2.7 2024.01.16 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 3 - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTE DORDRECHT DORDTSE DINSDAG D.D. 16 JANUARI 2024 Vergaderzaal 3 3. Raadsinformatiebrief over Zonnepanelen in Beschermd Stadsgezicht 4. Initiatiefvoorstel Geen dag zonder zon (technische briefing) Voorzitter: De heer Van der Net Raadsgriffier: Mevrouw Vermeulen Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Damen (PvdA) Dhr. Gorter (Op Ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (CU/SGP) Dhr. In ’t Veld (VSP) Mevr. Jager (Beter Voor Dordt) Dhr. Laban (CU/SGP) Dhr. Roggekamp (Gewoon Dordt) Dhr. Venderbos Lambinon (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Insprekers: Dhr. Van Son (Stedenbouwkundige) Mevr. Meulenkamp (Vakteam Erfgoed) Portefeuillehouder: wethouder M. Burggraaf (wethouder T. de Jonge) De voorzitter: Goedenavond, mijn naam is Safranti, de voorzitter van vanavond. Wij zijn vanavond hier bij elkaar naar aanleiding van een initiatiefvoorstel Geen dag zonder zon, van CDA, VVD en GroenLinks. Wij hebben daar een informatiebrief over ontvangen, over Zonnepanelen in Beschermd Stadsgezicht. De initiatiefnemers hebben verzocht om een beeldvormende vergadering, zodat deze raadsinformatiebrief en actualisatie kort verder toegelicht kan worden. Mevrouw Meulenkamp, die ga ik zo even voorstellen, die gaat zo een korte presentatie houden.

En mijnheer, even kijken hoor, dat moet ik, mijnheer Van Son is ook aanwezig, van de welstandsnota. Ik geef, nadat we een kort voorstelrondje hebben gedaan, het woord aan mevrouw Meulenkamp, zodat mevrouw Meulenkamp even een korte presentatie kan houden. We hebben afgesproken dat er tussendoor gewoon vragen gesteld mogen worden. Mocht mevrouw Meulenkamp het niet beantwoorden, dan is mijnheer Van Son ook hier nog aanwezig om eventueel aanvulling te geven. Ik zal aan mijn rechterkant beginnen in dit geval. De heer Den Boer: Mark den Boer, commissiegriffier.

1

Mevrouw Boom-Vos: Karin Boom, Dordtse VVD. De heer Gorter: Wouter Gorter, Op Ons Eiland. De heer Hartmeijer: Raymond Hartmeijer, SP. De heer Roggekamp: Erik-Jan Roggekamp, Gewoon Dordt. De heer In ’t Veld: Richard in ’t Veld, VSP. De heer Damen: Leo Damen, Partij van de Arbeid. De heer Wringer: Jan-Willem Wringer, Beter Voor Dordt. Mevrouw Jager: Ineke Jager, Beter Voor Dordt. Mevrouw Meulenkamp: Wendy Meulenkamp, vakteam Erfgoed. De heer Den Hartog: Paul den Hartog, GroenLinks Dordrecht. De heer Venderbos Lambinon: Cees Venderbos, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van Vugt-Roose: Franciske van Vugt, CDA. De heer De Heer: Robert de Heer, ChristenUnie/SGP. De heer Laban: Vincent Laban, ChristenUnie/SGP. De heer Van Son: Edwin van Son, stedenbouwkundige. De heer Burggraaf: Maarten Burggraaf, wethouder. De voorzitter: Dank u wel, allemaal. Nogmaals, mijn naam is Safranti, de voorzitter van vanavond. En ik geef nu het woord aan mevrouw Meulenkamp, alstublieft. Mevrouw Meulenkamp: Dank u wel. Vorig jaar stond ik ook hier voor u, misschien in iets andere samenstelling. De voorzitter: Misschien de microfoon wat dichterbij. Mevrouw Meulenkamp: Dichterbij, ja? Iets andere samenstelling, ook andere omstandigheden, energieprijzen, vraag naar zonnepanelen. Er zijn een heleboel dingen veranderd. Maar er zijn gelukkig ook wel dingen hetzelfde gebleven.

Niet veranderd, de historische binnenstad en de negentiende-eeuwse schil, waar we trots op zijn, en waar we ook trots zijn op de kwaliteiten van deze beschermde stadsgezichten. Ik heb het even kort zo samengevat. Wat we hadden beloofd, is het beter in kaart brengen en communiceren, we hebben verruiming van beleid onderzocht

2

en u heeft de vraag gesteld om daar juist wat uitleg over te krijgen. En handhaving, dat daar wat uitleg over kon worden gegeven. Even de grenzen van de historische binnenstad en de negentiende-eeuwse schil, en de vergunningsplicht. Alleen achterdakvlakken, niet gericht op de openbare ruimte, niet zichtbaar vanuit de toegankelijke, openbare ruimte, daar is het vergunningsvrij. En de rest is een vergunningsplicht, dat is vanuit het Rijk. Algemene regels over zonnepanelen. Ook afstand houden tot de dakrand bij platte daken, ook dat de zonnepanelen het dakvlak moeten volgen, de helling, niet op losse constructies, bovenop hellende daken. Als je niet voldoet aan deze regels, moet je ook buiten beschermd stadsgezicht en vergunning aanvragen. En dan wordt het beoordeeld door de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit. Die heet sinds 1 januari zo, was voorheen welstand. We hebben verschillende welstandsniveau. Intensief, dat is vooral voor de beschermde stadsgezichten. Er staan nog een paar vlekjes, dat zijn rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, meer gebieden. En regulier is eigenlijk alles wat in de andere woonwijken is. We hebben die inventarisatie gedaan van de zichtbaarheid. Dat hebben we met de Cyclorama foto's van de bestaande stad gedaan. Daar zijn uitdraaien uitgekomen, computer gegenereerd.

Dat platte daken, daar staat ‘ja’ bij, dat is niet zichtbaar vanuit de openbaar ruimte, daar is ruimte voor zonnepanelen. Op hellende daken is dat de ene keer wat meer, en de andere keer wat minder. Soms moet je wat afstand houden tot de voorkant, zodat daar ook … Maar daar is ook vaak ruimte voor zonnepanelen, alleen dan niet het volledige dakvlak vaak. De ‘nee’, de rode vlakjes, daar zijn eigenlijk het hele dakvlak bijna goed in het zicht. Dus dat kan zijn dat er heel veel ruimte omheen zit, dat het dak vrij laag is ten opzichte van de openbare ruimte. Of ja, zo'n monument als de Grote Kerk, dat is natuurlijk evident dat het dakvlak goed in het zicht is. Mogelijk geschikt, hebben wij gekeken, dat zijn panden waar wat bijzonderheden zijn, bijvoorbeeld de ronde dakvlakken van de boogjes. Daar is misschien wel wat mogelijk, maar niet de standaard zonnepanelen. Maar neem vooral contact op dan met het vakteam Erfgoed, dan kunnen we helpen, kijken wat er haalbaar is op zo’n plek. Daarin is uitgekomen dat ongeveer 87 procent van de panden, we hebben natuurlijk alleen maar per pand een vlakje aangegeven, we hebben niet ieder dakvlak apart in ons systeem staan, dus het is per pand, dat daar wat mogelijk is. En de ene keer wat meer en de andere keer wat minder. Dat hebben wij bij Zonnedakje neergelegd, die inventarisatie. Dit is eigenlijk een reguliere wijk.

In een reguliere wijk zijn er ook panden die minder geschikt zijn, of meer geschikt zijn. Dus dat beeld is niet zo heel erg afwijkend van een reguliere wijk. En soms zie je dingen waarvan je denkt, hoe kan het nou bij het ene pand wel, en het andere pand niet? Het is een indicatie van Zonnedakje over de ruimte die beschikbaar is. Dus het is niet, hier is zoveel mogelijk, maar het is een indicatie van de oppervlakte. Voor beschermd stadgezicht zag het er zo uit, was alles op oranje gezet, omdat ze voor de zekerheid zeiden, ja, misschien is er wat mogelijk, misschien ook niet. Dus niemand had daar, kon daar iets uit aflezen. Met onze indicatie erbij, onze zichtbaarheidsanalyse, is het nu ook ingevuld in dezelfde kleuren, zoals in de buitenwijken. Kan er niet een foutje in zitten? Ja, dat kan. Sommige panden hebben zonnepanelen, dat hebben zij niet gezien in hun analyse. Maar je kunt dan altijd aangeven, hier liggen wel zonnepanelen, dan gaan ze het verwerken. Maar bij twijfel, neem altijd contact op, want we gaan kijken, wat kan er met maatwerk, wat kan er waar wel, of niet? We hebben ook wat meer gecommuniceerd, we hebben brieven gestuurd aan iedereen binnen beschermd stadsgezicht. We hebben de websites gecontroleerd, we hebben een, er is een krantenartikel verschenen, er zijn berichten op

3

sociale media, we hebben onze klantcontactcentrum mensen ingelicht. We proberen dat zo breed mogelijk te doen, zodat er eenduidige informatie is. En helderheid is het belangrijkste voor mensen, om een handelingsperspectief te hebben. We zijn nog bezig met die dronebeelden van voorbeelden, zodat mensen ook écht kunnen zien, kijk hier is ook wat mogelijk. En voorbeelden werken vaak het sterkste. Dus we denken ook nog aan een collectieve inkoopactie, zodat we met een gecertificeerde leverancier ook maatwerkoplossingen kunnen bieden. We houden ook in de gaten wat de RCE en de Federatie Grote Monumentengemeenten doen, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Wij zoeken daar echt contact, we zitten ook zelf in het bestuur van de FGM. In hun afwegingskader van medio vorig jaar hebben ze aangegeven, beschermd stadsgezicht is misschien niet overal even beschermenswaardig. Je kunt misschien deelgebieden aanwijzen, die minder, waar minder kwetsbaar zijn, waardoor je daar wel wat meer kan. En wij zijn ook gaan kijken naar het beschermde stadsgezicht voor de negentiendeeeuwse schil, om te zien of daar ook van dat soort gebieden zijn. Ook ontwikkeling dit jaar, is dat er ISDE-subsidie ook voor monumenten apart is, daar is de FGM ook bij betrokken, zodat, als er minder mogelijk is, dat je daar dus ook subsidie kan krijgen.

Ook biobased, milieuvriendelijke materialen zijn daar belangrijk, want die zijn vaak goed verenigbaar met de historische panden. Nou, wat kan er ruimer? We hebben wel een ruimtelijke analyse gemaakt. Bij de aanwijzing van de negentiende-eeuwse schil zijn daar verschillende dingen benoemd, waardoor, waarvoor dat gebied is aangewezen, waardoor is daar waardering voor. En we hebben eigenlijk gekeken, welke plekken zitten er dan niet aan die historische structuur? Welke plekken zitten er niet aan zo'n beeldbepalende stadsstraat? Wat is niet een beeldbepalend hofje? En we kijken vooral gebiedsgericht. En daar is dit gebied eigenlijk uitgekomen, het donkere gekleurde. Even op inzoomend, daar zit vaak bebouwing veel recenter, soms zelfs tot in, van een paar jaar geleden. Het zijn geen historische structuren. Soms zijn het ook platte daken, nou, daar kon het al. Soms zijn er hier ook hellende daken. Maar hier, is ons voorstel, om hier gewoon een regulier niveau te doen. Dus we willen niet nog een extra niveau gaan toevoegen, dus duidelijke, heldere kaders. Of het is intensief, of het is regulier. En we gaan er niet nog iets tussen doen met extra regels, andere voorwaardes, waardoor het allemaal ingewikkelder wordt. De voorzitter: Mijnheer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u wel, helemaal duidelijk. Ik had wel een vraagje.

Ik begrijp het laatste wat u zegt, alleen, er zijn in dat gebied ook enkele monumenten. Vallen die dan onder, we willen dat hele gebied op een en dezelfde manier doen, of zijn er dan voor de monumenten toch een ander, ja, een ander … Mevrouw Meulenkamp: Regime. De heer Den Hartog: Een regime. Mevrouw Meulenkamp: Nou, waar er vooral naar is gekeken, dus bijvoorbeeld Wilhelminahof, die is uitgesneden, dus die valt niet onder dat. Het zijn vooral de gebieden, dus meer op de achtergrond. Dus de Hoofdweg, die bebouwing zit gewoon in het intensieve regime. En de dingen die meer daarachter liggen, niet langs die hoofdstraten, en ook … Hier is de oudere bebouwing, hier is Kunstmin, hier is de Singel. Daar geldt het allemaal gewoon wel, intensief. Alleen de gebieden meer hierachter, hier

4

zitten allemaal nieuwbouwwijkjes woningen, hier zit allemaal nieuwbouw, voor ons relatief nieuwbouw, vanuit het historisch perspectief. De voorzitter: Dank je wel. Mevrouw Boom, die had nog een vraag. Mevrouw Boom-Vos: Nog even voor de verduidelijking, volgens mij heb ik het antwoord wel gekregen. Maar de gebieden die nu dus in die grijze stukken zitten, waar de bebouwing zit, die zijn dus regulier. Dus dat betekent, vergunningsvrij. Mevrouw Meulenkamp: Het is niet vergunningsvrij, want dat is in beschermd stadsgezicht niet mogelijk. Maar dan is het reguliere regime, dus dan gaan we met het oordeel, er mag ook zichtbaarheid, er mogen ook panelen zichtbaar op het voordakvlak, of waar dan ook, zichtbaar toegepast worden, net als buiten beschermd stadsgezicht. Dus we gaan geen waardeoordeel nog geven aan … Dan moeten ze in een rode kleur, of ze moeten in deze formaat of ze moeten … Nou ja, gewoon net zoals buiten beschermd stadsgezicht, alleen je moet nog wel een vergunning aanvragen. De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel. Ik zit even met de vraag, dan is dat dus ook echt wel nieuw beleid. Is dat dan een uitwerking van het initiatiefvoorstel, of wordt dat dan weer een nieuw raadsvoorstel? Ik ben het dan even kwijt hoe ik dat dan zou moeten beoordelen.

Mevrouw Meulenkamp: In dit geval denk ik dat het gaat om een verruiming van het welstandsbeleid, want het is het reguliere, over het intensieve welstandsregime. En de welstandsnota zou nog worden aangepast binnenkort, ook op andere aspecten, in verband met verduurzaming. En dan kan dit gelijk worden meegenomen in die verruiming van dat welstandsbeleid. Mevrouw Van Vugt-Roose:Ik zie het dan ook als uitvoering van het initiatiefvoorstel. Dat is natuurlijk precies wat we gevraagd hebben. Dank u wel. De voorzitter: Oké, dank u wel. Ik zie nog een vraag van mijnheer Roggekamp.

De heer Roggekamp: Dank u wel, voorzitter. Ik ben eigenlijk benieuwd, er wordt hier inderdaad gekeken naar, wat is minder zichtbaar en waar zou het dan beter kunnen? Dat begrijp ik helemaal. Ik denk ook aan het één gezicht zijn richting de burgers. Is er ook gekeken naar bijvoorbeeld de Stedin kabels? Daar hebben we de vorige keer, een jaar geleden ook erg over gehad, of die dit wel aankunnen in dit gebied? Dus dat we niet tegen hun zeggen, ja, het mag. En vervolgens komt Stedin, ja, maar over onze kabels kan het niet meer. Mevrouw Meulenkamp: U bedoelt netcongestie? De heer Roggekamp: Ja.

5

Mevrouw Meulenkamp: Op het moment dat het in zo'n gebied relatief kleine daken betreft en mensen het zelf gebruiken, heb je daar minder risico op natuurlijk. Daar hebben wij niet naar gekeken. We hebben het wel ergens als risico een keer benoemd, maar we verwachten dat dat in de historische binnenstad en met wat kleinere daken toch meer bedoeld is voor eigen gebruik, en dat mensen het zelf kunnen gebruiken. En ja, dat hoop ik, dat dat zo blijft. En ik kan daar verder niet zoveel over zeggen. De voorzitter: Mevrouw Van Vugt, u had nog een vraag? Mevrouw Van Vugt-Roose: Ja, is het al helemaal vrije vragenronde, want anders ben ik misschien wat voorbarig. De voorzitter: Nou, wat ik net zei, het is vrij om vragen te stellen hoor. Mevrouw Van Vugt-Roose: Het gaat hier ook wel … Oké. Het is natuurlijk best wel al bekend geworden, daar zijn we echt heel blij mee. Er is ook goed gecommuniceerd. En we zijn eigenlijk wel benieuwd, zijn er nou ook al heel veel extra vergunningen aangevraagd, en zijn er ook belemmeringen in naar voren gekomen? Zo ja, welke? Mevrouw Meulenkamp: Dus ik maak het nog even af, want ik denk dat ik daar zo wel bij kom. Nou, dus helderheid in de niveaus, niks nieuws toevoegen aan nog weer een nieuw regime. Die regels, als buiten beschermd stadsgezicht, gelden dus ook straks binnen dat beschermde stadsgezicht.

Dit zijn de beelden van de straten waar dat verruimde beleid is voorgesteld, moderne bouw, geen historische kappen, dat is toch vooral het beeld en vooral gebiedsgericht. Dus misschien zit er nog eens één wat ouder pandje tussen, maar het gaat om het beeld vanuit de stad. Nou, nu we duidelijke regels hebben, duidelijk gecommuniceerd wat er wel kan, en ook gezien hebben dat er best heel veel kan, hebben we ook in beeld gekregen dat er af en toe wat panden zijn waar niks is aangevraagd, waar wel wat ligt. En waar dat te legaliseren is, is dat ook helemaal geen probleem, hebben we gevraagd, mensen, vraagt dit aan, en dan kun je het alsnog legaliseren. Daar hebben we ook heel veel aanvragen van binnengekregen. Normaal gesproken zijn het er ongeveer twee per week, en in de laatste drie weken hebben we er 40, 45 zo behandeld. Het grote deel was een aantal nieuwe, en een groot deel ook legalisaties van wat er al lag. Maar ja, er zijn natuurlijk ook hier en daar wat uitspattingen waarvan je denkt, dit zou je ook buiten beschermd stadsgezicht, dit is echt niet de bedoeling, dit valt onder geen enkele regeling. En dan kan je niet wegkijken, en dan zeg je, nou, we hebben nu duidelijk de regels, hier moeten we gewoon wat aan doen. Dus ja, op dat soort situaties moeten we gaan handhaven. We hebben ook al een paar legalisatieverzoeken binnen gekregen van de panden.

We hebben ongeveer geïnventariseerd, hoeveel gevallen zijn dat nou? We dachten een stuk of achttien panden in de twee beschermde stadsgezichten, waar we wat moeten doen. Maar voor de meeste hebben we ook wel oplossingen. Doe het op je achterdakvlak, is misschien niet zo gunstig gericht op de zon, maar het kan er wel. Het kan er soms zelfs vergunningsvrij. Doe het op je platte dak van je dakkapel, doe het op je aanbouw. Zo zijn er bij de meeste gevallen gewoon oplossingen mogelijk binnen het pand zelf. En nou, heel sporadisch zou er misschien iemand een paneel, één of twee panelen, niet meer op zijn dak kwijt kunnen. Maar ja, we geven wel de ruimte, de tijd,

6

eerst van mensen om zelf met de legalisatie bezig te zijn, en dan moeten we de andere toch gaan aanpakken, die echt niet kunnen volgens, die we wel geïnventariseerd hebben. Ik wilde nog eventjes de alternatieven, er blijven toch altijd alternatieven, ook geïntegreerde alternatieven op het moment dat je nieuwbouw doet, bijvoorbeeld in beschermd stadsgezicht. Als je daar niet met een gewoon dak, en dan zonnepanelen erop, maar probeer daar nou iets geïntegreerds in te maken. Dan kan dat worden meegenomen bij de aanvraag, en daar kan de adviescommissie over adviseren of het passend is bij het pand of niet. En dan zijn er misschien nog wel meer nieuwe mogelijkheden. En hier nog even een mooi plaatje van het dakenlandschap, met al best wel op veel plekken zonnepanelen. Hier staat ook, nieuwe aanvragen, heel veel nieuwe aanvragen, aanvragen voor legalisatie. We helpen de mensen daarmee. Ik snap dat mensen die al een paar zonnepanelen hebben gelegd, niet op dit moment een offerte hebben van die leverancier. Wij maken de luchtfoto erbij, die sturen we aan de mensen op, ze kunnen een aanvraag doen met onze luchtfoto erbij. En als het niet zichtbaar is, kan het gelegaliseerd worden. We doen het vaak binnen, we doen het meestal binnen vier weken.

Op het moment dat het natuurlijk iets is wat niet passend is, dan kan het weleens iets langer duren, maar dan hebben de mensen wel al reactie gekregen, met eerst een verzoek om hun plan aan te passen, zodat het wél binnen de regels past. Nou, er worden geen leges geheven voor de aanvragen die puur alleen vanuit erfgoed vergunningplichtig zijn. En we hebben via onze mailbox heel veel vragen gekregen, mensen geïnformeerd, en we zien dan ook vaak dat na het beantwoorden van die vragen, een aanvraag wordt ingediend. We hebben natuurlijk wel per 1 januari een nieuwe Omgevingswet, dus dat is soms weer wat uitdagender voor het doen van aanvragen. Maar we doen ons best en we helpen mensen daar graag mee. Dat was mijn verhaal. De voorzitter: Dat was het? Mevrouw Meulenkamp: Ja. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie een vraag van mevrouw Boom. Mevrouw Boom-Vos: Dank u wel voor de uitleg, en de complimenten voor wat er allemaal gebeurd is het laatste afgelopen half jaar. Daar zijn wij als Dordtse VVD heel erg blij mee. Wat voor mij nog een beetje onduidelijk is, en ik weet niet of dat ik de vraag bij u moet stellen of bij wethouder De Jonge, er wordt vaak verwezen, kan je geen zonnepaneel zelf aanleggen, ga dan naar Zon op andermans dak, of PostCodeRoos. Het probleem is dan vaak dat wij horen vanuit de Drechtse Energie, dat er bijna geen projecten zijn.

Doet daar de gemeente, ik zie wel bijvoorbeeld, Drechtse Energie zijn bezig geweest om allerlei mogelijkheden te onderzoeken, heeft de gemeente daar ook een rol in, om daar iets te bevorderen of als smeerolie te spelen? Mevrouw Meulenkamp: Vanuit Erfgoed wil ik het heel graag voor de mensen die zelf niks kunnen, waar iets niet kan. Maar we hebben gekeken naar ons eigen vastgoed, en daar leken best wel wat daken beschikbaar. Maar de daken die zijn geïnventariseerd, waren allemaal zelf nodig voor eigen gebruik, dus daar konden we bij de Drechtse Stromen niets aanleveren. Ik zie hier en daar wel wat daken ook in de buurt van monumenten, waarvan ik denk, zouden we daar dat niet kúnnen? Dus ik wil graag nog dat gesprek

7

aangaan, maar dan hebben we ook een eigenaar nodig. En ja, Drechtse Stromen moet zelf ook aangeven of het dan rendabel is voor mensen; mensen willen er toch ook weer wat aan verdienen. En dat hangt natuurlijk heel erg af van allerlei ontwikkelingen in energieprijzen en kosten van zonnepanelen. En zij zeggen, we moeten een project hebben met minimaal tweehonderd panelen, anders is het niet rendabel, dus dan heb je best een groot dak nodig. En in het beschermde stadsgezicht zijn er niet zo heel veel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Vugt. De heer Damen: Een opmerking tussendoor. Het is toch … De voorzitter: Mijnheer Damen. De heer Damen: Voor dat project, op andermans dak, niet nodig dat het in de nabijheid is? Ik heb via dat … Mevrouw Meulenkamp: PostCodeRoos. Het moet een aansluitende postcode zijn. De heer Damen: Want ik heb zelf panelen in Zwijndrecht liggen, en ik woon echt in Dordt. Mevrouw Meulenkamp: Dat kan ook een andere energiecoörporatie zijn, niet zozeer de Zon op andermans dak, PostCodeRoos. Via de Drechtse Stromen? De heer Damen: Dat zou kunnen. Mevrouw Meulenkamp: Oké. De voorzitter: Oké, dank je wel. We gaan nu echt naar mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel. Ik heb eigenlijk twee heel verschillende vragen nog even. De website Zonnedakje.nl is natuurlijk echt een mooi gebruiksmiddel.

We hebben van het weekend gewoon even wat adresjes zitten proberen, en er zitten wel heel veel fouten tussen. Je kan bijvoorbeeld een rapport terugkrijgen, er liggen geen zonnepanelen op uw dak, terwijl op de foto, de bijgeleverde foto, er gewoon tien staan. Dus dat is zomaar een vraag. Mevrouw Meulenkamp: Dan zit er een knop, dan kan je melden, ze liggen er echt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dat heb ik gezien. Mevrouw Meulenkamp: Dat doe ik ook iedere keer als ik er iets zie. Mevrouw Van Vugt-Roose: En ik vond … Mevrouw Meulenkamp: En ik hoop dat ze dat …

8

Mevrouw Van Vugt-Roose: Sommige adviezen ook wel wat verwarrend. Dus dat wil ik wel even meegeven. Ook iedereen die dat nu hoort, verbeter het inderdaad voor je eigen woning. En verder nog even een vraag, zijn er nou nog verschillen in de regelgeving, als het gaat om die voor- en achterdaken tussen negentiende-eeuwse schil en het beschermde stadsgezicht? Of is dat nu eigenlijk vrijwel gelijk? Mevrouw Meulenkamp: Eigenlijk zijn de regels hetzelfde, alleen, er zit natuurlijk vaak net een ander soort bebouwing. Je hebt daar vaak net een andere straatbreedte, je hebt ander soort woningen, soms met een hele rij die gewoon allemaal dezelfde achterdakvlakken hebben. En in het historische centrum heb je veel meer dwarskappen. Dus het ligt meer in een ander type dak vaak, en niet in de regels. Mevrouw Van Vugt-Roose: En kan, mag het? De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: En kan er dan al meer gestuurd worden op uniformiteit, dat het er in een straat een beetje hetzelfde uitziet? Of lukt dat niet? Mevrouw Meulenkamp: Als wij de standaardregel hebben, niet goed in het zicht, dan maakt hoe het eruitziet wat minder uit. Bedoel je dat? Hoe de zonnepanelen eruitzien, of bedoel je wat anders? Mevrouw Van Vugt-Roose: Ja, ook inderdaad hoe de zonnepanelen eruitzien.

En misschien had ik dit niet als vervolg op deze vraag moeten stellen, want gaat me niet zozeer om beschermd of niet beschermd. Maar wordt er gestreefd naar uniformiteit bij dezelfde huizen in dezelfde straat? Ook gewoon vanuit welstandsoogpunt, zeg maar? Mevrouw Meulenkamp: Buiten beschermd stadsgezicht? Mevrouw Van Vugt-Roose: (Buiten de microfoon) Ja, nou, dat is … Mevrouw Meulenkamp: Volgens mij is buiten beschermd stadsgezicht, komt het niet bij de welstandscommissie langs. Dus die controleren, geven geen adviezen erover. In de welstandsnota staat wel dat soort kwaliteiten over de eerste dakkapel die vergund wordt in een straat, zou het precedent moeten zijn voor de hele straat, waardoor je meer eenduidigheid hebt. Dat is natuurlijk wenselijk op een bouwblok. Maar buiten beschermd stadsgezicht worden de zonnepanelen in ieder geval niet beoordeeld. Op het moment dat het een exces is, en eigenlijk niet voldoet aan de regels, kan natuurlijk gemeld worden, voldoet dit aan de regels? En dan zal daar actie op worden ondernomen. De voorzitter: Helder. Mijnheer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter. En dank voor de presentatie en voor de RIB. Ik had één vraag, maar naar aanleiding van mevrouw Van Vugt is daar een vraag bijgekomen.

Als je zonnepanelen op je dak legt, en die zijn 99 procent zwart of blauw, donkerblauw, ik kan me voorstellen, als je een mooi pand hebt, dat je dan ook je dakpannen naar zwart wil hebben, dat je meer eenheid krijgt. Is dat toegestaan? Dat is mijn eerste vraag.

9

Mevrouw Meulenkamp: In beschermd stadsgezicht is alles wat zichtbaar is vanuit de openbare ruimte, dus je voordakvlak en je zijdakvlakken zijn vergunningplichtig. Dus als je daar echt iets wijzigt, dan wordt er, dan moet je daar een vergunning voor aanvragen. Dan gaat het langs de welstands- en monumentencommissie, of de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit, en die adviseren daarover. Er staat niet vooraf vastgelegd, hier moet rood, hier moet zwart. Als je een rijtje huizen hebt, een stuk of tien, en er zit er één in het midden die ineens iets heel anders gaat doen, terwijl de architectuur verder precies hetzelfde is, met dezelfde type ramen, dan wordt dat toch een vreemd beeld. Dus ik kan me daarbij voorstellen dat daar dan negatief op wordt geadviseerd. De heer Wringer: Ik snap het. Andere kant, als je bijvoorbeeld naar Wilgenwende kijkt, zwarte daken, zwarte zonnepanelen, het ziet er allemaal wat strakker uit, zeg maar. Maar dat was niet mijn originele vraag. Elk jaar hoor je natuurlijk wel van branden onder zonnepanelen. En dat wil je natuurlijk absoluut voorkomen in onze mooie binnenstad, want dan hebben we echt een probleem.

Is het mogelijk om in de vergunning op te nemen dat er goedgekeurde zonnepanelen, die in Nederland goedgekeurd zijn en door een gecertificeerd bedrijf geïnstalleerd worden? Want vaak zijn het natuurlijk branden, ontstaan door óf zelf installatie of door cowboys, of noem maar op. Is dat mogelijk? Want ja, we mogen geen vuurwerk afsteken, maar ik denk dat deze ook wel af en toe een brandje geven. Mevrouw Meulenkamp: En het milieu is er helemaal niet mee gediend. De heer Wringer: Precies, ook dat, dat is zo. Mevrouw Meulenkamp: Want, dan is je milieuwinst gelijk weg. Dus ja, het is het paard achter de wagen spannen dan. Maar wij controleren er niet op, en bij de omgevingsdienst wordt ook niet op installaties gecontroleerd. Maar iedereen moet natuurlijk wel voldoen aan wet- en regelgeving vanuit het bouwbesluit. Daarmee zou je je veiligheid, zou daarmee geborgd moeten zijn. En ik denk, leveranciers, ik hoop dat die dan ook … Het liefst, wij adviseren mensen om gecertificeerde leveranciers. Maar er zijn natuurlijk, in zo'n enorme vraagmarkt daar gebeuren natuurlijk dingen, daar liften mensen op mee, en daar gebeuren niet allemaal fraaie dingen, denk ik. De voorzitter: Mijnheer Wringer, nog een keer? De heer Wringer: Ja, ik denk dat het, zeker in de binnenstad en de negentiende-eeuwse schil, het toch wel heel erg belangrijk is dat het allemaal heel goed gebeurt.

Dus misschien moet daar nog eens een keer over nagedacht worden, wat kan daar? Mevrouw Meulenkamp: We hebben het onderzocht en over nagedacht, maar wij zagen geen mogelijkheid om daar, in ieder geval vanuit Erfgoed en vanuit onze kwaliteitseisen, daar iets van te zeggen. En we hebben het met de omgevingsdienst over gehad, dat wordt niet zo gecontroleerd. De heer Wringer: Misschien kan de wethouder nog eens met de omgevingsdienst gaan praten daarover.

10

De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage. De expert, mijnheer Gorter, zonnepaneelexpert. De heer Gorter: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn wel heel erg blij met dit plan. Ik weet uit ervaring, ik ben ongeveer een jaar aan het knokken geweest met de welstandscommissie, om zonnepanelen op een stadsgezicht te krijgen. Uiteindelijk lukte het wel, maar je slaapt er echt vele nachten korter door. Dus ik ben heel erg blij. Tussen opmerking, nu nog even eenzelfde soort actie voor dubbelglas voor monumentale panden en stadsgezichten. Daar ga ik het niet over hebben. Waar ik het wél over wil hebben, is de versoepeling van de gebieden die u net aangegeven heeft, veelal achter de wat grotere herenhuizen en stadsgezichten, waar vroeger, zullen we maar zeggen, de arbeiders van Dordrecht woonden, waar nu heel veel starters en mensen wonen, met een wat kleinere beurs. Die zijn natuurlijk heel aantrekkelijk om die te voorzien van zonnepanelen, maar die hebben vaak het geld niet. Nou heb ik ook begrepen dat er vanuit de gemeente leningen mogelijk zijn voor het aanschaffen van zonnepanelen. Klopt dat? Want ik denk dat de mensen die in de herenhuizen wonen het wat makkelijker kunnen betalen. Maar heel veel van die kleinere huisjes liggen daarachter. En dat is denk ik een enórme markt, om die huizen te voorzien van zonnepanelen. Alleen, de mensen hebben vaak het geld niet.

Klopt het dat er een voorziening vanuit de … En is dat, dat is mijn volgende vraag, is dat ook gecommuniceerd? Mevrouw Meulenkamp: Nou, volgens mij is de subsidie … Nou, dat is vanuit de opgave duurzaamheid, is er een subsidieverordening, of een subsidie opgesteld voor zonnepanelen, maar dat is volgens mij een lage rente lening. De heer Gorter: Die bedoel ik niet hoor, want dat is natuurlijk … Mevrouw Meulenkamp: Is niet voor monumenten, maar ik bedoel, het is gewoon ook voor in Krispijn of voor Wielwijk, voor alle andere … En die regeling is er. De heer Gorter: Ik bedoel echt vanuit de gemeente. Ik kijk even misschien de wethouder met een scheef oog aan. Voorzieningen die, dus eigenlijk een lening met een lage rente, voor mensen met, goed, die het bij een bank niet krijgen, laat ik het zo maar even zeggen, om dit soort voorzieningen mogelijk te maken. Mevrouw Meulenkamp: Volgens mij is daar de SVn bank voor, en die regeling is vanuit de opgave duurzaamheid. En volgens mij gaat dat vaak per straat of wijk, of bouwblok, hebben ze zo’n aanpak. De voorzitter: Volgens mij weet mevrouw Boom daar iets meer over, en kan daar meer uitleg over geven. Mevrouw Boom-Vos: Ik heb hem persoonlijk zelf ook afgesloten, omdat ik al mijn kozijnen ging veranderen. Wij hebben als gemeente een stimuleringslening, en die is voor 1,5 procent, voor maxima 25.000 euro, en die loopt via de SVn.

Dat potje bestaat nog. En wethouder De Jonge heeft een tijdje geleden aangegeven, dat als hij leeg is, wat wel de verwachting is dit jaar, dat ze dan met de Voorjaarsnota terugkomt om een nieuw potje

11

te doen. Maar er bestaat dus een stimuleringslening die alle Dordtenaren aan kunnen vragen voor vijftien jaar, tegen 1,5 procent rente. De heer Gorter: Dat is duidelijk. De voorzitter: Mijnheer Gorter. De heer Gorter: Tweede vraag, mijnheer de voorzitter. Kunnen wij dan dat ook wat beter communiceren naar onze bewoners in dit stadsgedeelte en de negentiende-eeuwse schil? De voorzitter: Dank u wel, helder verhaal. Wie kan deze vraag beantwoorden? De heer Burggraaf: Ik stel voor dat we deze, dat ik deze even terugneem naar mijn collega De Jonge, dat we het even na de vergadering laten weten wat we daar voor communicatie en inzet al doen. Volgens mij is er ook een landelijke regeling via het Warmtefonds, die tot een bepaalde inkomensgrens gewoon tegen 0 procent, voor verduurzaming van de woning, tegenwoordig financiering verzorgt. Maar ik zorg dat er na de vergadering nog even dat heel kort ter info naar u toekomt. De voorzitter: Dank u wel voor deze toezegging. Mijnheer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. De vraag die mevrouw Boom eerder stelde over Zon op andermans dak, die had ik ook staan. Daar heb ik nog een vervolgvraag op. Want ja, voor een aantal mensen, en misschien hebben we het nu over een andere categorie, dat mensen die wel geld hebben om te investeren, maar vanwege het pand dus geen vergunning krijgen.

U heeft net gezegd wat jullie hebben gedaan voor het gemeentelijk vastgoed en dergelijke. Maar Drechtse Stromen die hanteert natuurlijk dat Zon op andermans dak, die zeggen steeds, wij hebben geen daken. Ligt dat puur daar, of kan de gemeente daar een actie ondernemen? Omdat jullie wellicht meer contacten hebben met allerlei … Want jullie hebben het geïnventariseerd, ook met grotere oppervlakken. Of moet dat puur bij Drechtse Stromen liggen? Mevrouw Meulenkamp: Wat we hebben geïnventariseerd zijn de panden binnen beschermd stadsgezicht. Daar zitten ook wat bedrijfspanden in een rand van de negentiende-eeuwse schil bij, waar je misschien wat zou kunnen. Of daar tweehonderd op kunnen, dat weet ik niet. Ik heb niet zelf de contacten nu met die eigenaren. Het zijn ook geen monumenten. Dus misschien kunnen we daar samen optrekken. Ik heb het nu nog niet kant en klaar liggen, we zouden een oproep kunnen doen. Ik denk dat Drechtse Stromen zelf ook wel inventariseert. Op het moment dat wij aanvragen binnenkrijgen bij de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit of welstandscommissie, waarbij daken niet benut worden, wordt er altijd gevraagd, benut de daken voor, ofwel groendaken, ofwel zonne-opwek, maar het is geen verplichting. Dus wij hopen dan dat mensen dat gaan doen. De voorzitter: Mijnheer, mijnheer …

12

Mevrouw Meulenkamp: Er was net nog een ander deel van de vraag over die dubbelglas, of HR++ glas wordt vaak gedacht. Voor monumenten is dat niet altijd mogelijk om dat in de bestaande sponningen van raamhout te doen, is er wel isolerend monumenten glas, tegenwoordig zelfs vacuümglas, heel dun, heel duur. Maar die valt nu ook onder de ISDE, voorheen niet. Maar je ziet dat ze dus bij de ISDE-subsidie nu ook maatwerk leveren voor zaken, isolatie aanbrengen, maar je kan de 3,5 niet halen. Maar dat is ook vaak niet mogelijk, niet gewenst, schadelijk voor je pand. Nu kan je ook met minder Rc-waarde subsidie krijgen. Dus er wordt wat gedaan, alleen je wil, je moet niet iets willen uitvoeren aan een pand waardoor daarna je balkkoppen wegrotten, of daarna je dakbeschot wegrot. Dus dat is vooral het criterium waar we naar kijken, dat het pand behouden blijft. Natuurlijk willen we niet, monumenten dat ook niet, wil je dat ook niet, maar ja, dat controleren wij niet. Dus daar is het vooral op gericht, op het behoud van het pand. En ik denk dat dat ook het is wat uiteindelijk de woningeigenaar zelf ook wil. De voorzitter: Dank u wel. Deze aanvulling had betrekking op de vraag van mijnheer Gorter? Mevrouw Meulenkamp: Ja. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Den Hartog, die had nog een aanvullende vraag. De heer Den Hartog: Ja, ik had nog een klein aanvullend vraagje.

De suggestie die u deed, die juich ik toe. Ik denk namelijk dat er op dit moment in de praktijk vaak een patstelling is. Dus als u inderdaad in contact kunt zijn met Drechtse Stromen, om die informatie toe te dienen, dan denk dat er een groep daarbij gediend is. De voorzitter: Sorry, ik was even … U bent klaar? Dan mijnheer De Heer. De heer De Heer: Voorzitter, dank u wel. Dank voor alle informatie, een goed verhaal. Mijn vraag gaat vooral over Zonnedakje.nl. Want ik denk te begrijpen dat dus het nieuwe beleid een soort van is geüpload bij Zonnedakje, om daar te kunnen zien wat de actuele mogelijkheden zijn, zoals ik het denk te begrijpen. Mevrouw Meulenkamp: Het was het bestaande beleid, alleen het is duidelijker … De heer De Heer: Nou. Mevrouw Meulenkamp: Geïntegreerd in een kaart, waardoor je een indicatie kan krijgen. Het is niet dat we nu in beschermd stadsgezicht, in de historische binnenstad, een heel ander beleid hebben, het is gewoon … Maar het idee was dat er niks kon. De heer De Heer: Geeft in ieder geval een heel nieuw beeld, dus we zijn er heel blij mee, ook als fractie.

De vraag was vooral, als er in de stad, of in de historische binnenstad, in de negentiende-eeuwse schil, dingen veranderen met bouwen, of met aanbouwen, et cetera, wordt dat dan automatisch geüpload, of komt er dan om de zoveel tijd een nieuwe versie die daar kan worden gezien? Want nu gaat het om 2023; hoe gaat dat?

13

Mevrouw Meulenkamp: Zonnedakje, die doet geloof ik een jaarlijkse of tweejaarlijkse update van hun kaart, dan brengen ze het weer helemaal opnieuw in kaart. En dan hoop ik dat alle zonnepanelen die nu gemist zijn, dat ze die dan wel zien, en dat daar dan een geel vlakje over het pand komt. Ik begrijp dat hun apparatuur niet altijd alles ziet, maar ik hoop dat dat ook technisch verbeterd wordt. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel. Gewoon nog een … Eigenlijk gaat het gewoon verder op wat mevrouw Boom en mijnheer Den Hartog al zeiden. Er is nu een soort advies meegegeven, maar kunnen we gewoon de toezegging krijgen dat jullie aan tafel gaan met Drechtse Stromen, om gewoon eens te kijken, hoe komen we nou aan voldoende dak? Is die toezegging te doen? Mevrouw Meulenkamp: Ik hoop dat dat vooral met de opgave duurzaamheid kan afstemmen. Ik doe m’n best. Ik heb al twee, drie keer met die mijnheer aan tafel gezeten en gezocht naar oplossingen, maar op dit moment kwam ik niet verder. Mevrouw Van Vugt-Roose: Oké, dan doen we het daar even mee. De voorzitter: Dank u wel. Toch nog een vraag, mijnheer Gorter? De heer Gorter: Ja, dank u wel, voorzitter.

Er schiet me in één keer een vraag naar binnen over … Op het moment dat je zonnepanelen aanschaft en legt op je dak, heb je een terugkoppeling naar je energieleverancier, om dat verwerkt te krijgen in je teruggave. Krijgen jullie dat nou ook teruggekoppeld? Want dan heb je denk ik het cirkeltje rond. Als iemand illegaal zonnepanelen op het dak legt, dan zou dat eigenlijk via de andere kant terug moeten komen, waardoor er gelijk bij jullie een belletje gaat rinkelen. Is die terugkoppeling er? De voorzitter: Zie je wel? Hij is toch de expert hier. Mevrouw Meulenkamp: Ik krijg geen terugkoppeling, iemand heeft nu heel veel zonneenergie opgewekt. Nee, ik zie dat niet. De voorzitter: Goed. Mevrouw Meulenkamp: Ik weet niet of ik dat zou moeten willen. De voorzitter: Zijn er nog vragen? Want anders wil ik eigenlijk naar de initiatiefnemers toe, en dat is CDA, VVD en GroenLinks, of zij voldoende informatie hebben kunnen winnen. En natuurlijk zijn we benieuwd, wat willen we hiermee? Mevrouw Van Vugt, zullen we, zal ik met u beginnen? Mevrouw Van Vugt-Roose: Dat is goed is, terwijl ik ook nog zit na te denken over die vragen. Ik vind zeker dat we informatie hebben gekregen, ook met de stukken, de presentatie van tevoren al door te nemen.

We maken ons wel wat zorgen over de handhaving, want je kunt mooie regels hebben, maar als we wel horen dat het eigenlijk niet gecontroleerd wordt, dan kun je ook afvragen, waarvoor hebben we dan regels? Dus

14

daar hebben we nog wel, dat we even zitten te denken, wat willen we daar nou mee? Het lijkt ons een goed idee om gewoon een periode van een jaar te kijken, hoe pakken deze regels nou uit? En om dan eens te kijken, hoe gaan we dit als raad evalueren, willen we een aanscherping of niet? Maar goed, we hebben dat nog niet met de andere initiatiefnemers overlegd, dus dat moet ik ook in alle eerlijkheid zeggen. Dit is gewoon even wat wij denken. Ja? De voorzitter: Oké, dank je wel. Mijnheer Den Hartog, GroenLinks. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Nou, zoals gememoreerd, hebben we het inderdaad nog niet onderling overlegd. Maar ook GroenLinks is positief over deze plannen. Dus in algemene zin kunnen wij ons aansluiten bij het CDA. De voorzitter: VVD. Mevrouw Boom-Vos: Ik ben altijd eigenwijs. Nee, wij delen, wij hadden wel zover overlegd dat we allemaal een positieve grondhouding hebben met wat er gedaan is, en de verruiming en de mogelijkheden die er gedaan zijn. En als VVD zelf, maar dat moeten we dan nog even bespreken, hebben wij zoiets, nou, dat is voldoende om dit initiatiefvoorstel af te doen. En mochten er dan toch nog in de toekomst problemen, dan maken we het opnieuw ter bespreking, in plaats van aanhouden. Ik weet ook niet, en dan kijk ik de griffie eigenlijk even aan, wat is het voordeel van aanhouden van dit initiatiefvoorstel? Mevrouw Van Vugt, die weet het.

De voorzitter: Mevrouw Van Vugt, ja? Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Nou, een mogelijk voordeel kan zijn dat je dan ook weet of we gezamenlijk de communicatie, zoals we dat in het voorstel willen, of dat echt goed op gang gekomen is, en of de inzet, of we die voldoende vinden. Ik bedoel, het moet wel voldoen aan het initiatiefvoorstel. En ik denk dat je daar gewoon een langere looptijd voor nodig hebt, om dat echt te kunnen evalueren met elkaar. En dan kunnen we misschien ook zeggen, oké, het is gewoon af. Maar dat weten we eigenlijk nu nog niet. We vinden het te vroeg. De voorzitter: Dank u wel. De griffier even. De heer Den Boer: Dank, voorzitter. Misschien praktisch, wat kan, is dat u nu het initiatiefvoorstel aanhoudt en dat u bijvoorbeeld afspreekt, over een jaar, of over welke periode dan ook, zetten we hem gewoon nog een keertje beeldvormend op de commissieagenda, en dan kijken we eens dan hoe het gegaan is. Dat zou wellicht een variant kunnen zijn. De voorzitter: Dus de mogelijkheid bestaat. Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dat denk ik ook. Misschien dat we dan zelfs … Dank u wel, trouwens. Misschien dat we dan ook al zeggen, dat vinden we niet eens nodig, voer maar af. Dat kan ook nog. Maar, graag zoiets. De voorzitter: Ja, griffier?

15

De heer Den Boer: Ja, prima. En houden we de RIB daar even bij. De raadsinformatie brief ook even dan aanhouden, denk ik, want die hoort bij het initiatiefvoorstel natuurlijk. De voorzitter: Dat betekent dan dat hij niet naar de raad gaat, ter kennisname? Nee, oké. De heer Den Boer: Kunt al een periode aangeven waarvan u zegt, dan zouden we hem graag weer terug op de agenda willen hebben? De voorzitter: Een jaar wordt nu gesuggereerd. Mevrouw …: (Buiten de microfoon) Wat vindt de … De heer Den Boer: Een goede vraag. De voorzitter: Ja, nee, inderdaad, daar wilde ik naartoe. Mijnheer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Ik wilde dus vragen of een jaar inderdaad genoeg is om voldoende informatie, of dat een goede periode is om dat te doen. Misschien wel, dat weet ik niet. Anders zou ik daar wel voorstander van zijn. De voorzitter: Ik ben natuurlijk niet voor niets bij de initiatiefnemers begonnen, want ik was wel benieuwd naar hun bevindingen. Maar uiteindelijk bent u de commissie natuurlijk om te bepalen waar we naartoe gaan. Mijnheer de Heer. De heer De Heer: Voorzitter, ik snap inderdaad de opmerking van de heer Hartmeijer, dat je dat nu nog moeilijk kan inschatten. Ik kan me ook voorstellen dat je over een jaar tot de conclusie komt, het is te snel, we verleggen die datum. De voorzitter: Nou, ik zie iedereen ook wel knikken. Ik zie ook nog een vinger; mijnheer Wringer.

De heer Wringer: Dank, voorzitter. Ja, uitstekend, over een jaar evalueren. Maar ik wil toch nog wel eigenlijk toch een oproep doen aan de wethouder, om te onderzoeken of het mogelijk is om kwaliteitseisen te stellen, juist om die veiligheid te waarborgen. Ik denk dat dat heel erg belangrijk is. De voorzitter: Die nemen we zeker mee, maar ik hoor op de achtergrond dat het al onderzocht is, maar goed. Mijnheer Van Son, wilt u daar nog? U wil daar niet op reageren? Oké. Mijnheer Gorter. De heer Gorter: Volgens mij, als ik het goed begrepen heb, is er een certificaat in de maak voor bedrijven die zonnepanelen leveren. Dus als dat certificaat er is, dan heb je toch feitelijk wat je wil? De voorzitter: Mijnheer Wringer.

16

De heer Wringer: Voorzitter. Ja, maar iedereen moet toch wel daar zich aan houden. Want er zijn te veel cowboys die zonnepanelen plaatsen zonder kennis van zaken, of goede kennis van zaken. En die wil je eruit filteren. Dus dat moet niet meer mogelijk zijn. De heer Gorter: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Gorter. De heer Gorter: Ik zie alleen de rol van de gemeente daar niet in. Ik denk dat dat eerder is dat een verzekeraar die voorwaarden gaat stellen. De voorzitter: Oké, dank u wel. Toch even resumerend, als ik terugkijk naar ons overleg, denk ik dat we een duidelijk standpunt hebben gehad. De initiatiefnemers die komen met het voorstel, joh, laten we over een jaar even kijken of we het weer willen bespreken, ja of nee. Het kan zijn dat het net te vroeg is, net te laat is, maar goed, we houden even een jaar aan. En dat we na een jaar gaan evalueren, hoe dan verder? Wat ik ook heb kunnen constateren is dat deze dus niet ter kennisnemen richting de raad gaat, dus we houden hem aan. En volgens mij hebben we nog één toezegging, en dat kwam vanuit deze kant, richting de wethouder. En dat ging over de stimuleringslening, volgens mij, daar zouden we één en ander op papier krijgen vanuit wethouder, mevrouw De Jonge. Klopt dat nog? Ja? Oké. Ja, die krijgen we dan nog als bijlage.

Dan denk ik dat we aan het einde zijn gekomen van ons overleg van vanavond, en ik wens u een fijne avond toe, dank u wel. 5.

Agenderingsverzoek College Programmering projecten i.r.t. bereikbaarheid van de stad (informatieve presentatie) Voorzitter: Mevrouw Boom-Vos Commissiegriffier: De heer Den Boer Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Gorter (Op Ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Roggekamp (Gewoon Dordt) Dhr. In 't Veld (VSP) Dhr. Damen (PvdA) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Wringer (BvD) Mevr. De Jager (BvD) Dhr. Kruijff (CDA) Dhr. Laban (CU/SGP) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Dhr. Bootsman (GroenLinks) Insprekers:

17

Dhr. Kersten Dhr. Santegoets Portefeuillehouder: H. van der Linden

Mevrouw De Jager: Zo heb je de stoep weer open, want er stond nog een kastje van Evides, en dat moest daar weg, dus toen zaten we weer zonder water. En, plus dat de heleboel weer open lag, en dat is nog… En dan wordt het ook wel weer teruggelegd door diezelfde ploeg, maar dat is nog zichtbaar. Zo zonde. De heer Santegoets: Zeker. Wat wij nog … Mevrouw De Jager: Maar dit is dus gewoon… Ja, zo zou het moeten. De heer Santegoets: U vertelt de waan van alledag, dat gebeurt ook. In de Programmeertafel kijken wij jaren vooruit en we stemmen dus plannen op elkaar af, ruim voor de tijd, om te kijken of we samengaan in een project, of dat we gaan faseren. Bijvoorbeeld, wij gaan eerst de riolering vervangen, vervolgens gaat de woningstichting woningen slopen, nieuwbouw plegen en wij komen daarna terug voor de definitieve bestrating. Dat soort afspraken maken wij. Wat u noemt is natuurlijk een typische fout in dit geval, dat ze vergeten een kastje aan te sluiten, en dat moet achteraf gerepareerd worden. We zijn altijd afhankelijk van mensenwerk. Dus, wat u zegt, dit voorbeeld, het kan volgende week weer fout gaan. Mevrouw De Jager: (Buiten de microfoon) Maar ik denk, als je alles goed ‘…’, dan zou dat niet moeten De heer Santegoets: Nee, dat klopt. Maar dan moeten mensen wel goed hun werk doen. Daar is ….

Wij zorgen voor de goede structuur, voor de goede afspraken en voor de goede organisatie. Mevrouw De Jager: Het is niet zaligmakend dus. De heer Santegoets: Nee, het blijft mensenwerk. De voorzitter: Mijnheer Santegoets, u heeft nog een vraag van de heer Roggekamp. De heer Roggekamp: Dank u wel, voorzitter. Ik ben eigenlijk benieuwd, in de grond zit meer, hè, we hebben ook heel veel Telecom, glasvezel, kabeltelevisie. Hebben jullie daar ook zicht op? Want daar gaat natuurlijk ook nog weleens wat voor open. De heer Santegoets: Ja, klopt. We hebben structureel overleg met Evides, Stedin en HVC, omdat dat de grote partijen zijn waarvan de kabels en leidingen ook veel impact hebben, met name HVC. In de praktijk, bij de projecten van Evides en Stedin, lift Telecom altijd mee. Dus we hoeven niet apart overleg met Telecom te plegen. Het komt wel voor dat zij incidenteel zelf iets leggen, maar dan is de impact heel gering, omdat het in verhouding hele kleine leidingen zijn.

18

De liggen in het trottoir, daar gaat anderhalve tegel open, en ze zijn zo weer weg. Ik ga even door. Nou, dit is een voorbeeld van de ambities van het Team Verkeer. Deze bruine gebieden zijn de wijken die als 30 kilometer ingericht moeten worden, dus dat is fijn dat we dat weten met projecten. We zien hier ook de doorgaande fietsroutes, die in de toekomst een belangrijke rol krijgen in het kader van duurzame mobiliteit. En we zien hier de knelpunten die bekend zijn bij het Team Verkeer. Dat betekent, dat als er ergens een project plaatsvindt, bijvoorbeeld hier, dat de projectleider al meteen weet dat hij met de verkeerskundigen af moet stemmen, omdat daar, pak ‘m beet, drie, vier knelpunten liggen. En al die informatie samen, ik sla een aantal lagen over, maar uiteindelijk wordt alles samengebracht tot integrale projecten, en dan krijg je deze kaart. Dat betekent, dit is dan de totale kaart van de gemeente Dordrecht, van de integrale projecten. Dus, met al deze projecten hebben we dus afstemming gehad met de nutsbedrijven en de woningcorporaties. Nou, uw vraag kwam eigenlijk iets te vroeg. Waar gaat de Programmeertafel wel over, waar gaat hij niet over? Wij gaan dus over planmatige projecten in de verre toekomst, wij gaan niet over kleine werken, zoals huisaansluitingen en klantvragen; kom ik direct op terug. Storingen en calamiteiten gaan altijd door.

Dus werkzaamheden op de korte termijn kunnen wij in de Programmeertafel niet ondervangen. Nou, klantvragen, dat ziet er simpel uit, maar dat kan best wel wat impact hebben. Bijvoorbeeld als wij ergens een straat dichtstraten na een rioolproject, en drie weken later komt er ergens een restaurant en die hebben een zware gasaansluiting nodig, dan gaat toch het trottoir open voor die leiding. Want we kunnen de economische ontwikkelingen van de stad niet tegenhouden. We gaan in het convenant graafrust afspreken, voor vijf jaar. Maar dat betekent dat er binnen die vijf jaar niks planmatig vervangen wordt. Maar klantvragen gaan altijd door. Dus de hoofdstructuur ondervangen wij, maar niet de incidenten op de korte termijn, met de Programmeertafel. Maar gelukkig hebben wij nog het team bereikbaarheid, die ervoor zorgt dat ook de kleine, kort-cyclische zaken goed behandeld worden. Ik geef het woord aan Stephan. Ik zal even klikken. De heer Kersten: Goedenavond, mijn naam is Stephan Kersten, ik ben, ik werk als adviseur bij het Team Bereikbaarheid. En kort gezegd, in één zin, bij bereikbaarheid staan wij voor een goede bereikbaarheid van de stad, voor bewoners, werknemers, ondernemers, mensen die de stad bezoeken. En daarbij proberen we ook de hinder echt wel tot een minimum te beperken. We doen dat vanuit vier rollen.

We hebben een coördinator bereikbaarheid; de centrale functies, de taak van die rol, is het beoordelen van werkzaamheden die er aankomen en de verkeersmaatregelen die daarbij geplaatst moeten worden. Dat zijn namelijk, voornamelijk de projecten voor de wat meer middellange termijn. Daarbij sluiten we ook aan bij overleggen met derden, denk aan bijvoorbeeld overleggen met Rijkswaterstaat, overleggen met ProRail, om ervoor te zorgen dat dat soort werken, dat daarvandaan komen, dat we ook goed aan de voorkant zitten. We hebben speciaal voor het gebied rondom de Spuiboulevard ook een coördinator, die alles wat daar, daar gaat de komende jaren heel veel gebeuren, die dat gewoon coördineert. Dan hebben we de adviseur bereikbaarheid, dat ben ik.

19

Ik probeer ervoor te zorgen dat alle processen die we hebben bij het team, dat we die verbeteren, dat we die borgen. En dan zijn er ook nog wat complexere werken, zaken, buiten de Spuiboulevard, daar hou ik bijvoorbeeld weer me wat meer mee bezig. Dat zit allemaal vooral aan de voorkant. En dan hebben we ook nog een opzichter. En de opzichter die is voornamelijk buiten, die gaat kijken of dat de afspraken die wij aan de voorkant maken, of dat die in de praktijk ook daadwerkelijk buiten zo op de weg staan. En die stuurt bij, dus die spreekt ook de aannemer dan aan, als hij ziet dat daar iets staat, zoals dat niet aan de voorkant is afgesproken. Als je kijkt naar de planning; de planning, bij ons staat de planning van de langetermijnprojecten centraal. Dus daar komen de projecten vanuit de Programmeertafel richting ons. Wij zitten ook aan de tafel, om ook vanuit bereikbaarheid goed aan de voorkant al aan te geven waar wij eventueel knelpunten zien vanuit bereikbaarheid. Daarbij komen dan de MOP projecten, IPM projecten, en Werken Derden, heb ik het even genoemd, van de lange termijn. Denk aan renovatieprojecten van Rijkswaterstaat, denk aan ProRail die aan de spoorbruggen wil werken in Dordrecht.

Dat zijn ingrijpende werkzaamheden waar je ook heel goed aan de voorkant wil zitten, om ervoor te zorgen dat die ook goed ingepland worden, en de andere werken die wij in de stad hebben, niet in de weg zitten. Dat is eigenlijk als een soort trechter in het midden. Daarbij komen aan de linkerkant de werkzaamheden waarin we aan de voorkant net even wat meer invloed op uit kunnen oefenen. Eén van de belangrijkste, van hoog naar laag, dat is de evenementenkalender. Jaarlijks hebben wij tientallen evenementen, grote evenementen op de kalender staan, waar we ook willen dat de bereikbaarheid goed is geregeld en dat de werken die evenementen niet in de weg zitten, en andersom. Werken wegens derden, denk aan een Stedin die toch nog buiten een project om met iets anders komt, of glasvezel wat ergens wordt aangelegd, onderhoudswerkzaamheden. En aan de rechterkant de zaken waar we net even aan de voorkant ietsje minder grip op kunnen hebben, maar waar we wel processen op hebben. Nou, calamiteiten, storingen, incidenten. Denk aan een paar weken terug, was er een spoorwegovergang die moest afgezet worden, omdat daar een kabelbreuk was. Nou, dan zorgen wij dat daar gelijk maatregelen komen te staan, eventueel verkeersregelaars erbij. Zo nodig hebben we, met de opzichter zorgen we dat hij ook even gaat kijken, en dat het dus ook staat hoe wij vinden dat het zou moeten staan.

APV komt er nog tussendoor, dat zijn, die komen voornamelijk vanuit bewoners. Die weten net even wat minder goed hoe het werkt met de aanvraag van verkeersmaatregelen. Nou, bij die aanvraag proberen wij ook wel aan te geven, zoals je met een verhuiswagen komt, of je komt, je wil midden in een hele smalle straat, wil je een dakkapel op je huis laten tillen, dan moet straat afgesloten worden, zorgen dat je dat dan doet buiten de spits om bijvoorbeeld, zorg dat je het goed laat begeleiden door verkeersregelaars en dergelijke. Dat soort dingen. Die APV’s, die komen heel vaak op de wat kortere termijn, proberen we dus wel ook goed op te pakken. Als je het hebt over werken die groter zijn, dan hebben we ook een paar middelen om ervoor te kijken, om ervoor te zorgen dat de hinder die dan veroorzaakt wordt, dat dat tot een minimum eigenlijk wordt beperkt. En we kijken ook, denk aan verkeersmodellen en dergelijke, we kijken ook, wat is nou het beste moment waarop we zo'n werk kunnen laten plaatsvinden? Het liefst doe je dat op momenten waarop er zo min mogelijk verkeer is. En we kijken ook, wat doet dat nou

20

met het verkeer? Waar gaat dat dan vervolgens heen? En zit er niet op een parallelstructuur, parallelweg, of is dergelijk, is daar niet ook een werk waardoor die omleiding die we dan bedenken, dat die eigenlijk daar niet langs kan, dat hij daarvoor niet aangemaakt kan worden? En Theo heeft het net even gehad over het plannen, het slim plannen. We proberen ook zoveel mogelijk werkzaamheden samen te pakken, daar waar het kan, zodat ook weer, het voorbeeld wat u net gaf, dat proberen we. Nou, om al die verschillende soorten werken, lange termijn, korte termijn, daar hebben we verschillende processen voor, om dat ze goed mogelijk te borgen. En eenmaal, als werken zijn ingepland, dan hebben we ook verschillende procedures om te zorgen dat ook gaandeweg nog steeds dingen gaan, zoals wij aan de voorkant hebben afgesproken. We hebben regelmatig regionale afstemmingsoverleggen, dus dat is bijvoorbeeld met de waterschap en Rijkswaterstaat, provincie, mocht dat nodig zijn, over werken die niet van ons zijn, maar van hun zijn, die wel impact hebben op de stad. We hebben tweewekelijks een bereikbaarheidsoverleg, daar zitten verschillende stakeholders bij, ik laat zo even zien welke stakeholders dat zijn, om ervoor te zorgen dat zij ook goed aan de voorkant weten wat er nou gaat gebeuren, en zij ook zelf nog input kunnen leveren op de wijze waarop dan die maatregelen zijn gepland.

En vervolgens worden de maatregelen op de weg neergezet, hebben wij dagelijks toezicht door die opzichter, om ervoor te zorgen dat het dus ook nog steeds staat. De rode draad eigenlijk door het hele proces is, je mag eigenlijk niet door, je mag niet plaatsen, je mag je verkeersmaatregelen niet op de weg zetten, je mag je werk niet gaan uitvoeren, als daar aan onze kant geen akkoord voor is gegeven, of toestemming, een vergunning. En ja, hoewel we het aan de voorkant dus heel goed inregelen, heel veel gaat er goed, kan het nog steeds zijn dat er zich nog wel incidenten voordoen. Wij hebben werken die onvoorzien uitlopen. Een weg, vorige week hebben we een sinkhole gehad, daar moet je op acteren. Afsluitingen die niet gemeld zijn bij ons, dat komt nog weleens voor. En nou, door juist weer … We zitten er kort bovenop, zodra wij horen dat er ergens iets niet goed gaat en niet gaat zoals dat is afgesproken, dan gaan we kijken en zorgen we ervoor dat dus óf het werk niet doorgaat, of je gaat het doen zoals wij willen. Hier even een paar stakeholders, partners, met wie we samenwerken. En daar bovenaan hebben we de belangrijkste gezet, de brandweer, de GHOR, Qbuzz. En die drie, dat zijn degene die ook het meest geraakt worden door werkzaamheden in de stad, het snelst.

Eén van de afspraken die wij sowieso aan de voorkant maken, is dat een weg altijd bereikbaar moet blijven voor hulpdiensten. En dan laten we de brandweer ook meekijken, klopt het? Kan je nog steeds hier komen? Qbuzz, die heeft voldoende lijnen door de stad heen en die moet regelmatig dan ook omleiden. Dan hebben we hier nog wat andere verschillende partners met wie we ook samenwerken en veel afstemmen, Dordrecht Marketing voor de evenementen, ZuidHolland Bereikbaar voor een stukje communicatie, en dergelijke. Hoe komt dat dan allemaal samen? Wij werken met een verkeerssysteem, MELVIN, en dat is een landelijk systeem, daar werken echt honderden gemeentes in samen. En daarin kunnen wegwerkzaamheden, evenementen, projecten en dergelijke, gemeld worden. Wij behandelen ongeveer 1200 meldingen per jaar, dat zijn ook die lange termijn meldingen die ook dan in het systeem komen te staan.

21

En een aannemer die, wij verplichten een aannemer altijd om ook zijn werk daadwerkelijk in dat systeem te zetten. Heb je hem niet in dat systeem gezet, kan je van ons geen akkoord krijgen, kunnen wij dus geen toestemming geven, en heb je dus sowieso aan de voorkant geen akkoord voor je werk. Er zijn twee verschillende versies van dat systeem. Je hebt een zakelijke versie, die is echt alleen inzichtelijk voor de aannemers, bedrijven die hun werken erin zetten, gemeentes, wegbeheerders eigenlijk. En je hebt de publieke versie. Iedereen die kan naar de publieke versie van MELVIN gaan, en die kan daar zien welke werken zijn goedgekeurd. En ik ga zo even laten zien hoe dat er vervolgens uitziet. En één van de voordelen ook van dat systeem is dat het ook configureert met de mappensystemen, zoals in Google Maps. En dat afsluitingen die in MELVIN staan, dat die ook daadwerkelijk op de plattegrond van Google Maps komen te staan, zodat, als je navigeert, dat je niet genavigeerd wordt, geleid wordt door het werkvak. Hoe werken wij dan daar vervolgens mee? Eén van de dingen die wij doen, is zorgen dat alle evenementen in het systeem komen te staan. Wij zitten aan de voorkant, wij zitten met Dordrecht Marketing om ervoor te zorgen dat die verkeersplannen worden gemaakt. Wij stemmen ze af, wij zorgen dat, wat er op dat plan staat ook in het systeem komt.