2022-03-24 Notulen Gemeente Dordrecht Gemeenteraad - getekend.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DORDRECHT D.D. 24 MAART 2022 Raadzaal

Voorzitter: dhr. Kolff Raadsgriffier: mevr. Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. De Boer (Fractie Nijhof) Dhr. Boersma (ChristenUnie/SGP) Dhr. Bosuguy (D66) Dhr. Burakgin (GroenLinks) Dhr. Van der Graaf (Fractie Nijhof) Dhr. Gundogdu (Fractie Nijhof) Dhr. Den Heijer (VVD) Mevr. Van der Ham (CDA) Mevr. Jager (Beter voor Dordt) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Van der Kruijff (CDA) Dhr. Kwaak (VVD) Dhr. Van Leeuwen (PVV) Dhr. Merx (VVD) Dhr. Van der Net (VVD) Dhr. Noldus (VVD) Dhr. Oostenrijk (CDA) Dhr. Polat (D66) Dhr. Portier (SP) Mevr. Rutten-Alberts (PVV) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter Voor Dordt) Dhr. Soy (Beter Voor Dordt) Mevr. Stevens (PvdA) Mevr. Stalk (VSP) Dhr. Tiebosch (D66) Dhr. Veldman (ChristenUnie/SGP) Dhr. Van Verk (PvdA) Dhr. Wisker (VSP) Portefeuillehouders: wethouder P. Sleeking, wethouder M. Burggraaf, wethouder P. Heijkoop

1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen

1

De voorzitter: Geachte aanwezigen, hartelijk welkom. Hierbij open ik de laatste officiele vergadering van de gemeenteraad in de huidige samenstelling. Een memorabel moment. Voor sommigen met een lach en voor sommigen met een traan. Ik heet u in elk geval allemaal van harte welkom. Ook uiteraard welkom aan de fannilieleden en de andere belangstellenden op de publieke tribune die deze bijzondere vergadering bijwonen en ook welkom aan de mensen thuis die met ons meekijken. Ja, aan het eind van zo'n raadsperiode is het college ook een beetje uitgedund. Ik heb nog een wethouder over. Er konnt er nog net een extra bij. Het is goed dat we verkiezingen hebben gehad en dat de kaarten opnieuw worden geschud, want het is wel erg dun. Maar goed dat ook een deel van het college er is en de andere twee collegeleden die we nog missen, wethouder Van der Linden en wethouder Stam, zitten allebei ook ziek thuis. Corona is nog niet helemaal voorbij. Het is een bijzondere vergadering onndat we afscheid nemen van 25 van de 39 gemeenteraadsleden. 25 van de 39, ja. Ik heb helaas verhinderingen Berichten van verhindering ontvangen van de heren De Lijster van GroenLinks, De Looze van de ChristenUnie/SGP, mevrouw Nijhof van de fractie Nijhof en de heer Van der Klaauw. Voor deze leden geldt dat ook voor hen het vooral gezondheidsproblemen zijn die hen hier weghouden.

En de heer Bosuguy, heb ik begrepen, is vandaag wat later. De heer Gundogdu: Voorzitter? De voorzitter: Ja, mijnheer Gundogdu, gaat uw gang. De heer Gundogdu: Collega Tutupoly is ook ziek. De voorzitter: Dat wisten we niet, maar dat is dan bij deze ook maar even gememoreerd. Dames en heren, u heeft met elkaar vier jaar de gemeenteraad van Dordrecht gevormd, hard gewerkt en met elkaar ook belangrijke besluiten genomen voor de toekomst van onze stad. Ik zal daar zo meteen ook uitgebreid bij stilstaan, maar eerst nog even een paar andere kleine agendapunten. Ik kan ten eerste, denk ik, vaststellen dat we allemaal instemmen met de voorliggende agenda? Dat is het geval.

2. Vaststellen van de notulen Gemeenteraad 22 februari, de Commissies Bestuur & Middelen, Fysieke Leefomgeving en Sociale Leefomgeving van 8 en 15 februari en de Auditcommissie van 2 februari 2022. De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 2, het vaststellen van de notulen van de gemeenteraadsvergadering van 22 februari. De commissie bestuur en middelen, fysieke leefomgeving en sociale leefomgeving van 8 en 15 februari en de auditconnmissie van 2 februari jongstleden. Kunt u daarmee instemmen? Dat is het geval, dan stellen we die daarmee vast. Hamerstukken

3. Bekrachtigen van de door het college opgelegde geheimhouding van de bijlagen behorend bij raadsvoorstel Voorbereidingsbesluit Actualiseren bestemming detailhandel

2

De voorzitter: Dan is er nog een tweetal hamerstukken. De eerste is 3, het bekrachtigen van de door het college opgelegde geheimhouding van de bijlagen behorend bij het raadsvoorstel voorbereidingsbesluit actualiseren bestemming detailhandel. Geen stennverklaringen? Dan is het daarmee akkoord. 4. Voorbereidingsbesluit Actualiseren bestemming detailhandel — Raadsvoorstel De voorzitter: 4, voorbereidingsbesluit actualiseren bestemming detailhandel raadsvoorstel. Dat is een geheim stuk, wordt niet over gesproken. Maar na de raad van 22 februari heeft het presidium besloten dit onderwerp als hamerstuk hier te agenderen. Ik ga ervan uit dat u daar ook verder mee kunt instemmen. Dat is het geval. 'Laatste raad in oude samenstelling'

5. Onderzoek van de geloofsbrieven van de gekozen raadsleden inclusief oordeel over rechtmatigheid verkiezingen De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5, echt behorend bij de laatste gemeenteraad in de huidige samenstelling. Dat is het onderzoek van de geloofsbrieven van de gekozen raadsleden inclusief het oordeel van u als raad over de rechtmatigheid van de verkiezingen. Zoals u weet, de verkiezingen hebben plaatsgevonden met, zoals u ook weet, een hertelling afgelopen dinsdag en gisteravond heeft het centraal stennbureau de uitslag vastgesteld en is ook bekend geworden, definitief, welke kandidaten benoembaar zijn. Uit uw midden is een commissie geloofsbrieven die onderzoekt of de benoemde kandidaten voldoen aan de vereisten uit de gemeentewet. Ze onderzoeken tevens de processen-verbaal van de zitting van de stennbureaus en geven een oordeel over de rechtmatigheid van de verkiezingen. Een belangrijke taak. De commissie geloofsbrieven wordt gevormd door de raadsleden nnevrouw Kruger, de heer Tiebosch en de heer Veldman. De heer Veldman is ook voorzitter van deze commissie. Ik geef hem graag het woord voor een terugkoppeling over de bevindingen van de commissie en ik zou hem inderdaad willen uitnodigen om dat hier vanaf het spreekgestoelte te doen. De heer Veldman: Voorzitter, geachte eden van de raad, veel dank voor het woord.

Geachte voorzitter, de commissie onderzoek geloofsbrieven, zoals u zojuist zei, bestaande uit de heer Tiebosch, nnevrouw Kruger en mijn persoon, heeft haar onderzoek uitgevoerd en zal zo dadelijk ook de formele verklaring voorlezen. Vooraf verklaart de commissie het volgende. Uit de marginale toets op nevenfuncties is niets gebleken dat benoeming in de weg staat. De commissie heeft echter constateert dat een aantal te benoennen raadsleden de verklaring voor nevenfuncties onvolledig, en daarmee feitelijk onjuist, heeft ingevuld. De commissie heeft daaronn de formulieren voor de commissie geloofsbrieven vergeleken met de fornnulieren die ingevuld zijn voor die van de griffie en daarbij verschillen geconstateerd. Deze verschillen leiden echter niet tot opmerkingen die benoenning in de weg staan. De commissie merkt het volgende op: de integriteit van de raad is een groot goed en dient boven iedere twijfel verheven te zijn. Raadswerk is onverenigbaar met bepaalde bij de wet bepaalde nevenfuncties en roept toekomstige raadsleden daaronn op hier scherp op toe te zien en ook dat deze nevenfuncties mogelijk

3

zich slecht verhouden tot het raadswerk. De commissie hecht er daarom aan dat de raadsleden in staat worden gesteld onvolledig ingevulde formulieren alsnog aan te vullen. Dat is door mij namens de commissie ondertekend. Dan ga ik nu over tot het voorlezen van de officiele verklaring. Rapport commissie onderzoek geloofsbrieven. Aan de raad van de gemeente Dordrecht. De commissie uit de raad van de gemeente Dordrecht in wier handen werd gesteld het proces-verbaal P22 2 van de zitting van het hoofdstennbureau tot het vaststellen van de uitkomst van de stemming en van de zitting van het centraal stembureau tot het vaststellen van de uitslag van de verkiezing van de gemeenteraad. Het proces-verbaal van de zitting van de stembureaus, de geloofsbrieven en verdere bij kieswet gevorderde stukken ingezonden door, en ik zal alle te benoemen raadsleden een voor een opnoemen.

Mevrouw Van Benschop, de heer Boersma, mevrouw Boom-Vos, de heer Burakcin, de heer Burggraaf, de heer Van Dam Timmers, mevrouw Van Engelen, de heer Groenewege, de heer Gundogdu, de heer Den Heijer, de heer Heijkoop, de heer Katif, mevrouw Koene, mevrouw Kruger, nnijnheer Van der Kruijff, de heer Van Leeuwen, de heer Van der Linden, de heer Van der Meer, de heer Merx, mevrouw Nieuwland-van den Bosse, de heer Noldus, mevrouw Pichel, de heer Portier, de heer Safranti, de heer Schalken-den Hartog, mevrouw Schnabel, mevrouw Simon -van Waardhuizen, de heer Van der Spoel, de heer Stam, de heer Stolk, mevrouw Stolk, mevrouw Striebeck, nnijnheer Struijk, mevrouw Van den Tol, de heer Uysal, de heer In 't Veld, mevrouw Vol -van der Hoist, mevrouw Van Vugt-Roose en de heer Wringer. Die alien op 23 nnaart 2022 zijn benoemd tot lid van de raad van de gemeente Dordrecht en rapporteert de raad van de gemeente Dordrecht dat zij bovengenoemde documenten heeft onderzocht waaruit is gebleken dat de organisatie en het verloop van de verkiezingen op wettige wijze hebben plaatsgevonden, de benoemden aan alle in de gemeentewet gestelde eisen voldoen. De commissie adviseert de raad daarom vaststellen dat de verkiezingen op rechtmatige wijze heeft plaatsgevonden, de benoemden toe te laten als lid van de raad van de gemeente Dordrecht en is heden ondertekend door de leden van de commissie.

De voorzitter: Heel hartelijk dank. Gaat u zitten. Dank ook voor het werk wat deze commissie geloofsbrieven heeft verricht, aan de drie leden. Gehoord hebbende de commissie geloofsbrieven kunt u als raad vaststellen dat de verkiezingen op 14,15 en 16 maart op rechtmatige wijze hebben plaatsgevonden en dat de te benoemen leden kunnen worden toegelaten tot de raad van de gemeente Dordrecht, waarbij ik onderstreep de verklaring die de commissie heeft weergegeven, daar gaan we de komende dagen nog invulling aan geven met de personen die het betreft en uiteraard de mensen van de griffie en het stembureau. De vraag aan u is of u kunt instemmen met deze zaken. Ik zie daarop geknik, in elk geval geen weerstand, dus dan kunnen we dat besluit in ieder geval hier nennen en dat is dan tevens ook uw laatste besluit als raad 2018-2022. 6. Rechtmatigheid verkiezingen en toelating nieuwe raadsleden — Raadsvoorstel De voorzitter: De agendapunten 6 en 7 staan in het teken van het afscheid. Deze agendapunten lopen wat mu j betreft vloeiend in elkaar over en ik start met een algennene terugblik, dan nemen we afscheid van de commissieleden en dan van de

4

raadsleden en ik ga hiervoor achter het spreekgestoelte staan. Geachte leden van de raad, Winston Churchill zei, niemand beweert dat democratie perfect is. Er is zelfs gezegd dat democratie de slechtste staatsvorm is, op al die andere vornnen na dan, die van tijd tot tijd ook zijn geprobeerd. Dat is eigenlijk misschien wel een beetje een gekke weergave van de dennocratie, want de dennocratie is natuurlijk prachtig en ook afgelopen week in Dordrecht heeft de democratie weer in voile bloei kunnen zijn, ondanks een lage opkomst, gisteravond ook het nodige over gezegd, toch alle Dordtenaren in staat gesteld om hun stem uit te brengen en hun volksvertegenwoordiging te kiezen en wat is het nnooi dat dat in ons land in alle vrijheid, vrede en rust kan. Daar nnoeten we echt ontzettend zuinig op zijn en trots op zijn. Maar de democratie ziet vooral, van de afgelopen week, op de konnende periode en vandaag zijn we hier om stil te staan bij de vorige periode. Het afscheid van de huidige raad en de connmissies. Zoals ik al zei, 25 van de 39 raadsleden komen niet meer terug in de genneenteraad, het hoogste bestuursorgaan van onze stad, zoals dat ook past in een dennocratie. Wij vinden dat misschien niet meer dan vanzelfsprekend, maar de recente gebeurtenissen in OekraIne doen ons beseffen hoe dicht bij de oorlog en de bedreiging van onze westerse democratie dan kan komen.

Voor het laatst in mei 1940, nu meer dan 80 jaar geleden, werd ook Nederland aangevallen door een buurland en de toenmalige burgemeester van Dordrecht, Jacob Bleeker, wist ternauwernood een bombardennent op onze stad te voorkomen. Een donkere periode van bezetting en oorlog volgde. De littekens daarvan, die zijn nu 80 jaar later nog altijd zichtbaar en voelbaar. Wij leven enornn nnee met al die mensen die in vanuit Oekraine huis en haard hebben moeten verlaten en in grote onzekerheid leven, verkeren ook, over hun toekonnst. Zo vanzelfsprekend is het niet, ik zei het net al, dat wij in Nederland vrije verkiezingen kunnen houden en in vrijheid met elkaar kunnen leven. Die verkiezingen brengen een wisseling van de nnacht met zich mee en ik zeg daarbij, gelukkig een vreedzame wisseling van de wacht. In 2018 begonnen we met nnaar liefst 28 nieuwe raadsleden, dus ook toen werd het belangrijkste deel van de raad vervangen door een nieuwe garde. Van de 39 raadsleden die na de verkiezingen van 2018 zitting namen in de raad, traden er vier toe tot het college. De heren Stam, Burggraaf, Heijkoop en Van der Linden en vertrokken er uiteindelijk negen, om verschillende redenen, tussentijd uit de raad. Dat waren mevrouw Van Eck, mevrouw Bauer, nnevrouw Weerts, de heer Noels, nnevrouw Castelijn, de heer De Buck, mevrouw Vauw en meest recent nog nnevrouw Klein-Hendriks.

En om de boekhouding voor vandaag connpleet te nnaken, tussentijds trad toe en tussentijds vertrok de heer Loekemeijer. Voor hem traden weer nieuwe raadsleden toe. In die samenstelling zit u hier vandaag, voor het laatst. Na een, zo nnag ik wel zeggen, bewogen bestuursperiode waarin veel is gebeurd, waarin door u ook hard is gewerkt en vele belangrijke besluiten zijn genomen voor onze stad. Ik sprak hiervoor van een bewogen periode en het felt dat wij hier vandaag weer gewoon achter de tafel zitten in de raadzaal, binnen anderhalve van elkaar met ook publiek op de publieke tribune, is niet nneer zo gewoon na al die maatregelen die we de afgelopen twee jaar hebben gezien. Maatregelen om het corona virus in bedwang te houden. De impact die dat heeft gehad op onze stad en nog steeds heeft, heeft veel van ons gevraagd. Los van allerhande ongemakken bij het digitaal vergaderen, misten we ook de interactie van de fysieke bijeenkomsten die zo belangrijk zijn om elkaar te leren begrijpen en ook elkaar te leren vinden. Dat is een deur van de kunst van politiek bedrijven. Luister nou klaar en uiteindelijk beslissen wat het beste is

5

voor onze stad. Zo begonnen we in 2018 met een inspirerende tweedaagse in Zeeland waarin een goede start werd gemaakt voor de jaren die volgden. Bij een tweede raadsdag in Rotterdam, herinnert u zich waarschijnlijk ook de theatergroep Maranza. Zij hielden ons een spiegel voor in een toneelvoorstelling waar verschillende van u ook op het toneel kwamen. Ik geloof dat ik zelf een boom speelde. Dat was echt leuk en goed. We kwamen daar met elkaar tot conclusie dat we beter naar elkaar zouden moeten luisteren en niet direct met een vooringenomen mening de eerste gesprekken in moeten gaan. Het werd vertaald als, ieder heeft zijn eigen wijsheid, voeg daar de wijsheid van een ander aan toe en je maakt vervolgens je nieuwe eigen wijsheid. Wijzigen van inzicht mag en dan ben je helemaal niet meteen draaikont, maar dan laat je zien dat je goed naar elkaar luistert en van mening kan veranderen om het beste voor onze stad te besluiten. We spraken daar ook af dat we meer met het BOB model gingen werken. Mogelijk denkt u dan aan die bewust onbeschonken bestuurder, maar in het politieke verkeer staat natuurlijk voor beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend. De stadia die u doorloopt bij het nennen van belangrijke beslissingen voor onze stad. De uitwerking heeft ook eindelijk vorm gekregen in de nieuwe Dordtse dinsdag die we vanaf deze periode met elkaar gaan beleven.

Dat was nodig, omdat, zoals u al gennerkt heeft, er veel wordt gevraagd van gemeenteraadsleden. Er komen bijvoorbeeld meer taken op ons af vanuit het Rijk en Dordrecht is als 100.000 plus gemeente sowieso al een stad waar heel veel speelt. Dat vraagt tijd en aandacht van onze gemeenteraad. Want hoeveel belangrijke beslissingen heeft u wel niet genomen in de afgelopen vier jaar? Het kan gaan om grote dossiers zoals jeugdzorg, woningbouw, sportparken, veiligheid op straat en noem al die onderwerpen maar op waar u ook ooit de politiek voor bent ingegaan maar ook zijn er kleine zaken die zo belangrijk kunnen zijn voor het leven en het welzijn van de inwoners van onze stad en de generaties na hen. Ik ben er niet toe gekomen om alle beslissingen te tellen die u de afgelopen periode heeft genomen, maar dat het er vele honderden zijn geweest, dat kan ik wel met zekerheid zeggen. U wist daar ook vaak met succes sturing aan te geven, door het college kritisch te bevragen, door het indienen van moties, amendementen en een aantal keer door het indienen van eigen initiatiefvoorstellen. Want u wist als raadsinstrunnenten die u ter beschikking staan goed te benutten. Om maar even een beeld te geven, er werden in deze raadsperiode 148 moties aangenomen waarvan negen moties vreemd aan de orde van de dag. Dat wil zeggen, van onderwerpen die u zelf heeft geagendeerd.

Veel moties en amendementen zijn ingediend bij het vaststellen van de belangrijkste richtinggevende documenten, de kadernota en de begroting. Bij de kadernota 2020 waren dat er bijvoorbeeld bijna 40, maar ook bij andere belangrijke besluiten, zoals de streefpercentages die vastgesteld moesten worden voor woningbouw, diende u negen moties in waarvan er zeven werden aangenomen. Bij het vaststellen van de omgevingsvisie Dordrecht, ook at zo'n belangrijk document voor de toekomst van onze stad, lagen er maar liefst veertien amendementen op tafel waarvan er negen door u werden aangenomen. Ik noemde het net at even, de initiatiefvoorstellen vanuit uw eigen raad, dat waren er deze raadsperiode vijf. Maar ik wil ook even specifiek noemen de burgerinitiatieven. Want ook inwoners van Dordrecht, die hebben de nnogelijkheid om een onderwerp te agenderen in uw raad, met een eigen voorstel. Dat dat geen dode letter is, blijkt wel uit het feit dat er deze periode dertien burgerinitiatieven zijn ingediend en in ongeveer de helft van de gevallen heeft u hier ook een positieve beslissing op kunnen nemen, wat uiteindelijk dus gevolgen heeft, een

6

mooier park, een veiliger straat of een andere positieve ontwikkeling voor een wijk of voor de stad. Kortom, u bent letterlijk een vruchtbare raad geweest en dat deze raad heel vruchtbaar is, blijkt wel uit het feit dat er in de raadsperiode ook nog negen kindertjes zijn geboren in de gemeenteraad, plus nog twee van mezelf, dat zijn er elf. U heeft, kortom, de afgelopen periode veel werk verzet en dat deed u natuurlijk niet alleen. U kon hierbij altijd rekenen op de loyale ondersteuning van de griffier en haar griffie. Ik denk dat ik namens u alien spreek als ik de griffier en alle medewerkers van de griffie hartelijk dank wil zeggen voor hun goede diensten de afgelopen periode. Daar mag voor geapplaudisseerd worden. Uiteraard kon u ook rekenen op het college van burgemeester en wethouders, van wie wij vandaag overigens nog geen afscheid nemen. Onze wethouders blijven nog een paar weken aan als, tussen aanhalingstekens, demissionair bestuur tot de nieuwe raad een nieuw college heeft gevormd en benoemd. Maar weet dat ik ook zeker namens u mijn dank zal overbrengen aan het college en met hen de annbtelijke organisatie, want dat komt bij de aantreding van een nieuw college aan bod. Vandaag gaat het om u, om de eden van de raad en u vormde met elkaar de raad tussen 2018 en nu.

Ik noemde hiervoor at enkele tussentijdse wisselingen en deze raadsleden heb ik at bedankt op het moment dat zij de raad verlaten hebben.

7. Afscheid commissieleden De voorzitter: Voor ik me richt tot degene van wie wij nu vandaag afscheid nemen, wit ik ook graag de commissieleden bedanken. Commissieleden, soms ook wel aangeduid als burgerraadsleden, schaduwraadsleden klinkt dat ook nog wel eens, doen innmers veel van het voorwerk van de gemeenteraad. Zij zijn daarmee de belangrijkste steun en toeverlaat van het politieke werk van de raadsleden. Vandaag nemen 15 commissieleden afscheid. Niet iedereen is aanwezig en somnnigen nemen definitief afscheid, anderen misschien, of waarschijnlijk voorlopig. Maar als het goed is zitten de meeste commissieleden ook op de eerste rij voor de publieke tribune. Mevrouw Van den Berg, de heer Van Dam-Timnners, nnevrouw Vauw, mijnheer Hartog, de heer Jansen, de heer Kleinpaste, die vandaag, begreep ik, verhinderd is. Oh, die komt wat later? Die komt wat later. De heer Kuhlman, de heer 't Lam, de heer Van der Meer, de heer Nederhof, zag ik net binnenkonnen, de heer Peters, de heer Stolk, mevrouw Striebeck, de heer Struijk en last but not least, de heer Wringer. U merkt, dat is een heel bataljon aan extra krachten en bepaald ook niet de minste bovendien. Niet alleen kleine fracties steunen soms zwaar op de commissieleden, ook de grotere fracties maken dankbaar gebruik van deze extra krachten van wie elke fractie in de raad er twee nnag aanstellen.

Zij zorgen dat de gemeenteraadsleden goed beslagen ten ijs konnen en dat wordt geholpen om goede besluiten te kunnen nemen hier in de raad. Ik wit u allemaal heel hartelijk danken voor het vele werk dat is verricht en voor alles daaromheen. We hebben voor u allemaal een cadeau, maar eerst wit ik u graag met de griffier ook graag een boeket bloennen uitreiken en bedanken. Het cadeau geven we daarna, omdat u al uw handen vol hebt, zo meteen. Dat cadeau, daar zeg ik u vast maar even iets over, dat krijgen ook alle raadsleden. Ik zal daar meteen lets over zeggen. We hebben in Dordrecht onze eigen wijnboer, de Bilderhof, nnisschien wel bekend bij sommige van u. Daar zijn we best wel een beetje trots op. We hebben voor u alien een cadeau bedacht, een fles rode en een fles witte echt Dordtse wijn met twee gegrafeerde glazen als

7

aandenken aan deze raadsperiode. Dus dat is echt het afscheidscadeau voor de raadsen comnnissieleden voor deze periode. Dus ik zou willen vragen aan de connmissieleden cm even naar voren te komen zodat ik hen de bloemen kan overhandigen en dan nnaken we ook even een foto en dan zou ik ook graag willen dat u daar allemaal een hartelijk applaus voor geeft, als zij hier naar voren komen. Dames en heren, mag ik nog even een heel groot applaus voor alle connnnissieleden?

8. Afscheid vertrekkende raadsleden De voorzitter: Dan ga ik over tot de leden van de raad. Allereerst heeft u, althans de meesten van u, een brief aangetroffen op uw plek en dat is een brief van uzelf aan uzelf. We hebben daar bij uw introductie in 2018 aan u gevraagd, u was dat misschien vergeten, ik eerlijk gezegd ook, maar daarin heeft u aangegeven, wat zijn uw dromen, ideeen, wijze boodschappen of andere zaken die u wilt meegeven aan uzelf als raadslid en verwoordt dat in een brief aan uzelf. Die brief, die krijgt u nu, die ging vier jaar geleden in een kluis en die hebben we er vanochtend uitgehaald. Laat u verrassen door wat u aan uzelf geschreven hebt, zou ik zeggen. Niet nu, maar nnisschien als u later de tijd heeft onn de brief te lezen. Dan hoop ik ook dat u kunt bevestigen dat uw voornemens zijn uitgekomen. Nou, we gaan het meemaken. Dames en heren, omdat ik van plan ben ... We hadden ze toch aan eind moeten uitdelen anders, die brieven. Mensen zijn nieuwsgierig. Onndat ik van plan ben cm zo ongeveer, zeg ik daarbij, op alfabetische volgorde kort stil te staan bij de nnensen van wie we vandaag afscheid nemen, kan ik mevrouw Van Benschop, voor nu, vooraan in het alfabet overslaan. Ik noem u toch even, u keert immers gewoon terug in de raad en dat is ook geen verrassing.

Uiteraard dank ik ook u, en dat geldt voor alle raadsleden die terugkeren in de nieuwe raad, voor uw bijdrage aan de afgelopen raadsperiode. Maar u neemt, zoals gezegd, nog geen afscheid. Het cadeau, de wijn en de gegrafeerde glazen, die liggen al voor uw neus. U zit daar, denk ik, ook een stuk steviger op uw plek dan na de vorige verkiezingen weer en dat gaan we ook nog verder terugzien hoe dat allemaal verloopt. Maar ik wil u toch even naar voren vragen, dat zal ik bij iedereen doen, cm ook u een mooie bos te geven. Er zal vanmiddag veel geapplaudisseerd worden, want mevrouw Van Benschop krijgt natuurlijk ook een applaus. En wie wel afscheid neemt vandaag, dames en heren, dat is de tweede in het alfabet, dat is de heer De Boer. Blijf overigens rustig zitten, wanneer ik u toespreek, zou ik zeggen. Ik vraag u zo meteen even naar voren te komen zodat de griffier en ik u ook een mooie bos bloemen kunnen geven en ook nog een ander speciaal aandenken waar ik zo nog kort wat over zal zeggen. Maar ook u heeft de wijn en de glazen, dat geldt voor iedereen, op de plek. Mijnheer De Boer, de politiek, heeft u wel eens gezegd, zit bij u in de genen. Uw vader en ik meen uw opa waren ook al actief in de lokale politiek in Woerden en overigens heeft u de griffier ook wel eens toevertrouwd dat uw jongensdroom was cm drummer te worden bij Kiss.

Dat zeg ik cm te voorkomen dat mensen zouden denken dat, wanneer u vroeger gevraagd zou worden, wat wilt u later worden, dat je dan zou hebben gezegd, ja, raadslid, dat is iets voor mij. Toch was u op latere leeftijd een enthousiaste deelnenner aan onze kennismakingscursus raadslid, iets voor mij? En u sloot zich aan bij Beter voor Dordt en kwann in 2018 voor deze partij in de gemeenteraad, met opgerolde mouwen. Zo ging u aan de slag als nieuweling in de raad. Helaas kwam het in 2021 tot een breuk met uw

8

partij, u werd lid van een nieuwe fractie en u was een van de raadsleden die samen het initiatief hebben genomen tot de oprichting van een nieuwe partij in Dordrecht op ons eiland. Dat had u allennaal niet kunnen voorzien, denk ik, toen u zo'n zeven jaar geleden besloot om actief te worden in de politiek. Toen gaf u aan zich te willen inzetten als raadslid voor een veilige, werkende, leefbare, gezonde en schone stad en dat ook vooral met elkaar te doen. Daar kunt u vermoedelijk nog steeds achter staan. Het is uw nieuwe partij gelukt ook om een zetel te bemachtigen in de raad en mogelijk blijft u zelf ook actief voor deze partij. Als raadslid neemt u nu afscheid en ik dank u daarom voor uw inzet voor de afgelopen periode, maar zoals ik net al zei, ik wil u, en dat geldt voor iedereen die vandaag echt vertrekt, dus niet de raadsleden die terugkeren, nog iets bijzonders aanbieden en dat is een aandenken dat wij hebben laten maken voor alle mensen die afscheid nemen van de raad. Of het nu nu is, na een periodewissel of tussentijds, vanaf nu krijgt ieder vertrekkend raadslid echt een mooi blijvend aandenken. Dordtenaren die zich hebben ingezet als raadslid horen bij hun afscheid een passend aandenken te ontvangen.

Dat hebben de griffier en ik eigenlijk ook zo bedacht en het is immers een eervolle functie, maar ook een functie die heel veel tijd en inzet vraagt van degenen die die taak op zich nennen. Ik heb sannen met uw griffier en ook met de plaatsvervangend voorzitter van de raad gezocht naar een passend geschenk met nnedewerking van het Dordrechts museum is een vraag uitgezet bij alle dorpse kunstenaars, konn met een ontwerp waarbij kunstvorm en ontwerp open was en ons stadhuis eigenlijk centraal staat. De keuze viel uiteindelijk na, uit mijn hoofd gezegd, negen inzendingen, op een foto-ets van Wim van Broekhoven die daarvoor een bekend beeld heeft gebruikt, namelijk de leeuw met de opengesperde bek, bewaker van het stadhuis, het hart van onze dennocratie, geconnbineerd met een dichtregel van Jan Eikelboonn. U moet het zo maar even bewonderen. leder exemplaar is, ja, laat het maar even zien, ieder exemplaar is handgemaakt en gepersonifieerd. Vandaag bent u de eerste aan wie ik het nnooie nieuwe afscheidsgeschenk nnag overhandigen. We zijn trots op het nnooie nieuwe cadeau en we hopen dat ook u er heel blij mee bent. Dat is dus voor alle raadsleden die weg gaan. Ik wil de heer De Boer graag naar voren vragen zodat ik het hem kan overhandigen. En ook voor de heer De Boer mag geapplaudisseerd worden. Het wordt steeds emotioneler, het afscheid.

Dames en heren, wie nog niet vertrekt dat is de heer Boersma. U kwam in de raad na de toetreding van de heer Van der Linden tot het college en dat was eind nnei 2018. U bent daar inmiddels een vaste en ook degelijke waarde, met name ook waar het sociale zaken betreft. Gedegen, zoals gezegd, ook een verbinder, maar ik hoef u gelukkig nog niet afscheid en vaarwel te zeggen, dus ik houd het bij een kort woord van dank en ik wil u ook vragen om naar voren te komen zodat ik u de bloennen kan geven. Dan kom ik bij de heer Bosman en die vertrekt wel als lid van de raad, het jongste lid van de raad, zeg ik dan maar even. Niet zozeer jongste in leeftijd, maar wet in de duur dat u in de raad hebt gezeten, want u bent pas toegetreden na het vertrek van mevrouw Klein Hendriks. Zij nann om persoonlijke redenen afscheid eind 2021, tot die tijd was u overigens al actief als gewaardeerd commissielid. Dat wil zeggen, u deed at volop mee in de voorbereiding van de raadsverkiezingen, maar sinds eind 2021 kreeg u echt hier uw zetel in de raad. U hield ook nog in een van de laatste raadsvergaderingen uw maidenspeech. U maakte zich de afgelopen periode onder meer sterk voor een menswaardige en ruimhartige hulpverlening voor de nnensen die dat nodig hebben. Een van uw leidende principes is,

9

behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden. Dat is ook een inspiratie voor velen. Dank ook aan u en ik wil u vragen naar voren te komen zodat ik u de geschenken kan overhandigen. Hij is er nog niet, he? Hij komt wel, toch? Dan wacht ik nog even. Nee, ik zou de heer Bosuguy nu gaan toespreken, maar daar wacht ik nog even mee. Dan degene die ik niet hoef toe te spreken, dat is de heer Burakcin. Maar dat doe ik toch even kort zoals bij alle anderen, want u blijft gewoon nog lid van onze gemeenteraad, net als de heer Boersma bent u ook vooral actief in het sociale domein en u maakt zich ook sterk voor gerichte aanpak tegen discriminatie en dat werk wat u heeft verricht, daar gaat u gewoon mee door. Althans, daar ga ik vanuit. Maar er zijn vandaag voor u wel bloemen en ook het cadeau en ik wil graag de rest van de raad vragen om een applaus voor al uw inzet van de afgelopen vier jaar. De volgende in het alfabet van wie we wel afscheid nennen, dat is de heer Chapel. Mijnheer Chapel, u kwam in september 2020 in de raad na het vertrek van nnevrouw Weerts. Zij verhuisde naar Belgie, dan houdt het op met de raad van Dordrecht, zo werkt het nu eenmaal. U draaide toen overigens al een tijdje mee als commissielid voor het CDA en op 12 maart 2019 werd u als commissielid beedigd. En anderhalf jaar later dus als lid van deze raad.

U heeft zich onder meer ingezet voor het verduurzamen van woningen voor mensen die daarbij wel een steuntje in de rug kunnen gebruiken en daarnaast liggende onderwerpen sporten ondernemen u nauw aan het hart. Ook voor u breekt een nieuwe periode aan. U bent ontlast van uw taak als raadslid, ik dank u heel hartelijk voor de inzet die u eerst als commissielid en vervolgens ook als lid van de raad hebt gepleegd. Het werd u overigens niet altijd nnakkelijk gemaakt tijdens die raadsvergaderingen, daar bleek u nannelijk precies onder een flikkerende lamp te zitten en dat leverde af en toe wat luchtige opmerkingen op richting de griffier, maar de echte opluchting kwam toen het probleem definitief werd opgelost. Ja, dames en heren, ook dit soort ongemakken kan de gennoederen nog wel eens bezighouden tijdens de vergadering. Het is soms een lange zit, maar u heeft zich daar mensmoedig doorheen geslagen. Ik wil u heel graag naar voren vragen met een groot applaus om u de ets en de bloemen te mogen overhandigen. Ik vervolg met de heer Van der Graaf van wie wij ook vandaag afscheid nemen als lid van onze Raad. Mijnheer Van der Graaf, wij hebben u alle leren kennen als een zeer aimabele collega. U komt uit een schippersgezin. ook deel van de Dordtse identiteit, als ik het zo kan duiden.

U hoeft niet ver te zoeken in de beleidsstukken van het college om ternnen tegen te komen als koers houden en scherp aan de wind varen, alle zeilen bijzetten et cetera. U bent, en dat ligt denk ik ook in uw aard iemand die de verbinding graag zoekt met inwoners, maar ook hier in de raad. Want om tot gezamenlijk gedragen besluiten te komen, is die verbinding heel belangrijk. Tegelijkertijd bent u misschien ook wel een beetje een atypische politicus. Wie of wat we ons daar dan ook maar bij voorstellen. Ik zie mensen rondkijken, misschien zitten er een aantal in de zaal, maar dat maakt onze Raad nu juist zo rijk, dat wij een divers gezelschap hebben net diverse personen en u maakte ook deel uit van een fractie en die fractie die viel uiteen. Maar u ging met nieuwe energie verder in een nieuw gevormde fractie, maar u had niet de ambitie om zelf nog terug te keren als raadslid. Dus ook voor u is nu het afscheid dichtbij. Ik wil u heel hartelijk danken. Ik zeg vaarwel tegen u. Het klinkt misschien wat definitief, dus ik houd het graag bij graag tot ziens in ons nnooie Dordrecht. Wij bieden u ook graag de bloemen en de ets aan. Nou, ik sprak al even over een nieuwe fractie in de raad maar vanuit deze fractie is het initiatief gekonnen voor de

10

oprichting van de nieuwe partij in Dordrecht met de naam Op Ons Eiland. De eerste man van deze partij is de heer Gundogdu van wie wij geen afscheid hoeven te nennen. Dus in dat opzicht wordt onze Raad dan weer verrijkt met een nieuwe partij. Met een bekend gezicht, ik zei het gisteravond al even, want u maakt al sinds 2010 onderdeel uit van onze Raad. Geen afscheid dus, maar wel een groat woord van dank oak aan u en ik wil u oak vragen am even naar voren te konnen. Dan richt ik me tot mevrouw Van der Ham. Oak u behoorde tot een van de 28 nieuwe raadsleden die in 2018 vol goede moed en goede zin het bestuur van onze stad kwamen versterken. U onderscheidde zich al snel door uw expertise en de krachtige wijze waarop u in debat kon gaan op onderwerpen als veiligheid op straat, jeugdzorg en andere grate, moeilijke dossiers stand u uw vrouwtje. Ik weet niet of dat een staande uitdrukking is, maar de Van Dale mag me citeren. U liet zich eenvoudigweg niet uit het veld slaan en er waren lastige vergaderingen bij. Ik herinner me het debat over FC Dordrecht, over Kromhout en zo nog een aantal zaken meer. U wist zich bovendien te onderscheiden als voorzitter bij commissievergaderingen en dat is een métier dat u oak snel onder de knie kreeg. Uw credo, heb ik genomen, luidt, een dag niet geleerd is een dag niet geleefd.

U was een snelle leerling en werd eerder als een ervaren voorzitter en raadslid gezien dan een nieuw raadslid. Innniddels bent u een meer dan ervaren raadslid. Maar helaas, u keert niet terug in onze Raad en misschien in de toekonnst, dat is natuurlijk helennaal aan u, zien we u nog eens terug. Ik wil u heel hartelijk danken voor uw inzet en de inbreng die u voor de raad van Dordrecht hebt gepleegd, namens alle inwoners van onze stad en ik wil u vragen am naar voren te komen zodat ik u de geschenken kan overhandigen. Graag een applaus. Ja, ik zie. De heer Bosuguy, u bent er inmiddels. Ik had u niet vergeten, hoar. Welkom. Oak u kwann in 2018 nieuw in onze Raad, maar u was geen onbekende van de raad want u was oak al eens commissielid. Geboren op het eiland met Turkse roots. Wij kennen u als iemand die zich altijd wil inzetten voor de maatschappij en voor de medennens. U voelde zich thuis bij D66 en werd in 2018 met voorkeursstemmen in de raad gekozen en u heeft zich op diverse onderwerpen willen inzetten. Helaas raakte deze raadsperiode voor u en oak voor uw partij overschaduwd door onenigheid binnen de fractie, waarbij uw partij ernstig verdeeld is geraakt. Ik hoop dat de periode die voor ons ligt, waarin u het raadslidnnaatschap definitief kunt loslaten, dat die u oak weer nieuwe energie kan geven, waarmee u uw werk voor de Dordtse sannenleving kunt voortzetten.

Ik wil u heel hartelijk danken voor al uw inzet voor de Dordtse raad en voor de stad en ik wil u alle goeds toewensen voor de toekomst. Komt u naar voren, alstublieft. Dames en heren, dan heb ik nog geen woord van afscheid voor de heer Den Heijer. Begonnen als letterlijk jongste raadslid, maar vooralsnog in de race voor de titel oude rot. U bent afgelopen periode vader geworden, daar kunnen we met elkaar de hand schudden en de trap in uw huis is geschilderd. De discussie die u daarover voerde met uw partner, die hebben wij allemaal meegekregen tijdens die onvergetelijke digitale raadsvergadering. Met u kan ik ongetwijfeld nog gezellig heel veel andere anekdotes ophalen, maar u blijft nog in ons midden en u zult zich nog oak een periode, mininnaal een periode, blijven inzetten voor een stad die bruist van activiteiten en evenementen, want daar staat u voor. Als dank voor deze periode wil ik u graag oak een mooie bos bloemen overhandigen. Komt u naar voren, alstublieft. Dan ga ik over naar de heer Helweg. U kwam in 2018 oak als nieuweling in onze gemeenteraad na een goede uitslag van de PVV en u heeft zeker namens de PVV oak een aantal keer het woord gevoerd. Wel altijd kort en bondig, zeg ik

11

daarbij. Maar de eerlijkheid gebiedt me ook te zeggen dat we heel graag meer van u hadden gezien, zeker de laatste periode. Wel was u, en bent u nog steeds kandidaat voor de PVV en heeft u zich ook voor de partij ingezet, zichtbaar ingezet. U zult zich ook, denk ik, op de achtergrond blijven inzetten voor uw partij en voor onze stad en ik hoop dat het u goed gaat. Via de griffier heb ik speciaal begrepen dat u ook speciaal graag de heer Clark Beenner maar wil bedanken voor zijn inzet. Bij deze, Clark, bedankt namens Rob Helweg. Maar iedereen is natuurlijk gek op Clark, dus dat geldt denk ik voor iedereen. Als u naar voren wilt komen, dan kan ik u de bloemen overhandigen en ook de ets. Graag een applaus. Dames en heren, dan kom ik bij mevrouw Jager. Ja, altijd trouw aan mijn linkerhand vanaf hier gezien. U begon in 2018 uw tweede termijn in de gemeenteraad als fractievoorzitter van de SP, maar de haperende sannenwerking binnen de fractie leidde al in 2018 tot een breuk en sindsdien kennen wij u vooral van fractie Jager. Het was geen leuke start, maar u bleef toch ook altijd de mevrouw Jager die we kennen. Samenwerkend, verbindend en als eenvrouwsfractie werd u gedwongen om scherpe keuzes te nnaken, maar u was wel altijd kraakhelder.

U zei het ook als u zich ergens niet in had kunnen verdiepen of ergens geen mening over had en dat is binnen onze Raad soms af en toe ook best een verfrissend geluid. Samen met anderen wist u toch altijd ook weer uw standpunten waar u wel een uitgesproken mening over hebt, kracht bij te zetten. Daarnaast heeft u zich ook opgeworpen als commissievoorzitter en dat deed u met verve. Soms tobde u een beetje met uw gezondheid, maar gelukkig gaat het nu redelijk goed met u. U wilde ook een stem zijn voor de mensen die zich soms niet gehoord voelen in de politiek en u wist dat ook waar te nnaken. Uw eenvrouwsfractie fuseerde begin dit jaar met Beter voor Dordt, en ik moet er haast wel vanuit gaan, hoewel u geen zitting meer neemt in de gemeenteraad, dat u zich met deze partij zult blijven inzetten om uw politieke doelen te bereiken. Ik spreek dus maar even van een voorlopig afscheid, zeg ik tegen u. We komen elkaar vast nog tegen. Heel hartelijk dank voor al uw inzet voor onze gemeenteraad en graag een groot applaus voor mevrouw Jager. Ja, en dan de heer Van der Klaauw, die is vandaag helaas afwezig, maar hij kijkt zeker met ons mee. De heer Van der Klaauw spreek ik dan ook gewoon nu toe. Mijnheer Van der Klaauw gaat ook de raad verlaten. Een enthousiast raadslid met een brede belangstelling voor tal van vraagstukken binnen onze gemeente en toch zat het hem niet allemaal mee.

Hij kon zijn draai binnen Beter voor Dordt niet goed vinden, splitste af en vond een nieuwe plek bij de fractie van Gewoon Dordt. Helaas kwam hij na een interne botsing toch weer alleen te staan en zo ontstond eind vorig jaar de fractie Van der Klaauw. Daarmee had de raad tijdelijk veertien fracties. Het was al een unicum in onze geschiedenis, maar nu weten we dat we de komende periode ook veertien fracties zullen hebben. Het zal ongetwijfeld niet zijn plan zijn geweest en het duurde ook wel weer even voordat de heer Van der Klaauw zich hervond, maar ik ben in ieder geval blij dat hij er de laatste raad weer gewoon bij was. Ja, ik had het al even over zijn enthousiasme waarmee hij zijn raadsperiode begon en dat uitte zich ook vaak in een plezierige stemming wanneer hij binnenkwam. Daar stond hij dan met de griffier hele passages uit de tv-serie Toen was geluk nog heel gewoon te doen in zijn rol als Jaap. Japio. Onze griffier begint denk ik alweer te glimlachen. Ik nnoest in ieder geval van haar vragen wanneer de bontjas nu weer eens komt. Maar ja, dat zullen we nu nog niet weten, want hij is er niet. Hij weet voor een goede sfeer te zorgen, dat is duidelijk, en ook dat is een talent. Ik heb ook voor hem, en dat krijgt hij natuurlijk ook van ons, de bloemen en de

12

ets, en graag een applaus voor de heer Van der Klaauw. Dan kom ik bij mevrouw Koene en tegen mevrouw Koene kan ik zeggen, u blijft met al uw ervaring en niet aflatende inzet, dus nennen we nog geen afscheid van u en we blijven elkaar tegenkomen en daar ben ik blij om, want u hoort er gewoon helemaal bij en we zouden ook uw heldere taal niet willen missen. Mocht u ooit vertrekken, dan heb ik beslist veel mooie woorden voor nnijn afscheidsspeech voor u, maar u vertrekt niet en ik volsta dus met u te bedanken voor deze periode, met bloemen en het cadeau wat op uw tafel ligt. Dan ben ik ook al zo verheugd met het felt dat we vandaag geen afscheid nennen van mevrouw Kruger. Toch jarenlang een vaste waarde in onze raad en het boegbeeld van GroenLinks. Ik denk dat het een heel aantal raadsleden van diverse pluimage het als een plezier hebben ervaren om samen met de barricade op te gaan en daarmee gaat u ook gewoon lekker door. De ets voor uw stoppen, die stoppen we gewoon weer in de kluis en voor u vandaag bloemen en natuurlijk het cadeau wat voor u ligt en ik wil graag een groot applaus voor mevrouw Kruger. Mevrouw Kruger heeft aangegeven, ondanks dat ze gewoon doorgaat, ik had het ook eigenlijk niet anders verwacht, dat ze toch graag wat wilde zeggen. Dus geef graag even het podium aan mevrouw Kruger. Gaat uw gang.

Mevrouw Kruger: Nou, even een onderbreking, een intermezzo. Ik had me nog even niet voorbereid, ik dacht dat dat aan het einde moest. Als fractie GroenLinks willen we toch altijd ook mensen die vertrekken apart bedanken. Sowieso niet in de persoon des aanziens, iedereen die weggaat, gaan we missen, ga ik missen. Ik dacht dat ik ook nnezelf moest gaan missen, gelukkig is dat niet zo, kan ik hier lekker dadelijk weer aan tafel zitten. Iedereen verwacht natuurlijk van mu j dat ik vooral de vrouwen en de dames in het zonnetje zet, maar nee, ik ga toch even drie mannen bedanken, want dat zijn toch wel drie heel bijzondere mannen geweest de afgelopen periode. Om hun duidelijke, heldere en vooral kritische bijdragen. Dan denk ik aan Cor, Cor van Verk. Je bent al helennaal veranderd, Cor, je gaat een nieuwe periode tegemoet. Dan moeten we vooral natuurlijk de afgelopen periode denken aan vooral de jaren dat we achter het beeldscherm zaten met die prachtige kleurrijke achtergronden van jou, maar ook in de raadzaal dat je altijd wel kritisch, scherp en de vinger op de zere plek wist te stellen. Dus voor jou hebben we een afscheidscadeautje. Ik ga tegenwoordig altijd maar een boekhandel in, de boekhandel met de b, want als je daar bent en je zegt, joh, ik heb voor die persoon lets nodig, lets leuks, dan weten ze het altijd te treffen.

Cor, je gaat naar Frankrijk, je houdt van koken, dus dit boek helpt je om daar je te vestigen en mooie menu's te bedenken voor iedereen die bij jou op visite komt. Want ik ga natuurlijk een keertje langskomen, dat begrijp je. Ja, en dan hebben we naast Cor ook Joost. Joost, altijd correct, scherp, kritisch, grappenmakend, die vooral jij leuk vindt. Dat is zo leuk aan het raadswerk hier in de zaal, want we zitten natuurlijk met elkaar zijn we aan het debatteren, maar tegenwoordig met die nnobiels kan je ook lekker appen met elkaar en dan had Joost weer eens een grap gemaakt en dan appte ik van, wat bedoel je ofzo, of, hartstikke leuk, Joost, maar leg eens ult. Joost, voor jou hebben we ook een mooi cadeau, het is ook een boek. Het is een boek waar een stuk geschiedenis in staat, het gaat vooral over taal. Het schijnt, volgens de boekhandel met de b, dat dit een uitstekend boek voor jou moet zijn. Ik hoor net dat we een nieuwe club hebben van de onbegrepen grappenmakers en ik word lid. Als laatste Paul. Naast raadslid altijd een bijzondere steun voor iedereen in de raadzaal, en dan moet ik ook vooral denken aan de

13

periode 2010, geloof ik, dat we begonnen met de verenigde oppositiepartijen, was jij ook degene die die groep toen echt ondersteunde en bracht naar een bepaald niveau. Ja, dat was gewoon hartstikke leuk. De afgelopen periode begon je heel anders. Je mocht eerst niet meedoen en uiteindelijk toch weer wel en dan wist jij over je eigen schaduw heen te stappen om hier gewoon toch raadslid te zijn, deel te nemen en af te sluiten deze periode met de motie Tiebosch die we echt te alien tijde nog ons zullen herinneren. Paul, ook voor jou een heel mooi boek, dat zijn de memoires van Jan Eijkelboom. Ik hoop dat je ze nog niet hebt. Oh, gelukkig, want anders kan je het ruilen. Ja, dit was het. De voorzitter: Dank, mevrouw Kruger. Hartstikke leuk, zo'n intermezzo. Daar zullen we er vandaag nog een paar van hebben. Ik ben ook blij, we nemen dus geen afscheid van mevrouw Kruger, ben ik blij om. Ik ben ook blij dat we geen afscheid nemen van een andere vaste kracht in ons midden en dat is de heer Van der Kruijff. Ik mag wel zeggen, een van onze meest ervaren raadsleden, gezaghebbend, verbindend, kritisch als het moet en altijd oplossingsgericht. We zijn nu heel dankbaar voor deze periode en voor u ook bloennen. Dus ik wil graag een applaus voor u. Dan kom ik bij de heer Kwaak.

U trad drie jaar geleden toe tot de genneenteraad en dat was na het vertrek van mevrouw Bauer die om persoonlijke redenen stopte als raadslid. U bent bij velen welbekend als eigenaar van de dameskapsalon Peter op de Brouwersdijk en met die kapsalon staat u zogezegd midden in de Dordtse samenleving. Uw motto voor Dordrecht luidt, je moet kunnen zijn wie je bent en je overal thuis kunnen voelen. Als kapper kunt u ongetwijfeld goed luisteren en luisteren is misschien wel een onderschatte kernkwaliteit voor een politicus. Maar we kennen u niet alleen als luisteraar, ook als een doener, bijvoorbeeld bij de Oranjevereniging. U was in de politiek met name actief op sociale thema's en dat past ook bij u. U bent een mensenmens, zogezegd. En al nemen we vandaag afscheid, ik wil helemaal niet uitsluiten dat wij u op enig moment weer eens terugzien in onze politieke arena. Dus dank voor nu en het beste voor de toekomst. Graag een applaus voor de heer Kwaak. Mijnheer Merx heeft nog net niet zo'n ding over zijn hoofd met zo'n touwtje. Even kijken, dan gaan we naar de volgende in het alfabet en dat is de heer Van Leeuwen. U kwam in 2018 nieuw in de raad en sindsdien zijn we u toch ook gaan rekenen tot een van de vaste waarden in onze genneenteraad. Het is daarom ook prettig dat u blijft. Weliswaar met een kleinere fractie, maar uiteindelijk telt ieder raadslid mee.

Op dit moment wil ik volstaan met u hartelijk danken voor wat u deze periode heeft gedaan en veel succes te wensen in de volgende periode. Komt u naar voren, alstublieft. Ja, en dan richt ik mij tot de heer De Lijster die momenteel ook verhinderd is, maar ik wil hem toch niet vergeten in mijn afscheidswoord en hopelijk kijkt hij mee of terug. De eer die mijnheer Den Heijer, van wie wij zojuist geen afscheid hebben genomen, in 2018 ten deel viel, namelijk om te worden verwelkomd als jongste lid van de gemeenteraad, die werd overtroffen door de kandidatuur eigenlijk van jongste raadslid ooit binnen de Dordtse genneenteraad en dat was de heer De Lijster, die was 22 jaar. Een nationaal record is het niet, maar wel voor de Dordtse raad en in feite is het ook van ondergeschikt belang, al is het wel prettig dat de raad ook een veelzijdige samenstelling kent, ook qua leeftijden. Mijnheer De Lijster kwam na het vertrek van de heer De Buck, eind 2019, in de raad en hij realiseerde zich dat het raadswerk veel van hem zou vragen, maar er was genoeg waar hij zich voor in wilde zetten, zoals het aantrekkelijker

14

nnaken van Dordrecht voor jongeren. Hij kreeg wel wat te kampen met zijn gezondheid waardoor hij zich niet vol kon inzetten, maar zijn gedrevenheid bleef wel. Hij gaat een periode tegennoet buiten de raad, maar hij blijft betrokken, zoveel is zeker en we wensen hem heel veel geluk in de toekomst. We hebben begrepen dat hij ook nog gaat trouwen, dus er wacht hem zeker een plezierige tijd. We hopen nog veel van hem te horen en danken hem heel hartelijk voor zijn inzet. Ja, ook hij kreeg natuurlijk de bloemen en de ets bezorgd. Dat geldt ook voor de heer De Looze, die is vandaag ook afwezig, die is helaas ziek, maar hij kijkt ook thuis mee, dus ook hem zal ik gewoon toespreken. Inmiddels een vertrouwd gezicht in onze gemeenteraad. Vorige periode was hij al connmissielid, maar de hele periode dus nu ook als raadslid actief geweest. Hij hield zich bezig met genneentefinancien, veiligheid, leefbaarheid, maar liet zich ook kennen als liefhebber van natuur en andere zaken die hem na aan het hart staan. Hij nnaakte soms een beetje een verstrooide indruk, het was vaak spannend of hij op tijd zou komen, maar hij nam zijn rol en had ook dikwijls een heel goede inbreng in de debatten. Hij was bovendien voorzitter van de auditcommissie waar hij veel voorbereidend werk heeft gedaan voor wat er vervolgens de raad ook weer ten goede konnt.

Hij had daarin zijn eigen stijI en werd daar bijzonder gewaardeerd. Ook daaronn is het jammer dat we afscheid van hem nemen. Hij vertrekt voor nu, maar misschien zien we hem in de toekomst nog wel weer eens terug. Misschien breng ik hem op een idee, in dat geval graag tot ziens. Voor vandaag heel veel dank en alle goeds aan u namens de hele gemeenteraad. Graag een applaus. Ik heb begrepen dat de heer Boersma namens hem een woordje tot ons zal richten. Het woord is aan de heer Boersma. De heer Boersma: Ja, voorzitter, dank u. De heer De Looze inschattende, zit hij in de tuin nnee te kijken, denk ik, gezien het mooie weer. We weten allemaal nog de digitale vergadering dat hij in de tuin lekker nneedeed en op een gegeven moment naar binnen ging omdat, ik weet niet, de vogeltjes te hard floten. Zoiets was het. Ja, helaas moet ik dan het woord doen namens de heer De Looze, maar dat is kort en kernachtig zoals u van hem gewend bent, dus ik zal dat netjes proberen voor te dragen. Voorzitter, beste raadsleden, comnnissieleden, aanwezigen. Vandaag sluit ik mijn achtjarige raads- en comnnissieperiode af. Precies in deze tijd voor het eerst positief getest op corona. Het komt nooit gelegen, maar gelukkig wil Jan Willem, dat ben ik dus, jullie kort namens muj bedanken. Vertrekken uit de raad gaat me aan het hart.

De keuze om te stoppen was niet makkelijk, maar het raadswerk was voor mu j niet langer te combineren met werk en opgroeiende kinderen. Ik kijk terug op een bijzondere onvergetelijke periode. Het eerste jaar begon onder andere met stevige discussies met Martijn Groeneweg over de opvang van vluchtelingen. In 2014 ontstond een mooie samenwerking met Kitty Kruger van GroenLinks op het gebied van het vuurwerkverbod. Volgens burgemeester Brok was dat onmogelijk te handhaven. Uiteindelijk was het een succes en is het uitgebreid door burgenneester Kolff. De boeiende discussies met ‘...' over de zondagsrust zal ik ook niet snel vergeten. Nou heeft hij ook een aantal korte dankwoorden. Heel veel dank aan de griffie, ik was vaak te laat door het werk, werd al gennennoreerd net door burgenneester. Bedankt voor de flexibiliteit daarin. Dank ook aan de afdeling planning en controle met de stadscontrole Andre Besseling. Zij verstaan de kunst om nnoeilijke en technische infornnatie te vertalen op een nnanier die voor iedereen te begrijpen is. Dank aan alle collega's in de raad, het college en onze fractie ChristenUnie/SGP. Ik heb het als een

15

mooie en een diverse raad ervaren en ik ga ze zeker ook missen. Het ga jullie goed, ik wens jullie veel wijsheid toe in het werk en altijd welkom om eens langs te komen, daar heb ik nu alle tijd voor. Daar staat in nnijn tekst dan een grote smiley achter. Met hartelijke groet, Arjan de Looze.

De voorzitter: Mooi, dank voor het voordragen van de tekst van de heer De Looze. Dan kom ik bij iennand van wie we ook weer geen afscheid nemen, die terugkeert in een nieuwe raad, en dat is de heer Merx. Het is allemaal al erg genoeg, dus fijn dat u blijft. We waarderen u om uw senioriteit, maar ook om de humor en uw aandacht voor de menselijke factor in de politiek. Ik dank u ook, net zoals alle anderen, maar u bent nog niet weg en ik wil u graag vragen naar voren te komen voor een bos bloemen. Ja, het is een blijven en gaan vandaag en de raad is weer behoorlijk opgeschud. Als ik het woord opschudden in de nnond neenn, dan kom ik natuurlijk vanzelf bij de heer Van der Net. Mijnheer Van der Net, ook u vertrekt als lid van de raad, u loopt al een tijdje mee. Eerst in 2010 als commissielid en daarvoor was u overigens ook al actief voor uw partij, de VVD. In 2012 kwann u voor het eerst in de raad. Dat beviel u goed, want bij de volgende verkiezingen gaf u aan graag weer een plaats als rechts buiten in te nemen. Dat lukte toen niet meteen, maar in 2017 kon u invallen voor mevrouw Koene die wegens ziekte voor een periode toen terugtrad. U staat bekend als iemand die het debat niet schuwt. Dat geldt evenzeer in de raad als buiten de raad.

Uw soms gepeperde nneningen mochten wat u betreft gehoord worden en u kreeg zelfs landelijke bekendheid door mee te doen aan het debatprogramnna het Lagerhuis van BNN VARA, waar u graag voor het tegengeluid zorgde. Maar u begreep ook dat het raadswerk niet alleen maar bestaat uit debatteren. U kon zich terdege ook constructief opstellen als dat nodig was en u was, om maar eens een voorbeeld te noemen, ook een van de mensen die met een eigen initiatiefvoorstel kwam voor een vergunningplicht voor verdachte bedrijven. Eigenlijk was u dan ook een voorbeeldig raadslid. Maar, en dat wisten ook uw collega's, u was dan ook weer makkelijk uit de tent te lokken als het debat weer aanging. Ik heb u als lid van de gemeenteraad ook nog wel eens aangesproken op soms wat ruw taalgebruik op sociale media, omdat ik als burgemeester hoop dat we elkaar op een respectvolle wijze blijven bejegenen. Maar u vatte dat vervolgens ook altijd weer sportief op. Goed om dingen te bespreken, blijf dat doen. Pas soms een beetje op voor polarisatie, zou ik willen zeggen. Maar ik heb u zeer gewaardeerd als raadslid hier in de gemeenteraad van Dordt en dat geldt denk ik voor ons allemaal. Graag een applaus voor de heer Van der Net. Het woord is aan de heer Van der Net. U weet toch wel hoe dat ding werkt, na al die jaren? De heer Van der Net: Nou, blijkbaar niet.

Ik ben jurist, dus ik heb geen verstand van techniek, voorzitter. Ik dacht van, als er een podium te krijgen is, dan pak ik hem ook, voorzitter. Ik wil toch ook wel even benadrukken dat wij hier met ze alien toch eigenlijk wel een goed resultaat hebben weggezet in een heel rare periode. Dat is al door de voorzitter benoemd, maar ik wil dat ook nog wel even vanuit de raad ook nog een keer benadrukken. En eigenlijk alle lof voor ons alien, maar ook voor de burgemeester, maar zeker voor de griffie die toch allerlei kunstgrepen heeft moeten uitvoeren om in ieder geval het democratisch proces gewoon zijn weg te laten volgen. Dus wat dat betreft wil ik in ieder geval even die complimenten overbrengen. Een applaus voor ons allemaal

16

eventjes. Ik vond ook dat sannenwerking, en ik heb wel wat andere periodes meegemaakt ook deze periode, best wel goed was. Dan kijk ik ook naar mijn vrienden en vriendinnen van GroenLinks, dat als er inderdaad goede ideeen zijn, wij die dan van harte steunen. Maar daar komt altijd wel weer de vraag natuurlijk van, wat kost het? Maar goed, ik hoop dat anderen die vragen ook gaan stellen. Ik wil toch ook wel even ingaan op de uitslag van de verkiezingen. Ik vind het nog steeds heel verontrustend dat meer dan de helft van de Dordtse bevolking die kon kiezen, niet is op komen dagen. Er wordt wel gezegd, dat ligt aan de politiek. Nou, dat vind ik van niet. Ik vind dat dat van beide kanten moet komen. Zowel de bevolking moet duidelijk zijn welke rechten ze hebben en waar ze gebruik van kunnen maken, en wij moeten altijd in de spiegel blijven kijken van waarom komen zo weinig mensen dan toch uiteindelijk stemmen. Ik kijk toch even toch naar nnevrouw Kruger, want ik heb natuurlijk de cijfers even gekeken, maar weet u van hoeveel procent van de vrouwen zijn gaan stemmen in heel Nederland? 44 procent. 57 procent van de mannen zijn gaan stemmen. Ik kijk niet naar geslacht of genders, het maakt mu j geen mallemoer uit, kwaliteit is kwaliteit. Wat dat betreft denk ik toch ook wel van nou, kom op, vrouwen, nnaak ook deel uit van het democratisch proces en doe mee, uiteindelijk.

Ik vind dat toch ook wel even belangrijk om dat te benadrukken. Wat ik wel toch af en toe nnis, en de voorzitter had het er ook at over, over het debat, een strijd van ideeen. Ik vind dat tegenwoordig dat dat ook binnen mijn eigen partij gewoon te weinig is. Als iedereen uiteindelijk naar het midden opschuift, valt er ook helemaal niks meer te kiezen uiteindelijk. Misschien kan dat ook wel de oorzaak zijn dat mensen dus niet gaan stemmen. Ik wil dat toch ook wel nneegeven, dat een bepaalde leegheid die dan ontstaat, dat je daar voor moeten waken. Het gaat om ideeen en standpunten, en dan moeten jullie, en dat moet dadelijk de nieuwe raad hier ook gaan verkondigen, om even ook in de spiegel te kijken, zeggen dat dit een gaaf land is, vaasjes bitterballen en bier. Ja, dat is dan het imago van de VVD en ik vind dat dat ook uiteindelijk alleen maar een stukje leegheid is. Het gaat om ideeen en standpunten. Ik ben altijd wel de bewaker bevonden van het gemeenschapsgeld en dat vind ik toch altijd nog wel relevant. Deze raad was ook wel aardig sociaal toch altijd, want ik voelde me toch ook altijd wel alleen gelaten op het sociale gebied, omdat iedereen toch altijd wel weer wat extra geld over had voor wat arme mensen. Ik vind dat ook, dat heb ik ook al eens gezegd.

Ik heb at gezegd van, het geld moet er zijn om uiteindelijk te zwakken in de samenleving dat te geven wat iedereen wil, maar pas wel op. Bijvoorbeeld de wegen in Dordrecht zijn heel slecht en als we daar niks aan doen en investeren, dan adviseer ik de nieuwe raad om heel veel bordjes 'slecht wegdek' te gaan aanschaffen en die te gaan bevestigen op alle punten die nog moeten worden behandeld. Voorzitter, ik sluit af. Ik heb een duidelijke mening, dat is lastig voor sonnnnige mensen. Niet voor u, maar binnen mijn eigen partij wordt dat ook wel eens zo gezien. Ik ben wat dat betreft gewoon ook mezelf. Politiek is voor nnij geen carriere, het is gewoon dat ik probeer de nnaatschappij vornn te geven vanuit mijn eigen gedachte en het duidelijke rechts liberale geluid. Dat moet worden gehoord en dat moet blijven worden gehoord hier in Dordrecht. Ik dank eenieder voor de prettige samenwerking en ik wens de nieuwe raad veel wijsheid en veel debatten op inhoud, voorzitter.

De voorzitter: Dank je wel, John. Nou, ook al bent u duidelijk geen raadslid meer, u kennende zal u vast niet nalaten om hier en daar uw mening te geven, denk ik zo. Het

17

was ons een genoegen cm u in ons midden te hebben en nogmaals veel dank. Dan zou ik nu normaal gesproken naar mevrouw Nijhof gaan. Zij is niet aanwezig, maar ik had haar ook at wat later in de toespraak gepland. Degene die ik eigenlijk ook kan overslaan, maar ik vraag hem toch naar voren, dat is de heer Mulders, want die heeft zijn zetel in de raad gewoon netjes behouden. Dat is mooi en terecht, u kunt nog jaren mee. Dank voor al uw werk de afgelopen jaren en ik wil u graag de bloemen overhandigen. Graag een applaus voor de heer Mulders. Ja, normaal gesproken zou ik nu de heer Oostenrijk toespreken, maar ook die bewaar ik nog even voor straks. Ik zal u ook verklaren waarom. Dan richt ik mij eerst tot de heer Polat. Mijnheer Polat, u was in 2018 een verrassende nieuwkonner in onze gemeenteraad. Met voorkeurstem men gekozen. Dat strekt u dan ook em het raadslidmaatschap op u te nemen. Dat zorgde voor spanningen, we weten het allemaal, en dat heeft de periode voor u echt niet makkelijk gemaakt. Een dubbele belasting voor u, want naast de aandacht voor uw partij ging het gemeenteraadswerk natuurlijk ook gewoon door. Wij kennen u als iemand die graag met energie en enige flair ook in het debat gaat. Maar hoewel u dus met goede moed het politieke werk oppakte, bleef uw partij verdeeld.