2.6 2023.08.29 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 3 - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTE DORDRECHT DORDTSE DINSDAG, D.D. 29 augustus 2023 Vergaderzaal 3 3.

RV Vaststellen Uitvoeringsprogramma Fiets 2023-2026 – Raadsvoorstel i.c.m.

4.

Initiatiefvoorstel Fijn fietsen in Dordrecht fractie CDA Voorzitter: mevrouw K. Kruger Commissiegriffier: de heer M. den Boer Verslag: NotuBiz Aanwezigen: Dhr. De Boer (Op Ons Eiland) Mevr. De Heer (FvD) Dhr. Bootsman (GroenLinks) Dhr. Damen (PvdA) Dhr. De Feijter (CU/SGP) Dhr. Gorter (Op ons Eiland) Dhr. Groenwege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op ons Eiland) Mevr. Jager (Beter voor Dordt) Mevr. Kamphuis (SP) Dhr. Klerk (CDA) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Maroof (DENK) Dhr. Van der Kruijff (CDA Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Schalken (Beter voor Dordt) Dhr. Stam (Fractie van Waardhuizen) Dhr. Stolk (VSP) Dhr. Nederpelt (Fietsersbond) Dhr. Van Driel (Fietsersbond) Mevr. Platenkamp (ambtelijke ondersteuning) Portefeuillehouders: wethouder H. van der Linden Opening De voorzitter: Een hele goede avond. Ik wacht nog even tot de heer Stolk, u gaat zitten, geweldig. Welkom allemaal bij de beeldvormende commissie over het raadsvoorstel vaststellen uitvoeringsprogramma van de fiets 2023-2026 en over het initiatiefvoorstel Fijn fietsen in Dordrecht van het CDA. Ik wil iedereen, alle raads- en commissieleden welkom heten. Op mijn briefje staat ook wethouder Van der Linden maar die komt zo en uiteraard speciaal welkom aan de vertegenwoordigers van de Fietsersbond. Voor het verslag vraag

1

ik de raads- en commissieleden zich even nu kort voor te stellen. Waarbij ik begin hier aan mijn rechterhand. De heer Den Boer: Mark De Boer, commissiegriffier. De heer Klerk: Albert Klerk, CDA. De heer Van der Kruijff: Wim Van der Kruijff, CDA. De heer Van der Meer: Frans Bauke Van der Meer, GroenLinks. De heer Bootsman: Nick Bootsman, GroenLinks. De heer Schalken: David Schalken, Beter Voor Dordt. Mevrouw Jager: Ineke Jager, Beter Voor Dordt. De heer Damen: Leo Damen, PvdA. De heer Kuhlmann: Alexander Kuhlmann Dordtse VVD. De heer Feijter: Bart Feijter, ChristenUnie/SGP. De heer Stolk: Leo Stolk, VSP Dordrecht. De heer Groenewege: Pieter Groenewege, PvdD. De heer Maroof: Maroof, DENK Dordrecht. Mevrouw Kamphuis: Meta Kamphuis, SP Dordrecht. De heer Stam: Marco Stam, fractie van Waardhuizen. Mevrouw De Heer: Elizabeth De Heer, Forum voor Democratie. De heer Gündogdu: Aydin Gündogdu, Op ons Eiland. De heer Gorter: Wouter Gorter, Op ons Eiland. De heer Van Driel: Willem Van Driel, Fietsersbond Drechtsteden. De heer Nederpelt: William Nederpelt, Fietsersbond Drechtsteden.

De voorzitter: Oké, nou dan zijn we er denk ik allemaal. Even nog een korte toelichting over de reden van deze vergadering want voordat wij, voordat de commissie zich oordeelsvormend buigt over alle verbeterpunten, de projecten en de prioritering uit het

2

uitvoeringsprogramma fiets en het initiatiefvoorstel Fijn Fietsen in Dordrecht is het goed te horen hoe de Fietsersbond als deskundige en belangenbehartiger van de fietsers tegen deze stukken aankijkt. Daar is de vergadering deze avond voor bedoeld. De opbrengst hiervan kunt u allen meenemen naar de eventuele oordeelsvormende vergadering. Ik geef zo meteen het woord aan Willem Van Driel van de Fietsersbond Drechtsteden. Hij zal samen met William Nederpelt een reflectie geven op de stukken maar uiteraard geef ik eerst de gelegenheid aan Saskia Platenkamp, opgavemanager bereikbare stad en regio. Ik krijg nu al een vraag. De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Punt van orde, mevrouw de voorzitter. Ik ben hier gaan zitten met de, in de veronderstelling dat er ook de gelegenheid is in deze beeldvormende vergadering om vragen te stellen naar aanleiding van de flinke stapel stukken die we hebben gekregen, niet alleen naar aanleiding van wat de Fietsersbond gaat zeggen. In uw inleiding zojuist leek dat even anders te zijn. Maar ik mag er denk ik van uitgaan dat we ook gewoon over de stukken die daar liggen dat we daar beeldvormende vragen over mogen stellen. De voorzitter: Uiteraard. Ik heb mijn vinger gehouden bij de regel waar ik mee gestopt was, want ik was nog niet helemaal klaar met mijn verhaal. Maar dat geeft niet.

Mevrouw Platenkamp zal eerst met een paar sheets nog even de kern van het uitvoeringsprogramma fiets benoemen en toelichten hoe dit programma zich verhoudt tot de uitgangspuntennotitie mobiliteit 2040 die in september op onze agenda staat. Uiteraard kunt u daar zeker vragen over stellen of opmerkingen bij maken. Wil ik nu het woord geven aan mevrouw platenkamp. Mevrouw Platenkamp: Goedenavond allemaal. Wat zouden we zonder ‘…’ moeten? Dank u wel. Nou maar hopen dat het goed gaat want ik heb twee apparaten in mijn hand en dat wordt altijd ingewikkeld. Dus nou, eerste test, nou gaat goed. We hebben het vanavond over het fiets uitvoeringsprogramma en ik mag heel eventjes toelichten waarom dan nu een fiets uitvoeringsprogramma. Het waarom zit hem vooral in dat kadertje daar aan het eind. We zijn namelijk ondertussen bezig om een programma mobiliteit op te stellen. De uitgangspuntennotitie die ontvangt u binnenkort in de raad en dat moet leiden tot een programma mobiliteit met het doel 2040 en de stad die dan past met de bijbehorende mobiliteit als wij 2040, als stad bereikt hebben. Als het goed is, hebben we dan heel veel extra woningen en een heleboel extra banen en kunnen we dan nog steeds hartstikke leuk van A naar B in de stad. Dat is het doel. Eventjes een paar stapjes terug.

Er is een fietsnota opgesteld en er is een Omgevingsvisie en de fietsnota en Omgevingsvisie die combineren we elk jaar in uitvoeringsprogramma 's. Dat is wat u hieronder ziet. Nou, ondertussen zijn we aan het bouwen aan het programma mobiliteit, maar we waren echt in de veronderstelling we kunnen nu de tijd niet verliezen om, terwijl we aan het denken zijn over toekomstige mobiliteit, dan ook twee jaar stil te liggen over fiets. Want dat is iets, het is allemaal gaande. De groei is gaande. We moeten echt investeren in fiets. Dus wij dachten wij bieden u een uitvoeringsprogramma aan wat echt even de focus biedt op fiets. Uiteindelijk wordt het uitvoeringsprogramma ook weer een hoofdstuk in programma mobiliteit. Dus dat is er dan eentje die heeft u alvast gezien. Dus dat wordt een stukje makkelijker. Nou en waarom doen we dit? Het mobiliteitsplan 2040. Ik zei het net al, we zijn aan het groeien

3

en de manier waarop we kunnen gaan groeien, is als we met elkaar gaan kijken hoe we de voorzieningen in het centrum, waar we allemaal van genieten, en hoe wij OVknooppunten zo goed mogelijk kunnen bereiken. Want wat we willen doen met de stad is zoveel mogelijk bouwen rondom OV-knooppunten, zodat daar waar het kan je met openbaar vervoer en op de fiets stapt of stukjes gaat lopen naar OV-punten en dat we daarmee iets minder afhankelijk worden van de auto. De auto zal in deze stad altijd een rol blijven spelen en die moet daar goed inpassen. Nou als het goed is, dan is dit u bekend. Dit is wat we laten zien. We pakken door in 2023-2026. We hebben groene lijntjes van de fiets radiale, dus van alle wijken naar het centrum, vanuit gebiedsontwikkeling en naar OV en naar het centrum en daarin die groene lijnen die hebben we al ingepland. Want dat zijn de plekken waar we toch al aan het werk gaan. Dus dat was makkelijk. De blauwe lijnen zijn dan vervolgens de stappen die de fiets radiale, waar we het dan steeds over hebben, gaan vervolmaken. Dat is wat we nu aanbieden. Dan een kleine voorwaarschuwing. Met dit plan leggen we vooral beleid neer zodat het in het mobiliteitsplan goed inpast. We komen geen, we vragen nu geen geld aan voor fiets. Het gaat echt over uw mening en over het fietsplan en het beleid wat we hierin vaststellen.

Het geld wat er nog mist, is voor Hugo van Gijnweg en een stukje Frieseweg Reeweg Oost maar daar komen we in 2026 met een aparte kredieten aanvraag als we die verder hebben uitgewerkt. Dus het fietsuitvoeringsplan gaat ook echt nu over de hoofdlijnen. Daar waar u nu technische vragen heeft over hoe snel kan ik van A naar B en hoe ziet het er precies uit? Dat is de fase daarna. Hier nog even een klein stukje van de Hugo van Gijnweg, als het goed is dan herkent u hem want hij staat in het fietsuitvoeringsprogramma. Dit is zo een waarvan je kan zeggen van nou dat is mooi. Dan kunnen we het stukje hoogwaardige fietsroute richting centrum en station daar echt mee afmaken. Dus echt een laatste gaatje. Hier eentje, een gebiedsontwikkeling waarbij we zeggen daar moet ook voldoende fiets in terugkomen want die gebiedsontwikkelingen die willen we juist weer op de juiste manier ontsluiten richting centrum en OV. Het rode lijntje hier in de Dordwijk zone is het fietspad. Nou dat is mooi want die gebiedsontwikkelingen dragen dus op hun manier ook bij aan het totaal van het fietsnetwerk. We investeren in fiets parkeren. Nou, deze kent u. Daar zijn we nu mee bezig. Dat is aan de zuidzijde van het station. Mooie nieuwe entree waar je dan toevallig ook je fiets kan parkeren. Wat een ontzettende ja, een upgrade is in het fiets parkeren.

Ondertussen zijn we in het centrum bezig om nieuwe plekken te organiseren voor de fietsenstalling Statenplein die op termijn een keertje dicht gaat. Een beetje naar gelang die ontwikkeling sneller of trager gaat. Dus daar hebben we ook allerlei plannen om dat op tijd te kunnen vervangen. Dat was eigenlijk het enige wat ik als intro aan u mee wilde geven. De voorzitter: Nou dank u wel. Zijn hier vragen of opmerkingen over? Nou, het lijkt mij handig, er werd net gevraagd kunnen we hier ook vragen en opmerking over hebben, dus lijkt mij handig dat we dat nu meteen doen. Ja, roept u maar. De heer Damen: Voorzitter, er is sprake van een fietsnetwerk dat vooral de OV-centra en het centrum moet ontsluiten. Voor mij is de vraag of na een hele tijd werk aan dit plan, of het niet ook tijd is om het plan verder bij te stellen en te kijken naar een betere bereikbaarheid van de wijkwinkelcentra. Utrecht werkt met het idee van een vijftien

4

minuten stad. Alle voorzieningen die je in het dagelijks leven nodig hebt, moeten op vijftien minuten fietsen afstand bereikbaar zijn. Dat is in Dordrecht niet het geval. Er wordt nu heel erg geconcentreerd op het stedelijk winkelcentrum en die OV-punten. Dat is de eerste vraag. De voorzitter: Uw eerste vraag is van moet het niet bijgesteld worden naar een beter bereik van de wijkwinkelcentra. Heeft daar iemand een antwoord op? Mevrouw Platenkamp: Ja, ik dan denk ik hè. De voorzitter: Ja, zeker. Mevrouw Platenkamp: Het hele principe vijftien minuten stad is er één die je ook overal terug gaat vinden in het mobiliteitsplan. Dat is echt een niveautje lager. We hebben dus nu gezegd wij zetten even in op die fiets radiale, op het netwerk wat er ligt. Het voordeel van Dordrecht en de grootte die wij hebben, is dat je zo'n beetje vanuit elke wijk twintig minuten fietsen nodig hebt om in en bij OV-knooppunten te komen of in het centrum. De winkelcentra, de buurtcentra die liggen vaak binnen die tien minuten. Dus in eerste instantie voor de korte termijn hebben we gezegd laten we nu even investeren op die grote radiale en het fijnmazige laten we terugkomen in het mobiliteitsplan. De voorzitter: De heer Damen, als u nog een vervolgvraag heeft, wilt u dan uw lampje aanzetten? De heer Damen: Ja, wat je ziet bij het fietsplan is dat het vrij langzaam wordt uitgevoerd.

Er zitten nog steeds dingen in het fietsplan die dertig jaar geleden bedacht zijn en waar nog niets bereikt is. Een heleboel radiale zijn nog niet compleet, ook in dit uitvoeringsprogramma blijven de meeste radiale worden niet compleet qua hoogwaardigheid blijft heel veel knelpunten bestaan. Zelfs als de maatregelen die nu worden voorgesteld tot 2026 wel worden uitgevoerd. Dus ik maak me ernstig zorgen of er voldoende middelen beschikbaar zijn voor een snelle uitvoering na 26 en of er geld beschikbaar is voor het verbeteren van de bereikbaarheid van de wijkwinkelcentra, want die bereikbaarheid is nu in een aantal gebieden vrij belabberd. De voorzitter: Uw vraag is met name of er voldoende middelen zijn voor het totale plan en zeker op de lange termijn.

Mevrouw Platenkamp: Voorzitter, mag ik aan u vragen, beschouw ik dit als een technische vraag? Ik vind deze namelijk al een beetje richting uw eigen mandaat gaan om het wel of niet toe te kennen van meer of minder geld aan mobiliteitsplan. Discussie die we over een jaar of twee jaar hebben. De voorzitter: U heeft zelf denk ik bij uw intro al een soort van winstwaarschuwing gegeven van zeker dat stuk, nou moet ik heel even, die laatste invulling. Ik zie hem zo op het plaatje staan. Ik ben even de naam van de straten kwijt. Dat u zei van nou, daar moeten we nog financiering voor vinden.

5

Mevrouw Platenkamp: Hugo van Gijnstraat. De voorzitter: Precies Hugo van Gijnstraat. Dus ik denk ja de heer Damen die spreekt zijn zorgen erover uit of het wel te vinden is dat geld. Ik bedoel, u heeft aangegeven totale plaatje is nog niet compleet wat financiën betreft. Dus de heer Damen, ja, dit is hoe het is. De wethouder neemt nu plaats. Hij had plaats op de tribune. Misschien kan hij daar nog een zinnig woord over zeggen. De heer Van der Linden: Zinnig woord zelfs. Dank u. De voorzitter: Ja, graag zinnig. De heer Van der Linden: Ik zal mijn best doen. Ja, dit is natuurlijk uiteindelijk een politieke afweging. Ik krijg vrij vaak opmerkingen vanuit de stad van er ligt nu wel heel veel open. Kan het wat minder, kan het ook een keer klaar zijn? Het antwoord is nee. De stad is oud en we zijn aan het groeien en sommige dingen zijn echt versleten na dertig, veertig jaar. Dus minder wordt het niet met het aantal werkzaamheden. Als we dit allemaal gaan uitvoeren tot 26-27 dan gaat er heel veel plekken openliggen. Soms is dat hartstikke mooi want we combineren met een rioolproject wat je ook eens in de vijftig, zestig of nog langere jaren doet of met wegonderhoud. Soms past het ook bij de business case die we aan het ontwikkelen zijn rond bijvoorbeeld Spuiboulevard. Dus we maken heel veel werk met werk en zo past het allemaal net.

De meeste projecten zijn dus van dekking voorzien vanuit ofwel bestaande voorzieningen of de business cases. Twee plekken niet. Nou daar gaan we natuurlijk nog het gesprek over aan, ook nu ook weer een politieke afweging. Ja en dan wordt het natuurlijk ook kiezen want dat zijn natuurlijk wel projecten die opgeteld iets meer dan een miljoen kosten. Maar de rest van het verhaal zit dus, is het voorzien van dekking. Nog één opmerking over de bereikbaarheid van wijkwinkelcentra. Ik denk dat we allemaal in een wijk wonen waar je ook een wijkwinkelcentrum hebt, of in ieder geval een aantal straten waar veel winkels zijn. Natuurlijk zijn al die straten, al die plekken bereikbaar ook per fiets, ook waarschijnlijk met een stoep. In sommige gevallen kan het echt beter. Dan wordt het meestal meegenomen met onderhoudswerkzaamheden die plaatsvinden. Ik woon zelf in de wijk Stadspolders, die uitgelegd is met heel veel fietsinfra door de wijk heen ook. Het netwerk daar hoef je niet te versterken. Dat netwerk is er. Het netwerk van buitenwijken richting binnenstad en weer terug, waar heel veel functies samenkomen, ja dat verdient echt wel hier en daar nog versterking. Dat netwerk heeft een aantal ontbrekende schakels. Plus we willen de knopen versterken.

Natuurlijk blijven we ook de komende jaren elk jaar weer een paar miljoen uitgeven in stadsbeheerprojecten waarin je hetzij de stoepen, hetzij de fietspaden en of de weg blijft onderhouden, waardoor ook weer de wijkwinkelcentra of andere voorzieningen bereikbaar blijven. De voorzitter: Dank u voor deze uitvoerige uitleg. De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Ja, over dat uitvoeringsprogramma fietsen, waar net de presentatie ook overging. Flinke stapel papier, het is een groot en kostbaar plan. Allerlei straten gaan op de schop. Alleen wat zo jammer is, dat mis ik echt. Dat is informatie die wij en ik denk meer mensen in deze raad, nodig hebben. Er wordt heel

6

summier wat geschreven over het beoogde eindresultaat. Nou hoor ik wel van ja dat komt later nog. Maar als ik dat vergelijk bijvoorbeeld met de het project rondom de Krispijnseweg, waar we gewoon tekeningen hebben gezien van wat waar gaat komen, ja dat dat zit hier nergens bij. We zien wel plaatjes van hoe het nu is. Maar hoe het gaat worden dat wordt beetje ongeveer beschreven. Het is natuurlijk belangrijk. Het gaat om veel geld, bijna drie miljoen, dat moeten we nu goed weten, zodat we nu daar een goede afweging over kunnen maken. Ook wat de effecten zijn voor andere weggebruikers. Als je natuurlijk, het gaat ook heel precies wat betekent het voor bewoners in de straten. Dank dat het heel belangrijk is dat we die ook betrekken bij deze besluitvorming. Eigenlijk ja op moment dat dat niet helder is. Ja dan geef je nu, dan missen we wat, dan zie ik het al voor me. Als we hier dan zeggen nou akkoord. Op een later moment als je dan wel de tekeningen hebt, hoop ik dan, ja maar u heeft toen al toegezegd dat het gaat gebeuren. Dus dat is iets wat hier echt mist en ik hoop dat we daar nog voordat het in de raad komt over beschikken.

De voorzitter: U heeft opmerkingen gemaakt en waarvan akte, denk ik, want ik heb geen vraag gehoord wat u… De heer Kuhlmann: Sorry, de vraag is natuurlijk aan de wethouder: wanneer komen die de tekeningen, wanneer zien we hoe het echt gaat worden? De voorzitter: De heer de wethouder. De heer Van der Linden: Beeldvormend, dank u. Kijk wat u hier ziet, hebben we ook in 2014 een andere jaren gedaan. We maken een plaatje van de stad waarin we laten zien hoe die schakels werken. U ziet bijvoorbeeld Krispijnseweg. Er is een paar jaar gesproken met de wijk, met ondernemers, met bewoners. Ook bezien vanuit de ervaringen die we hadden met hoe die weg functioneerde. Hé die verkeerslichten dat is wel verschrikkelijk ouderwets en onhandig. Daar kan beter een rotonde. De fiets moet echt meer plek. We kunnen iets meer doen met groen. Praten, praten, paar ontwerpen. We zijn nu niet op het niveau dat op alle, in ieder geval niet op alle blauwe maar ook nog niet eens op alle groene plekken er nu al uitgewerkte, met de buurt afgestemde, met alle belanghebbenden rekening gehouden hebbende ontwerpen voorliggen. Ook de goede gewoonte dat dat wordt opgewerkt. Wat hier ligt, is de ambitie om deze stad beter fietsbaar te maken. Het is nooit in één keer klaar. Dat weten we. Dat zal ook in 2030 nog weer, komt er ook weer een fietsplan. Dat weet ik bijna zeker.

Per project wordt natuurlijk een ontwerp voorbereid dat zoveel mogelijk rekening houdt met alle belangen en alle inzichten die we hebben over hoe je een wijk toegankelijk maakt en hoe je omgaat met behoefte aan groen, lopen, spelen, auto parkeren, enzovoorts. Dat even als opmerking daarop. De voorzitter: Dank u wel. Is dat voldoende of wilt u nog een korte aanvullende vraag stellen? De heer Kuhlmann: Ja, korte. Als dat, als die plannen nog komen, kunnen we dan als raad er ook een oordeel over geven of zegt u dan van ja nee maar u heeft nu uw hamerslag gegeven. Nu zijn we met de uitvoering bezig.

7

De heer Van der Linden: Ik zit even te kijken. Het is niet de gewoonte om van elk plan wat we maken, we maken natuurlijk per jaar tientallen kleine en supergrote plannen, om het ontwerp wat we altijd afstemmen met de buurt, met ondernemers, met inwoners, met belanghebbenden, wat vaak ook langskomt, dat verschilt een beetje per project, dat wordt niet altijd de besluitvorming voorgelegd. Maar de grote plannen die komen hier wel langs. Maar u bent niet besteld en dat, die rol wilt u, heb ik de afgelopen tijd gemerkt, ook niet om te zeggen nou dat fietspas moet iets meer naar links want dan is er daar iets meer plek voor een bushalte. U geeft wel kaders aan waarbinnen we opereren en onze mensen zijn natuurlijk dan besteld om dat op een goede manier te doen. De voorzitter: Dat lijkt me zo een heel goede uitleg, zeker. De heer Van der Linden: Zo werken we toch eigenlijk al een aantal jaren met elkaar? De voorzitter: Zeker. De heer De Klerk. De heer De Klerk: Dank u wel, voorzitter. Ja. Ik las in de stukken, er wordt gesproken over plus kwaliteit zet netwerk, kwaliteitsnetwerk plus kwaliteit. Ik neem aan dat dat de vervangers zijn van de hoofd- en de snelfietsroutes zoals wij die in de oude beleidsstukken zagen. Ik hoorde net ook over ja de radiale.

Ik neem aan dat dan dat de referentie is even voor mijn beeldvorming dat we het dan hebben over wat ik wat ook in het fietsplan de hoofdfietsroutes zijn bedoeld. In hoeverre zijn die bekend bij de inwoners van Dordrecht en wordt er met dit plan ook geïnvesteerd in bewegwijzering en stimulering om dat bekend te maken, zodat het ook gewoon een logisch alternatief wordt om de fiets te pakken om naar de winkel, de wijkwinkelcentra van de heer Damen te komen? De voorzitter: Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Platenkamp of? Mevrouw Platenkamp: Ik kan vanuit het programma in ieder geval zeggen als u instemt met de fiets radiale waar we het over hebben. Dat is inderdaad het hoofdfietsnetwerk en dat is de plus kwaliteit waar we naar streven. Daar hoort ook bij inderdaad bewegwijzering maar vooral ook een fietsstimuleringsprogramma en in dat fietsstimuleringsprogramma komt daarin een stuk communicatie terug. Gaat u van A naar B, pakt u dan vooral deze route. Dat hoort bij het programma mobiliteit en dat wordt dus op die manier aangevuld. De voorzitter: Wie nog? De heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Ja voorzitter, ik denk dat mijn vraag gaat richting de portefeuillehouder en ambtelijke ondersteuning. Toch in het verlengde van wat de heer Kuhlmann aangeeft. Ik ben ook een beetje aan het zoeken.

Eenvoudigweg omdat de portefeuillehouder aangeeft de fiets moet, of de stad moet betere fietspaden zijn. Helemaal mee eens. Ik ben evengoed een fietser als een automobilist. Ik heb namelijk in dit voorstel ook gelezen dat er bepaalde ingrepen zullen zijn voor die radiale in de stad, maar dat betekent ook dat het wegverkeer, zijnde de auto, daar ook iets van gaat merken, want de ruimte is beperkt. Of je nou een fietspad breder maakt of smaller

8

maakt, hoe dan ook de auto gaat daar ook iets van merken. Wanneer krijgen we dan concreet in te zien wanneer een weg bijvoorbeeld wordt omgelegd, of aantal parkeerplaatsen gaat verdwijnen mogelijk of dat een baan eenrichtingsverkeer wordt. Want daar ben ik wel benieuwd naar. De voorzitter: Heldere vraag. De heer Van der Linden. De heer Van der Linden: Nou dan neem ik u toch even mee naar het proces voor het mobiliteitsplan. We hebben natuurlijk allemaal dat befaamde stomp principe inmiddels wel in onze hoofden zitten. Wat, ik zeg het nogmaals, niet betekent dat we deze stad van auto's ontdoen. Want ik ben ook een fietser en een autorijder. Waarin we ook heel goed kijken waar de behoefte ligt van de reiziger en welke functies je wil bedienen, waarin we ook wel zien ja we gaan heel veel huizen bouwen binnen dezelfde ruimte, waarin we ook veel meer inwoners en waarschijnlijk ook bezoekers gaan krijgen. Dus we moeten anders omgaan met die ruimte. Alleen als je duidelijke keuzes maakt, kun je elke weggebruiker, hoe die zich geplaatst, waar die ook heen moet, de goede ruimte bieden.

Nou tussen startnotitie van ik meen maart en het mobiliteitsplan van volgend jaar mei zit heel veel tijd, want om die keuzes goed te onderbouwen, het stomp principe goed uit te werken, is veel onderzoek nodig, is een parkeerbalans nodig, is ook inzicht nodig in hoe verhoudt parkeren op sommige plekken zich nou door de dag heen. We hebben opgeteld ongelooflijk veel plekken in de stad die grotendeels niet gebruikt worden. Dat is zonde. Ik vind dat we heel veel parkeerruimte nodig hebben in deze stad. Dat blijft zo. Het zal meer parkeerruimte nodig hebben dan dat we nu hebben en dat kunnen we ook organiseren door sommige plekken die nu misschien maar twee of drie uur per dag worden gebruikt via allerlei techniek zoals parkeer apps, maar ook op andere manieren, veel vaker te gebruiken en veel meer uren van de dag te laten gebruiken. Bijvoorbeeld ook parkeerplekken achter een slagboom. Betekent ook dat je veel meer moet weten over verplaatsingsbehoeften van mensen enzovoorts. Dat wordt allemaal onderzocht. Nou en de hoofdlijn van wat we dan gaan opschrijven die heeft u inmiddels ook in de post gehad. Een hoofdlijnennotitie. Daarvan hebben we gezegd die moet heel kort zijn. Twee A4, ik meen dat hij twee of drie A4’tjes is. Daar staan een aantal richtingen in die maatgevend gaan zijn voor het voorstel voor het mobiliteitsplan wat u volgend jaar mei-juni gaat krijgen.

Dus dat zal over een paar weken denk ik op de agenda staan. Daar zit echt het politiek bestuurlijke gesprek in of het maatschappelijke gesprek ook van oké dit gaat het stomp principe betekenen. Heel veel ruimte voor de fiets betekent op sommige plekken minder ruimte voor de auto. Dat is zo. Maar we weten ook, er zijn een aantal doorgaande routes, daar moet je ongelooflijk veel, ongelooflijk veel autoverkeer kunnen faciliteren. Anders kunnen helemaal niet bewegen. Betekent ook veel meer ruimte voor OV, betekent ook rond de stad heel erg veel ruimte, veel meer dan nu, ruimte voor auto parkeren. Kortom, er zitten allemaal keuzes in, waarbij soms de ene en dan weer de andere modaliteit voorrang krijgt. Die dat gesprek hoort daar thuis. Ik merk dat ik hele korte antwoorden geef vanavond. De voorzitter: U doet uitzonderlijk uw best. Ik zie nog twee, drie vragen. Moeten niet vergeten dat we zo ook nog andere insprekers hebben. De heer Stolk was als eerste. De heer Stolk: Voorzitter, bedankt. Ik heb eigenlijk een vraag. We hebben het steeds over de fietsroute maar wat denken we van de voetganger en de gehandicapten? Wat

9

gaan we daarmee doen? Is het geen combinatie? Net als in Leerpark heb je dus een combinatie fiets en voetgangers. Hoe wordt hiernaartoe gekeken? De voorzitter: De heer Van der Linden. De heer Van der Linden: Nou ja, de S van stomp begint met stappen natuurlijk. Dus we hebben de ambitie om kijk en dit is natuurlijk vooral in de binnenstad is dat het, daar komt alles samen. Iedereen wil daarnaartoe voor heel veel functies op zoveel mogelijk manieren. We vinden, en dat vinden we al heel lang, dat de binnenstad toegankelijk moet zijn voor iedereen. Of je nou met de fiets komt, met de auto komt of hoe dan ook, en ook als je loopt. Nou, u weet er zijn door de heer Bootsman, in ieder geval door zijn fractie een aantal vragen gesteld over hoe zit het eigenlijk met opritjes? Want het is heel fijn als je van straatniveau naar stoepniveau gaat dat je wel een beetje makkelijk overeind kan, of dat je een beetje makkelijk op en af kan komen. Daar hebben we beleid voor. Dat is vastgelegd, maar we zien ook soms blijft een fictiemelding erg lang hangen, soms is er geen plek voor een op- en afritje want we willen ook prullenbakken en ook lantaarnpalen. Noem maar op hè. Dus die ruimte is beperkt. We hebben daar wel goed over nagedacht, is zelfs een handboek voor, voor hoe we de openbare ruimte inrichten.

Maar ik constateer ook, en de heer Bootsman kan dat onderschrijven, dat het niet overal altijd perfect voor elkaar is. Bij de herinrichting besteden we daar altijd aandacht aan. Maar ook dan blijf je soms zitten met plekken waar het lastig te combineren is. Kijk, als u zegt van we hebben eens een keer nog meer visie nodig op hoe we eigenlijk lopen in de stad, enzovoorts. Ik ben er niet voor om spontaan toe te zeggen dat we nog een beleidsstuk gaan schrijven, want we hebben op zich al heel veel nagedacht over hoe we met mobiliteit willen omgaan. Maar ik vind wel dat dit een beter, ja ik k wil het woord integraal vermijden want dat gebruiken we wel heel veel maar ik wil wel dat dit centraler in de hoofden zit als we bezig gaan met de stad. Kijk, eens in de dertig, veertig jaar kom je langs met je paar miljoen voor infra en voor herinrichting van de openbare ruimte. Dan helpt het als je goed kan hebben nagedacht over alle behoeftes die er zijn inclusief lopen, inclusief ook toegankelijkheid voor mensen die minder makkelijk lopen of niet kunnen lopen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Stolk: Ik heb nog even een vervolgvraag. De voorzitter: Ik wil wel even de commissie duidelijk maken dat we hebben het hier nu over het fietsplan.

Uiteraard goed de aandacht gevraagd voor de voetgangers en ook de mindervaliden maar ik wil toch even dit opmerken dat we ons wel gaan focussen op het fietsplan zo meteen. De heer Stolk: Nou ik wilde toch de wethouder nog even vragen: zit hij mogelijkheden om het fietsen en de voetgangers samen te voegen op bepaalde plekken? De heer Van der Linden: Ja. Dat heet een dertigkilometerzone vaak. Dat heeft ook al voor Bagijnhof, daar heb je een soort, ja shared space is eigenlijk alweer een beetje het oude begrip. Dat zie je wat minder terug maar eigenlijk veel van de ruimte in de stad kun je best samen gebruiken.

10

De voorzitter: Helder. Dank u. De heer De Feijter. De heer De Feijter: Dank u wel, voorzitter. Ik heb eventjes een aantal vragen, maar het valt onder één thema en dat is fietsstraten. Daar lijkt namelijk vaak voor te worden gekozen met de maatregelen en ze ook steeds meer voorbijkomen. De vrij liggende fietspaden die scoren goed in de beoordeling van de huidige fietsroutes, maar fietsstraten die worden ook goed beoordeeld. Mits goed uitgevoerd staat er wel bij op bladzijde zestien en dan ben ik wel benieuwd: wat is goed uitgevoerd? Welke criteria, nou ja voldoet dan een fietsstraat aan? Daarnaast, wat zijn de overwegingen als je kiest voor de maatregel van een fietsstraat? Waarom, nou ja kan een fietsstraat op sommige plekken beter dan op anderen? Eigenlijk, ja geldt het een beetje voor alle andere maatregelen ook. Niet zozeer dat ik dat nou echt ja miste in de stukken maar wel gewoon benieuwd ben van wanneer ik kies je nou voor de ene maatregel, wanneer kies je nou voor de andere maatregel. Tot slot wordt het gebruik van de fietsstraten ook wel eens een keer geëvalueerd? Of die doelen, nou ja die beoogd worden te behalen met de fietsstraat of die ook daadwerkelijk worden gehaald. De voorzitter: Mevrouw Platenkamp. Mevrouw Platenkamp: De fietsstraten die komen steeds vaker voor in Dordrecht.

Dat is altijd op plekken waar je ontzettend aan het zoeken bent naar ruimte, want het liefste en het meest veilige is de vrij liggende fietspaden waarbij de fiets zelf de ruimte krijgt. Maar daar waar dat echt niet kan, waar je een keuze kan maken om dan te zeggen de fiets is hier belangrijker in deze straat dan de auto, dan is het de mogelijkheid om een fietsstraat aan te leggen. Dan is het in ieder geval al zo dat de fietser daarin zeg maar het meest veilig moet zijn. Dus de ruimte bepaalt of dit goed werkt of niet. Als een fietsstraat te breed is en een fietser fietst er en die kan snel worden ingehaald door een auto, dan zijn we eigenlijk al voorbij het principe van fietsstraat. Een van de criteria waarin wordt gekeken van kunnen we een fietsstraat toevoegen, is daar waar plekken fietsers en auto's elkaar kruisen en waar vaak te hard wordt gereden, waarin de fietser dan zeg maar vaak ook het onderspit delft. Dat zijn bepaalde plekken waarvan je zegt van nou daar kunnen we, dat zijn goede plekken om fietsstraten in te voeren en dan is er nog een massa aan technische eisen waar dat aan moet voldoen. Maar voor nu gezien de tijd, dit zijn in ieder geval wel de twee basisprincipes voor de fietsstraat. De heer De Feijter: Dan heel kort nog de evaluatie, er is geëvalueerd door andere gemeenten. Is daar kennis over? Mevrouw Platenkamp: Ja. Dat wordt vaak geëvalueerd.

Dan in eerste instantie op basis van de snelheid die de automobilist heeft en het aantal ongelukken wat daar plaats heeft gevonden of bijna-ongelukken. Dus het is ook altijd een onderwerp van gesprek met de politie bijvoorbeeld. De voorzitter: Dank u wel. Rest ons nog een vraag van de heer Stam. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Eén opmerking, één vraag. In navolging van de heer Kuhlmann en de heer Gündogdu is het denk wel goed om als raad dadelijk goed te weten waar je bijsturingspunten komen te zitten in de planvorming.

11

Waarbij wel de woorden in acht nemen van de wethouder dat het allemaal op tijd komt, maar wel duidelijk die punten aangeven. Eén vraag. Ik heb ook uw woorden gehoord van het gaat nu puur om het fietsplan, maar soms moet je wel iets in de integraliteit gaan bekijken, want het is natuurlijk allemaal fantastisch dat we dadelijk allemaal met fietst naar de stad gaan. Maar mijn vraag is eigenlijk, maar misschien heb ik dat niet goed gelezen, waar gaan we die fietsen allemaal laten? Want als ik nu op zaterdagavond naar de stad ga en ik kom op bepaalde plekken in de stad, dan breek je je nek over de fietsen. Los van de veiligheid op bijvoorbeeld de Voorstraat waar twintig fietsen voor één deur staan. Dus een fietsplan, hartstikke mooi maar wel een stukje integraliteit kijken van waar gaan we dan die fietsen laten en hoe gaan we die op een goede manier wegzetten. De voorzitter: Uw vraag, ik hoor uw opmerking. De heer Stam: Nou de vraag is eigenlijk van hoe denkt het college daarmee om te gaan en hoe kijken ze naar dat vraagstuk van niet alleen fietsen maar als mensen inderdaad in onze binnenstad zijn, hoe ga je dan die fiets op een goede plek wegzetten? Dat de veiligheid ook niet in het gedrang is. De voorzitter: Zeker. De heer Van der Linden of mevrouw Platenkamp.

De heer Van der Linden: Ja, misschien allebei wel. De ambitie is om veel meer ruimte te maken voor fiets parkeren want we zien allemaal, zeker als het mooi weer is natuurlijk op sommige plekken nou ja je breekt je nek nog net niet maar het scheelt niet zo heel veel. Rond Achterom is het heel vol. Begijnhof staat vol. Fietsenstallingen staan vol, behalve dan bijvoorbeeld weer de Raamstraat. Je hebt soms op het bij het zebrapad staan heel veel fietsen, maar je loopt nog geen honderd meter en bij de fietsenstalling Raamstraat is echt nog veel plek. Dat is één van de dingen die ons ook opgevallen is. We moeten wel meedoen aan bewegwijzering of aan markering. Nou, er komen dus ook nog een paar andere plekken waarvan we denken daar kunnen we fietsenstalling realiseren. Dat is echt wel een zoektocht, want de binnenstad heeft veel voorzieningen waar veel mensen heen willen. Maar inderdaad soms is het wel heel vol. Nog aanvullingen, Saskia, op de zoekmogelijkheden die we hebben? Mevrouw Platenkamp: Het creëren van fietsenstallingen is natuurlijk één, dus de plek is er. Dan heb je altijd degene met de fiets, en mijn collega's zeggen altijd ja jij bent er zo een die zeg maar met de fiets bijna de voordeur in wil bij de winkel of bij het café, het restaurant, daar kan je dus wat meer gericht met fietsvlonders werken en wat betere nietjes aanbrengen.

Daar zijn we ook mee bezig om dat helemaal in kaart te brengen. Daarnaast is er nog gedrag, gedrag is natuurlijk heel verschrikkelijk moeilijk, want dan hebben we hele mooie faciliteiten georganiseerd en aan iedereen verteld dat daar de fiets echt het beste staat. Dan nog steeds zijn er van die types zoals ik die dan helemaal vooraan de deur willen staan. Dus daarin zijn we aan het zoeken naar een combinatie van handhaving maar die wel leuk is. De gemeente Delft bijvoorbeeld, die heeft daar heel veel ervaring mee, wij kijken ook graag naar steden die met dezelfde fietsproblematiek hebben en hoe die met ja wat ludiekere acties of beloningsacties toch gaan proberen om de mensen hun fiets op de juiste plek te laten zetten.

12

De voorzitter: Nou, dank u wel. Het is inderdaad een groot probleem de fiets in de stad te parkeren. Heel herkenbaar dat je toch dicht bij je fiets wil neerzetten. Het lijkt wel de auto, het lijkt allemaal op elkaar. Dank u wel voor de presentatie en de beantwoording van de vragen. Dan wil ik nu overgaan naar de Fietsersbond en ik heb begrepen dat de heer Van Driel de presentatie zal toelichten. Mocht u onderweg vragen hebben, dan kunt u die stellen. Dus u hoeft niet te wachten tot de presentatie klaar is. De heer Van Driel: Ik zou inderdaad graag de afstandsbediening erbij hebben, ik hoop dat hij het doet. Ik zal meteen mijn microfoon aanzetten, sorry. Zeker. Ik doe hem niet staande. Normaal gesproken doe ik dat met genoegen, maar mijn fysieke ja gesteldheid is op dit moment niet van dien aard dat ik dat meer dan een half uur volhoud. Vandaar dat ik hem zittend pleeg te doen. U ziet hier de eerste sheet van de reflectie presentatie van de Fietsersbond Drechtsteden op het uitvoeringsprogramma fiets 2023-2026. Ik weet niet of dat u iets opvalt aan deze foto. Er staan heel veel borden op met een fietsverwijzing en uitzonderingen van een fiets maar het is in feite een oude foto. Inmiddels is er al van het autoverkeer aardig wat aangepast. De fiets is één van de middelen die ook gebruikt kan worden voor klimaatverandering. Nou.

Op deze rotonde is met redelijk budgettair neutrale middelen een duidelijke vergroening toegepast, die weliswaar niet direct ten goede komt aan de fietser, want de oversteken hiervan de fiets die zijn nog steeds voor veel verbeteringen vatbaar. Maar het gaat al de goede kant uit ieder geval, wat dat betreft. Dan ga ik op de rechter pijl drukken en kom bij de tweede sheet uit. U ziet hier een overzicht van dat wat de Fietsersbond is, is een landelijke organisatie die een klein vijftig jaar bestaat. Nog niet, dat zit er nog aan te komen dat jubileum. We hebben zo'n 32.000 leden en we zijn vertegenwoordigd in allerlei platforms en allianties en zijn ook Europees goed vertegenwoordigd als Nederland. Ik ken niet de exacte export en economische waarden van fietskennis. Maar wij hebben zelfs een Dutch Cycling embassy en er zijn heel veel verkeerskundigen werkzaam met nou ja speciale kennis op het gebied van fietsen en fietsveiligheid. De lobby van de laatste jaren die heeft bij het laatste regeringsakkoord geleid tot een subsidie voor zevenhonderd miljoen investeringen door het rijk. Dat is in ieder geval al een heel stuk de goede kant op. Hij is nog nooit zo hoog geweest dus in die zin gaat dat best wel positief. Hier in de Drechtsteden zijn we wat later opgericht. We hebben, nou ja, u kunt het zelf lezen, bijna 400 leden, waarvan 310 in Dordrecht.

Wij nemen deel aan verschillende overleggen. RPV, dat is eigenlijk ja het verkeersveiligheidsoverleg voor de hele regio. Daarin zijn we vertegenwoordigd. We zitten in maatschappelijke adviesgroepen, door fietsroutes, die overigens ook van belang zijn, door fietsroutes om die model shift, die verandering, die transitie naar een meer verder woon-werkverkeer voor elkaar te krijgen. Want als dat ook buiten de gemeentegrenzen slecht geregeld is, dan zul je dat niet voor elkaar gaan krijgen. We hebben regelmatig overleg met de man die inmiddels op de publieke tribune zit, de wethouder, maar ook zeer regelmatig met het medewerkers overleg met beleidsambtenaren van verkeer. Ja daar gaat het dus allemaal over. Op de foto ziet u ook dat wij bijdragen aan allerlei provinciale programma's zoals doortrappen die hier afgetrapt is door de heer Van der Linden in de sportkantine. Dat is een klein beetje om ons voor u duidelijk te maken.

13

Wij hebben een kerngroep, die is heel breed samengesteld, in ieder geval. Exstedenbouwkundige, ex-politiemensen, Europees lobbyisten, al dat soort mensen werken voor als vrijwilliger voor de Fietsersbond Drechtsteden. Fietsen brengt vooral veel fietsgeluk in de meeste gevallen. Het is wel afhankelijk van veiligheid uiteraard. Er is hier een mooie piek zichtbaar in datgene wat het aantal verkeersdoden en slachtoffers betreft. In de rechter buis kunt u zien dat het de laatste jaren de neergaande lijn meer gestagneerd is en ja weer oplopend begint te raken, want ook in 2023 zijn de eerste cijfers enigszins verontrustend. Er zijn twee echte grote pieken in te zien dat het aantal slachtoffers omlaaggaat. Nou ja, dat zijn in ieder geval wel een aantal dingen die aanwijsbaar zijn daarvoor, de oorzaken. Dan heb ik het over dragen van de bromfietshelm en het dragen van de veiligheidsgordel. Maar zeker ook ja, de vrij liggende fietspaden, ze werden al eerder genoemd vandaag. Ook dat is hierop van invloed de verkeersstromen zien te scheiden. Dordrecht dan, heeft een, ja dit gaat dus eigenlijk over de verkiezingen van de fietsstad, fietsgemeente de verkiezing tegenwoordig. Dat is een programma van de Fietsersbond om ja meer invloed te krijgen, meer input te krijgen voor beleid. Dordrecht was daar bij de laatste verkiezingen haalden ze 340 stemmers.

Op zich is dat nog niet zo gek veel maar het is toch een behoorlijk aantal en het is ver boven de norm om representatief te kunnen zijn. Nou, u ziet hier een aantal positieve punten en negatieve punten. In ieder geval deze tellen daarin mee en op dit moment is de fietsstadverkiezing fietsgemeenteverkiezingen voor 2024 alweer geopend. In de link die u, of in de sheets die u in uw programma's toegestuurd heeft gekregen is als het goed is ook de link opgenomen naar de nieuwe verkiezingen. Akkoord. Ook doet een Fietsersbond, kijk hier is die link, fietsgemeenteverkiezingen. In deze presentatie zitten een aantal woorden of fases die onderstreept zijn, die kunnen een directe link geven, doorverwijzing naar de achtergrond van dit programma. Wij hebben wat onderzoek gedaan naar de bruggen. Dat is nog steeds geopend trouwens dat onderzoek. We hebben inspraak gehad op de Biesbosch fietst, dat is duidelijk van belang geweest voor het recreatieve fietsen in Dordrecht, de verkeerslichten en de stallingen. Daar is ook onderzoek naar gedaan en er is zojuist al het een en ander gezegd over stallingen en ruimte voor fiets parkeren. Even op persoonlijke titel zeg ik altijd maar van een auto die neemt veel meer plaats in dan een gestalde fiets. Een auto die heeft de ruimte nodig van ongeveer acht fietsen.

Fiets folders kunnen er twaalf maar een auto staat daarnaast ook nog eens een keertje 23 uur per dag stil gemiddeld, ergens tussen 22 en 23 uur. Dus er is nog wel wat ruimte te maken als het nodig mocht zijn in de binnenstad. We gaan het nu hebben over ja de mening die wij als Fietsersbond Drechtsteden hebben over het voorliggend uitvoeringsprogramma. Het is al gevallen zojuist, want er is naar aanleiding van de presentatie van mevrouw Platenkamp best al heel aardig wat gras weggemaaid en ook het woord stomp, althans het woord niet maar het principe stomp, is al gevallen en besproken. Nog niet zo gek lang geleden was er een presentatie van wethouder verkeer van Groningen waar dit programma of het principe uitgebreid besproken en toegelicht is. Het stomp principe, wat overigens oorspronkelijk uit België afkomstig is. Maar de openingsvraag die men in Groningen stelde aan de Groningers was van wat voor stad wil je zijn? Wil je de auto op straat laten domineren of wil je de mens op straat laten domineren?

14

Was overduidelijk uitgekomen dat het laatste daar toch ook wel het geval was en het zou mij zeer verbazen als dat hier in Dordrecht niet zo zou zijn, zou worden als die vraag op die manier gesteld gaat worden. Over het algemeen zijn wij van mening dat het voorliggend programma daarom ook vrij positief is, vrij positief benaderd moet worden. Alleen, we moeten wel aandacht hebben voor iets wat ook eerder genoemd is, de vertaling naar de uitvoering moet goed uitgevoerd worden maar ook moet er een keer doorgepakt worden, echt doorgepakt worden en haast gemaakt worden met sommige dingen. Ik begrijp heel goed dat de middelen niet altijd direct voor handen zullen zijn maar dat zijn wel de zaken waar wij het graag over wilden hebben. De beleidsdoelen dus en de kwaliteitsnormen. Er is een handboek kwaliteitsnormen binnen de gemeente en over het algemeen wordt er ook wel naar gehandeld maar er zijn genoeg voorbeelden en dan heb ik met name over bijvoorbeeld vergevingsgezinde kanten, opsluit banden. Ze komen nog in een volgende sheet ook een keer tevoorschijn, niet in deze dus. Schieten we door. Zoals hier. Dit is een verouderd ja verkeerseiland eigenlijk, verkeersgeleiding bij een ook nog eens een keertje behoorlijk gevaarlijke kruising Copernicusweg met het fietspad langs de Randweg.

Dat is door de aanleg van de, of de bouw van de wijk Wilgenwende nog eens extra gevaarlijk geworden want er is vanaf de Copernicusweg richting Zuidendijk een extra oversteek bijgekomen, die niet altijd even veilig is. Staat daar ook nog een plakzijl, op deze foto overigens niet zichtbaar, die wellicht de aandacht van bestuurders afleidt. Maar we gaan niet op die details in. Maar dit fietspad is ja best wel ingewikkeld en fietsers die moeten oversteken waar de gratie van de automobilist. Dat is niet altijd gunstig en veilig. Paaltjes, staat hier genoemd de uitvoering. Nou die zijn er in velerlei vormen zowel hier als ook bij erven en dergelijke. Daar zou gewoon eigenlijk een extra projectie van gemaakt moeten worden om dat een keer goed aan te pakken in de stad. Dat hoeft niet superveel te kosten. Ja we zijn eventjes naar deze, we gaan toelichten bijvoorbeeld het netwerk van stadspark XL. Ik weet eerlijk gezegd niet of dat stadspark XL terminologie nog steeds gebruikt mag worden. Maar ja, daar ligt bijvoorbeeld een brug in het Reewegpark. Bij het sportpark Reeland en ben er vanmorgen toevallig nog een keertje langs gefietst. Maar hij leidt echt tot helemaal niets en wij vragen ons wel af wanneer gaat dat afgemaakt worden of hoe gaat dat ingericht worden? Dat is echt een aandachtspunt.

Want die hele wijk die heeft natuurlijk al ook op de schop gelegen met werk met werk, de riolering in dat gedeelte en stadsverwarming die zijn al aardig bezig. Tegelijkertijd zijn er in dat deel van de Vogelbuurt wel goede ontwikkelingen geweest, ook met fietsstraat in het verlengde van de Reeweg oost, dus. Het spoor, wat daar langsloopt langs het sportpark, dat is eigenlijk door de hele stad wel een barrière vanaf de Stadsbrug tot aan de Baanhoekbrug bijna is het lastig, de heer Kuhlmann. Jawel. De voorzitter: Nou dat gaat via de voorzitter, de heer Van Driel. Ik zat niet op te letten want ik moest even wat vragen. De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Ik heb even een vraag. Ik hoorde u net in de presentatie een paar sheets terug aangeven van ja een aantal pluspunten, maar ook minpunt voor wat er nu ligt. Dat zat hem in ja in de uitvoering dat we weten niet hoe het eindresultaat eruit gaat zien. Nou hebben we net ook van de wethouder gehoord dat de gemeenteraad eigenlijk, ja nu moeten we daarop binnenkort moeten we over beslissen en daarna hebben we niet meer

15

de gelegenheid om daar een besluit over te nemen. Hoe kijkt u daar tegenaan? Heeft u nu voldoende vertrouwen dat dit, of zou u het prettig vinden als er nog iets meer detail in zit? De voorzitter: De heer Kuhlmann, dat is een beetje politieke vraag, of een beetje, dat is een politieke vraag die ik vind dat de Fietsersbond nu niet direct daar antwoord op hoeft te geven. Tenzij ze zeggen ja. De heer Kuhlmann: Het is een punt wat zelf door de Fietsersbond wordt genoemd dat dat iets is wat mist, een zorgpunt en daar vraag ik even op door. Dat is de vraag. De voorzitter: Als u daar geen bezwaar tegen heeft dan… De heer Van Driel: Mijn collega Nederpelt die stelt voor dat hij daar even op antwoordt. Uitstekend. De heer Nederpelt: Ik begreep net van de overkant hier dat ik een ex-raadslid was. Dus ik praat even uit die kennis. Nee. Waar het om gaat, is dat ook een gemeenteraad zal op het detailniveau waar wij dan kritisch op zijn ook geen informatie moeten willen krijgen. Laat ik het even zo formuleren. Je moet niet op de hoogte willen zijn van de hoogte van de drempels, van de verkeersdrempels. Laat ik even zo zeggen want dan heb je gewoon echt een dagtaak want dat is één ding. Het andere is dat de Fietsersbond wel gewoon dicht betrokken is bij de werkgroep uitvoering fietsbeleid om dit soort dingen wel van dichtbij te bekijken, laat ik het maar even zo zeggen.

De achtergrond hierbij wel, we willen graag dat het handboek, het kwaliteitshandboek van de gemeente dat het ook goed bekend is bij allerlei uitvoerende organisatie en zo. Dat wil nog wel eens aan schorten. Dat is niet aan de gemeenteraad, maar dat is gewoon in de uitvoering waar wij dan aandacht voor vragen. Is het niet politiek, politiek genoeg? De voorzitter: Ik vind het uitstekend. Dank u wel. De heer van Driel, de heer Van der Meer nog. De heer Van der Meer: Ja, dat prikkelt mij toch tot een opmerking daarover. Volgens mij heeft de wethouder gezegd dat de raad geïnformeerd wordt over hoe de uitvoering eruit gaat zien. Natuurlijk kunnen wij dat altijd als opstapje gebruiken om er wat van te vinden, als wij vinden dat dat onvoldoende aan de kaders en onze uitgangspunten voldoet. Dat doet niks af aan het detailniveau, maar wij kunnen op een later moment er nog steeds wat van vinden. Ik denk niet dat we nu het idee moeten hebben als wij tegen deze grote lijnen ja zeggen dat we daarmee aan handen en voeten gebonden zijn. De voorzitter: Dank u wel voor deze aanvulling van de heer Van der Meer. De heer Van Driel, gaat u verder. Ik zie, wacht even één momentje. U wilt nog een vraag stellen.? Mevrouw …: Ja klopt. Ik wil even daarop inhaken.

Misschien snap ik het niet, maar hoe kan je ergens mee eens zijn als je niet de concrete plannen weet? De voorzitter: U mag daar zeker even kort op reageren.

16

De heer Van der Meer: Ik reageer daar heel kort op. Kijk, er staan een aantal dingen in dit plan over prioriteiten, over doelstellingen, over routes. Daar stemmen wij mee in. Op het moment dat er op een gegeven moment ergens een bepaalde afweging wordt gemaakt waarvan wij zeggen van ja maar dat is niet een adequate invulling van wat we eerder hebben afgesproken. Dan kunnen we daarover aan de bel trekken. Maar dat hoeft niet te verhinderen dat we over die routes enzovoort nu het groene licht geven zodat zoals mevrouw net zei we gewoon aan de gang kunnen met het fietsprogramma. De voorzitter: Dank u wel. Dat zo is het ook. We hebben, we gaan hier nu puur gewoon over de grote lijnen, een uitvoeringsprogramma. Dat krijgen we in te zien. Staat u allen vrij om daar natuurlijk ook altijd technische vragen over te stellen of een mening over te vormen en dat neer te leggen bij de wethouder. Die zal dat zeker terugkoppelen naar degene die het uitvoeringsprogramma gaan uitvoeren. Maar als wij hier in detail nu gaan treden over elke stoeptegel die links of rechts moet gaan liggen, dan komen we niet veel verder. Dus ik wil het even, de heer Kuhlmann, nee de heer Kuhlmann, nee de heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: U schetst het hier echt als een nare manier. De voorzitter: Nee, ik denk dat ik heel, ik denk dat we heel duidelijk nu erover zijn.

Ik wil toch weer het woord geven aan de heer Van Driel, die van de Fietsersbond. Ik weet ook zeker de Fietsersbond die houdt elk detail heel goed in de gaten. Daar zijn ze nu juist de presentatie over aan het geven. De heer Van Driel, gaat u verder. De heer Van Driel: Dank u wel, voorzitter. Ja, het klopt dat wij zeker de details ook in de gaten houden. In die zin hebben wij ook meegewerkt aan het programma van onderzoek van DTV-consultants, wat u ook is toegezonden over de fietsveiligheid in Dordrecht. Eén van de bijlagen in de vergadering. Ook daar hebben wij input aan gegeven. Terug naar die haalbaarheidsstudies dat onder andere het spoor toch wel een barrière is in Dordrecht. Wij hebben daar niet een concrete oplossing voor, zeker niet. Maar er liggen wel een aantal punten zoals de Crayensteynstraat, Krommedijk en de Krispijnsetunnel die echt een bottle neck zijn waar de ruimte voor fiets van belang is. De Krispijnsetunnel was oorspronkelijk een fietstunnel en nu is het overgrote deel een autotunnel geworden en de voetganger en de fiets die mogen de zijkanten nog gebruiken. Ik verwacht niet dat de huidige plannen nog weer zo aangepast zullen gaan worden dat de Krispijnseweg autotoegang tot het centrum via de Krispijnsetunnel eruit zal gaan. Maar maak er een fietstunnel van. Zou kunnen. Ja. Aandachtspunten voor het fietsprogramma de tweede sheet. Ja.

Anticiperen op dertig kilometer. Ik weet dat binnen uw raad de invoering van de dertig kilometer zone in de stad een zeer heikel punt geweest is. Desondanks is dertig kilometer binnen de bebouwde kom echt een ding wat bij zal dragen aan een hoger fietsgebruik, een veiliger fietsgebruik en hulpdiensten die zullen daar echt op een andere manier mee om moeten laten gaan. Ik weet dat er inmiddels nieuwe aanbevelingen zijn richting het CROW maar het zijn helaas geen harde aanbevelingen, zodat er nog steeds individuele keuze mogelijk is. Maar ik stel voor dat u als raad in ieder geval toch echt gaat proberen om onder die gijzeling van het Openbaar Ministerie uit te komen dat alvorens eerst gehandhaafd kan worden op snelheid, snelheidsovertredingen, het aanpassen van de weg dat dat

17

opgeheven gaat worden. Dat gewoon echt dertig kilometer de norm wordt en voer dat in, ongeacht of dat er nou gehandhaafd wordt of niet. Voor een verlaging van de snelheid is maar een kleine tien, twintig procent van conforme bestuurders nodig. Dan gaat die snelheid al omlaag en wordt het al beter. De voorzitter: Mag ik heel even onderbreken, want de heer De Feijter zit al eventjes klaar.

De heer De Feijter: Ja, dank, voorzitter. Ja, even een vraag over die dertig kilometer per uur zones. Nou ja vanuit de fiets hebben we net al geconcludeerd, hebben vrij liggende fietspaden de voorkeur en hebben we in de raad gehoord van als we meer dertig kilo met puur zones willen, moeten we die ook als zodanig inrichten waarmee ook het meest minimale fietsvoorzieningen voor fietsers verdwijnt namelijk de fietsstrook. Nou ja, hoe strookt dit met elkaar voor de Fietsersbond? Wat geniet hierbij de voorkeur? Is het liever vrij liggende fietsstrook en daarmee ja dus eigenlijk af van dat dertig kilometer per uur zone waarbij toch wordt gezegd van verkeer dat wordt toch wat meer gemengd ook om de snelheid eruit te halen? De heer Van Driel: Ja. Op vijftig kilometer weg prefereren wij overduidelijk de vrij liggende fietspaden, maar daar waar de ruimte daarvoor ontbreekt, daar is toch wel overduidelijk de laatste jaren een kentering zichtbaar dat je fietsstroken krijgt, maar dat het optisch versmald gaat worden, de rijbaan voor het autoverkeer. Ook dat draagt bij aan een lager gereden praktische snelheid.

Hier hebben we nog te maken, en dat dat was op één van de sheets die mevrouw Platenkamp ook liet zien en die een foto is uit het voorliggende uitvoeringsprogramma, de Hugo Van Gijnweg daar ligt een super smal fietsstrookje en de parkeervakken in lengterichting die zijn tegenwoordig veel te smal geworden voor de alsmaar uitdijende breedtemaat van de auto's. Ja. Ik denk dat dat antwoord wellicht wel voldoende is. Daar waar mogelijk bredere fietsstroken en daar waar vijftig vrij liggend maar de ruimte ontbreekt. De voorzitter: Oké, de heer Van der Meer trekt zijn vraag in. De heer Van der Meer: Ja, dat laatste was in feite het antwoord op mijn vraag. Als je wat bredere fietsstroken hebt dat je daarmee automatisch de snelheid van de auto's dat vermindert en verder de hulpdiensten dus niet hoeft te belemmeren. Dus op veel meer straten dertig kilometer kunt invoeren. De heer Van Driel: Er zijn inmiddels ook, sorry voorzitter, er zijn inmiddels ook wat onderzoeken in de drie grote steden Amsterdam, Rotterdam en Utrecht waaruit blijkt dat de aanrijtijden van de hulpdiensten, noodhulpdiensten dat die maar marginaal verminderen. Dat is iets, ja, ik heb de debatavond toen ook bijgewoond dat hulpdiensten u in vertraging hebben gezet. Helaas.

Dat gezegd hebbende, ik zag toevallig gisterenavond ook nog een presentatie in een nieuwsprogramma over Isa die ging nog iets verder over de zelfrijdende auto. Dat vertrouwen moeten we gewoon pakken.

18

Dat is, daarbij is verkeersveiligheid mijns inziens echt gebaat, er gebeuren minder autoof verkeersongevallen met zelfrijdende auto's en dat gaat uiteraard getrapt en gefaseerd ingevoerd worden. Dan bij de mens als zwakke schakel in het verkeer. Na deze sheet hebben we al laten zien. Precies. Excusez moi. Deze hebben we al in geringe mate besproken en dan wil ik niet in de details gaan want die bespreken wij inderdaad met de beleidsmedewerkers en de uitvoerende verkeersambtenaren. Het CDA-initiatiefvoorstel daar waren wij zonder meer blij verrast mee want dat geeft echt aan dat er veel meer, of dat er meer fracties echt gewoon hun nek durven uitsteken voor verkeersveiligheid en meer fietsmodaliteiten voor meer fietsers in Dordrecht. Dat heeft ook aangetoond dat dat er heel veel geld extra voor nodig zal zijn. Maar het nadeel hierbij of het verbeterpunt is dat het ja het was volgens mij, en vergeef me als ik het niet juist heb, CDA-fractie, was ingegeven door wat ja foute uitvoeringen op de Rechte Zandweg en de ja de straat toe leidend richting het Damplein. Dat was naar mijn inzicht de aanleiding voor jullie onderzoek onder ja de burgers van vooral Dubbeldam. Zeker goed om input te vragen daaraan maar wel graag stads breed in ieder geval dus niet fragmentarisch. Maar. De heer …: Voorzitter, mag ik daar nog een reactie op geven? De voorzitter: Uiteraard.

De heer …: Het was meer dat de situatie in Dubbeldam een opbrengst was van de inventarisatie als de aanleiding. Want we hebben breed in de stad uitgevraagd naar gevaarlijke situaties en deze kwam boven. Dat die fragmentarisch is, klopt voor een deal. Wat we namelijk hebben gedaan, is aan de bewoners in Dordt vragen wat ze graag zouden willen zien verbeteren. Dan krijg je natuurlijk nooit zo'n doorwrocht stuk als dat je dat expert gaat vragen om dat integraal te benaderen. Dan krijg je de opbrengst van inwoners uit deze stad wat het aan het hart gaat en wat ze vraag zouden willen zien. Dat kun je fragmentarisch noemen. Ik heb geen bezwaar tegen dat woord, maar het is denk ik belangrijke input om mee te nemen in alles wat we nu gaan doen. De heer Van Driel: Ja, dank u wel voor uw aanvulling daarop. Volgende sheet, doen er twee. Dan gaat het over een van noodzakelijke dingen voor het spul. Er zijn wat aantekeningen hierin in het rood, die hebben betrekking op de voorgestelde infraprojecten maar ook op de reservelijst. Wij vinden het van belang dat die voorgestelde infraprojecten ook werkelijk gewoon uitgevoerd worden, want ze maken het netwerk echt af. Het enige wat erin zit is de Twintighoevenweg.

Dat is eigenlijk de weg bij het FC Dordrecht stadion voor maar het zou een stukje kunnen zijn ook van de fietsverbinding in het stadspark tussen het Halmaheraplein dat tunneltje richting het andere, kom hoe heet dat, Twintighoeventunneltje denk ik, laten we het zo maar eventjes noemen, en richting ook vergeet dat niet, schiet mij opeens te binnen, in het uitvoeringsprogramma fiets staat ook nadrukkelijk de verbinding richting station of de wijk Amstelwijck en station Zuid richting binnenstad. Daar maakt dit wel een deel van uit. Dus die mag ook wel bij het netwerk horen. Maar op zich is daar op dit moment niet heel veel, zijn daar op dit moment niet superveel autoverkeersbewegingen en is het fietsen op zich prima te doen. De voorzitter: De heer Damen.

19

De heer Damen: De inspreker zegt van de voorgestelde maatregelen maken het fietspadennetwerk af. Dat hoor ik toch wel. Dan heeft hij het over de tien, twaalf, de twaalf voorgestelde projecten op dit moment. De heer Van Driel: Nee, het gaat over de zes. Dat zijn de voorgestelde infrastructurele fietsprojecten. De heer Damen: Ik heb er twaalf staan waarvan een paar in de uitvoering zijn. Maar op pagina negentien. Maar vervolgens kom ik dan verderop in het verhaal nog een heleboel knelpunten tegen die niet worden opgelost. Vind de een beter dan niet een gewenste ontwikkeling of? De heer Van Driel: Nou ja, dat zijn onder anderen die spoorwegovergangen en die barrière die kunnen we voorlopig denk ik nog even niet echt oplossen. De voorzitter: De heer Nederpelt heeft daar nog een aanvulling op. De heer Nederpelt: De heer Damen gaf aan van goh dat de een knelt, niet alle knelpunten belangrijk vindt, lijkt het een beetje nu. Wat wij belangrijk vinden, is dat het netwerk een keertje afkomt. Dat al die losse lijnen die niet goed met elkaar verbonden zijn, waar schakels ontbreken, dat die kloppend gemaakt worden. Daar hebben we met name naar gekeken in dit verhaal en dat is zeg maar de basis ook om die wijken weer aan het netwerk te verbinden. Dat is gewoon de hele bottom line. De voorzitter: Ja.