2.6 2025.01.28 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 3 - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTE DORDRECHT DORDTSE DINSDAG D.D. 28 JANUARI 2025 Vergaderzaal 3 1. Agendacommissie 2. Verzoek tot inspreken bij Raadsinformatiebrief over de voortgang Visienota Evenementen 2030 Voorzitter: De heer Safranti Raadsgriffier: Mevrouw Vermeulen Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Aarden (Partij voor de Dieren) Dhr. Damen (PvdA) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. Gorter (Op Ons Eiland) Dhr. In ’t Veld (VSP) Mevr. Kamphuis (SP) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Lammens-Oostdijk (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (CU/SGP) Dhr. Van Pelt (Forum voor Democratie) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Portefeuillehouders: Inspreker: dhr. Van Loon De voorzitter: Goedenavond allemaal, welkom in de kamer. We gaan een inspreker straks het woord laten geven over een raadsinformatiebrief over de voortgang van Visienota Evenementen 2030. Dat is mijnheer Van Loon. Voordat ik mijnheer het woord geef, wil ik even zo aan mijn rechterkant beginnen om even uw naam aan te geven, zodat we het vast kunnen stellen voor de notulen. Mevrouw Lammens-Oostdijk: Jeanine Lammens, Dordtse VVD. De heer Katif: Jacques Katif, Beter voor Dordt. De heer Gorter: Wouter Gorter, Op Ons Eiland. De heer Aarden: Tristan Aarden, Partij voor de Dieren. Mevrouw Kamphuis: Meta Kamphuis, SP Dordrecht.

1

De heer Den Hartog: Paul den Hartog, GroenLinks Dordrecht. De heer In ’t Veld: Richard in ’t Veld, VSP. Mevrouw Koene: Irene Koene, Gewoon Dordt. Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: Eline Nieuwland, ChristenUnie/SGP. De heer Van Pelt: Dirk van Pelt, Forum voor Democratie. De heer Damen: Leo Damen, Partij van de Arbeid. Mevrouw Van Engelen: Yara van Engelen, GroenLinks Dordrecht. De heer Wringer: Jan-Willem Wringer, Beter voor Dordt. De heer Van Dam Timmers: Jan van Dam Timmers, CDA Dordrecht. De heer Van Loon: Ik ben Ad van Loon. Ik ben ondernemer, maar in dit geval ook vooral bewoner van Dordrecht. Mevrouw Vermeulen: Laurette Vermeulen, commissiegriffier. De voorzitter: Dank u wel. En mijn naam is Safranti, de voorzitter van vanavond. Nogmaals, ook in het begin aangekondigd, we gaan het over de raadsinformatiebrief over de voortgang van Visienota Evenementen 2030 hebben. Ik doe even een korte toelichting, waarvoor we dan expliciet hiervoor zijn. We hebben ruimte op onze agenda gemaakt voor een inspreker. En dat is, nogmaals, mijnheer Van Loon. De heer Van Loon, u heeft aangeven naar aanleiding van de raadsinformatiebrief de commissie te willen toespreken. Onderwerp is het parkeren rondom Wantijpop als inwoner. De raadsinformatiebrief in deze kwestie komt volgende keer terug in de Agendacommissie.

We horen u vandaag aan en stellen eventueel verdiepende vragen, maar nemen geen beslissing vanavond. U heeft gisteren op tijd voor alle fractievergaderingen nog stukken ter achtergrond toegestuurd die de aanwezigen konden lezen. Dat is het geval ook? Ik zie mensen knikken. Ik geef het woord aan u. De heer Van Loon: Dank u wel. En dank u dat ik hier die gelegenheid heb. Ik woon op de Nachtegaalplaats en ben ook bestuurslid van de VvE daar. Er wordt daar al tien jaar lang een fantastisch evenement gehouden. Het is niet een gebied wat echt geschikt is voor een dergelijk evenement, maar het is een fantastisch evenement. Er is natuurlijk overlast wat daarmee gepaard gaat. Maar wij zijn al, denk ik, zo'n acht of negen jaar geleden met de organisatie daar ter plaatse overeengekomen, moet je luisteren, wij gaan niet zeiken over alle dingetjes, zoals geluid. Geluid wat zelfs op het Land van Valk wordt gehoord, hoor ik net van mijn buurvrouw. Maar de organisatie en de bewoners hadden afgesproken, weet je wat, wij zorgen in ieder geval dat jullie geen verkeersoverlast hebben. Hebben we het niet alleen over parkeeroverlast, maar geen verkeersoverlast. Dat is denk ik geweldig als je als klagers en als veroorzakers er samen uit bent gekomen. En in

2

die Visienota zie ik, het is ook een balans tussen levendigheid en leefbaarheid. En dan denk ik, als partijen er zo uitkomen, hoe kan het dan dat na een aantal jaren, in 2023, wordt gezegd, dit kan niet meer, want de plekken daar zijn betaald parkeren geworden, die moeten altijd toegankelijk zijn voor de vergunninghouders en voor mensen die betaald kunnen parkeren. Dan denk ik, wij betalen nu juist waar we voorheen niet betaalden. Want het is in 2020 een vergunningsgebied geworden. Maar kennelijk liggen de normen daar hoger van. Toen dat werd duidelijk gemaakt, heb ik nog geprobeerd te achterhalen, waar zit hem dat in dat beleid? Want waar staat dat geschreven? Volgens mij staat het zeker niet in steen gebeiteld, want als er werkzaamheden aan de weg worden uitgevoerd of als Tour de France Femmes in Dordrecht rijdt of je hebt Dordt in Stoom, dan zijn er een heleboel van die parkeerplaatsen voor vergunninghouders bezet. Beleid is natuurlijk wel een keuze, maar daar kunnen wel degelijk keuzes in worden gemaakt. Wat natuurlijk het meest rare was, is dat men dat al een hele tijd weet, namelijk sinds 2023, maar dat men pas in de laatste week van mei een brief gaat sturen. En die brief heb ik gisteren naar u gezonden. Dat is een brief met de gemeentelijke ... Dit is van ‘...’ trouwens. Dat is net de verkeerde. Er moet er ook een zijn van ...

Deze brief wordt naar alle bewoners gestuurd. Daar staat groot op, doorlaatbewijs. Een heleboel bewoners hebben gedacht toen ze die brief kregen, natuurlijk, er komt weer een doorlaatpost. En die maken die brief nog geeneens voor de rest open, want die kennen dit verhaal wel. En die zijn, eerlijk gezegd, niet geïnteresseerd wie er allemaal optreedt. Is natuurlijk aardig dat het erop staat. Maar die denken, ik leg hem snel in de auto, want daar moet hij liggen. Maar die bewoners hadden goed moeten lezen, want die hadden hem moeten omdraaien en dan staat er in de tweede alinea of in de eerste alinea, de laatste zin, de doorlaatpost op de Nachtegaalplaats is niet meer van toepassing, vanwege de betaalde parkeerplekken. Dan denk je, dat had je weleens wat prominenter en eerder mogen aankondigen, in plaats van met deze misleidende brief. Want dit zie ik bijna als zo'n brief van, je hebt 50.000 euro gewonnen. Dan ga je kijken en had je ze niet gewonnen. Dit is bijna een brief die een beetje bedrieglijk is, gechargeerd, maar niet een brief waarvan ik denk, een overheid kan zo'n brief sturen. Een overheid heb ik de norm wat hoger voor liggen, qua informatievoorziening en qua duidelijkheid. Ik heb daarop gereflecteerd. En van degene van wie de brief, deze brief kwam van het Dordrecht Marketing en Evenementenbureau, was daar geen enkele vorm van zelfreflectie in.

En ik heb gedacht, hoe kan dat? Want alle publieksdiensten bij de gemeente die je meemaakt als zoiets gebeurt, we gaan eerst zeggen, sorry, dat had anders moeten gebeuren. Ze hoeven echt niet op de knieën. Maar sorry, dat had anders moet gebeuren, dat had ... Dit is een fout. Geen enkele zelfreflectie. En ik heb me er toch een beetje in verdiept. En ik denk, er staat wel Dordrecht op. En dan je kan wel denken, het loopt als een eend en het smaakt als een eend en het kwaakt als een eend, het is een eend. Maar het is natuurlijk een brief vanuit Dordrecht Marketing & Partners en het Evenementenbureau. En kennelijk hebben die de normen wat lager liggen. En die voelen die verontschuldigende houding na zo'n brief niet. Dat vind ik erg jammer, maar ook als bewoner wel erg verwarrend als ik een brief krijg van de gemeente ... Tenminste, ik denk een brief te krijgen van de gemeente Dordrecht, maar het is eigenlijk een bureau wat in opdracht van de gemeente Dordrecht werkt. En in de e-mail, waarvan u een gedeelte hebt gehad, is het ook de hele tijd verwarrend van, wie praat er hier? Praat er hier iemand van het Evenementenbureau, van Dordrecht Marketing of praat er iemand in opdracht van de gemeente. Maar het is toch gewoon een beetje onduidelijk.

3

En ik vind het jammer dat het zo loopt, zoals het nu is gelopen. Maar er is geen enkele zelfreflectie daarover naar voren gebracht. Er was geen mogelijkheid tijdens dat weekend om daar te parkeren. En er is toen wel op de laatste dag, de dag van het festival, door de wethouder nog een e-mail gestuurd, die heb ik helaas gisteren u niet gezonden, waarin hij aangeeft, we gaan dat nog evalueren. En we gaan daar nog contact met u over houden. Dat contact is er niet geweest. We hebben later wel, en die brief heb ik u wel gestuurd, de evaluatie van het festival meegekregen. En daar was ik echt verbijsterd, want het parkeeroverlastprobleem wordt verkleind tot of parkeerplaatsen wel of niet bezet zijn. Maar parkeeroverlast is niet of plaatsen wel of niet bezet zijn. Wij zien hier al dertig jaar in Dordrecht parkeeroverlast, omdat er een veel te kleine parkeergarage al die jaren was. En er gaan een heleboel mensen toch in de file staan voor die parkeergarage, omdat ze denken, voor mij is er straks wel een plekje tijdens dat weekend. En dan wat meer op zaterdag, omdat het zaterdag eigenlijk de hele dag doorgaat en vrijdag hebben de mensen een dure kaart gekocht, de meesten zijn wel om 20.00 uur binnen en gaan om 23.00 uur weer weg. Maar tijdens dat weekend, en zeker op die zaterdag, zie je de hele tijd mensen rondjes rijden, op zoek naar plekjes.

Omdat het gebied is afgesloten, en helaas moet ik zeggen, er zijn daar ook geregeld andere activiteiten, drugsverkoop, zowel op het pleintje ‘Het Vest’ van de woningen van de Nachtegaalplaats. En dat vindt ook plaats op het zwembad. De voorzitter: U heeft nog één minuut. De heer Van Loon: Eén minuut. Die overlast hebben we ook het hele weekend gehad, alleen maar omdat iedereen daar met de auto op kon. En ik denk, waarom sluit je het gewoon niet af? Het is een parkeerplaats die te klein is voor zo'n evenement. Je krijgt er alleen maar onrust. De organisator zet daar gewoon mensen neer. Die betaalt dat. Gemeente heeft er geen kosten aan. En dan denk ik, ga naar je Evenementennota. Ga dat allemaal in theorie zo doen, zoals je van plan bent. Maar het beleid, hoe het wordt uitgevoerd, daar gaat het om. En dat zie ik hier volledig misgaan. En daarom wilde ik jullie daar toch deelgenoot van maken, want het is uiteindelijk natuurlijk een heel klein probleempje, maar het is wel een beetje tekenend voor hoe dingen gefrustreerd worden door de overheid. De voorzitter: Dank u wel. Bedankt voor uw toelichting. Het was een mix van een beetje boos, maar ook aan de andere kant wat klachten en wat ideeën. Zijn er nog collega's ... Mijnheer Van Dam Timmers, u hebt nog een vraag? De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Ik denk dat ik het probleem wel begrijp.

Zit veel ook in de communicatie natuurlijk. Ook kort van tevoren. Maar wat zou voor u en ook uw medebewoners, want ik neem aan dat u voor een bredere groep ook spreekt, de oplossing zijn op dit dossier. De voorzitter: Mijnheer Van Loon. De heer Van Loon: Continuatie van zoals het acht jaar lang ... Maar goed, er waren drie coronajaren bij, toen was er niks, of twee coronajaren. Zoals het al die tijd ging. Namelijk gewoon een doorlaatpost daar. En dan heb je tijdens die twee dagen tussen 14.00 en 00.00 al dat verkeer daar niet. Gewoon continueren.

4

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Lammens. Mevrouw Lammens-Oostdijk: Dank u wel, voorzitter. Als ik het goed begrijp, de Nachtegaalplaats is toch afgesloten? Je kan toch alleen de Nachtegaalplaats oprijden? Toch niet verder naar het Wantijpark? Dat is toch niet mogelijk? De voorzitter: Mijnheer Van Loon. De heer Van Loon: Nee, dat is inderdaad niet mogelijk. De Nachtegaalplaats is afgesloten. Dat is een doodlopend ... Er zijn drie parkeerterreintjes. Je kunt dan lopend verder. En dat is de kortste weg naar het Wantijpark, want de Vlijweide, dat gebied, ligt qua lopen eigenlijk verder weg, want je moet helemaal om het Vlij heen lopen. In directe meters is het korter. Het ligt er vrij dichtbij inderdaad. En je kunt daarnaartoe lopen Mevrouw Lammens-Oostdijk: En de parkeer ... Sorry, mag ik nog een vraag ... De voorzitter: Mevrouw Lammens. Mevrouw Lammens-Oostdijk: Vervolgvraag. Hij wordt nu afgesloten, want je moet nu via het benzinestation rijden. Maar dat een hele ... De heer Van Loon: Nee, de Noordendijk is open, de Oranjelaan is op. De Nachtegaalplaats was altijd dicht. De oprit van de Nachtegaalplaats. Daarmee strem je ook geen doorgaand verkeer of zo, want het is gewoon een doodlopend terrein. En afgelopen festival, afgelopen jaar ... Mevrouw Lammens-Oostdijk: Wat hij open? De heer Van Loon: Konden daar die doorlaatposten ...

Ik heb daar met de organisatie van Wantijpop, want die mensen ken ik ook, nog gesproken. Die zegt, wij gaan daar voor de rest geen uitspraak over doen, maar wij mogen het ook niet meer. Ze vinden het ook jammer. Mevrouw Lammens-Oostdijk: De vraag is eigenlijk dat hij weer gesloten wordt? De heer Van Loon: Er is eigenlijk heel direct de vraag of hij weer gesloten kan worden. Maar er is eigenlijk ook wel een frustratie over hoe Dordt Evenementen en Marketing Dordrecht zo'n situatie behandelt. Want nogmaals, als ik zoiets met de overheid aan de hand zou hebben, dan zou ik de weg wel weten naar de bezwaarschriftencommissie of misschien wel naar de Raad van .... Weet ik veel. Of naar de gemeenteraad. Want ik dacht hiervan ook, moet ik hiervoor naar de gemeenteraad? Want misschien zeggen ze wel, ga naar de Raad van Toezicht van Dordt Marketing. Maar daar is ook frustratie over. De voorzitter: Mevrouw Lammens nog even. Mevrouw Lammens-Oostdijk: Nog een vervolgvraag. Als het afgesloten weer wordt, is het probleem opgelost?

5

De heer Van Loon: Ja. Maar ik wilde het wat breed trekken, want ik wilde niet alleen als klager komen. Ik vind vooral dat er toch een ... Hoe heb ik dat genoemd? Een wijziging moet plaatsvinden in de denkwijze. En ik ben even kwijt hoe ik dat in die aankondiging ... Maar in ieder geval dat er een ... Cultuuromslag, bedankt Jacques. Een cultuuromslag moet plaatsvinden bij een aantal mensen of afdelingen. Want als je dit hele dossier kijkt, het gaat nergens om. Zeg gewoon, zet daar gewoon die doorlaatpost neer, Wantijpop betaalt en twee dagen lang kunnen de mensen die een vergunning hebben en die dan uit andere gebieden op die dag juist daar zouden willen parkeren ... Die zijn er niet natuurlijk, want die weten allemaal dat het daar druk is. Maar die kunnen dan inderdaad hun auto hier kwijt. De voorzitter: Mijnheer Van Loon, u hebt uw punt gedaan. Mijnheer Gorter. De heer Gorter: Dank u wel, voorzitter. Mijn vraag ging, eigenlijk is die al een beetje beantwoord, over de laatste alinea van de brief van de heer Van Loon, over de cultuuromslag, wat daar precies moet plaatsvinden? Maar eigenlijk heeft hij daar al antwoord op gegeven. Mag ik ook concluderen dat de ambtenaren niet echt goed luisteren dan, als dat al zo lang speelt? De heer Van Loon: Misschien luisteren ze wel, maar ze negeren het gewoon. Dat heb ik eigenlijk misschien ... Ik heb best wel wat contact gehad.

Maar ze hoeven echt geen excuus aan te bieden. Maar begin ermee van, dit had zo niet gestuurd mogen worden, een doorlaatbewijs. Dat hadden we twee weken eerder, een aparte brief voor de bewoners aan de Nachtegaalplaats van, moet je luisteren, blablabla. En het gaat er dit jaar niet komen. Maar stuur niet deze brief. En als je dat dan te horen krijgt, zeg dan, sorry. De voorzitter: Mijnheer Van Loon, dank u wel. Ik heb ook uw verhaal aangehoord. U krijgt zo het woord, mijnheer Katif. Alleen wat ik eigenlijk een beetje proef, en ik weet niet of dat bij de andere collega's ook zo is, maar dat het meer een klachtenprocedure is. En ik weet niet of wij dat hier nu moeten bespreken. Kijk, dat is zo'n beetje wat ik heb geproefd. Als er nog vragen zijn graag, maar niet over de klachten of het idee wat ik nu zo'n beetje proef. De heer Katif: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Katif. De heer Katif: Dank u wel, voorzitter. Zo zie ik het en hoor ik het niet. Ik hoor namelijk dat de heer Van Loon iets aangeeft, waar wij misschien ook iets mee kunnen. En als ik inderdaad mijnheer Van Loon zou willen aanvullen, als het gaat om een brief waar namelijk een stempel van de gemeente Dordrecht bovenop staat, dan ga ik ervan uit dat de gemeente Dordrecht wat gestuurd heeft. En dat namelijk de norm die in de brief mee ...

De norm waarop de brief geschreven is, moet voldoen namelijk zoals wij vanuit de gemeente dat ook gewoon doen. En dat is me nu duidelijk. Maar de vraag aan mijnheer Van Loon, tot nu toe, hoe is het op dit moment? Want daarin ben ik ook geïnteresseerd. Ik bedoel, het hele verhaal heb ik nu aangehoord. Maar hoe is het nu? Hoe heeft de situatie zich opgelost? Daar ben ik echt benieuwd naar. Of niet?

6

De voorzitter: Mijnheer Van Loon. De heer Van Loon: Ik onderschrijf geheel wat mijnheer Katif zegt, want zo is het bedoeld. En misschien heeft hij dat nog even verder verduidelijkt. Bedankt daarvoor. Er is in principe niets veranderd, denk ik. Men vindt gewoon beleid waar vergunninghouders parkeren is, daar kan geen afsluiting plaatsvinden, dat is beleid, terwijl dat volgens mij een keuze is. En volgens mij is het voor dit plan voor dit jaar, want dat staat ook in die evaluatiebrief. En het feit al dat je zo'n evaluatiebrief krijgt, waarin het zegt, wij hebben dit en dit geconstateerd en onze conclusie is, dan lees je eigenlijk ook al, als je iets anders hadden geconstateerd, was er misschien een andere conclusie mogelijk geweest. Wat is dat beleid? Dat begrijp ik niet. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog andere vragen vanuit de commissie? Mijnheer Van Loon, u bent duidelijk geweest. Ik wil u bedanken voor het inspreken. Sorry, ik zie nog een vinger? Mevrouw Kamphuis: Ik heb een vraag aan de voorzitter. Ik zit een beetje hardop te denken. Ik weet niet precies hoe het gaat, maar kunnen we dit niet beeldvormend bespreken? Want voor mijnheer is het wel belangrijk. De voorzitter: Maar nogmaals, in het begin heb ik aangegeven dat dit nog naar de Agendacommissie komt. Niemand? Want dan ga ik eigenlijk richting een afsluiting. Nogmaals dank voor uw bijdrage en het inspreken.

Uw punt is duidelijk. Wat ik al in het begin had aangegeven, is dat dit dossier sowieso bij de Agendacommissie terechtkomt. En daar wordt dan een beslissing genomen of het eventueel doorgeleid gaat worden en of wij een beeldvormende sessie krijgen, ja of nee? En verder nemen we vandaag in principe geen beslissing. Nogmaals, dank voor uw komst en uw bijdrage. Fijne avond allemaal. 3. Vaststellen Visie over Energieopslag en beantwoording motie M3 ‘Alles werkt op batterijen’ – Raadsvoorstel Voorzitter: Mevrouw Van Engelen Raadsgriffier: Mevrouw Vermeulen Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Aarden (Partij voor de Dieren) Dhr. Ayverdi (DENK) Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Dhr. Gorter (Op Ons Eiland) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (ChristenUnie/SGP) Dhr. Van Pelt (Forum voor Democratie) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Wringer (Beter voor Dordt) Portefeuillehouder: wethouder T. de Jonge

7

Ambtelijke ondersteuning: mevr. Ali De voorzitter: Ik hoor net dat we het vergaderquorum hebben gehaald. En de wethouder en de ambtelijke organisatie zijn ook aanwezig. Dan kunnen wij beginnen. Welkom allemaal. Vanavond hebben we het over het raadsvoorstel Vaststellen Visie over energieopslag. En dat doen we vanavond oordeelsvormend. Eerder hebben we al een technische sessie gehad, waar we er goed inhoudelijk op in zijn gegaan. Ik wil u allemaal verzoeken om over dit flink technische verhaal de technische vragen toch in te slikken vanavond, zover dat kan. Maar voordat we verdergaan, wil ik beginnen met de voorstelronde voor het verslag. En dan begin ik aan mijn rechterhand. Mevrouw Boom-Vos: Karin Boom, Dordtse VVD. De heer Gorter: Wouter Gorter, Op Ons Eiland. De heer Aarden: Tristan Aarden, Partij voor de Dieren. De heer Den Hartog: Paul den Hartog, GroenLinks Dordrecht. De heer In ’t Veld: Richard in ’t Veld, VSP. Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: Eline Nieuwland, ChristenUnie/SGP. De heer Van Pelt: Dirk van Pelt, Forum voor Democratie. De heer Wringer: Jan-Willem Wringer, Beter voor Dordt. De heer Van Dam Timmers: Jan van Dam Timmers, CDA Dordrecht. Mevrouw Ali: Adhra Ali, ambtelijke ondersteuning. Mevrouw De Jonge: Tanja de Jonge, wethouder. Mevrouw Vermeulen: Laurette Vermeulen, commissiegriffier. De voorzitter: En mijn naam is Yara van Engelen.

En ik ben vanavond uw voorzitter. We gaan het raadsvoorstel politiek bespreken aan de hand van een aantal politieke vragen. Heel vaak lees ik ze op, maar dit zijn er veel en ze zijn lang geformuleerd. Meestal heeft u ze zelf ook allemaal gelezen. Ik zal me wel zelf ervan weerhouden om ze allemaal weer op te noemen. Maar het leek mij wel handig om te beginnen bij de partijen voor de woordvoering die politieke vragen hebben aangedragen. En ik zie er twee staan van Partij voor de Dieren. Mijnheer Aarden, wilt u beginnen? Gaat uw gang. De heer Aarden: De Partij voor de Dieren erkent het belang van de energietransitie en het benutten van duurzame opslagtechnologieën. We kunnen echter niet instemmen met de visie die voorligt. We hebben namelijk zorgen over enkele punten in deze visie. Allereerst de visie zelf. Deze is naar onze mening te vaag. Er worden geen concrete beslispunten gepresenteerd. In de Routekaart Klimaatneutraal 2040 heeft de raad ...

8

De heer Van Dam Timmers: Voorzitter. De voorzitter: U krijgt gelijk een interruptie. De heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Er is inderdaad een visie ons gepresenteerd. Ik was even benieuwd, de Partij voor de Dieren was erg op zoek naar concrete visiepunten. Maar ik ben dan benieuwd waar ze dan zelf aan dachten? En waarom zijn ze niet van mening dat dit nog wel een beetje in de kinderschoenen staat qua technologie? De voorzitter: Mijnheer Aarden, Partij voor de Dieren. De heer Aarden: Daar kom ik ook een beetje op terug in de rest van mijn woordvoering. Wij vonden vooral dat ja, het staat in de kinderschoenen. Kom ik zo op terug. Maar we zien eigenlijk niet iets anders dan wat in de Routekaart al eigenlijk was vastgesteld qua vragen. En wij vinden dat het van ons wel wat concreter en meetbaarder zou mogen. De voorzitter: Dan zie ik geen tweede interruptie. Dan mag u verder met uw woordvoering. De heer Aarden: In de Routekaart Klimaatneutraal 2040 heeft de raad al een Visie Energieopslag vastgesteld. Die visie bestond alleen uit onderzoeksvragen. Deze visie volgt hetzelfde pad en voegt daarmee eigenlijk weinig toe aan wat de raad al heeft vastgesteld.

Deze vaagheid zorgt ervoor dat wij geen helder zicht hebben op wat er precies wordt voorgesteld en hoe deze visie zou moeten bijdragen aan het verduurzamen van onze stad en het oplossen van de netcongestie. Een ander punt van zorg voor ons is de voorgestelde vergunningsplicht voor thuisbatterijen. De Partij voor de Dieren ziet het nut niet van een vergunningsplicht voor thuisbatterijen. Ze zijn op dit moment voor bijna niemand rendabel. We verwachten niet dat ze op de korte termijn een vlucht nemen. De voorzitter: Er is een interruptie van mevrouw Boom, Dordtse VVD. Mevrouw Boom-Vos: Misschien een miscommunicatie vanuit mijn kant. Maar ik zie in de visie alleen een onderzoek naar omgevingsplanactiviteit. Waar haalt u vandaan dat er een vergunning nodig is? De voorzitter: Mijnheer Aarden, Partij voor de Dieren. De heer Aarden: Wij halen dat uit de zin, wel werken we aan kaders van congestieneutrale inzet van kleinschalige batterijopslag op te nemen in de eerdergenoemde vergunningsplicht van het omgevingsplan. De voorzitter: Is dat duidelijk genoeg, mevrouw Boom? Gaat u verder met uw woordvoering. De heer Aarden: We verwachten niet dat ze op korte termijn een vlucht nemen. Als ze wel een vlucht nemen, kunnen ze juist het lokale stroomnet ontlasten en ervoor zorgen dat Dordtenaren meer van hun zelf opgewekte stroom kunnen gebruiken. Op termijn kan

9

je met een thuisbatterij meer van je eigen opgewekte energie gebruiken en ben je minder kwijt aan je stroomrekening. Ook belast je op deze manier het net in je wijk minder. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter. De voorzitter: Nogmaals een interruptie van mijnheer Van Dam Timmers, CDA. De heer Van Dam Timmers: Dat komt omdat ik toch wel wat ingewikkelde dingen hoor. Want juist met je thuisbatterij, zeker als je hem aan een beetje software koppelt, kun je juist bijdragen aan de instabiliteit van het net, doordat je gaat verdienen aan het terugvoeren op momenten dat het net juist al wat overbelast is. Erkent u ook dat effect wat een batterij kan hebben? De voorzitter: Mijnheer Aarden, Partij voor de Dieren. De heer Aarden: Zeker. En daar zou je dan afspraken of regels voor moeten maken. Daarnaast bevorderen ze de ontwikkeling en aanschaf van duurzame technieken voor energieopwekking. Het opleggen van een vergunningsplicht werpt drempels op voor duurzame pioniers. Drempels die ook nadelig zijn voor de gemeente. Denk aan het moeten doen van een aanvraag, het betalen van leges, het inhuren van gemeentelijke capaciteit om aanvragen te toetsen en bezwaarprocedures. Partij voor de Dieren is het eens met de ambitie om de energieopslag in de stad beter te regelen.

Maar de visie die voorligt, mist de noodzakelijke stappen die we nodig hebben om van Dordrecht een energieneutrale, toekomstbestendige stad te maken, zoals het opstellen van concrete meetbare doelstellingen. Wij hopen dat de gemeente haar rol als faciliterende partij serieus neemt en kijkt naar een brede inclusieve benadering van de energieopslag, zonder op voorhand al allerlei drempels op te werpen voor hen die graag willen bijdragen aan de energietransitie. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel. Dan zie ik op mijn lijstje staan dat Forum voor Democratie ook twee politieke vragen heeft aangedragen. Dan kijk ik even naar de heer Van Pelt, of u behoefte heeft aan een woordvoering? De heer Van Pelt: Jazeker. Dank u wel. De voorzitter: En dat is zo. Gaat uw gang. De heer Van Pelt: Wat ons opvalt aan het visiedocument, is dat er vooral heel veel onduidelijk is. Heel veel is er wat nog moet worden verkend in de toekomst. Dat gaat ook gepaard met een sterke hoop op innovaties en ontwikkelingen, waarvan we hopen dat die zich allemaal in de toekomst gaan voordoen. Nou is daar op zich geen bezwaar tegen om op die manier wat vooruit te kijken. Maar wij vinden wel dat deze hele visie van heel weinig realiteitszin getuigt. En daarom willen we toch een paar kanttekeningen plaatsen. Dat gebrek aan realisme wordt, denk ik, zichtbaar in de hoge kosten die gemaakt moeten worden.

De burgers die een thuisbatterij krijgen, moeten daar 9.000 euro voor investeren. Daaraan vooraf ging natuurlijk al de aanschafkosten van de zonnepanelen, ga ik vanuit, het isoleren van woningen, eventueel een warmtepomp. Burgers zullen grote investeringen moeten doen.

10

De heer Van Dam Timmers: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Van Dam Timmers, CDA. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter, ik heb toch een vraag, omdat ik me een beetje verbaas. Mijnheer Van Pelt begint een verhaal dat burgers allerlei dingen moeten investeren. Als ik dit rapport juist lees, dan zouden burgers, als dit lezen, dat juist niet gaan doen, omdat die terugverdientijd zo lang is dat dat heel onaantrekkelijk is voor de individuele burger. In die zin draagt misschien de gemeente met dit visiedocument juist bij aan realistische keuzes ook voor inwoners. Hoe ziet u dat? De heer Van Pelt: Dan zou ik zeggen, de realistische keuze is dat heel veel burgers het dan niet gaan doen. Dat ze niet zullen meegaan in dit plan. En het plan is erop gericht, ga ik natuurlijk vanuit, dat je dit met zijn allen moet doen, omdat je alleen dan het gewenste effect kunt bereiken. Mijn punt gaat erover dat je, denk ik, realistisch ook moet kunnen inschatten, we moeten hier zoveel mogelijk burgers in mee krijgen. Mijn indruk is dat dat bij heel veel mensen op bezwaren zal stuiten. Dat ze dat niet zullen willen c.q. niet zullen kunnen. De voorzitter: Kijk, toch even een feitelijke rectificatie. Volgens mij gaat het raadsvoorstel niet zozeer over de inwoners die hier dan iets mee te maken hebben, maar meer de bedrijven en dergelijke. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter.

De voorzitter: De heer Van Dam Timmers, volgende interruptie. De heer Van Dam Timmers: Om toch even te interrumperen op de heer Van Pelt. Ik verbaas me een beetje over wat u zegt, omdat in het stuk staat letterlijk dat het stimuleren van thuisbatterijen daarom op dit moment niet wenselijk is. Er staan allerlei dingen in het stuk juist van dat de gemeente zich terughoudend opstelt. Dat er wat onderzoek gedaan wordt om te kijken wat de kansen zijn. Maar dat op dit moment, alles overwegende in dit zeer uitgebreide stuk, dat er nu niet heel goede argumenten zijn om inwoners heel hard te gaan stimuleren. Ik begrijp niet zo goed uw opvatting dat de gemeente dat zou moeten gaan doen, terwijl het raadsvoorstel of het visiedocument dat helemaal niet zegt. De voorzitter: Mijnheer Van Pelt, Forum voor Democratie. De heer Van Pelt: Het plan om die energietransitie door te voeren, een belangrijk onderdeel daarvan zal moeten zijn dat burgers zelf hun stroom gaan opwekken en ook gaan opslaan. En er wordt inderdaad geen dwang opgelegd in het stuk, maar het is toch nog wel degelijk dan een idee wat richtinggevend is naar de toekomst toe. En het enige wat ik zeg, met de gegevens die we nu hebben, is dat dat dermate kostbaar zal zijn dat ik denk dat dat niet haalbaar is. Dat dat niet in grote getale gerealiseerd gaat worden.

Waarmee dan, wat mij betreft, ook een beetje het hele plan op losse schroeven komt staan van, waarom denken we daar überhaupt dan nog aan?

11

De voorzitter: De heer Van Pelt, u maakt een politiek punt, maar eigenlijk niet helemaal over dit raadsvoorstel. Want dit raadsvoorstel gaat niet over inwoners die energie die over is moeten opslaan. Maar goed, daar kan ik het feitelijk alleen bij houden. De voorzitter: Mevrouw Boom, Dordtse VVD, per interruptie. Mevrouw Boom-Vos: Volgens mij lees ik in de visie dat thuisaccu's, zoals u nu discussieert, niet rendabel zijn, maar dat er wel gekeken gaat worden naar buurtaccu's, waardoor je de energietransitie alsnog een dank u wel geeft. Het hoeft niet alleen bij bewoners thuis te zijn, maar dat er wel gekeken wordt naar buurtaccu's. Dat is toch ook een goed plan? Wat vindt u daarvan? De voorzitter: De heer Van Pelt, Forum voor Democratie. De heer Van Pelt: Ik denk dat het een goed plan is. Maar mijn punt is eigenlijk steeds dat je goed moet kijken naar de haalbaarheid van dingen. En nogmaals, er is eigenlijk heel veel onduidelijk. Dat wordt ook in het stuk gezegd, dat we nog van heel veel dingen gewoon niet goed weten ... Waarmee ik niet zeg dat we het niet moeten doen. Maar ik vind het een reële kanttekening, ook naar de toekomst toe, dat we wel, wat mij betreft, de realiteit in het oog moeten houden. Ik weet ook niet wat bijvoorbeeld die buurtbatterijen dan moeten gaan kosten. De heer Gorter: Voorzitter. De voorzitter: Even kijken, want er was net geïnterrumpeerd.

Maar u gaat interrumperen op het antwoord? De heer Gorter: Ik wil alleen van .... Daarom is het toch ook een visiestuk? De voorzitter: De vraag aan mijnheer Van Pelt van Gorter van Op Ons Eiland is, daarom is het een visiestuk? De heer Gorter: Daarom is het toch ook een visiestuk? De voorzitter: De heer Van Pelt, uw reactie daarop. De heer Gorter: Nog niet alles is toch duidelijk? De heer Van Pelt: Niet alles is duidelijk, maar er is, denk ik, wel heel veel onduidelijk. En nogmaals, dat betekent niet dat je niet moet nadenken. Maar dit zijn kanttekeningen die ik wil maken, die we volgens mij in het oog moeten houden bij het verder nadenken en het verder maken van plannen, om te voorkomen dat we niet in een soort luchtfietserij belanden. En een punt nog richting de voorzitter. In het stuk wordt, mijns inziens, wel degelijk gesproken over bedrijven die dan hun energieopslag zouden moeten regelen, maar ook over burgers. Er staan hele grafiekjes over wat de kosten zijn voor particulieren met hun woningen. Wat het kost, een grote accu, een kleine accu. Er worden, volgens mij, twee groepen in het document besproken, zowel bedrijven als burgers. En bedrijven laat ik dan een beetje buiten beschouwing. Maar het zal er toch met name om gaan, denk ik, dat we de burgers daarin meekrijgen. Dan vind ik, naast het

12

aspect van de kosten, dat ook uit het document naar voren komt dat de energiezekerheid, de betrouwbaarheid van de energievoorziening in gevaar komt, vanwege het probleem van de netcongestie, wat ook regelmatig genoemd wordt. Ook bij het gebruik van thuisbatterijen, daarmee kunnen we niet het probleem van netcongestie uitsluiten. Netcongestie betekent dat we, zoals het hier staat, de vraag en het aanbod van energie op elkaar moeten gaan afstemmen. Daar is, wat mij betreft, eigenlijk een eufemisme voor, we gaan energie rantsoeneren. Een situatie zoals die nu is, dat je gewoon op elk moment energie, stroom uit je stopcontact krijgt, dat gaan we op losse schroeven zetten. Dat is in ieder geval een reëel risico op basis van wat ik hier lees. De netbeheerder heeft meermalen gewaarschuwd dat dit probleem eraan zit te komen. Het betekent onder andere dat bedrijven zich niet kunnen vestigen, of die moeten op een wachtlijst komen. Dat heeft gevolgen voor de economie, voor werkgelegenheid en dergelijke. Hier zit ook een economische component aan, waarvan ik in ieder geval wil meegeven dat dat een risicofactor is. En tot slot voorzitter, de veiligheid. Batterijen hebben een brandgevaar. En een tweede element is dat batterijen vol zitten met gevaarlijke stoffen, giftige stoffen, zwaar chemisch afval.

Als wij inderdaad in een situatie komen waarin op grote schaal we met batterijen energie gaan opwekken, dan hebben we daarmee ook een afvalprobleem. En ik vind dat we in ieder geval dan moeten meenemen dat dat op een veilige manier kan gebeuren. Hoe raken we van die batterijen af? Enzovoorts. En ook dat is iets wat, wat mij betreft, eigenlijk niet benoemd wordt of heel erg in de lucht hangt. En wat mij betreft wel een relevant punt is om mee te nemen. Ter afronding, we hebben een bestaand systeem van energie. Dat wordt gekenmerkt doordat het goedkoop is, het is betrouwbaar en het is veilig. En binnen de ontwikkelingen waar we nu in zitten, overwegen wij om dat systeem in te ruilen voor een systeem wat op alle drie de punten slechter scoort, voor zover we nu kunnen zien. Zowel als het gaat over de kosten, de betrouwbaarheid, de leveringszekerheid, maar ook de veiligheid. En het is onze visie dat je dat alleen zou kunnen, doen dat je alleen een alternatief systeem zou kunnen invoeren, als dat op al die punten kan concurreren met het bestaande systeem. En dan zonder subsidies. Dat je gewoon de markt kan laten regelen dat er een alternatief is, waar we helemaal niet per se tegen zijn. Maar dan moet je wel gewoon je gezonde verstand gebruiken. En niet een plan ontwikkelen, waarvan duidelijke nadelen toch zichtbaar worden of risico's in zitten. De voorzitter: Helder.

Er is een interruptie van mijnheer Den Hartog, GroenLinks Dordrecht. Gaat uw gang. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Ik zou graag van de heer Van Pelt willen weten, op basis van wat ik zo-even heb gehoord, of hij op de hoogte is van de productieprijs per kilowattuur van verschillende manieren van opwekken en dat op dit moment energie uit zon en wind op land per opgewekte kilowattuur het goedkoopste is? Daarna de fossiele en kernenergie als duurste. Dat is één. Eerst die even. De voorzitter: Eerst die even. De heer Van Pelt, Forum voor Democratie. De heer Van Pelt: Daar ben niet van op de hoogte. Die getallen heb ik niet in mijn hoofd zitten. De voorzitter: Mijnheer Den Hartog, GroenLinks.

13

De heer Den Hartog: Indien daar prijs op is, die gegevens zijn beschikbaar. Die kunnen eenvoudig ter beschikking worden gesteld. Dat is in ieder geval even een reactie op wat ik zo-even hoorde, dat het te duur zou zijn. Wat verdere overwegingen ook zijn, de feiten zijn dat de opgewekt kilowattuur voor zon en wind op land het goedkoopst zijn op dit moment. Een tweede punt, als we het over subsidies hebben zeker, is de heer Van Pelt op de hoogte dat de hoeveelheid subsidies aan de huidige manier, het huidige systeem, de fossiele sector, factor zes keer zo hoog is als het totale landelijke budget wat geschikt is voor klimaat, energietransitie, alle subsidies die daarbij horen? Dat allemaal is slechts een zesde daarvan. Wat vindt u daarvan? Moeten die subsidies dan ook afgeschaft worden? De voorzitter: De heer Van Pelt, Forum voor Democratie. De heer Van Pelt: Dat weet ik niet, voorzitter. Dat gaat volgens mij ook een klein beetje buiten de orde nu. Ik ben daar niet mee op de hoogte dat fossiele energie wordt gesubsidieerd. De heer Den Hartog: 46,5 miljard euro per jaar. De voorzitter: Mijnheer Den Hartog, u zit heel goed in de materie, hebben we kunnen stellen. Dank u wel. De heer Van Pelt, was u klaar met uw woordvoering of was er nog een ... De heer Van Pelt: Ik ben klaar. De voorzitter: U bent klaar. Dank u wel voor uw inbreng.

Dan is de volgende politieke vraag op de lijst van GroenLinks. Mijnheer Den Hartog, voor uw woordvoering. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter GroenLinks Dordrecht heeft kennisgenomen van de visie over de energieopslag. En over het algemeen kunnen wij ons vinden in de ingezette koers. We vinden het bijvoorbeeld logisch dat je prioriteiten begint met de grote brokken, de bedrijventerreinen. En ook dat je dezelfde aanpak wil doen voor de woonwijken. Als we het over die woonwijken hebben, en later worden even de individuele woningen ook genoemd, dan hebben we het over buurtbatterijen en ook over de thuisbatterijen. En er wordt natuurlijk gezegd dat de markt erg dynamisch is. Dat is waar. De nieuwe ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Ook dat is waar. En daarom mis ik in de visie juist oog voor die nieuwe ontwikkelingen. Ik lees namelijk best veel informatie en argumenten die al 5 jaar bekend zijn. Inmiddels zijn er al LFP-batterijen, om even te kijken ... Als we het hebben over kobalt of nikkel en dat soort dingen, dat wordt daarmee ondervangen. Dat is niet een nieuwe technologie die nog ontwikkeld moet worden. In de elektrische autobranche wordt er al voor 30 procent gebruik van gemaakt. En het is groeiende. Dat is al realiteit. Deze zijn ook nog eens efficiënter.

En dan zou het ons logisch lijken dat in die staatjes, die in het visiedocument staan, niet alleen maar wordt gekeken naar, wat is de terugverdientijd van batterijen met de verouderde technologie? Maar dat je juist ook de berekening gaat maken, wat is de terugverdientijd van batterijen met de nieuwe technologie, die inmiddels al beschikbaar is? Ik heb het niet over de natriumbatterijen, die nog in ontwikkeling zijn, die waarschijnlijk nog weer beter zullen gaan zijn. Maar ik heb het over de huidige, al beschikbare technologie. Dat zou namelijk ook kunnen betekenen dat er uiteindelijk een

14

andere prioriteitstelling uit voortkomt. Dat zal moeten blijken. Graag een reactie van de wethouder hierop. Een laatste punt, dat betreft iets heel anders. Het visiedocument, benader de individuele inwoner in dit stuk als een homo economicus. Het is getalletje dit, getalletje dat. En dat klopt allemaal. En ik ga hier niet beweren dat geld en getallen onbelangrijk zijn. Zeker niet. Ik beweer wel dat de mens meer is dan alleen een homo economicus. Ik zou graag ook een visie willen zien op een andere drijfveer die mensen kunnen hebben om mee te doen aan de energietransitie. Rentmeesterschap, zorg voor omgeving en natuur, de aarde goed willen doorgeven aan toekomstige generaties en gewoon je verantwoordelijkheid nemen voor je daden. Ook daar zou ik graag nog wat meer aandacht voor willen hebben. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik de commissie rond of er andere politieke partijen zijn die in de eerste termijn een woordvoering willen doen. Dan ga ik eerst naar de heer Gorter van Op Ons Eiland. Gaat uw gang. De heer Gorter: Dank u wel, voorzitter. De visie omtrent de energieopslag, welke veel breder gaat dan alleen batterijen, kunnen wij steunen. Van groot belang is om te investeren in slimme energiesystemen. Gebruik lokaal opgewekte energie dan ook lokaal. Graag een reactie op deze stelling door de wethouder.

Indien daar overschot is, zorg voor slimme energieopslagsystemen. Energie die dan weer later gebruikt kan worden, indien het aanbod onvoldoende is voor de vraag naar energie, zowel in de nacht als bij piekbelastingen. Juist bij piekbelastingen is een slim energiesysteem de oplossing. Het bouwen van elektriciteitsnet op basis van de maximale vraag is duur en niet rendabel. Daar zal het opslaan van energie cruciaal zijn, nu en in de toekomst. Het opslaan van energie in batterijen is te eenzijdig. Op Ons Eiland is het daar dan ook met de wethouder eens. Op ons Eiland is van mening dat de wethouder haast moet maken om ook het bewustzijn onder de Dordtse inwoners duidelijk te krijgen dat er veel mogelijk is thuis bij de Dordtenaren. Het spreiden van pieken is een bewustzijn die thuis kan beginnen. Met andere woorden, zorg voor spreiding van je energieconsumptie. Datzelfde geldt ook voor bedrijven. Ook hier is veel te halen. Alle bovenstaande opgaves om te voorkomen dat het elektriciteitsnet minder zwaar belast hoeft te worden. De voorzitter: Een interruptie van mijnheer Den Hartog, GroenLinks. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Wat ik hoor van de heer Gorter, daar ben ik het mee eens. Maar ik heb ook een vraag aan hem. Hoe zou dat kunnen? Want het is namelijk makkelijk gezegd, maar hoe gaan we dat doen, dat spreiden? De voorzitter: Mijnheer Gorter, Op Ons Eiland.

De heer Gorter: Dank u wel, voorzitter. Dat onderstreep ik. Dat is lastig. Maar misschien kunnen wij als gemeente met een stukje goede communicatie en voorlichting de Dordtenaar ervan bewust maken dat het belangrijk is dat we niet allemaal op hetzelfde moment energie vragen. Ik heb zonnepanelen. En wij kijken echt op het moment dat wij energie opleveren van onze zonnepanelen, dan gaat de wasmachine aan en gaat de droger aan. Ik denk, als we daar met zijn allen beter naar kijken, dan is de spreiding van het afnemen van energie een stuk beter. En dat is ook beter voor de belasting op ons net. Met betrekking tot de gestelde vragen over dit raadsvoorstel. Op Ons Eiland is van mening dat de visie duidelijk weergeeft welke mogelijkheden er zijn, afhankelijk van de

15

toepassing. De keuze van alleen batterijen is te beperkt. Een vergunningsplicht voor thuisbatterijen is dan ook niet wenselijk. Dan zal een thuisbatterij ook nog gekoppeld moeten worden, indien er inwoners zonnepanelen of kleine windmolens hebben. Want anders heeft een batterij überhaupt niet zoveel zin. Het huidige beeld over het aanschaffen van zonnepanelen is negatief, mede door het afschaffen van de saldering. De afgelopen jaren is te veel het beeld ontstaan dat je met zonnepanelen geld kan verdienen, in plaats van de basisgedachte om te voorzien in je eigen energiebehoefte. Nog steeds is het plaatsen van zonnepanelen, in combinatie met het spreiden van de pieken, interessant voor de Dordtenaar. Schijnt de zon, zet de wasmachine aan. En wacht niet tot in de avond. Biedt de visie voldoende zekerheid om netcongestie tegen te gaan? Dat was een van de vragen. Dat is een lastige vraag. Slimme energiesystemen, brede opslag van energie en een mindset van de gebruiker gaat zeker een positieve bijdrage hebben op de belasting van ons energienet. Of het voldoende is om netcongestie te voorkomen, kunnen wij niet beantwoorden. Misschien kan de wethouder die vraag wel beantwoorden. De visie geeft daarin, naar onze mening, wel een goede richting. Dank u wel. De voorzitter: Bedankt voor uw inbreng. Dan zag ik ook de heer Wringer van Beter voor Dordt voor een woordvoering. Gaat uw gang.

De heer Wringer: Dank, voorzitter. Wij realiseren ons dat de energieopslag in Nederland nog in de kinderschoenen staat en dat de technologische ontwikkelingen snel gaan. En daarom wil Beter voor Dordt meegeven dat er bij elk nieuw bouwproject wordt gekeken naar de mogelijkheden van energieopslag, met de technologie die dan beschikbaar is. Bijvoorbeeld bij nieuwbouwprojecten van grondgebonden woningen zou een thuisbatterij, in combinatie met zonnepanelen, verplicht kunnen worden gesteld, bijvoorbeeld in een bouwenvelop of een buurtbatterij. We gaan natuurlijk ook 300 elektriciteitshuisjes bijbouwen. Daar kunnen misschien ook wel buurtbatterijen geplaatst worden. Het is altijd makkelijk als de energievoorziening en de batterijen naast elkaar staan. Maar ook bij het vormen van energiehubs, waar de Drechtsteden toch wel een beetje vooroplopen, kunnen batterijen een belangrijke rol spelen. Uit onderzoek is gebleken dat met dynamisch meten en sturen op bedrijventerreinen er ongeveer 3 keer zoveel uit het bestaande net gehaald kan worden. Want het is zo zonde als groen opgewekte elektronen verloren gaan, omdat deze elektronen niet direct kunnen worden afgenomen of opgeslagen op een andere manier. Het zou mooi zijn als deze uitgangspunten worden meegenomen in gemeentelijk beleid. Dat wilde ik even aan de wethouder meegeven. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel.

Ik kom zo meteen helemaal thuis in het jargon van Vattenfall, volgens mij. Kan ik een carrièreswitch gaan maken. Dan had ik op mijn lijstje de heer Van Dam Timmers, CDA. De heer Van Dam Timmers: Dank u, voorzitter. Vandaag spreken we over het raadsvoorstel en de onderliggende visie over de energieopslagmogelijkheden. Allereerst hartelijk dank voor deze interessante verkenning eigenlijk, wat het toch wel is geweest, met een hoop cijfers er ook in. En de businesscases die je ziet, die zijn niet zo heel hoopgevend eigenlijk op dit moment, want de terugverdientijd wordt geschat op meer dan vijftien jaar. En de levensduur van de batterij is vijftien jaar, in een hoop gevallen. En moet je ze in die tijd ... Zoals we ook zien bij elektrische auto's, wil dat nog weleens

16

tegenvallen. En dat je ze ook in die tussentijd moet vervangen. Kortom, op dit moment voor een individu, maar denk ik voor meer mensen en ook voor de gemeenten en voor verschillende bedrijven nog niet superinteressant. En dan ook nog niet op het gebied van de netcongestie, omdat daar juist de voorbeelden in den lande bekend zijn waarbij het collectief ontladen juist weer zorgt voor een toename van die zelfde netcongestie. Om nog maar te zwijgen over ook alle kostbare metalen die je in een heleboel van de batterijen wel degelijk nodig hebt, waardoor we weer slavernij aan het subsidiëren zijn. Vanuit onze fractie vinden we dat natuurlijk geen goed idee. De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Een interruptie van mijnheer Den Hartog, GroenLinks. De heer Den Hartog: Ik sla natuurlijk een klein beetje aan op deze laatste woorden van de heer Van Dam over slavernij. U bent u zich daarvan bewust, hoop ik, dat dit ook zit in de batterij in ons mobieltje, in onze iPad, computer, allerlei huishoudelijke apparaten? Ik ben het heel erg met de heer Van Dam eens om slavernij te bestrijden, maar het lijkt me dan wel heel logisch als we dat op elk gebied doen. De voorzitter: Via de voorzitter, bent u daarvan bewust? De heer Van Dam Timmers: Voorzitter, daar ben ik me natuurlijk enorm van bewust en ook enorm mee eens.

Maar als je het nu hebt over een nieuwe uitbreidingen en onze nieuwe visies, dan komt dat natuurlijk nog weer extra aan bod. Maar ik ben het helemaal met u eens dat dat extra maakt dat je goed moet nadenken waarin je batterijen gebruikt en waarin je het echt nodig hebt op een bepaald moment en waarin misschien ook niet. Ik ga graag verder met mijn woordvoering. Vanuit onze fractie vinden we dat we daarom ook realistisch moeten zijn. En daarom zijn we ook blij met deze visie. De gemeente heeft veel taken die ze moeten uitvoeren. En we hebben natuurlijk ook personele krapte. We hebben bezuinigingen. En wellicht is het dan ook goed om niet elk onderwerp voorop te lopen, als dat op dit moment, conform ook de verkenning, nu niet de beste kansen aan ons biedt. En daarom kunnen we ons goed vinden ook in deze visie. En vanuit onze fractie vinden we daarin rentmeesterschap, zeker als het gaat ook over kostbare aardmetalen, van belang. Mochten er in de toekomst buurtbatterijen komen, dan vinden we het vanuit onze fractie ook wel van belang om dan de aandacht te hebben natuurlijk voor de inpassing daarvan. Zeker ook gelet op de trafohuisjes en onze ideeën daarbij, om daar toch vooral in wijken wat leuks van te maken. Want uiteindelijk als iets als iets positiefs in de buurt landt, dan is dat ook goed voor het draagvlak. En daarmee denk ik goed voor de hele buurt. Tot zover.

De voorzitter: Dank u wel. Ondertussen is ook mijnheer Ayverdi van DENK Dordrecht aangesloten. En ik ga naar mevrouw Boom van de Dordtse VVD voor een woordvoering. Gaat uw gang. Mevrouw Boom-Vos: Dank u wel, voorzitter. Wij willen ons in eerste instantie echt wel aansluiten bij de woordvoering van GroenLinks over de visie. We zijn blij dat er nagedacht is dat er iets is, maar wij missen nog een heleboel. We zijn blij dat de buurtaccu’s onderzocht worden, maar wij missen ... Wij zien dit meer als een verkenning in plaats van een visie. En waar een visie gegeven wordt in dit document, dat is een

17

vergunningsplicht op thuisaccu's. En als liberale partij zijn we daar nogal snel op tegen. Vooral als wij nog geen totaalbeeld hebben op wat de invloed is op de netcongestie en hoe we daar als Dordrecht mee omgaan. Dat is ons inziens gewoon nog te vroeg. Laten we een beter beeld hebben op de totale invloed op de netcongestie, voordat wij op deze kleinschalige manier de bewoners aan banden gaan leggen. Wat wilde ik nog meer kwijt? We zijn blij dat er uitvoering is gedaan aan de motie, want dat was ook een hele belangrijke oorzaak voor de visie. Waarschijnlijk zou de visie nog niet neergelegd zijn als die motie er niet was. Ik snap wel dat het meer verkenning is dat de visie later ... En dat hij aangepast wordt. Motie is achterhaald, gelukkig. Daar is wel wat mee gedaan. Daar kunnen wij sowieso op meestemmen, op het afdoen van die motie. De voorzitter: Dank u wel. U heeft helemaal gelijk, het is inderdaad aan de hand van een motie. Had ik nog niet genoemd. Dan gaan we naar mevrouw Nieuwland van de ChristenUnie/SGP. Gaat uw gang.

Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: Dank u wel, voorzitter. Wat ons betreft is opslag, inderdaad wat ook velen al noemen, een belangrijke schakel in het voorkomen of oplossen van netcongestie. Den energie zoveel mogelijk lokaal willen gebruiken, maar ook de energietransitie naar hernieuwbare bronnen. En een visie op die opslag is daarom van groot belang. Ik denk inderdaad dat het voor de ene niet concreet genoeg is. En word je wel concreet, dan wordt het volgens mij luchtfietserij, omdat opslag tot nu toe niet of nauwelijks rendabel is en daarom helaas nog nauwelijks wordt toegepast. Daarom kunnen wij de visie, die er nu voorligt, ondersteunen. Heel jammer dat er nog weinig rendabel is en dat het vooral ook bij verkenningen blijft. En we hopen vooral dat die technologische ontwikkelingen ons snel vooruit gaan helpen, zodat we daarna ook concreet aan de slag kunnen. Want wat de VVD inderdaad ook al aangeeft, nu al vooruitlopen op dan een vergunningsplicht, volgens mij moeten we echt afwachten hoe dit zich verder gaat ontwikkelen, om te kijken of dat inderdaad noodzakelijk is, of dat juist dat nog de mensen dwars zit die bijvoorbeeld uit ideologische redenen wel aan de slag willen gaan. Heel veel van die vragen die gesteld zijn, vind ik heel erg valide, maar tegelijkertijd ook een soort van prematuur om daar nu een goed antwoord op te kunnen geven.

Ik hoop vooral dat dit een goed vervolg krijgt over twee jaar, zoals voorgesteld. Dat wachten we af. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Ik kijk voor de zekerheid nog even naar de VSP. Mijnheer In ’t Veld, gaat uw gang. De heer In ’t Veld: Dank u wel, voorzitter. Ik zal het kort houden. Wij kunnen ons ook vinden, in de uitgangspunten zoals die in de visie vermeld zijn. En zeker ook kijkend naar de vijf onderwerpen die genoemd zijn waarnaar gekeken wordt. En natuurlijk, het is een onderwerp dat volop in beweging is en wellicht morgen alweer anders eruitziet dan vandaag. We moeten het met elkaar gaan ontdekken en hopen dat er inderdaad dan tijdig op ingespeeld wordt als er andere ontwikkelingen zijn. En voor wat betreft de vraag van de vergunningsplicht, daar zijn wij het ook niet mee eens. Daar zitten we niet op te wachten. Ik bedoel, als mensen dat willen doen, ook al is dat op dit moment niet rendabel, als iemand het wil doen, laat hem dat vooral doen. Geen vergunningsplicht. En voor wat betreft mijn andere vragen, sluit ik me graag aan bij de ChristenUnie/SGP, dat

18

zijn eigenlijk wat concrete vragen die op dit moment nog niet echt een antwoord op ... Daar kan je nog geen antwoord op geven. Dat was het. De voorzitter: Het blijft een visie. Dank u wel voor de inbreng. De heer Ayverdi van DENK Dordrecht, wilt u nog iets toevoegen aan de eerste termijn? U bent net op tijd. De heer Ayverdi: Ik ben net op tijd. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Ayverdi: Dank u wel, voorzitter. Aansluitend bij mijn buurman hebben wij ook grote vraagtekens bij de voorgestelde vergunningsplicht voor kleinschalige thuisbatterijen. Dit voorstel of visie dreigt bewoners af te schrikken en introduceert onnodige bureaucratie, vinden wij. Terwijl de energietransitie juist laagdrempelig en haalbaar moet zijn, maakt de gemeente het alleen maar ingewikkelder, vinden wij. Vandaar vinden wij ook dat het onnodig is. Als ik hier een opinie mag voorstellen. Verder, even kijken, ik moet even bijkomen. Ik ben laat aangesloten. Het gebrek aan draagvlak is een structureel probleem. En deze visie doet daar helaas niets of weinig aan. In plaats van bewoners te betrekken bij de energietransitie en hen te informeren over de voordelen van energieopslag, kiest de gemeente voor beleid dat top-down wordt opgelegd.

Hoe kan de gemeente verwachten dat inwoners investeren in thuisbatterijen of batterijen of andere technologieën als ze hier nauwelijks over worden geïnformeerd? Daarom pleiten wij voor een wat breder participatietraject, om inwoners te betrekken en vertrouwen te winnen. Dit zijn mijn woorden. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we alle politieke partijen gehad. Er zijn wat vragen aan het college gesteld en er zijn wat wensen en tips meegegeven. Dan gaan we naar wethouder De Jonge voor beantwoording. Mevrouw De Jonge: Dank u wel, voorzitter. We zitten vanavond voor de Visie Energieopslag van de gemeente Dordrecht. En ook in de commissie hebben we het er al even over gehad. En ik denk dat mevrouw Boom van de VVD het heel treffend verwoordde, waar we nu in zitten, is inderdaad een periode van aan de slag gaan met opslag en nog heel veel verkenning van, wat is er? Hoe werkt het? Wanneer heb je aan wat het meest? En we hebben inderdaad de motie willen opvolgen. En deze visie neergelegd. Maar daar ook altijd wel heel zuiver in geweest van, dit is met de kennis van nu die nog in een beperkte omvang is en naar onze verwachting ook komende jaren echt flink gaat ontwikkelen. Ik onderschrijf en onderken ook opmerkingen als verkennend en dat soort woorden.

Maar dat neemt niet weg dat we er wel een paar uitspraken in hebben gedaan, die ook door enkelen van u zijn opgepakt in uw woordvoeringen. Dat wij lokaal echt willen inzetten op die slimmere energiesystemen, waar het gaat allereerst om de pieken en dalen op te vangen. En als tweede inderdaad gaan kijken hoe je, voordat je op een net terechtkomt, kunt gaan delen, kunt gaan opslaan en slimmer met de energie kunt omgaan. Want de realiteit is dat we te maken hebben met netcongestie. En wil je toch door kunnen gaan, dan moet je vooral niet naar het net willen gaan, want dat zit nou eenmaal op dit moment op bepaalde momenten helemaal bomvol. En daar is ook onze prioritering uitgekomen. We hebben als eerste de bedrijventerrein staan. Daar zijn we al volop mee bezig. In onze regio willen we er 45 hebben. We zitten al aan de 17, met de laatste stand van zaken, waarvan uit mijn hoofd even, 5 ook in Dordrecht. Zijn

19

we al bezig met de ondernemers om te kijken, wat hebben zij nodig om tot lokale energiesystemen te komen? En wij ondersteunen ze met inderdaad data, slimme systemen om te kunnen helpen wat de impact is van als je het gezamenlijk gaat doen, als je er inderdaad deel het in gaat zetten, als je mogelijk iets ook nog met opslag gaat doen. En dat is ook de prioritering die we aanhouden om eigenlijk van groot steeds naar kleiner te gaan om te kijken, waar maken we op dit moment de belangrijkste verschillen als het gaat om het door laten gaan van onze samenleving? Want dat staat voor ons in Dordrecht echt voorop. Wat we vooral willen voorkomen, is dat onze economie of onze woningbouw gaat stilvallen of onze woningen thuis gaan stilvallen. Vandaar dat we die volgorde ook in deze prioritering hebben opgenomen. Een punt wat terugkwam, en daar hadden we het vooraf ook al even over, dat hebben wij niet goed opgeschreven. En dat gaat over die vergunning voor de thuisbatterij. Dat kunnen we ook nog wel toelichten. Wat wij ook in overleg met netbeheerders afspreken, wat we willen voorkomen, is dat er batterijen voor de meter komen. De standalone batterij voor een meter, die werken echt verstorend als je het hebt over netcongestie, want het zijn vaak nog degene die inderdaad zijn ontstaan, omdat ze willen handelen op een onbalansmarkt.

En daar willen wij ook aan meewerken dat we zeggen, we willen samen met de netbeheerder kijken, hoe kun je voorkomen dat er nog meer van dat soort partijen in je gebied landt die de netcongestie versterken in plaats van dat ze bijdragen? En dat doen we ook heel bewust, want elke batterij die aangesloten moet worden, is een grote aansluiting. En we zitten in congestie op grote aansluitingen. Dat betekent als we al een batterij zouden toelaten, dat een bedrijf bijvoorbeeld niet kan uitbreiden of niet kan vestigen. Dat willen we ook zeker op die manier tegen elkaar afwegen. Betekent ook, en dat hebben we er inderdaad niet heel duidelijk ingeschreven, dat batterijen die achter de meter komen, daar willen we geen vergunning opleggen. We willen wel samen met de netbeheerder kijken, kun je in de omgevingsplannen toch ergens vragen aan de mensen of ze willen meehelpen om niet de netcongestie te verergeren. Want volgens mij zeiden een paar van u het ook al, het is helemaal fantastisch als iemand energie opwekt, opslaat en zelf gebruikt, omdat hij zijn auto wil opladen, de wasmachine aanzet of elektrisch gaat koken. Maar wat wij zien, is inderdaad dat ook zelfs met de kleine thuisbatterijen er veel gepromoot wordt om het als financieel instrument in te zetten. En hoe klein ze dan ook zijn, ze zijn echt verstorend voor de totale netcongestie in ons gebied.

Omdat, dat is heel technisch, ons lokale net kan last hebben van de momenten waarop je zou gaan handelen vanuit kleine batterijen, omdat die handel gerelateerd is aan het grote net. Daar willen we wel toch kijken met netbeheerders, kunnen we wel proberen, met mensen die thuisbatterijen hebben, afspraken te maken dat ze z inzetten op de momenten dat het ook echt gunstig is voor het net en niet juist de onbalans vergroot. De voorzitter: Een vraag van de heer Wringer. De heer Gorter: Voorzitter. De voorzitter: En misschien daarna de heer Gorter ook. Maar misschien heeft u dezelfde interruptie. We gaan het zien. De heer Wringer.

20

De heer Wringer: Dank, voorzitter. Kunt u dat even toelichten over dat handelen? Want particulieren kunnen niet handelen op de onbalansmarkt. Ze kunnen hoogstens hun batterij aanmelden bij een netbeheerder. De voorzitter: Mevrouw De Jonge. Mevrouw De Jonge: Een technische vraag De voorzitter: Een technische vraag. Mevrouw De Jong: Ik heb mijn hulptroep gelukkig naast me zitten. Dat gaat via tussenpersonen, hoor ik, inderdaad, dat die wel de stromen van particuliere thuisbatterijen dan afnemen. En die gaan wel handelen op het grotere net. De voorzitter: Dan kijk ik eerst even naar de heer Gorter of uw ... Mevrouw Boom-Vos: Mag ik hier een Jip-en-Jannekevraag over stellen? Wat is een onbalansmarkt? De voorzitter: Om het begrijpelijk te houden wel. Wat is de onbalansmarkt, is uw vraag. Gaat uw gang. Mevrouw De Jonge: Onbalansmarkt is eigenlijk niet meer, minder dan dat het verschil tussen vraag en aanbod niet langer met de bestaande capaciteit van de infrastructuur van netbeheerders kan worden opgevangen. Dat er te veel verschil zit tussen wat er op het net komt en wat eruit gaat. Een soort file. Een medewerker van mij zegt, je moet het met een file vergelijken. Normaal rijden we allemaal met zijn allen lekker door, totdat er ineens ergens te veel auto’s komen en dan staan we vast. Zo zou je het met energie ook kunnen bekijken.