2022-03-24 Notulen Gemeente Dordrecht Gemeenteraad - getekend.pdf

Zodanig zelfs dat de helft van de fractie opstapte en u met twee nieuwe raadsleden opnieuw de verbinding nnoest zoeken. We hebben elkaar ook veel over gesproken de afgelopen jaren. En hoewel u zich tot het laatst heeft ingezet em tech met D66 mee te kunnen doen aan de verkiezingen, en dat is echt zeer prijzenswaardig, is dat tot uw grote spijt niet gelukt en eerlijk gezegd ook tot mijn spijt, want ik vind echt dat een partij die al 50 jaar in de raad zit, een partij als D66, eigenlijk gewoon thuishoort in de genneenteraad van Dordrecht. Ik denk dat u innniddels ook alweer vooruit kijkt naar andere en nieuwe dingen. Ik wil u heel hartelijk danken voor uw inzet voor onze raad en ik wil u ook graag de ets en de bloemen overhandigen. Graag een applaus voor de heer Polat. De heer Polat: Dank, voorzitter, voor de heel fijne woorden. Neu, voorzitter, ik wil allereerst mijn fractie bedanken, Paul en Dirk en Osman voor de fijne samenwerking in de afgelopen periode. We hebben een heel moeilijke periode gehad, het waren bewogen vier jaren, maar we hebben het gewoon op een heel fijne manier kunnen afsluiten en daar ben ik ook heel blij em en daar ben ik ook heel dankbaar. Dus dank. Verder wil ik ook de raad bedanken voor de fijne samenwerking. Het ging niet altijd soepel, maar het heeft wet heel leuke nnomenten opgeleverd die ik mee ga nemen in mijn carriere in de toekomst.

Dan wil ik wel een paar mensen of partijen expliciet benoemen, vooral VSP, Margret en Jack, dank voor de steun. Wanneer het gewoonweg heel erg moeilijk werd, hebben jullie ons ondersteund, jullie zijn met ons gaan lunchen of in ieder geval hebben jullie ons met advies voorzien. Dank. Ik wil ook PVV bedanken voor de fijne samenwerking. We hebben vanaf het begin afspraken gennaakt dat wij elkaar gaan respecteren, we gaan elkaar ondersteunen wanneer het kan en dat hebben jullie ook gedaan. Ik wil u ook vooral bedanken voor de ondersteuning van de motie anti discriminatiebeleid indertijd. Met jullie steun hebben we dat in ieder geval door de raad geaccepteerd kunnen krijgen. Dus wat dat betreft dank. Ik wil ook de VVD, vooral Rolin en John van der Net bedanken ook voor de fijne gesprekken. Ik heb dat persoonlijk als fijn ervaren. Verder wil ik natuurlijk de griffie en de burgemeester bedanken voor fijne gesprekken. Jullie waren altijd gereed em gewoonweg een luisterend oor aan ons te geven, dus wat dat betreft dank. Verder wil ik tech wet een paar dingen benoemen die

18

wij de afgelopen periode in gang hebben gezet. Bijvoorbeeld het anti discriminatiebeleid, om daar Een nnotie hebben we daarvoor ingediend. Die is door steun van verschillende partijen, PVV en GroenLinks, maar ook van de andere partijen is dat gewoon wel door de raad gekomen. Aileen de invulling is nog niet helemaal gereed. Dus ik kijk nu even naar Peter maak er werk van, dat moet gewoonweg wel in ieder geval deze periode een vorm krijgen. Verder wil ik er is ook een andere motie die wij hebben ingediend naar een diverse gemeentelijke organisatie. Dat is ook nog steeds niet uitgewerkt, dus daar vraag ik ook aandacht voor. Verder wil ik Maarten bedanken voor alle discussies over innovaties. De '...' zijn er nog niet. Ik verwacht dat die komende periode wel aan de raad gaat bieden. Dus wat dat betreft, daar gaan wij in ieder geval aan de zijlijn wel naar kijken. Wij vinden dat vooral in Dordrecht de gelijke kansen, dat is ook benoemd door de burgemeester richting maar ik verwacht dat alle partijen in deze stad in de komende periode gelijke kansen voor iedereen in deze stad gaat realiseren. Dat is belangrijk voor een inclusieve een stad als de onze. Dus wat dat betreft, ik reken erop dat jullie dat ook gaan doen. Nog twee punten. Een punt is gewoonweg de energiearmoede die gewoonweg die nnij aan nnijn hart ligt.

Ik vind het gewoon heel erg belangrijk dat de mensen geen moeite hebben in de komende periode onn hun energie rekening niet te kunnen betalen, dat zij daardoor in de problennen komen. Dus ik vraag aan Maarten onn daar gewoonweg een gereformeerd fonds voor op te stellen zodat de mensen hun huizen kunnen verduurzamen en ook in de toekonnst geen problemen zullen krijgen. Als laatste, voorzitter, dat is ook mijn wens en van D66, dat er gewoonweg meer dan vijftig procent van de collegeleden uit vrouwen bestaat. Dat vinden we belangrijk, dat hebben we ook de afgelopen jaren gennist. Dat zou heel fijn zijn. Als laatste, we hebben gewoon, GroenLinks heeft dankzij ons twee extra zetels kunnen behalen, dat schept verantwoordelijkheid. VVD heeft een extra zetel kunnen behalen, dat schept ook verantwoordelijkheid. Dus ik verwacht van jullie dat jullie de komende periode ervoor zorgen dat het D66 geluid hier in de raad verder wordt geuit. Dank u wel.

De voorzitter: Een passievol betoog van de heer Polat, dank daarvoor. Ja, en dank wil ik vervolgens ook zeggen tegen de heer, waar is hij, de heer Portier. Waar bent u? Daar bent u. Zonder afscheid van u te nemen. U blijft in ons midden nadat u in deze periode terug in de raad kwann. U heeft al wat geexperinnenteerd met een eenmansfractie in deze periode, maar wel een fractie met een duidelijke stem. Vasthoudend bovendien en we zullen u gelukkig nog niet hoeven te missen. Komt u naar voren voor een nnooie bos bloemen en een applaus. Ja, en dan kom ik bij nnevrouw Rutten, met een n er achter, zeg ik meteen even voor de duidelijkheid. U kwam in 2018 als nieuwkomer in de raad na een goede uitslag voor uw partij, de PVV. Echter bij deze verkiezingen heeft de PVV het resultaat van 2018 niet kunnen herhalen en nemen we afscheid van u als raadslid. Of dat ook een afscheid zal zijn uit de gemeentepolitiek, dat zullen we nog wel zien. U heeft zich altijd met veel overtuiging achter uw partij geschaard en u wilt zich ongetwijfeld ook blijven inzetten voor de zaken waar u voor de politiek in bent gegaan. U was in deze periode vooral actief in de commissie sociale leefomgeving, maar ook was het af en toe aan u am nannens de PVV het woord te voeren in de raad op tal van andere onderwerpen.

Gezondheidsklachten maakten dat u soms wel eens wat gas nnoest terug nemen, maar u bleef uiteindelijk wel altijd doorgaan. We nemen afscheid van u in de raad, met dank uiteraard ook aan u, en ik wens u alle goeds voor de toekomst. Konnt u

19

naar voren, alstublieft. Dan mijnheer Schalken. U keert natuurlijk terug in de raad, we nemen geen afscheid van u. U bent niet alleen de fractievoorzitter van Beter voor Dordt, maar ook was u, en dat blijft u ook, de nestor van de raad. Dat betekent, het langstzittende raadslid. Het houdt ook in dat u de eerste bent die mij vervangt als voorzitter van de genneenteraad en ik wil u ook heel hartelijk danken voor alle keren dat u dat hebt moeten doen, bijvoorbeeld als ik zelf portefeuillehouder was. U bent, zogezegd een boegbeeld voor onze raad en gelukkig blijft u dat nog langer. Ik zeg u dank, maar we nemen geen afscheid. Een applaus voor de heer Schalken. Ja, dan de heer Soy, daar ga ik ook nog even aan voorbij. Daar kom ik straks nog even op terug. Dat geldt ook voor mevrouw Stevens. En nnevrouw Stolk, die blijft. Ja, mooi, goed zo. Dank voor uw aandeel ook in de gemeenteraad de afgelopen vier jaar. We blijven u zien en horen en ik kan veel over u zeggen, maar dat doe ik eigenlijk pas als u ooit een keer echt helemaal weggaat. Een goede netwerker, iemand die goed kan inspringen op de actualiteit. We danken u ook als goede voorzitter en we zullen uw heldere taal de komende periode nog duidelijker horen, denk ik, dan de afgelopen periode. U bent dus ook, zoals gezegd daarvoor, voor die heldere taal, herkend door de kiezer en beloond.

Ik wil u daar nogmaals mee feliciteren vanaf deze plek. Nou enfin, voor u geen afscheid van de raad, wel heel hartelijk dank voor al uw inzet de afgelopen periode. Mevrouw Stolk. Dan konn ik bij de heer Tabak. U bent in oktober vorig jaar toegetreden tot de raad en dat was na het vertrek van de heer Loekemeijer. Fijn dat u het raadslidmaatschap hebt willen oppakken. U was natuurlijk al commissielid en dat wil zeggen, dat was u bij de start van deze raadsperiode. Begin 2020 legde u uw functie neer, samen met een deel van uw partij, na die vertrouwensbreuk. Toch bleef u de koers van uw partij D66 volgen. Na een periode van bezinning was u eind vorig jaar toch bereid het raadslidmaatschap op u te nemen en daar ben ik ook erg blij mee. U heeft dat ook met verve gedaan. We gaan u missen, maar over vier jaar zijn er weer verkiezingen, zeg ik dan maar en wie weet wat die u en ons gaan brengen. Heel hartelijk dank nogmaals, een groot applaus voor u en u krijgt ook het mooie cadeau en de bloemen. Nou, ik zei het al, we gaan mijnheer Tabak missen. Maar over missen gesproken, mijnheer Tiebosch, u gaan we natuurlijk ook zeer missen. U bent op 28 januari 2020 opnieuw toegetreden tot de raad. Opnieuw, want u trad voor het eerst in 2009, toen ook in januari, toe tot de raad. U gold toen al als een ervaren en terzakekundige kracht, vanwege uw actieve rot als connmissielid.

Het was toen nog voor ECO-Dordt, de partij die niet veel later fuseerde met D66. Voor deze partij, D66, keerde u, na een kleine onderbreking, in 2011 terug in de raad en u zat ook een hele periode van 2014 tot '18 in de raad. Opnieuw een onderbreking, een roerige tijd voor D66, en toen kon de partij toch weer een beroep op u doen, ruim twee jaar geleden, en kreeg de raad ook een ervaren kracht weer erbij terug. Al met al heel wat jaren lid van onze raad en ook belangrijk werk door u verricht voor onze stad. We hebben u leren kennen als een gepassioneerd politicus. Geen geboren Dordtenaar, kan de beste overkonnen, maar wel zeer betrokken bij het wel en wee van de stad en de inwoners. U stond op om verantwoordelijkheid te nemen voor de toekomst en een bijdrage te leveren aan het stadsbestuur, daarbij gezegend met een grote dossier- en mensenkennis. Breed geinteresseerd, actief in de commissie sociale leefomgeving, maar ook in andere commissies. Ruimtelijke ontwikkeling, de auditcommissie en CTO was u actief. Bovendien was u nog commissievoorzitter, een rol die u met dezelfde gedrevenheid en

20

overtuiging op u nam. U bent ook een man van uw woord. Zowel in de raad als vertegenwoordiger van uw partij. U onderzoekt, u informeert, verbindt en kiest dan uw standpunt. De juiste volgorde, lijkt me. Vanuit de oppositie toonde u dikwijls kracht, zoals door het voorleggen van een gedegen tegenbegroting aan de coalitie. In de laatste raad, er is at even aan gememoreerd door mevrouw Kruger, de regel van Tiebosch werd toegevoegd aan het geheugen van de raad. Die regel is dat geld dat bestemd is voor cultuur in dit geval ook wordt uitgegeven aan cultuur en niet jaar op jaar wordt doorgeschoven in de begroting. Bij een ander doel geldt die regel uiteraard evenzeer. Een u typerende erfenis, zou ik willen zeggen. Hij werd in elk geval met applaus ontvangen. Het applaus geldt eigenlijk voor uw hele raadsperiode, wat nnij betreft. Uw partij heeft nu helaas niet nneegedaan aan de verkiezingen, we hebben het at benoemd, maar we kunnen dus ook niet anders dan afscheid van u nemen. Onze dank is groot, graag een groot applaus voor de heer Tiebosch. Het woord is aan de heer Tiebosch. De heer Tiebosch: Voorzitter, nnensen op de tribune, geachte aanwezigen. Vandaag konnt na een turbulente tijd met veel tegenwind, een einde aan mijn raadslidmaatschap. En ik ben er trots op dat ik de eindstreep van deze raadsperiode als D66-raadslid heb gehaald. En dat samen met een complete fractie.

Ik vond het een grote eer om volksvertegenwoordiger te mogen zijn voor deze stad, die nnij zo dierbaar is en mu j in te zetten voor alle Dordtenaren en de regio. Ruim een jaar geleden werd duidelijk dat D66 niet aan de gemeenteraadsverkiezingen van vorige week mocht meedoen. Dat mag je een blamage noemen. Maar ik ben blij dat het grootste deel van de traditionele D66stemmers gestemd hebben op partijen die zeer waarschijnlijk in het college gaan komen. Je zou kunnen zeggen dat het puin van D66 bijdraagt aan een stevig fundament voor een stabieler stadsbestuur. Voorzitter, ik dank de collega's van de genneenteraad, de leden van het college, het ambtelijk apparaat en de nnedewerkers van de griffie voor de goede sannenwerking en in het bijzonder de collega's van de commissie Sociale Leefomgeving: Denise van Poppel en Clark Beemer. Voorzitter, ik had dit werk nooit kunnen doen zonder de onvoorwaardelijke steun van mijn lieve Jacqueline, mijn gezin en de goede adviezen van mijn helaas overleden vriend Arjan Ham berg. Voorzitter, er is vandaag at wat gezegd over Jan Eijkelboom; ik sluit af met een kort gedicht van nnevrouw Jehanne Hulsman, dat zij schreef voor de tachtigste verjaardag van Jan Eijkelboom. En ik draag het met haar toestennming op aan de fantastische Dordtse cultuursector, die alle steun verdient om er weer bovenop te komen.

Tachtig woorden: 'Zijn sporen vinden in stenen van de stad. In gedachten rond het eiland. Scherp voor wie misbaar maakt. Vol valse schijn of opgeponnpte trots. Zacht en jong, voor al het schoon dat zich door hen vinden laat. Van dag tot dag, de stad waarin een merel eeuwig zingt in de tuin van een museum. Daar vraagt water om breder gezien te worden, dan als een grijze baan voor je ogen. Een leven verweven met het Dordrecht dat hem groeien zag'. Ik dank u wet, het ga u en Dordrecht hartstikke goed. De voorzitter: Dank voor uw mooie woorden, mijnheer Tiebosch. Ja, mijnheer Tutupoly, die is er ook niet, die zou ik nu toespreken. Dus dat ga ik wel gewoon doen, want ik ga

ervan uit dat die meekijkt of terugkijkt. Hij trapte in oktober 2021 toe tot de raad, toevalligerwijs tegelijk met de heer Tabak. En hoewel u dus nog maar kort raadslid bent, bent u wet al veel langer actief: sinds 2014 als commissielid. En dat was toen voor de

21

fractie Beter Voor Dordt. En van die fractie nam hij afscheid, maar toch keerde hij nog terug als raadslid. Hij koos voor een nieuwe fractie die weer zorgde voor een nieuwe partij op ons eiland. U hebt een spannende tijd achter de rug, maar de nieuwe partij houden toch een zetel. Geen twee, want dan zou die herkozen zijn geweest. Maar wellicht ... En ik wacht het nog even af, blijft u wet actief voor deze nieuwe partij en komen we hem de komende periode dus toch weer tegen. Veel dank vanaf deze plek namens ons alien voor de inzet deze periode. En ook voor hem natuurlijk de bloemen en het geschenk en we zorgen dat die bij hem terecht komen. Graag uw applaus voor de heer Tutupoly. Daarna kom ik bij de heer Veldman, zeg ik ook persoonlijk een beetje met pijn in het hart, want ik vind het echt jammer dat u vertrekt uit onze raad. Het is niet uitzonderlijk dat in een raadsvergadering Johan Cruijff geciteerd wordt en ook het bekende kinderboek van 'Rupsje Nooitgenoeg' tegelijk mag worden aangehaald door politici in de landen. Maar denk dat er weinig raadsleden zijn in Nederland die eerst een treffend citaat aanhalen uit 'Homo ludens' van de bekende geleerde Johan Huizinga, om van daaruit vervolgens met bijna speels gemak, de kaders voor een moeilijk debat over een zwennbad te schetsen.

En u zult zich alien nog herinneren hoe een diepe stilte viel in de zaal na de wijze woorden van de heer Veldman die hij uitsprak bij het duidingsdebat na het vertrek van wethouder Sleeking. En u staat ook bekend als een gezaghebbend raadslid; niet iemand die meteen op de voorgrond treedt. Maar als u lets naar voren brengt, dan snijdt uw beschouwing, uw analyse of uw praktische oplossing ook eigenlijk altijd hout. En tegelijkertijd kunt u op momenten de nodige relativering brengen, vaak met een spontane grap die niet iedereen begrijpt, zeg ik dan. Want zo kennen we u ook. U was trouwens ook nog een periode commissievoorzitter en ook in die hoedanigheid zeer gewaardeerd. U bent in 2014 in de gemeenteraad gekomen, de laatste periode ook als fractievoorzitter voor uw partij: de gecombineerde fractie ChristenUnie/SGP. En u wist door uw constructieve wijze van politiek voeren heel veel te bereiken, waarbij u ook veel oog hebt gehad altijd voor de historische waarde van Dordrecht en voor de vertaling daarvan naar het heden. Een klein voorbeeld is misschien uw voorstel om de Sociaal Marinier om te dopen tot Dordtse Pontonnier. De eenheid van bruggenbouwers die vele honderden jaren in onze stad gevestigd zijn geweest Is geweest, nnoet ik zeggen.

U bent inmiddels ook vader geworden van drie kinderen, misschien dat dat mede heeft gemaakt dat u niet nogmaals voor een termijn in de raad heeft gekozen. En dat respecteren wij, hoe spijtig we dat denk ik allemaal ook vinden. Ik kan u alleen maar zeggen dat uw werk voor de raad zeer gewaardeerd is door de hele raad. En ja, nu ga ik het beste samenvatten als: veel dank namens ons alien, het ga u goed. De heer Veldman. Het woord is aan de heer Veldman, die daar zo mee gaat beginnen. De heer Veldman: Voorzitter, veel dank voor uw goede woorden. Kitty, ook heel veel dank voor jouw goede woorden. Geachte voorzitter en leden van de gemeenteraad. Ik moet een jaar of acht geweest zijn en de boom waarin ik altijd klom, werd door de plantsoenendienst ontdaan van de onderste takken. En hoe ik ook oreerde, het hielp niets. En de man met het oranje hesje zette genadeloos de kettingzaag in de tak waarop ik altijd zat. De relatie was zogezegd ongelijk. Wie had dat besloten en waarom? Tal van vragen schoten door mijn hoofd. Blijkbaar was die grandioze speelplek, volgens de door de gemeenteraad vastgestelde beleidsplannen, een plantsoen. Voorzitter, nu zo'n dertig jaar later en terugkijkend op twaalf jaar in de Dordtse politiek, moest ik daaraan

22

denken. En er kwann een ander citaat ook in mijn hoofd: 'Aan het einde van het spel gaat alles in de doos en het enige dat je nneeneennt is liefde en je ziel'. Het is een citaat dat ik ergens tegenkwann en het trof me bijzonder. Onndat het heel treffend zegt dat het in de kern uiteindelijk draait om relaties. Relaties tussen mensen, liefde, vertegenwoordigt dat en in mijn optiek ook de relatie tussen mens en God, de ziel. Die twee aspecten zijn wezenlijk voor de manier waarop ChristenUnie/SGP in de politiek staat. En ik heb daar ook uiting aan willen geven tussen mensen, maar in het verlengde daarvan natuurlijk vooral ook in deze setting, de gemeenteraad en de samenleving. Tijdens het duidingsdebat is daar gisteren ook op gewezen. De lage opkomst lijkt te suggereren dat er weinig betrokkenheid is en mogelijk nog ernstiger: ook weinig vertrouwen. En daar ligt in mijn optiek een belangrijke opdracht voor politiek en bestuur. En vanuit mijn perspectief is dan de grootste valkuil: meer beloven. Want we weten allennaal: verstandig beleid is al heel wat, veel lastiger is de menselijke maat en gezond verstand in de uitvoering. Die afgezaagde tak, om het maar zo te zeggen, die blijf je steeds tegenkomen. En erken daarin gebrokenheid en veilen. Doe je stinkende best, maar het laat zich niet allemaal organiseren.

Daarnaast is het in mijn optiek belangrijk de samenleving niet te veel uit handen te nemen. Faciliteer waar nodig en gewenst, maak dingen nnogelijk, faciliteer positieve krachten, zoals we nu ook zien bij Licht voor Dordt en de hulp aan Oekraiense vluchtelingen. Maar trek niet elk probleenn deze raadszaal in voor een oplossing, het leidt tot politiek van goede bedoelingen. De overheid moet instaan voor recht en gerechtigheid en vooral voor hen die zelf niet sterk zijn. Maar zolang u maar de warnnte en de liefde overlaat aan mensen onderling, want dat laat zich niet vervangen. Voorzitter, het citaat brengt me natuurlijk ook nog op iets anders, namelijk: de horizontale relatie tussen mens en god ... Of de verticale relatie, moet ik zeggen. En die beide mens tot mens en mens tot god, vormt ook de kortste samenvatting van de tien geboden: 'U zult uw god liefhebben met heel uw hart en uw naasten als uzelf. Het is eerder vandaag al door iemand anders geciteerd. En die kernachtige geboden liggen voor mijn fractie ten grondslag aan het politiek handelen. Ik ben de eerste die zal erkennen dat de vertaalslag naar de weerbarstige praktijk soms heel lastig is, maar desondanks zijn we ervan overtuigd dat ze heilzaam zijn voor iedereen. Juist in de bescherming van kwetsbare, nnenselijke relaties.

Voorzitter, en waar kunnen die relaties en onze relatie tot het verleden beter tot uitdrukking komen dan in de openbare ruimte van onze stad? Ik hecht daar zeer aan, u heeft daar zelf al even aan gerefereerd. De ruimte is van ons allennaal en is het nneest krachtig en interessant als ze desondanks niet anonienn is. Als die openbare ruimte laat zien dat hier al eeuwen mensen wonen, mensen met vreugde en verdriet, met geloof en hoop voor de toekomst, dan krijgt die ruimte inhoud, vorm en komt ze tot leven. En dan biedt ze ook, hoop ik althans, gelegenheid om stil te houden, na te denken en naar boven te kijken. En het bracht mij op het idee om een kleine bijdrage aan die openbare ruimte te leveren in de vorm van een klein kunstwerk. En daar heb ik Mevrouw Kitty, alles wat u zegt over kleine kunstenaars heb ik daarin ook tot me genomen in de afgelopen vier jaar. Dus ik steun er hier een van hen nnee. Dat wil ik zo aan de voorzitter van de raad overhandigen, in de hoop dat het ergens een plekje zal krijgen. En diverse elementen uit mijn betoogje komen daar ook in samen. Voorzitter, tot slot: voor mu j is er voor nu een einde gekomen aan dit hele mooie spel. En alles gaat, om zo te zeggen: terug in de doos. Ik kijk er met zeer veel genoegen op terug, neem de onderlinge liefde, die we hier

23

samen in de raad zo nu en dan ook echt wel hebben gehad, nnee in mijn ziel. Daarom dank ik voorzitter, leden van de gemeenteraad en het college voor de goede samenwerking. Ik dank ook mijn fractie voor het team dat we konden zijn. Uiteraard ook dank aan het ambtelijk apparaat en in het bijzonder alle medewerkers van de griffie, die voor en achter de schermen mateloos veel werk verzetten en doorgaans ook nog met een heel opgewekt gemoed, zeg ik erbij. Ik dank ook Bert Staat, die hier aanwezig is, mijn voorganger, van wie ik zeer veel heb geleerd. En uiteraard mijn vrouw Marian, die ook op de tribune is, die mu j al die uren aan de raad afstond. Tot slot dank ik God, die kracht en verstand gaf am deze nnooie stad te dienen. Soli deo Gloria, ik heb gezegd. Alsjeblieft, dit hoort erbij. (buiten microfoon).

De voorzitter: Dank u heer Veldman, voor uw mooie en inspirerende woorden en uw mooie cadeau. Ik ben wel benieuwd trouwens of er in uw envelop ... Als u die opent, lets staat over het afzagen van takken de komende vier jaar. De heer Veldman: Nou voorzitter, ik trof geen envelop, dus ik kan niet anders dan tot de conclusie komen dat ik daarin in gebreke ben gebleven. De voorzitter: Ik zou het ook niet willen suggereren. De heer Veldman: Past wel goed bij mijn betoog, je moet gewoon niet te veel beloven. De voorzitter: Oak niet aan jezelf dus. Heel goed, dank mijnheer Veldman. Dan de heer Van Verk, die bewaar ik ook nog eventjes voor een lets later moment. Ja, de spanning wordt opgevoerd. Ik richt me tot de heer Wisker, alfabetisch gezien de laatste in de rij van onze gemeenteraad. We kennen raadsleden die graag lange en vlammende betogen houden over hoe het allemaal moet met de wereld en met Dordrecht in het bijzonder. Maar er zijn ook raadsleden die graag tot de kern komen en in korte en krachtige woorden hun standpunt of vragen ten aanzien van hun onderwerp naar voren brengen. En zo een raadslid bent u. Het helpt natuurlijk ook dat u doorgaans wat later in het debat aan het woord komt en niet de gewoonte hebt am te herhalen wat anderen al vaak nneernnaals hebben gezegd.

Maar het is ook gewoon een stijI die denk ik echt bij u als persoon past en u wist ook heel goed hoofd -en bijzaken van elkaar scheiden. U bent nog niet eens zo heel lang Dordtenaar, alhoewel, vanuit mijn perspectief wel Sinds 2010, heb ik begrepen. Maar u zet zich vol overgave in voor onze mooie stad en die, wat u betreft, ook nog een heel stuk nnooier kan. U heeft zichzelf wel eens getypeerd als een sportief ingestelde oudere jongere, moet ik even over nadenken. Maar sportief ingestelde oudere jongere, waarbij u toch op een leeftijd kwam dat u met ernstige rugklachten nnoest warden geopereerd. Gelukkig bent u daar goed van hersteld. En dat blijkt, want toen ik de vorige week mijn voordeur opendeed am de op Internet bestelde boodschappen in ontvangst te nemen, stand daar de heer Wisker met een kratje bij muj voor de voordeur. Dus hij is ... Kan weer goed tillen. Geheel in uw stijI wit ik u niet onnodig lang bezighouden en ook niet over uw gezondheid uitweiden en over uw inbreng in het politieke debat, maar ik wil u wel heel veel dank toezeggen voor uw constructieve bijdragen op velerlei vlakken de afgelopen periode. En ik wit u graag naar voren vragen,

24

applaus voor de heer Wisker. Ja, dan kom ik voor nu bij raadsleden van wie ik heb aangekondigd dat ik hen graag voor het laatst wil bewaren. En dat zijn: de heer Oostenrijk de heer Soy, mevrouw Stevens en de heer Van Verk en ook mevrouw Nijhof, die hier vandaag helaas niet kan zijn. Ik wil wel lets zeggen over mevrouw Nijhof. Ze trad toe in 2010 tot de gemeenteraad en daarvoor was zij overigens al een tijdje commissielid, dus ook ... Zit ze al drie termijnen in onze raad en dat is de reden dat ik haar ook apart wilde toespreken. Ik zou haar willen typeren als een mens met een groot oog voor de uitvoering van regels in de praktijk. En dat is natuurlijk ook waar het in de lokale politiek om draait; wat betekent die wet of dat beleid nou voor het !even van een inwoner? En ze kon bovendien als ervaringsdeskundige ook vanuit het hart spreken en daardoor vasthoudend zijn en gedreven, om recht te vragen waar kinderen of gezinnen onrecht werd aangedaan. In de lokale pers is ze daarom wel eens de Pieter Onntzigt van de Dordtse politiek genoemd. Pitbull om vasthoudendheid. Sociaal Donnein, de Jeugdzorg, daar kennen we haar vooral van. Maar de afgelopen periode was ze ook de naamgever van een nieuwe fractie in de raad, de Fractie Nijhof, afgesplitst van Beter Voor Dordt. Ik heb er at een paar keer even gerefereerd en dat was ook voor haar natuurlijk niet niks.

En ze zal zeker dat ook niet zo bedacht hebben aan het begin van de raadsperiode. Ze ging de verkiezingen in voor de nieuw... Met de nieuwe partij MOEDD, moedig, onafhankelijk, eigentijds en duurzaann Dordrecht. Deze partij wist geen zetel in de raad te bemachtigen en daarmee is haar periode na twaalf jaar afgelopen. En dat zal haar ongetwijfeld aan het hart gaan, dat ze haar raadswerk voor Jeugdzorg nu niet langer zelf kan voortzetten. Maar ik wil wel vanaf deze plek de waardering uitspreken voor haar inzet in de afgelopen drie raadsperiodes. Het is mij ook een eer om hier mee te delen dat het Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd haar te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. En ik heb haar daar vandaag al even over gebeld en ik zal haar op een later moment de bijbehorende versierselen overhandigen. Graag een applaus voor mevrouw Nijhof. Sorry, dat ben ik vergeten. 0, dat kan wel eigenlijk, ja. Nee, ik doe het aan het eind, ik doet het aan het eind. Het is wat. Dan de volgende die ik wil toespreken: dat is de heer Oostenrijk. U zult inmiddels wel begrepen hebben waarom ik u pas aan het eind toespreek en daarmee de alfabetische volgorde, van wat betreft uw persoon, heb losgelaten. Voor de meeste aanwezigen hier moet ik dat toch een beetje uitleggen. Want wij kennen u alien als commissielid en vervolgens ook als raadslid van onze gemeente.

Maar wat niet bij iedereen bekend is, is dat u bijna een halve eeuw geleden, in 1974, het CDA vertegenwoordigde in de gemeenteraad van het nnooie Gorinchem, onze bijna buurgemeente aan de Merwede. En dat deed u tot en met 1982, bij elkaar acht jaar dus. En dat brengt u, de laatste periode daarbij opgeteld, in het bijzondere gezelschap van raadsleden die zich onderscheiden door maar liefst drie termijnen gediend te hebben als raadslid. En we kennen u ook als een zeer actief raadslid, een actief mens, mag ik wel zeggen. U heeft vele interesses, zoals u bijvoorbeeld ook steunfractielid van het Waterschap Hollandse Delta ... En dat tekent ook uw brede politieke interesse. Maar vooral op cultureel gebied konden wij u bij vele gelegenheden ontmoeten. En dat is ook een kwaliteit als politicus, u stond open voor de ontnnoeting, zowel als commissielid als raadslid. U staat bij uw partij ook bekend om uw tomeloze energie en die gaf de voorzitters van de vergadering overigens wel eens aanleiding om u een beetje af te remmen. U was onder andere lid van de auditconnmissie, want u stond voor goede kwaliteit van de stukken in begrijpelijke taal.

25

En u was natuurlijk vooral actief binnen het fysieke domein, dus op onderwerpen als ruimtelijke ordening, bestemmingsplannen, bouwprojecten, wegen en parkeren. Maar ook milieu, duurzaannheid en natuurbeheer. Goed rentnneesterschap, verantwoordelijkheid nemen, ook voor toekomstige generaties. Dat is wat uw dreef en drijft. En nu is het aan mu j om u een decoratie op te spelden, want het is duidelijk dat het ook Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd om u te benoemen als Lid in de Orde van Oranje-Nassau, wil ik u hartelijk mee feliciteren. Ja, en ... Ja, overmand door emoties wil ik toch het woord geven aan de heer Oostenrijk, want hij had het niet helemaal zien aankomen, volgens mu. Het woord is aan u.

De heer Oostenrijk: la, toch verrast. Voorzitter, ik dank u voor de geboden gelegenheid om iets te mogen zeggen. Maar niet geInitieerd door wat me net is overkonnen en dat is verrassend. En ik ben er erg dankbaar voor dat ik ook deze stad naast Gorinchem, het zijn wat mu j ... Beide lievelingen. Dat ik deze stad tot dit moment heb mogen dienen. En ja, je bent nooit ergens te oud voor, dus wie weet kunnen we nog op andere plekken dienstbaar zijn. Beste mensen van de griffie, want daar begin ik mee. Ik dank jullie voor jullie inzet om gedurende de afgelopen acht jaar mij met raad en daad bij te staan. En in het bijzonder wil ik daarbij Mark den Boer ... Hij zit achter in de zaal, Mark bedankt. Bedanken voor zijn gevraagde en ongevraagde input en reflectie. Ook dank ik u alien voor de goede persoonlijke sfeer tijdens deze raadsperiode. Wij waren het politiek niet altijd eens over elkaars standpunten, maar die discussies verliepen bijna altijd in een goede harmonie en dat is allerminst vanzelfsprekend in de huidige politieke wereld vol fake news en haatzaaierij. Aan u, die uw raadslidmaatschap gaat continueren en zij, die de volgende week als nieuwe raadsleden gaan aantreden, wil ik u het volgende meegeven en vergeeft u mu j mijn serieuze beoordeling.

Tijdens de afgelopen raadsperiode heb ik ervaren dat de balans tussen macht en tegenmacht, zijnde de nnachtsverhouding tussen raad en college, niet altijd in evenwicht is geweest. Dat geldt ook voor de onlangs geuite zorg of onze gemeente wel in alle opzichten kan worden gekwalificeerd als een betrouwbare overheid. Ik doe een appel op de nieuwe raad om hier scherp op te acteren. Het gaat immers om het vertrouwen van burgers in de politiek, ook hier in Dordrecht. Wees kritisch op collegevoorstellen, beoordeel die op inhoudelijke kwaliteit en laat u niet met kluitjes in het politieke net sturen. Vaak zit bij een dossier het venijn niet in de staat, maar in de kop, heb ik ervaren. Dit alles betekent voor u de nodige tijdsinzet, dossierkennis, een rechte rug en het vermogen om samen en met visie de stad te besturen. En vooral: wees zichtbaar buiten deze vergaderzaal en beperk u niet tot de politieke baan van de dag. Ter afsluiting, voorzitter: ik wens u alien veel levensvreugde en vooral gezondheid. Het gaat u goed. De voorzitter: Ja, dan kom ik ... Dames en heren. Mijnheer u krijgt straks nog alle gelegenheid om foto's te maken. Ik konn bij de heer Soy. Mijnheer Soy, u zit al sinds 2006 onafgebroken in onze gemeenteraad. En dat is net zo lang, zeg ik, als de heer Van Verk, om de mensen maar even een beeld te geven. En daarin zijn veel bijzondere dingen gebeurd.

Ik breng nog even in herinnering, dat was in de vorige periode, dat u samen met de heer Gundogdu naar aanleiding van de maatschappelijke discussie die was ontstaan over Turkse elftallen, met een divers samengestelde Turks elftal opnam tegen een kleurrijk samengesteld elftal van de Dordtse raad. En in 2010 organiseerde u

26

beiden ook een muzikale avond in Kunstmin, om de integratie in Dordrecht te bevorderen. U zette zich, behalve voor de sport, vooral in op de politieke dossiers in de fysieke leefomgeving. In de afgelopen periode bijvoorbeeld, heeft u zich sterk gemaakt voor het oplossen van de parkeerproblemen bij voetbalvereniging Oranje Wit en in de wijk Oudelandshoek. En u was een van de voorzitters van de comnnissie Fysieke Leefomgeving en dat deed u ontspannen. U gaf mensen de ruimte en dat gold zeker ook voor inwoners die kwamen inspreken in de commissie. U voelde haarfijn aan wanneer een onderwerp belangrijk was en goed aan bod nnoest komen, op zo'n manier dat iedereen daar zijn of haar inbreng over kon doen. Maar er waren ook priveomstandigheden die niet altijd even makkelijk waren en dat gold zeker in deze raadsperiode, nnaar dat heeft u goed weten te volbrengen. En dan kwann er ook nog de breuk binnen uw partij, waar u zoveel jaar voor in de raad had gezeten. Dat zal ook voor u ongetwijfeld niet makkelijk zijn geweest. Mijnheer Soy, na zo een lange periode als lid van de raad, valt ook u de eer ten deel dat ik u nannens Zijne Majesteit de Koning nnag benoennen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Hartelijk gefeliciteerd. Mijnheer Soy, ik heb begrepen dat ook u de raad graag nog wat wil meegeven, dus aan u is het woord.

De heer Soy: Beste raad, burgemeester, wethouders, familie, vrienden en alien in dit gezelschap. Wat vliegt de tijd, zoals de burgemeester het net al zei. Zestien jaar, het is zo voorbijgevlogen. Ik weet nog als de dag van gisteren, jaar 2005, dat ik huiswerkbegeleiding gaf bij een organisatie in Dordrecht als vrijwilliger. Daar werd gevraagd om de bezoekers toe te spreken, dat heb ik ook gedaan. Ik heb verteld wat mijn rol inhield, niet wetend dat in het publiek ook een raadslid aanwezig was, Leny Kuhlemeier. We raakten aan de praat en ik vroeg aan Leny van: 'Hoe kom je nou Oberhaupt in een gemeenteraad terecht? Hoe gaat dat nou?' Want ik was nog heel jong en onervaren en apolitiek, helemaal geen verstand van de politiek. Dus ze zei: ‘Nou, eigenlijk zo. Door in kennis te raken, door mensen te spreken. Heb je interesse?' Ik zeg: ik heb me er nooit in verdiept, maar ik sta overal voor open'. Zo gezegd zo gedaan, gesprek bij Piet Sleeking thuis volgde vrij snel. En dat was in het jaar 2005, vlak voor de oprichting van Beter Voor Dordt. Dus ik heb vrij snel de vergaderingen bijgewoond van Beter Voor Dordt over de oprichting, partijprogramma, lijst samengesteld. En in 2006 op plek 6 meegedaan aan de eerste verkiezingen van Beter Voor Dordt. Toen zes zetels behaald en later, u zult het vast nog wel herinneren ...

Met die zes hebben we de basis gelegd voor een electorale winst de periode daarop, waarbij we vijftien zetels hebben gehaald en toen opeens wel meededen in een coalitie. Dat was een bijzonder moment om dat te mogen ervaren. Zestien jaar, mensen in mijn omgeving weten dat ik eigenlijk de vorige periode zou stoppen. En ik heb een kleine anekdote Mijnheer Helweg, ik zie u al knikken. Ik zou eigenlijk de vorige periode al stoppen, ik zou niet nneedoen aan de verkiezingen. Zij het niet zo dat ik de heer Helweg, Rob Helweg, die ik regelmatig sprak bij Oranje Wit, onze kinderen voetballen bij Oranje Wit ... Rob vroeg aan nnij: 'Osman, hoe is het nou om raadslid te zijn? Hoeveel tijd neennt dat in beslag? Is dat te corn bineren met je werk? Dus ik proefde al: Rob, die wil duo-raadslid worden. Ik zeg: 'Rob, door wie ben je benaderd?' Dat wilde hij toen nog niet vertellen. Ik zeg: 'Rob, kom op. Door wie ben je benaderd?' En toen kwam de aap uit de nnouw: Rob, die was benaderd door de PVV en PVV zou meedoen aan de verkiezingen in Dordrecht. Net op een moment dat ik juist wilde stoppen met de raad. Op dat moment heb ik tegen Rob

27

uitgesproken: 'Rob, als de PVV meedoet, dan doe ik ook mee'. Ik kan het niet laten om de gemeenteraad achter te laten met een PVV. Het is helaas gelukkig niet zo gebleken, maar met een PVV, die bekend staat als een partij die een belangrijk deel van mij en ook heel veel andere mensen niet accepteert, namelijk: mijn geloof. Ik kon het niet maken om de Dordtse gemeenteraad achter te laten met een PVV waarin wellicht uitspraken gedaan zouden worden waarmee ik en onze gemeenschap gekwetst konden worden. Daar moest ik tegen strijden, dus ik heb me op het laatste moment alsnog verkiesbaar gesteld en ik heb meegedaan aan de verkiezingen. Gelukkig viel het mee met de PVV in Dordrecht, mijn dank daarvoor. En zo gezegd zo gedaan, heb ik toch nog meegedaan aan de laatste verkiezingen en kwam ik in de raad terecht. En vrij snel na de verkiezingen, de burgemeester refereerde er al naar, veranderde de situatie binnen ons gezin. Vanwege gezondheidsomstandigheden van mijn vrouw moest ik helaas rustig aan doen. Alleen, ik mocht niet rustig aan doen, ik moest door van mijn vrouw. Ik mocht niet stoppen. Het was heel moeilijk, de laatste periode. Weg zijn, terwijI je eigenlijk thuis moet zijn. Weg bij je kinderen, weg bij je vrouw, die het eigenlijk al moeilijk heeft. En dan toch nog zoin periode afnnaken.

Moet ik zeggen dat de corona wel op het juiste moment kwam voor ons, dat we vanuit huis konden vergaderen. Anders had ik het niet gehaald, dat zeg ik er wel even bij. En mijn vrouw, die mij daarin ondersteunde, want ze weet dat ik het werk gewoon hartstikke leuk vind en ik moest die periode afmaken. Mijn dank is ook groot voor mijn vrouw. Mijn kinderen, onze kinderen: Umut, Arda, Ceylan, Emre, die geloofden niet wanneer ik zei: 'Papa gaat stoppen'. 'Nee, dat geloven we niet, papa stopt nooit met de politiek'. 'Jawel, ik ga wel stoppen'. 'Nee, dat zei je de vorige keer ook. Dat zei je vorig jaar ook en het jaar daarvoor ook'. 'Nee, papa gaat echt stoppen met de politiek'. Overal waren de lijsten al samengesteld, naam van papa kwam nergens in voor en nog geloofde mijn kinderen niet dat papa zou stoppen met de politiek. Nou jongens, hierbij dan het bewijs: papa stopt dan echt met politiek en ik zal er vaker zijn voor mijn gezin. Ondanks de moeilijke periode en soms irritatie in de raad heeft het raadswerk ook zijn mooie kanten. Ik heb het altijd als een eer beschouwd om raadslid te mogen zijn. Ik ben trots als ik terugkijk op hetgeen wat wij met ons alien, met alle partijen, met de gehele raad, hebben bereikt de afgelopen periode. Maar er is nog wel veel werk, veel werk aan de winkel.

Maar gelukkig hoef ik dat niet meer te doen, maar staat er wel een nieuwe raad waar ik gewoon alle vertrouwen in heb. Raadslid zijn is een eer, daarom mijn advies aan de nieuwe raad, aan de nieuwe raadsleden, om het ook serieus te nemen en het naar eer en geweten uit te voeren. Besef dat jullie nu de inwoners van Dordrecht vertegenwoordigen bij besluiten die de bewoners direct kunnen raken. Ik wens jullie veel succes daarin. Een goed bedoelde tip vanuit mijn kant: volg er vaker in je hart. Sonns is dat heel moeilijk, zeker als je in een coalitie zit en een partijprogrannma. Maar ik heb ervaren dat als je je hart volgt en ook soms durft anders te stemmen, dat dat uiteindelijk beter bij je voelt. Dan wil ik afsluitend iedereen bedanken, met wie ik goede contacten heb gehad. Door alle jaren been heb ik heel veel mensen mogen leren kennen, met heel veel mensen ook mogen werken. College bedankt, burgemeester ook regelmatig gesprekken gehad, dank daarvoor voor je luisterend oor. Griffie, ook dank voor jullie. Ook ik heb regelmatig last gehad van het felt dat ik soms te laat was, ook als voorzitter en soms kwam het net niet uit of moest er een vervanger geregeld worden voor jullie lenigheid. Mark, Mark den Boer, die ook mij als voorzitter van de connmissie Fysiek regelmatig op weg heeft

28

geholpen. Dank alien, het gaat jullie allemaal goed en veel succes in de nieuwe raadsperiode. Dank jullie wet.

De voorzitter: Voor de nnensen thuis: we zijn bijna op de helft. Grapje. Nee hoor, we zijn er bijna. Ik wit graag het woord richten tot mevrouw Stevens. U bent at heel veel jaren politiek actief. En ik sprak hiervoor at even tot de heer Schalken, nestor van de raad, die at in 2002 zitting nam in de raad. Maar u zat at in 1998 in de raad en dan bleef u tot 2006, toen overigens nog voor de fractie GroenLinks. En in de volgende periode werd u actief als comnnissielid, maar trad in 2009 dan toch weer toe tot de raad. En in een weer andere raadsperiode in 2014 was u opnieuw commissielid, toen voor de Partij van de Arbeid. En in die periode trad u ook tussentijds toe tot de raad, in 2016 was dat. We konnen al dichter bij de tegenwoordige tijd, want in 2018 begon u als fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid en die rol heeft de heer Van Verk later weer van u overgenomen. Dat was geen coup, het was gewoon een teken van goede samenwerking. U hoefde niet altijd op de voorgrond te treden, at staat u binnen uw partij en ook daarbuiten, bekend als verbinder. Maar verbinden kan ook vanuit de achtergrond en daar was u zeer actief. Een sociaal bewogen mens en een sociaal bewogen raadslid. U organiseert, ter illustratie, liefst ieder jaar lets met de gehele raad voor een goed doel.

Zo hebben we met alle partijen op het Stadhuisplein een rommelmarkt gehad en recent heeft u ervoor gezorgd dat er breed toiletartikelen zijn opgehaald voor minima. En ook bent u een van de drijvende krachten achter acties rond de menstruatiearmoede in Dordrecht. En dat is uw manier van politiek bedrijven in de raad en buiten de raad, voor en achter de schermen. En dat dus ook at voor zo'n lange periode. Mevrouw Stevens, na zoveel jaren actief in de politiek past een bijzondere onderscheiding. En u heeft aangegeven, althans, dat hebben wij zo begrepen, lets minder te hebben met de koninklijke onderscheiding. Ik heb daarom ook de munt aan nnijn annbtsketen weer teruggedraaid, want bij de koninklijke onderscheiding hangt het rijkswapen naar voren. Nu hangt het wapen van Dordrecht weer naar voren, ja, het is een ... Van die kleine details. U krijgt geen koninklijke onderscheiding, maar het is wet mijn eer en genoegen u vandaag een gemeentelijke onderscheiding te mogen uitreiken namens het college en dat is de Johan de Wittspeld. En ik wit u daar van harte nnee feliciteren, komt u naar voren. Groot applaus voor mevrouw Stevens graag. Ja, we hebben een lets gewijzigd lokaal decoratiestelsel, dus dat geeft ook de nnogelijkheid om nu zo een mooi gebaar te kunnen nnaken bij het afscheid van de raad.

Dan kom ik als laatste in de rij bij nnijnheer Van Verk, de man met altijd mooie schoenen. Hugo de Jonge kan er nog een puntje aan Nou goed. Zestien jaar zit u in de gemeenteraad namens de Partij van de Arbeid. En we spreken dan dus over het jaar 2006, het jaar dat een jonge Ireen Wust haar eerste gouden medaille won op de Winterspelen in Turijn. En u werd toen voor het eerst gekozen in de gemeenteraad van Dordrecht, samen overigens met de heer Van der Spoel. Toen het jongste raadslid in de raad, zestien jaar geleden en nu weer terug als fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid. De Partij van de Arbeid had twaalf zetels in de raad en leverde twee wethouders, dat waren nog eens tijden he mijnheer Van Verk? Er waren nog plannen voor de bebouwing van de Zuidpolder en dat waren, zoals ik at zei, echt andere tijden. Want ... Maak ik met uw pernnissie even een sprongetje in de tijd, namelijk naar het jaar 2010. Een jaar dat we in de geschiedenis van de politiek van Dordrecht wet kunnen bestempelen als een memorabel jaar. Cor Van Verk wordt

29

opnieuw gekozen in de gemeenteraad, tot zover niks bijzonders. Maar het was tevens voor het eerst sinds de invoering van het algemeen kiesrecht dat de PvdA niet de grootste partij werd in de gemeenteraad in Dordrecht, met toen zes zetels. Voor het eerst kwam de PvdA in de rol van oppositiepartij, een rol die de heer Van Verk haast wel op het lijf geschreven lijkt. En dan zeg ik er gelijk bij, voordat de heer Van Verk zijn tegengeluid laat horen, dat hij zich minstens even zo vaak ook constructief en meedenkend opstelt in het debat. Maar debat moet er zijn en zal er zijn als het aan de heer Van Verk ligt of heeft gelegen, maar nu staan zijn opvolgers om de handschoen op te pakken. En zoals wat ik gisteravond al zei, uw opvolger heeft in ieder geval in de duur van zijn termijn, u al ... Nou ja, u heeft een mooie opvolger, laat ik het maar zo zeggen. Ik ging zo even al met zevenmijlslaarzen door de tijd en onnnogelijk dat te doen wanneer we een periode van zestien jaar raadslidmaatschap in kort bestek moeten beschouwen. Maar u heeft zich sterk gemaakt voor zoveel zaken, ik noem: de Jeugdzorg, de WMO, sport, maar ook cultuur, wonen en nog veel meer zaken. De bestuurscultuur, om er toch maar een te noemen. Ik herinner me dan ook het begin van deze raadsperiode een fel debat, waar ik zelf onderdeel van was, over het delen van informatie over beveiligingscamera's met de raad.

Maar ook dat typeert u, hoe wij in de schorsing van diezelfde vergadering, toen de gemoederen hoog waren opgelopen, het konden bijleggen en elkaar zelfs een knuffel konden geven. Zo wilde u het debat voeren, ja, zo wilde u dat. Op de inhoud opkomend voor de belangen waar u voor staat en fel als het moet, maar steeds ook in het besef dat we het samen moeten doen. En samen ook verder moeten doen, als we het voor de inwoners van onze stad beter willen maken. 'Ik kan wel vrij bot zijn', zei u een keer in een kranteninterview over uzelf. Maar toch blijft u altijd die knuffelbare Cor van Verk. Olympische medailles reiken wij in Dordrecht niet uit, koninklijke onderscheidingen soms wel. Maar voor u geldt eigenlijk hetzelfde als voor mevrouw Stevens. Het is mij dan ook een eer om u vanuit het ... Namens het college, de Johan de Wittspeld te mogen uitreiken. Ik wil u graag naar voren vragen om die in ontvangst te nemen. Dames en heren, het woord is aan de heer Van Verk. En niet de hele middag graag. De heer Van Verk: 3a, dank u voorzitter. Zestien jaar. Zestien jaar geleden kwam ik deze raad binnen '...' de populariteit van Wouter Bos, de toenmalige partijleider in Den Haag. En ik was een broekkie, net zoals de heer Soy dat zo mooi kon verwoorden. En ik had het idee vandaag eens lekker uitpakken en zestien jaar terug te blikken in een speech van kosteriaanse onnvang.

Trojaanse omvang, zodat u vanavond het buffet rond een uur of acht krijgt afgeserveerd. Maar ik zie daar drie van mijn kleinkinderen zitten en die zitten al heel knap, heel knap, meer dan anderhalf uur naar dat gepraat te luisteren. En dat vind ik heel knap, want ik ken deze kinderen als kinderen die best wel veel lawaai kunnen maken, heel eerlijk gezegd. Dus ik ga het allemaal niet zo lang doen en niet zo uitgebreid. Ik had wel mijn briefje ingeleverd beste 3oost en ik ga daar maar even wat dingen uit citeren, dat duurt geen uren. In 2018 heb ik opgeschreven dat ik zou willen staan voor de goede jeugdzorg. En ik heb moeten constateren dat we met heel veel nnoeite en met heel veel discussie en soms maar tussen een paar mensen en soms tot vervelens toe, echt stappen hebben gemaakt in de afgelopen vier jaar om de Jeugdzorg te verbeteren. De gemeenteraad is weer verantwoordelijk voor de Jeugdzorg, dus maak er de komende jaren dan ook wat van, zodat het alleen nog maar beter kan

30

worden. Het tweede punt was het ontschotten van de zorgbudgetten. Nou, dat is niet echt gelukt kunnen we zeggen. We moeten vaststellen na vier jaar dat we ... Nou, vier jaar, na meer dan vijf jaar, zeven jaar discussieren, de ontschotting nog niet heeft plaatsgevonden. En ik was dan ook verbijsterd toen een ambtenaar wist te zeggen dat dat nog wel enkele jaren zou kunnen duren. Gelukkig was de wethouder bij het politieke besef dat het nu toch wel echt tijd werd en heeft hij een harde toezegging gedaan dat er nog dit jaar stappen worden ondernonnen tot het ontschotten van de zorgbudgetten. Dus raadsleden in de nieuwe raad, let op de zorg. Effectieve armoedebestrijding was het derde punt. Heb ik zelf niets aan gedaan, ben ik heel eerlijk in. Mijn collega Inge Stevens heeft daar enorm veel inzet op gepleegd, samen overigens met Peter Heijkoop, die als wethouder een goed en effectief armoedebeleid heeft neergezet. Ook dat nnag wel eens gezegd worden, ere wie ere toekomt. Inge en Steven, jullie hebben veel gedaan voor de mensen in Dordrecht aan de onderkant van de samenleving. Navolging van het advies Berenschot. Tja, wat moet ik daar nu van zeggen? Het advies klonk best goed. Helaas, de bestuurders in deze regio hadden andere ideeen en vonden die raadsleden allemaal maar knap lastig.

Want die keken op hun vingers, stelden moeilijke vragen, nannen vervelende nnoties en amendementen aan en dat moest maar eens stoppen. Dus de hele opgeven. 'If you can't join them, beat them', was het argument. Zal onze voorzitter het vast niet mee eens zijn, die ziet dat heel anders, maar ik vind dat nog steeds een enorm verlies voor de dennocratie en deze regio. Als laatste punt had ik: constructieve oppositie voeren. Ik hoorde de voorzitter al zeggen dat dat ook inderdaad iets is wat geslaagd is de afgelopen jaren. Ik kan u zeggen dat de eerste vier jaren minder constructief waren en vooral met gestrekt been erin gaan betekende. Daar heb ik misschien best wat mensen voor het hoofd gestoten of tegen schenen geschopt, daar bied ik dan alsnog excuses voor aan. Zij het dat ik het soms ook met enig plezier deed. De laatste vier jaren waren aanzienlijk constructiever en dat uitte zich dan ook dat wij in ieder geval annbtelijk de vijfde coalitiepartij werden genoennd. Ik weet niet of ik daar nou zo blij mee was, maar dat hoorde ik wel via de wandelgangen tot mij komen. Het heeft in ieder geval ertoe geleid dat je vanuit die positie wel meer invloed kon uitoefenen op het geheel van het stadsbestuur dan wanneer je alleen maar schopt.

Dus voor de nieuwe oppositiepartijen zou ik het advies zullen geven: wees constructief en kijk naar wat goed is voor de stad en niet naar wat goed is voor jezelf of voor je partij. Voorzitter, dan rest mij het om een aantal dankwoorden uit te spreken. Ik zie wel wat ongeduldig gaan kijken, maar ik wil het toch doen. In de allereerste plaats wil ik Gerda, mijn vrouw, bedanken, ze zit daar op de tribune met mijn kleinste kleindochter. Zij heeft het nnogelijk gemaakt dat ik dit werk kon doen door zestien jaar lang als onbestorven weduwe heel veel avonden alleen thuis te zitten. Ze heeft me altijd gesteund en sannen zijn we tot de slotsom gekonnen dat het nu wel eens genoeg is. Ik word dit jaar 65, dus dan ben je pensioengerechtigd, vroeger in ieder geval. En zij wil meer Zij wil mij graag meer thuis hebben en dat voelt heel goed aan. Samen gaan wij een nieuwe weg inslaan die wellicht buiten deze stad ligt in ons geliefde Frankrijk, maar Dordrecht zullen wij nooit vergeten. Verder wil ik mijn familie en vrienden bedanken, want zij vormden wel het eerste slachtoffer in het drukke bestaan van de politiek. Verder al mijn fractiegenoten die ik in de afgelopen jaren heb zien passeren, dankzij hun inspanning kon ik het werk nnogelijk maken. En speciale dank daarvoor aan Inge, die het mogelijk maakte dat ik mijn raadswerk kon doen. Tot slot wil ik nog een hele aparte

31

groep ... En natuurlijk betekent het niet dat ik de ambtenaren en alle mensen in het stadskantoor en van de griffie vergeet, maar ik wil een groep wel nog benoemen en dat zijn de journalisten. De pers, onmisbaar in onze dennocratie. En die hebben mij de afgelopen jaren, de afgelopen zestien jaar, altijd met respect behandeld en daar dank ik ze voor. En verhalen in de politiek dat men verkeerd geciteerd wordt, achtte ik een grote leugen. Mijn ervaring is dat wat in de krant verschijnt, ook gezegd is. Misschien niet het citaat wat je graag had willen zien, maar dat doet niets af van het felt dat het gezegd is. Het is dan ook laf om je dan te verschuilen achter de smoes dat het allemaal verkeerd is begrepen. Wellicht is het eerder verkeerd verteld, dat zou elke politicus in zijn oren moeten knopen en in het vervolg mee moeten nennen als hij omgaat met de pers. Voorzitter, dat was ... Wilde ik nog even kwijt.

De voorzitter: Ja, we hadden niks goed te maken, maar bij zo'n gelegenheid mag er best een knuffeltje toch? Goed mensen, we zijn bijna aan het einde. Maar ik heb nog een tweetal personen die ik of ben overgeslagen om het woord te geven, of die alsnog het woord hebben gevraagd. En de eerste die ik graag het woord wil geven is mevrouw Jager. En als u Mag vanaf uw plek, maar het mag ook hier als u wilt. U komt hier, heel goed. Dat is leuk, dan hebben we deze vergadering ook nog even het kistje van Reynvaan erbij. (buiten microfoon).

De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Jager: Zo, na al deze eren die uitgereikt zijn, toch nog ... Ik ben het wel gewend hoor overigens, dat ik overgeslagen word, want in dat hoekje zit je niet erg goed voor de voorzitter, dus. Goed, nnijn afscheid als gemeenteraadslid. Acht jaar raadslidmaatschap in Dordt begon voor mij met de strijd tegen herhaaldelijk bij de GGD keuren van mensen met een chronische ziekte of blijvende handicap, om te zien of ze hun gehandicaptenparkeerkaart mochten houden. Hun toestand kon echter alleen maar achteruitgaan, dus die keuringen waren zinloos, maar ze kostten die mensen wel honderden euro's per keer. Na verloop van tijd kwam er gelukkig een einde aan dat zinloos keuren. Acht jaar lidmaatschap in Dordt eindigt voor mij met de strijd voor een betere toegankelijkheid van gebouwen, parken, straten en pleinen, zowel openbaar als semiopenbaar, voor mensen die niet met hun benen kunnen wandelen, maar daarvoor afhankelijk zijn van wielen. Geldt trouwens ook voor de ouders voor de jongsten onder ons die hun rondrijden in kinderwagens, daar is het ook vaak lastig voor. De kans is dus denk ik wel grotelijks aanwezig dat ik lets heb met mensen die dag in dag uit gecontroleerd worden met de gevolgen van hun beperkingen in mobiliteit. Er is nog een lange weg te gaan voor er zowel meer begrip, alsook de hier en daar broodnodige oplossingen zullen komen.

Bij die weg zal ik betrokken blijven zolang ik dat kan, alleen niet nneer als raadslid. De eerste vier jaren, van 2014 tot 2018, waren mooie jaren met af en toe voelbare, en soms ook hoorbare, spanning in de raad. Het kon daar knetteren en zinderen. Je voelde soms de vonken van de groepsenergie overspringen. De tweede periode had eveneens mooie momenten en ook voor de kleinste fractie in de raad. Maar deze periode was toch een stuk zwaarder, vooral in het tweejarig coronatijdperk. Laat ik het zo zeggen: natuurlijk weet ik dat echt de enige niet was, maar als het bijwonen van

32

een digitale gemeenteraad een hoogtepunt wordt en een tripje naar het stadskantoor om digitaal een connnnissie voor te zitten, een soort schoolreisje wordt, dan is meerdere malen manden... Maandenlange, rotwoord Maandenlange eenzame opsluiting, dus blijkbaar toch wel een dingetje. Er waren gelukkig een aantal nnensen die hun uiterste best deden om het wat lichter te maken en die dat ook volhielden. En ook hier zie ik ze. Ik ga geen namen noemen, want ik weet dat ze dat helennaal niet willen en dat helemaal niet nodig vinden. Toch wil ik die mensen ook nu nog heel hartelijk bedanken voor de lichtpuntjes die ze gaven. Dank aan de griffie voor alle hulp in de afgelopen acht jaar, af en toe was het nodig, ook in mobiliteit. Ik zal jullie in de komende jaren ook best nog wel nodig hebben, dan weten jullie dat alvast. De afgelopen verkiezingstijd was de derde die ik nneennaakte, maar zeker niet de mooiste. Zestienhonderd kilometer verderop wordt een land met de grond gelijkgemaakt. De graanschuur van Europa, maar zeker ook van Afrika. Hongersnood dreigt en het wordt natuurlijk ... De armste delen van de wereld weer het hardst getroffen daarin. Meer dan 10 miljoen nnensen zijn nu al op de vlucht. Vrouwen en kinderen die door hun man en vader naar de grens worden gebracht, waarna ze bij het afscheid niet weten of ze elkaar ooit nog zullen terugzien.

En hier in Dordrecht werd ook een soort van gevochten, om de gunst van de kiezer en dat gebeurde niet altijd even vrij vriendelijk. Terwijl, zoals een van de fractievoorzitters na verkiezingsdebat tegen mu j verzuchtte, dat we eigenlijk allemaal hetzelfde willen. Nieuwsflits: dat willen we niet alleen in Dordrecht, dat willen we in alle gemeentes in heel Nederland en allemaal gaan ze gebukt onder dezelfde uitdagingen. Waarvan de financiele kortingen door de landelijke overheid bij een steeds zwaarder takenpakket voor de genneentes al zoveel problennen hebben opgeleverd, dat je het geen uitdaging meer kunt noemen. Problemen waarvoor de oplossing meer tijd gaat vergen, vrees ik dan het gekost heeft om ze te veroorzaken. Daarom, een druppel op een gloeiende plaat natuurlijk, maar toch: van alle drie de jaarlijkse fractiebijdragen die ik voor de Fractie Jager ontvangen heb, heb ik alleen de kosten voor de aparte bankrekening daarvoor als onkosten aangennerkt. Het overige, in totaal zo'n vijfduizend euro over drie jaar, gaat en is dus al onverkort terug naar de gemeente. Het is gemeenschapsgeld en ik had het voor de fractie niet nodig. Het waren acht boeiende jaren met heel veel goede contacten en fijne gesprekken, bij niet alleen koffie, maar soms zelfs ook cheesecake of Brokking en met soms zelfs succes. Iedereen die nog blijft wens ik veel wijsheid en ook veel plezier toe.

Echter, hoe belangrijk het ook allemaal lijkt, de wereld is al heel lang onrustig en nu zelfs dichtbij ook ronduit gevaarlijk. De democratie vaart niet wel bij oorlog. Blijft onze democratie behouden, als dat zo nnag zijn, wees daar dan heel blij nnee. En zonder aanziens des persoons: maak er dan over vier jaar niet weer zo'n keet van. Ik neem dan nu wel afscheid van het raadslidmaatschap, maar niet van het politieke werk. Dus ik zie de blijvers allemaal best wel weer terug, dat lijkt me nu al leuk. Tot ziens bij de koffieautomaat. Graag gedaan.

De voorzitter: Ja, dames en heren, dan vraagt u zich natuurlijk af wie ik nog meer het woord ga geven. En dat is mevrouw Koene. (buiten nnicrofoon).

De voorzitter: Nee, niet op het kistje van Reynvaan, denk ik.

33

Mevrouw Koene: Oke. Geen filmpje hoor jongens, niet ongerust maken enzo. Nee, kijk voorzitter, ik hoorde nannelijk paar keer terugkomen dat voorzitters in de ... Van de commissies, goede taak hebben uitgevoerd en dat het niet met iedereen altijd even makkelijk is gegaan. Nou ja goed, een daarvan, een van degene met wie je dan nog wel eens strijd kan hebben als voorzitter, daar stond ik op de verkiezingsmarkt nnee te praten. En we komen langzaam richting een partij. En dat ging over een karwei wat zijn lijsttrekker moest afnnaken. En in de ... Naast alle spam daarover in alle media, was er ook ineens overal een zinnetje erbij: 'Laat Theo zijn klus klaren'. En dus ik sta met hem zo van: 'Maar jij zegt zelf toch ook van: Ja, laat Theo zo'n klus klaren?' Hij zegt: 'Nee, nee, het gaat echt onn Peter Heijkoop. Het gaat echt omdat hij zijn karwei kan afmaken. Ik ben maar gewoon Theo. De voorzitter: Dank mevrouw Koene.

9. Sluiting De voorzitter: Ja, dames en heren, dan zijn we nu toch echt aan het einde gekomen van deze laatste raadsvergadering van deze raadsperiode. We sluiten met elkaar deze periode denk ik op een mooie manier, op deze manier af. Ik wil jullie allennaal heel graag uitnodigen beneden in de hal om met elkaar nog het glas te heffen, waar ik een korte toost zal uitbrengen. En daarna zijn de genodigden, raadscommissie en collegeleden welkom in De Raedtskelder voor het buffet. Dank u wel, het ga u goed en we zien elkaar snel weer. Vergadering is gesloten.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 31 mei 2022.