2.7 2024.09.03 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 3 - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTE DORDRECHT DORDTSE DINSDAG D.D. 3 SEPTEMBER 2024 Vergaderzaal 3 3. Bereikbaarheid Wilgenwende (rondetafelgesprek) Voorzitter: De heer Van der Spoel Raadsgriffier: De heer Den Boer Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Aarden (Partij voor de Dieren) Dhr. Ayverdi (DENK) Dhr. Bootsman (GroenLinks) Dhr. Gündogdu (Op ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Katif (Beter voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Laban (ChristenUnie/SGP) Dhr. Van Pelt (Forum voor Democratie) Mevr. Schnabel (Partij van de Arbeid) Mevr. Simon-van Waardhuizen (Fractie Van Waardhuizen) Dhr. Stolk (VSP) Dhr. De Vries (VSP) Ambtelijke ondersteuning: dhr. Van Ballegooijen, dhr. Kraak mevr. Platenkamp Insprekers: dhr. Van Iperen, dhr. Martens De voorzitter: Een hele goedenavond allemaal. We zijn hier vanavond bijeen voor een ronde tafelgesprek over de bereikbaarheid van de Wilgenwende. En daar hebben wij een aantal gasten voor om het gesprek mee aan te gaan. Maar voordat we daarmee beginnen gaan we even een rondje maken voor de notulen. Even kort voorstellen. En dan begin ik aan mijn rechterzijde. En dan eindigen we bij de gasten, want die zijn het belangrijkste. En dan onthouden jullie die namen tenminste goed. En dan, ga je gang, Mark. De heer Den Boer: Mark den Boer, commissiegriffier.

Ambtelijke ondersteuning: Saskia Platenkamp, ambtelijke ondersteuning. De heer Katif: Jacques Katif, Beter voor Dordt. De heer Kuhlmann: Alexander Kuhlmann, VVD De heer Aarden: Tristan Aarden, Partij voor de Dieren.

1

De heer Bootsman: Nick Bootsman, GroenLinks. De heer Hartmeijer: Raymond Hartmeijer, SP. De heer Laban: Vincent Laban, ChristenUnie/SGP De heer Klerk: Albert Klerk, CDA. Mevrouw Koene: Irene Koene, Gewoon Dordt. De heer Van Pelt: Dirk van Pelt, Forum voor Democratie. De heer Gündogdu: Aydin Gündogdu, Op ons Eiland. Mevrouw Simon-van Waardhuizen: Claudia Simon-van Waardhuizen, Fractie van Waardhuizen. De heer Stolk: VSP, Leo Stolk. De heer De Vries: André de Vries, VSP. De heer Ayverdi: Emin Ayverdi, DENK Dordrecht. Mevrouw Schnabel: Marije Schnabel, Partij van de Arbeid. Ambtelijke ondersteuning: Robert Kraak, ambtelijke ondersteuning. Ambtelijke ondersteuning: Henk van Ballegooijen, ambtelijke ondersteuning. Inspreker: Rob Martens, bewoner Wilgenwende. Inspreker: Ferry van Iperen, ook bewoner Wilgenwende. De voorzitter: Dank jullie wel. Mijn naam is Wouter van der Spoel en ik mag vanavond voorzitten. De avond gaat als volgt lopen, we gaan eerst onze gasten aan het woord laten. En nadat onze gasten aan het woord zijn geweest dan kunnen we het gesprek met elkaar aangaan. En ik laat het eventjes aan de gasten zelf over of er tussendoor vragen gesteld mogen worden. Dus dat mag u dan aan het begin even aangeven wat u zelf fijn vindt. Ik geef u gelijk het woord. Gaat uw gang. Inspreker: Wat mij betreft prima om tussendoor vragen te doen, dan is het onderwerp ook nog scherp.

Ja, ik ben zelf sinds 2019 bewoner van de Wilgenwende. Sinds 2018 betrokken bij de wijk omdat we toen de handtekening onder de woning, de koopakte hadden gezet. En vanaf dat moment wist ik natuurlijk ook dat er wat problematiek lag met de toegang. Destijds behoorlijk intens, omdat de aansluiting met N3 en A16 nog aangepakt moest worden. Dus daar was het dagelijks ellende. Dat heeft gelukkig een hoop verbeterd. Wat nu blijft, is dat op het moment dat er calamiteiten zijn waardoor de toegangsweg van de wijk afgesloten is, dan kan er vanuit de wijk niemand weg die met spoed ergens

2

heen zou moeten, zij het voor werk, zij het voor familieopstandigheden. En hulpdiensten kunnen daar niet bij. Dus daar willen we eigenlijk kijken hoe we dat kunnen oplossen als ik hem zo mag inleiden. Inspreker: Absoluut, ja. Ik ben zelfs sinds 2014 woonachtig in de Wilgenwende en zoals de heer Van Iperen al zei, is er een stuk verbeterd met de aansluiting van de A16 op de N3. Maar we hebben ook al diverse malen gezien dat er calamiteiten zijn en de politie sluit gelijk heel de wijk af. De voorzitter: Ik ga u heel even onderbreken. Kunt u misschien iets dichter bij de microfoon praten? Want ik zie een aantal mensen heel moeilijk kijken. Dank u wel. Inspreker: Mijn kabeltje gaat niet verder dan dit. We hebben in de loop der tijd al een aantal malen gezien dat de enige toegangsweg, en er zijn misschien raadsleden die de Wilgenwende niet kennen, het zit in een oksel van de Wieldrechtse Zeedijk en Sterrenburg, waar vroeger wat paardenveldjes waren. Er is bewust een wijk aangelegd waar maar één toegangsweg is. Eén. Het is de enige wijk in Dordrecht waar je dat hebt, waar je maar op één plek in en uit kan. Natuurlijk als voetganger, als fietser is het wat anders, maar met de auto kun je maar één plek er in en uit. En het is al een aantal keren gebeurd dat er op de weg die je nam, langs de N3, dat er iets gebeurt. Een ongeluk, een auto in de sloot, wat er dan ook gebeurt.

En dan sluit de politie de wijk af. Dat betekent dat er niemand in en uit kan, maar de hulpdiensten ook niet. Maar die komen er ook pas achter op het moment dat ze daar rijden. En dan moet men helemaal om via een hele lange route over de Wieldrechtse Zeedijk. Daar moet je niet met een brandweerwagen over willen rijden, want daar kun je met twee auto's elkaar al niet meer passeren. En dat baart de bewoners zorgen. Daarnaast moeten we ook onderkennen dat er natuurlijk een spoorlijn op ongeveer vijfentwintig meter van de toegangsweg van de wijk loopt en over die spoorlijn gaan, per uur, diverse treinen met gevaarlijke stoffen. Als er ooit een trein stopt, omdat er lekkage is of wat dan ook er aan de hand zou kunnen zijn, dan kan niemand meer de wijk in of uit. En ik weet dat het bewust zo is aangelegd. Zo is het bewust bedacht, oorspronkelijk, maar ik denk dat voortschrijdend inzicht en wijsheid ons toch ook wel gebied om te zeggen, hebben we dat nou als Dordrecht goed gedaan? En ik denk als we daarnaar kijken, zeggen nou, een wijk aanleggen met maar één toegangsweg dat zouden we waarschijnlijk nooit meer doen. Het is onveilig, het geeft mensen onrust en het is nu een keer de tijd om te zeggen, laten we dat nou eens een keer een stip op de horizon zetten, zeggen we willen dit veranderen. Dat is niet volgend jaar gebeurd.

Er ligt een spoorlijn, er ligt infrastructuur die aangepast moet worden, begrijpt iedereen. Maar de wil als gemeente om te zeggen, dit moeten we niet zo laten doorgaan, dat is wat we hopen te bereiken hier vanavond. Dat inzicht van, zo moeten we geen wijken aanleggen. Er komen natuurlijk nog meer wijken in Dordrecht. Uitbreiding vindt overal plaats. Inbreiding. Wijken aanleggen waar je maar één plek in en uit kan, is gewoon een slecht idee. Dus laten we wijs zijn als raadsleden en zeggen fouten uit het verleden hebben we van geleerd. Hier moeten we wat aan gaan doen. En dat is wat wij hopen wat steun voor te vinden. Met een pleidooi hier vanuit de bewoners. Overigens, hoeveel mensen wonen daar nu? Inspreker: Volgens mij zitten we over de zeshonderd huishoudens. Ik weet niet hoeveel gemiddeld een huis…Sorry. Ik ben kleinere vergadergemeenschappen gewend. Volgens

3

mij zitten we nu over de zeshonderd huishoudens. Ik weet niet wat er normaal voor gemiddelde aan huishouden aantal hoofden gerekend wordt. Maar dan zou je dus verwachten dat je dus achttien, negentien, achttien- negentienhonderd, tweeduizend mensen sowieso daar… De heer Katif: Eenentwintighonderd om precies te zijn. Inspreker: Heb jij ze geteld? De heer Katif: Twintigdui…Twintig, ja. Inspreker: En het is een wijk waar geen openbaar vervoer is, waar geen faciliteiten zijn. Niet één winkel, geen brievenbus. Helemaal, helemaal niets. Dat is een andere discussie. Maar dat betekent dus ook dat er dus nogal eens beroep wordt gedaan op de auto. Om kinderen naar school te brengen, om je boodschappen te doen en wat dan ook. Dus het verkeer is intensief over die ene weg. Die dan vervolgens ook nog eens een keer een gevaarlijk fietspad kruist. Waar ongelukken op de loer liggen. Dus echt reden genoeg om hier eens met elkaar vanavond serieus naar te kijken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En ik zie ook gelijk een vraag van de heer Laban van de ChristenUnie/SGP. Gaat uw gang. De heer Laban: Dank u wel, voorzitter. Ik begrijp uw nood. Samen met de VVD hebben we samen ook gekeken natuurlijk in de wijk. En we hebben met bewoners gesproken over waar jullie tegenaan lopen. En daar is begrip voor. Maar wat ik eigenlijk hoor, is dat u zegt van, wij hebben een probleem.

Wilt u het alstublieft voor ons oplossen? Ik wil u eigenlijk uitdagen, heeft u een voorstel op welke manier in uw ogen de wijk ontsloten zou kunnen worden? Inspreker: Ik ben blij dat u dat vraagt, want we hebben dit onderwerp vijf jaar geleden uit-en-ter-na besproken in de raad. Plannen gepresenteerd aan de wethouder, suggesties gedaan. Er ligt infrastructuur die aangepast moet worden om die geschikt te maken voor autoverkeer. De infrastructuur is nu een fietsstraat waar een enkele auto overheen mag. Daar kan geen intensief verkeer door. Laan van Europa, de grote rotonde, Van der Valkhotel, dat ligt er nog geen honderd meter van de wijk af. Er is alleen één barrière, dat is het spoor. En je zou over het spoor of onder het spoor door moeten, dat is de enige keuze die er is. Technisch gezien is de oplossing niet moeilijk. Aanpassen van de bestaande infrastructuur of een nieuwe infrastructuur aanleggen. Eventueel in combinatie met een station. Het is niet lastig, het is meer een kwestie van het willen doen, het als doel formuleren en daar dan ook zorgen dat er te zijner tijd de fondsen voor beschikbaar worden, dan dat het technisch onoplosbaar is. De voorzitter: Ik zie nog een toevoeging, gaat uw gang. Inspreker: Ik wil er nog een kleine aanvulling op doen.

Wij begrijpen vanuit de wijk natuurlijk dat dit soort trajecten niet volgend jaar getekend gaat worden, het jaar erop de palen in de grond en het jaar daarna ligt er een wegdek en is het klaar. Ik denk ook

4

dat we moeten kijken naar andere oplossingen. Het stuk uit 2019, wat door de heer Van der Linden opgesteld of in de opdracht van. Daar staan een aantal andere mogelijkheden ook in, met hun beperkingen en uitdagingen. Toevallig heb ik van de week met een andere wijkbewoner nog eens gekeken van, hoe zou dat nou kunnen gaan? Stel dat inderdaad de reguliere weg vaststaat. Dat betekent dat daar helemaal niks meer kan. Dat betekent dat alles een andere route gaat kiezen. Als dat is via de calamiteitenroute, waarvan je kan afvragen is de calamiteitenroute om hulpdiensten in de wijk te krijgen of om verkeer alle kanten op mogelijk te maken. Dan zou je je moeten voorstellen wat er gebeurt op de Smitsweg op het moment dat via dat ene bruggetje auto's de wijk uit proberen te komen, maar ook een ambulance of een brandweerauto of iets dergelijks die wijk in zou moeten willen. Waarvan wij ons nog hardop afgevraagd hebben, kan een brandweerauto überhaupt vanaf dat bruggetje de wijk indraaien, is daar wel eens naar gekeken? Er zijn aanrijproeven gedaan, maar is ook de alternatieve route dan geprobeerd? En dat in combinatie met een eventuele vluchtroute is dat wellicht nog een knelpunt.

Dus misschien moeten we ook kijken naar die mogelijkheden wat daar kan of wat dingen kunnen combineren, dat er één route wordt gereserveerd voor hulpdiensten de wijk in en een andere route juist voor bewoners de wijk uit en dan kijken wat het meest efficiënt en haalbaar is. Dank u wel. De voorzitter: Dan denk ik dat dit een mooi moment is om even de overgang te maken naar, wie mag ik aankijken? Gaat uw gang, mevrouw Platenkamp, sorry. Ambtelijke ondersteuning: Oh, zal ik eerst? Ik ben wel betrokken geweest bij de ontwikkeling van de wijk. De ontwikkelaar, Wilgenwende B.V., die heeft een wijk willen ontwikkelen. Daar hebben zij ons een plan voor voorgelegd met de ontsluiting via de Laan van Nieuw Groenhove. Dat hebben ze voorgelegd aan de ambtelijke organisatie, het college, Rijkswaterstaat en ook aan de brandweer bij wijze van spreken. Daar hebben we allemaal mee ingestemd. Dus de ontwikkelaar heeft gewoon gezegd luister eens, dit is mijn plan, stemmen jullie ermee in? Nou, gedaan. Wij hebben ook aan de brandweer gevraagd is één hoofdontsluiting via de Laan van Nieuw Groenhove voldoende voor jullie? Nee, dat is niet voldoende voor ons. Als we er een noodontsluiting bij kunnen krijgen, dan zou dat voor ons voldoende zijn. Dus hebben wij een noodontsluiting gemaakt op de Smitsweg met een brug die daarvoor berekend is.

Dus, in feite is de wijk aangelegd met een hoofdontsluiting voor al het verkeer van de bewoners en een noodontsluiting voor de nood- en hulpdiensten als de hoofdontsluiting niet bruikbaar zou zijn. Lopende het project hebben wij een tweede noodontsluiting aangelegd in het Zuidpark. Daar loopt ook een fietspad. Daar hebben wij een tweede noodontsluiting gemaakt die zowel voor de nood- en hulpdiensten maar ook bij een calamiteit voor de bewoners is te gebruiken. In de laatste artikel 40-vragen van de VVD en ChristenUnie/SGP is gevraagd, voldoet ook de rijtijden van de brandweer hier aan en dergelijke, wat net ook gevraagd werd door de bewoners. De brandweer heeft gereden op de Laan van Nieuw Groenhove en heeft gezegd, dat zit ruim binnen onze aanrijtijden van dertien minuten. Zij hebben ook gereden over de Smitsweg, via de Zeedijk, via de Rijksstraatweg Ook dat voldoet binnen de aanrijtijden. Ik heb het gewoon zwart op wit van de brandweer staan. Dat hebben ze ook gereden. Zij hebben ook gereden via de Smitsweg de noodbrug op, die via de Smitsweg, via de Laan van Braets te berijden is. Ook dat gaat gewoon goed. Met een brandweerwagen. Dat

5

hebben ze mij gewoon allemaal aangegeven. Die rit hebben ze ook gemaakt. Er stond bij wijze van spreken één paal op de Smitsweg. Daar hebben ze aan gevraagd van mij, de paal staat niet echt in de weg, maar als je hem weghaalt is het voor ons nog makkelijker. Dus ook dat is gebeurd bij wijze van spreken. Dus ook de brandweer geeft gewoon aan, de hoofdroute is goed te bereiken. De noodroute via de Smitsweg is goed te berijden. Allemaal binnen de tijden die er voor staan. Dus dat is eigenlijk het verhaal wat ik altijd met de wethouder heb gedeeld en wat de wethouder heeft gedeeld met de commissie, bij wijze van spreken. Ook is er een onderzoek geweest in 2019 na diverse tijdelijke ontsluitingen of andere ontsluitingen wat de bewoners ook zeggen. Daar heb ik ook een rapport aan gegeven aan de wethouder. Dat heeft hij ook gedeeld in de commissie. Daar staat gewoon in wat de mogelijkheden zijn. Daar staan kosten tegenover natuurlijk en dat moet allemaal wel kunnen. Dus ja, dat is een beetje het verhaal van de wijk Wilgenwende. De voorzitter: Ik zie, u bent klaar met uw verhaal? Ja, ik zag de heer Van Pelt volgens mij als eerste. Gaat uw gang. Kom ik daarna bij u, mijnheer Hartmeijer. De heer Van Pelt: Ik heb een vraag voor de laatste spreker. Toen het project werd aangelegd, de wijk, is er voor gekozen om één zo'n ontsluitingsweg te maken en daarna dus twee noodwegen.

Wat zijn de overwegingen geweest oorspronkelijk om dan één weg te kiezen, want dat lijkt dus later wat problematisch te zijn geworden? Ambtelijke ondersteuning: Het punt is van de bewoners van onder andere de Zeedijk, de Wieldrechtse Zeedijk, die wilde geen autoverkeer op de Smitsweg wat, laat ik maar zeggen, via de Smitsweg, Kilweg, Zeedijk over de dijken ging rijden. Dus in feite is het bestemmingsplan ook zo gemaakt voor de wijk Wilgenwende dat er één hoofdontsluiting is voor het autoverkeer op de Laan van Nieuw Groenhove en uiteindelijk alleen voor noodontsluiting de Smitsweg mag gebruikt worden. De voorzitter: Ik denk dat de heer Van Pelt, ja, wilt u nog? De heer Van Pelt: Ja, het klinkt alsof het allemaal wat krap was ook. De voorzitter: Dank u wel. En ik zag de heer Hartmeijer. Gaat uw gang.

De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Ja, ik hoor inderdaad van de bewoners, hoor ik we moeten de oplossingen veel meer zoeken in die Laan van Nieuw Groenhove. Ik hoor de hulpdiensten kunnen via de Smitsweg. Dus mijn vraag is, wat is dan eigenlijk het meest logische om te doen? Is het dan die Smitsweg openzetten voor iedereen? Of moeten we veel meer, wat de bewoners aangeven, veel meer de oplossing zoeken bij die Laan van Nieuw Groenhove? Met andere woorden, is een toegang op de Smitsweg, is dat een logische route? Of is dat juist helemaal niet zo? Want ik zie in de memo van de wethouder, zie ik we, aan allebei de kanten zie ik alternatieven gepresenteerd. Dus dat blijft eventjes hangen bij mij. De voorzitter: Ja, reageert u eens daar even op?

6

Inspreker: De bewoners van de Wieldrechtse Zeedijk hadden bezwaar tegen toegang tot de wijk via de Wieldrechtse Zeedijk, omdat men daar dus een hoop verkeer verwachtte. En daar kan ik me iets bij voorstellen, want die dijk is heel smal. Daar kom ik zo nog op terug als het gaat om brandweer. Via de Kilweg en de Smitsweg de wijk in, dan kom je dus niet op de Wieldrechtse Zeedijk. Daar zullen de bewoners dus ook nooit last van hebben. Het enige is dat de tunnel die daar ligt nu, is een fietstunneltje. Daar kun je niet eens met twee auto's elkaar fatsoenlijk passeren. Het is een fietspad, auto te gast. Daar is niet geschikt voor veel verkeer, maar je zou dat tunneltje groter kunnen maken. Dan heb je de problemen redelijk snel opgelost, redelijk kostefficiënt ook. Dat is één. Twee, nog even terugkomend op de eerdere opmerking over de hulpdiensten. Ik heb vanaf het begin af aan die rapportage een beetje betwijfeld. Ik fiets en rijd wel eens op die Wieldrechtse zeedijk. Daar kun je met geen mogelijkheid met twee auto's elkaar passeren. Als daar een brandweerwagen overheen rijdt en er komt een tegenligger, dan staat die stil. Ik zou werkelijk niet weten hoe iemand binnen de toegestane aanrijtijd over die route in de wijk kan komen.

Dat lijkt mij, met de fiets hebben ze het misschien geprobeerd of met een scooter, maar met een brandweerwagen en dan ook bruggetjes die tweeëneenhalf meter breed zijn, haaks op een weg, met een brandweerwagen nemen. Ik zou ze het wel eens willen zien doen. En ik heb er sterk mijn twijfels over of dat inderdaad zo is uitgevoerd als werd geformuleerd net. Een alternatief is over de spoorlijn een nieuwe tunnel leggen. Of een spoorwegovergang, maar daar wordt niemand meer warm van tegenwoordig. Dus een nieuwe tunnel leggen richting de Laan van Europa. Ja, dat is een keus. Hou je het fietstunneltje en leg je een nieuwe tunnel. Of maak je het fietstunneltje wat groter. Maar je hoeft dus niet de bewoners van de Wieldrechtse Zeedijk te bezwaren met extra verkeer, want die komen daar dus helemaal niet. Dank u wel. De voorzitter: Ik zie de heer Klerk van het CDA. Gaat uw gang. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag. Ik hoor enerzijds sprekers zeggen van, alles is binnen de aanrijtijden van de hulpdiensten te bereiken. Anderzijds hoor ik geluiden van de bewoners van ja, maar bij een calamiteit, bijvoorbeeld op het spoor of op een omliggende weg dan sluit de politie de wijk af.

Dan is mijn vraag, betekent dat dan echt dat de wijk dicht is? Dat je er dus echt niet meer uit kan? En is dat wel eens gebeurd? Inspreker: En stelt u die vraag aan mij? De heer Klerk: Ik denk dat ik hem aan de ambtelijke ondersteuning moet stellen of misschien een inwoner. De voorzitter: Gaat uw gang. Inspreker: Dat is een aantal keer gebeurd. Ik hoor jou zeggen twee weken geleden. Twee weken geleden hadden we een ongeval ergens op het eerste deel van de afrit van de N3 naar de Laan van Nieuw Groenhove. We hebben natuurlijk eerder dit jaar het incident op het spoor gehad. Dat incident, het ongeval op de Laan van Nieuw Groenhove, afrit N3, dat was een kwartier. Dat kunnen we met zijn allen wel redelijk overleven waarschijnlijk. Dat incident op spoor is meerdere uren geweest. En dat wordt natuurlijk wel een beetje vervelend als je naar huis wilt of de wijk uit moet voor werk of andere zaken. Laat staan

7

hoe langer iets afgesloten is en onbereikbaar is hoe langer er dus ook geen hulpdiensten bij kunnen. En dan is het wel vervelend. En dan kom je een beetje bij het voorbeeld wat jij natuurlijk al noemde over een goederentrein met een lekkende wagon die daar een noodstop maakt en daar staat totdat het is opgelost. Ja, dan wordt het ook gewoon afgesloten en is het klaar. En nu liggen dan de paaltjes bij wijze van proef eruit. Dus dan kunnen we in principe, zonder dat er iemand met een palensleutel voorbij moet komen, kunnen we via de Kilweg eruit. En dan hebben we de rest net al benoemd over hindernissen die daar nog in liggen. Maar ja, dat. De voorzitter: Ik zag een vervolgvraag van de heer Klerk aankomen. Gaat uw gang. De heer Klerk: Ja, ik denk dat u hem al beantwoordde met uw laatste zin. Maar op het moment dat het gebeurt, zo'n scenario dat de wijk al op slot zit, kunnen inwoners dan ook niet via zo'n calamiteitenroute de wijk uit? De voorzitter: Gaat uw gang. Inspreker: Momenteel kan dat, omdat die paaltjes bij de meest noordelijke brug er nu uit zijn. Daar is van gezegd, we gaan dat op proef doen. Wat er gebeurt als die proef geslaagd is of faalt, met name als die faalt zijn we heel benieuwd naar de alternatieven die er dan liggen. Ten tijde van dat incident op het spoor, kon niemand de wijk uit.

En dat is de aanleiding geweest om dat paaltje eruit te halen want ja, toen was toch wel gebleken dat het niet zo heel handig was dat het allemaal dicht was en er niemand ergens heen kon. Ambtelijke ondersteuning: Mag ik daar nog een aanvulling op doen? Hij heeft het over de Noordbrug bij wijze van spreken. De zuidelijke noodontsluiting die is ook bereikbaar. De Laan van Braets en alle toe leidende wegen naar het Zuidpark, die leiden tot het fietspad, kunnen ook weer gebruikt worden bij nood en calamiteiten door alle bewoners. Dus wat dat betreft zijn nu dan bij noodgevallen twee ontsluitingen, noodontsluitingen voor bewoners. De voorzitter: Ik zag eerst de heer Kuhlmann en daarna mag u. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Ik heb twee vragen. Eentje richting bewoners en eentje richting ambtenaren. De eerste vraag richting bewoners. Rondom de wijk zo'n aantal uren achter elkaar afgesloten. We hebben het even gehad over de hulpdiensten die met een sirene bij kunnen komen. Hoe zit het met, stel dat je een verloskundige nodig hebt. Zijn daar ideeën of zorgen over? De voorzitter: Gaat uw gang. Inspreker: We hebben natuurlijk daar in de wijk in het algemeen zorgen over als je in welke vorm dan ook zorg nodig hebt en dat kan een verloskundige zijn.

Omgekeerd zijn er ook, weet ik, verloskundigen in de wijk, mensen die vrijwilliger zijn bij de KNRM of in andere zin een uitdruk moeten doen, waar dan op dat moment ook wel enige uitdaging ligt. Stel dat iemand voor de KNRM oproepbaar is en die moet voor, weet ik veel, een drenkeling of een vermist persoon even met spoed naar het boothuis, dan heeft hij ook een uitdaging.

8

De voorzitter: Dat was één van drie. Gaat uw gang. De heer Kuhlmann: En de andere vraag, de laatste vraag richting de ambtenaar. Ik weet niet wie het beste kan beantwoorden. Maar het kwam net even aan de orde. Oorspronkelijk bij het ontwerpen van de wijk is dat volgens regels gegaan en dat begrijp ik. Tegelijkertijd horen we natuurlijk ook de zorgen van bewoners. En ik ben even benieuwd, even in de veronderstelling, we zouden er wat aan willen doen. Er liggen verschillende scenario's. Wat zijn in uw ogen de meest voor de hand liggende scenario's? Stel dat we als raad hier wat mee willen doen. Welke twee of drie opties zegt u van, denk daar als eerst aan? De voorzitter: Wie mag ik het woord geven? Allemaal naar Henk, alle ballen op Henk. Ambtelijke ondersteuning: In die memo die ik voor de wethouder heb gemaakt, daar staan een aantal varianten in. We hebben het, wat de heer al zei net, je zou bij wijze van spreken onder het spoor door kunnen. Je zou de Kilweg kunnen verbreden. Een aantal varianten. Ja, wat is het beste? Kijk, we hebben weleens een keer een vingeroefening gedaan op stadskantoor, de ontsluiting op Amstelwijck, onder het spoor door. Maar dan zit je met behoorlijke hoogte verschillen. Ik denk dat je, maar dat is mijn persoonlijke mening, misschien de Kilweg tunnel zou kunnen verbreden. Dat, dat misschien een mogelijke oplossing zou kunnen zijn.

Maar nogmaals, ik ben de enige die dat zegt nu hier aan deze tafel, dus… De heer Kuhlmann: Dank dat u dat doet, want ik begrijp dat dat een risico is. Heel veel waardering dat u dat doet. Dank u. De voorzitter: Ik zie dat u graag wat wilt toevoegen. Gaat uw gang.

Ambtelijke ondersteuning: We laten Henk natuurlijk niet in zijn eentje. Ja, precies. Dit is de oplossing onder het spoor door. Daar komt natuurlijk een flink bedrag bij kijken. Dus op het moment dat je dat gaat doen en dat is zeker niet wat u zegt, gelukkig geeft u al aan, volgend jaar paal erin en opgelost. Dit zijn trajecten die met ProRail moeten worden georganiseerd en dan trekken we sowieso minimaal vijf tot tien jaar uit. De kosten zijn ook doorberekend van dat alternatief. Ik zeg nu even uit mijn hoofd dat, dat in 2019 op vijftien miljoen uitkwam. En de laatste raming die ik van ProRail kreeg, die was van een week geleden waarin ze zeiden, ten opzichte van 2022 zijn de kosten al met 30 procent gestegen. Dus als we dan 2019 even doortellen, dan komen we zo op het dubbele bedrag uit. De heer Kuhlmann: Ik ben maar een eenvoudig jurist, geen hele sterke rekenaar, maar ik vind het wel een hele grote sprong van een verhoging van 30 procent. Dus als je iets wat 100 euro kost, dan 130 euro kost, naar het dubbele, naar 200. Kunt u dat nog even toelichten voor deze eenvoudige man? Ambtelijke ondersteuning: Dat komt omdat we de, ik reken nu vanuit 2019. Toen stond deze kosten die stonden op vijftien miljoen. Als je dat vertaalt naar 2024, vijf jaar extra, en vorig jaar, twee jaar geleden was het al plus 30 procent. Dus als we hem zo door gaan

9

tellen, dan komen we rond de vijfentwintig miljoen ongeveer uit. Nou kan ik ook niet heel goed tellen. Het is volgens mij geen geld dat wij allemaal op de plank hebben liggen. En het is natuurlijk aan uw raad hoe belangrijk u dat vindt. De voorzitter: Helder verhaal. Zoals mijn zoon zou zeggen, kapot veel geld. Ambtelijke ondersteuning: Ik wil graag nog één ding toevoegen, want ik hoor u ook zeggen als bewoners, dit is een op zichzelf staande wijk, dit is een echt autogerichte wijk en wij zijn bezig met het mobiliteitsplan, dat zit hierna in de sessie met de commissie en daarin wordt uw wijk ook genoemd. Daarbij zeggen we ook dat er goed gekeken moet worden naar wat voor voorzieningen er bij u in de wijk zijn. Dus die boodschap en de toegang van de verloskundige, die natuurlijk op de elektrische fiets iedereen gaat verloskundigen in 2040. Even gekscherend, maar het mobiliteitsplan moet worden uitgewerkt in wijkplannen. En dan is er ook in die wijkplannen aandacht voor deze problematiek. Ook wij snappen de zorg. En afgezien van dat er opties zijn waar flinke bedragen aan hangen, zijn er ook andere soorten opties. Dat betekent ook wel iets van het gedrag van de bewoners. Want als wij naar 2040 kijken, hebben we het liefste dat u allemaal gaat fietsen of lopen. Maar dan is het wel prettig als alles een beetje binnen handbereik is.

Dat zijn allemaal onderwerpen waar we nog later met u in de wijk over in gesprek gaan. De voorzitter: Dank u wel. U wilt daar even op reageren en dan geef ik daarna het woord aan de ChristenUnie/SGP die nog een vraag heeft. Inspreker: Ja, ik wil nog wat reageren op de getallen die er genoemd zijn. Vijftien miljoen is op de achterkant van een sigarendoosje uitgerekend. Er is geen fatsoenlijke calculatie gemaakt. En dan worden we nu nog verder afgeschrikt met dertig procent, een verdubbeling. Dat komt op mij een beetje over, mensen, het bedrag is zo groot. Vergeet het hele plan nou maar. Ik denk dat we ons niet, in het Engels noemen ze dat zo mooi scaremongering. Dat moeten we dus niet doen. Dus als we nou echt als raad zeggen van, dit is een situatie die wij niet in orde vinden, laten we dan eens een keer een fatsoenlijke berekening maken en niet met zulke grote bedragen gaan gooien dat iedereen gelijk denkt, dat gaan we niet doen. Want dat is al eerder gebeurd vijf jaar geleden en dan moeten we niet in dezelfde valstrik trappen nu weer. Als het inderdaad, het is infrastructuur, maar een tunneltje verbreden onder een spoor kost geen dertig miljoen. Echte nonsens, mevrouw. U moet dat echt een keer goed uitrekenen en dan de werkelijke kosten een keer voorleggen bij de raad en dan kunnen we beslissen van vinden we dit het waard of niet.

Maar nu maakt u mensen bang op voorhand met iets wat misschien niet nodig is. En als het wel zo is, dan heeft u volkomen gelijk, maar het is nooit echt serieus goed gecalculeerd. De voorzitter: Uw pleidooi is helder dat u graag een volledige berekening zou willen zien als dat eventueel besproken zou worden. Mijnheer Laban, gaat uw gang. De heer Laban: Dank u wel, voorzitter. Even een vraag aan de ambtenaar. We hebben gezien in de brief die erbij zat van de wethouder, of tenminste de beantwoording daarvan aan onze fracties, dat er een proef wordt genomen nu met de sleutelpalen die verwijderd worden. Ik hoorde net de bewoners ook zeggen dat als er een calamiteit is en hulpdiensten en bewoners komen elkaar tegen op de wijk dan gaan we een probleem

10

krijgen. Is er ook nagedacht over dat één punt is voor toegang hulpverlening en de andere kant voor uitgang bewoners? En is dat ook kenbaar gemaakt of iets? De voorzitter: De vraag is helder, gaat uw gang. Ambtelijke ondersteuning: De basis voor de nood- en hulpdiensten waarbij het plan is gemaakt is dat voor hun de brug eigenlijk de route is, dat is één. Dat in latere situatie die zuidelijke noodomsluiting erbij is gekomen, dat is dan een plus voor de bewoners en daar zouden de nood- en hulpdiensten ook gebruik van kunnen maken. Is er aan de zuidelijke kant van Wilgenwende wat aan de hand, zouden ze in de zuidzijde erin kunnen rijden. En is er aan de noordelijke kant wat aan de hand, dan kunnen ze in de noordelijke zijde. Kruisen ze elkaar? Ja, dat zou ik niet weten. Dat zou kunnen, maar dat hoeft ook niet zo te zijn. Dus ja, dat kan ik ook niet zeggen. De heer Laban: Nee, ik begrijp dat u het niet kan zeggen, maar stel dat er een grote brand ontstaat, dan kan ik me voorstellen dat veel inwoners van de wijk eigenlijk eruit willen om daar vandaan te zijn. Dan zou het heel vervelend zijn natuurlijk als inderdaad bijvoorbeeld Wieldrechtse Zeedijk of de Smitsweg de brandweer vast komt te staan, omdat de bewoners eruit willen en de brandweer er niet in kan.

Dan zou het door het te reguleren, dit is de ingang voor de hulpdiensten en dat is de uitgang voor de bewoners zou slimmer zijn, denk ik. De voorzitter: Het ligt er ook aan waar het brandje is, denk ik. Maar gaat uw gang.

Ambtelijke ondersteuning: Dat zou een mogelijkheid kunnen zijn. Dat zouden we nog eens een keer kunnen communiceren met de nood- en hulpdiensten. Kijk, de Smitsweg, die kunnen we niet breder maken dan hij nu is. Die is vier, vierenhalf meter breed. Nou, dat, dat is al een gegeven. Daar zijn geen passeerstroken mogelijk, want dan moeten we het water gaan dempen. Dat gaat gewoon niet gebeuren. Maar we zouden het mee kunnen met de nood- en hulpdiensten, om dat te communiceren. We hebben een brief gemaakt voor alle bewoners. Dit is de wijk Wilgenwinde met alle parkeer- en verkeersregels en de noodroutes. Er zou nog eens een keer in de toekomst misschien een nieuwe brief kunnen komen, als de wijk helemaal klaar is in 2025, dat we dat nog eens een keer opnieuw communiceren. De voorzitter: Ik zie de heer Gündogdu van Op ons Eiland. Gaat uw gang. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Om te beginnen wil ik de insprekers enorm bedanken dat ze dit onderwerp weer onder de aandacht van de gemeenteraad brengen, want we hebben er inderdaad veelvuldig over gesproken. Ik wil even het volgende weten, u geeft terecht aan dat u zich zorgen maakt enerzijds over de calamiteitenroute en anderzijds ook wel over de enige toegangsweg tot de wijk.

Als u een keuze zou moeten maken, aanpassen of aanpakken van de calamiteitenroute of aanpassen van de verbindingsweg of een nieuwe verbindingsweg of iets dergelijks. Waar zou uw voorkeur naar uitgaan met de wetenschap dat we vanuit het verleden ook horen en ook zojuist is bevestigd dat het enorm kostbaar is om een nieuwe aanvoerweg in te richten?

11

De voorzitter: Heeft u de behoefte om een voorkeur uit te spreken? Gaat uw gang. Inspreker: Daar ligt in de wijk een klein beetje de mening in het midden, als ik het zo mag zeggen. Als je kijkt naar de reguliere gang van zaken, dan kunnen we de wijk best goed in en uit. Dan is het af en toe een beetje dringen bij die linker kruising met de Kilweg, zeker rond de tijd dat de kinderen naar school gebracht worden en daar ook veel fietsverkeer is. Voor de rest is dat goed te doen. Dus ga je dan kijken, waar is het voor nodig? En als het om kosten gaat dan kan je twijfelen van, een oplossing in de bestaande infrastructuur is dan het meest haalbaar. Waarbij we net ook al aangestipt hebben dat die infrastructuur ook vrij beperkt is. De Smitsweg is vrij smal, de Wieldrechtse Zeedijk daar moet ook een brandweerauto niet een tegenliggende bewoner hebben. Dus dat heeft zeker ook gevaren. Dus als het gaat om een hele degelijke oplossing dan kom je wel bij iets nieuws of iets aanpassen ergens. Is daarmee de vraag beantwoord? Dat is ons ook nog steeds. De voorzitter: Ik kijk even rond. Mijnheer Bootsman, gaat uw gang. GroenLinks. De heer Bootsman: Dank, voorzitter. Ik heb nog een hele technische vraag over dat tunneltje op de Smitsweg. We hebben het nu steeds over verbreden, maar in het memo uit 2019 zie ik dat er ook een hoogtebeperking is.

Dus is de hoogte dan ook niet een probleem in dat tunneltje? De voorzitter: De vraag gaat naar? De heer Bootsman: Ik denk dat de ambtelijke ondersteuning dit het beste weet. De voorzitter: Gaat uw gang. Ambtelijke ondersteuning: Ja, het is nu echt een fietstunneltje. De brandweerauto kan er ook niet doorheen. Het zijn echt personenauto's die er doorheen kunnen. Dus willen we hem gewoon helemaal maken zoals hij zou moeten zijn voor alle verkeer dan moet hij verbreed en verdiept worden. En dan kom je toch uit in die grote bedragen. De heer Kuhlmann: Naar aanleiding van het laatste, toch nog heel even over die fietstunnel. Met alle verkeer, zoals hij natuurlijk zojuist genoemd wordt, die snap ik. Als je natuurlijk ook met een vrachtwagen er doorheen of een brandweerauto. Maar dan kijk ik ook naar de bewoners. Ik vermoed dat de meeste bewoners een gewone personenauto hebben. En dat het met alleen verbreden, dat daarmee ook al een goede slag wordt gemaakt. Zie ik dat goed of vergis ik me daarin? De voorzitter: Gaat uw gang. Inspreker: Dat zie jij goed. Er zijn enkele die rijden wellicht voor hun beroep een bestelbus, dan is de vraag of die erdoor past. Maar de meeste rijden met een personenauto, dus die gaat daar gewoon doorheen. Mag ik meteen een aanvullende vraag stellen? Dat gaat even over de aanrijroute van hulpdiensten.

We hebben net gezegd dat de meest noordelijke brug dat die eigenlijk bedoeld is voor de hulpdiensten in basis. Als een brandweerauto niet door die tunnel kan dan zal hij te allen tijde via de Wieldrechtse Zeedijk komen, toch? Is het dan niet veel slimmer om te gaan zeggen dat

12

via die dam die in het park ligt, dus ter hoogte van de Wieldrechtse Zeedijk, dat dat een veel betere plek is voor de hulpdiensten om dan de wijk in te komen, want die is wat ruimer te nemen en vanaf daar ben je net zo snel aan de noordzijde van de wijk als dat je via de Smitsweg bent via dat relatief krappe bruggetje, in mijn optiek. De voorzitter: Ik geef u het woord. Ambtelijke ondersteuning: Dat begrijp ik. Maar goed, die tweede noodontsluiting was echt een bonus ten opzichte van het plan. Dat was er eigenlijk eerst niet. Dus die dam, inderdaad, dat is een goede voor de nood- en hulpdiensten. De brug is gewoon berekend voor die loodzware voertuigen en die breedte. Dus dat moet gewoon kunnen. Tuurlijk kan ik dat communiceren. Maar de basis is bij een brandje is dat te allen tijde de nooden hulpdiensten altijd via de Laan van Nieuw Groenhove zullen komen. En alleen bij een calamiteit, als heel dat ding, de Laan van Nieuw Groenhove, vaststaat, dan zal hij via die brug komen. De voorzitter: Gaat uw gang. Inspreker: Ik wil graag nog wat aanvullen op een eerdere vraag over inderdaad weer de hulpdiensten.

Als de Laan van Groenhove geblokkeerd is, of de N3, de afrit, en soms gebeurt het al eerder op de Copernicusweg al, dan moeten de hulpdiensten met die grote wagens over die Wieldrechtse zeedijk, die eigenlijk helemaal niet geschikt is voor gewoon autoverkeer, laat staan voor vrachtverkeer en dat soort dingen. Dus het is wel heel belangrijk om te zorgen dat als die mensen die kant op komen, dat ze niet met tegenliggers worden geconfronteerd van mensen die de wijk uit willen, want dan staat alles vast. Dus toch wel verzoek aan de verantwoordelijke ambtenaren om met de hulpdiensten een protocol af te spreken. Dat als mensen de wijk uit willen, dat ze dan via de Kilweg de wijk uit moeten zodat de Wieldrechtse Zeedijk vrijgehouden wordt voor de hulpdiensten. Zodra er maar een paar mensen de andere kant op gaan rijden, staat gelijk alles vast en kan er ook niemand meer, kunnen de hulpdiensten de wijk ook niet meer bereiken. Ik denk dat, dat met een protocol, dan zal de politie wel moeten assisteren om mensen weg te sturen. Nee, niet rechts, jij gaat links als je de wijk uit wilt. Als we dat niet regelen, wordt het een chaos, want het zijn allemaal wegen die niet geschikt zijn voor zoveel verkeer en laat staan voor dat soort grote voertuigen. Dus verzoek in de tussentijd, zolang er geen tweede ontsluiting is, om in ieder geval te zorgen dat het ook een keer geoefend wordt.

Hoe doen we dat dan? En laat er dan een paar van de bezorgde bewoners een keer zo’n rit meegaan en zeggen, laat het dan eens zien. Want dit onderwerp blijft maar terugkomen. De ambtenarij zegt, we hebben het getest en het is goed. Bewoners zeggen, we geloven het niet. En heb je al hier aan gedacht, heb je al daar aan gedacht. Wat is er nou mis mee om het dan een keer als calamiteitenoefening te doen? De voorzitter: Ik zie een reactie van de heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Ja, ik vind dit een goed idee van de heer Martens. En ik zie toevallig dat de wethouder ook op de publieke tribune zit. Ik weet dat het misschien een klein beetje buiten de orde is, maar ik zat te denken als we misschien hier meteen een soort

13

toezegging zouden kunnen krijgen van, zo'n crisisplan wordt naar, zoiets wordt opgesteld, want ik denk dat het een hele goede gedachte is van even een beetje met elkaar, van nou, wat zijn nou slimme routes? Wie gaat waar naartoe? Zou daar naar gekeken kunnen worden en kan dat vervolgens ook naar de raad gestuurd worden? De voorzitter: Uw punt is duidelijk. Deze commissie is ook bedoeld om dit straks mee te nemen naar de oordeelsvormende sessie over het mobiliteitsplan 2040. En wellicht kunt u dan de wethouder ook direct hiernaar vragen, want hij heeft volgens mij goed meegeluisterd, ondanks dat hij op zijn telefoon zat. Dus ik denk dat, dat straks ter sprake kan komen. Dan kijk ik nog even rond, want ik wilde weer achterover gaan zitten, maar ik ben de voorzitter, bedenk ik mij nu ineens. Hebben wij, of althans jullie als commissie, voldoende opgehaald uit dit gesprek om dit mee te kunnen nemen naar de vergadering die hierna komt over mobiliteitsplan 2040? Mijnheer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Ik heb eigenlijk nog wel behoefte aan meer informatie, technische informatie.

Als ik hier, dat moet ik even goed uitleggen, als ik hier naar het kaartje kijk, de bovenkant van de wijk naar de Smitsweg toe, die toegangsweg als je die open zou stellen voor autoverkeer en als je dan het tunneltje van de Kilweg alleen voor personenauto's zou ombouwen, wat dat kost? Is dat, want dat is nu een fietstunnel en daar moet je dan personenauto’s… De voorzitter: Mijnheer Hartmeijer, wat ik zojuist heb gehoord, althans dat denk ik gehoord te hebben, is dat het een echte daadwerkelijke berekening nog niet gemaakt is. Dat er wel een bedrag is genoemd, maar dat we dat eigenlijk niet precies weten. Dus ik denk dat, dat antwoord nu niet gaat komen. De heer Hartmeijer: Ik bedoel ook niet dat het antwoord nu gaat komen, maar dat kunnen we misschien uitzetten, dat dat schriftelijk naar ons toe komt. De voorzitter: Ja, ik zit even te kijken. Dat kunnen we op die manier, dan zetten we ze aan het rekenen. Dat gaan we doen. Kijk ik nogmaals rond, dan is dit nog een goede vraag geweest. Want dat komt dus terug, krijg ik net te horen. En dan kijk ik nog één keer rond of er daadwerkelijk nog vragen zijn of vanuit de sprekers die zeggen, ik wil dit echt nog eventjes gezegd hebben, want we zijn op tijd klaar. Maar misschien dat u vanavond thuis zit en denkt, had ik dit nog maar gezegd. En zo niet, dan denk ik dat we nu gaan afronden.

Dan nodig ik u uit om nog eventjes te blijven straks om te kijken bij het mobiliteitsplan, want ik heb het idee dat er een aantal fracties iets over gaan zeggen over deze casus. En dan wil ik u uiteraard hartelijk danken voor uw inbreng. En wens ik u bij deze alvast een hele fijne avond. En jullie allemaal tot straks. 4. Vaststellen Mobiliteitsplan Dordrecht 2040 - Raadsvoorstel 5. Plan van aanpak "Richting geven aan bereikbaarheid" - Raadsinformatiebrief

14

Voorzitter: Mevrouw Koene Raadsgriffier: De heer Den Boer Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Aarden (Partij voor de Dieren) Dhr. Damen (Partij van de Arbeid) Dhr. De Feijter (ChristenUnie/SGP) Dhr. Gorter (Op ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Mevr. Jager (Beter voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Laban (ChristenUnie/SGP) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van Pelt (Forum voor Democratie) Dhr. Roggekamp (Gewoon Dordt) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Van der Spoel (Fractie Van der Spoel) Dhr. Stolk (VSP) Dhr. De Vries (VSP) Dhr. Wringer (Beter voor Dordt) Portefeuillehouder: Dhr. Van der Linden Overige aanwezigen: Mevr. Platenkamp (ambtelijke ondersteuning) De voorzitter: Goedenavond. Heren en dames. Dames, dames, ja, twee zie ik er. Achter me zitten er ook nog een aantal. Is dit, mobiliteitsplan, is dat nou nog steeds zo'n conservatief onderwerp dat alleen…Maar goed. Heb ik het stuk gelezen? Mijnheer Van der Linden, ik kan u vertellen dat ik het stuk wel gelezen heb. Dat heb ik in de eerdere fase ook gedaan. Volgens mij weet u wat mijn oordeel daarover was. Dat is verder op dit moment niet relevant. Goed. Wij zijn hier bijeen om het mobiliteitsplan 2040 te bespreken met elkaar, oordeelsvormend. En daaraan hangt tevens de raadsinformatiebrief over het plan van aanpak richting geven aan bereikbaarheid. Ik heet jullie daarbij nogmaals van harte welkom.

Ik ga een rondje maken. En dan begin ik links met de heer Van der Linden, welkom. Mevrouw Platenkamp. De heer Damen van de PvdA. De heer Van der Spoel van Fractie Van der Spoel. De heer Gorter van Op ons Eiland, de heren De Vries en Stolk van de VSP. Mevrouw Jager en de heer Wringer namens BvD. De heer Van Pelt namens FvD. Ik kan alle eigen namen uitvoerig vertellen. De heer Safranti namens DENK. Daar kwam ik nog wel uit hoor, mijnheer Roggekamp van Gewoon Dordt. De heren De Feijter en Laban van de CU/SGP. De heer Hartmeijer, SP. De heer Aarden namens de PvdD. Nou moet ik het ook consequent doen. De heer Kuhlmann namens de VVD. De heer Van der Meer heeft geen bordje. Goed, geeft niet, want ik weet dat u de heer Van der Meer bent van GL. En de heer Klerk van het CDA. En dan heb ik naast mij de heer Den Boer namens de griffie. Hoe kort ik dat nou weer af? Nou, niet. Nee. En voor degene die mij niet kent, ik ben Irene Koene. Er is een quorum, even voor de heer van de griffie. En dus kunnen wij deze vergadering ook met gerust hart gaan starten. De reden van deze vergadering, op 4 juni is het mobiliteitsplan

15

beeldvormend besproken en de commissie heeft toen besloten om toch nog een oordeelsvormende bespreking eraan te wagen met de volgende politieke vragen. En ik ga ze echt even opnoemen, omdat dat de vragen zijn waarop u zich baseert zometeen in uw woordvoering. Eén, is dit plan de beste manier om bereikbaarheid te regelen? Welke aanpassingen zijn eventueel nodig? Twee, is in dit plan voldoende ruimte voor bewoners die afhankelijk zijn van de auto? Drie, zijn de doelstellingen rondom STOMP ambitieus genoeg? Vier, wordt er in het plan niet teveel aandacht besteed aan monitoring? Zijn de kosten hiervoor evenredig? Vijf, welke andere effecten kennen de voorgestelde maatregelen om de doelen te bereiken? Zes, biedt het STOMP-principe voldoende kaders om de problematiek in de hele stad het hoofd te bieden? En zeven, wat vindt de commissie van de recreatieve fietsroute door Natura 2000 gebied? En daar heeft u dan ook allen een concept over ontvangen van de PvdD, oftewel de Partij voor de Dieren. Wij doen het als volgt, zoals altijd in een oordeelsvormende vergadering. We krijgen eerste termijn met de woordvoeringen van de fracties. Daarna zal de wethouder reageren. Tenminste, dat hopen we dan. En in de tweede termijn kunt u een kort standpunt innemen. Daarna gaan we weer kijken wat we dan gaan doen. Wie mag ik het woord geven? Mijnheer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Dank u wel, voorzitter.

Om met de eerste politieke vraag te beginnen, dit is in onze ogen niet het beste plan om de bereikbaarheid te regelen en er zijn aanpassingen nodig, ik zal er een aantal noemen. Het voorstel om de Krispijntunnel af te sluiten voor autoverkeer, dat is geen goed idee, dat moet wat op ‘…’. Hetzelfde geldt voor het voorstel om de zero-emissiezone uit te breiden. Datzelfde geldt ook voor het voorstel op het idee uitbreiding van betaald parkeer. Dat moeten we, wat ons betreft, namelijk alleen op verzoek van bewoners in een duidelijk afgebakend gebied. En we zijn er tegen om dat als beleidsdoel op te nemen in het mobiliteitsplan. We kijken ook kritisch naar het voorstel om eenrichtingsverkeer in te voeren in Reeland en het Land van Valk, het veranderen van de verkeerscirculatie. We kijken kritisch naar het voorstel om een knip in te voeren in de Zuidendijk tussen de Schenkeldijk en Stevensweg voor autoverkeer. Ik vind het heel belangrijk dat het sportpark ook goed bereikbaar blijft met de auto. We vinden ook dat er een aanpassing nodig is in het mobiliteitsplan zoals dat is voorgesteld voor wat betreft de uitbreiding van 30 kilometer wegen. Maatwerk op uitdrukkelijk verzoek van de meerderheid van bewoners in de straat. Dat is wat ons betreft prima, maar een beleidsmatige deken van 30 kilometer over de hele stad is een slecht idee.

Een ander iets waar we ook wel onze vraagtekens bij hebben is het voorstel uitbreiding van de regeling OV voor minima. Is het niet zinniger om in het OV te investeren op een manier dat iedereen daarvan profiteert en niet alleen minima? Dan, even kijken, bij de andere vragen. Ik wil er ook even één positieve noemen. Het is heel goed dat er wordt gekeken naar, en er zitten er natuurlijk meer in, maar eentje aanstippen, ongelijkvloerse kruisingen op de Laan der Verenigde Naties om de doorstroming en de veiligheid te verbeteren. Dan een andere aanpassing die nodig is, iets wat er nu ontbreekt of onvoldoende in staat. Dat heeft te maken met het onderwerp van eerder vanavond, Wilgenwende. Een betere ontsluiting, een tweede ontsluitingsroute voor Wilgenwende hoort wat ons betreft ook als gewenste toekomstige ontwikkeling thuis in het mobiliteitsplan. En voorzitter, als u mij toestaat, wil ik dit even heel gebruiken om te vragen om een toezegging van de wethouder op het terrein van ook Wilgenwende. Namelijk het verzoek van bewoners, een plan om goed te kijken in het

16

geval van calamiteit welke route voor de hulpdiensten de wijk in, welke route voor bewoners de wijk uit. Kwam bij het vorige onderwerp ter sprake, zou de wethouder willen toezeggen om dat uit te werken en dat te communiceren met bewoners? Dan ten slotte wil ik ook graag ingaan op punt zeven. Het conceptamendement van de Partij voor de Dieren, het voorstel, die wil namelijk het voorstel voor een recreatief fietspad tussen het Biesbosch centrum en de Kop van ‘t Land schrappen, omdat dat de natuur zou verstoren. Wij zijn niet heel enthousiast over dit amendement. Ik kan me overigens wel iets voorstellen als het gaat om wanneer je prioriteiten stelt en kijkt welk fietspad je als eerste gaat aanpakken, verbeteren, dat je dan prioriteit geeft, voorrang geeft aan urgente verbetering van fietspaden binnen de bebouwde kom, tussen wijken en daarna in tweede instantie aan de slag gaat met verbeteren van het recreatieve netwerk. Dus tot zover. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Meer zag ik daarnet ook al. Gaat uw gang. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. Het goed regelen van mobiliteit in onze gemeente is nodig, niet alleen voor de bereikbaarheid, maar ook voor de leefbaarheid, aantrekkelijkheid, gezondheid, klimaat en natuur.

Dat impliceert twee dingen in onze ogen, namelijk dat al die belangen bij elke maatregel en beslissing met betrekking tot mobiliteit worden meegewogen. Dus als je het bijvoorbeeld hebt over het creëren van parkeerplaatsen op bepaalde plekken, maak ze dan meteen half verhard, zodat het ook past in klimaatadaptatie en dat soort dingen. Tweede voorwaarde is dat het STOMPprincipe voortvarend wordt doorgevoerd, inclusief de daarin vervatte prioriteiten. Dat was een van de politieke vragen. We maken ons zorgen over het, we vinden het prima zoals dat is ingestoken, maar we maken ons zorgen over het tempo waarin het gerealiseerd kan worden en denken dat daarom nog mogelijk een aantal intensiveringen van het beleid nodig zijn. We zitten hier in een… De voorzitter: Mijnheer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Ik zou GroenLinks graag een vraag willen stellen, omdat ik dat laatste niet helemaal begrijp. Wilt u dat het juist sneller gaat of, wil GroenLinks juist dat het sneller gaat? Of maakt GroenLinks zich zorgen dat het te snel gaat? De heer Van der Meer: Ik vermoed dat u het antwoord vermoedt. Gezien het ruimtebeslag dat mobiliteit nu vergt, gezien de groei van de stad die we voor ogen hebben, gezien het feit dat als we niks doen de groei van het autoverkeer met hetzelfde percentage zal toenemen als de groei van de stad.

Dat fietsverkeer ook zal groeien, maar minder, en dat het OV achteruit gaat. Dat is lijnrecht in tegenspraak met het STOMP-principe. Dus zijn allerlei maatregelen nodig om dat te versnellen, simpelweg om een leefbare stad met voldoende ruimte voor andere dingen. Want de openbare ruimte is niet alleen voor auto's, is niet alleen voor vervoer, maar is voor allerlei andere zaken. De voorzitter: Mijnheer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel. Dan zou ik GroenLinks toch willen vragen, 2040 klinkt heel ver weg. En ik moet toegeven, als ik denk aan dertig jaar geleden, dan denk ik aan de jaren zeventig, maar we zitten inmiddels in 2024, dus dat klopt ook niet helemaal meer. 2040 is over zestien jaar. Hoe denkt GroenLinks, in hemelsnaam, hoe

17

zouden we dit dan kunnen versnellen? Heeft GroenLinks daar concrete voorbeelden van hoe dit versneld kan worden zonder dat de stad in paniek is? De heer Van der Meer: Daar wou ik op komen. Daar moet je natuurlijk goed over nadenken. En ik zal niet zeggen dat ik dat in één keer kan garanderen dat, dat goed gaat. Maar ten opzichte van het mobiliteitsplan of in de uitvoering van het mobiliteitsplan zijn allerlei intensiveringen mogelijk. Eén punt is verdere intensivering van het openbaar vervoer. Vrijmaziger, frequenter, betrouwbaarder en betaalbaar. Dat zijn voorwaarden om dat STOMP-principe echt goed te kunnen realiseren. Daar kun je als gemeente niet alles aan doen, maar wel wat. Je kunt daarover in overleg gaan met provincie, andere instanties, vervoersondernemingen en zo meer. Tweede is dat heel erg belangrijk is natuurlijk, de keuzes die mensen maken, dus noem het maar gedragsverandering. Dat is hartstikke hard nodig, wil je echt van STOMP iets realiseren. Dus dat betekent dat we campagnes moeten voeren, maar dat we het ook aantrekkelijk moeten maken door de ruimtelijke inrichting om meer fietsen te gebruiken en minder de auto. Zeker in de binnenstad. Dus daar moet je ook met parkeerbeleid op inspelen. Derde is dat het, de heer Kuhlmann heeft al iets over 30 kilometer gezegd, ik zou het omgekeerde over 30 kilometer zeggen.

Het is ongeloofwaardig dat in Dordrecht niet kan wat in steden als Rotterdam, Amsterdam, Parijs wel kan. Aanrijtijd en hulpdiensten, daar zijn oplossingen voor. Die worden zelfs in de nota genoemd. Meer uitrukpunten bijvoorbeeld. Daar kun je ook meer aan doen. Daarmee wordt tegelijkertijd de reistijd met andere vervoermiddelen dan de auto in de stad korter. Dus dat zijn allemaal maatregelen die je kunt nemen. De laatste die ik wil noemen is op het gebied van logistiek. De heer Safranti: Voorzitter. De voorzitter: Ja, de heer Van der Meer is nog aan het reageren op de heer Van der Spoel, vandaar dat u nog het woord niet had gekregen. Even een momentje. De heer Van der Meer: Ja, oké. Ik heb daarmee overigens ook met name een groot deel van mijn woordvoering gedaan. De laatste maatregel die ik wil noemen, of laatste domein, is logistiek. Er gaat nu heel veel over de weg en over het spoor. Het water biedt interessante mogelijkheden in Dordt, zowel wat betreft het ontlasten van weg en spoor, als wat betreft het daarin investeren om dat duurzamer te maken, het vervoer over water. Daar ligt een gouden kans voor de maritieme maakregio die we zijn. Dus het zijn allemaal dingen die je verder uit kunt werken, uit moet werken. We hebben nog een beetje tijd, u heeft het over zestien jaar, nou dat is korter dan u denkt.

Maar laten we het hier vooral met elkaar over hebben om die versnelling zo goed mogelijk te maken. En dat is, denk ik, voor iedereen aantrekkelijk. We komen tot een gezondere stad. We komen tot een stad die meer publieke ruimte voert, andere activiteiten dan alleen autoverkeer biedt. En we krijgen het in feite rustiger, gemakkelijker en de tijd om in de trein een boekje te lezen. De voorzitter: Dank u wel. Ik zou bijna zeggen tot zover de zendtijd van politieke partijen. Mijnheer Safranti. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik wil GroenLinks toch een en ander vragen, want elke keer begrijp ik dat ze dus heel snel natuurlijk naar die 2040 gaan, dat

18

het allemaal niet snel genoeg gaat. Alleen als je dan vraagt of ze dus alternatieven hebben, bijvoorbeeld, want de heer Van der Meer die gaf zelf ook aan van, we moeten ook naar het parkeergaragebeleid gaan kijken en alle andere problematiek rondom autoluwe binnenstad. Maar als je dan vraagt van, waar denk je dan aan? Daar hoor ik dus GroenLinks nooit iets concreets daarover vertellen. Dat is één. STOMP-principe prima, alleen wij zijn een stad natuurlijk die aan het groeien zijn en ambitie heeft om naar honderdveertigduizend te gaan. Hoe kijkt GroenLinks in dit geval richting de automobilist die dus toch de auto of auto's mee willen nemen naar de stad?

De heer Van der Meer: Ja, als ik daarop mag reageren, voorzitter, het is juist omdat we willen groeien dat is één van de redenen waarom het zo noodzakelijk is om die modal shift, zoals dat in goed Nederlands, met excuus aan de voorzitter, wordt genoemd, te realiseren. Want anders slipt de stad gewoon dicht. Nog even afgezien van alle milieuen klimaatvraagstukken en leefbaarheidsvraagstukken, het kan gewoon niet. Dus juist als we willen groeien moeten we investeren in alternatieve vormen van vervoer en echt die shift naar openbaar vervoer, deelvervoer, fietsen en wandelen maken. De heer Safranti: Ja, en zo ver komt u elke keer, en dan is het natuurlijk, waar denkt u dan aan? Nou, dat is de volgende vraag. De heer Van der Meer: Ja, je kunt aan allerlei concrete dingen denken. Ik zit hier om oordeel te vormen. Ik heb het nog niet. Dit is een oordeelsvormende sessie, dus ik heb wel een aantal ideeën waar ik graag anderen over wil horen. Bijvoorbeeld betaald parkeren in de hele stad. Bijvoorbeeld zoveel mogelijk 30 kilometer. Bijvoorbeeld minder parkeren op straat. Ik noem maar een paar dingen die allemaal passen in dit patroon en die allemaal zouden kunnen helpen. Een campagne om mensen te verleiden door ze een keer gratis in het openbaar vervoer te laten of wat dan ook. Hoe aantrekkelijk dat kan zijn. Meer investeren in deelauto's, deelscooters.

Staat nu weer onder druk, maar daar is een hoop kansen om daar wat mee te doen. De voorzitter: Laatst keer, mijnheer Safranti. De heer Safranti: Ja, inderdaad, Ik ben blij dat de heer Van der Meer eindelijk een aantal concrete dingen heeft genoemd. Daar schrok ik een beetje van trouwens. Ja, zeker. Want als burger zijnde, als ik dit hoor, wat een raadslid of een partij, hierover denkt, één ding, ik kom hier niet meer. Waarom? U beperkt in principe alles door parkeer, dus de hele stad betaald te parkeren. Andere beperkingen, minder garages, minder parkeerplaatsen. Dus ik zou als buitenstaander hier niet komen wonen. De heer Van der Meer: Het tegendeel is het geval. De voorzitter: Dat was een opmerking en geen vraag. Mijnheer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Ik heb nog een vraag naar aanleiding van de woordvoering van de heer Van der Meer van GroenLinks. Ik hoorde hem zeggen van ja, goed, het wordt voor iedereen aantrekkelijker. En tegelijkertijd maak ik me, denk ik van, maar hoe kijk je dan naar, hoe kijkt de heer Van der Meer dan naar…Want hij noemde

19

ook, er komt meer autoverkeer. Terechte constatering. Maar de heer Van de Meer heeft natuurlijk ook goed naar dit plan gekeken en ziet dan dingen, allerlei dingen erin staan zoals afsluiten van de Krispijntunnel, afsluiten van andere wegen. Daarmee komt de hele boel vast te staan. Hoe is dat te rijmen met het idee dat het voor iedereen aantrekkelijker wordt? Zo wordt het toch voor een hele groep mensen een heel stuk onaantrekkelijker. Mensen komen enorm vast te staan. De voorzitter: Mijnheer Van der Meer. De heer Van der Meer: Is dit een vraag? Dan reageer ik daar graag op. Inderdaad, als iedereen hetzelfde gedrag blijft vertonen, dan komt het vast te staan. Niet door die maatregelen, maar gewoon doordat er veel te veel auto's in de stad komen. Het is dus nodig om dat mobiliteitsgedrag te veranderen. Als we daar niet op inzetten, als we gewoon simpelweg accepteren dat iedereen op dezelfde manier van A naar B blijft gaan, dan kom ik niet meer in de stad, want dan kan ik de straat niet meer oversteken. De voorzitter: Aanvullend? De heer Kuhlmann: Ik denk dat we het met elkaar eens zijn voor wat betreft dat het belangrijk is om te investeren in goede fietspaden, in goede OV-verbindingen. Maar het idee dat je problemen, omdat het druk op de weg is, gaat oplossen door allerlei straten af te sluiten, de heer Van der Meer heeft me nog niet overtuigd.

Misschien wil hij nog een poging wagen, maar ik snap het werkelijk niet dat iemand zo kan denken. De heer Van der Meer: Ik loop nog graag een keertje, want we wonen vlak bij elkaar, met de heer Kuhlmann terug om hier nog eens wat dieper over door te praten. De voorzitter: Helemaal goed. U was klaar verder met uw woordvoering? De heer Van der Meer: Nog één opmerking maken over de motie van, het amendement van de Partij voor de Dieren. Wij zijn wel van oordeel dat in het Natura 2000 gebied natuur absoluut voorrang moet hebben op andere activiteiten en belangen. Ik kan niet helemaal overzien hoe storend voor het natuurgebied dat fietspad zou zijn, dus daar hoor ik ook graag de inzichten van anderen over voordat wij daar een definitief oordeel over hebben. De voorzitter: Oké, dank u wel. Volgens mij heeft de heer Stolk nog wel een vraag aan u. De heer Stolk: Ja, ik heb eigenlijk drie kleine notities gemaakt. Dat wil zeggen de 30 kilometerzone in Rotterdam. Heeft u ook een idee hoeveel straten daarvan afgesloten zijn? En u heeft het eigenlijk ook gehad over de brandweer. Daar doen we nog een brandweerpost bij.