2.8 2023-05-30 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 1 - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTE DORDRECHT DORDTSE DINSDAG, D.D. 30 mei 2023 Vergaderzaal 1 2. Vragenhalfuur Voorzitter: De heer Schalken-den Hartog Raadsgriffier: Mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. De Boer (Op Ons Eiland) Dhr. Stam (Fractie van Waardhuizen) Dhr. Stolk (VSP) Portefeuillehouders: wethouder R. van der Linden, wethouder P. Heijkoop De voorzitter: Beste mensen, goedenavond allemaal. Ik open hierbij het vragenhalfuurtje van dinsdag 30 mei. We hebben vandaag vier vragen ontvangen. En alhoewel de tafel nog niet heel erg vol is, wil ik toch naar de eerste vraag gaan. En de eerste vraag die is van Op Ons Eiland. En ik ga naar de heer De Boer om de vraag kort toe te lichten. Ga uw gang De heer De Boer: Ja, dank u wel, voorzitter. Er kwam mij ter ore dat de huur is opgezegd van de locatie waar RTV Dordrecht gestationeerd is per 1 oktober aanstaande. Het is nog niet duidelijk vanaf welke locatie RTV Dordrecht straks radio en televisie kan gaan maken. Is dit bekend bij burgemeester en wethouders? Zo ja, kunnen de burgemeester, wethouders hier iets over mededelen? En ziet het college een rol voor zichzelf weggelegd om te helpen bij het vinden van een nieuwe locatie? Dank u wel voor de toelichting op de vraag. Volgens mij ga ik naar de heer Van der Linde. Gaat uw gang. De heer Van der Linden: Ja, dank u wel.

Ik neem dit daarvoor portefeuillehouder Kolff. Net zoals ik dat in november-december heb gedaan bij het raadsvoorstel hierover. En daar stond ook in dat het pand zou worden verlaten in oktober dit najaar. Dus dat is bekend. We dragen ook bij aan de verhuiskosten, zoals u wellicht weet. En mij heeft geen vraag bereikt om nog eens te helpen bij het zoeken naar plekken. Dus volgens mij loopt het allemaal. En mocht die vraag komen, dan zijn we natuurlijk daartoe bereid. Maar volgens mij is dat allemaal keurig in proces. De voorzitter: Dank u wel voor het antwoord. Ik zie dat de heer De Boer nog een korte vervolgvraag heeft. De heer De Boer: Ja, een korte vervolgvraag. Dank u wel, wethouder. Voorzitter, dank u wel wethouder. Ik blijf het volgen. Maar goed 1 oktober, zoals u weet, dat is al vrij snel. Dus ik weet niet: is ergens nog een moment tussen de tussen vandaag en 1 oktober dat u daar nog op terugkomt? De heer Van der Linden: Nou, zoals gezegd, in het raadsvoorstel wat we destijds hebben behandeld en hebben goedgekeurd, staat dat wij een bijdrage leveren aan de

1

verhuiskosten. En de organisatie zelf regelt zijn verhuizing. En voor zover ik weet loopt dat allemaal prima. Mocht er aanleiding zijn, dan zullen we zeker terugkomen. Maar ik zie daarvoor op dit moment geen reden toe. Nee. De voorzitter: Oké, dank u wel. Gaan we daarmee naar de volgende vraag. Die is van de Fractie van Waardhuizen en die gaat over het verkeer in de Damstraat. En de heer Stam kan de vraag toelichten. De heer Stam: Ja, dank u wel, voorzitter. In de Damstraat in Dubbeldam is al jaren sprake van een afzetting aan het begin van de straat, bij de uitgang van het parkeerterrein van de Plus. Veelvuldig werd de Damstraat gebruikt door zwaar vrachtverkeer als doorrijstraat. Hierdoor was er veel overlast en ontstonden gevaarlijke verkeerssituaties. In 2009 zou de gemeente paaltjes plaatsen om het vrachtverkeer definitief te verbannen, maar dat gebeurde uiteindelijk pas in 2012. Zoals gewoonlijk zijn er voor- en tegenstanders van een afsluiting. Ook nu blijkbaar weer in de Damstraat. Onlangs is er een bijeenkomst geweest die vooral ging over HVC-vrachtwagens die door de straat denderen. In het verlengde daarvan is er door de gemeente geopperd om te onderzoeken of de afsluiting aan het begin van de Damstraat of die opgeheven kan worden. Er is weliswaar ambtelijk gezegd dat onder onderzocht wordt naar een juridische oplossing om de paaltjes te verwijderen.

Dit zonder vooraf alle bewoners te hebben gehoord. En met alle gevolgen van dien. Vrachtverkeer wat weer door de Damstraat als doorgaande route gaat gebruiken, zeker nu de Rechte Zandweg volstaat met wegversmallingen om de snelheid te beperken. En tussen het moment van het indienen van de vragen en vanavond geldt eigenlijk ook hetzelfde voor de Dubbeldreef die ook als doorrijroute wordt gebruikt. Wij hebben dan ook de volgende vraag aan het college: klopt het dat aan een deel van de bewoners een toezegging is gedaan om de paaltjes weg te halen? 2. Is deze ambtelijke toezegging afgestemd met het college? Is het college dan met ons van mening dat de Damstraat en Dubbeldreef dan min of meer een doorgaande route wordt voor vracht- naar sluipverkeer? 4. Staat deze dan niet haaks op de vraag van bewoners om minder HVC-vrachtwagens door de straat te laten rijden en de drempels af te vlakken, of zelfs te verwijderen? En op welke wijze gaat het college aan alle bewoners van de Damstraat en Dubbeldreef betrekken bij dit voornemen? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel voor de toelichting op uw vragen. De heer Van der Linden voor het antwoord. De heer Van der Linden: Ja, dank u. Dank u voor de vragen. Achtereenvolgens, de eerste vraag is: is er een toezegging gedaan? Nee, dat is niet het geval. Er is overleg geweest, voor zover ik weet, vooral ook vanuit bewoners van Dubbeldreef.

Maar het kan best zijn dat dat gemist is geweest. Het is wel zo dat de verkeersafwikkeling in het centrum van Dubbeldam natuurlijk wat ingewikkeld is. We snappen allemaal dat winkels bevoorraad moeten worden en het HVC ook vrachtwagens nodig heeft om huisvuil op te halen. Wat goede grondstof is namelijk. Maar we snappen ook dat bewoners woongenot willen. Daar is destijds, vijftien jaar geleden, ook veel overleg over geweest, over het verkeer door de Damstraat heen. Dus we hebben wel afgesproken dat we gaan kijken van: hoe loopt dit nou? En wat voor ontsluiting is er nou precies nodig? Dat overleg loopt. En mocht er ooit een besluit moeten worden genomen, of worden genomen, om paaltjes weg te halen of toe te voegen, dan is daar een verkeersgeluid voor nodig. En dat is zoals u weet vatbaar voor inspraak en beroep en bezwaar. Maar daar is nu geen sprake van. Op dit moment niet. Nee.

2

De voorzitter: Dank u wel. Voldoende voor de heer Stam? Ja? Prima, dank u wel. Dan gaan we naar vraag 3. Dat is een vraag van de VSP en die gaat over Blue Amigo. De heer Stolk kan hem toelichten. De heer Stolk: Ja, voorzitter. Afgelopen week heeft de VSP kennisgenomen van het bericht dat de pont Rozenburg-Maassluis uit de vaart is genomen. De exploitant Blue Amigo heeft de stekker eruit getrokken en het personeel op straat gezet. De vragen die wij dus hebben aan de wethouder is: hoe verhoudt deze ontwikkeling zich tot de waterbusvoorzieningen die Blue Amigo ook exploiteert in Dordrecht? Wat betekent dit voor de samenwerking met Blue Amigo? Dit roept ook de vraag op hoe het staat met de nieuwe bond naar Werkendam. Kan het college aangeven hoe daar de stand van zaken is? De voorzitter: Dank u wel voor de toelichting op uw vragen. En volgens mij wederom richting de heer Van der Linden. Gaat uw gang. De heer Van der Linden: Zeker, voorzitter, dank u wel. De vraag is: hoe verhoudt zich dat? Het verhoudt zich niet. Andere werkmaatschappij, ander contract. En natuurlijk, het kan altijd zijn dat ergens in een concessie een probleem opduikt. Dat bespreken we dan. Maar mij zijn op geen enkele wijze signalen bekend dat zoiets ook in Dordt of in de Drechtstedelijke samenwerking aan de orde is. Andere werkmaatschappij. De tweede vraag die u stelt, gaat over de veer Kop van ‘t Land.

Die exploiteren we zelf, zoals u weet. We hebben afgesproken dat we daarop terugkomen, omdat we ook willen onderzoeken hoe we dat langdurig kunnen borgen. En ik weet dat eraan gewerkt wordt. Ik kan u nu geen datum geven of geen exacte termijn waarbinnen we daarop bij u terugkomen. Maar dat zal wel dit jaar zijn. De voorzitter: Dank u wel. U had nog een vraag? Korte vervolgvraag. De heer Stolk: Ja, nog even een korte vraag, voorzitter. Blue Amigo heeft dit zo gedaan, daar bij Maassluis. Maar u zegt ook: het is een andere werkmaatschappij, of een andere maatschappij. Maar dan, desalniettemin, de naam geeft toch aan Blue Amigo. En dan vraag ik mij toch af, toch, hoe het nu eigenlijk toch wel zit hier. Gaat u dat onderzoeken nog? Of zegt u gewoon: nou, dit is een incident en voor de rest kan het zo doorgaan. De voorzitter: Kort nog de wethouder. De heer Van der Linden: Ja. Nou, het gaat in ieder geval zo door. En natuurlijk hebben wij ook, toen we het in de krant lazen … Ik bedoel, het is niet de eerste keer dat die veerverbinding in de krant heeft gestaan. Er is al langere tijd discussie over geweest. Maar we hebben een heel ander contract, een heel andere samenwerking. Natuurlijk, nogmaals, OV-land loopt er niet heel florissant bij, maar wij hebben nu niet dit soort gesprekken met de exploitant van de waterbus. De voorzitter: Oké, dank u wel.

Ik denk voldoende wat betreft dit onderwerp. De volgende vraag is een vraag over de HVC-cyberaanval en die is ook van de VSP. De heer Stolk zal hem ook toelichten. De heer Stolk: Ja. Voorzitter, ook wij hebben kennis genomen van de cyberaanval van HVC. De afgelopen week hebben de klanten van HVC een mail gekregen dat er op 6 mei een cyberaanval is geweest en de persoonlijke gegevens van mensen op straat is komen te liggen. Dit bericht heeft onrust veroorzaakt. De gemeente Dordrecht is mede-eigenaar en de vraag is dan ook: is de wethouder ermee bekend? En ervan uitgaande dat het zo

3

is: wanneer is de wethouder hierover geïnformeerd? En welke stappen gaat het college zetten richting HVC? De voorzitter: Dank u wel voor de toelichting op de vraag. Deze gaat denk ik naar wethouder Merx? Nee, niet? Dan gaat hij naar wie? Wethouder Van der Linden ook weer. Nou, wat een feest. Gaat uw gang mijnheer Van der Linden. De heer Heijkoop: Nee, voorzitter ik ga hem beantwoorden. Sorry. Ik deed ook een beetje flauw. Ik liet u ploeteren. Nee. Op de vraag van de heer Stolk of de wethouder geïnformeerd is, toen dacht ik gelijk van: ja, ik ben geïnformeerd. Toen ik even iets verder nadacht, dacht ik: ja, ik ben geïnformeerd als klant van HVC. Ik heb die mail ook gekregen, evenals de raad van commissarissen. Die zijn ook geïnformeerd, zoals het hoort. En ook de Autoriteit persoonsgegevens is geïnformeerd, omdat het ook over een fors datalek gaat. Het gaat inderdaad over een cyberaanval die zo'n drieënhalve week geleden heeft plaatsgevonden, bij een extern datacenter. Er zijn geen enkele signalen dat het heel erg mis gegaan is met gegevens naar buiten. Maar het is wel een hack geweest. En er is ook geen honderd procent zekerheid dat die gegevens niet in verkeerde handen zijn gevallen. HVC heeft dus haar klanten ook goed geïnformeerd over het feit dat ze goed moeten opletten en niet op rare verdachte appjes, mailtjes, telefoontjes moeten reageren.

Inmiddels hebben ze het allemaal wel weer op de rit. Het was voor hen ook even schrikken, maar voor de klanten beduidend minder. Want er zijn maar heel weinig vragen over geweest. Ze hebben goed gehandeld. Ook volgens protocol. De gemeente is als aandeelhouder niet separaat geïnformeerd. Wel de toezichthouder, in de zin van de raad van commissarissen. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Stolk. De heer Stolk: Nog even kort vervolg. 25 mei en 6 mei. Vindt u ook niet dat er te laat geïnformeerd is naar de bewoners toe, of de cliënten? De voorzitter: Mijnheer Heijkoop. De heer Heijkoop: Ja, voorzitter, HVC heeft zich eerst goed willen vergewissen van de impact van deze aanval, hoe het zit. En daarna hun klanten hebben willen informeren. Ja, ik treed niet precies in hun afweging, of het een weekje of een paar dagen eerder had gekund. Ik denk dat zij daar zo hun eigen redenen voor hebben. Het is wel belangrijk bij dit soort forse cyberaanvallen dat er heel adequaat op gehandeld wordt. Want de handel in data kan enorme gevolgen hebben voor de desbetreffende klanten. Dus ik deel uw zorg dat HVC er adequaat op moet handelen. En de indruk van het college is dat dat in dit geval ook wel gebeurd is. De voorzitter: Oké. Dank u wel. Hebben we hiermee alle vragen behandeld en zijn ze beantwoord. Wens ik u een goede avond. 3.

Vaststellen Huisvestingsverordening Dordrecht per 1 juli 2023 – Raadsvoorstel Voorzitter: Mevrouw Van Engelen Raadsgriffier: De heer Verkooijen Verslag: NotuBiz

Aanwezig:

4

Dhr. Bootsman (GroenLinks) Mevr. De Groot (Beter voor Dordt) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Kolkiliç (DENK) Dhr. Van Leeuwen (Forum voor Democratie) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (CU/SGP) Dhr. Portier (SP) Mevr. Schnabel (PvdA) Dhr. Stam (Fractie van Waardhuizen) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Portefeuillehouders: wethouder M. Burggraaf, wethouder C. van Benschop, wethouder R. van der Linden, wethouder P. Heijkoop, wethouder T. de Jonge, wethouder M. Merx. Inspreker: De heer Mogos. De voorzitter: Goedenavond allemaal. Welkom bij deze commissievergadering. We zitten hier bij elkaar, omdat we vanavond een inspreker hebben. Mijn naam is Yara van Engelen. Ik ben jullie voorzitter. Welkom iedereen die thuis meekijkt, mensen op de tribune. Welkom aan onze inspreker de heer Mogos. En we gaan een klein voorstelrondje doen voor het verslag. Dus de we beginnen hier links aan mij. En iedereen mag zelf even voorstellen. De heer Verkooijen: Bas Verkooijen, commissiegriffier. De heer Heijkoop: Peter Heijkoop, wethouder. De heer Bootsman: Nick Bootsman, GroenLinks Dordrecht. Mevrouw Schnabel: Marije Schnabel, PvdA. De heer Van der Net: John van der Net, Dordtse VVD. Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: Eline Nieuwland, ChristenUnie/SGP. De heer Wringer: Jan-Willem Wringer, Beter voor Dordt.

Mevrouw De Groot: Megan de Groot, Beter voor Dordt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Franciske van Vugt, CDA Dordrecht. De heer Kolkiliç: Masum Kolkiliç, DENK. De heer Venderbos-Lambinon: Cees Venderbos, Partij voor de Dieren. De heer Portier: Ronald Portier, SP .

5

De heer Van Leeuwen: Van Leeuwen, Forum voor Democratie. De heer Stam: Marco Stam, Fractie van Waardhuizen. De heer In ‘t Veld: Richard In ‘t Veld, VSP. De voorzitter: Yes, dank je wel. Volgens mij zit er niemand op de tweede ring. Nee, alleen maar publiek. Nou, zoals ik al zei: we zijn hier vanavond bij elkaar, omdat we een inspreker hebben. Daar zijn we altijd heel erg blij mee. En de heer Mogos heeft zich gemeld om te komen inspreken over het onderwerp Woningbeleid in Dordrecht. En het actief bemiddelen voor mensen die in een moeilijk parket verkeren. Ik ga het woord aan u geven. U krijgt vijf minuten inspreektijd en dan hebben we vijfentwintig minuten om hier met elkaar over te spreken. En vooral beeldvormende vragen te stellen. De heer Mogos: De afgelopen tijd krijg ik heel veel opmerkingen en reacties van mensen die bij mij komen met hun verhaal. Die in een woning zitten. Dat ze niet worden geholpen door de woningcorporaties, door bepaalde situaties en problemen waar ze in verkeren. Waar ze eigenlijk niks aan kunnen doen. Bijvoorbeeld kan je aan denken aan overlijden van ouders. Dat ze dan actief bij de woningcorporatie een aanvraag doen om te helpen na actieve bemiddeling. Nou, dan vragen ze dat aan en dan worden ze of afgewezen of ze worden daar niet goed in ondersteund. We weten ook allemaal dat het heel moeilijk is om een woning te krijgen.

Voor mensen die bijvoorbeeld in een minimuminkomen zitten en dan in zo'n situatie verkeren. Die eigenlijk gewoon een baan hebben. Die het gewoon goed doen in de maatschappij. Die worden eigenlijk gewoon in een hoekje gedreven. Waardoor ze genoodzaakt zijn, wat eigenlijk onnodig is, naar een Leger des Heils worden gestuurd, eigenlijk. Ja, dat vond ik zo erg. Waardoor ik mijn eigen hiervoor heb aangemeld, om te kijken: wat kunnen we daar met zijn al aan doen? Dus dat is het eigenlijk in principe. De voorzitter: Dank u wel. Kort maar krachtig. En u bent gehoord. En ik kan me zomaar voorstellen dat er vanuit de commissie wel wat vragen zijn aan de heer Mogos. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel. Voorzitter. Een korte vraag even. Vanuit welke rol u bemiddelt bij het krijgen van een woning? Maar ik snap nog niet precies hoe en wat en waarom komen ze bij u terecht? De heer Mogos: Mijn branche is, ik zit eigenlijk in de uitzendbranche. Ik heb een eigen uitzendbureau. Ik heb ook wel eens met de heer Heijkoop gesproken over bemiddelen van mensen, statushouders. Het is niet alleen statushouders, maar ook reguliere mensen. Die komen dan bij mij met hun verhalen van bijvoorbeeld, dat was laatst bijvoorbeeld, een jongeman waarvan zijn moeder is overleden. Die woonde dertig jaar op dat adres.

En die werd gewoon niet actief echt geholpen door de woningcorporatie. Zijn vader was genoodzaakt om naar een seniorenwoning te gaan. En die jongen die wordt gewoon naar het kastje, naar de muur gestuurd. Ja, die is in staat om een woning te gaan huren van 1700-1800 euro, wat hij eigenlijk niet heeft. Ja, dat raakte mij zo erg, dat ik bij mezelf dacht: ja, dit kan gewoon niet. En dit soort verhalen hoor ik gewoon vaker. En met alle respect: ja, dat kan gewoon niet. Mensen die gewoon meedoen in de maatschappij, die gewoon netjes hun lasten betalen. Die dan zo in de hoek worden gedreven. Dat vind ik niet normaal. De heer Van Leeuwen: Voorzitter.

6

De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Even een vraag. Goed dat u dit zo voor ons brengt. Is het nou echt iets van de laatste tijd, het laatste half jaar? Of is er een neergaande trend wat dit betreft te zien? Ik bedoel, hoe kijkt u ertegenaan? De heer Mogos: Ik denk zelf dat, ik hoor het de laatste tijd. Dus ik denk dat het wel van de afgelopen jaren is, denk ik. Of jaar, dat weet ik niet. Maar ik hoor het de laatste tijd steeds vaker. Ik denk dat het ook te maken heeft met misschien dat het leven wat duurder wordt voor de mensen. Ja, ik weet het niet. Ik hoor het de laatste tijd gewoon heel veel. Waardoor ik me eigenlijk hiervoor heb aangemeld. En ja, nogmaals, ik hoop dat we daar wat aan kunnen doen. De heer Van Leeuwen: Even een laatste vraag, als dat mag. De voorzitter: De heer Van Leeuwen heeft een vervolgvraag. De heer Van Leeuwen: Zeg maar, u noemde net statushouders en wat u dan noemt de reguliere mensen. Laat ik het even zo zeggen. Wat is ongeveer de verhouding daartussen. Kunt u daar iets over zeggen? De heer Mogos: Nou, wat ik de laatste tijd wel meemaak, is dat ook gewoon voornamelijk de reguliere mensen die bij mij komen, met dit verhaal. Ja, nogmaals, wat ik zeg: die proberen overal gewoon hulp te zoeken. Die worden van het kastje naar de muur gestuurd. En dat doet wel wat, zeg maar. Dat dit gewoon gebeurt.

Zeker de mensen die gewoon hun best doen in de maatschappij en die gewoon alles kunnen verantwoorden. Ja, dat is gewoon schrikbarend, dat er gewoon wordt gezegd: er is niks. Terwijl er wel gewoon actief bemiddeld kan worden naar een oplossing voor mensen die eigenlijk er niks aan kunnen doen. Bijvoorbeeld als er iemand wegvalt binnen een familie waar je in woont. Dat er gewoon naar gekeken kan worden, van: wat kunnen we hieraan doen? En dat dat gewoon niet gebeurt. Van: binnen twee maanden moet je eruit en je kijkt maar wat je doet. De voorzitter: De heer Kolkiliç heeft ook nog een vraag. De heer Kolkiliç: Ja, dank, voorzitter. Bedankt voor uw komst allereerst. Nou, u gaf net aan dat Dordtse burgers hun woning kwijtraken en terechtkomen bij Leger des Heils. Heeft dat dan met financiële gevolgen te maken, dat ze hun woning worden uitgezet? De heer Mogos: Nee, dat heeft niks met financiële problemen te maken. Wat ik vaak gewoon hoor, is nogmaals wat ik aangeef. Dat er gewoon iemand, binnen familielid wegvalt. Dan geef ik nou een voorbeeld, dat een ouder wegvalt. Waardoor de vader bijvoorbeeld genoodzaakt is naar een seniorenwoning te gaan. En waarvan de moeder van overlijdt. Ja. En dat daar gewoon, dat er actief wordt gevraagd van: joh, help ons. Terwijl ze gewoon met alles mee hebben gedaan. In hebben geschreven, actief zoeken naar een woning.

Ja, en dat dat gewoon zo weg wordt geschoven. Van: we kunnen niks doen. En zorg maar dat je binnen twee maanden eruit bent. En anders kijk je maar wat je doet. De heer Kolkiliç: Voorzitter, een vervolgvraag? De voorzitter: Een vervolgvraag van de heer Kolkiliç.

7

De heer Kolkiliç: Het laatste wat u aangaf. Staan die mensen dan, die geen woning kunnen krijgen, of de woning van hun ouders niet kunnen overnemen, komen ze dan niet in aanmerking voor de urgentieregeling? Of is het zo dat ze niet staan ingeschreven als woningzoekende? De heer Mogos: Ze komen op zo'n moment dan niet in aanmerking voor urgentie. Urgentie krijg je alleen als, als volgens mij het huis wordt gesloopt, of dat soort zaken. Maar wat ik uit dit verhaal heb begrepen, kreeg deze persoon geen urgentie. De voorzitter: Helder. Gaan we eerst naar de heer Stam en daarna gaan we naar mevrouw Schnabel. De heer Stam: Ja, dank u wel, voorzitter. Twee vragen eigenlijk. Eentje is er net eigenlijk al gesteld. Nog geen antwoord. Staan die mensen dan al langere tijd ingeschreven? Gelet op de wachttijd die je tegenwoordig hebt om überhaupt voor een sociale woning in aanmerking te komen. En vraag 2 is: u sprak over dat mensen dan naar een huurhuis moeten van 1500-1600 euro. Zijn dat huurhuizen in bepaalde wijken? Is dat bijvoorbeeld in de Crabbehof, Dordrecht-West? Of is dat in wat meer duurdere huren, waar die huren in overeenstemming zijn met de vrije woningmarkt? Of zit dit echt, particuliere woningen die duur verhuurd worden in sociale wijken? De heer Mogos: Het laatste wat u zegt. Dat is zowel in de binnenstad en zowel als Crabbehof. En wat u het laatste aangaf.

Nou, dat soort prijzen worden ook gewoon in dat soort wijken ook helaas aangeboden. Ja, nogmaals, er is gewoon niks. Ja, die mensen doen gewoon hun best. En er zijn mensen die heel lang staan ingeschreven. Maar er zijn ook mensen die onbewust ook de regels niet altijd kennen, dat ze vanaf hun achttiende ingeschreven moeten staan. Ja, als iemand dat, met alle respect: ik weet ook niet alle regels. Ik denk dat wij dat allemaal hebben, dat wij niet alle regels weten. Maar als echt iemand zijn best doet om een woning te zoeken en die kan dat gewoon betalen. Ja, dat lijkt mij toch wel dat die toch wel geholpen kan worden. Denk ik toch? De voorzitter: Stadsbreed, zo te horen. Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor uw verhaal. U vertelde net dat mensen dan naar u toe komen. Om hun verhaal eigenlijk met u te delen, hè? En verwijst u ze dan ook door naar zorginstanties? En zo ja, naar welke verwijst u dan door? De heer Mogos: Ja, er zijn niet echt instanties daarvoor, denk ik. Ze worden wel vaak naar verschillende wijkteams gestuurd, om te kijken wat daar mogelijk in is. Nou, die sturen dan naar juridische hulp. Nou goed, juridische hulp zegt: ja, sorry, we kunnen hier gewoon niks aan doen. Want wij kunnen niet opboksen tegen woningcorporaties. En dat is eigenlijk het grote probleem.

En er zijn ook heel veel mensen die het financieel gewoon niet hebben. Om zo'n rechtszaak op te starten, of wat dan ook, et cetera. Ja, ik denk toch wel dat als iemand met zo'n verhaal komt en het is een beetje realistisch, dat daar iets voor geregeld moet kunnen worden. Want ja, als je alles hebt opgebouwd, als je een gezin hebt en je hebt gewoon een baan. Je doet gewoon mee met de maatschappij, dan moet daar toch wel wat geregeld voor kunnen worden, denk ik. De voorzitter: Geen vervolgvraag? Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. U was best wel duidelijk, inderdaad, dat u aangaf: dan komt dus een wijkteam in aanraking met deze personen. En dan, wat u

8

aangeeft, dan ja, stopt het daar eigenlijk. Of in ieder geval, er is dan gewoon niet genoeg te doen aan de situatie. De heer Mogos: Dat klopt helemaal. Het wijkteam doet uiteraard zijn best om te kijken van wat ze daarmee kunnen doen. En je loopt er gewoon op vast eigenlijk in principe. En dan is zo iemand genoodzaakt om vaak gewoon of in zijn auto te slapen, of bij vrienden onder te komen, of et cetera. Of zelfs genoodzaakt om zeven dagen in de week te gaan werken om fatsoenlijk een huur te gaan betalen, zeg maar. Dat je geen vrijheid meer hebt en et cetera. Dus dat is wel … De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog even een keer de commissie rond. De heer Bootsman. De heer Bootsman: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik vroeg mezelf nog af of dat verhaal, dat als een van de ouders wegvalt, dan moeten die mensen misschien het huis uit. Maar zitten die mensen dan nog bij hun ouders, omdat ze daar gewoon nog wonen? Of zijn zij bijvoorbeeld ook ingetrokken bij hun ouders om mantelzorg te verlenen? De heer Mogos: Jazeker. Zitten genoeg mensen bij die die bij hun ouders blijven voor mantelzorg. Want er wordt gezegd: oké, nou ja, is goed. Veel mensen weten de regels ook niet. Dus die horen dan … Het is zo: als je bij je ouders blijft een bepaalde leeftijd en je zorgt voor ze, dan moet je dat ook op papier kennen aantonen dat je ook echt voor ze zorgt, et cetera.

Veel mensen denken daar niet aan. Ja, als je gewoon een gelukkig gezin bent en een warme familie, dan denk je niet vaak van: nou, laten we even een contractje tekenen dat we voor mekaar zorgen. Dat doe je gewoon en dat gebeurt. Dus de wet, of hoe ik het ook mag noemen, die zeggen gewoon: je moet het allemaal op papier vastleggen. En dat gebeurt bij veel mensen helaas niet. En veel mensen weten dat ook niet. Dat is ook onbewust. De voorzitter: Dank u wel. We gaan richting de laatste vragen. Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel. Is het dan mogelijk om de vraag zo samen te vatten: wat moet er gebeuren op het moment dat iemand de wacht aangezegd krijgt om zijn huis uit te moeten? En dat dan de woningcorporatie ook een bepaalde plicht heeft, om bepaalde zorgplicht, om ook die persoon de weg te wijzen, waar die zich kan melden, waar die hulp kan krijgen. Zou dat echt schelen in dit probleem? De heer Mogos: Ik denk het wel. Ik denk als de woningcorporatie iets meer voor dit soort mensen kan doen ... Ik weet niet of dat ze dat kunnen doen. Ik kan niet in hun positie kijken. Maar dat zou wel mooi zijn, dat voor dit soort mensen wel wat geregeld kunnen kan worden. Dus, denk ik. De voorzitter: Een vervolgvraag, mevrouw Van Vugt? Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel. Dat ze wel kunnen aangeven waar die persoon heen kan, gezien zijn of haar situatie.

Dat zou misschien al schelen. De heer Mogos: Dat zou zeker heel veel schelen. In plaats dat ze zeggen: we kunnen hier niks in doen. Dat is wel lastig. En misschien is er ook wel iets om naar te kijken, naar dit situatie voor dit soort mensen, waar ze in geholpen kunnen worden. Dat ze gewoon verder kunnen gaan met hun leven. De voorzitter: De heer Portier had ook nog een vraag.

9

De heer Portier: Ja, een opmerking en daaruit voortvloeiend een vraag. Ik heb het even nagekeken. Want ik dacht al: als je bij iemand inwoont, duurzaam, en die persoon gaat vertrekken, dan is het mogelijk om af te dwingen -af te dwingen- dat je in het huis kan blijven. Als je jezelf als medehuurder laat inschrijven, mits je ook zelfstandig de huur kan betalen. Is dat bekend bij u? En is dat bekend bij de wijkteams waar mensen aankloppen voor hulp? Ding is wel dat je dat moet regelen voordat de hoofdhuurder, dus bijvoorbeeld de vader die naar een verzorgingshuis gaat, vertrekt of de huur opzegt. Maar is dat bij u bekend? De heer Mogos: Nee, dat is bij mij niet bekend. En ik denk bij heel veel mensen niet. Nogmaals, wat ik in het begin van het verhaal aangeef: niet iedereen weet de regels en de mazen van de wet, denk ik. En in dit soort situaties, dat is helaas aan de wijkteam denk ik, of aan wie dan ook. Dat ze daar misschien wat meer in geïnstrueerd kunnen worden. De voorzitter: Door meer instructie. De heer Portier heeft een vervolgvraag hierover. De heer Portier: Technisch gezien geen vraag. Ik zou alleen zeggen: kijkt u even op de website van de Woonbond. Of neem daar contact mee op. Want die kunnen waarschijnlijk wel helpen in dit soort gevallen. De voorzitter: Een handige tip. De heer Kolkiliç, u heeft geen vraag meer? De heer Kolkiliç: Nee, voorzitter, dank je wel.

Ongeveer dezelfde vraag die door de heer Portier werd gesteld. De voorzitter: Mooi, dan hoeven we het werk niet dubbel te doen. Ik zie de heer Stam. De heer Stam: Ja. De laatste vraag. U had het er ook over dat een aantal mensen voor u werken als uitzendbureau. Werken die mensen allemaal in Dordrecht, of werken die ook buiten de stad? Waarmee ook een huisvestingsvraagstuk misschien bij de werkgevers komt te liggen die buiten Dordrecht werken. Of misschien zelfs wel in Dordrecht? De heer Mogos: Er zijn mensen die in Dordrecht wonen en werken. En die hun leven in Dordrecht hebben. Dus ja, die willen natuurlijk het liefst gewoon in Dordrecht blijven. Ja en als werkgever ben ik alleen maar bezig met het uitzenden, zorgen naar werk. En niet zorgen naar woning. Want dat is mijn core business niet, eerlijk gezegd. Dus wat ik er alleen mee wil zeggen, dat het wel echt een heel groot probleem is, bij heel veel mensen. En ik zeg niet dat het een of twee is maar het zijn aardig wat mensen die daarmee in de problemen komen. De voorzitter: De heer Stam. De heer Stam: Ja, voorzitter, mijn vraag was niet zozeer op u gericht als uitzendbureau. Maar meer de bedrijven waar die mensen gaan werken dat die misschien meer aan de lat staan voor het zorgen van huisvesting voor hun arbeidsmigranten. De heer Mogos: Het zijn geen arbeidsimmigranten.

Het zijn vaak gewoon óf gezinnen óf mensen die al heel wat jaren hier in Dordrecht wonen en werken en leven. Dus dat heeft niks met arbeidsimmigranten te maken. De voorzitter: Oké, helder. Dank u wel. We gaan richting een conclusie, denk ik zo. Het is aan de commissie om te bepalen hoe we hiermee verder willen en ik wil de commissie

10

wel nog even meegeven: het is een belangrijk onderwerp, waar we veel over spreken. En het college heeft een beleidsarme verordening ter besluitvorming voorgelegd om te voorkomen dat er per 1 juli geen geldende Huisvestingsverordening meer is. Het college komt later met een beleidsrijk voorstel, zodra de nieuwe Wet versterking regie op volkshuisvesting in werking is getreden. En de regionale afstemming over ambities uit de Routekaart Wonen hebben plaatsgevonden. En dat is voor de raad ook het moment om weer uitgebreider inhoudelijk bij volkshuisvesting stil te staan. Het raadsvoorstel zelf wordt direct oordeelsvorming besproken op de Dordtse Dinsdag 6 juni aanstaande. Maar het staat de commissie natuurlijk vrij om hier zelf nog een andere keuze in te maken. Kan ik hier iemand het woord over geven? Nee. De heer Wringer. De heer Wringer: Ja, dank, voorzitter. Wat ons betreft kan dit oordeelvormend volgende week besproken worden. We hebben nog wel een drietal technische vragen die we vandaag of morgen zullen indienen. De voorzitter: Oké. Dus er komen nog technische vragen aan over de mail. Oké. Andere commissieleden? Mevrouw Schnabel: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Ja, wij hadden inderdaad ook nog een paar korte vragen. Maar die dienen we dan ook schriftelijk in. De voorzitter: Schriftelijke vragen kan altijd. De heer Stam.

De heer Stam: Ja, voorzitter, dat zullen wij dan ook doen. Maar allereerst begrijp ik niet zo goed waarom die huisvestingsverordening nu vastgesteld moet worden. De Huisvestingswet die wordt op 1 januari 2024 vastgesteld. En een groot aantal gemeentes die nemen min of meer een verlengd besluit op de huidige Huisvestingsverordening. En dan heb je veel meer tijd om op een goede manier vorm te geven. Maar zoals die nu voorligt, hebben wij nog wel wat technische vragen. Maar zeker ook een aantal moties en een amendement. De voorzitter: Oké, duidelijk. Dank u wel. Mevrouw van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. Moet het schriftelijk, of mogen we ook gewoon nu ook nog een vraag stellen? De voorzitter: Nou, als u nog een vraag heeft aan de heer Nobels, dan zou ik dat zeker nu doen. En heeft u een vraag aan het college, dan zou ik dat schriftelijk doen. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dan doen we het schriftelijk. De voorzitter: Oké. Lijkt me wel zo overzichtelijk, aangezien veel partijen schriftelijke vragen hebben aan het college. En ik heb geen tijd meer voor een vraag en antwoordrondje met wethouder Heijkoop. Dus dan is schriftelijke handiger. Kan ik dan de conclusie trekken dat: er komen schriftelijke vragen en dan gaan we het oordeelsvormend bespreken. Ja? Dan wil ik jullie allemaal hartelijk bedanken voor deze beeldvormende vergadering.

En de heer Mogos opnieuw bedanken voor het komen inspreken. Wordt erg gewaardeerd. En een fijne avond allemaal.

11

4. Indienen Integrale zienswijze Jaarrekening 2022, Voorjaarsbrief 2023, Begroting 2024-2027 GR Sociaal en Jaarrekening 2022 Drechtwerk Raadsvoorstel Voorzitter: Mevrouw Van Engelen Raadsgriffier: De heer Verkooijen Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Van Ballegooijen (VVD) Dhr. Bootsman (GroenLinks) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Kolkiliç (DENK) Dhr. Van Leeuwen (Forum voor Democratie) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (CU/SGP) Dhr. Portier (SP) Mevr. Schnabel (PvdA) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Portefeuillehouder: wethouder P. Heijkoop De voorzitter: Goedenavond allemaal. Welkom. Welkom iedereen op de tribune, iedereen die thuis meekijkt. En welkom alle raads- en commissieleden. En ook welkom, namens het college, wethouder Heijkoop. Ik ben Yara van Engelen. Ik ben vanavond jullie voorzitter. En we zitten hier bij een oordeelsvormende vergadering met een flinke titel, die ik nu ga voorlezen. Want het gaat namelijk over het raadsvoorstel Indienen Integrale zienswijze Jaarrekening 2022, Voorjaarsbrief 2023, Begroting 2024-2027 Gemeenschappelijke Regeling Sociaal en Jaarrekening 2022 Drechtwerk. En staat er ook nog in capslock achter: oordeelsvormend. Dus we zitten hier om oordeel te vormen met elkaar. Ik zag dat het vergaderquorum is gehaald. We zijn met meer dan acht fracties.

Dan zijn we toegekomen aan het voorstelrondje. Iedereen aan tafel mag zijn naam en partij even noemen. En ik begin links van me. De heer Verkooijen: Bas Verkooijen, commissiegriffier. De heer Heijkoop: Peter Heijkoop, namens het college. De heer Bootsman: Nick Bootsman, GroenLinks Dordrecht. Mevrouw Schnabel: Marije Schnabel, Partij van de Arbeid. Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: Eline Nieuwland, ChristenUnie/SGP. De heer Wringer: Jan-Willem Wringer, Beter voor Dordt. De heer Van Dam Timmers: Jan van Dam Timmers, CDA Dordrecht. De heer Kolkiliç: Masum Kolkiliç, DENK.

12

De heer Venderbos-Lambinon: Cees Venderbos, Partij voor de Dieren. De heer Portier: Ronald Portier, SP. De heer Van Leeuwen: Van Leeuwen, Forum voor Democratie. De heer In ’t Veld: Richard In ‘t Veld, VSP. De heer Van Ballegooijen: Luca van Ballegooijen, Dordtse VVD. De voorzitter: Dank u wel. We zitten hier vanavond met een zienswijze voor ons. En dat is een gecombineerde zienswijze. Wat er namelijk allemaal in staat is de jaarrekening van Drechtwerk 2022, jaarrekening Gemeenschappelijke Regeling Sociaal 2022 en begroting Gemeenschappelijke Regeling Sociaal 2024. En eigenlijk, de politieke vraag is een hele brede. Dat is namelijk: wat vinden we ervan? Het is aan de commissie om de zienswijze over te nemen of aan te passen. Het definitieve concept moet in de gemeenteraad worden vastgesteld. En wordt voor de raad door de griffie verzonden, na besluitvorming, aan de Gemeenschappelijke Regeling binnen de gestelde termijn. Hoe we het vandaag gaan doen. We hebben natuurlijk de boel omgedraaid. En de eerste termijn mag geïnterrumpeerd worden. Ik ga zo meteen vragen aan jullie als commissie- en raadsleden wie er een woordvoering wil doen. Dan maak ik een lijstje en dan gaan we het lijstje aflopen. En dan staat het jullie vrij om te interrumperen op elkaar. Wie heeft er een woordvoering voor het eerste termijn? Gelukkig, er zijn mensen. Even, de heer Bootsman.

Mevrouw Schnabel ook? Ja. Nee. De heer Van Dam Timmers wel. Nee, nee. Korte woordvoering. Leuk, fijne toelichting. Dank u wel. En de heer Van Ballegooijen. Oké. Dan begin ik bij de heer Bootsman. Gaat uw gang. De heer Bootsman: Ja, dank u wel, voorzitter. De stukken die voor ons liggen zijn groot en compleet. Maar we hebben er toch wel een aantal vraagjes over. Allereerst vragen wij onszelf af in de conceptzienswijze onder het kopje ‘Bestaanszekerheid vergroten’ staat op pagina 2 van de conceptzienswijze dat versoepeling van het aantal inwoners dat gebruikmaakt van minimaregelingen, voorspelling bedoel ik, niet is uitgekomen. Wij vragen ons af waarom dat zo is. En hierbij willen wij tevens meegeven dat we het belangrijk vinden dat er over deze regelingen duidelijk en begrijpelijk gecommuniceerd wordt naar de inwoners. En dat het in dit soort processen heel belangrijk is om te handelen in vertrouwen richting de burger in plaats van in wantrouwen. Wij denken dat het op deze manier beter lukt om inwoners die recht hebben op deze voorziening te bereiken. Ook vinden wij het belangrijk om het gesprek over het doorontwikkelen van het collectief vervoer niet te lang op zich te laten wachten. Om te voorkomen dat de mobiliteitsketen voor deze groep, die toch door de vergrijzing steeds groter wordt, nog verder vastloopt. Dank u wel. De voorzitter: Oké, dank u wel.

Ook het vervoer even aangeraakt. Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Nou, ja, dank inderdaad voor … Of, nou ja, alles is ontzettend uitgebreid. We hebben een paar punten die we graag mee zouden willen geven. In de begroting staat dat het participatiebudget verlaagd wordt met vier miljoen. En dat er vanuit dat participatiebudget ook geld gaat naar het personeelsbudget. En aan de hand daarvan vroegen we ons af: leidt deze beperking van de bestedingsmiddelen op het participatieproces, excuus, -budget ertoe dat er alleen

13

geld besteed kan worden aan ambtelijke ondersteuning en niet meer aan andere maatregelen op participatievlak? Dat was één vraag. Daarnaast vroegen we ons af, Drechtwerk is natuurlijk opgenomen bij de sociale dienst Drechtsteden. En mensen die op dit moment bij Drechtwerk werken, vallen onder de cao WSW. En de indexatie van hun lonen moet, vinden wij, gelijk lopen met de lonen van de ambtenaren. Daarover wordt inderdaad onderhandeld via de VNG. Maar het zou vreemd zijn als er grote verschillen ontstaan, gelet op de ontwikkelingen in de begroting van 2023-2024. Dus we zouden graag zien, omdat dit opgenomen wordt in de zienswijze … De voorzitter: De heer Van Ballegooijen wil interrumperen. Gaat uw gang. De heer Van Ballegooijen: Ja, mevrouw Schnabel … Sorry, voorzitter, ik zal via u spreken, natuurlijk. Bij het betoog van mevrouw Schnabel vraag ik me af of zij een idee heeft daarbij wat daar de extra kosten zouden zijn van die extra indexering. En waar die vandaan zouden moeten komen. De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Extra kosten van de indexering, waar komen die vandaan? Mevrouw Schnabel: Dat durf ik niet helemaal te zeggen. Maar op het moment dat de medewerkers van, of de SV-medewerkers, of de medewerkers van de Drechtwerk samenwerken in hetzelfde bedrijf met ambtenaren en de lonen lopen niet gelijk, dat zou een hele ongelijke situatie geven op de werkvloer zelf.

Dus dat willen we tegengaan. En er zijn ook al onderhandelingen op dit moment aan de gang. Dus we hopen, en de wethouder die zit natuurlijk ook bij de VNG -of is, voorzitter- dat de wethouder zich hard maakt om inderdaad te kijken naar hoe die lonen gelijk op kunnen gaan qua indexatie. Maar als u het echt heeft over cijfers, dan kan ik dat niet zo direct vertellen. We vinden alleen dat die gelijkheid er gewoon moet zijn. De voorzitter: Helder. Dank u wel. De heer Van Ballegooijen, genoeg antwoord voor u? Zeker. Mevrouw Schnabel, heeft u verder nog… Mevrouw Schnabel: Ja, nog twee korte. De voorzitter: Oké. Ik wil er wel bij zeggen: uw eerste vraag was vrij technisch. Laten we ervoor uitkijken dat we dat niet te veel doen. We zitten in een oordeelsvormende sessie. Wel over een complex stuk. Maar we zijn hier vooral om iets te vinden. Gaat uw gang. Mevrouw Schnabel: Nee, helemaal goed. Even kijken. We lazen dat de bedrijfskosten ook stijgen met ongeveer acht miljoen. En dat daar onvermijdelijk de energiekosten onder vallen. Maar het Rijk heeft inmiddels gecompenseerd aan de gemeente. En omdat de gemeente vanwege rijksbeleid hun contracten met Gazprom … De voorzitter: Mag het op de tribune iets meer op fluistertoon? Tribune? De heer Corino? Mark? Mag het iets stiller op de tribune? Dank u wel. Mevrouw Schnabel, gaat u verder. Mevrouw Schnabel: Ja.

En omdat inderdaad we het contract met Gazprom moesten opzeggen vanwege de oorlog in Oekraïne, moesten we veel duurdere contracten aangaan met Vattenfall. En wat wij niet begrijpen, is waar het geld is van de reiscompensatie, of waar dat gebleven is. Omdat dat met elkaar standhoudt. Dat is niet per se technisch, denk ik. Dat is misschien ook, hoop ik, politiek.

14

De voorzitter: Het loopt inderdaad in dit geval een beetje door elkaar heen. Want u bent het daar niet mee eens. Dus: waar is het? Mevrouw Schnabel: Precies. En dan als allerlaatste. Even kijken. Er zijn ook extra middelen nodig voor de voorbereidingskosten van de toekomstige verhuizing naar Huis van Stad en Regio. En we begrijpen niet waarom dat deze kosten niet eerder zijn meegenomen. Waarom we dat nu extra begroten? Of althans: waarom het nu begroot wordt? Dus dat was het. Dank. De voorzitter: Oké. Dank u wel. Dan heb ik staan mevrouw Nieuwland. Mevrouw Nieuwland-Roose: Dank u wel, voorzitter. Nou, allereerst wil ik graag danken voor de ambtelijke voorbereiding. Want zeker gezien de complexiteit van de stukken vind ik het altijd heel fijn dat ik daar het gevoel bij krijg dat er in elk geval ambtelijk goed gekeken is naar op welke punten we nog de accenten zouden moeten leggen. Nou, het is mooi dat we meer integraal kunnen kijken nu door de jaarstukken, voorjaarsbrief en begroting te combineren. Maar tegelijkertijd denk ik dat het toch wel een beetje het probleem blijft dat het zoveel is, dat je bijna door de bomen het bos niet meer ziet. Er zijn fors meer uitgaven aangekondigd in de voorjaarsbrief. Gelukkig, zeg ik dan maar, wel vrijwel allemaal met dekking vanuit het Rijk.

Maar helemaal terecht dat, gezien onze krappe financiële situatie, dan ook de oproep aan de GR Sociaal wordt gedaan om zich voor te bereiden op slechtere financiële tijden. Dus dat willen we er heel graag ook inhouden, in die zienswijze. Zodat ze daar ook tijdig op kunnen anticiperen. Dan nog wel een vraag over de te verwachten extra kosten voor de bijstand. Die zouden moeten worden gedekt door de rijksbijdrage BUIG. Dat klinkt allemaal een beetje onzeker nog. Of dat nou wel of niet komt, en of dat voldoende is. In elk geval de oproep of we daar tijdig over geïnformeerd kunnen worden als dit tegen zou mogen vallen. Of anders wordt dan nu begroot is. Er wordt ook nog, vanwege die kostenstijgingen, wordt dan ook nog in de zienswijze gezegd dat er wordt gevraagd om meer mogelijkheden om bij te kunnen sturen. Die missen we inderdaad ook. En het inzicht per gemeente vinden we ook nog wel heel erg beperkt. En dat vinden we wel heel belangrijk nu die solidariteit is losgelaten. Dus we zouden daar ook graag nog meer op zien. En tot slot zijn we ook wel heel benieuwd of de wethouder iets meer kan zeggen over de gevolgen van de personeelstekorten. Of dat voor de uitvoering van de taken, welke gevolgen dat gaat hebben. Dat was het. Dank u wel. De voorzitter: Oké. Dank u wel. Heel helder. Ik heb het allemaal meegeschreven.

Maar het is inderdaad zo'n veel en complex stuk, dat ik zal het niet allemaal elke keer samenvatten. Want dat kost gewoon een half uur extra. Gaan we naar de heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Ja, dank, voorzitter. Aansluitend bij de eerdere sprekers is het inderdaad best lastig om een goed overzicht te krijgen van het totaal. En ik wil toch een paar dingen eruit uithalen die ons zijn opgevallen. En waar we van denken: hoe zou dat toch anders kunnen? Eén onderdeel daarvan is, misschien ook goed om heel even bij stil te staan, wat de impact natuurlijk is van onze zienswijze. Hoe dat uiteindelijk verdergaat. Eerdere jaren hebben we ook zienswijze eens ingediend op dit thema natuurlijk. We hebben het daarin vaak gehad over ook realistisch begroten. En de vraag om dat toch meer ook te doen. Als ik nu kijk naar de stukken en ook iets te langjarige begrotingen die dan staan voorgesteld, denk ik: ik kan het me haast niet voorstellen, gezien de ontwikkelingen die er en die er ook zijn geweest, en ook de realisatie van 2022, dat de begrotingen die voorleggen eigenlijk heel realistisch zijn. En ik vraag

15

eigenlijk even kort een reflectie daarop. En ik vraag me af of dat niet ook in deze zienswijze erbij zou moeten. Het overzicht van de stukken is soms lastig. En ook, het is lastig terug te vinden van wat er nou aan regelingen wel gebruikt wordt. En ik ben blij dat dat ook in de stukken terugkomt, of in de zienswijze terugkomt: welke mensen maken er gebruik van welke regelingen? En wat wordt er nou eigenlijk niet gebruikt, wat er wel gebruikt zou moeten worden? Dan kunnen we mooie resultaten hebben, maar we hebben misschien de juiste mensen niet geholpen. En dat is toch wel een zure conclusie. Verder kunnen wij achter de zienswijze staan en vinden we hem vrij uitgebreid. Maar nogmaals: de impact daarvan is natuurlijk van belang. De voorzitter: Dank u wel. Veel punten die zijn meegegeven. Dan heb ik staan de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij hebben gekeken of we ons konden verenigen met de zienswijze zoals hij in concept is opgesteld, voor ons voorligt. En het college heeft een aantal opmerkingen en aanbevelingen gedaan. Heel kort gezegd kunnen we achter die opmerkingen en aanbevelingen staan. Dus wij ondersteunen deze zienswijze. De voorzitter: Dat was heel helder. Dank u wel. Gaan we naar de heer Van Ballegooijen. De heer Ballegooijen: Dank u wel, voorzitter.

Allereerst misschien goed om te noemen dat eigenlijk in het kopje Algemene beschouwing al onze drie grote zorgen eigenlijk al wel genoemd worden. Dus daar zijn wij heel blij mee. Als eerste wordt er genoemd eigenlijk de monitoring. Dus de stukken zijn omvangrijk, maar er is te weinig inzicht nog in hoe concrete doelen, gestelde doelen gehaald worden. Daar zou ik op willen doen, graag nog, dat het misschien ook mooi zou zijn om op meer vlakken doelen te stellen. Nu is dat veel nog puur op het gebruik van. Er zijn zoveel mensen die een zaak gebruiken. Dat zijn bijna meer voorspellingen dan dat het doelstellingen zijn. Het zou ook mooi zijn, zoals we dat hier in Dordrecht ook recent gedaan hebben, op het programma Samen tegen armoede, om dat meer op de kwalitatieve doelen ... Dus: hoeveel mensen maken er gebruik van ten opzichte van de mensen die er recht op hebben? Dat soort doelstellingen zouden, denk ik, ook mooi zijn om hieraan toe te voegen. En misschien is dat iets om mee te geven in de zienswijze. Daarna, wat ook al gezegd werd door mevrouw Nieuwland, de inzichten per gemeente. Heel belangrijk. Ik zal er verder niet over uitwijden. Mevrouw Nieuwland heeft dat uitgebreid behandeld. Ook wil ik me aansluiten bij wat mijnheer Van Dam Timmers noemde, realistisch begroten. Ook dat lijkt ons belangrijk.

Daar wil ik wat dat betreft nog even ook noemen dat wij ons daarbij aansluiten. Laatste puntje nog bij de algemene beschouwing is een stukje kostenstijging. Goed dat het genoemd wordt. Goed ook dat er aangegeven wordt dat er wellicht ombuigingen nodig zijn. Wat ons wel opviel, is dat hetzelfde type kopje bij de andere zienswijzen voor de Veiligheidsregio en voor de Omgevingsdienst echt wel wat steviger geformuleerd staan. Daar wordt, om een voorbeeld te geven bij de Veiligheidsregio, wordt gezegd dat er wordt opgeroepen zoveel mogelijk de nadelige consequenties op de financiële consequenties op te vangen binnen de eigen begroting. Maar de Omgevingsdienst wordt gevraagd om heel actief mee te denken in waar bezuinigd zou kunnen worden. Juist omdat we zo'n financieel gat zien. Dus ons lijkt het dan niet overbodig om dat ook te vragen aan de GR Sociaal. Om eigenlijk datzelfde niveau van doorgronden in te vragen. Daar laat ik het even. De voorzitter: Het klinkt inderdaad alsof u helemaal leeg bent nu. Een beetje gek verwoording. Maar ik kon niks anders bedenken. Even kijken. Er is verder ook niet meer geïnteresseerd. Dan kunnen we door naar de reactie van het college. Het komt dan goed

16

uit. Ik had veel tijd bedacht voor het eerste termijn. Om vooral de raad en de commissie in positie te brengen. Maar er werd om heel veel duiding van het college gevraagd. Maar wethouder Heijkoop, ik ga u toch vragen om zo kort en krachtig mogelijk uw bevindingen met ons te delen. En dan kunnen daarover met elkaar in gesprek. Wethouder Heijkoop, gaat uw gang. De heer Heijkoop: Ja, voorzitter, ik zal het zo kort en krachtig mogelijk doen. Maar het waren best veel vragen. Dus ik ga proberen die vraag wel recht te doen. Waarbij ik even moet opletten dat ik niet verschillende petjes op zet. En dat kwam gelijk al aan de orde bij de vragen vanuit GroenLinks. Die vragen die hebben wij ook wel verwoord rondom het bereik minimaregelingen in de zienswijze. Die antwoorden willen we ook graag hebben. Het past mij niet zozeer om daar nu uitgebreid besteld staan. Want ik wil juist ook die zienswijze straks recht doen. Dus u gaat die antwoorden krijgen aan de hand van de reactie op de zienswijze. En die zienswijze gaat ook echt wel serieus genomen worden, zeg ik ook richting het CDA. De impact van deze zienswijze is echt wel aanwezig. Dat ik weet dat de voorzitter van het algemeen bestuur van de GR Sociaal de Dordtse zienswijze zeer op waarde schat.

En nadrukkelijk ook bespreekt in het AB, omdat dat ook gelegitimeerd is in het feit dat de helft van de begroting van uit Dordrecht wordt opgebracht. Dus u mag er echt van uitgaan dat uw boodschap aan het algemeen bestuur zeer ter harte zal worden genomen. Betekent niet dat alle opmerkingen vanuit de zienswijze geheel naar tevredenheid zullen worden afgehandeld. Omdat er nog zes zienswijzen binnenkomen vanuit andere Drechtstedengemeenten. En in het algemeen bestuur zullen we proberen al die zienswijzen recht te doen met een goede reactie. Maar dat betekent niet altijd dat we alle opmerkingen en aanmerkingen overnemen. De Partij van de Arbeid stelt een aantal vragen. Die over de overhead die is inderdaad tot op zekere hoogte technisch. Ik kan daar wel van zeggen: dat is ook meer een presentatiekwestie. Want ook de sociale dienst presenteert vaak overheadkosten op een manier die ik zelf ook wat ongelukkig vind. Daar heb ik ook al met ze over gesproken. Omdat het vaak wel gaat over mensen die gewoon mensen helpen. Dus klantmanagers die gewoon de gesprekken voeren. Maar dat wordt daar net op een iets andere manier in de begroting opgenomen. Maar het is niet zo dat er P-budget, dus re-integratiebudget naar overhead-ambtenaren gaan. Dus zo is hij niet. Dus dat even ter geruststelling.

Minder geruststellende zinnen moet ik helaas wijden aan de cao-ontwikkeling rondom beschut werk, de cao Aan de slag. Het klopt dat ik daar wat meer van weet. Het primaat van de onderhandelingen ligt overigens bij mijn collega Ton Heerts, burgemeester van Apeldoorn. Oud-vakbondsvoorzitter van FNV. Ik heb wel zeer frequent contact met hem. Omdat dat ook nadrukkelijk de commissie raakt die ik mag voorzitten. Die gaat over de Participatiewet. En die gesprekken lopen al langere tijd. Ton Heerts heeft ook de gesprekken gevoerd over de cao voor gemeenten. En wij vonden het wel heel spijtig dat we met de bonden niet konden afspreken om één afspraak te maken. De bonden wilden per se vol inzetten op maximale loonsverhoging voor de gemeenteambtenaren. En pas daarna wilden ze weer volle bak inzetten op de cao Aan de slag. En íedere wethouder die ik gesproken heb, die vindt ook dat we die mensen recht moeten doen. Maar dat is wel een grote budgettaire uitdaging. Ik heb het ook al een aantal keer bij de bewindslieden naar voren gebracht. Zij zeggen eigenlijk: dat is iets tussen de onderhandelende partijen. Oftewel Cedris met name vanuit sociale werkvoorziening, beschut werk. En het zijn onze mensen. Dus ook vanuit de VNG, de gemeenten. Dus dat gaat nog wel even wat tijd nodig hebben. We hebben wel een afspraak.

Maar dat is echt allemaal nog met Ministerie van sociale zaken, dat er wat middelen vrijkomen. Maar die middelen hadden we misschien wel op een ander manier willen inzetten. Maar we willen écht een oplossing voor deze groep. Want het is eigenlijk onverdraaglijk dat deze groep, die relatief lage salarissen heeft, dat die juist niet

17

geïndexeerd worden, niet gecompenseerd worden voor de stijgende kosten van levensonderhoud. Orde van grootte... De voorzitter: Mevrouw Schnabel heeft nog een verduidelijkende vraag hierover. Mevrouw Schnabel: Ja. Dank u wel, voor uw antwoord. U geeft aan dat ze dus inderdaad nog volledig bezig zijn. Is er ongeveer een tijdspad te noemen, of is dat ook nog eigenlijk heel vaag? De heer Heijkoop: Ik heb al wat getallen. Die zijn in het laatste bestuurlijk overleg met het kabinet over tafel gegaan. Ik hoop eigenlijk dat die getallen ook voor het VNGcongres naar buiten komen. Omdat daar ook al enkele moties in voorbereiding zijn, vanuit een groot aantal steden en gemeenten. En het zou mooi zijn als we die op een passende manier kunnen beantwoorden. Dus ik hoop eigenlijk al in de komende weken dat we daar meer over horen. Als het gaat over de budgettaire impact, weet ik dat niet precies. Ik had het er wel met mijn collega uit Amsterdam over. Die heeft hele slimme rekenmeesters daar zitten. Die had het al wel doorgerekend. Het zou voor Amsterdam over zo'n tien miljoen gaan. Dus dan denk ik, ik houd in Dordt rekening met een bedrag van rond het miljoen, al snel. Dus dat heeft echt wel budgettaire consequenties. Dus zonder dekking vanuit het rijk kunnen we daar niet zomaar even iets in doen. Maar nogmaals, het is echt onder voorbehoud orde van grootte. Dus het is niet een hard getal.

De voorzitter: Mevrouw Schnabel, dit onderwerp van uw betoog is nu flink beantwoord, heb ik het idee. Mevrouw Schnabel: Zeker. De heer Heijkoop: Daarom gaan we nu naar Gazprom, voorzitter. Waar is de rijkscompensatie? Ja, dat vraag ik mij ook af. Waar is die? Ik ben echt wel heel blij met het positieve besluit van het kabinet. Vanuit Dordrecht hebben we daar flink op gelobbyd. We hebben ook de media gezocht. We hebben ook samen met Kamerleden vanuit ChristenUnie en CDA daar het kabinet op bevraagd. En dat heeft ertoe geresulteerd dat het kabinet over de brug komt. Het gaat komen. Hoeveel het precies is, weten we nog niet. We weten ook nog niet of het dit jaar gaat landen, of vorig jaar. Dat is nog even een gesprek met de accountant. Maar ik hoop daar snel inzicht in te krijgen dan. Dan, voorzitter, de SGP/ChristenUnie geeft aan -dat is een terechte oproep, vinden we- dat we ook naar de financiën kijken. De VVD onderstreept dat nog eens even met twee duidelijke markeringen. Wij hebben dat ook al naar voren gebracht. In die zin van: kijk, wij moeten nu deze primaire begroting in onze kadernota opnemen. Dus die krijgt u binnenkort, vrijdag komt hij online, en dan zult u dat zien. Maar aan de hand van deze zienswijze gaan wij wel degelijk ook, en ik heb die winstwaarschuwing ook al aan de GR Sociaal afgegeven, gaan we daar ook wel degelijk wat terug.

Waarom je daar misschien wat minder stevige taal ziet dan bij de andere GR’n, is omdat dit wel budgettair een ingewikkelde GR is. Een hele beleidsrijke GR. En ik vind als je daar terug wil -kijk, je kan wel iets terug willen- maar als je daar fors terug wil, moet je ook beleidskeuzes maken. Je moet niet zeggen: wij willen allemaal hetzelfde voor veel minder geld. Dan moet je ook zeggen: we willen andere keuzes maken. En dat kan op tal van terreinen, maar ook op heel veel terreinen níet. Een voorbeeld daarvan is bijvoorbeeld het BUIG-budget. Het BUIG-tekort is inderdaad onzeker. In 2017 heb ik destijds een keer als wethouder van Dordrecht een resolutie ingediend op het congres van de VNG. Om aandacht te vragen voor de enorme onvoorspelbaarheid van die Buig-tekorten. Toen hadden wij in Dordrecht zo'n negen miljoen tekort. De jaren daarop ging dat naar nul. Hadden we zelfs een overschotje. En nu hebben we weer een tekort. Wij zitten van oudsher altijd wat

18

onplezierig in het verdeelmodel. Zoals we op de Wmo, beschermd wonen bijvoorbeeld, heel positief in het verdeelmodel zitten. Houden we miljoenen over. Hier hebben we eigenlijk van oudsher altijd tekorten op. Dat verdeelmodel is al een paar keer aangepast. Maar ja, voor ons komt het gewoon niet helemaal lekker uit. En het lastige is wel: je weet het eigenlijk nooit. Want elk jaar wordt het macrobudget door het Rijk aangepast. En onze bijstandsbestand is ook elk jaar anders. Maar wij hebben jaren gehad dat wij bij de tien beste gemeenten behoren, waar het gaat over daling van het bijstandsbestand en toch met de grootste tekorten zaten. Dus het zijn helaas onvoorspelbare en geen communicerende vaten. De voorzitter: Duidelijk. Dank u wel. We hebben de geschiedenis en een voorbeeld. De heer Heijkoop: Kijk, voorzitter. Tot uw dienst. De voorzitter: Volgens mij is het helemaal geland bij de commissie. Gaat u verder. De heer Heijkoop: Tot uw dienst, tot uw dienst. En dan tot slot, voorzitter, de behoefte om toch meer inzicht te krijgen in productniveau. Daar vraagt de SGP/CU om. VVD ook. Ja, dat willen wij ook. Hebben we ook nadrukkelijk in de zienswijze opgenomen. Is nodig om goed te kunnen sturen. En ik weet dat de heer Van Ballegooijen fan is van smart doelstellingen; dat je weet waar je het over hebt.

Maar we hebben er ook gewoon behoefte aan, in het kader van de solidariteit in de regio, dat je gewoon van elkaar weet: wie doet wat? Wat is de impact van beleid wat door de afzonderlijke gemeenten wordt gemaakt? En ja, we willen realistisch begroten. En soms hebben we overschotten en soms hebben we tekorten. Soms hebben we onvoorspelbare tegenvallers. We proberen dat zo realistisch mogelijk te doen. Maar het is altijd omgeven door onzekerheden. U zult dat ook zien bij de jaarrekeningresultaten. Laat ik zo zeggen: meer dan de helft daarvan konden we een jaar geleden nog niet eens bevroeden, dat dat op ons pad zou komen. Denk aan de opvang van ontheemde Oekraïners, de energiecrisis, energietoeslagen. Er gebeurt zoveel wat je niet kan voorspellen. Maar u mag ons er echt aan houden dat we zo realistisch mogelijk in beeld brengen wat u kunt verwachten. Zodat u daar ook op kunt sturen. Tot zover. De voorzitter: Oké. Dank u wel. Ik heb heel veel van de genoemde dingen uit de commissie, heb ik kunnen afstrepen. Maar ik kijk toch even voor de zekerheid. Is er nog een commissielid dat zegt: ik heb mijn punt niet horen terugkomen. Nee? Dat is mooi. Dank u wel, wethouder Heijkoop, dat u alle vragen ook heeft beantwoord. En ik neem aan dat alle punten die de commissie heeft meegeven, dat die ook netjes zijn opgeschreven. En ook bij duidelijk bij het college liggen.

Dan gaan wij naar het tweede termijn. Waar jullie als politieke fracties een standpunt kunnen innemen. En met elkaar gaan praten over: hoe nu verder. Ik begin voor de lol rechts bij de heer Van Ballegooijen. De heer Van Ballegooijen: Dank u wel, voorzitter. De wethouder geeft eigenlijk al aan: een heel aantal van de punten die wij genoemd hebben stonden natuurlijk al in de zienswijze. Ik zou toch willen aangeven, ook richting de andere commissieleden, raadsleden, om toch diezelfde inzet te vragen, van de GR Sociaal als van de andere gemeenschappelijke regelingen. Ik begrijp heel goed wat de wethouder zegt, wanneer hij zegt dat er veel beleidsrijk, gemeenschappelijke regeling is, de gemeenschappelijke regeling Sociaal. Tegelijkertijd wordt er bij de andere gemeenschappelijke regelingen gevraagd om een bepaalde inzet. En dan lijkt het me niet meer dan logisch om de gemeenschappelijke regeling Sociaal, om dezelfde inzet te vragen. Om ook zoveel