamheid De voorzitter: Bij interruptie, de heer Kuhlmann.

8

De heer Kuhlmann: Ja, dank u voorzitter. Ik ben buitengewoon blij dat dit is lets waar we als VVD, Dordtse VVD en BvD samen kunnen optrekken, heel goed. Natuurlijk, we hebben er in de vorige periode ook aandacht voor gevraagd en mijn vraag is: bent u het met mij eens dat het onderzoek dat dat snel uitgevoerd moet worden, niet een lijvig boekwerk, maar gewoon snel resultaat zodat we hierop door kunnen pakken dat het helder is op welke manier we het kunnen doen en wat geschikte locaties zijn? De heer Schalken-den Hartog: Ja, voorzitter, dank voor de vraag van de heer Kuhlmann en volgens mij gaan we ervoor om dit inderdaad allennaal zo snel als mogelijk te doen, want het is ons allemaal een doom n in het oog. Dank u wel. Voorzitter, met betrekking tot groen, duurzaann en ruimtelijk De voorzitter: Interruptie, de heer Groenewege. Gaat uw gang. De heer Groenewege: Een vraagje, welke maatregelen stelt Beter voor Dordt voor in deze motie? De heer Schalken-den Hartog: Ja, de motie die volgens mij in voorbereiding al wel ook in het systeem heeft gestaan, maar die gaat over het inzetten van slimme camera's en daar hebben we een uitleg over in de motie, dus daar kunt u kennis van nennen en dan kunt u er daarna zeker altijd nog vragen over stellen. De heer Groenewege: Bedankt voor de verheldering. Het is nu helennaal duidelijk welke motie u bedoelt.

Ik vraag me bij cameratoezicht altijd af of het middel niet erger is dan de kwaal, want bij cameratoezicht zit je toch weer een stapje richting een controlemaatschappij en zeker bij afvaldumpingen denk ik: is dat nou zo een serieus probleenn dat je cameratoezicht zou willen toepassen? Hoe denkt Beter voor Dordt daarover? De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, wat Beter voor Dordt betreft is dit een heel serieus probleem. We vragen hier al jaren aandacht voor om te voorkomen inderdaad dat die afvaldumpingen ongestraft kunnen plaatsvinden en wat ons betreft is het een middel om ons doel te bereiken en dat doel is dat er geen afvaldumpingen meer kunnen zijn. De voorzitter: Bij interruptie de heer Portier. De heer Portier: Ja, er wordt vanuit gegaan kennelijk dat cameratoezicht afvaldunnping zou kunnen voorkomen. Is het dan niet nodig om iedere hoek, struik, et cetera, parkje in Dordrecht permanent onder cameratoezicht te houden? Want hoe ga je het anders voorkomen? De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, volgens mij moet met het onderzoek en de proef die wij voorstellen moet duidelijk worden waar ze worden ingezet en hoe effectief ze zijn.

Ik wil eigenlijk niet te ver ingaan op de details met betrekking tot de inzet van die camera's, want die camera's zijn dus rechtstreeks gekoppeld aan handhaving waardoor er dus niet een tussenstap is, maar op het moment dat er een melding of iets plaatsvindt er gelijk op geacteerd kan worden en er is al een soortgelijke proef volgens mij in Zuid-Londen en die

9

heeft erin geresulteerd dat er tachtig procent minder afvaldumpingen zijn. Ook al zou het hier maar vijftig procent minder zijn dan zouden we daar al heel blij mee zijn.

De voorzitter: Bij interruptie, gaat uw gang, mevrouw Kruger. Mevrouw Kruger: Ja, ik wist niet helemaal naar wie u wees, maar dank u wel voorzitter. Ja, de heer Portier geeft al duidelijk aan van: waar moet je dan die camera's wel en niet gaan zetten? En we zijn heel duidelijk met zijn allen bezig om dat bij plaatsen en de vervuiling en het zwerfafval aan te pakken, maar ook GroenLinks is er niet van overtuigd of die camera's nu wel degelijk nu iets gaan opleveren, want waar geen camera's staan wordt dan waarschijnlijk het vuil gedumpt zoals je nu al ziet dat we bijplaatsingen vinden en uit hele andere wijken. Die komen het dan weer ergens anders neerzetten. Het is gewoon een groot probleem en ik denk dat we een oplossing moeten zoeken. Wat ik begrepen heb zijn we daar met zijn allen ook mee bezig, een totale oplossing voor het ophalen van het afval en voor het verzamelen van de mensen en niet door te kijken met camera's wie het dan geweest is. Ik bedoel, iennand met een hoodie op en die zet er wat bij, nou, ik zie dan echt niet wie het is en ik denk de politie ook niet. De heer Schalken-den Hartog: Ja, voorzitter, ik wil eigenlijk verder niet te lang ingaan op de details met betrekking tot de proef van die mogelijke camera's.

Als u kennis kunt nemen van de proef en zoals die ook in Zuid-Londen werkt, dan is het wellicht ook echt naast alle andere maatregelen die we met elkaar moeten blijven nemen een manier onn ervoor te zorgen dat de pakkans van de afvaldumpers ook groter wordt. Mevrouw Kruger: Voorzitter, nog een kleine vraag. De voorzitter: Ja, en dan gaat de heer Schalken door. Gaat uw gang. Mevrouw Kruger: Nog een kleine vraag, want dat wilde ik eigenlijk net ook al vragen. U zegt van: voorzitter, de heer Schalken geeft aan dat als de camera dan iets signaleert dan kan er direct op worden geacteerd. Zoveel handhavers hebben we volgens mu j niet in de gemeente. Stel dat er in Sterrenburg iets wordt gesignaleerd, gaan we dan met loeiende sirene of zo of met een flitsende fiets daarheen racen? Ik snap niet zo snel het direct kunnen acteren. De heer Schalken-den Hartog: Ja, voorzitter, waar mevrouw Kruger van GroenLinks vooral de onnnogelijkheden ziet, zien wij eigenlijk de kans onn afvaldumping en wellicht voor een deel te voorkomen en iedere afvaldumping die we kunnen voorkomen en die we op heterdaad kunnen betrappen is er een en die waarschijnlijk dan niet nog een keer zo een zelfde afvaldumping zal doen. Mevrouw Kruger: Voorzitter, ik wil even de heer Schalken complimenteren met zijn antwoord en datzelfde had ik kunnen zeggen met een vuurwerkverbod, maar helemaal prima. Dank u wel.

De heer Schalken-den Hartog: Oke, dank u wel. Voorzitter, ik ga door en ik zie dat ik nog maar veertig seconden heb.

10

De voorzitter: Dat is correct. De heer Gundogdu: Voorzitter, ik had ook nog een vraag. Mag dat? De voorzitter: Nou, dat gaat niet van de spreektijd af. De heer Gundogdu. De heer Gundogdu: Kijk, mooi. Voorzitter, heel fijn dat Beter voor Dordt en de VVD met een dergelijk voorstel konnen maar ik ben vooral benieuwd, mijnheer Schalken geeft terecht aan zojuist dat 75 euro lastenverlichting een koekje van eigen deeg is. Heeft Beter voor Dordt en de VVD ook nagedacht over een mogelijk ander instrument wat ingezet kan worden? Wij betalen sinds vorig jaar twintig euro voor zeg maar grofvuil die opgehaald wordt vanuit huis en heeft u ook die optie nneegenomen om bijvoorbeeld een voorstel te doen om die twintig euro af te laten schaffen zodat we zeg maar wat minder dumping van grofvuil hebben in uw geval? De heer Schalken-den Hartoq: Ja, voorzitter, dat is niet een voorstel wat van onze kant komt, maar als zo een voorstel er wel komt, dan ben ik benieuwd of daar voldoende draagvlak is om dat te doen en dan kan dat wellicht naast al die andere nnaatregelen en initiatieven die er ook zijn tezamen uiteindelijk het doel hebben dat er minder afval op straat is en minder afvaldunnpingen zijn, dus als u daar met een voorstel voor komt dan zullen we dat binnen de fractie bespreken of we daar onze steun ook aan kunnen geven en of daar ook dan genoeg draagvlak voor is binnen de raad, dat gaan we

dan zien. Ja, voorzitter, ik zie dat ik nog maar veertig seconden heb. De voorzitter: Die gaan nu in, die veertig seconden. De heer Schalken-den Hartog: Ja, en ik heb eigenlijk nog een paar punten en als eerste is dat met betrekking tot duurzaamheid, duurzaam en ruimtelijk Dordrecht heeft Beter voor Dordt samen met de VSP een nnotie over het stimuleren van de voorgevormde kortere voedselketen en eigenlijk wilde ik afsluiten met bouwen en bereikbaar Dordrecht. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: Stop de tijd. Gaat uw gang, mijnheer Groenewege. De heer Groenewege: Sorry, ik durf het haast niet meer, maar ja, ik vond die voedselmotie van Beter voor Dordt best wel goed. We staan daar als Partij voor de Dieren eigenlijk woord voor woord achter, de verduurzanning van de landbouw enz o en behoud van het open landschap, maar waarom wacht Beter voor Dordt niet gewoon het toegezegde voedselbeleid van het college af? Dat vraag ik mu j wel af. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, misschien kunnen we dan met elkaar constateren dat wij een beetje ongeduldig zijn en met deze nnotie willen proberen om de snelheid erin wat te forceren. De heer Groenewege: Ik ben bang dat Beter voor Dordt dat een beetje te heftig doet, want in de nnotie stoat eerste kwartaal 2023. Ik heb liever dat het college met wat meer zorg een voedselbeleid opstelt dan met zoveel haast.

11

De heer Schalken-den Hartog: En dat is mooi en we wachten de reactie van het college af op deze motie en als zij met een hele duidelijke en nadrukkelijke toezegging komen kunnen we altijd op dat moment bepalen of de motie dan nog als extra druknniddel nodig is of niet, nnaar daar wachten we de reactie van het college op af. Ja, voorzitter De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Ja, nog even over die motie zeg maar. Op zich toen ik hem las dacht ik van best sympathiek, alleen toen kwam ik het woord natuur inclusief kwam ik tegen en ik dacht: laat ik toch even aan Beter voor Dordt vragen wat die partij daaronder verstaat in dit verband. Hoe moet ik het lezen? De voorzitter: Gelieve geen college te houden. De heer Schalken-den Hartog: Nou, voorzitter, ik ga daar zeker geen college over houden. Ja, het natuur inclusief wil zeggen dat bij de uitwerking van de plannen alle facetten worden meegenomen en als ik dan de heer Groenewege hoor van: nou, dan gaat het college nooit lukken, dan zouden we daar wellicht in de tweede ternnijn de motie iets op moeten aanpassen of voldoende comfort moeten hebben met de reactie van het college. Eigenlijk wil ik het hierbij laten, voorzitter. De voorzitter: Gaat u verder.

De heer Schalken-den Hartog: Ja, dank u wel voorzitter, want het laatste stukje is zeker niet onbelangrijk, want dat is bouwen en bereikbaar Dordrecht en dan met name betrekking op de woningbouw, want we hebben te maken met twee corporaties die hun handen meer dan vol hebben aan de bouwopgave en in het huidige begroting missen wij eigenlijk het aanwijzen van extra locaties die sociale woningbouwlocaties verder te vergroten en daarnaast hebben wij te maken met de toestroom van de diverse groepen van buiten onze stad en zien we dat de druk op de wachtlijsten toeneemt. Ik ga tot een afronding komen. We zijn blij met het initiatiefvoorstel van de VSP en het CDA met betrekking tot de knarrenhofjes, want die hebben wij ook in ons verkiezingsprogramma staan en om de realisatie van de sociale of van de betaalbare woningen verder kracht bij te zetten hebben wij nog een motie en hier wil ik het bij laten, voorzitter. De voorzitter: Heel goed. Dank u wel. Heeft u de moties ook meegenomen? De heer Schalken-den Hartoq: Ja, zelfs op volgorde. De voorzitter: Kijk eens aan, heel goed. Dan hebben we een aantal moties. De motie die heet een plus een is drie. Als je dat aan mijn dochter vraagt, dat klopt. Dan hebben we de motie twee, motie aanpak hittestress binnenstad.

Dan hebben we motie drie van Beter voor Dordt en de VSP en die heet Dordts noodfonds voor verenigingen en maatschappelijke organisaties. Motie M4 van Beter voor Dordt, VSP en Partij voor de vrijheid en DENK, gratis bus 65 plus. Dan motie vijf van Beter voor Dordt en de Dordtse VVD, motie aanpak

12

afvaldumpingen. Motie M6 van Beter voor Dordt en de VSP, stinnuleren korte voedselketen in Dordrecht. Zeven van Beter voor Dordt, VSP en de PVV en die heet nneer betaalbare woningbouw. Zeven nnoties in totaal. Dat klopt, de heer Schalken? Ja. Goed, dan gaan we naar Het kan nog net. Nee hoor. Dat wordt acht, ja. Dat is de motie van Beter voor Dordt, die heet bestaanszekerheid lokale ondernemers, motie M8. Ja, we gaan ze niet nneer hernummeren als u het niet erg vindt. Dan gaan we naar de eerstvolgende partij. Dat is de VVD. Dan is het woord aan de heer Den Heijer.

De heer Den Heijer: Ja, voorzitter, voordat ik begin, namens mijn fractie een woord van dank aan het college en alle medewerkers die hard hebben gewerkt aan de begroting die we vandaag bespreken. We gaan onzekere tijden tegemoet. We hoeven de tv maar aan te zetten en we zien dat er nogal wat aan de hand is in de wereld en dus ook in ons land en onze stad. Dan heeft het echter niet zoveel zin om in deze raadzaal die verhalen hier nog eens dunnetjes over te gaan doen. Het vraagt eronn wat wij binnen de onnstandigheden en de mogelijkheden die er voorhanden zijn in deze zaal doen voor de stad. Voorzitter, december staat ook voor de deur. We gaan hopelijk een tijd tegemoet waarin we elkaar opzoeken en samen zijn. Mevrouw Pichel, ikzelf, de heren Kuhlman, Van Dam-Timnners, De Heer en natuurlijk onze eigen burgenneester zullen ongetwijfeld onze Sinterklaas met de kleine helden ontvangen in onze stad en tien tegen een of mevrouw Koene, Kruger, Stolk en Van der Spoel zijn tijdens de Dordtse Decemberdagen met een glaasje bier of glOhwein in de Dordtse binnenstad is vinden. En misschien, voorzitter, gebeurt het zelfs dat de heren Stam, Safranti, Portier en Gundogdu samen een vorkje prikken in het veganistische restaurant van mevrouw Vol rond de kerstdagen. Je weet het maar nooit, voorzitter.

Maar, voorzitter, concreet, we moeten nu kijken naar wat Dordtenaren nodig hebben in plaats van wat onze politieke wensen zijn. Niet alleen de rijksoverheid, maar ook deze coalitie is daarom met een stevig pakket gekomen om de inkomens van Dordtenaren te beschermen tegen de stijgende energiekosten en inflatie en te helpen wanneer het nnisgaat. Daarnaast vullen we het crisisfonds aan tot vijf miljoen euro, krijgt ieder huishouden 75 euro korting op de gemeentebelasting en gaat de hondenbelasting terug naar nul. Voor de korte ternnijn biedt dit het nodige soelaas, maar ik doe dit college de oproep om verder te kijken dan vandaag en ook voor de lange ternnijn verantwoorde lastenmatiging te overwegen. Ook moeten corporaties aan de slag en trekken we samen met de eigenaren op bij het isoleren van woningen. Ik spreek bijna niemand die er niet mee bezig is. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Schalken. Gaat uw gang. De heer Schalken-den Hartoci: Ja, voorzitter, aan de heer Den Heijer van de VVD een korte reactie op die 75 euro die ik net opnoemde.

U roept het college op ook verder te kijken dan alleen dit jaar en ik gaf in mijn woordvoering al aan: gaat u nou volgend jaar als die lokale lasten weer stijgen gaat u dan twee keer 75 euro aan alle Dordtse burgers cadeau doen? En wat gaat u doen met alle lokale ondernemers die het ook nnoeilijk hebben? De heer Den Heijer: Nou, dat zijn twee vragen die u stelt. De eerste vraag beantwoordend is dat inderdaad, ik ben het met u eens, we leven in onzekere tijden en alles wat op ons afkomt, ik had dat een, twee, due jaar geleden niet durven voorspellen dat dit zo zou gaan gebeuren en als je ziet wat de ontwikkelingen waren van de septennbercirculaire en de snelheid waarmee dit college in ieder geval een plan uit de grond heeft gestampt om die

13

gemeentelijke korting te geven op de genneentebelastingen, dan denk ik dat we daar een eerste goede stap in hebben gezet. Tegelijkertijd blijft deze tijd onzeker en weet ik ook niet waar we in de periode van de kadernota waar we dan staan met zijn alien en daarom ben ik het met u eens en vraag ik die overweging ook om ook op een verantwoorde wijze, want we kunnen hier wel gratis geld uit gaan delen wat we niet hebben, we hebben ook gewoon een begroting die gewoon sluitend moet blijven, vraag ik het college om toch die overweging nnee te nemen onndat ik het met u eens ben dat als je inderdaad indexaties gaat stapelen en het boven op elkaar gaat stapelen en het wordt steeds duurder, dat mensen gewoon de boodschappen niet meer kunnen betalen, dat ze moeite hebben om rond te komen en dat zijn dingen die u en ik ook zien.

De voorzitter: Bij interruptie, de heer Gundogdu. Gaat uw gang. De heer Gundogdu: Voorzitter, om het even heel concreet te maken, stelt mijnheer Den Heijer of de VVD dat 75 euro, wat als tegemoetkoming voorgeschoteld wordt, ter discussie? Ik ben even benieuwd zeg maar gezien de woorden van de heer Den Heijer wat zijn reactie is. De heer Den Heijer: Nee, de heer den Heijer voor de slechte verstaander wellicht is fervent voorstander van de 75 euro die op dit moment als maatregel wordt genomen. Kijkend naar de inflatiestijging van de OZB is dat twee miljoen euro. Het college besluit om 4,2 miljoen euro terug te geven aan de samenleving en dat gaat ook gewoon naar mensen die een klein koophuisje hebben, een autootje hebben en ook niet nneer rondkomen. Als je dan ziet dat als je die rekensom maakt op dat moment dat je ziet dat een huiseigenaar gemiddeld genomen ongeveer 25 euro van dat geld dan overhoudt en een huurder vijftig euro, ben ik het met u eens. Is dat de silver bullet dat we dan alles fantastisch doen? Nee, dat is het niet, maar het is in ieder geval lets wat wij lokaal kunnen doen om de pijn te verzachten die mensen hebben op dit moment door omstandigheden waarin wij leven. De voorzitter: De heer Gandogdu. De heer Gundogdu: Voorzitter, besturen is ook vooruitzien.

Wat mijnheer Schalken-den Hartog zojuist heeft aangegeven, heeft een voorzet gedaan van waarom de keuze van 75 euro nu terug te geven in plaats van die indexatie van 6,3 procent iets lager te houden zodat voor de volgende jaren de pijn allicht lets wordt verlaagd. Vandaar, neem dat mee in uw overwegingen richting het college, ben ik benieuwd of u met een concreet voorstel gaat komen in plaats van die 75 euro om de indexatie lets te verlagen zodat de pijn voor de konnende jaren in ieder geval wat lichter wordt. De heer Den Heijer: De terechte vraag die de heer Gundogdu stelt en daarom heb ik ook bewust gesproken over verantwoorde lastennnatiging onndat je ziet dat als er ruimte zou zijn op de gemeentelijke begroting in de structurele lasten die er in de begroting zitten en je neennt de keuze om op dat moment dat deel te besteden aan lets wat al structureel doorwerkt en we krijgen tegenvallers. Als u zegt: regeren is vooruitzien, het is op dit moment sturen in het donker, het is heel onzeker in deze tijd, kan ik niet met zekerheid stellen dat wij op de latere momenten in deze periode dat weer waar kunnen maken, maar ik sta met u vooraan om te kijken wat er mogelijk is om als die inflatie weer toeneemt, als

14

dat zo veel impact heeft op het inkomen van mensen, dat we dan nnaatregelen lokaal moeten nennen die verantwoord zijn, maar ook helpen bij de mens zo om gewoon boodschappen te kunnen doen en een goed leven te kunnen blijven hebben in onze stad. De heer Van der Spoel: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Spoel, gaat uw gang. De heer Van der Spoel: Dank u wel voorzitter. Ik hoor u net zeggen, mijnheer Den Heijer Voorzitter, ik hoorde de heer Den Heijer zeggen dat u vooraan staat om met ons samen daarover na te denken. U had een nieuwe bestuursstijI beloofd, waarom heeft u dat niet gedaan met die 4,2 miljoen die u nu wilt gaan uitgeven om ieder huishouden in Dordrecht 75 euro te geven? Want ik kan haast niet geloven dat u ervan overtuigd bent, u geeft zelf al aan, hele onzekere tijden waarin we leven, dat we deze mensen daadwerkelijk gaan helpen met die 6,25 euro per maand die ze terugkrijgen. De heer Den Heijer: Het is absoluut een overweging voor mijn collega's in deze raad om te zeggen: wij gaan die 75 euro helemaal niet doen en we doen niks.

Wat wel zo is, is dat op een gegeven moment het wel zo is dat er iets in een begroting moet staan dat tegennoet konnt aan de situatie waar we nu in leven en dat inderdaad deze optie waarvan ik het verdedigbaar vind dat die optie gekozen is omdat ik denk dat we heel veel mensen die gewoon in een klein koophuis de wonen en met een autootje naar het werk gaan, die een hondje hebben, het zijn nneer maatregelen die we nemen. Het is ook de hondenbelasting die terug naar nul gaat. Dat spaart ook mensen weer geld uit de portemonnee. Voor de maatschappelijke instellingen kiezen we ervoor om het kiezersfonds in te richten waardoor je toch flexibel en wendbaar bent en dat vraagt deze onnstandigheden van een overheid, om die flexibiliteit te hebben. En ik ben het met u eens, het is op dit moment in de begroting hebben wij het gesprek over de totale begroting en kun je inderdaad als bestuur van deze stad daarover praten. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Ja, dank u wel voorzitter. U zegt terecht: de genneente moet een sluitende begroting presenteren. Dat doen we ook gelukkig. Dat ben ik helemaal met u eens.

Aan de andere kant zijn er ook zeg maar gezinnen of veel gezinnen, relatief veel gezinnen in Dordrecht die als ze naar hun eigen begroting kijken, hun gezinsbegroting, deze niet sluitend krijgen, op dit moment niet en ook voor volgend jaar niet en dan vind ik op zich 75 euro vind ik een goed gebaar. Terecht, de gemeente kan niet alles oplossen gaat u waarschijnlijk tegen mu j zeggen, maar dat zien we ook, maar ik vind eigenlijk wel dat deze raad iets verder kan gaan dan die 75 euro, dus wij tekenen mee met een nnotie of een amendement van Forum voor Democratie om een bedrag van, eens even kijken, 2,2 nniljoen euro, dat is nannelijk de lastenverhoging, zeg maar lastenverzwaring minus die 75 euro, om die ook terug te geven aan de Dordtse inwoners in de vorm van tien procent lastenverzwaring. En we zouden dat eenmalig, het is niet echt een verhaal wat elk jaar moet terugkonnen vind ik op dit moment, maar eenmalig willen afdekken vanuit de reserves, dus

15

eigenlijk is ons idee van: die 75 euro is prima. Doe er nog 2,2 miljoen euro bij voor de Dordtse inwoners en dan is het gebaar wat groter geworden. De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen, even, dit is een interruptie op de heer Den Heijer. Dat amendennent of die nnotie wordt straks nog ingediend, dus ik zou u willen vragen als u een interruptie in plaats van een vraag heeft aan de heer Den Heijer, doet u dat kort. De heer Van Leeuwen: Ik zal het kort houden, maar het is ook een motie die wij hebben mede ondertekend, vandaar dat ik dit zo kan zeggen. De voorzitter: En u verwacht nu van de heer Den Heijer dat hij daar nu al wat van vindt? De heer Van Leeuwen: Ik verwacht dat zeker van de heer den Heijer dat hij er nu wat van vindt, absoluut, zeker. De voorzitter: Dat gaat hij dan vast kort toelichten. De heer Den Heijer: Nou, als dat de nieuwe bestuursstijI is, voorzitter, dat ik reageer op moties die nnensen niet kennen, dan ben ik van harte bereid om dat uiteraard te doen. Dit is een van de opties van het stapelen aan mogelijkheden die er natuurlijk liggen en dan wil ik daar wel bij benadrukken dat als je al die wensen zou inwilligen dan zegt u: het is fijn dat de beg roting sluitend is, maar dan lukt dat niet.

Het is uiteindelijk toch keuzes maken en de schaarste die er is en het is onmogelijk uiteraard, wat u zelf ook zegt, om iedereen tegemoet te komen en tegelijkertijd ben ik ook lid van een partij die ook in andere gemeenten actief is en er zijn toch veel collega's van mij die likkebaardend naar Dordrecht kijken en dat wij deze maatregel nemen. Dus ik denk dat we nooit de situatie krijgen dat je altijd alles afdekt wat er op dit moment afgedekt moet worden, maar u zegt dat de problemen groot zijn en die erken ik, maar het betekent niet dat je dus altijd de mogelijkheid aan moeten wenden omdat dus te doen. Dat gaat niet. De heer Van Leeuwen: Nog even een laatste vraag op dit punt. De voorzitter: Heel kort, de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Een laatste vraag op dit punt. Zeg maar de inwoners van Dordrecht hebben meer dan drie miljard euro uitstaan bij de gemeente Dordrecht. Als ik dat uitreken per gezin is het 5000 tot 6000 euro. Nu ga ik absoluut niet beweren dat we dat aan inwoners moeten teruggeven, maar een bedrag erbij van 2,2 miljoen euro zou wat dat betreft als extra gebaar wel op zijn plaats zijn in deze crisis voor de Dorste inwoners. En, laatste opmerking, de begroting blijft nog steeds sluitend op het moment dat wij eenmalig een bedrag putten uit de reserves. Dank u wel.

De heer Den Heijer: Ja, met dien verstande dat we dan de volgende keer van de heer Schalken krijgen van: als je de ene keer veel meer compenseert dan zou dat de tweede keer ook weer moeten doen en je blijft in de systematiek zitten dat je nu ziet dat de nood op dat moment, het ging echt zo. De journaals staan er vol mee, kranten stonden er vol nnee, dat je op dat moment iets moeten doen, maar dat geeft je niet de zekerheid en zeker

16

in deze onzekere periode, dat je al over een jaar kunt zien wat je dan kunt doen en ik vind dat we altijd verstandige dingen moeten doen op het moment wanneer dat nodig is. Voorzitter, ik vervolg nnijn betoog. Mevrouw Pichel: Voorzitter. De voorzitter: Ja, dit is natuurlijk een beetje, ik zeg het maar even, hoor, dit is natuurlijk een beetje het nadeel met veertien partijen, dat we allemaal wel eens een interruptie willen plaatsen en dan denken dat dat niet teveel is bij elkaar, maar bij elkaar wordt het natuurlijk toch wel heel veel. Ik zie nog twee vragen aan de heer Den Heijer en daarna wil ik u vragen om hem in elk geval een tijdje zijn betoog laten vervolgen. De heer Den Heijer: Ik vind het niet onprettig dat nnensen vragen stellen. De voorzitter: Dat is ook prima, maar ik zeg gewoon even iets als voorzitter. Mevrouw Pichel, gaat uw gang. Mevrouw Pichel: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, ik wil de heer Den Heijer net vertellen dat de belasting omhoog gaat en dat daar dus de ruinnte voor is gennaakt om 75 euro terug te geven om tegennoet te komen aan de inwoners in de stijgende kosten. Er werd ook een vraag gesteld door de heer Schalken: hoe zit dat dan volgend jaar en gaan we dan twee keer 75 euro teruggeven? Daar kunnen we nog niet zo heel erg veel van zeggen.

En ik vraag me dan af, hoe komt het dan dat we belasting gaan verhogen terwijI het dus blijkbaar nog niet nodig is? Want we hebben ruimte om het weer terug te geven en zijn we dan niet gewoon al aan het reserveren voor volgend jaar? Dat het een soort van belofte is naar de inwoner van: je gaat gewoon meer betalen. Zullen we dat niet gewoon doen op momenten dat het echt nodig is en er is inderdaad ook een amendement. Die komt straks aan de orde om het dus inderdaad anders voor te stellen, maar ik vraag me dus af waaronn het zo is dat we nu al moeten verhogen terwijI we dus nog ruinnte hebben om terug te geven en we dat dus niet gewoon kunnen doen wanneer dat echt nodig is. De heer Den Heijer: Voorzitter, het is een afspraak die we met elkaar hebben dat wij de dingen die wij uitgeven in een begroting indexeren. Als je daar vanaf wil wijken is dat een unicum. Dat is lets wat namelijk niet alleen op dit moment doorwerkt, maar ook de komende jaren doorwerkt omdat het uiteindelijk doortelt, die indexaties in de begroting. Dus het is een illusie om te zeggen dat als je nu daar aan die knop draait dat dat in de komende jaren geen effect zal hebben. Het tweede is, en dat hebben we ook te danken, dat zei de heer Schalken ook terecht, is dat we in de afgelopen periode is de lasten van Dordrecht als je een benchmark doet richting andere gemeenten, echt betrekkelijk laag zijn.

En laag, zo wordt het wellicht niet gevoeld, maar zo is het wel. Dat betekent niet dat je ongebreideld het moet laten stijgen door de inflatie, want door de inflatie moet je indexeren. Dat telt dus door en mijn verhaal is nou juist, we doen op dit moment wat nodig is met dien verstande dat je in het donker aan het sturen bent en dat je niet goed weet hoe de wereld erbij ligt als wij na de winter de kadernota gaan samenstellen als de raad. Dat betekent wel dat je je oogkleppen niet op moet doen en dat je er rekening mee moeten houden dat het nnisschien dus op dat moment wel kan zijn en daarom zeg ik ook dat het college een verantwoorde lastenmatiging moet overwegen.

17

De voorzitter: Dan is er nog een interruptie van de heer Stam. De heer Stann: Ja, dank u wel voorzitter. Een vraag, mijnheer Den Heijer, hoe kijkt u ertegenaan tegen die 75 euro? We zien bijvoorbeeld nu op rijksniveau dat er 190 euro wordt uitbetaald door het rijk ter energiecompensatie. Daar zie je heel veel, kun je zien: wie heeft het nou nodig? Daarnaast hebben we ook gekeken naar het nneerjarenperspectief in de begroting en dat is een compliment aan het college dat dat er best wel goed uitziet. Ik zie ook tegelijkertijd wat reserves gevormd waar nog geen besluitvornning onder zit. Is het dan nodig om die tarieven dan zo hoog bij te stellen dat je die 75 euro moet betalen? Een, vanuit de discussie van: heeft iedereen dat wel nodig? En twee, wordt er dan niet teveel vooruitgelopen door reserves te vormen waardoor eigenlijk die verhoging ook mininnaal toegepast kan worden? De heer Den Heijer: Waar ik mu j zorgen om maakt is dat het nu een bredere groep betreft dan alleen de minima, de groepen waar we armoede regelingen vooropstellen, maar dat het juist de mensen treft, de politieagenten, de zorgnnedewerkers, mensen die hier in ons ziekenhuis werken, dat zijn ook de mensen die eigenlijk die eindjes niet meer aan elkaar geknoopt krijgen en juist die mensen voelen die 75 euro hard in hun portemonnee. Er zijn de rijksnnaatregelen die genomen worden voor 190 euro teruggave.

Dat zijn niet de mensen die denken: dat kan ik missen, dat ga ik doneren aan het KWF op whatever. Dat zijn de mensen die daar inderdaad een rekening van betalen. Mevrouw Stolk: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Ja, voorzitter, een pleidooi naar het hart van de VSP, dat snapt u natuurlijk wel, want dit raakt juist de middeninkomens, maar die 75 euro gaat juist ook naar de hogere inkomens. Daar hebben wij het over de mensen in de wat duurdere wijken en daar geeft u dat geld ook gewoon weg. Hoe kijkt u daar tegenaan? Want de VVD is toch wel die heel erg op de centjes let op dit gebied en dat gaat nu ook naar die mensen toe die het misschien helemaal niet nodig hebben. Hoe kijkt u daar tegenaan? De heer Den Heijer: Ja, daar kijk ik op dezelfde manier tegenaan als dat ik in de bepaalde afweging toch voorstander ben van die 190 euro per maand die mensen terugkrijgen om hun energierekening te kunnen betalen omdat je inderdaad ziet dat dat ook bij een groep landt die het wellicht op dat moment niet nodig heeft.

Tegelijkertijd had je nog een veel grotere groep die je daar wel mee helpt en als je naar een ander instrument of naar andere route gaat kijken dan zou je die groep hoe dan ook missen, dus in de totale belangenafweging vind ik dit een verdedigbaar voorstel om juist die grote middengroep werkende Dordtenaren en de ouderen die het kwetsbaar hebben om die met die 75 euro tegemoet te komen. Voorzitter, volgens mij zijn we op het moment gekomen dat ik verder kan. We moeten ook met de corporaties aan de slag en trekken sannen op met eigenaren bij het isoleren van woningen. Meer isolatie betekent immers minder kosten en juist daarom meer binnenstadbewoners willen zonnepanelen of dubbel glas of een warmtepomp. Mede door een besluit van de vorige raad mag dat niet. Wij willen dat dit door een aanpassing in onze welstandsnota wel mogelijk wordt. Daarom dienen we samen met de VSP hier een

18

motie op in waarin we de E, F en G woningen veel sneller kunnen isoleren, namelijk de slecht geIsoleerde woningen. Deze besparing maakt direct verschil op de hoge energiekosten die onze inwoners nu betalen. Voorzitter, we bouwen ook beter geIsoleerde woningen, 4000 stuks, die ook op dit moment voorzien in een hele grote behoefte. We zien dat alleen al aan de honderden blije gezichten en in de Amstelwijck en Wilgenwende, mensen die eindelijk een eigen huis wisten te bennachtigen. Bouwen is ook een werkwoord. Bouwen dat doe je samen. Dat betekent ondanks stijgende bouwprijzen en stikstofproblennatiek onverstoorbaar samenwerken met bouwpartners, niet teveel focussen op alleen plannen maken, maar juist zorgen dat die huizen daadwerkelijk gebouwd worden. Een vraag aan het college: wat heeft de stikstofuitspraak van de Raad van State voor invloed op het bouwtempo in Dordrecht? En zijn we voldoende geequipeerd om dit het hoofd te bieden? Wat wij helaas ook te vaak horen en onlangs ook gezien hebben bij het heftige incident in Crabbehof, is dat het gewoon veiliger moet in Dordrecht, dus geen gesis, geen schietpartijen, geen mensen, geen gedeal. Dat kunnen we missen als kiespijn. En het zal u niet verbazen, de veiligheid van Dordtse straten geniet altijd onze bijzondere aandacht.

Er komen daaronn niet alleen meer handhavers, ook het budget voor leefbaarheid en veiligheid en tegen overlast en harde criminaliteit intensiveren we met bijna vijf miljoen. Meer handhavers is een belangrijke eerste stap. Stap twee is de zichtbaarheid ook vergroten. Wat gaat het college daar het komende jaar aan doen? Zelfs in deze onzekere tijd is koers houden cruciaal. De vruchten van agenda 2030 zijn morgen nog niet te plukken. Toch smaken die stadsprojecten in de spoorzone, de Dordtwijkzone en de binnenstad al nneer zoet en sturen we Dordt nu en in de toekomst vooruit. Naast deze tastbare verbeteringen willen we de vooruitgang met de nnotie verruiming winkeltijden verordening feestdagen extra kracht bijzetten door onze winkeliers en andere ondernemers nneer ruimte te geven dan ze nu hebben bij het openstellen van hun winkel, lets wat in Breda in Rotterdam in het verleden al is gebeurd. Dit maakt Dordt dus aantrekkelijker, een betere plek om te wonen en te ondernemen. Het is bovendien ook eerlijker voor ondernemers die nu dicht moeten blijven terwijI de mensen naar andere steden gaan voor het inkopen en andere dingen doen die wel nnogelijk zijn. De heer Van der Spoel: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel.

Ik hoor de heer Den Heijer zeggen dat het eerlijker is voor ondernemers en ik weet dat er een aantal grote ondernemers zijn is het Dordtse die graag willen dat die winkeltijden worden verruimd, maar ik krijg ook een aantal verhalen te horen van de wat kleinere ondernemer, de schoenmaker in winkelcentrum Sterrenburg bijvoorbeeld die zegt van: wacht eens even, alles we alles gaan verruimen dat betekent ook dat ik vaker open moet en dat trek ik niet, want ik heb daar het personeel niet voor. Hoe kijkt u daar tegenaan, tegen die kleinere ondernenner die wordt geconfronteerd met die verruiming van die openingstijden? De heer Den Heijer: De verruinningsstap geldt nu voor een aantal dagen. Stel, je zou de verruiming overwegen op de zondag bijvoorbeeld, dat je ook echt eerder op moet, dat je geen ochtend nneer vrij hebt of iets anders, dat is een discussie die we op een later moment daar kunnen voeren en in de tweede plaats staat hier ook iennand die staat voor de vrijheid

19

van de ondernemers om dat voor zichzelf te bepalen en wat ik van belang vindt is dat iedere onderneming altijd de vrijheid heeft om ook zijn winkel dicht te doen. Dus als iemand vanuit zijn geloofsovertuigingen zegt: ik doe mijn winkel niet open, hou hem vooral dicht en ik denk ook dat het goed is als we dat als sannenleving altijd zouden respecteren. De heer Van der Spoel: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Spoel, een vervolgvraag. De heer Van der Spoel: Dank u wel ik. Ik vind het altijd mooi. De term vrijheid doet het altijd erg goed. Tegelijkertijd is het voor de kleinere ondernemer behoorlijk dwangmatig. Hebben we het dan nog over dezelfde vrijheid die u bedoelt? Want voor mijn gevoel krijgt zo een kleine ondernemer juist totaal geen vrijheid op die manier en zijn vrije tijd is al helemaal naar de mallemoeren. De heer Den Heijer: Nou, het is zelfs in de huidige situatie zo dat ondernemers op dit moment er ook voor kiezen, tenminste, als u de binnenstad bezoekt of andere, Sterrenburg is een goed voorbeeld, dat je inderdaad ziet dat winkeliers hun winkel dicht houden die daar bezwaar tegen hebben, maar hun winkel opendoen als ze dat wel willen. Ik denk dat we niet moeten overdramatiseren dat dat heel veel effect heeft.

Je ziet namelijk juist die ambachtelijke zaken of de schoenwinkel waar u het over heeft, het is niet zo dat je in de binnenstad een gigantische concurrentie hebt op schoennnakers op dit moment. Als deze schoenmaker zijn zaak dichtgooit, dan wacht ik wel een dag. En laten we ook stellen, het gaat hier om een aantal dagen per jaar, de verruiming, en met dien verstande ook dat we het belangrijk vinden dat mensen ook voor zichzelf dat kunnen bepalen en je kunt je schoenen niet wegbrengen bij de Albert Heijn om het maar zo te zeggen. Dat zijn de grote winkels waar u wellicht op doelt. De heer Van der Spoel: Dat klopt, maar de persoon kan er wel voor kiezen om een nieuw paar schoenen te kopen op het moment dat de schoenmaker dicht is en de grote winkel open is. De heer Den Heijer: Als de fractievoorzitter van de PvdA zijn schoenen koopt bij de Albert Heijn dan is dat ook zijn vrijheid om dat te doen, voorzitter. De voorzitter: Dat zullen waterschoentjes worden denk ik. De heer Den Heijer: Ja, dat denk ik ook. De voorzitter: U had ook nog een interruptie, de heer Portier. Gaat uw gang. De heer Portier: Ja, het sluit een beetje aan bij de woorden van de heer Van der Spoel.

Uiteindelijk zeg maar door concurrentie, onbeperkte concurrentie van ondernemers wordt die vrijheid natuurlijk ook ingeperkt als alle andere winkels opengaan, in ieder geval in dezelfde branche en jij gaat dicht omdat je zegt: ik wil ook nog wat vrije tijd hebben. Ja, nnensen zitten al tegen de grens zeg maar van failliet gaan in veel gevallen of in ieder geval

20

rendement opbrengen. Tast die concurrentie de vrijheid niet aan? Is echte vrijheid niet dat je ook af en toe nog iets anders kan doen dan in je winkel te staan? De heer Den Heijer: Ik vind het altijd prettig, voorzitter, dat de heer Portier mij altijd uitnodigt tot een hele theoretische principiele discussie en ik wit u toch even naar de werkelijkheid brengen zoals dat nu speelt in Dordrecht. Ik hoop dat menig van u ook weleens doet boodschappen of win kelt in andere steden en ook ziet dat we best nog wel wat stapjes mogen maken in onze binnenstad om dat nog veel aantrekkelijker te maken en dat we daar ook de komende periode mee aan de slag willen. Het tweede punt is dat ondernemers, namelijk de DOV afgelopen jaar bij feestdagen, consequent om verruiming van openingstijden hebben gevraagd, dus het is ook iets wat door ondernemers zelf gevraagd wordt en het DOV daar is niet alleen de Albert Heijn of alle grote bedrijven lid van. Dat zijn ook de ondernemers waar de Partij van de Arbeid op doelt en ik vind dat wij als overheid daar niet op moeten beknotten, maar mensen de vrijheid moeten geven om uiteindelijk die keuze te maken. De heer Struijk: Voorzitter. De voorzitter: Ik wou net zeggen, gaat u verder. De heer Struijk. De heer Struijk: Ja, excuus, maar volgens mij heeft de heer Van der Spoel ook nog een vraag gesteld waar geen antwoord op is gekomen en dat ging over personeel.