2.8 2023-01-17 Notulen Dordtse Dinsdag Vergaderzaal 5 - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTE DORDRECHT – DORDTSE DINSDAG, D.D. 17 januari 2023 Vergaderzaal 5 1. Bouwend en Bereikbaar Dordrecht – RV Uitvoeringsprogramma en voorbereidingsbudget Dordwijkzone Stadspark XXL Voorzitter: mevr. Koene Raadsgriffier: dhr. Boom Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Damen (PvdA) Dhr. De Boer (Op Ons Eiland) Dhr. De Vries (VSP) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Dhr. Kleinpaste (Gewoon Dordt) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Noldus (VVD) Mevr. Rutten (PVV) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Struijk (CU-SGP) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. Van der Kruijff (CDA) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Mevr. Van Herwijnen (Partij voor de Dieren) Dhr. Vervoort (VSP) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Ambtelijke ondersteuning: mevr. Van den Berg Portefeuillehouder: wethouder M. Burggraaf De voorzitter: Goedenavond allemaal. Jullie zitten allemaal heel serieus naar schermpjes en dingetjes te kijken, maar ja, we gaan nu toch wat meer naar elkaar kijken, want we gaan met elkaar in gesprek over het ‘Uitvoeringsprogramma en het voorbereidingsbudget Dordwijkzone Stadspark XXL’. Deze commissie is oordeelsvormend, dat betekent dat u er wat van mag vinden. Dit is een vervolg op de technische briefing die er heeft plaatsgevonden op 22 november.

Naar aanleiding van deze sessie zijn er bij een aantal fracties wat vragen ontstaan over verschillende onderwerpen en daarom was de behoefte daar om er verder over door te spreken met elkaar over woningbouw, voorzieningen, fietsvoorzieningen, budget en de startnotitie Schenkeldijk-Stevensweg – alsof je een emmer leeggooit. Goed. Welkom dus voor jullie allemaal. Ik ga eens even beginnen nu met te vermelden wie er allemaal zijn. Mijnheer Boom van de griffie; mevrouw Van Herwijnen, Partij voor de Dieren; mijnheer De Boer van Op Ons Eiland; mijnheer Van der Kruijff van het CDA; de heren Kuhlmann en Noldus van de VVD; de heren Katif en Wringer van Beter Voor Dordt; de heer Van der Meer van GroenLinks; en daar komt de heer Uysal ook van binnen zojuist; dan hebben we mijnheer De Vries en de heer … O, wat was het nou? Ja, Vervoort. Ja, ik bedoel, dan opeens zit ik op een gegeven moment in de voornamen. Van de Verenigde Senioren Partij; mevrouw

1

Rutten van de PVV; de heer Safranti van DENK. Ja, dat was dan, jullie zitten ook gewoon gezellig zo naast elkaar. Mijnheer Damen van de PvdA; mijnheer Kleinpaste van Gewoon Dordt; mijnheer Struijk van de CU-SGP. Dan hebben we de ambtelijke ondersteuning, mevrouw Van den Berg en dan hebben we de wethouder, de heer Burggraaf, die stipt op tijd was, en mijn naam is Irene Koene. Goed, ik heb daarnet al aangegeven waarom we hier bij elkaar zijn en de vraag is, u mag interrumperen wat u wil, want dat is gewoon leuk, maar het is ook interessant om te weten van elkaar wel hoe u er ongeveer in zit. Ik wil u dus vragen om in eerste termijn even aan te geven: ik denk er zo over en ik wil eigenlijk nog even wat meer weten over dat of dat, of ik wil weten hoe de reactie van anderen daarop is enzovoort. Maar dat hoef ik u niet te vertellen, want u bent allemaal doorgewinterd politicus. Ik geef wel het eerst het woord aan mevrouw Van Herwijnen. Het is altijd een manier om als eerste aan het woord te komen, dat is dus om een motie voor te bereiden en dat heeft de Partij voor de Dieren gedaan. Mevrouw Van Herwijnen. Mevrouw Van Herwijnen: Dankjewel. Dat is niet onze ambitie, hoor, o als eerste aan het woord te komen. Ik hoop dat mijn stem het gaat houden.

Dordrecht heeft nog steeds de ambitie om te groeien, het is voor bewoners belangrijk om in de nabijheid van hun woonomgeving groen te hebben. Wij zien de herontwikkeling van het park als een positieve ontwikkeling, niet alleen voor sport en recreatie, maar ook voor de ontwikkeling en de versterking van de natuurwaarde. Bebouwing in een park zien wij niet als iets vanzelfsprekends. Omdat de kaders voor woningbouw in Stadspark XXL nog niet duidelijk zijn, hebben wij een motie opgesteld. Een park moet zo groen mogelijk blijven en plekken waar bebouwing verdwijnt zou dan ook eigenlijk groen voor moeten terugkomen. Anderzijds willen wij de benodigde verdichting in Dordrecht niet te veel inperken en we hebben daarom een motie opgesteld. Ik wilde hem eigenlijk voorlezen, maar ik weet niet of mijn stem het gaat houden. De voorzitter: De motie zit bij de stukken, dus u kunt u kunt hem allemaal even raadplegen daar. Mevrouw Van Herwijnen: Dan wilde ik het daarbij houden. De voorzitter: En iedereen had hem natuurlijk, voordat die aan deze commissie begon, al gelezen. Daarom kan ik het woord geven aan mijnheer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, dank u wel. De Dordwijkzone, Stadspark XXL tegenwoordig, een belangrijke ontwikkeling, ook voor de VVD, voor de stad, voor de leefbaarheid in onze stad, voor het genot van wonen in onze stad en alle functies die daar samenkomen.

Ik kan me nog goed herinneren dat we hier een van de eerste keren over spraken, dat we ook met breder in de commissie, maar ook zeker wij de vragen hadden over: hoe zit het dan, zo’n groot gebied waar dwars de N3 doorheen loopt? Dat typeert denk ik ook wel gelijk de uitdaging waar dit voorstaat. Ik denk dat we vanaf daar een hele weg gekomen zijn, maar vooral nog een hele weg af te leggen hebben om echt te gaan komen tot een park wat integraal als gebied iets toevoegt. We zien daar ook echt in de uitwerking in de uitvoeringsagenda – want het zijn twee stukken – in de uitvoeringsagenda heel veel handvatten voor. De gebiedsindeling is helder, logisch. De prioriteiten die staan zijn voor ons helder, die ondersteunen we. We hebben hier ruim budget voor gereserveerd, maar weten ook dat dat waarschijnlijk op zichzelf niet genoeg zal zijn, hè. Dus het is belangrijk om over de as van verschillende ook financiële kaders hiernaar te kijken en op die manier ook andere partijen en partners aan ons te binden. Als we kijken naar de relatie met open sportparken is dat toch nog wel een spannend punt. Ja, we kijken daar ook naar het sportparkenbeleid wat eraan gaat komen. We hebben daar wel onze bedenkingen bij hoe dat precies moet gaan zijn qua invulling,

2

maar we zijn daar wel benieuwd naar de verdere uitvoering en het betrekken van die sportparken in het hele gebied. Want daar ligt ook echt wat ons betreft de opgave en de uitdaging, omdat als je snel van boven kijkt is het al een mooi groengebied, maar mensen die er vanaf straatniveau doorheen komen hebben vaak die hele beleving niet, dus daar zit echt de uitdaging. Dan zijn er wat vragen gesteld en ook een motie van de Partij voor de Dieren over onder andere toevoegen van woningen. De vorige periode is een amendement aangenomen wat wonen en economische functies toevoegen ondersteunend aan het park mogelijk maakt. Nou, dat is nog steeds iets dat wij graag zouden zien. Het moet echt inpassen in het beeld van het park, zo zien wij ook terug in de – dab moet ik even goed spieken – in de ontwikkeldoelstellingen zoals die er staan. Dus daar zijn wij blij mee. De motie van de Partij voor Dieren gaat daar wat ons betreft in te ver. Wij zien het graag gewoon liever uitgewerkt in de kaders die er zijn en niet alleen de locaties waar nu woningen staan. Volgens mij, het effect van een stadspark is dat het een park is in de stad en die overgang tussen stad en park, die moet echt heel duidelijk zijn en dat daar kun je gebied toevoegen. Ja, u begint te lachen, voorzitter. De voorzitter: Ja, een stadspark is een park in de stad. Mevrouw Van Herwijnen wil even wat vragen.

Mevrouw Van Herwijnen: Ja, ik had nog even een vraag, want je gaf aan: we vinden de motie iets te ver gaan. In welk onderdeel vind je de motie te ver gaan? De heer Noldus: Voorzitter, dat zit vooral in het feit dat je alleen woningen mag bouwen op het gebied waar nu woningen staan en dat is erg beperkend. Volgens mij, dat was een van de dingen die er in ieder geval uitsprong, ik heb hem nu niet voor mijn neus. Ik denk dat je daar echt een kans laat liggen, want de bedoeling is – en dat was net het punt wat ik wilde maken – dat je door het een park in de stad te maken en van de stad juist door het benadrukken van kwalitatief goede randen je die beleving van park veel meer kan toevoegen. Wonen kan op plekken daar een invulling van zijn, maar het kan ook anders. Dus daarom zijn we blij met het kader zoals die staat in de uitvoeringsagenda en zien we daar dan graag de uitwerking op terug. Even kijken, dan maak ik een klein sprongetje, voorzitter, en dan ga ik ook wel richting afronding, hoor, want dan heb ik volgens mij het meeste gehad. Dan richting de startnotitie, want die ligt natuurlijk tegelijkertijd ook voor. Nou, wat ons betreft heel blij met een aantal zaken die erin staan. Een veilige en goede bereikbaarheid van sportpark Schenkeldijk, die staat nu als voorwaarde.

Wat ons betreft zou het een doel moeten zijn, maar goed, als het maar gerealiseerd wordt, want die fietsontsluiting langs de Schenkeldijk is voor ons echt wel een belangrijk punt. Dat moet echt veel beter, met de huidige ook parkeren van grote voertuigen die daar staat en ja, daar kan een hoop verbeterd worden. Dan nog één punt wat we, nou ja, misschien in de vraag wat we in de startnotitie en de uitvoeringsagenda nog missen. We zien veel over spel en recreatie en sport. We zien ook bij de analyse van de bronnen niks terug over echte speelplaatsen. Nou heb ik zelf, en dat heb ik op de site van de gemeente gevonden, dat is best een mooi overzicht, een overzicht met alle speelplaatsen die er zijn. Wat wil nou, als je dan de grens van de Dordwijkzone trekt, zijn er bijna geen enkele de speelvoorzieningen in dat gebied. Als je juist een aantrekkende functie wil hebben voor de stad is dat denken wij wel een toevoeging die te maken is. Dus wij zijn benieuwd of daar nog in de formulering die erin zit daar ook ruimte voor is. Tot zover, voorzitter, maar ik zie een vraag. De voorzitter: Mijnheer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Een vraag en misschien gelijk ook het antwoord op de opmerking van de heer Noldus over speelvoorzieningen. Ik heb de vorige keer

3

tijdens de beeldvormende vergadering aandacht gevraagd voor het Sterrenburgpark en dan name Sterrenburgpark Noord. Dat is nou juist zo'n hele mooie aanvulling op park XXL, omdat daar die speelvoorzieningen wel in ruime mate aanwezig zijn, zelfs waterspeelvoorzieningen. Kleinschalige horeca, wat je ook niet zoveel voorkomt, dat zit daar ook. Dus ja, dan zou ik eigenlijk van de heer Noldus willen horen of hij dat echt als een integraal onderdeel al van het park ziet en of hij ook dan misschien een oplossing kan vinden: hoe betrek je nou dat Sterrenburgpark echt bij het park? Want we hebben het over barrières gehad, hij noemde de N3. Hier zit ook een barrière, de Leeuwstraat. En ja, dan krijg je echt zo'n los vlekje, dus misschien heeft hij daar een handige oplossing voor. De heer Noldus: Ja, een heel scherp punt van de heer Struijk, want ik moet heel eerlijk zeggen, ik heb voor de beeldvormende sessie vorige keer die kaart bekeken en ik heb mooi de grens van het Stadspark XXL getekend en inderdaad niet dat stukje meegetekend. Daar zitten inderdaad drie van de zes speelvoorzieningen van het gebied, dus dat is heel scherp van de heer Struijk. Dus daar zitten ze inderdaad in, maar wat ons betreft kan dat breder, daar zijn we benieuwd naar. De vraag van de heer Struijk is een terechte, daar heb ik niet direct een antwoord op hoe dat beter kan, die straat ligt daar nou eenmaal.

Maar ja, ik weet ook eigenlijk niet zeker of dit deel … Dit is geen onderdeel van nu de Schenkeldijk-Stevensweggebied, dus dit zal bij een ander gebied meegenomen moeten worden, denk ik, voorzitter. O, hoort wel bij dit gebied? Oké, nou, dan ben ik benieuwd naar de uitwerking daarvan. De voorzitter: Dank u wel. Ik had mijnheer Uysal al beloofd, mijnheer Kleinpaste. De heer Uysal: Heel alert van u, mevrouw de voorzitter, en dank voor het woord. Anderhalve graad opwarming van de aarde mogelijk volgend jaar al een feit, dat kopte De Volkskrant gisteren. Om de negatieve gevolgen van de klimaatveranderingen, zoals wateroverlast, hittestress en droogte het hoofd te bieden, is het van onmisbaar belang om te zorgen voor meer groene plekken. Met de ontwikkeling van de Dordwijkzone als stadspark zetten we hier een grote en belangrijke stap. Met deze gebiedsontwikkeling vergroten we de natuurwaarde, de ecologie en biodiversiteit in de stad. Deze en de overige kerndoelstellingen die geformuleerd zijn in de uitvoeringsagenda dienen voor ons dan ook centraal te staan. De realisatie van allerlei voorzieningen in het park, die mogen absoluut geen afbreuk doen aan de doelstellingen van het park en ook de nieuwe functies op het gebied van werk, wonen en zorg mogen de kerndoelstellingen op geen enkele wijze in het gedrang laten komen.

Kortom, het is voor ons enorm van belang dat rust in de groene long hartstikke nodig is om de toekomstbestendigheid van de stad te waarborgen. Voor de rest zien we dat in dit project ook heel veel overige grote projecten en programma's samenvallen, zoals Programma Sportparken, de Spoorzone, opgaven Groenblauwe Stad, de Bouwende Stad. Daarbij is het voor ons ook wel belangrijk dat dit project ook goed afgestemd wordt met andere projecten. Ik sluit me van harte aan bij mijn collega Noldus over de invulling van de open sportparken, hoe dat vorm wordt gegeven, hoe daar ook rekening mee wordt gehouden, wat voor consequenties dat kan hebben voor de sportverenigingen. Tot slot, voor het participatietraject is dit project opgedeeld in een aantal deelprojecten. Dat is goed, zo kunnen de bewoners van de specifieke deelgebieden goed worden meegenomen. Maar uiteindelijk is het ook goed om de inhoudelijke integraliteit van het hele plan van het stadspark goed te bewaken, dus een extra aandachtspunt daarvoor. Dank, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Noldus.

4

De heer Noldus: Voorzitter, ik heb een vraag. Het was al iets eerder in het betoog, dus ik denk, ik wacht even tot het eind. U gaf aan te stellen dat andere functies de rol van het park niet in de weg mogen zitten. Maar is GroenLinks dan ook met ons van mening dat ook het toevoegen van functies ook juist een positief effect kan hebben op juist de beleving en de functie van zo’n park. De heer Uysal: Ja, een goede vraag. Nogmaals, ook hoe ik het zei in mijn woordvoering, voor ons staan de kerndoelstellingen van park centraal en als allerlei andere voorzieningen, maar ook de functies op het gebied van wonen, werk en zorg daarin gefietst in kunnen worden zonder dat er afbreuk gedaan wordt aan de doelstellingen van dit project en het park, ja, dan is dat prima mogelijk. Ik vind daarom ook niet dat je dat op voorhand per definitie moet uitsluiten. Dat is eigenlijk ook een beetje hoe wij invulling geven aan de motie van Partij voor de Dieren, daar wordt nu voor betoogd, voor gepleit eigenlijk om per definitie aan de voorkant wonen en andere soorten bedrijvigheid tegen te houden. Ik weet niet of dat heel verstandig is. Laten we kijken naar de mogelijkheden, laten we dat ook vooral onderzoeken. Als het geen afbreuk doen aan de doelstellingen, dan moet dat volgens mij mogelijk zijn. De voorzitter: Oké. Mijnheer Kleinpaste. De heer Kleinpaste: Dank u wel, voorzitter.

Ik kan het kort houden eigenlijk. Gewoon Dordt is enthousiast over het stadspark en deze ontwikkeling en we sluiten ons in belangrijke mate aan bij wat de heer Noldus daar al van geschetst heeft. Niet helemaal verbazend, want we trekken in dit dossier al een tijdje samen op. De ontwikkeldoelstellingen herkennen we en die vinden we uitstekend. We zijn een klein beetje bezorgd over de opeenstapeling van ambities. Wordt het dan niet te ambitieus, of ga je dan niet dingen half doen omdat je heel veel wilt realiseren? Maar dat zien we verder in de uitwerking graag tegemoet. Het is heel goed dat deze ontwikkeling er is, dus laten we daar vol vaart mee doorgaan. Kort nog even richting de Partij voor de Dieren die een motie hebben ingediend, of denken te gaan indienen, het is nu nog een conceptmotie. Zoals die voorligt gaan we die in ieder geval niet steunen. De voorzitter: Oké, dank u wel. Mijnheer Safranti. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Ook ik hou het kort, want ja, wij hebben niet veel toe te voegen. Ook wij vinden het een prima project en ik sluit me ook eerlijk gezegd ook wel aan bij mijn voorgangers. Wat ik wel nog even wil meegeven zijn twee punten. Volgens mij gaf mijnheer Noldus dat nog even aan, over de partijen of partners waar we dus eventueel samen mee kunnen werken. Dus ik moest direct aan ESF-gelden, dus Europees subsidiefonds.

Kijk, als we het toch over een ambitie hebben en we hebben het over een park die zelfs groter is dan … Een van de grote, ja, ik ben even de naam kwijt. Ja, inderdaad. Dan denk ik dat dat we zeker ook aanspraak mogen maken op Europese subsidiefondsen of over … Ja, u lacht wel, maar volgens mij is daar gewoon middelen voor. Als jij met name met een goed plan – en ik vind dit een goed plan trouwens – daarbij aan komt kloppen. Het tweede punt, ik heb dat tijdens onze route ook aangegeven toen wij met de fietsroute deden. Wat ik wel mis in Dordrecht is echt hardlooproutes, want dat doen we wel – we, dus de burgers van Dordrecht – doet dat juist wel op de Noordendijk, hè, wij noemen dat polderloop. Maar dit kunnen we natuurlijk uitbreiden met drie, zes, negen kilometer, desnoods twaalf kilometer en dat we dat gewoon goed kunnen aanstippen of aan kunnen geven met kleuren of met borden. Zo stimuleer je niet alleen mensen om de sporten, wat ook een hele mooie ambitie wat erin stond, maar ook dat je dus deze mensen richting dit gebied gaat trekken. Ook al woon je in de binnenstad, of elders, dus dat je daar toch gaat sporten, desnoods met je

5

dieren, dat je je hond meeneemt. Het enige waar wij wel een beetje over hadden zitten nadenken was dat N3-verhaal, maar volgens mij is dat ook net aangekaart. Over de motie die dus ingediend is, daar willen wij nog wel even over nadenken. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: En hoeveel kilometer loopt u zelf? De heer Safranti: Ik ben net een diesel, als ik eenmaal op gang ben, dan ben ik niet meer te stoppen. De heer …: Diesels mogen niet meer. De heer Safranti: Ja, nee, oké, dus ik moet me met de tijd aanpassen. De voorzitter: Mocht iemand tips willen hebben, dan melden bij de heer Safranti, toch? De heer Safranti: Ik ben scheidsrechter, dus ik moet natuurlijk een bepaalde conditie hebben. De voorzitter: Conditie hebben, zeker. De heer Safranti: En ik zou het fijn vinden als dat natuurlijk echt komt met goede verlichting. Weet je, als je 's avonds daar loopt, dat er opeens een fietser, of ja van alles, je ziet het gewoon niet. Dus het zou fijn zijn als dat gewoon veel beter ingericht zou worden. De voorzitter: Volgens mij heeft u dat helder gezegd. Mijnheer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik kan me ook in grote lijnen wel vinden in het verhaal van de VVD en van GroenLinks, wat ook door mijn buurman bevestigd is. En ook niet verwonderlijk, want ook ik trek al een poosje samen op in dit project.

Ik heb net al een punt aangegeven, die corridor N3 wordt vaak genoemd – of sorry, de barrière. De Leeuwstraat zie ik ook toch wel degelijk als een beetje een barrière, omdat dat Sterrenburgpark anders niet echt erbij hoort. Ik zie nog wel een barrière en dat is de Zuidendijk. De heer Safranti wil graag hardlooproutes en hoe langer, hoe beter. Daar ben ik ook voor, maar zacht lopen mag ook en fietsen mag ook. Nou, de grote wens is natuurlijk dat je een doorgaande fietsroute hebt, bijvoorbeeld als je in de binnenstad woont en je wil gaan sporten aan de Schenkeldijk, ga het alsjeblieft op de fiets doen. Maar dan krijg je het vervelende van die Zuidendijk, dat is echt ook een hele lastige barrière en ik ben echt wel heel benieuwd wat het college daar voor oplossing misschien al voor verzonnen heeft. Want als je nu de Schenkeldijk boven fietst en dan kom je bij de Zuidendijk, dan moet je helemaal naar links. Vervolgens heb je Zuidendijk beneden, voor auto's mag je eigenlijk niet eens overheen en je mag ook dat park niet in en toch zal daar een verbinding moeten komen. De beroemde groene corridor, vandaar dat ik net even abuis was. Ik denk wel dat dat een hele ingewikkelde en ook een kostbare grap wordt. Wat net ook al genoemd is, dat zijn die vrachtauto's die daar geparkeerd staan. Dat strijdt natuurlijk met die natuurlijke oever die daar moet komen aan de Schenkeldijk.

Het aardige is, de bever zit er al, dus heel mooi. Maar de vrachtwagens staan daar ook en de volgende ochtend, kijk op Fixi, ligt daar heel veel rotzooi. Ja, dat vind ik wel heel erg strijdig met een park, dus daar zal een definitieve oplossing voor gekozen moeten worden, denk ik. En ja, hebben we dat al in gedachten, is daar al goed over nagedacht? Maar die fietsroute met name. Dan heb ik nog één vraag eigenlijk. Dordwijk, landgoed Dordwijk, is daar al over nagedacht, of dat alleen maar een stukje groen is waar we

6

omheen mogen lopen, of gaan we ook nog proberen dat toegankelijk te krijgen? Dat vind ik ook wel een boeiende eigenlijk. Dat waren even mijn opmerkingen tot nu toe. Met richting mijn overbuurvrouw, zoals het nu ligt, denk ik dat wij die motie ook niet gaan steunen, tenzij de wethouder er straks heel enthousiast over is, maar dat verwacht ik eerlijk gezegd niet. De voorzitter: Als de wethouder de wave gaat doen, dan zien we dat vanzelf. Mijnheer De Boer en daarna mijnheer Damen. De heer De Boer: Dank u wel, voorzitter. Ik raak mijn scherm aan, dus alle tekst wordt gelijk drie keer zo klein. Wij gaan het plan steunen, zeker. Nou ja, goed, we zien natuurlijk het liefst ook een financieel rond plan natuurlijk, hè, maar dat is er niet, want er is geld, maar niet voldoende. Maar goed, wat we nog wel een beetje vaag vinden is dat er subsidies worden aangetrokken. Nou, wij zijn heel benieuwd wat voor subsidies dat zijn, en kunnen wij daarvan op de hoogte worden gehouden? Dat is belangrijk. De N3 zien wij het liefst natuurlijk helemaal verplaatst worden naar buiten Dordrecht, maar dat gaat natuurlijk niet. Dus die N3 blijft er gewoon degelijk liggen. Alleen … De voorzitter: Even één tel, mijnheer De Boer. Hebben jullie even tijd nodig samen, of gaan we gewoon … Ja, nee, ik wou net zeggen, dan mogen jullie even een apart kamertje. Maar ja, twee dingen tegelijk, ik ben net een vrouw.

Mijnheer De Boer, ga verder. De heer De Boer: De N3 is al een paar keer genoemd. Wij spreken natuurlijk al tientallen jaren natuurlijk over, we hebben nu over een groene long, de gezonde long. Dat wil zeggen lopen, sporten, wandelen in een gezonde omgeving. Nou, die N3 is gewoon hartstikke vervuilend, dat weten we ook allemaal, maar kunnen we toch niet nog eens een keer nadenken over een 80 kilometerzone, het liefst met een trajectcontrole, dan hou je het ook inderdaad 80 kilometer per uur. Dus die wil ik nog een keer aanscherpen. Dan de functies in de Dordwijkzone zoals in een stuk staan, dat is een programma van eisen voor de toe te voegen functies wonen, sport, economie, zorg. Dan vroegen ons even af, is het realistisch haalbaar dat deze in Q1, zoals het in het stuk staat, 2023 gereed zijn? Dat betekent dat 31 maart al die functies bekend moeten zijn. Nou, dat is mijn vraag. Dan, als we toch een beetje dromen, dan hadden we het liefst natuurlijk nog een stukje staart meegenomen in het hele projecten, dan heb je echt de kop en de staart van Dordrecht. Maar dat wordt wat wel lastig, zit water tussen. We missen een plan over de verlichting in het plan. Dat komt eigenlijk nergens terug.

Natuurlijk komt er verlichting, maar laten we dan gelijk kijken naar duurzame verlichting en je hebt natuurlijk hele mooie verlichtingsbronnen die bijvoorbeeld standaard uitstaan en loop je daar langs gaan ze aan. Nou ja, die voorbeelden kennen we allemaal. Kunnen er ook watertappunten worden aangelegd? Als we toch straks gaan lopen en fietsen en wandelen, dan is het misschien lekker als we even een fris watertje kunnen pakken onderweg. En als laatste, hoe worden de omwonenden geïnformeerd en meegenomen gedurende het hele project als we het hebben over communicatie? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Damen. De heer Damen: Voorzitter, dank u. Je kunt moeilijk bezwaar maken tegen de doelen van het plan, dus die steunen wij zonder meer. Maar vervolgens wordt het wel lastig om de doelen wat concreter te maken. Wat verwacht je nou van dit plan, hè? Het gaat om een investering van ons van 50 miljoen, daar zouden nog andere gelden bij komen. Wat gaat dat nou opleveren voor de luchtkwaliteit, of hoe kun je dat vertalen? Wat gaat het opleveren voor de biodiversiteit, hoeveel soorten verwacht je dat je in stand kunt houden

7

of erbij kunt halen? Wat betreft klimaatadaptie, hoeveel open water komt erbij, hoeveel oppervlak? Want we zitten nu eenmaal met fantastisch klei op dit eiland waar geen water doorheen zakt, dus als er een flinke regenbui is, dan staat de hele boel binnen de kortste keren blank, open water is dan de oplossing. Dat soort dingen zijn zelfs niet bij benadering aangegeven. Wat betreft meer bewegen, sport en spel, dat is natuurlijk heel leuk als daar dadelijk voorzieningen komen voor mensen die twaalf, of hoever, hard konden lopen en dat soort sporters. Belangrijkste doelgroep is naar mijn idee juist de groep Dordtenaren die weinig aan sport doet, die willen we meer laten bewegen. Dus daar zou je ook op aan moeten geven: hoe haal je die dan dit park binnen, hoe bedien je die met dit park? Met recreatie en ontmoeting zal het ongetwijfeld lukken. Wat betreft toename van bomen, ik vind het een hele lastige. Ik woon in de omgeving van het Weizigtpark, dat wordt opgeknapt, daar komt netto geen boom bij. Hier spreek je over een gebied waar weliswaar wat bomen bij geplant kunnen worden, maar waar al een heleboel bomen staan. Is dit nou de plek waar je bomen toevoegt om de stad koel te houden? Of zou je moeten zeggen: nee, als we toch bomen gaan planten, dan planten we die bijvoorbeeld in de Vogelbuurt, want dat is acht keer effectiever voor het koel houden van de stad.

Wat dat betreft vind ik dat het verhaal nog te vrijblijvend is. Het zijn goede doelen, maar te weinig concreet gemaakt. Ik kan me voorstellen dat je ze niet precies concreet kunt maken, niet zeg maar op de boom nauwkeurig, maar je kunt wel verder invulling geven aan de doelen. De voorzitter: Mijnheer Struijk. De heer Struijk: Voorzitter, dank u wel. Ik heb een vraagje aan de heer Damen. Als er nou in de Vogelbuurt ook bomen geplant worden, gaat de PvdA dan wel akkoord met extra bomen in dit park? En tweede gelijk daaraan vastgekoppeld, de vraag: ziet de heer Damen ook het nut dat bijvoorbeeld op warme dagen mensen een vlucht nemen naar het park toe en daar heerlijk verkoeling vinden onder bomen? De heer Damen: Dat vind ik helemaal fantastisch. Ik woon vlakbij het Weizigtpark, dat zit helemaal vol op warme dagen. Maar dan denk ik ook: begin dan waar het het warmste is, namelijk gewoon in die warme straten. Dus ik vind dat je daar beter over na moet denken. Ik vind het prima als je het allebei doet, maar geef dan wel aan dat je het allebei doet. In het collegeprogramma staat dat voor iedere nieuwe Dordtenaar er een boom geplant zou worden. Tot nu toe heb ik daar geen enkel bericht over gezien en het college zit er nou toch al een half jaartje. De heer Struijk: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Struijk.

De heer Struijk: Misschien even, als ik nog mag, wat betreft die bomen planten bij geboortes. Misschien heeft u gehoord dat ik er toen voor gepleit heb om dat te doen in de wijk waar die baby's geboren zijn. Dus dat kan het antwoord op uw vraag zijn. De heer Damen: Ja, alleen moet het dan wel gebeuren, hè? Dus een goede suggestie … De voorzitter: Dames en heren, zullen we even dit niveau verlaten en gewoon verder gaan waar we mee bezig waren. De heer Damen: Ja. Verder, wat betreft de procedure, voorzitter. Er wordt duidelijk aangeven dat er gewerkt gaat worden met participatie. We hebben hier te maken met hele verschillende belangen. We hebben sportverenigingen, we hebben milieuclubs, we

8

hebben mensen die veel belang hechten aan het fietsen, daar kan nogal een botsing in plaatsvinden. Bij participatie moeten zeg maar de ambtelijke staf en de ontwerpers tot een optimum zien te komen, maar ik zou graag zien dat daarna alsnog burgers en organisaties in de stad de mogelijkheid hebben om zeg maar hun zienswijze ten aanzien van concrete plannen naar voren te kunnen brengen, waarbij dat gebeurt voordat dat in deze commissie en in de raad besloten wordt. Dat betekent een iets andere procedure dan wij nu volgen in het kader van de participatieverordening, want daar staat: of er is participatie, of inspraak. Bij inspraak wordt vaak het indienen van een zienswijze ook onder inspraak gerekend. Dus ik hecht eraan dat burgers, nadat er een concreet voorstel ligt, de burgers hun zienswijze daarop kunnen indienen en voorleggen aan de raad. Dan vermijden we dat soort toestanden zoals we met het Weizigtpark gehad hebben. Wat betreft het wonen in of rond het park. Ik heb veel sympathie voor de motie – of is het amendement – de motie van de Partij voor de Dieren Wij denken dat je niet woningen in het park moet toevoegen, maar bij wijze van spreken in de rooilijn. Daarmee … Ik zie u verbaasd kijken. De voorzitter: Nee, ik kijk niet verbaasd, ik kijk alleen maar dat ik hoop dat we net wat zakelijker de onderwerpen noemen, zeg maar.

U gaat heel erg in de uitvoering zitten en daar keek ik even van op. De heer Damen: Maar er is natuurlijk in de afgelopen twintig jaar veel gezegd en gesproken over bouwen in het groen, bouwen buiten de stadscontour. Er is nu een zware druk om veel te bouwen, dat betekent dat er een principiële uitspraak over waar er wel niet gebouwd kan worden, dat dat best belangrijk is. De heer Kleinpaste: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Kleinpaste. De heer Kleinpaste: Ik heb toch wel behoefte daar een vraag over te stellen, want er inderdaad heel veel gesproken over dit plan, al jarenlang. Daar is ook duidelijk in opgenomen in welke mate we wel in de randen van het park of anderszins zouden kunnen bouwen. Als je dat dan loslaat, dan is het ook in de continuïteit van je hele politieke besluitvorming wel een merkwaardig element. De heer Damen: Voorzitter, continuïteit is niet het principiële doel. We moeten zo goed mogelijk, en zeker nu er een klimaatcrisis is, zorgen dat dit soort parken er goed uitziet en niet dat er langzaam woningbouw in dit soort parken schuift. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ook het CDA kan instemmen met de denklijn en de hoofdlijnen en de kaders zoals in deze plannen zijn verwoord, laat ik daarmee beginnen.

We willen wel een paar puntjes waar we nog wat de vinger even bij willen leggen, ik zal ze noemen. De eerste is woningbouw. We hebben nog niet zo lang geleden, ik dacht een jaar of twee, in de vernieuwde omgevingsvisie met elkaar vastgelegd en bepaald als raad dat dat kan, kleinschalig aan de randen van het park. Ik zie diezelfde terminologie ook in deze documenten terugkomen en het CDA staat daar ook achter. Wij snappen, wij vinden het heel mooi dat er een groene long komt met ruimte voor sport, recreatie, maar vooral ook zuinig op de ecologie, maar we snappen ook dat het af en toe kan botsen als je gaat ontwikkelen. Nou, daar gaan we de komende jaren met elkaar af en toe nog wel over komen te spreken, maar wij denken wel dat je dit toch in die balanszoekende houding wel aan moet durven. We hebben wel een

9

suggestie, dat raakt financieel. We weten dat we er heel veel miljoenen voor gereserveerd hebben, maar we weten ook dat dat niet genoeg is, dat hebben anderen ook al gezegd. Mochten we nou kleinschalige woningbouw gaan reserveren, dan mag je verwachten als je dat aan de rand van een park doet, dat dat een positieve grondexploitatie oplevert zou ik denken en wellicht kunnen we ook die positieve opbrengsten daarvan ten goede laten komen aan het park. Ik denk dat dat ook uitlegbaarder naar de stad wordt als je gaat bouwen, dat je ook laat zien dat je met het geld wat het oplevert ook het Stadspark XXL gaat versterken en verder realiseren. Het is een denklijn, ik hoor graag in de tweede termijn van andere fracties hoe ze daar tegenaan kijken. Er is al even gesproken over de sportverenigingen. Inderdaad, de sportnota gaat dit raken en het verzoek aan het college en ook als oordeel onze vraag is, om waar wij in de voortgang op dit traject, maar ook in de voortgang op het sporttraject het college vragen of ze over en weer steeds de verwijzing willen maken waar het elkaar beïnvloedt. Want dat snappen we allemaal, maar dat we daar niet zelf naar op zoek worden, dat we daarin geholpen worden. De veiligheid wordt door sommige sportverenigingen wel genoemd als risico.

Als het allemaal open wordt, gaan daar geen samenscholingen komen, gaan mensen geen drugs lopen gebruiken, of lopen dealen, of weet ik wat allemaal uitspoken? Het CDA vindt waar dat echt over de grens zou gaan – en die grens kan ik natuurlijk nu niet volkomen hardmaken – dat je ook moet willen overwegen om het hier en daar dan maar niet open te maken, want veiligheid vinden wij toch wel belangrijk. Maar ook maar even in het kader van het omdenken. Als we maatschappelijke functies willen toevoegen, kun je misschien ook functies toevoegen die de veiligheid juist vergroten. Want wij denken, functies trekken ook mensen aan en daar kan de veiligheid groter van worden, dus probeer ook functies te vinden die de veiligheid vergroten. Nog een punt, wat u niet zal verbazen, we hebben dat al een keer eerder genoemd bij de begroting: zou je ook niet aan de noordkant waar we het Wantij raken als uitbreiding van Stadspark XXL een stadsstrand kunnen realiseren? Ook dat is recreatief, ook dat is aan het water en het grenst bij Jeugddorp Stadspark XXL. Ik weet niet of dat allemaal veiligheidshalve kan aan het Wantij, maar het is mogelijk het onderzoeken waard. Als laatste punt, op een na laatste punt, voorzitter, dat gaat over de verlichting, door anderen genoemd.

Ik was afgelopen weekend – ja, toeval bestaat niet – in Wouwse Plantage, je komt nog eens ergens, en daar stonden langs de weg groene ledlampen. Ik vroeg aan de mensen die daar woonden: waar zijn die voor? Dat schijnt natuurvriendelijk te zijn voor de dieren. Nou, ik had weer wat geleerd. Ik wil het hier maar meegeven, misschien is dat ook wat voor in deze omgeving, als je toch verlichting wil, om dan met groene ledlampen te werken die natuur- en diervriendelijk zijn voor de ecologie. Dan de laatste vraag. We hebben een participatie- en wensboom gehad, ook wij hebben hem mogen invullen en alle anderen hier aan tafel denk ik ook, ook de stad is breed opgeroepen. Ik ben wel benieuwd wat het allemaal opgeleverd heeft. Misschien had ik het wel ergens al kunnen lezen, maar ik ben nog benieuwder terug te horen wat er nou mee gedaan gaat worden. Want als je zoiets in gang zet, wek je ook een verwachting. Dus wij hopen ook teruggekoppeld te krijgen wat er met al ideeën gebeurt. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Oké, dank u wel. Mijnheer Katif. De heer Katif: Dank u wel, voorzitter. Ik zal gelijk even beginnen met de motie van de Partij voor de Dieren. Ik vind hem een beetje te vroeg. Ik zeg niet dat ik het er niet mee eens ben, maar ik vind hem een beetje te vroeg. Dus even wachten, zou ik bijna zeggen. En dat bedoel ik heel aardig trouwens, hoor.

Ja, voordat allerlei dingen … Voorzitter, volgens mij …

10

De voorzitter: Mijnheer Katif, even één tel. Mevrouw Van Herwijnen wil u via de voorzitter iets vragen. Mevrouw Van Herwijnen: Voorzitter, ik wilde even vragen: wat bedoel je met te vroeg? De voorzitter: Mevrouw Van Herwijnen, ik ga gelijk even ingrijpen, want u deed het daarnet ook. Niet: wat bedoel je? Voorzitter, ik hoor de heer Katif zeggen dit, of ik wil de heer Katif vragen dat. Gaat uw gang. Mevrouw Van Herwijnen: Wat de heer Katif bedoelde met te vroeg. De heer Katif: Nou, te vroeg omdat de concrete plannen en de voorbereidingen nou nog moeten komen. Ik denk, als die dan op tafel liggen, dan zou je zonder meer – of zou u, voorzitter – zou u, mevrouw Herwijnen, daar een motie zonder meer kunnen indienen. Dat denk ik. Dus succes zit hem meestal in een moment dat je hem even indient, oftewel strategisch indient. Volgens mij is het succes van het Sportpark XXL voor een heel groot deel afhankelijk van de subsidie die wordt opgehaald. En mevrouw Van den Berg zal dat misschien kunnen beamen, want op 22-11-‘22 heb ik een vraag gesteld en over de ambities, maar met name op de risicovolle exercitie zoals die gedaan is, en toen werd namelijk antwoord gegeven: ja, het is 51 en dat zou 60 kunnen zijn, maar ja, we hebben natuurlijk 1,2 miljard, en zo kan ik wel even doorgaan, en als we dat nou eens gaan doen, dan moeten we zoveel geld binnenhalen.

Dus ik ben eigenlijk erg benieuwd, maar goed, de vraag ga ik, voorzitter, niet aan mevrouw Van den Berg stellen, want dat had ik in beeldvormende sessie moeten doen. Ja, dat is een gemiste kans, maar goed, dat kan mevrouw Van den Berg even meenemen in ieder geval. De gereserveerde gelden zijn eigenlijk niet voldoende, laten we daar heel eerlijk over zijn. Ik hoop dat we de rijkdom die bij elkaar geschraapt is via … De voorzitter: Mijnheer Damen. De heer Damen: Voorzitter, ik hoor herhaaldelijk zeggen: de gereserveerde gelden zijn niet voldoende. Waar haalt men deze wijsheid vandaan? Ik zou dat graag horen van degenen die dat allemaal beweerd hebben. De heer Katif: In het stuk, pagina 22. Ja, nou en. Nou, voorzitter, ja precies. Ik probeer alleen maar te wijzen op dat wij ontzettend ambitieus zijn. Die ambities die wij hebben, ja, daar zijn een aantal risico's aan verbonden en die risico's is dat het geld wat wij ervoor gereserveerd hebben niet voldoende is en ook afhankelijk van de subsidie die je binnen moet halen. Nou, dat is voor mij … Overigens, ik ben met het voorstel zoals die nu voorligt natuurlijk wel, we zijn als Beter Voor Dordt wel eens, want we hebben namelijk ooit de motie ondersteund in 2021 volgens mij, ‘…’. Nou goed, dus wat ons betreft had eigenlijk het stuk als hamerstuk naar de raad gekund.

Had gekund, omdat we vinden dat de concrete plannen en investeringsvoorstellen naar de commissie komen waar we wel een mening over kunnen vormen. Om op dit moment een mening te vormen over iets wat we alleen maar in de voorbereiding, ja, dat vind ik een beetje opportuun. Dus ik wacht keurig netjes de … Ja, ik zou ‘…’ geld, maar ik wacht het gewoon even af. De voorzitter: O, bent u nog niet klaar, mijnheer Katif? De heer Katif: Nou, een laatste. Een ambitieus en mooi project, en dat is ook Beter Voor Dordt.

11

De voorzitter: Goed, ja. Ja, goed, maar er zijn er meer die dat doen. Even kijken. Mijnheer … O, nou ik het weer niet. Vervoort, toch? Ja, ik weet alleen maar Bert altijd. Vervoort.

De heer Vervoort: Dan doe ik die dicht. Als je de stukken leest, dan is er in een eerdere commissievergadering een keer een discussie geweest over waar je nou prioriteit aan zou moeten geven. In een van de stukken staat zelfs dat je daarin moet kiezen. Nou, wat ons betreft als het gaat om de wetmatigheid van een park, het trekt mensen aan, het trekt nieuwe mensen aan naar Dordrecht. Die is wat ons betreft onvoldoende onderbouwd, want dat zou ook omgekeerd kunnen zijn. Als je onvoldoende woningen hebt, dan krijg je geen mensen maar Dordt en dan heb je wel een heel groot park, maar dat staat dan voor een gedeelte leeg. Dus onze vraag is of de wetmatigheid waarvan uitgegaan wordt in de startnotitie, zowel voor de Schenkeldijk-Stevensweg als voor de algemene startnotitie, of die wetmatigheid onderbouwd kan worden. Voor het overige denk ik dat het in ieder geval voor ons een verrassing was – misschien niet helemaal, maar toch – dat in de startnotitie Stevensweg-Schenkeldijk heel erg gefocust wordt op de problemen daar. Vervolgens, als je dan gaat naar pagina 12 van die startnotitie, dan vind je terug dat dat ingebed is in het uitvoeringsprogramma Dordwijkzone. Je zou je kunnen afvragen als je een aantal deelgebieden hebt gedefinieerd, of je de ontwikkelingen niet stapsgewijs zou kunnen doen. Een olifant eet ook hapje voor hapje. Dank u wel. De voorzitter: Oké, dank u wel.

U mag uw microfoon weer uitzetten. Heeft iedereen iets gezegd die wat wilde zeggen? Ik denk mevrouw Rutten, die gooit hem er wel in over die vrachtwagens, maar die … Nee, oké. Dan gaan wij naar de wethouder en die heeft hard mee zitten schrijven. Ik weet niet wat hij allemaal zit te doen. De heer Burggraaf: Er zijn soms commissievoorzitters die dan de vraag herhalen. De voorzitter: Mijnheer Burggraaf, u bent van een partij die heel erg uitgaat van de eigen verantwoordelijkheid en iets in mij herkent dat. De heer Burggraaf: Dank u wel, voorzitter. Ik was gewoon een beetje verwend al, denk ik, door andere commissievoorzitters. Nee hoor, even samengevat, als ik alle opmerkingen hoor, dan hoor ik in ieder geval nog steeds brede steun voor deze ontwikkeling en de ambitie om een mooi stadspark neer te zetten die uiteindelijk voor, nou ja, ook de huidige bewoners en de nieuwe bewoners die we met de groei van de stad gaan toevoegen veel meer kwaliteit van leven gaat geven.

Daar hoorde ik wel wat vragen ook op, van Partij van de Arbeid onder andere en ook wel de VSP, in de zin van, dat was de samenhang tussen groei en gebruik van het park, en van de Partij van de Arbeid als het gaat om: wat gaat het dan echt concreet opleveren? Daarvoor zou ik graag nog willen verwijzen naar de maatschappelijke businesscase die in 2021 op basis van het plan is gemaakt en door Decisio ook de maatschappelijke baten zijn uitgerekend. Nou, als het gaat om de luchtkwaliteit is daar berekend 0,35 ton jaarlijks fijnstof afvangen, 250 ton aan CO2-reductie en nog wat andere van die zaken, ook de samenhang tussen het wonen en het gebruik van het park. In datzelfde plan is inderdaad ook opgenomen dat er woningbouw rondom het park gaat. Ik hoorde het CDA een goede samenvatting geven van de kaders die daarbij zijn afgegeven en ik hoorde ook een reflectie van GroenLinks waarbij eigenlijk wordt gezegd: er zijn een aantal ambities, die moeten we uiteindelijk gaan waarmaken in het stadspark. En nou ja, daar zitten ook een aantal bebouwde voorzieningen in die samen kunnen gaan, of sterker nog, de ambitie kunnen versterken. Dan denk ik zelf aan bepaalde economische voorzieningen die genoemd zijn, of maatschappelijk-economische voorzieningen. Je kan denken aan

12

misschien een horecavoorziening ergens in het park, of misschien een combinatie met kinderopvang. Nou, er zijn heel veel zaken die uiteindelijk in zo'n park zo de sociale veiligheid kunnen vergroten, want dat hoorde ik het CDA onder andere ook noemen, of juist kunnen zorgen dat op een bepaalde plek er een reden is om dat park in te gaan, dus dat je op die manier ook mensen het park laat ontdekken en op die manier die kwaliteit ook benut wordt van het park. En inderdaad ook op plaatsen waar je, en dat gaan we dus nu eerst eens verkennen en daarmee wil ik ook onderschrijven een aantal partijen die zeiden: het is eigenlijk te vroeg in deze fase om daar nu al een motie op te formuleren waarop je daar nieuwe begrenzing opzet, ga eerst dat onderzoek eens aan en kijk eens even hoe juist bebouwing ook langs die randen kwaliteit kan toevoegen. En inderdaad, nou ja, volgens mij rekenen wij daar ook al mee, maar u riep op, de heer Van der Kruijff, om daar in de tweede termijn door andere partijen al dan niet bijval bij te geven. Ik zou in ieder geval willen zeggen, vanuit het college zouden we die filosofie willen omarmen om de opbrengsten die je doet met de ontwikkeling ook ten bate te laten komen van de ontwikkeling van het park zelf.

Want ja, goed, het is ook zo, en dat hebben we ook nooit onder stoelen of bank geschoven, dat er niet voldoende budget is om de totale ambitie waar te maken. Dus je moet daar ook gaandeweg proberen, daar waar het past bij de ambitie, als het wat opbrengt ook weer te kunnen investeren om die totale ambitie waar te kunnen maken. Inderdaad moeten we bij externe partijen subsidies op gaan halen, daar werken we hard aan. Wat betreft risico’s daarvan, we faseren het in een wijze dat je nu elke keer deelaanpak doet, want dat werd ook ergens opgenoemd: je moet in plakjes eten. Daar ben ik het ook mee eens, daarom beginnen we nu eerst met die zuidelijke punt. Daarin kan je dan ook vervolgens kijken: dat wat je investeert, zijn dat dingen die sowieso goed zijn. In de tijd kom je dan gaandeweg op het punt waarbij je af en toe moet monitoren: kan het nog steeds vanuit het budget, moeten we extra budget nog erbij halen, of moeten we op punten op een gegeven moment ambities gaan bijstellen? Maar dat is allemaal in latere fasen. Op dit moment doe je dingen die sowieso binnen het budget passen en geen afbreuk doen aan, ook al zou je in een later proces misschien eens een tijdje zeggen: we moeten nu wat tempo lager zetten. Dan zijn het geen investeringen die zeggen: maar wat gek dat dat daar gebeurd is.

Het is sowieso goed wat je nu doet voor de stad in deze fase en we hopen dat we gaandeweg voldoende financiering gaan vinden om de totale ambitie te bereiken. De voorzitter: Punt. Mijnheer Safranti. De heer Safranti: Fijn, dank u wel, voorzitter. Ik hoorde de wethouder praten over financiële middelen, ook binnenhalen, dat ze er ook mee bezig zijn. Kan de voorzitter wat concreter zijn? En ik heb natuurlijk net een aanbod gedaan over Europese subsidies, is daar al aanspraak op gemaakt? De heer Burggraaf: Nee, voorzitter, kijk, we hadden al eerder een keer een voorstel aan u voorgelegd waarbij ook een provinciale subsidie aangekoppeld zat. De Europese trajecten, daar zitten we sowieso goed op aangehaakt als het ook om de Groenblauwe Stad gaat. Daar hebben we gewoon een goed netwerk ook in Europa zitten en daar blijven we gewoon continu onze proposities inbrengen. Dat heeft een bepaald ritme, hè, of een bepaalde window waarin weer een subsidie opengaat. We zorgen dat we het netwerk goed hebben, dat we onze propositie goed hebben. We zitten in een aantal netwerken ook waarin gewerkt wordt aan vergroening en verbetering van de leefomgeving. Het is echt ook iets wat bij het Rijk hoog op de agenda staat, hè. Als je kijkt naar de verdichtingsopgave, de woningbouwopgave, dan wordt ook vooral gezegd: doe dat binnenstedelijk verdicht, doe dat langs spoorzones, langs OV-verbindingen.

Maar er is ook heel veel oog voor de vergroening en de hoogwaardigheid van je leefklimaat en de rol die groen daarin kan betekenen. Dus ik zou zeggen, alles wat in deze opgave zit

13

past ook bij het tijdsgewricht en de agenda's van Europa en het Rijk op dat vlak. Dus ik heb daar wel echt goede verwachtingen op dat we daar ook wel degelijk ook in deze bestuursperiode alweer nieuwe subsidieluiken kunnen gaan openen, omdat het ook gewoon een mooi plan is wat goed onderbouwd is. Wat heel belangrijk namelijk is daarin ook altijd dat je de maatschappelijke kosten en baten kan aantonen. Dat huiswerk hebben we allemaal gedaan, dus we hebben alles in huis om daar op de momenten dat ze zich voordoen daar ook meteen op in te springen. Dan hoorde ik wat opmerkingen om goed de samenhang tussen de sport, die natuurlijk in deze zone zit, te blijven bekijken. Dat doen we zeker en we zullen ook zeker als we hier met voorstellen komen aangeven daar waar het sportbeleid betreft, en andersom, als collega Merx met sportbeleid komt, dat daar de samenhang even wordt geduid met hoe het zit in de Dordwijkzoneontwikkeling. Wij zorgen dat we daar ook bestuurlijk goed van elkaar op de hoogte zijn en dat goed op elkaar afstemmen dat dat goed in samenhang met elkaar gebeurt. De heer Safranti: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Safranti. De heer Safranti: Ik vind dat de wethouder prima op een abstract niveau natuurlijk een en ander terugkoppelt, alleen ik gaf ook een concreet voorbeeld van de hardlooproutes.

Wordt dat dan wel meegenomen, niet meegenomen, of wordt dat met collega Merx opgenomen? De heer Burggraaf: Voorzitter, ja, ik wilde net naar dat punt gaan dat er vanuit veel partijen heel veel concrete dingen zijn genoemd. Ik hoorde dingen over verlichting, zoals u in een looproute. Er zijn er nog heel veel meer, allemaal zaken die heel concreet zijn en absoluut in de volgende fase verder ingevuld worden, in ieder geval voor de deelfase waar we het nu over hebben. Over lopen, dat is sowieso al de wandelroutes, looproutes waarop bewegen is als een heel belangrijk element benoemd ook wat in het park gefaciliteerd zou moeten worden. Richting de VVD, die had het over speelplekken. Nou ja, dat is er ook zo eentje die absoluut de aandacht krijgt. Verder waren er nog wat opmerkingen over de barrièreslechting en de barrièrevorming. Ook die aspecten nemen we mee in de verdere uitwerking. Dat zullen ook wel wat scenario's of ambities bij liggen, want ja, sommige barrières kan je verbreken, maar vergen een enorme investering.

Dan kan je ervoor kiezen om het misschien niet te doen, een simpelere oplossing te kiezen, een eenvoudigere oplossing, of te zeggen: we markeren dat die er is en in de tussentijd doe je een kleine oplossing, maar de ambitie zet je wel ergens op een plank in de kast als het ware, zodat als je een keer een subsidiekans voordoet, dat je hem eraan kan koppelen en hem dan bijvoorbeeld in zijn hoogste ambitie kan waarmaken. Dus op die manier gaan we scenario's maken, verder uitwerken en zorgen dat je in samenhang die keuzes kan maken. Datzelfde is ook als het gaat om de vraag, er werd even de zwemmogelijkheid bij Jeugddorp genoemd. Dat is natuurlijk een verdere fase van de ontwikkeling. Dus we zitten nu aan de zuidkant van de Dordwijkzone en niet in die kant van de ontwikkeling. Het is wel zo dat er binnenkort ook naar uw raad een RIB zou komen, raadsinformatiebrief, over het onderzoek naar de zwemwaterkwaliteit en waar je verschillende zwemvoorzieningen in de stad zou kunnen hebben, want dat zou je natuurlijk op heel divers niveau kunnen doen. Je hebt een stadsstrand wat veel meer stedelijk is en je hebt een zwemvoorziening die veel meer – hoe zal ik het noemen – meer voor een dagje uit, of een even de picknickvariant, zeg maar.

Dus ik denk dat je daarin heel veel verschillende typen varianten van zwemrecreatie kan hebben die ook verschillende doelgroepen aanspreekt en denk ik ook goed is om dat te faciliteren in je stad. Er waren nog wat vragen over de participatie. We hebben natuurlijk nu echt een hele mooie eerste ronde gehad met heel veel interesse naar aanleiding van die

14

wensboom. We hebben inmiddels, ik denk dat die participatie al wel drie jaar denk ik loopt, dus in de eerste fase ook al, dat noemen ze schetsschuiten, dus echt met mensen gezeten om dingen ook echt uit te tekenen en uit te werken. We gaan in de volgende fase ook echt zorgen dat die mensen die hebben laten zien dat ze ook echt betrokkenheid willen en willen investeren in het gebied, dat we die ook een plek geven in de verdere stappen die we nemen. We zullen ook absoluut in de communicatie er aandacht aan besteden dat de opbrengsten ook worden teruggekoppeld aan de mensen die hebben meegedaan, zodat ze ook zien wat we doen met de input die geleverd wordt. Waarbij het natuurlijk ook altijd zo is, we hebben een kader en ambities, ja, dat betekent niet dat iedereen krijgt wat ze inbrengen, maar we zullen het altijd reflecteren: dit is wat er is opgehaald en in de weging hebben deze dingen wel een plek gekregen en dit niet. Nou goed, die participatie bijvoorbeeld ook in Schenkeldijkfase, want dat is natuurlijk heel belangrijk om dat goed met de sportclubs te doen die daar in het gebied zitten en de dagelijkse gebruikers zijn en dat zullen wij ook borgen. Ik zit even te denken, voorzitter. Volgens mij heb ik dan alle vragen wel beantwoord en zo niet, dan hoor ik het. De voorzitter: Bijna allemaal. Mijnheer Uysal stak zijn vinger al op. De heer Uysal: Dank, voorzitter.

Even nog over de financiën. De wethouder gaf net ook al aan, om de totale ambitie te realiseren zijn er nog wat problemen op het gebied van financiën. Maar vaak zie je ook bij dit soort grote projecten dat het inderdaad dus wordt opgedeeld, opgeknipt in een aantal facetten. Dus het wordt nu ook gefaseerd ingevoerd en dan stuit je nog wat op meerdere problemen, onverwachte problemen in die fases, waardoor je uiteindelijk, het geld is al nu te kort en waardoor nog meer geld tekort komt om die volgende fase te realiseren. Hoe schat de wethouder de kansen voor dit project dat in? De heer Burggraaf: Voorzitter, één ding weten we zeker, dat is: als we niks doen, wordt het geld sowieso minder, want we hebben flinke inflatie en ja, daarmee kan je eigenlijk met dezelfde reservering minder doen in de toekomst. Dus dat is iets waar we rekenschap voor moeten geven. Dus ik zeg hem ook even, dus ik zeg het niet om flauw te doen, maar ook in de zin dat je nu budgetten die je nu ophaalt, de grote kans is als je het zo meteen hebt uitgewerkt en verder naar voorlopig ontwerp gaat en het verder uitwerkt, dan weet je ook beter wat voor investering je nodig hebt en dat de kans groot is dat dat dan zaken duurder zijn dan je van tevoren inschat. Dus hoe gaan we daarmee om? We gaan dat doen door altijd scenario's te geven. Dus zoals ik al zei, je kan iets op een tien doen, of op een op een zeven.

Of je kan een bepaalde maatregel eerst klein uitvoeren en dan zeg je: naar de toekomst toe is dit onze ambitie en op moment dat we dan cofinanciering hebben, dan schieten we hem alsnog in en dan kunnen we een stap verder zetten. Of dat je gewoon gaat wegen en zegt: dit zouden we allemaal aan maatregelen in het gebied kunnen doen, maar we vinden het voldoende als we driekwart er maar van doen. Het tweede wat we zullen doen is dat je dan zegt: voor deze deelfase hebben we deze investering nodig, dat komt uit die reserve, dan blijft er zoveel reserve over. Dat je dan op dat moment ook een doorkijk geeft: wat betekent dat voor een volgende stap, heb je dan nog steeds voldoende geld om een volgende fase in te gaan? Tot slot, wat ik zei, je moet gewoon echt zorgen dat in elke fase dat je het doet, dat je daar investeringen doet die sowieso voor dat gebied meerwaarde opleveren, ook al zou in zijn totaliteit ooit het park niet gerealiseerd worden, dat het daar altijd van meerwaarde voor de stad is. Mijn persoonlijke overtuiging is dat juist na zo'n eerste fase je zoveel kwaliteit aan die stad gaat toevoegen, dat ik kan me gewoon niet voorstellen dat er ergens gaandeweg het proces gezegd wordt: we gaan die ambitie niet totaal verwezenlijken.

Want ik denk dat dat je dan zal inzien dat het zoveel meerwaarde voor de stad geeft, dat je altijd bereid bent om de voortgang daarvan te willen financieren, en

15

niet in de laatste plaats dat je partners van buiten nog beter kan overtuigen om mee te investeren. Want ja, als je eenmaal de eerste fase hebt gedaan, dan kan je ze ook meenemen en kan je ze fysiek laten zien wat voor mooie dingen dat oplevert en hoeveel leefkwaliteit je toevoegt aan de stad. Dan zal je daar ook absoluut, daar ben ik echt van overtuigd, nog veel meer subsidie vanuit Rijk, provincie, Europa, maar ook partijen in de stad die zeggen: hé, moet je eens kijken wat een mooi park wordt dat, nu ineens wordt het voor mij interessant, bijvoorbeeld als ondernemer, om daar ook een horecazaak bijvoorbeeld te doen. Of: nu wil ik daar misschien een zorgvoorziening maken, want ik heb een heel mooie omgeving om daar mijn cliënten ook andere dingen dan alleen een goed bed te kunnen bieden. Ik noem maar even wat voorbeelden. Dus ik verwacht ook dat vanuit derde gelden, privaat geld, daar ook vervolgens een aanzuigende werking van uit zal gaan. De voorzitter: Mijnheer Damen. De heer Damen: Voorzitter, ik had benadrukt in mijn woordvoering dat naast participatie er ook de mogelijkheid moet zijn om wanneer er een conceptplan ligt voor een deelgebied, dat betrokken partijen en burgers een zienswijze moeten kunnen voorleggen aan de raad. Daar heb ik de wethouder niet over gehoord.

De heer Burggraaf: Voorzitter, wij zullen gewoon het vaste beleidskader hanteren zeg maar in de wijze waarop we zorgen dat er participatie is van belanghebbenden. Dat is in ruimtelijke procedures vaak dat je zienswijzen ontvangt en dat je dan volgens als raad een besluit neemt en ook die zienswijzen tegen elkaar kan afwegen en een integraal oordeel geeft over welke belangen je het belangrijkste vindt voor de stad in het gebied. En zoals ik al zei, verder zullen we in de verdere uitwerking nadrukkelijk de participatie opzoeken met de directe omgeving om te zorgen dat we ontwikkelingen doen waarbij ook rekenschap gegeven wordt van de belangen van de sportverenigingen in dit geval, of de belangen van de direct omwonenden. De voorzitter: Mijnheer De Boer. De heer De Boer: Dank u wel, voorzitter. De wethouder noemde net mogelijk betrekken van maatschappelijke partners. Nou, we hebben het net over gehad, hè, dat we niet gaan bouwen in het park zelf, dus dat zal waarschijnlijk ook aan de randen komen. Of mogelijk kan je ook zeggen: we gaan toch dat FC Dordrecht-stadion erbij betrekken, met vernieuwbouw, met maatschappelijke partners, ik noem hem maar eventjes. Maar waar ik ook even benieuwd naar ben, ik had hem even bewaard voor de tweede ronde, misschien mag ik hem gelijk stellen. De voorzitter: U bent nou toch al aan het woord, dus kom maar door.

De heer De Boer: Ja goed, de Sportparkenvisie trekt samen op natuurlijk met de Stadsparkvisie. Dan vroegen wij ons even af: is er eentje in de lead, of zijn ze gelijkwaardig? Want natuurlijk zo'n park heeft heel veel invloed op de sportverenigingen, want je kan natuurlijk ook niet straks als er natuurlijk gebruik wordt gemaakt van zo’n park – dat trekt ook jongeren aan, dat trekt mensen aan – je kan moeilijk ook die sportverenigingen afsluiten ’s avonds. Er zijn sportverenigingen, die zijn openbaar toegankelijk. Ook al staat er een hek, je kan eroverheen. Dus ik was even benieuwd of daar ook over nagedacht is. Dus even samengevat, is er een van die twee plannen in de lead, of trekken die gelijkwaardig op?

16

De heer Burggraaf: Kijk, voorzitter, hij wordt vanuit … O, wilt u nog andere? Uiteindelijk is de gebiedsontwikkeling hier het sturende principe om in samenhang iets te ontwikkelen. En zoals ik zei, dat betekent wel dat op het moment dat je vooral in de Schenkeldijkfase zit, dat je zorgt dat je met degene die verantwoordelijk is in het college voor sport die er intensief bij betrekt. Daar worden dan afwegingen gemaakt tussen: wat zijn de belangen van de sportverenigingen als het gaat om zorgen dat de velden veilig blijven, dat er zo min mogelijk vandalisme is? Dat soort aspecten worden dan uiteraard goed meegewogen en dat zal uiteindelijk in zeg maar de uitvoeringsplannen ook aan u worden gereflecteerd: kijk, hier heeft de weging plaatsgevonden tussen het openbaar karakter belang wat we belangrijk vinden in het park en het duurzaam behouden van de sportvelden en dergelijke. Dus die afweging, de keuzes die erin gemaakt zijn zullen we natuurlijk ook duidelijk aan u toelichten. De voorzitter: Mijnheer Struijk. Volgens mij had ik mijnheer Struijk het woord gegeven, maar mijnheer De Boer, gaat uw gang. De heer De Boer: Volgens mij mogen we altijd nog even een reflecterende vraag stellen. Oké. Voorzitter, nog even een vraag aan de wethouder. Ik noemde net toch even het stadion.

Wordt daar ook over nagedacht, vernieuwbouw, toch mogelijk maatschappelijke partners aantrekken en die integreren in het hele verhaal, of is dat nu op dit moment niet aan de orde? De heer Burggraaf: Voorzitter, het voetbalstadion FC Dordrecht is een van de gebruikers in het gebied. En ja, ook daar zullen we kijken naar hoe de openbare ruimte eromheen het beste inpast. Verder heb ik ook vernomen uit de krant dat er ideeën zijn om nog iets met het stadion te doen, maar dat is uiteindelijk het initiatief van FC Dordrecht zelf. Nou ja, goed, daar zullen we vanzelf een keer met elkaar over in gesprek komen. De voorzitter: Mijnheer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Twee vraagjes. Ik moet eerlijk zeggen, de antwoorden van de wethouder over de barrière vond ik hem een klein beetje laconiek: nou, als we daar in de buurt komen, dan gaan we wel eens kijken. Zou het nou niet gewoon verstandig zijn om eigenlijk te beginnen met een goede en veilige route richting Schenkeldijk? Want ik zie daar als ik loop heel vaak hordes van die hockeymeisjes vanuit Dubbeldam erheen fietsen. Ik vind die route nu niet zo geweldig, dus ja, ik zou zelf beginnen met zoeken naar een goede overgang. Dat is de eerste vraag, of daar toch niet iets meer power op gezet kan worden.