2.6 2023-05-23 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 3 - concept.pdf

CDA heeft een vraag gesteld over praktische bezwaren als we gasten ontvangen. Daar heb ik net al op gereageerd, dat we daar wat aan willen doen. Of dit leidt tot een aantoonbare reductie van CO2-uitstoot. Nou ja, Henriëtte Prast, die dit concept heeft bedacht, zij is gedragswetenschapper en zij geeft aan dat er best wat mensen zijn, en zij noemt het niet de standaard keus, zij noemt het de stille keus, best wat mensen zijn die er eigenlijk niet zoveel om geven en die de stille keus maken en die kiezen dan automatisch voor de duurzame optie. Het CDA vroeg ook

40

of we niet aanvullend kunnen kiezen voor aanmelden voor Dordtse Dinsdag. In feite is dat ook weer een uitbreiding ten opzichte van dit wat dit voorstel inhoudt. En ik denk dat de Partij voor de Dieren daar zeker voor te porren is, maar we willen dit voorstel toch beperken tot het concept ‘Carnivoor, geef het door’. En daarnaast stelde het CDA de vraag, als je dit veganistisch nou oplegt, krijg je mensen dan mee of krijg je juist weerstand? Maar dat is ook precies wat ik net zei over de VSP. De kern van dit verhaal is juist niet dat we het opleggen, maar dat we die keuzevrijheid in stand houden. En dat, ja, is eigenlijk ook een pijler onder dat hele initiatiefvoorstel. De voorzitter: De heer Den Heijer heeft een vraag. De heer Den Heijer: Hier wringt het toch wel een beetje voorzitter, want aan de ene kant willen we kennelijk nu een gedrag teweeg brengen, daar waar eigenlijk ook het betoog is, we willen een bepaald effect sorteren waarmee we dus een doel willen halen. Ja, en een cijfermatige onderbouwing van dat doel, dat is er niet. De manier hoe we dat gedrag kunnen veranderen, dat is er wel. En de bereidwilligheid om de keuze dan ook echt vrij te maken, er is hier aan mijn rechterzijde poging gedaan om dat echt gelijk te trekken vanuit principes overboord gegooid.

Ik vind het toch jammer, omdat u zegt via de voorzitter van nou, zijn stille keuzes, heel veel mensen interesseert het niet. Terwijl in onze ogen dat gewoon echt niet zo is en dat dit soort voorstellen juist tot heel veel ankers in het zand lijdt en veel meer weerstand oproept, terwijl dat misschien niet nodig is, omdat je daarmee je eigen doel ondermijnd, omdat mensen het dan het juist niet willen doen en dat bewust dan wel aangeven, ik wil vlees eten. Dus ik vraag me echt af, waarom legt de heer Groenewege dus echt die absolute keuzevrijheid naast zich neer om toch juist dan die keuze wel op zijn minst op te dringen aan de ander? De voorzitter: Mijnheer Groenewege. De heer Groenewege: Nou ja, eigenlijk heb ik daar al op gereageerd in reactie op wat de heer De Heer zei, dat we geen keuze opleggen en dat ook als je iedereen alle opties voorlegt, dat je nog steeds een escape wil hebben, een standaard optie voor mensen die niet kiezen of niks invullen. En wat is dan die standaard optie? Met dit voorstel is de standaard optie de duurzaamste optie en in de huidige praktijk is dat de meest onduurzame optie en dat is het verschil dat dit initiatiefvoorstel maakt. De voorzitter: Vervolgt uw verhaal. De heer Groenewege: Dan het klimaat. DENK stelde een vraag over de klimaatimpact van de Vega industrie. En het ging over de sojaproductie.

Nou ja, 75 procent van de sojaproductie wordt gebruikt voor veevoer. Maar ik ben wel met de heer Maroof eens, wat ik net ook al zei, dat je plantaardig eet, betekent nog niet dat je duurzaam eet. Dus er zijn meer eisen die je daaraan zou kunnen stellen of meer dingen om rekening mee te houden. En ik hoop ook dat de gemeente dat doet, maar daar kan de wethouder misschien zo meteen op reageren. En daarnaast had hij ook aanvullende ideeën, zoals de nadruk legt op minder consumeren. En ook die mening deelt de Partij voor de Dieren. Maar zoals ik net al zei, we willen het beperken tot dit initiatiefvoorstel tot het concept ‘Carnivoor, geef het door’.

41

De voorzitter: Mijnheer Groenewege, bedankt voor uw betoog. Ik kijk mijn linkerkant, mevrouw Van Benschop aan. U heeft ook vanuit het college een reactie gegeven middels een brief. Wilt u dat ook kort toelichten? Mevrouw Van Benschop: Zeker, dank u wel voorzitter. Laat ik beginnen met zeggen dat dit voorstel, daar gaan we de wereld niet mee redden. Maar het kan wel een bijdrage leveren aan die doelstellingen die we met elkaar hebben gesteld, namelijk klimaatneutraal 2040. Om dan gelijk maar even te reageren op de vraag die net als laatste werd gesteld hoe wij omgaan met de duurzame keuze binnen de meest duurzame opties, is dat we in 2022, als ik het goed zeg, bij de aanbesteding voor onze catering al hebben gezegd dat het meer lokaal moet zijn, dat het duurzamer moet zijn, dat het gezonder moet zijn, omdat het veertig procent biologisch moet zijn. Dus het staat niet op zich. Je hebt meerdere maatregelen nodig om met elkaar uiteindelijk te komen tot de meest duurzame optie of in ieder geval bijdrage te leveren via je catering aan de opgave klimaatneutraal 2040. Het college onderschreef wel wat ook hier gedeeld wordt, dat de keuzevrijheid erg belangrijk is, maar op dit moment is het gewoon zo dat als je geen keuze maakt, dat de meest standaard optie, de vleesoptie of in ieder geval de niet plantaardige optie is.

Dus wij hechten net zoveel als deze commissie, dat heb ik eigenlijk iedereen wel horen zeggen, aan de keuzevrijheid. Dus biedt inderdaad, dat hebben we ook voorgesteld, want ook wij lazen het initiatiefvoorstel iets meer rigide dan dat nu wordt toegelicht. Dus waar mensen van tevoren bekend zijn zeg maar, wie komt er op welke bijeenkomst, laat mensen dan een keuze doorgeven. En als ze geen keuze maken, dan is de meest standaard optie de plantaardige. Dat vinden wij passend in het beleid wat we hebben ingezet, dus dat onderschrijven we. We hebben daarbij wel dan aangegeven, op het moment dat niet bekend is wie zich gaat melden, bied het dan gewoon allebei aan. Geef mensen dan gewoon de keus dat je niet per se een oesterzwambitterbal moet eten, maar dat je ook voor je vleesbitterbal kan kiezen. Dan nog heel even over de kosten. De tien procent is gebaseerd op, het is opgehaald bij de partners met wie we samenwerken en dit is gebaseerd op als alles plantaardig zou worden. Met dit voorstel wordt niet alles plantaardig. Het is nog steeds een keuze, dus er zal nog steeds een deel van de mensen voor vegetarisch of voor vlees kiezen. Het percentage plantaardig zal iets omhoog gaan, maar dus het budget hoeft niet met tien procent verhoogd te worden. Dat is als alles plantaardig zou worden. En ik zal niet helemaal voor de griffie praten, maar dat is natuurlijk wel een goed voorbeeld.

De griffie heeft aan het begin van de periode als het goed is uitgevraagd wat mensen voor dieetwensen hadden en heeft daarop het buffet zoals het nu is gebaseerd. Dus ik verwacht dat daar helemaal niks verandert, om daar dan maar even gelijk over budgetten te spreken. Dus die tien procent is echt in het geval dat alles plantaardig zou worden. Die verwachting heb ik niet. Wij onderschrijven dus het initiatiefvoorstel zeker met de toelichting die net gegeven is door de indiener, met die nuance. Ja. De voorzitter: Wethouder, dank u wel. Beste collega's, ik wil u best de gelegenheid geven om een vraag te stellen aan het college, maar het is een initiatief van de Partij voor de Dieren en het college heeft al een reactie gegeven, dus ik denk dat het weinig meerwaarde heeft nu om vragen te stellen aan het college. Ik denk dat die beantwoording wel helder is. Als u nog vragen heeft aan de heer Groenewege, wil ik het

42

alle gelegenheid nog geven. We moeten namelijk ook een conclusie trekken vanavond wat we met dit voorstel gaan doen. Ja. En we willen nog even nog een kort rondje maken met de standpunten als laatste oordeel over dit initiatief. Mijnheer De Heer. De heer De Heer: Ja voorzitter, dank u wel. Toch nog een verduidelijkende vraag, ook door de toelichting van de wethouder, omdat het me toch nog niet helemaal duidelijk is. Wij hebben straks een bijeenkomst en dan moet van tevoren aangegeven worden wat je wil eten. Staat dan ook tussen alle opties van allergieën, vlees, vegetarisch, staat dan ook veganistisch daarbij of laten we die weg en zeggen we welkom voor deze maaltijd, die is in de basis veganistisch, wilt u anders, kunt u kiezen uit optie A, B, C, D? Of staat ook veganistisch erbij en zeggen we welkom, geef uw voorkeur aan? Daar ben ik even benieuwd naar. De voorzitter: Mijnheer Groenewege. De heer Groenewege: Het idee van dit initiatiefvoorstel is dat de optie veganistisch daar niet bij staat, dat dat de standaard keuze is. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Beste collega's, u heeft de ruimte gehad om met elkaar het debat te voeren. De heer Groenewege heeft vragen kunnen beantwoorden. Het college heeft ook een reactie, had al een reactie gegeven, nog toelichting gegeven op de brief en het wordt tijd nu om een conclusie te trekken.

En ik wil een ronde maken, kijkend naar de commissieleden. Wat is uw eindoordeel? En dan wil ik aan mijn linkerkant de heer De Heer het woord geven. De heer De Heer: Ja voorzitter, dank u wel nogmaals. Dank aan de Partij voor de Dieren voor dit voorstel en voor de toelichting, de duidelijke en de rustige toelichting daarop. Wij zijn nog niet overtuigd, juist ook op dat punt van die gelijkwaardigheid en daarom stelde ik die vraag op het eind ook nog even. We zouden het heel jammer vinden als de basis wordt gemaakt veganistisch en dat je de moeite moet doen om je te melden voor iets anders. We zouden het veel mooier vinden, denk ik ook aanvullend op wat de heer Den Heijer zei, dat het veel helpender is om ook die groep mee over de streep te krijgen door ze juist die ruimte te geven en die keuzevrijheid te bieden en op die manier het proces te bevorderen. En dan inderdaad op het punt van de bijeenkomst waar iedereen aanwezig is zonder je van tevoren aan te melden. Inderdaad, zoals het college ook voorstelt, van alles aanbieden, maar wel echt sturen op zo min mogelijk verspilling. En dan liever inderdaad minder verspilling van vlees dan veganistisch. De voorzitter: Mijnheer De Heer, bedankt voor uw bijdrage.

Mijnheer Den Heijer, zonder in herhaling te vallen, wat is uw eindoordeel? De heer Den Heijer: Ja, ik wou net zeggen dat we ons weer voor een groot deel daarbij aan kunnen sluiten, met het punt van inderdaad de standaard keuze discussie in deze commissie over wat nou echt een duurzame keuze is. En op een gegeven moment werd het ook wel erg selectief. En dan vraag ik me af, wat voor financiële consequenties heeft dat dan weer als we alleen avocado’s kiezen die dan weer niet uit Zuid-Amerika komen? Volgens mij wordt het er allemaal niet goedkoper op. Ook het principe, dan zou ik eerder in principe tot matiging hanteren dat we inderdaad verspilling tegengaan. Dan kijk ik

43

gewoon naar de naar de praktijk, zie ik dat bij de griffie bijvoorbeeld helemaal geen voedsel in de prullenbak verdwijnt. Dat verdwijnt gewoon in de koelkast. En volgens mij wordt dat de volgende dag ook door de medewerkers ook gewoon weer opgepeuzeld bij de lunch. Dus ook in dat soort zaken vind ik ook slim dat we dat op die manier doen, want dat het ergste wat er kan gebeuren, is inderdaad dat je spullen weggooit. De VVD is ook op dit punt niet overtuigd, al moet ik wel zeggen dat ik het waardeer aan de initiatiefnemer dat die ook verduidelijkend is geweest in het opzicht van openbare gelegenheden wanneer men het dan niet opgedrongen zou worden. Daar wil ik de initiatiefnemer voor danken, dat die daar op die manier op in is gegaan. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage. Mijnheer Van den Berg, wat is uw eindoordeel? De heer Van den Berg: Ja, ik heb aan mijn voorgangers niet echt veel meer toe te voegen en wij zijn hierin ook niet overtuigd om ons standpunt hierin te wijzigen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank u wel, voorzitter. Ja, eigenlijk ook door wat de wethouder net aangaf is dat we eigenlijk al het beleid voeren om meer duurzaam, meer biologisch en op meerdere dingen te letten. En zo ook de heer Den Heijer zei ook te letten op verspilling, dat dat een belangrijke is. En ja, dat vind ik niet gelijk staan aan dat initiatiefvoorstel.

Het initiatiefvoorstel vraagt eigenlijk heel wat anders en gezien wij eigenlijk al naar onze mening een vrij vooruitstrevend beleid hebben, dan zou ik daar gewoon bij blijven en dit voorstel niet steunen. De voorzitter: Dank u wel, bedankt voor uw bijdrage. Mijnheer De Vries. De heer De Vries: Dank u wel, voorzitter. De VSP is nog steeds van mening dat de huidige situatie voor ons beter is. Wij vinden dat beter. De voorzitter: Duidelijk. Mevrouw Schnabel, wat is uw eindoordeel? Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Nou ja, we zijn nog steeds positief ten opzichte van het voorstel. En ik wilde deze vraag net als verduidelijkende vraag stellen, maar ik zeg ik neem hem nu gewoon mee. Volgens mij als we kiezen, ook wat de heer Groenewege aangaf, als we kiezen voor intern, maken we de keuze om plantaardig als basis te nemen, dan hebben we het volgens mij alleen over de Dordtse Dinsdag. Maar vul me aan als dat anders is. En dan vraag ik me eerlijk gezegd af, het is alleen de Dordtse Dinsdag. Ik ben op zich wel van mening dat als mensen niet bekend zijn, dat het dan een goede keuze is inderdaad om een open aanbod aan te leveren en inderdaad alle keuzes voor te leggen. Dus nou ja, goed. Kortom, we staan positief ten opzichte van het voorstel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Ja voorzitter, dank u wel.

Vanuit Beter voor Dordt kunnen we ons aansluiten bij wat is aangegeven door de ChristenUnie/SGP en de VVD. En wel

44

één korte opmerking, dat wou ik in de bespreking gisteravond in de fractie, dat we het ook best wel lastig vinden dat we hier wel heel erg intern bezig zijn en niet zoveel met wat we nu eigenlijk graag willen uitdragen. En ja, daar wil ik het bij laten. De voorzitter: Mijnheer Maroof. De heer Maroof: Voorzitter, ik sluit me af bij de heer Den Heijer. De voorzitter: Dank wel voor uw bijdrage. Mevrouw Van Engelen. Mevrouw Van Engelen: Ja, dank u wel voorzitter. Nou, na de beantwoording van de heer Groenewege kan ik zeggen dat wij nog meer fan zijn geworden van het initiatiefvoorstel. Hij kan alles zo helder en duidelijk uitleggen en voor ons is de impact die het initiatiefvoorstel teweeg zou brengen als we mee instemmen duidelijk genoeg voorbeeldfunctie blijven ontstaan, de milieuoverwegingen, dus wij blijven voor. De voorzitter: Mijnheer Portier. Ja, mijnheer Portier. De heer Portier: Voorzitter gewijzigd of ongewijzigd, zullen wij voor het voorstel zijn. Eén wijziging die ik wil graag zou zien, is een beetje in de richting van wat de heer De Heer zegt om ook vegetarisch als optie te nemen. En alleen als mensen niks zeggen, dan inderdaad de stille keuze vegetarisch te doen.

En één opmerking moet mij nog van het hart en dat heeft een eigenlijk niet direct betrekking op het voorstel, maar v als wij bijeenkomsten organiseren als gemeente waar mensen niet van tevoren zeg maar opgeven wat ze willen, waarom moet er dan per se vlees bij zitten? Wat dat betreft zou ik eigenlijk nog wat verder willen gaan bijna dan dit voorstel. Maar het voorstel zoals het nu is, is prima, maar eigenlijk zou ik dat nog wel aan willen vullen, van doe als mensen zich niet van tevoren op kunnen geven, doe dan wel inderdaad het broodje kaas en het glas melk. Waarom per se vlees erbij? Ik zie dat niet zitten. De voorzitter: Duidelijk, mijnheer Portier. Mijnheer Groenewege, u mag als laatste het woord nemen. Wat is uw eindoordeel? De heer Groenewege: Ons verrassende eindoordeel is dat we er positief tegenover staan. De wijziging met betrekking tot de aanscherping van het dictum willen we middels een amendement doen op ons eigen voorstel, want we vinden het wel zo fair om het voorstel gewoon in stemming te brengen zoals we het hebben ingediend en dan de wijziging met een amendement. En wat ik ook mee ga nemen naar de fractie is een optioneel amendement om ook veganistisch als optie mee te nemen, want ik zou dat wel een verbetering vinden ten opzichte van de huidige situatie, hoewel het niet zo ver gaat als wij zelf zouden willen.

En dan merkt u bij de volgende raad of we dat ook daadwerkelijk hebben gedaan. Wat we niet gaan meenemen, is wat de heer Portier zegt om vegetarisch de standaard optie te maken. De voorzitter: Dank u wel. Dan. Dan ga ik een conclusie trekken op basis van datgene wat u vanavond heeft ingebracht en wat we zojuist hebben vernomen van de heer Groenewege. Nou, in ieder geval een eerste inventarisatie heeft opgeleverd dat de meerderheid van deze commissie tegen het huidige initiatiefvoorstel zou zijn, waarbij ik ook de vraag had willen stellen of er nog in de raad besproken zou moeten zijn. Maar in

45

ieder geval de heer Groenewege geeft aan dat die het dictum van het initiatiefvoorstel wil veranderen en dat ook in stemming wil brengen. Mevrouw Wepster wil daar nog iets over zeggen. Mevrouw Wepster: Ja. Het is helder dat u het dictum wil aanpassen en dat kan zeker met amendement, maar omdat u initiatiefnemer bent van het voorstel mag u volgens ons RVO het ook aanpassen en dat inbrengen. Dus die keuze heeft u. De heer Groenewege: Ja, daar zijn wij ons van bewust ook als Partij voor de Dieren, maar we hebben het er ook intern over gehad en we vinden het netter om het met een amendement te doen. De voorzitter: Mooi. Dus dat wordt een … Heeft u een aanvullende vraag, mijnheer Den Heijer? De heer Den Heijer: Over het voornemen van de initiatiefnemer, het tweede voornemen, tweede amendement. Kan die dat nog één keer aan mij uitleggen? Want het is laat en misschien ben ik … De voorzitter: Nee hoor. U bent wijs genoeg, mijnheer Den Heijer. Mijnheer Groenewege. De heer Groenewege: Wat ik voel, aanvoel aan uw partij, aan de ChristenUnie/SGP, het CDA en meer partijen, is dat u bezwaar heeft tegen het opleggen van een standaard optie en dat u eigenlijk af wil van dat concept van een standaard optie. En ik gaf aan dat ik dat in ieder geval een verbetering zou vinden ten opzichte van de huidige situatie.

Dus we gaan binnen de fractie overwegen of we het voorstel of het dictum zo kunnen wijzigen dat dat het voorstel wordt. De voorzitter: Mooi. Nou, dan kunnen we de conclusie trekken, u gaat dus het dictum aanpassen van uw initiatiefvoorstel. Twee amendementen, pardon. Dat is dan de juiste bewoording en dat betekent dat het voorstel, geamendeerd voorstel, in stemming wordt gebracht met de spreektijd. En dan moeten we natuurlijk ook een spreektijd afspreken, of niet? Voorzitter, wat zegt de voorzitter? Mevrouw Wepster: Ja, ik zou hem samenvatten als, we gaan hem agenderen en dan hebben we het alleen nog maar over moties en amendementen waarvan er twee amendementen zijn aangekondigd. En als de amendementen worden aangenomen, dan gaat het geamendeerd voorstel in stemming worden gebracht. De voorzitter: Bedankt voor deze aanvulling, mevrouw Webster. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Schalken. Verduidelijkende vraag. De heer Schalken-den Hartog: Nee, nee. Dan betekent het dat de bespreking zich beperkt door de ingediende moties en amendementen.

46

De voorzitter: Juist, dat is een goede samenvatting. Nou, beste collega's, ik wil jullie bedanken voor deze enerverende avond. Ik denk dat we heel wat wijzer zijn geworden over dit onderwerp. En ik wens jullie een fijne avond. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van …… 2023.

De griffier,

De voorzitter,

A.E.T. Wepster

A.W. Kolff

47