2.6 2026.04.07 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

De meeste zetels zitten rond het midden en een kwart van de Dordtenaren heeft bewust gekozen voor lokale partijen. Wij vinden dat dat ook zichtbaar moet zijn in het college. Laat ik daar heel helder over zijn, voorzitter. Wat Beter voor Dordt betreft hoort onze partij op basis van de verkiezingsuitslag en op basis van inhoud thuis aan de informatietafel. Daarom doen wij een duidelijke oproep. Beschouw deze rapportage als tussenrapportage, verleng de informatiefase en voer alsnog de inhoudelijke gesprekken breder dan alleen variant één, zodat op basis van inhoud wordt bepaald welke samenwerking het beste recht doet aan Dordrecht, aan haar inwoners. Voorzitter, afrondend. We staan nog steeds klaar om het gesprek te voeren. Open, inhoudelijk, gericht op de stad. Maar dan moet die ruimte er ook wel zijn. Eerst informeren op inhoud en dan formeren. En ik ben het met de GroenLinks-PvdA eens, de tussenrapportage vinden we een heel goed punt. Tot zover, voorzitter, de bijdrage van Beter voor Dordt.

19

De voorzitter: Dank, mijnheer Katif. Ik kijk even voor verhelderende vragen. Allereerst de heer De Heer van de ChristenUnie/SGP. De heer De Heer: Voorzitter, dank u wel. De heer Katif weet dat wij niet zo'n fan zijn van die termen lokale en landelijke partijen, maar om toch even daarin mee te gaan, omdat hij zegt, een kwart van de Dordtenaren heeft op een lokale partij gestemd. We zien nu volgens mij ook in deze vijf die er met elkaar voor willen gaan dat de VSP daarmee, ook met het aantal zetels, ook een kwart betreft. Ik zou toch de heer Katif willen vragen hoe hij daar dan naar kijkt, in die representatie. De heer Katif: Voorzitter, dat is heel simpel. Wij zijn een onafhankelijke partij die geen enkel verbinding heeft met de landelijke. En daar zit eigenlijk de crux. En laten we er eerlijk over zijn, ook de VSP heeft dezelfde titulatuur, om het zo maar even te zeggen. Wat dat betreft kan ik alleen maar beantwoorden, onafhankelijkheid van onze partij. Dat is het. De heer De Heer: Voorzitter, misschien heb ik mijn vraag niet goed gesteld, maar we hadden het over een kwart, omdat de heer Katif zelf zei, een kwart van de Dordtenaren heeft op een lokale partij gestemd. De VSP is een natuurlijk een hele duidelijke lokale partij die ook in een mogelijke nieuwe coalitie een kwart van het aantal zetels daar heeft. Dat was mijn reflectie en mijn vraag aan de heer Katif.

De voorzitter: De heer Katif. De heer Katif: Volgens mij heb ik gewoon heel duidelijk gezegd, als je het hebt over 25 procent, dan heb ik het over een totale aantal kiezers die op ons gestemd hebben als twee partijen. En dat u zegt dat het vertegenwoordigd wordt in het college, dat moet ik maar gewoon zien op dit moment. De voorzitter: Duidelijk. De heer Van der Graaf, gaat uw gang. De heer Van der Graaf: Dank u wel, voorzitter. Ik ga gelijk proberen om wat te leren hier van Beter voor Dordt. Geintje. Want ik hoor de collega zeggen dat hij wil voorstellen om de informatiefase eigenlijk nog even door te laten lopen. Maar wat ik dan even niet begrijp, er is een meerderheid van partijen die meent elkaar te hebben gevonden. Juist als je wil bereiken dat we veel vaart maken, zo snel mogelijk, wat heeft het dan voor zin om die informatiefase voort te laten duren? Geef ze dan eerst maar een kans, laat ze kijken of ze eruit komen en dan weet je tenminste wat. Maar om maar om elkaar heen te blijven draaien in zo'n informatiefase, dat schiet toch niet op? Kunt mij daar wat over zeggen? De voorzitter: De heer Katif. De heer Katif: Ja, ik kan daar iets over zeggen, want na vier jaar leer ik nog steeds, mijnheer Van der Graaf. Heel simpel, we hebben het over programmatisch met elkaar op één lijn proberen te komen.

En ik denk op het moment dat je dit nu even doet en over een maandje of anderhalf tot de conclusie komt namelijk dat het programma niet klop, dan moet je opnieuw bij een aantal partijen aan de deur kloppen. En daar zijn wij het als het gaat om de versnelling van het proces zijn mee eens. Mijn woorden herhalend, zorg

20

ervoor dat je de programmatische overeenstemming hebt, want dan verlies je geen tijd. En 26 mei of 29 mei, zei de heer Uysal, kunnen we dan wel halen. De voorzitter: Mooi. Dat was hem? Ja. Dan ga ik naar de heer De Heer, ChristenUnie/SGP. De heer De Heer: Voorzitter, allereerst dank aan de informateur en de griffier voor het tempo, de zorgvuldigheid en de open manier waarop deze fase is doorlopen. Het belangrijkste is wat ons betreft duidelijk, er is voldoende basis om door te gaan. De informateur constateert onderling vertrouwen en bereidheid tot samenwerking. Dat zijn precies de voorwaarden die nodig zijn om serieuze coalitieonderhandelingen te starten. Voorzitter, wat ons aanspreekt is dat niet dit niet alleen een rekensom van zetels is, maar ook een inhoudelijke en bestuurlijke keuze. Coalitie door het midden, oog voor stabiliteit en samenwerking. En dat sluit ook aan bij wat wij eerder hebben ingebracht. Dordrecht heeft behoefte aan een stabiel en een betrouwbaar bestuur dat ook de grote opgave aankan. En tegelijkertijd moeten we ook niet doen alsof het helemaal vanzelf gaat. Dat rapport is daar ook eerlijk over. Er liggen stevige inhoudelijke vraagstukken. woningbouw, sociaal domein, behoud van groen, financiële houdbaarheid en de balans in de groei van de stad. En dat vraagt om echte keuzes en om de bereidheid om verschillen te overbruggen. Daar hebben we vertrouwen in.

En juist daarom is het goed dat partijen hebben uitgesproken te willen werken aan een akkoord op hoofdlijnen met ruimte voor samenwerking met de raad en de stad. Een sterke coalitie kan niet zonder een betrokken raad en een serieuze rol voor de oppositie. Voorzitter, ook de aandacht voor de bestuurscultuur vinden we belangrijk. Geen verrassingen, maar transparantie. Afspraken nakomen, zichtbaar zijn in de stad. Dat zijn geen vrijblijvende woorden, maar randvoorwaarden voor vertrouwen binnen het bestuur en ook richting inwoners. Wat betreft de samenstelling van het college kunnen wij ons vinden ook in de voorgestelde omvang en de verdeling. Het is goed dat er oog is voor zowel ervaring als vernieuwing en dat er geen blokkades zijn op kandidaten. Voorzitter, we zijn enthousiast om door te gaan naar de volgende fase om te starten met de onderhandelingen. En daarbij vinden wij het belangrijk dat de vaart erin blijft met een realistische planning richting juni, en als het eerder kan zetten we er eerder een streep onder, en dat ook de hele raad goed wordt meegenomen in het proces. Tot slot. De afgelopen fase stond in het teken van verkennen en onderzoeken en de volgende fase gaat wat ons betreft over keuzes maken en verantwoordelijkheid nemen. We hebben er vertrouwen in. Dank u wel. De voorzitter: Dank, de heer De Heer. De heer Groenewege, gaat uw gang. En daarna de heer Katif.

De heer Vermeulen: De heer De Heer noemde afspraken nakomen en ’ik heb er vertrouwen in’. Ik ben benieuwd of de heer De Heer er vertrouwen in heeft dat alle partijen waar hij binnenkort mee aan tafel gaat ook daadwerkelijk vier jaar lang hun afspraken nakomen, bijvoorbeeld als er afspraken gemaakt worden over een zeroemissiezone in de binnenstad. De voorzitter: De heer De Heer. De heer De Heer: Voorzitter, ik snap dat het weekend van de heer Groenewege er iets anders uitziet dan die van mij. Ik zat afgelopen weekend een aantal keer ook met deze

21

partijen om tafel en we hebben met elkaar en over elkaar op een hele goede manier en een constructieve manier gesproken en dat straalt vertrouwen uit. En daar moeten we het dan ook mee doen. We hebben geen glazen bol. Dat past sowieso niet heel erg bij onze partij, maar we kunnen niet in de toekomst kijken. Maar op dit moment moeten we zeggen, we hebben met elkaar aan tafel gezeten, we hebben elkaar in de ogen gekeken, we hebben iets van elkaars nieren geproefd en dat was goed. Dat was constructief. En op basis daarvan zeggen we, we willen ervoor gaan. En ook dat we op al die punten waar we duidelijke afspraken met elkaar over gaan maken, dat we dat ook weten vol te houden. De voorzitter: Dank. De heer Katif. De heer Katif: Voorzitter, dank u wel. De ChristenUnie/SGP geeft aan dat de raad, en dat zegt de verkenner ook, dat de raad betrokken moet zijn bij een coalitieakkoord of hoe het ook heten mag. Kunt u zich vinden in de gedachte van de heer Uysal dat dat een tussenrapportage moet komen? Wilt u in principe op 29 mei komen met het coalitieakkoord, zoals u dat zegt? De heer De Heer: Voorzitter, daar was ik eigenlijk ook wel nieuwsgierig naar, want dit ik heb die ervaring van vorige keer niet op dezelfde manier. Tenminste, ik zat niet aan tafel zoals deze keer. Wat ik wel heb begrepen, is dat vorige keer ook tussentijds de raad werd geïnformeerd.

En dan misschien niet met hele uitgebreide rapportages, dat weet ik eigenlijk niet zo goed en kijk ik ook andere partijen aan. Maar volgens mij is het een goed gebruik, net als vorige keer, dat tussentijds in die fase ook de raad wordt geïnformeerd daar waar dat kan. Wat mij betreft kan de hele raad daar ook op rekenen. Ook deze keer. De voorzitter: De heer Katif. De heer Katif: Voorzitter, ik luister heel goed. Tenminste, dat denk ik. En ik hoor rapporteren waar dat kan. Waarom zou het niet gewoon kunnen, niet waar het kan? Want u stelt daarmee iets voorwaardelijk en daar word ik een beetje onrustig van. De voorzitter: De heer De Heer. De heer De Heer: De heer Katif is ondernemer. Die weet natuurlijk heel goed dat bij onderhandelingen soms niet alles op straat kan liggen. Ik denk dat het heel passend is, ook vanuit de vertrouwelijkheid die je met elkaar hebt in die onderhandelingen, dat je niet alles met de notulen op Facebook zet. Maar ik denk dat we ernaar moeten zoeken om de gehele raad tussentijd zo goed mogelijk te informeren. En nogmaals, volgens mij is dat vorige keer ook naar tevredenheid van de hele raad gegaan, dus laten we dat voortzetten. De heer Katif: Voorzitter, sorry, maar ik moet toch even doorvragen.

want als we het hebben over transparantie binnen onze raad, ik heb het niet over Facebook en Insta, maar ik heb hebben het gewoon over ons, wij raadsleden, die betrokken worden bij datgene wat een coalitie straks moet gaan doen. Wat betekent dat per definitie? U zegt,

22

ja, waar dat kan. Maar in een tussenrapportage zou ik gewoon een eerlijk beeld willen hebben, hoe eerlijk ook de coalitie zou zijn. De voorzitter: De heer De Heer. De heer De Heer: Voorzitter, ik heb tot in de punt en de komma daar nu geen concreet voorstel voor de heer Katif. Ik denk eigenlijk dat wat de heer Katif zegt, een tussenrapportage, dat klinkt als een soort van één momentopname met zo veel mogelijk tot dan toe. Dat is volgens mij beknopter dan hoe ik het zelf voor ogen heb, dat we de gehele raad tussentijds zo goed mogelijk ook meenemen in dat proces. En hoe dat er exact uit kan zien daar heb ik nu geen heel uitgeschreven voorstel voor. Maar dat is in ieder geval mijn intentie en daar mag de heer Katif mij ook op aanspreken de komende tijd. De voorzitter: Dank. Dan houden we het hierbij. De heer Hoogduijn, D66. De heer Hoogduijn: Voorzitter, dank u wel. En allereerst wil ik beginnen door ook de heer Uysal en de heer Schalken te feliciteren met alle mooie feestelijkheden in hun leven. De heer Vermeulen wil bedanken voor zijn inzet, zijn tijd en de prettige werkwijze waarmee hij aan de slag is gegaan met zijn opdracht. Wij hebben de gevoerde gesprekken als fijn en vertrouwd ervaren, waarbij er genoeg ruimte voor ons was om toe te lichten wat voor ons van belang is om mee te doen aan de onderhandelingen.

Daarnaast onze dank aan de griffier voor de ondersteuning in dit proces. Wat voor D66 van belang was kunt u terugzien. Wij zijn blij dat de partijen die in de afgelopen fase met elkaar om tafel gingen tot de overeenstemming zijn gekomen dat een uitgestoken hand naar andere partijen, organisaties en de inwoners van onze stad deel uit moeten maken van het vervolgproces. Wij zijn blij dat transparantie en bestuur zo prominent genoemd wordt, dat de informateur terecht opmerkt dat deze variant zou leiden tot de coalitie door het midden van de gemeenteraad en juist daar ligt onze kans om onze idealen te verwezenlijken. En daarnaast dat vertrouwen, stabiliteit en samenwerking bij moeten dragen aan een duidelijke toekomstgerichte visie voor de stad, een stip op de horizon die vraagt om grootstedelijk en strategisch denken. Voorzitter, de fractie van D66 kan zich dan ook vinden in het verslag en de aanbevelingen van de informateur. Wij staan klaar om in de volgende fase te beginnen aan de onderhandelingen en kijken uit naar de samenwerking met alle andere partners, onze inwoners, andere partijen en alle andere maatschappelijke organisaties. Ik krijg al een paar mails. De snelheid in de beginfase van deze verkenning biedt ons nu juist de ruimte om anderen zoveel mogelijk te betrekken bij het vervolg.

Onze stad staat voor grote uitdagingen, inhoudelijke opgaven die we het hoofd moeten bieden. Tegelijkertijd liggen er veel kansen voor het oprapen. Die kansen moeten we benutten om onze stad vooruit te brengen. Politiek is niet alleen problemen oplossen, maar ook de mogelijkheden creëren. Daar moeten wij allemaal samen met elkaar de komende 4 jaar mee aan de slag. Van ons mag u een inzet verwachten zoals u D66 kent. Onderwijs, diversiteit, cultuur, duurzaamheid en een sterke lokale economie. En in het kader daarvan roep ik iedereen met ideeën op. Weet ons te vinden, want wij gaan graag met u in gesprek. Afsluitend, de informateur stelt dat er bij de 5 partijen onderling de bereidheid bestaat om er samen uit te komen. In de geest van elkaar ruimte geven en elkaar wat gunnen doen we recht aan de geschiedenis, het heden en de toekomst van onze stad. Dordt kent 704 bruggen, exemplarisch voor wie wij als

23

Dordtenaren zijn. Bruggenbouwen zit in ons DNA en D66 voelt daar een grote verantwoordelijkheid bij. Onze fractie bedankt de VVD, de VSP de ChristenUnie/SGP en het CDA voor de open houding en de bereidheid om verbindingen te leggen, bruggen te slaan tussen ieders visie, voor de stad en die van ons. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mijnheer Hoogduijn. Zijn er vragen? Nee. Ik wilde er ook op wijzen dat om 16.00 uur uw vervolgprogramma nog begint, want we gaan vlot door de vergadertijd tijd heen. Dank, mijnheer Hoogduijn. En een mooie brug naar al onze bruggen. De heer Van der Kruijff, een bruggetje. De heer Van der Kruijff: Dank u wel, voorzitter. Die brug gaan we oversteken. Voorzitter, ook namens het CDA dank aan de informateur, de griffier en de andere beoogde coalitiefracties voor wat er de afgelopen dagen in wel zeer korte tijd is bereikt, namelijk zicht op de wil, de bereidheid en het vertrouwen van de 5 beoogde coalitiepartijen om samen schouder aan schouder te gaan staan, tot een politiek akkoord te komen met behoudens van ieders eigen kleur op de wangen. Voor ons ook belangrijk. Het moet geen eenheidsworst worden. Voorzitter, het CDA heeft geen behoefte aan polarisatie en je merkt vandaag dat het nogal een beetje door de zaal zweeft. Wij willen daar niet aan mee gaan doen. Wij staan voor een verbindende houding. Dat willen we ook blijven doen.

Hebben we ook de afgelopen 4 jaar gedaan. En ook naar de oppositiepartijen wil ik dit in dit geval even speciaal benoemen. De afgelopen dagen is dat misschien nog wat matig uit de verf gekomen onder die hoge tijdsdruk, maar zoals vele voorgangers van mij al gezegd hebben, dat willen we de komende periode wel inhoud geven. Voorzitter, als je kijkt waar we nog allemaal over moeten gaan onderhandelen, dat is een hele lijst. Op pagina 6 staan maar liefst 19 thema's benoemd en ik er ben niet eens zeker van of dat een uitputtende lijst is, want we gaan er vast nog wel meer oppoppen, met forse inhoudelijke vraagstukken. En die vragen aan de ene kant om een strategische visie, maar ook met een praktische koers voor de komende periode. En daarvoor hebben we wel de betrokkenheid van alle partijen nodig in de stad en hier in de raad. En ja, natuurlijk, uiteindelijk beslist een meerderheid, maar dat wil niet zeggen dat je niet luistert naar de minderheid. Die vraag is al een paar keer gesteld. Uiteindelijk is het wel zo in een democratie, de meerderheid beslist. Dat weten we allemaal. Maar wij geloven erin dat we dat met elkaar wel gaan kunnen. Voorzitter, de heer Uysal gaf in het begin wat aan. Hij noemde bij een aantal fracties of je je geen zorgen maakt of je die kleur op de wangen wel kunt houden met die thema's die daar allemaal staan.

Wij maken ons daar niet zo zorgen voor en dat wordt erg nu neergezet alsof je grote zorgen moet maken als je met de VVD gaat samenwerken. Voorzitter, dat doen wij als CDA al zo'n 26 jaar. Al langer, denk ik. Misschien al 30 jaar. En dat heeft tot op heden niet geleid tot kleurverlies, maar wel tot grote vooruitgang van de stad. En als je naar de inhoudelijke thema’s kijkt, en ik hoor ook wat andere partijen in de beoogde coalitie daar allemaal belangrijk in vinden, is het niet zozeer of de 4 partijen misschien bang moeten zijn om bij de VVD samen te werken, maar zou je je ook kunnen vragen waarom de VVD met deze vier partijen wil samenwerken. Want voor ons staat er niet voor niets tussen sociaal beleid, armoede, eenzaamheid, onderwijs, zorg. En we hebben ook gezien zien dat een heel aantal beoogde coalitiepartijen daar belang aan hecht en goed invulling aan wil

24

geven. Wij denken, om maar met de heer Floor Vermeulen te spreken, dat komt wel goed. Voorzitter, al-met-al. Ik zal afronden, gezien de tijdsoproep van u dat we een beetje vaart moet maken. Wij voelen voldoende comfort om met de formatie te starten en de stad daarbij te betrekken. Dank u wel. De voorzitter: Bedankt, de heer Van der Kruijff. Ik kijk even rond voor vragen. Dat is niet het geval. De heer Van de Breevaart, aan u is het woord. Forum voor Democratie. De heer Van de Breevaart: Dank, voorzitter. Graag wil ik ook namens de fractie Forum voor Democratie beginnen met onze waardering uit te spreken voor de inzet van de verkenner, de griffier en hun gesprekspartners en de wijze waarop de gesprekken tot nu toe zijn gevoerd. Het hele proces is naar onze indruk tot nu toe open, respectvol en zorgvuldig verlopen. Maar laten we ook eerlijk zijn, en het is al door meerdere partijen terecht opgemerkt, de echte inhoudelijke noten moeten nog worden gekraakt. Ik noem daarbij met name de manier waarop internationale kaders, zoals de agenda 2030, worden vertaald naar lokaal beleid. Daar zien wij fundamentele vragen over haalbaarheid, over betaalbaarheid en over de gevolgen voor inwoners en ondernemers. De ambities zijn vaak groot, maar de vraag is of ze ook realistisch zijn en of de rekening niet eenzijdig bij Dordtenaren wordt neergelegd.

Voorzitter, de vraag die wij dan ook stellen is, gaan deze partijen er inhoudelijk uitkomen of wordt het een compromis, al dan niet op hoofdlijnen, dat op papier werkt, maar in de praktijk toch lastig uitvoerbaar blijkt? Wij van Forum voor Democratie gaan niet speculeren over de uitkomst van het huidige proces. We wensen de daarbij betrokken partijen vooralsnog heel veel wijsheid toe en zie met spanning uit naar het resultaat. En mochten er op enig moment partijen zijn die afhaken en is er behoefte aan creatief en realistisch meedenken, dan is onze partij daartoe uiteraard bereid. Dank u wel. De voorzitter: Dank aan de heer Van de Breevaart. Kort en bondig. De heer Groenewege, Partij voor de Dieren. Gaat uw gang. De heer Vermeulen: Dank u wel, voorzitter. Sommigen offeren met Pasen een lam, anderen een weekend. De Partij voor de Dieren bedankt de informateur en de onderhandelende partij dat ze hun weekend hebben opgeofferd om dit rapport op te stellen. Tegelijkertijd constateren we meteen ook dat de meerwaarde van dit rapport beperkt is. Het is vooral een open deur dat deze 5 partijen met elkaar gaan onderhandelen en die deur stond al open. We lezen in de rapportage dat er een akkoord komt op hoofdlijnen, maar ook, en ik citeer, met cruciale details voor partijen uitgewerkt. Niet te dichtgetimmerd, staat er letterlijk.

We zijn benieuwd hoe hard de onderhandelende partijen uiteindelijk gaan timmeren, want er gaan kennelijk details vastgelegd worden die voor partijen belangrijk zijn. Er onderhandelen 5 partijen, dus dat zullen flink wat details zijn. De vraag is, houd je dan aan het eind van het proces een akkoord op hoofdlijnen over? We gaan in juni kennelijk allemaal meemaken met elkaar wat er in de praktijk overblijft van die hoofdlijnen. Verder valt vooral op wat er ontbreekt in het verslag. Partijen zijn al een lijst met onderwerpen overeengekomen voor in het coalitieakkoord. En wat blijkt? Geen van de onderhandelende partijen geeft ook maar een zier om de dieren, want die worden niet genoemd, terwijl er meer dieren dan mensen op dit eiland leven. Veel meer.

25

En van een partij als de VVD die zich de afgelopen jaren consistent heeft geprofileerd als de partij tegen de dieren, hadden we dat verwacht. Maar er onderhandelen ook christelijke partijen die die ons altijd voorhouden dat zij wat geven om de schepping, dat zij rentmeesterschap beoefenen. Zijn dieren geen onderdeel van die schepping? Hebben we daar niet ook een verantwoordelijkheid voor? En hoe zit het met D66, dat altijd pretendeert een inclusieve, progressieve partij te zijn? De zelfverklaarde groenste partij van Dordrecht. Wat voor D66 van belang is, dat kunt u terugzien in het verslag, zei de heer Hoogduijn zojuist. De dieren niet dus. Horen de dieren er niet bij, bij de groenste partij van Dordrecht? Hebben dieren niet, net als mensen, ook belangen die gehoord moeten worden in een coalitieakkoord? Voorzitter, er ligt in Dordrecht een vastgestelde, ultra slappe dierenwelzijnsnota klaar voor uitvoering. Ultra slap, want zelfs de partij tegen de dieren heeft ervoor gestemd. Maar zelfs voor die ultra slappe dierenwelzijnsnota heeft het vorige college onvoldoende budget uitgetrokken. Wat doet het nieuwe college voor al die dieren waar we dit eiland mee delen? Wij zijn heel benieuwd, maar dit verslag belooft weinig goeds. Wat ook ontbreekt in dit verslag is hoe de beoogde oppositie wordt meegenomen in het coalitieakkoord.

Want er staat van alles over de periode na coalitievorming, maar wat er gebeurt tijdens de coalitievorming blijft ongewis. Uit het verslag spreekt weinig belangstelling bij de onderhandelende partijen voor wat er speelt bij de toekomstige oppositie. En tijdens dit debat hebben de onderhandelende partijen wel mooie woorden over voor de inbreng van de beoogde oppositie, maar geen concrete ideeën om dat vorm te geven. De 5 onderhandelende partijen sluiten zich maandenlang op in een kamertje en we zien ze in juni weer terug. Mag de beoogde oppositie misschien een briefje onder de gesloten deur doorschuiven of krijgen onze concrete ideeën, waar de VVD expliciet om vraagt, een andere vorm? Wij zijn heel benieuwd wat er in de praktijk terechtkomt van die open bestuurscultuur. En de Partij voor de Dieren is uiteraard bereid om de partijen daar scherp op te houden. Dank u wel. De voorzitter: Dank aan de heer Groenewege. Verduidelijkende vragen aan de Partij voor de Dieren. Ik denk dat er heel goed is geluisterd naar uw inbreng. Dan ga ik naar de heer Van der Graaf, PVV. Gaat uw gang. De heer Van der Graaf: Dank u wel, voorzitter. Deze tweede fase van het verkenningsproces ging wat PVV Dordrecht gelukkig een stuk soepeler. Ik kan het daarom ook een stuk korter houden dan vorige keer.

PVV Dordrecht had graag bestuursverantwoordelijkheid genomen, maar begrijpt dat onze invloed maar met slechts één zetel klein is. Een coalitie van VVD, VSP ChristenUnie/SGP, D66 en het CDA is gezien de verkiezingsuitslag en de rapportage van de informateur een begrijpelijke samenstelling. Wel had de PVV en samenstelling met daarin ook in ieder geval Beter voor Dordt in plaats van D66 of CDA logischer gevonden, gezien de individuele standpunten van deze partijen. Maar goed, de beoogde coalitie heeft voor deze samenstelling gekozen en gaat nu kijken of zij inhoudelijk ook in voldoende mate op één lijn kunnen komen. Voorzitter, wij wachten de resultaten daarvan af, zien uit naar de plannen van de beoogde coalitie met deze stad en zullen in de toekomst wel merken wat de constructieve handreiking naar de beoogde oppositie waard is. Dank u wel.

26

De voorzitter: Dank aan de heer Van der Graaf. Ik kijk rond voor verduidelijkende vragen. Niet het geval. De heer Kolkiliç namens DENK, en ik denk ook Op Ons Eiland nu. Gaat gang. De heer Kolkiliç: Namens beide partijen, voorzitter. Voorzitter, allereerst willen wij de informateur, de heer Vermeulen, bedanken voor het open en prettig contact. Dat waarderen wij, zeker gezien de beperkte opdracht en de tijdsdruk. Daarnaast willen wij ons vertrouwen uitspreken in zijn rapport. Voorzitter, het rapport ligt er en de richting is helder. Er wordt net als in fase 1 geadviseerd om met dezelfde 5 partijen de onderhandelingen te starten. Dat respecteren wij, maar respect betekent niet dat wij geen vragen stellen. Want als we kijken naar deze 5 partijen, dan zien wij niet alleen een meerderheid op papier, wij zien ook een coalitie met forse inhoudelijke verschillen. Op woningbouw wil de een versnellen, terwijl de andere inzet op herijking en betaalbaarheid. Op duurzaamheid wil de een vooruit met ambitieuze, niet-realistische plannen, terwijl de ander daar kritisch op is. Op financiën zien we verschillen tussen investeren en lasten beperken. Dat zijn geen nuanceverschillen. Dat zijn fundamentele keuzes. En dat brengt ons bij de kernvraag.

De 5 partijen hebben ieder een eigen verhaal, maar wat wordt straks het gezamenlijk verhaal? Bij de inhoudelijke onderhandelingen moet nog blijken of deze verschillen overbrugbaar zijn. Voorzitter, onze combinatie DENK en Op Ons Eiland is door de eerste verkenner niet voor niets als serieuze optie benoemd. Wij boden en bieden een stabiel anker voor deze stad, zonder grote breekpunten, met ervaring en diepe wortels in Dordrecht. We hebben als combinatie DENK en Op Ons Eiland onze visie op de stad en het te vormen bestuur afgelopen weekend gedeeld met de informateur. Daarom zeggen wij vandaag nogmaals het volgende. Wij zullen deze beoogde midden-coalitie kritisch en constructief volgen. Wij zijn geen stempelmachine voor een wankele meerderheid, maar wij blijven wel beschikbaar. Wij staan klaar om verantwoordelijkheid te nemen als dat nodig is. Niet als 6e partij, maar als stabiele factor wanneer het schuurt. Want uiteindelijk gaat het vandaag niet alleen om de vraag welke coalitie kan starten, maar welke coalitie Dordrecht 4 jaar lang vooruit kan helpen. En als deze variant straks inhoudelijk of bestuurlijk spaak loopt, dan weet deze raad wat de stabiliteit en verbindingskracht te vinden zijn. Tot slot wensen wij de 5 partijen de aankomende periode heel veel succes. Dank u wel. De voorzitter: Dank voor de inbreng namens beide partijen.

En dan is ten slotte het woord aan de heer Hartmeijer van de SP. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. En ook vanuit onze kant dank aan de informateur voor zijn werk en het heldere verslag. Het is duidelijk dat de 5 fracties uit de voorkeursvariant bereid zijn om nu de inhoudelijke gesprekken te starten met elkaar. Het is niet de samenstelling die de SP voor ogen had. Wij blijven het jammer vinden dat de VVD en GroenLinks-PvdA niet bijvoorbeeld eerst samen hebben geprobeerd om via de inhoud te kijken of er verdere samenwerking mogelijk was, maar het heeft voor dit moment weinig zin om de vorige twee debatten opnieuw te doen. Op het moment dat deze 5 zeggen, wij hebben een getalsmatige meerderheid en gaan met elkaar verder onderzoeken, dan is dat een gegeven. En wij zijn ook benieuwd of deze volgende stap tot een stabiele coalitie zal leiden, of dat er wellicht in het proces nog iets gebeurt langs de inhoud waardoor er misschien toch

27

nog een beroep gedaan moet worden op een andere partij. Maar voor nu kunnen wij slechts afwachten. De oproep om transparant te communiceren naar de stad en de raad tijdens het proces delen wij. Onder het kopje ‘tot slot’ in de rapportage wordt gesproken over ambitie. En dat is mooi, maar laten we niet het woord ambitie vernauwen tot alleen grote ruimtelijke projecten of het binnenhalen van grote evenementen. Dat is een vorm van ambitie, maar we hebben serieuze opgaves als het gaat om armoedebestrijding, het op orde maken van de Wmo, het afvalbeleid en het verduurzamen van woningen, zodat dit scheelt in de maandelijkse kosten voor mensen. Ook op die zaken waar mensen dagelijks tegenaan lopen, moet je ambitieus beleid voeren. Dat zouden we ook graag willen meegeven aan de partijen die gaan onderhandelen. Dank. De voorzitter: Dank aan de heer Hartmeijer. Ik kijk even rond of er nog verduidelijkende vraag zijn aan de heer Hartmeijer. Dat is niet het geval. Ik kijk voordat ik ga proberen een tussenconclusie te plegen nog even naar de informateur of hij op grond van deze eerste ronde van de partijen zelf nog de behoefte heeft om iets toe te voegen. De heer Vermeulen: Voorzitter, dank daarvoor. Dank ook voor de complimenten en de reflecties. Ik denk dat het heel nuttig is geweest.

Eén opmerking zou ik nog willen maken, ook om te voorkomen dat ik op ieders inbreng inga en daar weer een heel debat uit voort zou komen. Dat lijkt me niet wenselijk. Maar over het informeren van de raad en ook de burgemeester tijdens het proces heb ik natuurlijk in het verslag wel wat gezegd. En mijn voorstel zou zijn om dat ook te doen. Ik heb niet gezegd op een bepaald moment, maar het zou raar zijn als de raad helemaal niks hoort en dan pas ergens in juni weer. Dat zou ook zeker niet mijn aanbeveling zijn en daarom heb ik dat opgeschreven. Dat zou zeker denk ik een goed aandachtspunt zijn voor het vervolg. Dank u wel. De voorzitter: Dank u. Ik ga proberen een conclusie te trekken en dat is dat we vandaag kennis hebben genomen van het rapport, het tweede rapport van de tweede informateur, ditmaal de heer Vermeulen. Hij heeft vandaag zijn rapport aan de gemeenteraad gepresenteerd en uit een ronde langs de partijen haal ik op dat de partijen die onderdeel waren van fase één de conclusies van de informateur onderschrijven en een tweede fase willen ingaan om inhoudelijk te gaan onderhandelen. Dat was een meerderheid die dat heeft uitgesproken. Een aantal andere partijen heeft ook gezien en uitgesproken een andere voorkeurssamenstelling te prefereren. Enkele partijen hebben, buiten de partijen uit fase één ook de conclusies van de informateur onderschreven.

Ik denk dat het heel duidelijk een manifest onderdeel van het advies van de informateur ook is om in deze volgende fase alle partijen te betrekken. En een aantal partijen heeft ook duidelijk opgeroepen, blijf ons ook informeren over de vorderingen. Met name de heer Katif heeft daar nadrukkelijk op gewezen. Ik hoorde dat de informateur dat advies nogmaals onderschrijft richting de te onderhandelende partijen. En volgens mij zijn we er dan zo, los van het feit dat een aantal inhoudelijke onderwerpen nog de revue hebben gepasseerd. En een aantal partijen hebben ook heel helder uitgesproken dat misschien het proces wel wat sneller mag dan het voorkeurstijdpad wat de informateur in zijn advies heeft meegenomen. Met name de heer Uysal heeft daar een heldere datum over uitsprak, maar ik heb geen van de andere partijen zich daar zo helder over horen uitspreken. Maar ik zie een aantal vingers, om te beginnen van de heer Uysal.

28

De heer Uysal: Dank voor twee punten, inderdaad. Eén, de voorgestelde planning. Daar heb ik heel veel partijen zorgen over uit zien spreken, dat medio juni echt wel te laat is. Ik ben ook benieuwd hoe de initiatiefnemers daarnaar kijken, of we dan die 26 mei die met potlood in de agenda stond ook niet als uiterlijke streefdatum kunnen hanteren. En mocht er in de loop van de tijd meer tijd nodig zijn, dan kunnen we daar altijd wat mee doen. En het tweede punt is dat ik ook meerdere partijen heb gehoord die zich zorgen maken over de inhoudelijke verschillen tussen de partijen die overbrugd moeten worden. En dan sluit ik me aan bij het voorstel van Beter voor Dordt om dan toch niet eventueel te kijken of we een soort van een tussenfase in kunnen bouwen, waarin we met de raad bij elkaar komen, dat we twee weken daarvoor uittrekken nog, om te kijken hoe het staat het met die inhoudelijke verschillen, en wat is de stand van zaken. Ik zou het fijn vinden als op een van die twee punten toch een reflectie komt van de initiatiefnemers. De voorzitter: De heer Katif, een aanvulling op deze punten van de heer Uysal? Anders geef ik … Ik zag in ieder geval mevrouw Stolk een vinger opsteken. De heer Katif: In mijn woordvoering heb ik een aantal vragen gesteld. Uiteraard, de VVD en de VSP kwamen waren daarvoor. Daar is geen antwoord op gekomen en die wilde ik graag even beantwoord zien.

De voorzitter: Ik kijk zo naar die partijen. De heer Kolkiliç nog. De heer Kolkiliç: Voorzitter, eigenlijk een vraag over het vervolg. Komen de initiatiefnemers nog met een formateur? Daar zou ik verheldering over willen hebben. De voorzitter: Duidelijk. Een aantal punten uit mijn conclusies zijn nog wat aangescherpt door een aantal partijen, waaronder GroenLinks-PvdA. Ik kijk als eerste naar mevrouw Stolk, want zij stak als eerste haar hand op. Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, even richting de heer Uysal. Dat gaat over de snelheid. Die snelheid willen wij er zeker in houden. En ook bij ons bij, de coalitiepartners, de beoogde coalitiepartners, staat 26 mei in die agenda nog steeds, maar tegelijkertijd behouden wij ons ook een beetje het recht voor, en dat zullen we altijd in samenspraak met de raad doen, maar er ligt ook een uitdaging. En dat is al door verschillende partijen genoemd, we moeten er ook uitkomen en we willen ook een akkoord neerleggen wat rechtdoet aan de ambitie van deze stad. En tegelijkertijd, want volgens mij heb ik dat ook gehoord, volgens mij was dat de heer Groenewege, mag ik een papiertje onder de deur doorschuiven? Nee, zeker niet. Kom zeker met dat papiertje in de hand naar ons toe, want u bent met zijn allen zeker welkom om inbreng te leveren aan het eventueel te sluiten akkoord.

Dan vroeg de heer Katif nog iets, maar ik weet niet waar de heer Katif een antwoord op zou willen. De voorzitter: De heer Katif. De heer Katif: Voorzitter, er was een aantal vragen. Waarom is niet gekozen voor een bredere inhoudelijke verkenning? Dat was de eerste vraag. En waarom zijn er inhoudelijk gesprekken gevoerd met partijen die expliciet als serieuze partner zijn benoemd en hoe verhoudt zich dat tot eerdere uitspraken over openheid geen transparantie? Dat laatste

29

dat heb ik al wel begrepen uit de woordvoering, maar de eerste twee was ik eigenlijk benieuwd naar. De voorzitter: U had deze vragen ook in de vragenronde aan de verschillende fracties kunnen stellen. Daar heb ik ruimte voor gegeven. De heer Katif: Voorzitter, als het goed is hebben we een tweede termijn en dan mag ik te alle tijden die vragen ook gewoon stellen. Of zie ik het verkeerd? De voorzitter: Zeker. U mag ontzettend veel. Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, om te antwoorden op uw laatste vraag, zijn wij volgens mij met alles open en transparant geweest. En niet alleen op papier en ook niet voor de bühne, want u weet dat zeker vanuit de VSP wij elkaar heel lang vast hebben gehouden. En u weet ook hoe wij daarover denken. Maar ook moet je wel rekening houden, er heeft een meerderheid aangegeven, en volgens mij zijn dat 10 partijen geweest die hebben gezegd, deze beoogde coalitie, en dat komt nu met name uit twee informateurs die zeggen, hier moet je mee aan de slag. En volgens mij heb ik daar vandaag geen andere dingen over gehoord. De voorzitter: Ik heb zelf nog een vraag gehoord van iemand over, hoe gaan we nu verder? Maar ik zie eerst de heer Van der Graaf. Dan de heer Den Heijer. De heer Van der Graaf: Dank u wel, voorzitter. Nog even een vraag aan mevrouw Stolk over dat papiertje onder de deur.

Wanneer moeten we dat uiterlijk aanleveren? Want als we dat de laatste dagen pas aanleveren, kan ik me voorstellen dat het weinig invloed meer heeft. Wanneer verwacht u dat uiterlijk van ons? Mevrouw Stolk: Ik zou zeggen, en dan zeg ik het even op eigen initiatief, kom zo snel mogelijk met dat papiertje. Pak die handschoen op die u geboden wordt en kom als wij dadelijk … Want we moeten nu deze fase natuurlijk afronden met de informateur en hoe wij verder gaan moeten we nog eventjes bespreken met de beoogde partijen. En daar komen wij zo snel mogelijk op terug, dus kom alsjeblieft zo snel mogelijk met uw papiertje.

De voorzitter: Ik denk dat de griffie de onderhandelende partijen goed zal ondersteunen met een voorgesteld schema van werkzaamheden, waarbij alle partijen, belanghebbenden, inwoners ook een input kunnen leveren, tegemoetkomend aan alle voorstellen. De heer Van der Graaf nog. De heer Van der Graaf: Voorzitter, het is goed dat u dat zegt, want dat wil ik wel even scherp hebben inderdaad op basis van een schema dat we wel weten wanneer we uiterlijk informatie moeten aanleveren. Want nogmaals, als we dat de laatste dagen pas leveren, dan heb ik geen vertrouwen in dat het echt serieus wordt genomen. De voorzitter: Ik denk dat we met zijn allen, en de griffie voorop, zullen borgen dat het zorgvuldig zal gebeuren. De heer Den Heijer zag ik.

30

De heer Den Heijer: Dank u, voorzitter. Volgens mij gewoon een zeer terechte oproep van de heer Van der Graaf, dus die duidelijkheid zal er moeten komen. En ik denk dat dat de heer Van der Graaf en alle andere partijen ook echt wel tegemoet kunnen treden dat het echt niet in de laatste dagen en de beeldspraak die de heer Groenewege er op zijn manier van kan maken, wij hebben daar hele andere ideeën over. En wat voor vandaag belangrijk was, is dat je met elkaar ook hier in de raad ook onbevangen het gesprek kunt voeren over, is de stap mogelijk om überhaupt naar een formatiefase toe te gaan? Ik constateer dat dat draagvlak aanwezig is in de raad. De ene partij wel wat versnellende elementen toevoegen. De andere partijen hoor ik zeggen, wat vertragende elementen. Ik denk dat de waarheid vandaag eigenlijk in het midden weer te vinden is. Vandaar, mooi zo'n midden-coalitie. Dat is volgens mij een mooie start zo. En ook hoe we daar verder mee omgaan met de formateur, daar zullen we eerst ook gesprek onderling ook met de informateur over voeren en zullen we u daar ook zo snel mogelijk natuurlijk van op de hoogte stellen hoe dat een verder vervolg gaat krijgen. De voorzitter: Duidelijk. Andere partijen nog. Ik hoorde mevrouw Stolk zeggen dat 26 mei met potlood in de agenda blijft staan. Dan laten we die daar dus ook staan. Mooi als streefdatum. Mijnheer Den Heijer nog.

De heer Den Heijer: Dat kan. Weet je dat willen we allemaal. Ik wil ook het liefst de 26e gewoon klaar zijn. Tegelijkertijd, de partijen die vraag ook stellen maken die verschillen ook ontzettend groot. Volgens mij is het ook juist goed om met elkaar ook de ruimte te nemen om die onderhandelingen goed te doen. En ik sluit me eerder aan ook bij de heer De Heer dat wij ook de raad eigenlijk al eerder dan die 26e tussentijds willen informeren en willen betrekken, en dat er anders een situatie dreigt te ontstaan dat je aan het einde een situatie krijgt waar de heer Groenewege en de heer Van der Graaf zich zorgen om maken. En dan loopt die niet. Ik zou ook eerder zeggen, jongens, het signaal is duidelijk. Ik had als ik in die plek had gezeten precies hetzelfde gezegd. En geef ons nu ook even de tijd om daar om daar ook gewoon een proces op te gaan voeren. En dat zal met de grootste vaart zijn, want ik ben zelf een van de aanjagers van die vaart geweest, samen met mevrouw Stolk. Daar willen we op tegemoetkomen. De voorzitter: Een interruptie van de heer Katif. De heer Katif: Voorzitter, inderdaad een vraag aan de VVD. Waar ik benieuwd naar ben, programmatisch zal het een en ander met elkaar afgestemd moeten worden.

En ik zou graag willen weten van de VVD, wanneer weten wij, uiteraard ook naar de VSP, het gaat door of niet door? Of zeggen wij nu alvast, de informatiefase is nu al voorbij en we gaan die coalitie gewoon smeden, hoe dan ook? Maar ik hoor iets anders. Ik hoor ook dat mevrouw Stolk iets anders zegt. Mevrouw Stolk zegt, niets en ook niets is besloten in die zin. En dat geeft hoop. Maar de vraag aan de VVD. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Ik heb altijd geleerd, voorzitter, hoop doet leven. En in die zin is het ook belangrijk dat uw positie, uw partij, 4 zetels, wat gewoon een significant aantal is in deze gemeenteraad, ook op waarde geschat wordt. Ik sluit me ook van harte aan bij mevrouw Stolk om die handschoen ook op te nemen en dat we inderdaad in het vervolgproces met elkaar in die formatiefase ook uw inhoudelijke ideeën op waarde gaan

31

schatten. En hoe we dat verder vorm gaan geven, ik heb daar zelf wel echt wel ideeën bij, maar ik denk dat het wel even goed is om dat onderling goed af te stemmen, zodat we daar ook die stappen op kunnen maken. De voorzitter: De heer Katif, tenslotte. De heer Katif: Dank u wel. Ik ben iets korter dan de heer Den Heijer. Wanneer weten we dat? Want u bent van de tijd, ik ook. U moet wel even uw eitje leggen. Pasen zijn voorbij, trouwens. Maar ik zou graag van u willen weten, wanneer is dat zover, dat er ook andere mensen, partijen, zich ook kunnen voorbereiden en het niet in één keer … Ik doe het met mijn gebaar, zo in de ruimte. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Ik vind het mooi dat u in een paasthema blijft, met een ei leggen. En dat is vooral belangrijk. Het is vandaag gelegd, dat er überhaupt vertrouwen is om de informatiefase te gaan starten. En als je dat ei op een gegeven moment ook kleurtjes wil gaan geven en daar ook schilderingen op wil maken, daar gaan we nu de fase voor starten. En wanneer we daarmee rond zijn, daar staat in het verslag een inschatting die de informateur maakt. Wij streven er uiteraard naar dat dat eerder is, maar dit advies berust ook op een onderbouwing waarom dat zo is. Ik denk dat we dat ook op waarde moeten schatten. En tegelijkertijd zitten er overeenkomsten in deze coalitie, er zitten ook zeker verschillen.

En volgens mij moeten we daar gewoon ook de komende tijd afspraken over gaan maken. De voorzitter: Mijnheer Katif … De heer Katif: Voorzitter, sorry dat ik … Het is de laatste vraag. De voorzitter: Mijnheer Katif, u weet dat ik altijd een grens hanteer van drie interrupties. En u kunt ook gewoon scherpere vragen stellen zodat er een beter antwoord op komt. Dit is de laatste keer. De heer Katif: Wanneer is er programmatisch een … Ik zou bijna zeggen een akkoord, tussen de partijen, waarbij elke andere partij ook kan zeggen, en nu gaan we ervoor? Wanneer is er programmatisch een overeenstemming? Is dat binnen een week, binnen twee weken, binnen drie weken? Noemt u een datum. Dat is wat ik graag zou willen. De heer Den Heijer: Dan krijgt u hem zo helder als u wil. Medio juni is het advies. Dat advies onderschrijven wij en ons streven is om het eerder klaar te hebben. Tenslotte 3. Sluiting De voorzitter: Beste mensen, volgens mij is er een meerderheid om het advies van de informateur te volgen, maar heeft de raad wel een aantal scherpe wensen daarbij uitgesproken. Kom met een helder tijdpad. Uitgesproken is door de te onderhandelende partijen, wij houden 26 mei als streefdatum. De wens is breed uitgesproken, zorg ervoor

32

dat wij goed input kunnen leveren op vaste momenten. En ik heb ook de heer Den Heijer nog horen uitspreken dat tussentijds de partijen ook gewoon naar u terugkomen met hoever zij zijn. Ik denk dat we het hier even bij moeten laten. Verdere informatie zal via de griffie tot u, maar ook tot mij komen. En rest mij niets anders dan deze vergadering af te gaan ronden. Dank aan de informateur. Overigens, hij deed ook een aantal uitspraken over een goede cultuur. Zoek elkaar op. Om in zijn woorden te blijven, blijf elkaar positief voor de bus gooien. Vooral wil ik hem als voorzitter van de raad heel erg bedanken voor de tijd die hij de afgelopen week beschikbaar heeft gesteld en buitengewoon puntig hier zijn advies heeft toegelicht. En ik heb uit al uw dankwoorden begrepen dat u zich daar ook bij aansluit en nemen we natuurlijk onder veel dankzegging afscheid van hem, zodat hij ook weer met zijn dag kan vervolgen. En wens ik u een hele leuke aftrap van de introductie voor het raadswerk de rest van de middag en de avond. En dat vangt over 10 minuten aan. De vergadering is gesloten. Dank u wel.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 26 mei 2026.

De griffier,

De voorzitter,

G.J.P. van Soest

N. Mol

33