2019 Jaarstukken 7-7 -2020 incl. controlerapport.pdf
Tekst van het document
Rapport inzake de Jaarstukken 2019
Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht 24 juni 2020
Inhoudsopgave Inleiding
4
I. Bestuursverslag 5 1. Over Stichting OPOD 1.1.
6
Governance 6
1.2. Organisatiegegevens 6 1.3. OPOD-scholen 8 1.4. Leerlingen 10 2. De identiteit van OPOD
2.1. De besturingsfilosofie: Vertrouwen, Verantwoordelijkheid, Verbinding11
2.2. Visie en kernwaarden
11 11
2.3. Onderwijsdialoog 11
2.4. Interne ontwikkelingen
11
2.5. Externe ontwikkelingen
12
2.6. Strategische beleid 2016 – 2020
13
2.7. Interne communicatie
13
3. Ambitie 1: Onderwijs van Topkwaliteit
13
3.1.
Inleiding 13
3.2. Belangrijkste thema’s en ontwikkelingen in 2019
14
3.3. Ontwikkeldoelen voor de toekomst
16
3.4. Onderwijskwaliteit in overzicht
16
4. Ambitie 2: Bevlogen professionals
17
4.1.
Inleiding 17
4.2. Belangrijkste thema’s en ontwikkelingen in 2019
17
4.3. Werkdrukverlaging en de besteding van de werkdrukmiddelen
18
4.4. Personeel in cijfers
19
4.5. Formatiebeleid 2019-2023
22
4.6. Ziekteverzuim 22 4.7. Klachten 22 5. Ambitie 3: Toekomstgericht, 21ste-eeuws onderwijs
25
5.1. Inleiding
25
5.2. Belangrijkste thema’s en ontwikkelingen in 2019
25
6. Ambitie 4: In verbinding met onze omgeving
26
6.1.
Inleiding 26
6.2. Belangrijkste thema’s en ontwikkelingen in 2019
26
6.3. Samenwerkingspartners in beeld
27
7. Financiële analyse
28
7.1. Financiële kengetallen
28
7.2. Analyse van het resultaat
29
7.3. Balans 33 7.4. Treasuryverslag 33 7.5. Prestatiebox 34
7.6 Allocatie van middelen naar schoolniveau
34
7.7. Begroting 2020 (toekomstperspectief)
35
7.8. Continuïteitsparagraaf 36 Pagina 2 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
8. Verslag van de Gemeenschappelijke medezeggenschapraad
44
8.1. Inleiding 44
8.2. Samenstelling medezeggenschap
44
8.3. Vergaderingen 44
8.4. Terugblik 2019
45
9. Verslag van de Raad van Toezicht
46
9.1. Inleiding 46
9.2. Samenstelling Raad van Toezicht
46
9.3. Vergaderingen
47
9.4. Belangrijke thema’s in 2019
48
9.5. Commissie van de Raad van toezicht
48
9.6. Onafhankelijke informatieverzameling
49
9.7. Evaluatie van het functioneren van de Raad van Toezicht
50
9.8. Aantal leden en bezoldiging
50
II. Jaarrekening 51 A1 Grondslagen
52
Model A:
Balans per 31 december 2019
57
Model B:
Staat van baten en lasten
58
Model C:
Kasstroomoverzicht
59
Model VA:
Vaste activa
60
Model VV:
Voorraden en vorderingen
62
Model EL:
Effecten en liquide middelen
63
Model EV:
Eigen vermogen
64
Model VL:
Voorzieningen en langlopende schulden
65
Model KS:
Kortlopende schulden
66
Model G:
Verantwoording subsidies
67
Model OB: Opgave overheidsbijdragen
68
Model AB:
Opgave andere baten
69
Model LA:
Opgave van de lasten
70
Model FB:
Financiële baten en lasten
73
Model E:
Overzicht verbonden partijen
74
WNT:
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en
75
semi-publieke sector Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen
77
Gebeurtenissen na balansdatum
79
Ondertekening door bestuurders en toezichthouders
80
III. Overige gegevens
81
Bestemming van het resultaat
82
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
83
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Pagina 3 van 87
‘OPOD OP DE KAART’ Met het bestuursverslag en de jaarrekening wil OPOD met u delen wat we in 2019 hebben gedaan om ons onderwijs te verbeteren, onze medewerkers te professionaliseren, vitaal te houden en de verbinding met onze partners te versterken. OPOD staat nog beter op de kaart, in die zin is ons doel van 2019 bereikt. Samen hebben we mooie dingen gedaan. Hele concrete zaken zoals de OPOD-academie en de vitaliteitsactiviteiten voor medewerkers, de vierde zomerschool voor leerlingen, het NOVA-tienercollege en de denksessies over de verdergaande samenwerking met SKOBA. We hebben onze investeringen in toekomstgericht, 21ste- eeuws doorgezet. Alle leerlingen van groep 3 t/m 8 werken met digitaal onderwijs, vaak op hun eigen chromebook. ‘Bij toekomstgericht onderwijs hoort dat de school zo georganiseerd is dat kinderen minder plaats- en tijdsgebonden leren’, zo staat het in het beleidsplan 2016-2020. Daar zijn grote stappen in gezet. Een bestuursverslag kijkt terug, reflecteert op wat geweest is. In dit voorjaar van 2020 is ineens alles anders, de wereld staat stil. We worden geconfronteerd met een pandemie in ons eigen land. De meeste mensen en zeker de kinderen hebben zoiets nog nooit meegemaakt. We nemen maatregelen om de gezondheidsrisico’s in te dammen. Deze maatregelen hebben een grote invloed op ons onderwijs, nu en straks en brengen risico’s met zich mee.
Kinderen lopen het risico op onderwijsachterstanden, de kansenongelijkheid neemt toe. Kwetsbare kinderen lopen extra risico’s omdat de school even geen veilige baken kan zijn. Onze leerkrachten, onderwijsassistenten, stagiaires werken hard om goed onderwijs te bieden en contact te houden met alle leerlingen. Ik ben trots op iedereen die aan OPOD verbonden is. We weten niet wat de toekomst ons brengt maar wel dat we samen blijven werken aan goed onderwijs voor onze kinderen. Pas goed op elkaar en blijf gezond. NIEK BARENDREGT Voorzitter College van Bestuur OPOD
Pagina 4 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
I Bestuursverslag De verantwoording vanuit het CvB bestaat uit twee delen; het bestuursverslag en de financiële verantwoording. In het bestuursverslag wordt specifiek ingezoomd op de organisatie van OPOD. Eerst wordt de bestuurlijke inrichting toegelicht met de belangrijkste functies, waarna de besturingsfilosofie, de visie en de kernwaarden volgen. De ontwikkelingen in de vier pijlers van het strategische beleidsplan komen elk in een eigen hoofdstuk aan de orde, inclusief de personele kengetallen. De GMR en de Raad van Toezicht bieden hun eigen verslag van 2019 aan.
1. Over Stichting OPOD 1.1. Governance OPOD heeft een besturingsmodel waarin bestuur en intern toezicht van elkaar gescheiden zijn. De functie van ‘bestuur’ ligt bij de voorzitter van het College van Bestuur. De Raad van Toezicht vult de functie van ‘intern toezicht’ in. Hierbij volgen we de Code Goed Bestuur Primair Onderwijs. Indien we hiervan afwijken, zullen wij ons tenminste verantwoorden. De voorzitter van het College van Bestuur was in 2019: •
De heer N. Barendregt, benoemd per 1 april 2015 en herbenoemd per 1 april 2019 Nevenfuncties: lid RvT Cultuureducatie Zuid-Holland Zuid, lid Mediaraad RTV Rijnmond, voorzitter bestuur Speelvlucht.
Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van het College van Bestuur zijn vastgelegd in het Reglement College van Bestuur. Dit reglement is in 2019 aangepast en vastgesteld. De samenstelling van de Raad van Toezicht in 2019 was: •
De heer drs. J.M.M. Taks: voorzitter RvT, herbenoemd per 1 januari 2016
•
Mevrouw drs. M.J.T.H. Havekes: vice-voorzitter RvT, benoemd per 1 januari 2017
•
De heer G.C. van der Ent RA: lid RvT, benoemd per 1 januari 2017
•
Mevrouw A.C.M. Romeijnders-van Tiggelen, benoemd per 1 januari 2019
•
De heer drs. P.A. Stadhouders, benoemd per 1 maart 2019
De werkwijze, verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden van de Raad van Toezicht zijn vastgelegd in het reglement Raad van Toezicht. Dit reglement is in 2019 aangepast en vastgesteld.
1.2. Organisatiegegevens Tenaamstelling:
Stichting Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht (OPOD)
Vestigingsadres:
Achterom 87, 3311 KB Dordrecht
Postadres:
Postbus 432
Postcode en plaats:
3300 AK Dordrecht
Telefoon:
078-6321616
E-mailadres:
info@opod.nl
Website:
www.opod.nl
Contactpersoon:
De heer N. Barendregt
Bestuursnummer:
41518
Kamer van Koophandel:
24374006
Pagina 6 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Organogram van OPOD
Voorzitter College van Bestuur (CvB) De voorzitter CvB is als bevoegd gezag verantwoordelijk voor de instandhouding van de scholen voor openbaar primair onderwijs in de gemeente Dordrecht. Daarnaast is de voorzitter CvB verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs op de dertien scholen met zestien locaties. Tevens is hij eindverantwoordelijk voor de gehele gang van zaken binnen OPOD.
Directeuren De directeuren zijn integraal verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken op hun school. Binnen de bestuurlijke kaders op hun school zijn zij verantwoordelijk voor alle onderwijskundige, financiële en personele zaken. De directeuren leggen over het totale functioneren van hun school verantwoording af aan de voorzitter CvB. Daarnaast zijn zij betrokken bij en deels verantwoordelijk voor de ontwikkeling van OPOD-breed beleid.
Stafbureau Om OPOD goed te faciliteren, is een stafbureau ingericht. De bezetting van het stafbureau in 2019 was als volgt: •
Managementassistent (drie medewerkers, samen (2,45 fte);
•
Beleidsmedewerker financiën en huisvesting (1 fte);
•
Beleidsmedewerker personeel en organisatie (1 fte per 1-8-2019);
•
Medewerkster personeels- en salarisadministratie (0,6 fte);
•
Controller/manager bedrijfsvoering (1 fte);
•
Bestuurssecretaris (0,75 fte);
•
Medewerker PR en communicatie/kwaliteitszorg (0,8 fte);
•
Ondersteuning HRM domein (0,2 fte);
•
Administratieve ondersteuning (0,5 fte).
De verwerking van de salarisadministratie en de financiële administratie is uitbesteed aan een administratiekantoor.
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Pagina 7 van 87
OPOD zet hybride leerkrachten in, leerkrachten die naast lesgeven een bovenschoolse specialiteit hebben en de scholen ondersteunen: •
ICT/ Privacy-coördinator (infrastructuur) (0,4 fte);
•
ICT-schoolcoördinator (google onderwijsomgeving) (0,4 fte);
•
Opleiden in de school (ondersteuning/samenwerking PABO) (0,2 fte);
•
OPOD-academie (0,2 fte);
•
Begeleiding startende leerkrachten (0,2 fte);
•
Projectleider kleuteracademie (0,1 fte);
•
Projectleider ‘Montessori meets Dalton’ (0,2 fte);
•
Projectleider woordenschat (0,5 fte).
De leerkrachten in de vervangingspool (4,0 fte) worden ingezet op de scholen om de eerste (ziekte) vervangingen direct op te kunnen vangen. Deze leerkrachten werken op hun moederschool als ze niet worden ingezet als invaller. Het stafbureau verzorgt de planning in nauwe samenwerking met een betrokken directeur. Deze collega’s hebben veelal een contract tot einde van het schooljaar. Waar mogelijk bieden we medewerkers een vast contract.
1.3. OPOD-scholen Met dertien scholen op zestien locaties is OPOD vertegenwoordigd in alle wijken van Dordrecht en biedt het een breed onderwijsaanbod: regulier basisonderwijs, onderwijs volgens specifieke onderwijsconcepten (Jenaplan, Dalton en Montessori), scholen met plusprogramma’s (sport, muziek, Engelstalig) en speciaal basisonderwijs. Alle openbare basisscholen in Dordrecht vallen onder het bestuur van OPOD. Albatros (18YS)
Dubbeldam (18UG)
Douwe Aukestraat 1
Eikenlaan 25
3317 AM Dordrecht
3319 SC Dordrecht
078 - 6185045
078 - 6160151
www.wereldschooldealbatros.opod.nl
www.obsdubbeldam.nl
info.albatros@opod.nl
info.dubbeldam@opod.nl
Directeur: mevrouw S. van Burik
Directeur: de heer H. Zondag Dislocatie locatie Dubbelsteijnlaan - West 54
Bever (23PC)
3319 EL Dordrecht
Chico Mendesring 188
078 – 616 01 51
3315 MB Dordrecht
www.obsdubbeldam.nl
078 - 6213088
info.dubbeldam@opod.nl
www.obsdebever.nl
Directeur: de heer H. Zondag
info.bever@opod.nl Directeur: Mevrouw M. van Lent
Griffioen (18VI) Rudyard Kiplingerf 123-124
Driehoek (18ZW)
3315 AE Dordrecht
Driehoek 40
www.obsdegriffioen.nl
3328 KG Dordrecht
info.griffioen@opod.nl
078 - 6173613
078 - 616 42 02
www.ojbsdedriehoek.opod.nl
Directeur: de heer B. van Es
info.driehoek@opod.nl
Vanaf 1 aug 2019: mevrouw C. Nijman
Directeur: mevrouw K. Knaap
Pagina 8 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Keerkring (18UQ)
Mondriaan (18NV)
Ockenburg 44
Jacob Marisstraat 80
3328 TG Dordrecht
3314 TK Dordrecht
www.keerkring.opod.nl
www.obsmondriaan.nl
info.keerkring@opod.nl
info.mondriaan@opod.nl
078 - 6170123
078 - 6130936
Directeur: mevrouw A. van Driel
Directeur: mevrouw M. van der Gaag
Kennedyschool (18RJ)
MKC Mozaiëk (18XB)
Bosstraat 1
Nassauweg 94
3317 KM Dordrecht
3314 JR Dordrecht
www.kennedyschool.opod.nl
www.montessorikindcentrum.opod.nl
info.jfkbosstraat@opod.nl
info.mozaiek@opod.nl
078 - 6176070
078 - 6173806
Directeur: de heer H. Wiersma
Directeur: mevrouw K. Groenendijk
Vanaf juni 2019: interimdirecteur
Vanaf 1 aug 2019: mevrouw C. Fakkel
Locatie Eddingtonweg Locatie Eddingtonweg 3
Statenschool (18VN)
3318 BE Dordrecht
Hofstraat 5
info.jfkeddingtonweg@opod.nl
3311 XH Dordrecht
078 - 6188623
www.statenschool.opod.nl
Locatie Zuidendijk 363a
info.statenschool@opod.nl
3317 NR Dordrecht
078 - 6137397
info.jfkzuidendijk@opod.nl
Directeur: mevrouw A. Franken
078 - 6185570
Vanaf 1 aug 2019: de heer D. Emmerink
Kompas (18AW)
Wantijschool (18MO)
Dr. L.L. Zamenhoflaan 5
Maasstraat 204
3312 AX Dordrecht
3313 GL Dordrecht
www.hetkompas.opod.nl
www.wantijschool.nl
info.kompas@opod.nl
info.wantijschool@opod.nl
078 - 8906130
078 - 6137008
Directeur: mevrouw K. de Bruin-Arnoldus
Directeur: mevrouw E. Bultje Locatie Noordhove
Meridiaan (18UY)
Oranje Vrijstaatplein 2
Kinkelenburg 18-19
3312 EP Dordrecht
3328 AE Dordrecht
078 - 6136534
www.demeridiaan.nl info.meridiaan@opod.nl 078 - 6179547 Directeur: de heer H. Oldenhuis
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Pagina 9 van 87
1.4. Leerlingen Ondanks het gegeven dat aantal basisschoolleerlingen in Dordrecht is afgenomen, zien we binnen de OPODscholen een stabilisatie (of lichte groei) van leerlingaantallen. De prognoses van de jaren 2020 tot en met 2022 zijn gebaseerd op de toekomstige prognoses per school en de aanmeldingen voor het schooljaar 2019/2020 (en verder) van zowel kleuters als instroom in de hogere groepen. Brinnr.
Entiteit
Realisatie
Realisatie
Realisatie
Prognose
Prognose
Prognose
2017
2018
2019
2020
2021
2022
18AW
Kompas
129
132
150
153
153
153
18MO
Wantijschool
181
182
164
163
166
170
18NV
Mondriaan
225
218
220
221
223
222
18RJ
Kennedy
482
483
505
516
500
483
18UG
Dubbeldam
405
410
409
414
414
408
18UQ
Keerkring
199
205
213
215
215
215
18UY
Meridiaan
292
300
300
300
295
303
18VI
Griffioen
267
255
254
259
249
250
18VN
Statenschool
211
229
205
205
205
205
18XB
Mozaiek
261
281
295
306
319
324
18YS
Albatros
184
170
167
164
165
159
18ZW
Driehoek
197
214
236
248
236
228
23PC
Bever
223
197
195
201
204
204
Totaal
3.256
3.276
3.313
3.365
3.344
3.324
Bron: de meerjarenbegroting 2020-2022
Pagina 10 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
2. Missie, visie en kernwaarden en beleid In het strategisch beleidsplan 2016-2020 is de kern van de identiteit van OPOD vastgelegd in de besturingsfilosofie, de visie en de kernwaarden. Het handelen binnen OPOD in 2019 was op deze identiteit gebaseerd. In dit hoofdstuk aandacht voor de identiteit van OPOD, voor de ontwikkelingen binnen en buiten OPOD en invulling van de strategisch beleid van OPOD in 2019.
2.1 De besturingsfilosofie: Vertrouwen, Verantwoordelijkheid, Verbinding De besturingsfilosofie van OPOD biedt ruimte voor verschillen. Verschillen in schoolconcepten, de manier waarop de scholen georganiseerd zijn en de wijze waarop en het tempo waarin de school zich ontwikkeld. De verantwoordelijkheden liggen binnen OPOD zo laag mogelijk in de organisatie. De directeuren en hun teams krijgen veel ruimte en vertrouwen om op schoolniveau verantwoordelijkheid te nemen. Daar hoort vanzelfsprekend bij dat je transparant bent over wat je doet en over de resultaten die bereikt zijn. Directeuren van OPOD-scholen vertegenwoordigen in het directie-overleg het collectieve leiderschap van de organisatie. Zij dragen bij aan de ontwikkeling van OPOD-breed beleid en dragen de verantwoordelijkheid voor de goede uitvoering van het beleid.
2.2 Visie en kernwaarden De toegevoegde waarde van ons onderwijs ligt voor een belangrijk deel in onze openbare onderwijsidentiteit en onze visie op de ontwikkeling van kinderen. OPOD is herkenbaar aan zijn kernwaarden, die nog altijd actueel zijn: Waarde(n)vol: school als leerschool voor het leven Betrokkenheid: van jou is er maar één Verbindend: de school in de maatschappij, de maatschappij in de school
2.3 Onderwijsdialoog De directeuren en hun teams vertalen de OPOD-ambities naar hun eigen schoolplan. In de onderwijsdialoog die de bestuurder jaarlijks met de directeuren voert, staan de ambities op schoolniveau centraal. Op systematische en cyclische wijze bespreken de directeur en de bestuurder de ontwikkelingen in de school, de onderwijskwaliteit, de personele ontwikkelingen, de leerlingen en de verbinding met de omgeving. In 2019 waren belangrijke thema’s onder andere de ontwikkeling van de Kindercampus en het ziekteverzuim.
2.4 Interne ontwikkelingen De strategische samenwerking met externe partijen in het belang van kinderen was hét thema van 2019. Er is veel energie gestoken in de vorming van een personele unie met kinderopvangorganisatie SPD. Helaas is die samenwerking afgeketst door het gebrek aan financiële garanties en kon het doel; het realiseren van een doorlopende leerlijn voor jonge kinderen niet op deze manier gerealiseerd worden. Een verdergaande bestuurlijke samenwerking met SKOBA, Stichting Katholiek Onderwijs Bernardus Alfrink, wordt vanuit de inhoud ingestoken: hoe kunnen onze organisaties elkaar versterken ten bate van leerlingen, ouders en medewerkers. In 2019 zijn de bestuurders van SKOBA en OPOD in gesprek geweest over verdere samenwerking. Dat gesprek is voortgezet in een vijftal werkgroepen bestaande uit medewerkers van SKOBA en OPOD. De opbrengsten van die gesprekken zijn vastgelegd in een notitie
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Pagina 11 van 87
die gedeeld is met de GMR en de Raad van Toezicht. Men is positief en benoemt ook voorwaarden zoals aandacht voor identiteit en draagvlak. De conclusie is dat het zinvol is om de volgende stap te zetten in het onderzoek naar verdere samenwerking. Deze conclusie heeft geleid tot het besluit om een nieuw strategisch domein in te richten: het SKOBA/OPOD samenwerkingsdomein. In dit domein zullen projecten ontwikkeld en uitgevoerd worden die gericht zijn op onderwijsinhoud en ontmoeting. Het versterken van de doorlopende leerlijn PO-VO is het doel van de bestuurlijke samenwerking met Stedelijk Dalton Lyceum. In 2019 zijn de bestuurlijke gesprekken over deze samenwerking weer opgestart. Eigen risicodragerschap voor de kosten van vervanging van zieke medewerkers. Per 1 januari 2020 is OPOD eigen-risicodrager voor de kosten van vervanging van zieke leraren. Vanaf dat moment zijn we niet meer aangesloten bij het Vervangingsfonds. Hierdoor ontstaat er meer eigen beleidsruimte en financiële ruimte om ziekteverzuim te voorkomen en te beperken.
2.5 Externe ontwikkelingen Arbeidsmarktontwikkelingen Het lerarentekort blijft onverminderd een probleem. Bij OPOD wordt het lerarentekort ook gevoeld maar noodmaatregelen zoals in de G5 zijn gelukkig nog niet nodig. OPOD zet in op het vergroten van de instroom door plaats te bieden aan een groot aantal stagiaires en zij-instromers en op het behoud van medewerkers door goed werkgeverschap. De schoolbesturen van de Drechtsteden, het Da Vincicollege en de Pabo Dordrecht werken in het project Passie voor Onderwijs samen om in de regio het lerarentekort te bestrijden door projecten uit te voeren die het beroep leraar aantrekkelijker maken.
Onderwijsvisie van Dordrecht In november 2019 is de nieuwe onderwijsvisie van Dordrecht aangeboden aan de Gemeenteraad. In de visie staat kansengelijkheid voor alle Dordtse kinderen centraal. Met de meeste kinderen gaat het goed maar er is ook een grote groep Dordtse kinderen die opgroeit in een omgeving die hun ontwikkeling belemmert. Bijvoorbeeld door taalachterstand, het opleidingsniveau van ouders, armoede of een fysieke of verstandelijke beperking. Dordrecht wil kansengelijkheid bevorderen en om dat te bereiken stimuleert de gemeente de samenwerking tussen de Dordtse basisscholen en de kinderopvangorganisaties. In de onderwijsvisie staan speerpunten die in de komende periode geconcretiseerd en uitgewerkt worden. Convenant minister en sociale partners 1 november 2019 Het kabinet maakte in 2019 incidenteel 460 miljoen euro vrij voor po en vo: voor een eenmalige uitkering voor alle medewerkers in het po (150 miljoen) en het eerder beschikbaar maken van werkdrukmiddelen (97 miljoen). Daarnaast is er extra geld voor diplomagericht VSO, voor subsidies voor zij-instroomtrajecten en voor samen opleiden.
CAO PO 2019-2020 In december 2019 hebben de sociale partners een nieuwe cao afgesloten. De vorige cao (2018-2019) liep tot maart 2019. Er is een algemene loonsverhoging afgesproken van 4,5 procent en twee eenmalige uitkeringen in februari 2020. Deze afspraken worden gefinancierd uit de referentieruimte, de verhoging van de lumpsumfinanciering. Naast deze financiële afspraken zijn er afspraken gemaakt over de functies van schooldirecteuren en OOP. Het professionaliseringsbudget is geïndividualiseerd.
Pagina 12 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
2.6 Strategisch beleid 2016-2020 Het strategisch beleid plan 2016-2020 geeft inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen en uitdagingen van OPOD. De strategische agenda bestaat uit 4 samenhangende pijlers : 1.
Onderwijs van topkwaliteit
2.
Bevlogen professionals
3.
Toekomstgericht onderwijs
4.
Verbinding met de omgeving
Deze pijlers zijn binnen de OPOD-organisatie belegd binnen de domeinen. Elk domein heeft een domeinregisseur, één van de directeuren van de scholen. Binnen de domein worden projecten ontwikkeld en uitgevoerd. Projecten die bijdragen aan de doelstellingen van de strategische agenda. Deze projecten worden opgestart, ontwikkeld, uitgerold over de hele organisatie, bestendigd en weer afgesloten. Zo ontwikkelt OPOD zich, stap voor stap. In de volgende hoofdstukken komen alle domeinen aan de orde. Per domein worden de ontwikkelingen van de projecten toegelicht inclusief de bereikte resultaten.
2.7 Interne communicatie Strategisch beleid maken is één, om iedereen te betrekken en te informeren is meer nodig. Het OPODintranet speelt daar een belangrijke rol in. Intranet houdt medewerkers op de hoogte van de laatste ontwikkelingen binnen de organisatie. Daarnaast is het intranet een vindplaats voor persoonlijke informatie voor de medewerker en voor officiële formulieren, beleidsdocumenten, tools e.d. De Nieuwsflits van OPOD verschijnt drie keer per jaar. Doelgroep is het personeel van OPOD. De Nieuwsflits is informatief, maar straalt ook duidelijk plezier, verbinding en trots uit. In 2019 is de nieuwsflits in 2000 exemplaren verspreid in Dordrecht.
3. Ambitie 1: Onderwijs van Topkwaliteit 3.1. Inleiding In het voortdurend ontwikkelen van ons onderwijs staan de leerlingen centraal. Ieder kind krijgt op onze scholen de kans om zich op alle fronten breed te ontwikkelen. Ons onderwijs daagt kinderen uit en motiveert kinderen, leert kinderen zichzelf kennen en zichzelf verder ontwikkelen. Niet alleen in cognitief opzicht, maar ook in sociaal, emotioneel, motorisch, creatief en ethisch opzicht. Daarbij besteden we expliciet aandacht aan waardeoriëntatie en waardenontwikkeling. Onze visie hebben we zo expliciet mogelijk gemaakt in het strategisch beleidsplan. We hebben onze ambities uitgewerkt in het kwaliteitshandboek. In 2019 hebben we weer een stap gezet in het concretiseren en uitvoeren van de kwaliteitsagenda.
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Pagina 13 van 87
3.2. Belangrijkste thema’s en ontwikkelingen in 2019 Kwaliteitsbeleid In 2019 heeft de Raad van Toezicht de commissie Onderwijs en kwaliteit ingesteld met als doel de Raad van Toezicht te ondersteunen bij haar toezichthoudende taken en verantwoordelijkheden op het gebied van de kwaliteit van het onderwijs. De voorzitter van de commissie is een lid van de Raad van Toezicht, verder bestaat de commissie uit de voorzitter van de Raad van Toezicht, de bestuurder, de kwaliteitszorgmedewerker, de domeinregisseur Topkwaliteit en de bestuurssecretaris.
Passend onderwijs OPOD is aangesloten bij het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht, net als alle andere Dordtse PO en VO schoolbesturen. Het ondersteuningsplan van het samenwerkingsverband heeft een looptijd van 2018-2022. Het SWV heeft als missie dat elke Dordtse leerling binnen een pedagogisch sterk schoolklimaat het onderwijs en de ondersteuning krijgt, die nodig is om zich volledig te kunnen ontplooien. Het SWV ondersteunt de scholen met kennis, professionalisering en middelen om de missie te realiseren. Het ondersteuningsaanbod kent naast individuele arrangementen – gericht op de individuele leerling- ook schoolarrangementen. Deze schoolarrangementen zijn gericht op specifieke problematieken in groepen. Ze hebben als tweede doel het structureel op een hoger plan te brengen van de ondersteuningsstructuur van de scholen. In november 2018 heeft de inspectie van het Onderwijs het vierjaarlijkse onderzoek van het samenwerkingsverband uitgevoerd. Uitkomst was positief: de scholen zijn tevreden over de samenwerking en de ondersteuning, de schooldirecteur heeft invloed op het beleid, alle scholen hebben een ondersteuningsteam, de kwaliteit wordt gemonitord en geëvalueerd en het samenwerkingsverband is financieel gezond. In 2019 bleek er voldoende financiële ruimte te zijn voor meer inzet van de arrangementen.
Alle schooldirecteuren zijn gestimuleerd om daar gebruik van te maken. In 2019 is ook geconstateerd dat ondanks dat het totaal aantal leerlingen in Dordrecht daalt, het aantal SO- en SBO-leerlingen toeneemt. Het samenwerkingsverband onderzoekt de oorzaak van de groei. OPOD praat als lid van de ALV van het Samenwerkingsverband mee over aanpassingen in het verwijzings- en aannamebeleid die misschien noodzakelijk zijn.
Onderwijsachterstanden In het financieel beleidsplan staat dat effectiviteit en efficiency leidend zijn bij keuzes ten aanzien van de inzet van de financiële middelen. Het financieel beleidsplan is vastgesteld is door de Raad van Toezicht en de GMR. Voor de inzet van de onderwijsachterstandsmiddelen betekent dat concreet: geld volgt kind. De scholen beslissen zelf hoe de middelen worden ingezet, passend bij de doelgroep. De belangrijkste maatregelen zijn de inzet van onderwijsassistenten zodat er extra aandacht is voor de leerlingen, kleinere klassen en bijvoorbeeld muziekonderwijs. Deze inzet is gekozen om de leerlingen maximaal te kunnen ondersteunen bij het verwerven van kennis en vaardigheden en ze de kans te bieden zich breder te ontplooien.
Vitaal OPOD Gedurende het jaar 2019 is gewerkt aan divers HRM-beleid dat tezamen onderdeel uitmaakt van het Handboek Vitaal. Zo werd er ziekteverzuim- en vervangingsbeleid ontwikkeld. Daarnaast is er een kader Pagina 14 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
opgesteld voor OPOD als opleidingsschool. In een overzichtelijk document kunnen alle medewerkers eenvoudig hun weg vinden in het OPOD-beleid. Een ander onderdeel van het Handboek Vitaal, zijn ‘vitaliteit’- activiteiten voor de medewerkers. De medewerkers hebben het aanbod zelf samengesteld want, als er gesproken wordt over ‘sinaasappelkaarten’ dan weten alle medewerkers van OPOD waar het over gaat. Begin 2019 is aan medewerkers van OPOD gevraagd wat zij nodig hebben om vitaal te blijven. De antwoorden op die vraag is vertaald naar een reeks ‘vitaliteit’- activiteiten, aangeboden door OPOD, waar alle medewerkers aan deel kunnen nemen. Alle activiteiten in 2019 waren volgeboekt.
Tevredenheidsonderzoeken OPOD peilt eens in de twee jaar de tevredenheid van leerlingen (groep 5 t/m 8), van alle medewerkers en van de ouders met als doel te verbeteren en de verbeteracties te kunnen monitoren. De tevredenheidsonderzoeken zijn uitgevoerd in november 2019. De tevredenheidsonderzoeken maken deel uit van het kwaliteitszorgsysteem¹. De leerlingentevredenheidscore is hoger dan twee jaar geleden en hoger dan de benchmark. De leerlingen zijn tevreden over de leerkracht, de groep en de school. Ze vinden taal en begrijpend lezen moeilijk, vervelen zich soms en zijn minder tevreden over de hygiëne van de toiletten. De uitkomsten zijn met de Kinderraad besproken. De leden van de Kinderraad hebben de resultaten geduid en ingekleurd. Ouders zijn (zeer) tevreden. Ze waarderen de gastvrijheid van de scholen, de aandacht voor de relatie en het welzijn van hun kind. Aandachtspunt is de actieve betrokken van ouders en de bekendheid met de speerpunten van de school en OPOD. Opvallend is dat ouders het onderwijsconcept van de school een steeds belangrijker item vinden bij de schoolkeuze. Werknemers van OPOD zijn zeer betrokken, ervaren een goede inzetbaarheidsbalans en een hoge persoonlijke effectiviteit. Aandachtpunten zijn werkdruk en werkomstandigheden.
Uit de resultaten van de onderzoeken is per doelgroep een top vijf van profilerings- en verbeterpunten samengesteld en zijn er per thema concrete acties geformuleerd. Deze acties worden per school geconcretiseerd in het schoolplan.
Project woordenschat Een deel van de leerlingen van OPOD heeft een woordenschat-achterstand. Een werkgroep met vertegenwoordigers van de betrokken scholen onder aanvoering van een hybride leerkracht (projectleider) heeft concrete tools ontwikkeld om de leerlingen te helpen de achterstand in te lopen. Het resultaat is zichtbaar in alle klaslokalen, middels posters bijvoorbeeld.
Van Esis naar ParnasSys In 2019 is de overstap gemaakt naar een nieuw leerlingvolgsysteem: ParnasSys. Het initiatief hiertoe kwam van de scholen, vervolgens heeft een werkgroep van directeuren en leerkrachten een vergelijkend onderzoek gedaan. ParnasSys is gebruiksvriendelijker en heeft een bovenschoolse module die OPOD in staat stelt om de ontwikkelingen in de scholen en OPOD-breed te volgen en kwaliteitsanalyses te maken. ¹ Deze samenvatting is zeer beknopt, meer informatie is op aanvraag beschikbaar. Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Pagina 15 van 87
Functieboek Een werkgroep met GMR-leden, directeuren, HRM-adviseur en een externe deskundige hebben gewerkt aan een nieuw functieboek. Daarin staan alle functies die OPOD nodig heeft om het onderwijs goed te kunnen ontwikkelen en uitvoeren en om de onderwijsprocessen te kunnen ondersteunen. Het functieboek is vastgesteld door de GMR. In het vierde kwartaal van 2019 is het project ‘implementatie functieboek’ van start gegaan, dit project loopt door in 2020. Een doelstelling van de implementatie van het nieuwe functieboek is te komen tot passende waardering voor medewerkers, gebaseerd op objectieve criteria. De gesprekkencyclus speelt daar een belangrijke rol in.
3.3. Ontwikkeldoelen voor de toekomst Verder ontwikkelen van de interne audits Wij werken samen met SKOBA aan een scholingsplan voor auditoren. Daarnaast wordt er samengewerkt met andere besturen in de uitvoering van interne audits. De interne auditsystematiek wordt geüpgraded met een beoordelingskader voor conceptscholen.
Analyse en verbeterplan Er is een eerste bijeenkomst geweest voor directeuren en intern begeleiders/zorgcoördinatoren waar het nieuwe inspectiekader is toegelicht. Scholen gaan experimenteren met schoolnormen en referentieniveaus.
3.4. Onderwijskwaliteit in overzicht Onderwijsinspectie De Driehoek werd op 26 maart 2019 bezocht door de Onderwijsinspectie. Er werden drie criteria onderzocht binnen het themaonderzoek; Taakgerichte werksfeer: over het geheel genomen ‘voldoende’, actieve betrokkenheid: over het geheel genomen ‘voldoende’ en feedback: over het geheel genomen ‘voldoende’. De Statenschool werd op 9 april 2019 bezocht door de Onderwijsinspectie. Er werden drie criteria onderzocht binnen het themaonderzoek; Taakgerichte werksfeer: over het geheel genomen ‘goed’, actieve betrokkenheid: over het geheel genomen ‘goed’ en feedback: over het geheel genomen ‘voldoende’.
Interne audits in 2019 Op OBS Dubbeldam is op 24 januari 2019 een audit uitgevoerd. De school heeft een voldoende tot goede beoordeling ontvangen. Een aandachtspunt voor ICT en innovatie, de vertaalslag van data uit de Monitor Sociale Veiligheid en het uitwerken van concrete verbetertrajecten. De sfeer en het niveau is goed. Daarnaast werd expliciet het samenwerkende vermogen tussen alle betrokkenen als positief benoemd.
Pagina 16 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
4. Ambitie 2: Bevlogen professionals 4.1 Inleiding “Er wordt binnen de schoolteams, maar ook op het bestuursniveau professioneel gewerkt. Zo is er veel aandacht voor verdere scholing van de leraren en directeuren. Daarnaast is het draagvlak groot om samen te werken aan de ontwikkeling van stichting OPOD.” Uit: het verslag van het vierjaarlijks onderzoek van de Inspectie van het Onderwijs, 19 december 2018. Met deze opsteker gingen we 2019 in. Het strategisch personeelsbeleid van OPOD richt zich op het werven, binden en boeien van voldoende, bekwaam, gezond en gemotiveerd personeel. OPOD investeert in de professionalisering, in vermindering van werkdruk, in de gezondheid van medewerkers middels vitaal OPOD en in goed leiderschap. Daartoe worden diverse projecten uitgevoerd.
4.2. Belangrijkste thema’s en ontwikkelingen in 2019 Professionele cultuur/OPOD MD traject De inhoudelijke thema’s van het in 2018 opgestarte management-development traject zijn gekozen uit de professionaliseringsthema’s van het Schoolleidersregister: persoonlijk leiderschap, regie en strategie en kennis- en kwaliteitsontwikkeling. In 2019 is op initiatief van de deelnemende directeuren het inhoudelijke niveau van het traject verhoogd en geïndividualiseerd. Directeuren kunnen nu kiezen voor of alleen deelname aan het traject of deelname met daaraan gekoppeld verwerkingsopdrachten op hboplus en masterniveau. De scholingsbijeenkomsten zijn gezamenlijk, zo leren de directeuren dezelfde taal spreken en hebben zij een platform om kennis te delen en met elkaar te leren. Tijdens de bijeenkomsten worden praktijkcases besproken en komen alle relevante thema’s aan de orde. De nieuwe directeuren van OPOD worden zo meegenomen in het werken en denken van OPOD. Het MD-traject wordt verzorgd door een extern bureau en ondersteund met een digitale leeromgeving.
Beleid begeleiding startende leerkrachten OPOD vindt het van belang om startende leerkrachten de juiste begeleiding en ondersteuning te bieden. Dit doet OPOD middels een begeleidingsplan bestaande uit een goede introductie binnen de school en OPOD, het aanpakken van startersproblemen, het uitwisselen van ervaringen binnen intervisiegroepen en het in kaart brengen en tegemoetkomen aan startersspecifieke scholingsbehoeften. De opzet en inhoud van dit begeleidingsplan is vastgelegd in het beleidsdocument ‘Een vliegende start’ dat in 2019 formeel is vastgesteld. De uitvoering loopt door in 2020. Een hybride leerkracht combineert het projectleiderschap met lesgevende taken.
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Pagina 17 van 87
IB-netwerk Intern begeleiders/zorg coördinatoren hebben vaak een solistische functie. Daarom is het IB-netwerk in 2019 gerevitaliseerd. Onder begeleiding van een directeur werken de IB-ers samen om het OPODbrede zorgbeleid te ontwikkelen en uit te voeren. Ervaren én nieuwe IB-ers delen kennis en werken aan deskundigheidsbevordering. In 2019 is een aantal expertisegroepen gevormd, bijvoorbeeld voor rekenen en gedrag. De deel van de intern begeleiders/zorgcoördinatoren hebben een scholing aandachtsfunctionaris gevolgd om expertise te ontwikkelen, gericht op kwetsbare kinderen op onze scholen.
OPOD-academie De OPOD-academie heeft in 2019 tal van activiteiten georganiseerd. Er zijn diverse netwerken opgezet, voor groep 3 leerkrachten en groep 7/8 leerkrachten. Het doel van de netwerken is van elkaar leren door bijvoorbeeld bij elkaar in de klas te kijken (peerreview). Het netwerk van groep 7/8 heeft een ‘PO meets VO’-event georganiseerd waarbij OPOD-leerkrachten samen met de collega’s van het VO kennis uitgewisseld hebben met als doel de overgang van het PO naar het VO beter te maken voor de leerlingen. De netwerken hebben op het intranet van OPOD een eigen plek gekregen om ook op digitale wijze met elkaar in contact te blijven. De kleuteracademie – het netwerk van de onderbouwleerkrachten- is zeer actief. De OPOD-academie organiseert ook lezingen en workshops en maakt kennis van binnen en van buiten toegankelijk voor alle leerkrachten. Meer dan tachtig leerkrachten woonden de lezing van gedragsspecialist Anton Horeweg bij. De OPOD-academie dag, altijd op of rond de dag van leraar, had in 2019 een afwisselend programma met interne en externe workshopleiders en de voormannen van het lerarencollectief. De OPOD-academie biedt ook een breed palet van online-cursussen aan over allerlei pedagogische en didactische onderwerpen die leerkrachten en onderwijsondersteunend personeel kunnen volgen op een moment dat hun schikt.
4.3 Werkdrukverlaging en de besteding van de werkdrukmiddelen Sinds 2018 worden er werkdrukmiddelen beschikbaar gesteld door het kabinet. Het team op de school beslist op welke wijze de werkdrukmiddelen worden ingezet. Het gaat om grote bedragen: € 155,- per leerling in 2018/2019 , € 220,- per leerling in 2019/2020. In het schooljaar hebben de teams van de OPOD-scholen € 889.509,- in kunnen zetten ter verlaging van de werkdruk. Dit bedrag bestond uit € 720.542,- werkdrukmiddelen vanuit OCW en € 193.967 uit de OPOD-reserve waarvan € 25.000,- ten behoeve van het stafbureau. De werkelijke inzet was zelfs nog iets hoger dan het budget namelijk € 736.433,De besluitvorming over de besteding van de werkdrukmiddelen verloopt volgens een vastgelegd stramien. In de school voert het team het gesprek over knelpunten en oplossingen: Wat is de ervaren werkdruk en hoe kan de werkdruk verminderd worden. De directeuren maken op basis van de uitkomsten van de dialoog een plan en legt het plan ter goedkeuring voor aan de personeelsgeleding van de MR, die checkt of de procedure goed doorlopen is. Op alle scholen van OPOD is deze procedure doorlopen.
Pagina 18 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Veel teams hebben gekozen voor de inzet van extra onderwijsondersteuners. Sommige scholen hebben een gastvrouw of gastheer in de school, die het team ontlast. Er is ook gekozen voor de inzet van extra vakleerkrachten, vooral leerkrachten bewegingsonderwijs. De nieuwe medewerkers die zijn aangesteld op basis van de werkdrukmiddelen verwerven een rechtspositie binnen de stichting waardoor de ruimte van het team om elk jaar geheel nieuwe keuzes te maken beperkt wordt. 2019 Bestedingscategorie
Besteed bedrag
Algemene aandachtspunten
Personeel
€ 655.581
LK + OA + LK Engels
Materieel
€ 917
uitbesteding kopieerwerkzaamheden
Professionalisering Overig
€ 79.935
Bewegingsonderwijs/ ondersteuning continuerooster/ ondersteuning hoogbegaafden
Totaal
€ 736.433
De werkdrukmiddelen zijn vooral geïnvesteerd in extra personeel. Er zijn ook andere maatregelen getroffen om de werkdruk te verminderen op schoolniveau zoals het opstellen van een verzuimprotocol en maatwerk op individuele niveau om de werkdruk het hoofd te bieden.
OPOD-brede maatregelen Uit de tevredenheidsonderzoeken onder werknemers blijkt dat de werknemers van OPOD zeer betrokken zijn en een goede inzetbaarheidsbalans en een hoge persoonlijke effectiviteit ervaren. Werkdruk en werkomstandigheden zijn aandachtspunten waar elke school, afhankelijk van zijn eigen scores op gaat acteren. In het Handboek Vitaal OPOD, vastgesteld in 2019, staat het OPOD-brede personeels- en vitaliteitsbeleid.
4.4 Personeel in cijfers Personele kengetallen Hoeveel mensen werken er bij OPOD, wat doen ze, hoeveel uur per week werken ze, hoe jong of oud zijn ze, hoe is de verdeling man/vrouw. In de onderstaande tabellen en grafieken staan de antwoorden op deze vragen. De gegevens van 2019 staan centraal, soms worden deze vergeleken met cijfers uit eerdere jaren, soms met de landelijke cijfers als dat mogelijk is. Tabel 1 Leraren
OOP
OOP-stafbureau
Personeel totaal
Aantal
fte
% fte
Aantal
fte
% fte
Aantal
fte
% fte
Aantal
fte
% fte
Man
35,00
31,92
15,26%
5,00
4,40
10,82%
3,00
2,40
29,27%
43,00
38,72
15,01%
Vrouw
245,00
177,25
84,74%
54,00
36,25
89,18%
7,00
5,80
70,73%
306,00
219,30
84,99%
Totaal
280,00
209,17
100%
59,00
40,65
100%
10,00
8,20
100%
349,00
258,02
100%
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Pagina 19 van 87
OPOD had op 31 december 2019 258 fte in dienst, 349 mensen. 85% van de medewerkers zijn vrouw, 15% is man. Deze verdeling komt precies overeen met de landelijke man/vrouw verdeling in het po. In deze tabel zijn de directeuren bij het OOP opgeteld. Tabel 2 Peildatum
Aantal
Aantal
Leerlingen
Aantal medewerkers
Gemiddelde omvang
leerlingen
fte
per fte
01-01-16
3354
224
14,97
293
0,76
01-01-17
3241
231
14,03
302
0,76
01-01-18
3256
220
14,8
301
0,71
01-01-19
3296
238
13,85
329
0,72
01-01-20
3313
258
12,84
349
0,74
aanstelling
In deze tabel is de verhouding tussen het aantal leerlingen en het aantal personeelsleden in de afgelopen vijf jaar weergeven. Al twee jaar op een rij is er per leerling meer personeel beschikbaar. Dat is de invloed van de inzet van de werkdrukverminderingmiddelen. De gemiddelde omvang van de aanstelling fluctueert de afgelopen jaren enigszins en is in 2019 weer iets toegenomen. Landelijk gezien is de gemiddelde omvang van een dienstverband in het po 0,7 fte, OPOD zit dus vrij hoog.
Leeftijdsopbouw
In deze staafdiagram staat de verdeling van de werknemers van OPOD over de leeftijdscategorieën. Aan de meeste rechtse staaf is te zien dat de groep 60+ers binnen OPOD omvangrijk is. Bij andere stichtingen in het po is de groep 60+ minder groot. De gemiddelde leeftijd van de leerkracht bij OPOD is 47,9 jaar. De directeuren zijn gemiddeld 45,9 jaar. De onderwijsassistenten zijn gemiddeld 40,5 jaar. De gemiddelde leeftijd van al het OPOD-personeel is 46,8 jaar. Landelijke gezien is de gemiddelde leeftijd van het personeel in het basisonderwijs 43,2 jaar (peildatum 1 oktober). In het speciaal basisonderwijs is de gemiddelde leeftijd 44,1 jaar (Bron DUO).
Pagina 20 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Verdeling over de functies Er werken 349 mensen bij OPOD, 258 fte. 81% zijn leerkrachten, 67% heeft een vast contract, 14% heeft een flexibele aanstelling meestal voor een jaar met uitzicht op een vaste aanstelling. 16% van de medewerkers vallen in de categorie onderwijsondersteunend personeel, de overige medewerkers horen bij de staf.
Functiebouwwerk Het functiebouwwerk laat zien hoeveel fte binnen OPOD gekoppeld is aan welke functie en/of welke salarisschaal. Functie
Aantal fte
Percentage
Leraar in opleiding (LIO)
1,40
0,54%
Leraar L10
171,92
66,63%
Leraar L11
32,85
12,73%
Leraar L12
0,00
0%
Adjunct directeur schaal AB
1,00
0,39%
Directeur schaal DA
0
0%
directeur schaal DB
12,00
4,65%
directeur schaal DC
0
0%
Schaal 1
0,70
0,27%
Schaal 2
2,60
1,01%
Schaal 3
1,40
0,54%
Schaal 4
26,35
10,21%
Schaal 5
1,80
0,70%
Schaal 7
1,35
0,52%
Schaal 10
1,00
0,39%
Schaal 11
2,15
0,83%
Schaal 12
1,00
0,39%
Schaal 14
0,00
0%
Participatiebaan
0,50
0,19%
Totaal
258,02
100,00%
Onderwijzend personeel
Onderwijsondersteunend personeel
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Pagina 21 van 87
OPOD zet de beschikbare financiële middelen zo goed mogelijk in teneinde de leerlingen goed onderwijs te kunnen bieden. Bij een minder krappe bekostiging zou OPOD kiezen voor een betere beloning van de medewerkers.
4.5 Formatiebeleid 2019-2023 Het lerarentekort wordt in 2019 ook bij OPOD gevoeld, vooral bij het aantrekken van invallers. OPOD treft in het formatiebeleid maatregelen om jonge leerkrachten aan te trekken en te behouden. Zo krijgen Pabo studenten direct een jaarcontract aangeboden en kunnen leerkrachten en onderwijsassistenten van buiten met een vast dienstverband ook bij OPOD direct in aanmerking komen voor een vaste aanstelling.
4.6 Ziekteverzuim Het ziekteverzuimpercentage over 2019 is uitgekomen op 7,7%. Hiermee is er een einde gekomen aan de dalende trend van de voorgaande jaren. De verschillen per school zijn groot ². 2016
2017
2018
2019
Gemiddeld OPOD
7,3
6,7
6,4
7,7
Landelijk gemiddelde
6,3
6,0
6,5
volgt
Meldingsfrequentie
0,79
0,54
0,71
0,7
De gemiddelde meldingsfrequentie van 0,7 is onder het landelijk gemiddelde ligt (CBS 2018: gemiddelde meldingsfrequentie alle werknemers in Nederland is 1,2 keer per 12 maanden). Het ziekteverzuimbeleid wordt verder ontwikkeld met als doel een structurele verlaging van het ziekteverzuim. Het feit dat OPOD per 1 januari 2020 Eigenrisicodrager is voor de kosten van vervanging bij ziekteverzuim is zowel onderdeel van dit ziekteverzuimbeleid als een extra (financiële) stimulans om het verzuim te voorkomen of te beperken. Kansen voor OPOD liggen hierbij o.a. in (meer) aandacht voor verzuimpreventie, het optimaal gebruik maken van de benutbare mogelijkheden bij een verzuimmelding zoals inzetten van aangepaste werkzaamheden, maar ook het voeren van frequent verzuimgesprekken.
4.7 Klachten OPOD heeft een klachtenreglement dat te vinden is op de website van OPOD. In eerste instantie is het streven om meningsverschillen in goed overleg onderling op schoolniveau op te lossen. Een ouder, leerling of medewerker met een klacht kan contact opnemen met de interne of externe vertrouwenspersoon. Deze vertrouwenspersonen kunnen luisteren, nagaan of door bemiddeling een oplossing kan worden bereikt, nagaan of de gebeurtenis aanleiding is om een klacht in te dienen. De vertrouwenspersoon kan de klager begeleiding bij de verdere procedure of te ondernemen acties. Een klacht kan worden ingediend bij het bevoegd gezag of bij de externe klachtencommissie. In alle schoolgidsen staat de klachtenprocedure beschreven en kan men de contactgegevens van de vertrouwenspersonen vinden.
Externe vertrouwenspersoon Door het bestuur is mevrouw E. Janssens benoemd tot externe vertrouwenspersoon van OPOD.
² Het hoogste verzuimpercentage is 16%, het laagste is 0,7 %. Pagina 22 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Werkwijze De vertrouwenspersoon is telefonisch bereikbaar. Zij staat genoemd op de website van de OPOD. Als er een melding binnenkomt wordt er zo snel en adequaat mogelijk gereageerd. Eerst wordt goed geluisterd en doorgevraagd om te weten te komen waar de melding over gaat. Wanneer mogelijk zal de beller verwezen worden naar de juiste persoon. Steeds zal het uitgangspunt zijn: de-escalatie en voorkomen van een officiële klacht.
Contacten kalenderjaar 2019 In het afgelopen kalenderjaar zijn de gesprekken telefonische gevoerd. Dit jaar zijn er minder klachten binnengekomen dan in 2017 en in 2018. Het is opvallend dat er dit jaar geen ouders contact opgenomen hebben met de externe vertrouwenspersoon. Mogelijk worden klachten op schoolniveau naar tevredenheid opgelost. Een andere reden zou kunnen zijn dat op de sites van de individuele scholen de externe vertrouwenspersoon moeilijk of niet te vinden is. Soorten
Aantal personen
Seksuele intimidatie Discriminatie Pesten/agressie
1
Psychosociale problematiek Arbeidsconflict
1
Overige m.n. communicatieproblemen Totaal
2
Positie ten opzichte van degene
Persoon waar de werknemer last
Persoon waar de ouder last van
waar men last van had
van had
had
Directie
2
Collega
2
Leerkracht Ouder Combinatie van factoren Onbekend
Ondernomen actie en resultaat De taak van de vertrouwenspersoon heeft voornamelijk bestaan uit een luisterend oor bieden, tijd en aandacht geven en het gemelde probleem serieus nemen. Hieruit blijkt voortdurend dat mensen gehoord willen worden; zij willen hun ervaringen en denkbeelden uiten en toetsen. Een of meerdere telefonische gesprekken en twee face-to-face gesprekken zijn voldoende geweest om de personen verder te helpen.
Ziekteverzuim Mogelijk heeft een van de gevallen geleid tot langduriger ziekteverzuim, want de betreffende persoon zat nog in een re-integratieproces, maar daarover is met de vertrouwenspersoon niet verder gesproken.
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Pagina 23 van 87
Officiële klachten Er zijn via de externe vertrouwenspersonen geen officiële klachten ingediend.
Interne vertrouwenspersonen In 2019 hebben de interne vertrouwenspersonen 22 keer een klacht in behandeling genomen. Soort klacht
Aantal klachten
Klacht leerling
3
Klacht ouder over leerkracht
4
Klacht ouder over directeur
6
Klacht ouder over de school
3
Klacht leerkracht over de school Klacht leerkracht over de directeur
4
Klacht leerkracht over ouders Klacht ouder over ouder
1
Klacht leerkracht over het bestuur Klacht directeur over een directeur Klacht directeur over het bestuur Anders
1
Totaal
22
In een aantal gevallen zijn de klachten via het stafbureau binnengekomen en zijn de mensen doorverwezen naar de interne vertrouwenspersoon. Alle klachten zijn naar tevredenheid van de indieners afgehandeld.
Klachten via de klachtenprocedure Een officiële klacht kan worden ingediend bij het bevoegd gezag of bij de externe klachtencommissie. Het bevoegd gezag van OPOD heeft in 2019 twee officiële klachten van ouders in behandeling genomen. Beide klachten zijn naar tevredenheid van de indieners afgehandeld.
Pagina 24 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
5. Ambitie 3: Toekomstgericht, 21ste-eeuws onderwijs 5.1 Inleiding OPOD is voorloper op het gebied van ICT en innovatie. Steeds meer leerlingen beschikken over een chromebook. Steeds meer onderwijs wordt digitaal aangeboden. Steeds meer leerkrachten kunnen de digitale leermiddelen benutten in het onderwijsproces. Zij worden ondersteund door bovenschoolse hybride ICT-coördinatoren.
5.2 Belangrijke thema’s en ontwikkelingen in 2019 Skillslab Basisschool de Bever heeft ‘Skillslab-leerroutes’ ontwikkeld. In een ‘Skillslaboratorium’ kunnen kinderen zich ontplooien en zich leren aanpassen aan een steeds veranderende samenleving die vraagt om nieuwe, zg 21-ste eeuwse vaardigheden. Vaardigheden als kritisch, creatief en probleemoplossend denken, samenwerken en communiceren. Bedrijven en organisaties van buiten worden ingezet om kinderen anders te laten leren. Het Skillslaboratorium biedt in verschillende werk/leerruimtes zoals een bewegingsruimte, een leesruimte, een klusruimte, een keuken en een theaterruimte de meerbegaafde, de praktische ingestelde, de expressieve en de bewegelijke leerling een plek om zich verder te ontwikkelen.
ICT-projecten In het strategisch beleidsplan van staat dat OPOD de voorlopersrol in ICT en innovatie wil vasthouden. Daar is veel in bereikt. Alle groepen 3 t/m 8 binnen OPOD werken volgens het vastgestelde beleid met Chromebooks. Voor de kleuters is gekozen voor iPads. De Ipads worden onderwijsinhoudelijk ingezet en er vindt interactie plaats met de kinderen. OSMO-dozen, een soort bouwpakket zorgen er bijvoorbeeld voor dat kinderen fysiek bouwen en dat er via de camera van de iPad feedback komt. In 2019 is gewerkt aan een verdere concretisering van het ICT beleid, gecombineerd met techniekonderwijs. Er wordt ingezet op een OPOD-breed aanbod, voor alle leerlingen van alle scholen, met een doorgaande leerlijn. Samenwerkingspartners als Kien, DaVinci, het Stedelijk Dalton Lyceum en ook nieuwe partners zijn bereid en in staat om bij te dragen aan het bereiken van de doelen door leskisten te leveren, lessen te verzorgen of anderszins. De praktische uitwerking volgt in 2020.
Touch-screens Voor de zomer van 2020 hangen in alle klaslokalen van alle scholen nieuwe touch-screens. In de tweede helft van 2019 is men begonnen met de plaatsing.
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Pagina 25 van 87
6. Ambitie 4: In verbinding met onze omgeving 6.1 Inleiding It takes a village to raise a child. Als onderwijsorganisatie kunnen we het niet alleen, we hebben onze partners nodig om voor elk kind het juiste onderwijs en goede zorg te kunnen bieden. We werken samen met onze partners in de dagelijkse praktijk en in bijzondere projecten.
6.2 belangrijke thema’s en ontwikkelingen in 2019 NOVA- tienercollege Het NOVA-tienercollege geeft sinds 1 augustus 2018 onderwijs aan leerlingen van 10-14 jaar met een havo of vwo-perspectief. In 2018 is de eerste instroom van leerlingen gerealiseerd, in groep 7. In 2019 waren er na de zomer twee groepen: een groep 7 en een groep 8. De leerstof wordt aangeboden volgens het concept onderzoekend leren. Het NOVA-tienercollege is een samenwerking van OPOD en het Stedelijk Dalton Lyceum. De projectleiders komen van beide stichtingen, net als de leraren. De leerlingen komen van alle basisscholen van Dordrecht.
Otto de Ontdekker ‘Otto de Ontdekker’ is een project vanuit de basisschool om peuters van 3 tot 3,5 jaar oud een dagdeel te laten wennen aan de basisschool. In een veilige, vertrouwde omgeving leren de peuters de leerkrachten, de omgeving en de kinderen van de onderbouw kennen. Spelenderwijs wordt met sociale, maar ook schoolse vaardigheden kennis gemaakt onder begeleiding van een bevoegde leerkracht. Dit project is in het derde kwartaal van 2019 afgerond. Op alle scholenlocaties is ‘Otto de Ontdekker’ een onderdeel van het reguliere aanbod geworden.
Zomerschool In 2016 en 2017 organiseerde OPOD een zomerschool. In 2018 is er voor het eerst een gezamenlijke zomerschool met alle schoolbesturen van Dordrecht. In 2019 is de zomerschool geprofessionaliseerd. Er is een stichting Zomerschool opgericht, die twee projectleiders heeft aangetrokken om de zomerschool verder vorm te geven en uit te voeren. Op zeven scholen hebben in totaal 250 Dordtse kinderen kunnen leren, sporten en spelen gedurende de laatste twee weken van de zomervakantie. Vrijwilligers -leerkrachten, teamleiders- hebben de kinderen begeleid. Zij ontvingen een bescheiden financiële vergoeding. De gemeente Dordrecht en diverse sponsors hebben de zomerschool financieel mogelijk gemaakt.
Expeditie VO Expeditie VO stelt leerlingen van groep 8 in de gelegenheid om op vrijdagmiddag 2 uur te wennen aan het voortgezet onderwijs. Ze maken kennis met het VO en krijgen het onderwijs op het niveau van de VO- school. In 2019 deden 300 kinderen mee aan dit project en zij konden terecht bij alle soorten voortgezet onderwijs: niet alleen mavo en havo, zoals in 2018 maar ook vwo, VMBO en praktijkonderwijs. Bijna alle OPOD-scholen hebben deelgenomen, voor 2020 is afgesproken dat alle scholen deelnemen.
Opleiden in de School OPOD biedt pabo-studenten volop gelegenheid om hun stages te vervullen en investeert intensief in het
Pagina 26 van 87
Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
opleiden, begeleiden en binden van studenten als toekomstige leerkrachten in het primair onderwijs. OPOD kent samenwerkingsovereenkomsten met de Inholland pabo Dordrecht en met de pabo van Hogeschool Rotterdam. Deze samenwerkingsovereenkomsten betreffen het ‘Opleiden in de school’. Hierbij wordt de inhoud van het werkplekleren steeds meer in gezamenlijkheid vorm gegeven en de coördinatie, begeleiding en beoordeling van stages door pabo en OPOD gezamenlijk uitgevoerd. Hierbij is de rol van OPOD nadrukkelijk gegroeid omdat binnen het ‘Opleiden in de school’ onze scholen inmiddels functioneren op het niveau van ‘Opleidingsschool’.
Opleiden in de school DaVinci college OPOD en DaVinci Zorg en Welzijn trekken samen op om onderwijsassistenten zo goed mogelijk op te leiden en te begeleiden. OPOD biedt ieder jaar zes tot tien derdejaarsstudenten de mogelijkheid om deel te nemen aan het excellentie traject. Deze studenten solliciteren naar een stageplaats, doen extra opdracht en ontvangen een vergoeding. In 2019 is een beleidsnotitie opgesteld en vastgesteld waarin de procedures, randvoorwaarden en vergoedingen met betrekking tot de onderwijsassistent stages worden beschreven.
Renovatie obs De Albatros In 2019 is de daadwerkelijke renovatie van obs De Albatros, cbs De Fontein en de SDK kinderopvangorganisatie gestart. OPOD treedt op als bouwheer voor de gehele renovatie daar alle gebouwen op één locatie zijn gehuisvest. Begin 2019 is een aannemer geselecteerd en is de zoektocht naar tijdelijke huisvesting opgestart en gevonden. Begin april zijn alle leerlingen gr. 4 t/m 8 tot aan de zomervakantie elke dag met de bus naar hun tijdelijke locatie vervoerd; een hele operatie! Maar met succes, de school ziet er weer fantastisch uit en is feestelijk heropend. Aansluitend is cbs De Fontein gerenoveerd, een identiek gebouw met toch enkele afwijkende details erin verwerkt . Ook deze locatie is schitterend geworden. In november zijn de kleuters van obs De Albatros naar hun tijdelijke locatie gegaan, binnen de wijk Wielwijk om zo min mogelijk vervoersbewegingen te krijgen voor deze jonge leerlingen. Het Wijkcentrum Admiraal is zo genereus geweest lokalen voor de kleuters vrij te maken door veel van hun activiteiten tijdelijk elders onder te brengen. Begin 2020 zal het gehele project worden afgerond.
6.3. Samenwerkingspartners in beeld Als onderwijsorganisatie hechten wij veel waarde aan de partners met wie wij samenwerken, omdat samenwerking van cruciaal belang is voor het realiseren van een doorlopende leerlijn, het creëren van een compleet en passend onderwijsaanbod en ook om bepaalde problematieken breed aan te pakken. De belangrijkste partners bewegen zich op de volgende gebieden: •
Organisaties voor (buitenschoolse) opvang, voorschool en peuterspeelzalen om een doorlopende leerlijn te creëren;
•
Schoolbesturen voor het voortgezet onderwijs om een soepele overgang te realiseren tussen PO en VO;
•
Collega schoolbesturen voor (speciaal) basisonderwijs in Dordrecht om in gezamenlijkheid problematieken aan te pakken, het aanbod af te stemmen of initiatieven op te zetten, zoals de Zomerschool, de aanpak regionaal lerarentekort, onderwijshuisvesting en de uitvoering van onderwijsachterstandenbeleid;
•
Het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht en diverse instanties voor jeugdhulpverlening voor het bieden van extra zorg en ondersteuning;
•
Instanties ter ondersteuning en aanvulling van ons onderwijsaanbod op het gebied van cultuur, muziek, beweging en techniek; Rapport inzake de Jaarstukken 2019 - Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht
Pagina 27 van 87
•
Organisaties die OPOD ondersteunen op het gebied van administratie, ICT en organisatie;
•
Organisaties op het gebied van opleiden en nascholing.
7. Financiële analyse Het boekjaar 2019 is afgesloten met een resultaat van €-275.369 negatief, opgenomen in de goedgekeurde begroting € -504.369,- negatief. In deze paragraaf wordt ingegaan op de verschillen tussen begroting en realisatie. In het jaar 2019 is verder gewerkt aan maatregelen waarmee OPOD de financiële baten en lasten in evenwicht kan krijgen. Er is een nieuw financieel beleidsplan opgesteld inclusief kadernota betreffende de richtlijnen voor het toewijzen van de rijksmiddelen naar de scholen.
Financiële kaders Het ministerie van OCW berekent de lumpsum financiering per school. De toekenning van de lumpsum financiering vindt plaats op organisatieniveau. Het door het ministerie toegekende budget staat grotendeels ter beschikking van de school. De schooldirecteur stelt aan de hand van dit budget de school specifieke begroting op. Deze schoolbegroting wordt aan de MR en het CvB voorgelegd. Op organisatieniveau, middels de kadernota, zijn duidelijke afspraken gemaakt over de bovenschoolse kosten en het stafbureau.
7.1. Financiële kengetallen De ontwikkeling van financiële kengetallen in de afgelopen drie jaar staat in onderstaande tabel weergegeven. Op 23 september 2016 heeft het ministerie van OCW hernieuwde kengetallen en signaalwaarden continuïteitstoezicht gepubliceerd, de kengetallen zijn hierop gebaseerd. Financiele kengetallen
2019
2018
2017
Signaleringswaarden
Liquiditeit
3,04
3,58
3,04
<0,75
Solvabiliteit
0,77
0,79
0,75
<0,3
Rentabiliteit
-1%
1
3
<0,1
Weerstandsvermogen
0,35
0,37
0,39
<0,05 (2-jarig)
Liquiditeit = vlottende activa / kortlopende schulden Signaleringswaarde minimaal 0,75. De liquiditeit geeft de mate aan waarin OPOD in staat is om op korte termijn (minder dan enkele maanden) aan haar betalings- en aflossingsverplichtingen kan voldoen. Zoals uit bovenstaande tabel blijkt is dit de afgelopen drie jaar voor OPOD het geval. Solvabiliteit = eigen vermogen + voorzieningen / totaal passiva * 100% Signaleringswaarde minimaal 0,3 De solvabiliteit geeft de mate aan waarin OPOD in staat is om op lange termijn (meer dan 1 jaar) aan haar betalings- en aflossingsverplichtingen kan voldoen. Zoals uit bovenstaande tabel blijkt beweegt de solvabiliteit stabiel tussen de 0,7 en 0,8. Rentabiliteit = nettoresultaat / totale baten * 100% Signaleringswaarde <0