2.6 2023.04.04 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 3 - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTE DORDRECHT DORDTSE DINSDAG, D.D. 4 april 2023 Vergaderzaal 3

2. Geen wensen en bedenkingen kenbaar maken t.a.v. ontwikkelplan Wantij-West - Raadsvoorstel Voorzitter: Mevrouw Koene Raadsgriffier: Mevrouw Vermeulen Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. De Boer (Op Ons Eiland) Dhr. Damen (PvdA) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Mevr. De Heer (Forum voor Democratie) Dhr. Den Heijer (VVD) Mevr. Van Herwijnen (Partij voor de Dieren) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Kleinpaste (Gewoon Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Dhr. Noldus (VVD) Dhr. Stam (Fractie van Waardhuizen) Dhr. Stolk (VSP) Dhr. Struijk (CU/SGP) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Ambtelijke ondersteuning: Mevr. Overboom Portefeuillehouders: wethouder M. Burggraaf De voorzitter: Oké, mijnheer Den Hartog is er ook dus we kunnen beginnen. Goedenavond, allemaal. Mijn microfoon klinkt heel gek dus ik weet niet of daar wat aan gedaan kan worden? Maar goed. Wij zijn hier bijeen voor het raadsvoorstel te bespreken, geen wensen of bedenkingen ten aanzien van het ontwikkelplan Wantij-West te uiten. Ik ga even oplezen wie er allemaal zijn. Links van mij de heer Burggraaf namens het college. Ambtelijke ondersteuning, daar heb ik dan weer geen naam van. Mevrouw Overboom: Mariëlle Overboom. De voorzitter: Mariëlle Overboom. Ga ik er gelijk bijzetten. Dat moet er wel … Sorry hoor. Dan heb ik nog een pen die het niet doet. Sjonge jonge.

Mijnheer Kleinpaste van Gewoon Dordt, mijnheer Struijk van de CU/SGP, mijnheer De Boer van Op Ons Eiland, de heren Stolk en In ‘t Veld van de VSP, mevrouw De Heer van Forum voor Democratie, mijnheer Wringer, Beter Voor Dordt, mijnheer Damen, PvdA, mijnheer Den Hartog, zoals ik net al zei, van GroenLinks, mijnheer Hartmeijer van de SP, de heer Noldus van de VVD, de heer

1

Stam van Fractie van Waardhuizen, de heer Klerk van het CDA, mevrouw Van Herwijnen van de PvdD oftewel de Partij voor de Dieren en mevrouw Vermeulen namens de griffie. En ik ben Irene Koene, voor degenen die dat nog niet weten. We hebben een vergaderquorum nodig van acht fracties. Nou, we zijn ruimschoots hebben we dat gehaald. Dat is mooi. Waarom we deze vergadering hebben? Deze volgt deze oordeelsvormende vergadering op een drietal eerdere beeldvormende vergaderingen die er zijn geweest. En aan het eind van die laatste beeldvormende vergadering zijn er een aantal politieke vragen geformuleerd. Dat zijn er vijf. Dus ik ga u zo meteen gelijk dan maar even erin gooien en niet vragen om in één minuut uw standpunt weer te geven want dat gaat hem niet worden in één minuut op vijf vragen. Die vragen zijn, doet dit plan recht aan het indertijd breed aangenomen amendement A7A? Welke kaders wil de raad het college meegeven voor de volgorde in de uitvoering van het raadsvoorstel? Is het raadsvoorstel besluitrijp gegeven de nog uit te werken punten en onzekerheden? Alleen die vraag al zou je al bijna zeggen, nee. Dus, maar goed.

Onderschrijft de commissie de gestelde ambitie? Hoe weegt de commissie de afweging van belangen van belanghebbenden? Ik vond dat wel een hele mooie zin, hoe weegt de commissie de afweging van de belangen van de belanghebbenden? Ik weet niet wie hem gemaakt heeft, maar ik zou hem willen onderscheiden zeg maar met een mooie prijs. Nou, oké. Nou, hier zit ze dan. Technische vragen hebben jullie nog kunnen stellen. Nu is het tijd voor het politieke debat. Zoals ik net als zei gaan we niet een eerste termijn doen met een eerste reactie want dat gaat, dat lukt dus niet binnen een minuut. Mijn vraag is wel aan jullie om niet een, nou ja, Wantij, daar zitten ook oevers in, om een oeverloze woordvoering te gaan doen. Maar om ten aanzien van de politieke vragen die er liggen even, nou ja, goed, to the point te weergeven van hoe uw fractie erover denkt. En ja, u mag gewoon op elkaar reageren want we zitten in een oordeelsvormende vergadering om ergens wat van te vinden. Dus vijf politieke vragen, één onderwerp, wie biedt? Nou, mooi, kunnen we naar … O, nee, mijnheer Hartmeijer, gaat uw gang. De heer Hartmeijer: Dank u wel voor weer de aftrap. Ja, wij hebben veel belanghebbenden kunnen spreken de laatste weken en zij hebben ook volop punten aangedragen. Wat ons betreft ook voor het grootste gedeelte snijden die hout.

En wij vinden dus dat deze punten ook verder uitgewerkt moeten gaan worden, verwerkt moeten gaan worden in een ontwikkelplan. En het college heeft dat schriftelijk ook toegezegd alleen ontbreekt het nog aan concrete oplossingen nu. In het algemeen kunnen wij wel zeggen dat het participatietraject wel goed doorlopen is zover ik kan beoordelen. Je ziet toch wel dat er bij veel punten een domino-effect optreedt, zoals bijvoorbeeld de vervanging binnenvaartschepen voor cruiseschepen. Nog los van eventueel wat de bewoners daarvan vinden, moet je wel weten waar deze dan naartoe kunnen en of dat niet weer tot nieuwe obstakels leidt. Hetzelfde geldt voor de parkeergarage, als het servicecentrum zou worden gesloopt, dat zou dan de ideale plek zijn maar dat is nu dus nog niet duidelijk. En als het gaat over de historische schepen langs de landtong lijkt het alsof het college en de Leefwerf in geheel verschillende werelden leven. Dus ook daar moet wat ons betreft verder overleg plaatsvinden met hen. Als laatste het zwemgedeelte. Ik snap het antwoord van het college dat je rondvaart en watertaxi aan de Kinepolis-kant wil houden. Maar de combi met het zwemmen, dat zien wij nog niet zo in het ontwerp zoals het nu voorligt. Met de verplaatsing van de parkeergarage komt behoorlijk wat

2

ruimte vrij dus het moet mogelijk zijn om dat op een of andere manier goed te laten samenvallen. Maar ook dat zouden wij wat graag beter uitgewerkt willen zien. Dus ondanks dat wij dit verder een mooi plan vinden … De heer Kleinpaste: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Kleinpaste. De heer Kleinpaste: Ja, mag ik een verduidelijkende vraag stellen over dat zwemmen dan even. Want er wordt natuurlijk al wel gezwommen op die plek. Wil de SP dan een meer geformaliseerde vorm van zwemmen daar gerealiseerd zien of hoe kijkt u er dan precies tegenaan? De heer Hartmeijer: Nou, zoals ik zei, er komt een behoorlijke strook ruimte vrij. Voor ons is in ieder geval belangrijk, ook wat het Klein Schippersgilde heeft aangegeven, dat je eigenlijk dat zwemmen en het rondvaarten wel goed uit elkaar moet trekken. Dat dat voor de veiligheid wel belangrijk is. Nu staat er een soort van steiger getekend in een soort vierkantje waar je dan ook aan de ene kant met een rondvaart kan en op de andere kant op hetzelfde gedeelte kan je eigenlijk zwemmen. En wij zouden eigenlijk liever zien dat je dat eigenlijk meer uit elkaar trekt. Dat je ook die ruimte gebruikt, dat je aan de ene kant zegt, nou, hier is het gedeelte rondvaart en aan dit gedeelte kun je zwemmen, dat dat ook wel wat meer uit elkaar zit. En hoe dat dan precies eruit komt te zien, ja, dat weet ik niet maar dat is een beetje het idee.

De voorzitter: Dat was hem zo? De heer Hartmeijer: Ik had nog één zin, voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Hartmeijer: Dat was eigenlijk mijn conclusie. Dus wij vinden het een mooi plan maar ja, helaas zijn er veel losse eindjes. Dus wat ons betreft kan dit niet zomaar gehamerd worden, wij willen toch eerst eigenlijk iets meer duidelijkheid zien. Dank u wel. De voorzitter: Oké. Dank u wel. Mijnheer Klerk. De heer Klerk: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, het plan Wantij-West is wat het CDA Dordrecht betreft een aantrekkelijk plan. Het samenspel van natuur, maritiem en binnenstad is mooi en doet recht aan de locatie. Wel zou het CDA nog wat meer concreet zien ten aanzien van de parkeerproblematiek en het mogelijk verdwijnen van die parkeergarage. Dat is allemaal nog, maar dat is uitwerking. Wat de besluitrijpheid betreft hangt het ook samen met dat inmiddels veelbesproken amendement A7A. In de voorgaande beeldvormende sessies heb ik daar ook vragen over gesteld en we zijn schriftelijk op de hoogte gebracht en daarin wordt verwezen naar een rib uit 2021. En daarin wordt gezegd dat, nou, de vijf schepen aan die kade niet haalbaar zijn vanwege bezwaren vanuit OCW. Alleen als die landtong groen wordt en daar geen bebouwing komt, dan zouden die bezwaren er niet meer zijn.

Dus ja, ik twijfel, ik weet ook oprecht niet, die rib kan volgens mij het amendement niet zomaar terzijde schuiven. Daarvoor is

3

een nieuw raadsbesluit nodig. En ik twijfel of het huidige plan wat voorligt, ja, dan voldoende is met alleen een, ik zit even naar mijn tekst te zoeken, dit wordt wel heel erg freewheelen, ja, of dit alleen kan met een tekening zonder expliciete info over het aantal schepen en dergelijke. Dus op dat punt zou ik nog wel een reflectie van de wethouder op dit punt horen. Maar nogmaals, voor de rest staan wij wel positief tegenover het plan alleen op dit punt, ja, dat is ons nog wel wat aangelegen. De voorzitter: Mijnheer Noldus. De heer Noldus: Dank u wel, voorzitter. Dank de heer Kleinpaste. Ja, nee, dank voor deze ontwikkelvisie en ik wil de betrokkenen ook bedanken voor het hele proces wat gelopen is. Want het is een heel uitgebreid en ik denk ook goed participatieproces gelopen waarbij we veelvuldig ook geïnformeerd zijn. Ik heb nog even teruggezocht de opdracht aan de voorkant van het proces ergens in de commissie in 2021 was ook breed initiatieven te betrekken en ook dan te durven kiezen. Dus echt een concrete invulling te kiezen dus nou, dat zien we terug. En die veelvoud aan betrokken partijen, die geeft ook wel aan wat voor potentie zo'n gebied als dit heeft. Voor de VVD is dit een belangrijke stap op verschillende fronten voor de invulling van Wantij-West. Rondje Wantij, zijn wij erg enthousiast over.

Kwaliteitsverbeteringen van het gebied en het stadstrand met meer ruimte voor horeca en levendigheid zijn ook punten waar we echt positief over zijn. En ook het verplaatsen van de parkeergarage is an sich iets waar we positief tegenaan kijken. Ik heb een aantal punten die ik kort zal uitlichten. Om met parkeren te beginnen want parkeren in het gebied is toch wel een hele belangrijke functie. En, nou, met de versterking van het gebied gaat het alleen maar toenemen. De P&R-functie die komt in verschillende plannen naar voren en we hopen echt dat die in de invulling met de verplaatsing van die garage ook echt goed naar voren komt. Die zoektocht, die is voor ons wel heel belangrijk naar waar die garage moet gaan komen. Omdat we één, meer kwaliteit in dit gebied willen toevoegen, maar ook twee, een nieuwe locatie die een veel logischer parkeerhubfunctie kan invullen. Hè, dan zie je toch dat de huidige garage daar beperkt voor uitnodigt. Dan het puntje over de landtong. De heer Struijk: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Struijk. De heer Struijk: Ja, dank u wel, voorzitter. Een vraagje aan mijnheer Noldus. Zoektocht, die andere plek voor die parkeergarage, heeft de VVD daar ideeën over, wensen? De heer Noldus: Nou, wel in die directe omgeving in ieder geval. Er is natuurlijk een initiatief geweest om het onder De Vlijt te doen. Ik denk niet dat dat een haalbare kaart zal zijn.

Dus je zal echt in de directe omgeving van het Energieplein moeten gaan kijken. De heer Kleinpaste: Voorzitter? De heer Noldus: Van het Regiokantoor wellicht om daar een invulling op te vinden. Maar dat is wat ons betreft voor later uitwerking. De heer Kleinpaste: Voorzitter?

4

De voorzitter: Mijnheer Kleinpaste, rustig. De heer Kleinpaste: Ja, ik vind de heer Noldus wat snel gaan als het gaat over een parkeergarage onder De Vlijt van, ja, dat lijkt me niet realistisch. Ik heb op een andere plek ook eens voorgesteld om ergens een parkeergarage onder te leggen. Er zijn genoeg plaatsen in Nederland te bedenken waar parkeergarages onder water worden aangelegd en waar dat erg goed gaat. En ik zou de heer Noldus ook willen vragen met al het ruimtebeslag wat auto's, geparkeerde auto’s innemen, ongeveer 50 procent van de openbare ruimte, is het niet zaak om dat een keer goed te regelen en dat het dan misschien ook wat meer mag kosten om het goed te regelen? De heer Noldus: Ja, ik ben het allereerst van harte met de heer Kleinpaste eens dat het goed regelen en verzorgen van parkeren geld mag kosten en belangrijk is. Dat zijn we gelijk met elkaar eens. Ik denk wel dat je ook moet kijken wat in zo'n gebied haalbaar is. Er is niet een hele diepe studie gegaan hè dus misschien snij ik een bochtje af. Het gaat niet alleen over het onder water zijn van zo'n garage maar ook de ontsluiting en de bereikbaarheid was een issue. Hebben we in ieder geval in een van de eerste sessies te horen gekregen. Dus, nou ja, wat ons betreft geen onbespreekbare variant maar wel eentje die in ieder geval uitnodigt tot snel een resultaat.

En we hebben daar wel echt wat ons betreft denk ik ook wel een van de eerste fase dat je wel wil weten waar die garage gaat komen. Want dat is echt wel de sleutel om de rest van het gebied dermate kwaliteit toe te voegen en functie ook toe te kunnen voegen. Dan, voorzitter, wil ik eigenlijk naar het tweede punt, dat ging over de landtong. Op dit moment staan daar woningen ingetekend in het bestemmingsplan en de woningnood is hoog. Tegelijkertijd snappen we wel de overweging om van deze landtong echt een hele kwalitatief groene hoogwaardige functie te maken. Maar dan wel voor ons met de voorwaarde dat die echt openbaar wordt ingericht en openbaar toegankelijk is. Dus nou, daar zijn we positief over. Dan over de Leefwerf. Ja, er zitten een hoop belanghebbenden en concurrentie in dit gebied dus we snappen dat er veel gebruikers zijn en dat het ergens gaat wringen. Dus we zijn wel benieuwd, we zijn een paar weken geleden ook op het Wantij zelf geweest en dan zie je hoe smal het eigenlijk is. Dus we zijn wel benieuwd naar ook wat voor invulling daar nou mogelijk is. En vraag aan het college is ook, er zijn drie plekken ingetekend aan het Wantij. En met de mogelijke herschikking van die twee plekken, is er dan voldoende ruimte als we kijken naar de oorspronkelijke doelstellingen en kaders die vanuit de raad zijn meegegeven.

Oftewel, is er dan nog steeds voldoende ruimte voor de Leefwerf daarin. Dan, voorzitter, over het beeld Hanneken van Dordt. Wij zijn ook positief en we zijn blij dat we positieve geluiden hebben gehoord van verschillende insprekers. Dit kunststuk is allang een initiatief wat speelt. We zijn er positief over dat dit een plek krijgt, lijkt te krijgen in dit gebied. Een vraag die wij wel hebben richting het college, is dit onderdeel van fase 1? En van de politieke vragen was ook, hoe ziet de fasering eruit? Nou, we denken wel, dit is een initiatief wat al dermate lang loopt, een beetje in de vertraging is gegaan. Dus wat ons betreft is het iets om aan de voorkant mee te nemen. Dan als laatste nog twee korte puntjes. Zorg dat Trivire aan de voorkant goed betrokken is over woningbouw want dat kan echt kwalitatief heel veel toevoegen aan het gebied. En nou, we hebben nog wel een vraag over, hoe kunnen we nou dadelijk ook weer openbare toiletten meegeven richting dit gebied? Daar zit toch wel een zorg van een aantal betrokkenen in de buurt. Dan

5

afsluitend, voorzitter, dat is toch kort? U heeft vijf vragen, ik had vijf punten. Ja, we zijn heel blij met de kansen en impotentie die hier liggen dus wat ons betreft, ja, met de invulling die er ligt kunnen we goed vooruit en ik kijk verder uit naar de uitwerking hiervan. De voorzitter: Tegen de tijd dat de uitwerking van afgelopen vrijdag besluitrijp is zeg maar, zou u dan misschien niet willen instemmen met een eerste ronde van een minuut? Mijnheer Kleinpaste. De heer Kleinpaste: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik dacht, als ik de heer Noldus van de VVD nou eerst aan het woord laat dan kan ik me daarbij aansluiten. En dat blijkt het geval in belangrijke mate, want ook bij ons was het parkeren echt wel een punt van aandacht en van zorg. Terwijl we ook in de prioritering vinden dat je dat eerst goed moet regelen omdat het zo belangrijk is dat je die plek aan het water inderdaad vrij speelt. Maar dat kan alleen als je een goede oplossing hebt gevonden en gerealiseerd om het parkeren daar goed mogelijk te maken. Dus dat vinden wij ook heel erg belangrijk en meteen zeggen we daar iets mee over de prioritering. Ik sluit me van harte aan bij de prioriteit voor het plaatsen van het beeld Hanneken van Dordt. Ik bedoel, dat wordt een hele mooie toevoeging. Ik was blij dat veel mensen er enthousiast over waren inderdaad ook in de inspraak dus dat is prachtig.

Die landtong, daar lopen wij wel een beetje mee te worstelen. De heer Noldus had het ook al over woningbouw. Ik heb ooit eens een keer geroepen vanuit Gewoon Dordt van, zet daar anders tiny houses neer. Ik ben nog steeds van mening dat je en kunt vergroenen en er een leuk wandelgebied van kunt maken en er toch ook kunt wonen in tiny houses. Dus wellicht blijft dat dan toch een mooie combinatie om eens een keer toe te passen ergens in het Dordtse. Ik vind het een gemiste kans, vind ik echt heel erg jammer, dat de ontwikkeling van de Biesboschhal niet meteen in dit plan ook volledig zijn beslag krijgt en dat we daar een goede oplossing voor bedenken. Want als centrum van alle rondjes die je kunt voorzien, of het nou cultuur is of natuur of wat dan ook, speelt die Biesboschhal als mooi markant centraal punt voor ons gevoel een belangrijke rol. Dus daar zou het fijn zijn geweest dat de aandacht voor die hal er meteen in betrokken zou zijn geweest. En ik ben het met voorgaande sprekers eens dat ik ook wel zorgen voel bij de uitwerking van dat amendement A7A heette het geloof ik. Ja, ik ben niet zo goed in die nummertjes. Omdat er toch hele verschillende beelden van bestaan van hoe het nou concreet tot stand gekomen is, waarbij de initiatiefnemers in ieder geval zich niet bediend voelen.

En dat vind ik dan toch heel jammer dus ik hoop dat de wethouder daar toch nog iets meer aan een toelichting kan duiden waarom die verschillen van inzicht zo groot zijn op dat punt. Omdat we eigenlijk raadsbreed ook hebben gezegd van, we vinden het heel belangrijk dat de Leefwerf en dat varend historisch erfgoed goed zijn plek in dat gebied krijgen. Dus dat zou heel mooi zijn om dan echt te realiseren. Verder, het was een gebied wat in voorgaande periodes planologisch echt niet zo heel erg goed tot stand gebracht is. Dus dat gebeurt nu met dit plan wel. De voorzitter: Mijnheer Damen. De heer Damen: Ja, voor mij is het niet duidelijk of de heer Kleinpaste nou meer ruimte voor de Leefwerf wil of niet.

6

De heer Kleinpaste: Ik zou graag willen dat het amendement goed wordt uitgevoerd en voor mijn gevoel zou er iets meer ruimte, met name bij die landtong, mogelijk zijn om dat goed in te vullen. Waarmee we ook tegemoetkomen aan dat wat we ook ooit raadsbreed hebben vastgelegd. Dus ja, ik hoop dat we daar met elkaar toch echt werk van maken. En verder is het een prachtig plan en levert het die kwaliteitsslag op die we in het verleden gewoon eigenlijk een beetje gemist hebben. De voorzitter: Mijnheer De Boer. De heer De Boer: Dank u wel, voorzitter. Er is al een hoop gezegd en daar kan ik mij in grote mate in aansluiten, aan aansluiten. Twee dingen die ik eruit wil lichten is toch de landtong en het beeld Hanneken van Dordt. Wat betreft de landtong, ja, volgens mij moeten we daar wel eerst uitkomen wat we daarmee gaan doen. Want er zijn natuurlijk drie keuzes. Eén is zeg maar, we laten het gewoon zoals het is, het wordt een verwilderd stuk groen. Twee, we maken daar een recreatieve plek van voor wandelaars en sporters. Of drie, we bouwen daar huizen. Nou, en alles heeft ook te maken met ik denk ook een stukje dat amendement wat hier ligt van, ja, het is afhankelijk wat er gaat gebeuren of we ook zeg maar de inhoud van het amendement kunnen aanhouden en kunnen opvolgen. Dus die is wel heel belangrijk vind ik hierin.

En twee, wat dat betreft het beeld van Hanneken van Dordt, wat mij betreft is het gewoon een go. Geef een jaar op zeg maar dat eerste stukje financiering en dan kan daarna kan de stichting beginnen met de verdere uitvoering. De heer Kleinpaste: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Kleinpaste. De heer Kleinpaste: Ja, ik had een beetje de hoop dat met de opsomming van de drie punten die mogelijk zijn met de landtong de voorkeur van Op Ons Eiland daarbij ook zou worden meegegeven. Dus welke van de drie is jullie keuze? De heer De Boer: Nou, laten we zo zeggen, ook een beetje afhankelijk, die vergeet ik te noemen, dat is een hele belangrijke, wat zijn de kosten voor de sanering? Laten we het ongemoeid, dan kost het waarschijnlijk niks, maar gaan we daar iets bouwen, of recreatie of huizen, dan kost dat wat. En ik ben heel benieuwd, want daar hadden we het vorige week nog heel even over in de nabespreking, het saneren van dat stukje grond is hartstikke duur. Dus ik ben heel benieuwd, wat gaat het concreet kosten? De voorzitter: Ja, we hebben even een discussie over wat technische dingen. Was u klaar, mijnheer De Boer? Oké, dan ga ik eerst naar de overkant naar mijnheer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Nou, net als een aantal sprekers kan ik me aansluiten bij een aantal eerdere woordvoeringen maar ook, ik wil een aantal dingen eruit lichten.

We zijn als GroenLinks Dordrecht verheugd dat dit zo in ontwikkeling is en dan met name dat er ook aandacht is voor groen. Volgens mij een breed gedeelde wens van vrijwel alle partijen als ik dat goed heb beluisterd in voorgaande vergaderingen. En

7

daarom wil ik het natuurlijk even over die landtong hebben. Wij zijn erg verheugd dat daar nu niet gekozen is voor grootschalige bebouwing maar om het groen te laten. Het groene hart van het hele gebied in dat rondje Wantij-West waar we ook al positief over zijn … De heer Kleinpaste: Voorzitter? De heer Den Hartog: Is dat eigenlijk op ieder punt is het in het zicht. De voorzitter: Mijnheer Kleinpaste. De heer Kleinpaste: Ja, ik ga dan toch weer even. Gelukkig zei mijnheer Den Hartog dat hij niet pleit voor grootschalige bebouwing. Nou gaf ik een kleine suggestie voor kleinschalige bebouwing, hoe staat u daartegenover? De heer Den Hartog: Had ik het … Ja, ik heb hem nog aan. O, sorry, ik had hem niet uitgezet. Wij zijn voorstander van het volledig groen hebben van de landtong. Dat klopt. Ik noemde dat vooral in reactie op de eerdere plannen die er waren, niet om daarmee iets anders te suggereren. Dat groen, ja, daar wilde ik aandacht voor hebben want ja, die sanering, net al even genoemd, dan gaat het ook om de bomen die daar nu staan. Ik heb begrepen uit de technische vragen dat het weghalen van de grond onder de bomen om ze toch te behouden, dat dat ietsje duurder is. En er is een kans dat ze het misschien niet overleven. Toch zou ik daarop willen inzetten. Net ook al gezegd, sommigen hadden een voorkeur voor dat parkeren, dat mag wel wat kosten.

Nou, het groen houden mag ook wel wat kosten. Dat er misschien een boom het niet overleeft, dat zou best kunnen maar de kans dat ze het allemaal niet overleven is heel erg klein dus daar zou ik echt op willen inzetten. En waarom? Omdat we anders een kale vlakte krijgen die opnieuw bemaald wordt, krijgen we allemaal sprietjes die geplant worden. En dan duurt het twintig jaar voordat je het voldoende kroonvolume weer hebt. Daarom zouden wij vooral willen inzetten op ook het behoud van bomen, hetzij bij herplaatsing. Wat betreft de compensatie van de bomen door een groenstrook aan de Badweg, hetzelfde verhaal. Wat niet helemaal duidelijk is, is waarop doe je de compensatie? Ga je naar het aantal bomen kijken, dan kan je weelderige bomen vervangen door een sprietje en zeg je, het is hetzelfde aantal. Wij zouden veel meer die compensatie willen zien in het totale kroonvolume om toch zo groen mogelijk te houden. Ook op de versteende zuidzijde zouden we graag veel groen willen zien, daar zien we ook mogelijkheden. Het Energieplein bijvoorbeeld, daar kan veel meer groen. Drijvend groen, daar zijn we blij mee natuurlijk. Maar er zijn allerlei plekken waar je het zo groen mogelijk kan worden, laten we die kans aanpakken. Kort puntje over dat beeld van Hanneken van Dordt, daar staan we positief tegenover.

Uiteraard moeten we even kijken van veiligheid als zwemmers daar dat als duikplank willen gebruiken maar dat is een mooi initiatief. Ja, dan ook nog even iets over die landtong en dan die schepen. Wij vinden wel dat er voldoende recht wordt gedaan aan het amendement en we hebben verschillende redenen waarom wij niet willen dat daar nog extra schepen voor komen te liggen. Dat is, ja, drieërlei eigenlijk. We hebben aan de ene kant het zicht van het rondje Wantij-West naar de landtong toe, dan wil je het groen houden. Maar ook de mensen die op de landtong zijn hè, ook die gun je dat vrije uitzicht over het water en de overkant. En tenslotte de veiligheid van wat je kan inschatten van

8

zwemmers die toch naar de overkant zwemmen, dat daar geen extra obstakel is. Dus wat ons betreft wordt er voldoende recht gedaan aan het amendement met de tien ligplekken in totaal dus dat is dat. Even kijken, dan heb ik nog één puntje eigenlijk, dat zijn … Dat is inderdaad de volgorde van wat kan eerst, wat moet ergens op wachten, daar zouden we graag nog wel wat over willen horen. Al met al zijn we heel positief over dit plan. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. De eerste vraag, ik ga ze maar even gewoon langs, die beantwoord dient te worden gaat over het amendement A7A. Nou, dat is een lastige, dat heeft het college ook ervaren. Het lijkt erop dat met enige creativiteit dit gelukt is, hoewel het amendement spreekt over vijf schepen langs de kade. En de enige ontsnapping is dan eigenlijk als Rijkswaterstaat absoluut geen toestemming geeft voor meer dan die drie die daar liggen. Vraagje, is dat echt zo? Ja, dan denk ik dat er min of meer recht gedaan wordt aan het amendement maar wel met creativiteit. De rest zal dan een plekje moeten vinden in de Insteekhaven. Over de volgorde wat ons betreft met stip op één was de wens bij heel veel mensen, bij insprekers, trouwens complimenten over dat hele participatieproces, de wandelroute. Dus ja, daar moet je eigenlijk wat ons betreft zo gauw mogelijk mee beginnen.

Al snappen we natuurlijk best dat er eerst wat met de landtong moet gebeuren wil je echt een mooi rondje kunnen maken. Maar ik hoop niet dat die wandelroute helemaal aan het eind komt te staan. En als ik het toch over de volgorde heb, Hanneken is al een heleboel keer genoemd. Ik denk dat we, als we dat beeld daar willen, dat we dan ook dat heel erg vooraan moeten zetten. Want het lijkt me heel raar en gekunsteld om het hele plan uit te gaan voeren en aan het eind te gaan kijken van, o ja, er was nog een beeld, waar kunnen we dat eventjes kwijt? Dus ik denk dat je daar echt heel snel een besluit over moet nemen. Is dit raadsvoorstel besluitrijp? Ik aarzel. Je komt heel vaak tegen van, nou, nog nader uit te werken. We zijn geneigd om het college het voordeel van de twijfel te geven omdat het tenslotte een ontwikkelplan is. De gestelde ambitie die onderschrijven we. De hoofdlijnen van het plan laten echt hele mooie dingen zien en het heeft duidelijk meerwaarde voor de stad. Het afwegen van de belangen van belanghebbende, mooie zin was, dat is altijd lastig. Zwemgelegenheid realiseren slash legaliseren, dat is prima. Hoewel wij graag, en velen met ons, een wat meer natuurlijke uitstraling zouden willen hebben. En we vragen ons oprecht af of die uitdagende duikplank nou wel een goed idee is.

Het is tenslotte een woongebied en heel veel omwonenden denken echt er anders over, die zijn heel bang voor overlast en dat snap ik. We zouden graag zien dat dat toch wel heel serieus genomen wordt. Fijn dat richting de schippers meegedeeld kan worden dat de verloren ligplaatsen gecompenseerd worden. Heel belangrijk voor een stad, een havenstad als Dordrecht. Wat het woongebied betreft, we waarderen de inspanningen van Stichting Het Wantij maar hun wensen lijken de woonfunctie een beetje als ondergeschikt te beschouwen. Het is heel goed als waar mogelijk is er rekening gehouden wordt met otters, bevers, vleermuizen en rivierrombouts, dat meen ik oprecht. Maar er is meer om rekening mee te houden en wat ons betreft is dit raadsvoorstel in dat opzicht best evenwichtig. Ik ben het eens ook met de heer Den Hartog, veel aandacht voor groen. We zullen het op details misschien niet altijd eens zijn. Het wegzuigen van grond langs die bomen, ik weet niet of dat echt een optie is maar op de grote lijnen zijn wij het daar wel mee eens. En dat geldt wat parkeren betreft ook wat eerder door anderen genoemd is,

9

ook dat moet wel heel erg vooraan staan. Want een aantrekkelijk gebied dat nodigt mensen uit, ik hoop dat er velen op de fiets komen maar ja, de al veelgenoemde oma van ons raadslid heer Kuhlmann moet daar ook kunnen komen dus er moet parkeergelegenheid zijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Herwijnen. Mevrouw Van Herwijnen: Dank je wel, voorzitter. Het ontwikkelplan geeft in hoofdlijnen een mooie ontwikkeling weer met veel functies en maatregelen. Dit kan ook een risico zijn, veel maatregelen in een beperkt gebied kan ertoe leiden dat niet alles tot zijn recht kan komen. De voorzitter: Even moment. Mijnheer Noldus en mijnheer Hartmeijer, hebben jullie fractieoverleg of … Oké. Gaat u verder, mevrouw Van Herwijnen. Mevrouw Van Herwijnen: Dank je wel. Een aandachtspunt voor ons is bijvoorbeeld ook de bescherming van de huidige flora en fauna maar ook de versterking hiervan. De ontwikkeling van de laatste jaren in dit gebied heeft helaas negatieve consequenties gehad voor de flora maar voornamelijk ook voor de fauna. Er zijn al veel bomen gekapt, maar kijkend naar het schiereiland komt daar nog wel wat te kappen bomen bij. Dit heeft gevolgen voor de aanwezige vleermuizen in dit gebied. In het groenplan zijn weinig voorzieningen voor het foerageren van de vleermuis terug te vinden.

Kan de wethouder toezeggen dat daar nog extra aandacht aan besteed gaat worden? De versteende groene oevers hebben gevolgen voor onder andere de rivierrombout maar we hebben ook bevers in de buurt en hopelijk binnenkort ook de otter. En kan de wethouder ook toezeggen dat voor deze laatste twee in het groenplan rekening mee gehouden gaat worden? Verder nog even wat richting de wethouder, voor het hondenlosloopgebied, openbaar toilet en de fossielvrij brandstofpunt, of ook daarvoor de wethouder kan toezeggen dat deze onderdelen een plek krijgen in het plan? Dat was het. De voorzitter: Oké. Mijnheer Damen. De heer Damen: Dank u, voorzitter. Voorzitter, op zich een mooi plan, de potentie is voluit benut. Tegelijkertijd constateer ik dat het programma wel erg overladen is en dat leidt tot verschillende conflicten. Dat speelt bij de landtong, dat speelt bij het conflict tussen het Klein Schippersgilde en de cruiseschepen enerzijds en het zwemmen anderzijds. Mijns inziens zou je toch moeten snijden in het programma en dat kan mijns inziens best door de cruiseschepen elders in de stad een plek te geven. Het stuk waar de cruiseschepen moeten komen te liggen van de wandelroute is bepaald niet van dezelfde kwaliteit als de rest van die route. Dat geeft ook de mogelijkheid om het Klein Schippersgilde meer ruimte te geven op de plek waar nu de cruiseschepen gedacht zijn.

Daarmee vermijd je ook het conflict zwemmers en zoiets als de watertaxi. Ons inziens is het goed mogelijk om de Leefwerf wat verder uit te breiden langs de landtong. De heer Noldus: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Noldus.

10

De heer Noldus: Ja, een vraag richting de heer Damen. Ik was wel benieuwd naar welke plek dan die cruiseschepen zouden moeten ‘…’. De heer Damen: Dat kan ik niet vertellen helaas. Dat weet ik niet. Maar je propt nu te veel programma in een te klein gebied met als resultaat dat je afbreuk doet aan je eigen plan. Waar was ik geweest, gebleven. Ja, mijns inziens kan de Leefwerf nog wel iets uitgebreid worden langs de landtong. Er moet uiteraard een mooie openbare ruimte komen in het gebied. Dat hoeft niet op de eerste plaats groen te zijn, er is een heleboel openbaar blauw. Dus de openbare ruimte is zeer hoogwaardig, dat betekent dat je best een stukje langs die landtong nog kunt gebruiken voor de Leefwerf. De voorzitter: Mijnheer Den Hartog. De heer Den Hartog: Begrijp ik uit de woorden van de heer Damen dat wanneer het gaat om natuur … De voorzitter: Even één tel, mijnheer … Ja. De heer Den Hartog: Als het gaat om natuur, dat groen en blauw inwisselbaar zijn? De heer Damen: Wat betreft de beleving in zo’n buurt, ja. Hè, dus zeg maar voor de kwaliteit van het gebied hoef je van mij niet ook naast het vele blauw ook nog uitgebreid groen toe te voegen. En wat betreft de natuurwaarde van dat stukje, dan denk ik van, nou, wij moeten onze natuurwaarde vooral stimuleren op de grotere groene gebieden in de stad.

Tenslotte … De voorzitter: Mijnheer Den Hartog heeft daar nog een vraag over.

De heer Den Hartog: Ja, want nou, dan begrijp ik het toch niet helemaal want voordat de ontwikkelingen plaats hebben gevonden, ja, dat de rivieren die lagen er al dus dat blauw was er altijd al. En als het inwisselbaar is, dan zou je dus kunnen redeneren, dan hebben we geen groen nodig, terwijl toch bijna iedereen vraagt om groen. Hoe ziet u dat? De heer Damen: Nou, gezien het overladen van het programma denk ik dat wat dat betreft je dus wel kunt zeggen van, een klein stukje Leefwerf langs de landtong doet geen afbreuk aan de kwaliteit van de openbare ruimte in het hele gebied. Is dat duidelijk? Fijn. Tenslotte, voorzitter, er is nog één punt waarvan ik denk dat de uitwerking beter moet en dat is het parkeren. Er is al aangegeven van, dat moet je goed oplossen. Wil je met een goede oplossing komen, dan praat je over een forse investering. En ik heb nog geen flauw idee hoe men het parkeren wil gaan oplossen. Ik vind dat daarin de visie onvoldoende is. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Wringer. De heer Wringer: Ja, dank, voorzitter. We vinden het een mooi plan wat ten goede komt aan alle Dordtenaren en waar we positief tegenover staan. We kunnen ons ook grotendeels aansluiten bij de zorgen van de voorgaande sprekers. Beter Voor Dordt is

11

voor een groene landtong met wat recreatiemogelijkheden. We staan zeer positief over het beeld van Hanneken van Dordt. Maar we zien ook in het uitvoeringsplan nogal wat losse eindjes die we graag geadresseerd zien worden door het college. En ook bij de verdere uitwerking hoe de zorgen van de insprekers en de ingekomen brieven worden behandeld? Want ja, het is natuurlijk nog geen volledig compleet plan. En ik neem aan dat het uitvoeringsplannen ook weer naar de commissie komt voor bespreking, dus de volgende stap. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dat hangt er helemaal van af wat de agendacommissie daarvan vindt. Mijnheer Stolk. De heer Stolk: Ja, ik had al diverse keren mijn vinger opgestoken maar ik dacht, nou, ik word vergeten. Normaal … De voorzitter: Ik zou u nooit vergeten. De heer Stolk: Nee hè. In de toekomst ook niet? Nou, dank u wel. Zeg, allereerst, op de presentatie van vorige week was zeer zorgvuldig en ik dacht ook dat ik begreep wat er allemaal gemaakt werd. En ik vind dat het heel veel aan eindjes zijn die nog los zijn, dus losse eindjes. Dat wil zeggen dat ja, elk project, als ik dus praat over de landtong, wat gaat dat kosten? Nou, noem eigenlijk maar op.

Er wordt 10 tot 14 miljoen of 15 miljoen wordt er geroepen maar wat gaat het nu eigenlijk kosten? Ik zou toch de wethouder duidelijke uitspraak willen hebben of daar dus wat duidelijkheid over kan komen? Want ik heb er wel schriftelijke vragen over gesteld maar tot op heden heb ik ze nog niet gekregen. Dan is het zo dat, ik heb toch ook de mening toegedaan dat de belanghebbenden, want dat stond er eigenlijk ook in, dat ik toch nog vind dat de belanghebbenden toch nog niet goed gehoord zijn in het project. Ik denk dat er nog ook daar weer de open eindjes zijn, dat daar toch zeker nog aandacht aan besteed moet worden. Is het besluit besluitrijp? Nou, als VSP zeggen wij, nou, op dit moment zeker nog niet. Omdat ten eerste, het parkeren, er is nog helemaal geen oplossing voor welke mogelijkheid dan ook om daar te parkeren. Wel weghalen maar niks ervoor terug. Dan hoorde ik … De heer Noldus: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Noldus. De heer Noldus: Ja, een vraag daarover want op zich kan ik me dat, die vraag goed voorstellen van de VSP. Tegelijkertijd is denk ik juist in dit stuk is juist een actieagenda opgenomen, een uitvoeringsagenda waar die verkenning nader in staat.

Ik ben benieuwd wat VSP, of ze het nu al rijp vinden om een volledig scenario voor parkeren dan te ontvangen als de rest van het gebied nog niet een breed gedragen visie heeft? Ik ben benieuwd hoe u dat dan ziet? De heer Damen: Nou, het is niet natuurlijk alleen het parkeren maar het is voor het hele gebied. En ik denk dat dat juist het probleem is. Er is een prachtig mooie presentatie gegeven, mijnheer heeft hartstikke goed alles verteld, maar ik zag er nog steeds niet wat nou iets ging kosten. En dat is met name, en dat is al meer genoemd vanavond, de landtong. Nou, ik hoorde nu weer dat we er misschien op gaan bouwen of niet op gaan

12

bouwen maar het moet daar toch gesaneerd worden. En als ik het hoor dan zal het, kan het eens een paar miljoen kosten en dat zou dan flink drukken op het budget en wat we beschikbaar moeten stellen. En is dat nou wel zo verantwoord? Dus over Hanneken, nou, daar zijn we het allemaal wel over eens dat dat zeker er moet komen. En het liefst ook als pilot om dat er gelijk neer te zetten voor de start van de omgeving. Maar dat staat dan buiten de rest van het project want daar zijn dus de vraagtekens nog steeds. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Stam. De heer Stam: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik kan wel zeggen namen Fractie van Waardhuizen dat wij wel positief tegenover het plan staan. En dat heeft ook een beetje te maken als je gewoon teruggaat in de tijd. Ik kom uit dat gebied en als je het ongeveer 40 jaar terug gaat kijken wat daar stond, wat er nu staat en wat de ontwikkeling is die gemaakt moet worden, dan kan ik daar alleen maar ontzettend blij mee zijn. Ik hoor hier ook wat verhalen over, ja, moet je, is het nu wel besluiterijp hè? Ik denk, ja, dit is een soort basis waar we met elkaar nu over verder moeten gaan praten dus als je deze nu gewoon vaststelt en je gaat daar met elkaar over praten hoe je die invulling verder gaat doen, dan komt dat vanzelf wel weer aan de orde. Dus daar voel ik wel heel veel voor.

Kijkende naar amendement 7 denken wij ook in de lijn van CU/SGP en GroenLinks dat die met heel veel creativiteit nu wel op een goede manier is ingevuld. Maar daar hoor ik graag ook reactie op van de voorzitter. Met betrekking tot zwemmen, daar hebben wij ook wat opties gezien en ik heb daar eigenlijk maar één vraag bij. Nog niet zo lang geleden in de coronaperiode hebben we geprobeerd daar ook een glijbaan te plaatsen maar toen lag de grond daar helemaal vol met betonbrokken en stukken. Dus de vraag is eigenlijk van vanuit die veiligheid van, als je nou gaat uitvoeren, kijk dan goed hoe dat in elkaar steekt. Als je kijkt naar de landtong, dan zijn wij van mening dat het echt een stukje openbaar groen moet worden met wandelgebied en het liefst nog met toevoeging van wat sportelementen zoals die ook in een optie zijn weergegeven. Zeker omdat het gebied daarachter, de Stadswerven, toch wel redelijk volgebouwd is. En zo'n stukje groenpark met die sportactiviteiten sluit ook heel mooi aan bij De Staart waar toch wel wat in de volksmond wat achtergebleven gebied is die daar dan ook gebruik van kunnen maken. Dus wat dat betreft staan wij vooralsnog heel positief tegenover dit stuk. En ja, daar wil ik het voor deze ronde nu even bij laten. Nog één puntje, daar wil ik wel nog de nadruk op leggen, dat hebben we vorige week ook gevraagd.

Als je kijkt naar het gebied, wat voor positieve ontwikkeling we daar gaan maken, zou ik echt de nadruk toch willen leggen dat we ook Trivire moeten gaan benaderen om zeg maar die afzichtelijke appartementen, om daar iets aan te gaan doen. Om daar eens een stuk vernieuwing in toe te passen zodat die ook beeldtechnisch beter gaan passen in het te ontwikkelen gebied. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond. U wil nog een keer? Nou, vooruit, omdat ik u net vergeten ben. De heer Stolk: Ik heb eigenlijk één vraag niet gesteld. Wat gebeurt er als wij deze, hoe heet dat, besluiten tot om het te gaan doen? Wil het dan zeggen, hebben wij nog kans in het vervolg, in het traject, dat wij dus op deelgebieden nog kunnen ingrijpen, sturen? Of als wij vanavond het vinden dat het naar de raad moet, wordt het nog een bespreekstuk,

13

komt er nog iets bij, is het dan als het doorgaat, is het dan niet meer de positie van de raad om daarin te kunnen sturen? De voorzitter: U kijkt mij heel vragend aan maar ik … De heer Stolk: Dat is voor de wethouder. De voorzitter: Ik wou net zeggen, ik geef graag het woord aan de wethouder en die kan daar dan misschien mee beginnen. De heer Burggraaf: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, een intensief traject hebben we achter de rug met heel wat omgevingsdialogen. In ieder geval drie. Ik zit te denken of ik nou de tel inmiddels kwijt ben of we er inmiddels vier hebben gehad maar in ieder geval een afsluitende ook nog met alle participanten. En ja, wat … Wij hebben hier natuurlijk een prachtig gebied in dit plan benoemd als een waterplein. Nou, en een plein komt pas tot zijn recht als de plinten eromheen ook een goede invulling krijgen. En we hebben natuurlijk al heel veel plannen, heeft u als raad vastgesteld. De Binnenhavenvisie bijvoorbeeld, een aantal kaders rondom de verdere vergroening van de Stadswerven. Want dat is in een tijd inderdaad, nou ja, stedenbouwkundig ontworpen dat groen wat minder hoog op de prioriteitenlijst stond dus daar is een slag gemaakt naar de nieuwe inzichten van deze tijd.

Nou, en zo zijn er nog heel veel meer beleidskaders en uitgangspunten zelfs tot aan andere partners zoals Rijkswaterstaat die de veiligheid rondom de vaarwegen en dergelijke daar regelen. Maar we hadden nog nooit met elkaar dit gebied als gebied gepakt en gezegd, oké, als je al die ambities en doelstellingen hebt, hoe ga je dat dan vervolgens in dat gebied prioriteren en langs welke ontwerpprincipes doe je dat? Want dat hebben we inderdaad in 2021 denk ik, geloof ik, dat we dit project zijn gestart met u, ook al gezegd van, ja, er kan zoveel in het gebied dat als je dat allemaal gaat doen, ja, dan doe je niet recht aan de hoogste kwaliteit uit het gebied halen. Dus dat vraagt prioritering en een ontwerp, een aantal ontwerpkeuzes. Nou, dat is wat nu voorligt. En dan is het, snap ik heel goed dat een aantal van u zoiets heeft van, ja, en is dan wat er nu is, kunnen we daar dan mee instemmen? Is het beslissingsrijp? Ja, het is niet een stuk waarin dus alles al helemaal is uitgewerkt omdat het, ja, eigenlijk een langzame trechtering is in een aantal keuzes die je maakt. En nogmaals, u heeft heel veel visies. Nou, de Omgevingsvisie heb ik nog niet eens genoemd, zitten ook een aantal principes in. En wat dit is, is een eerste stap. Het is geen visie meer maar een ontwikkelplan dus eigenlijk tussen een visie en een uitvoeringsprogramma in.

En daar maakt u wel degelijk met dit plan keuzes in. Want inderdaad, een aantal hebben het al gememoreerd, het is, ja, als je het een doet dan kan het ander niet. Daar zal ik zo meteen wel even op een aantal thema's ingaan. Daarom zit er ook een actieagenda bij hè, dat is paragraaf 9. Waarin vervolgens is gezegd van, nou, welke zaken kan je in fase 1 doen, wat is fase 2 en wat is fase 3? Nou goed, daar heb ik een aantal van u ook wat uitspraken over horen doen. Als het gaat om bijvoorbeeld Hanneken van Dordt in de fasering, ja, die hebben wij nog niet in de eerstvolgende fase zitten. Ik heb inderdaad ook de insprekers horen zeggen van, ja, in een aantal, in de laatste omgevingsdialoog waren erbij ook die zeiden, je zou zo'n beeld eigenlijk als eerste in die fase mee moeten nemen want dan geef je een mooie inkleuring in het gebied. Nogmaals, hij staat niet nu in die prioritering in de actieagenda. Dat zou ook betekenen natuurlijk dat je daar vervolgens de middelen voor

14

op moeten halen om daarin te faciliteren. Dus dat wil ik u nadrukkelijk meegeven, als dat iets is wat u zegt als raad van, nou ja, dat willen we eerder in die fasering, dan zult u daar een wens op mee moeten geven zo meteen bij de vaststelling. De heer Stolk: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Stolk. De heer Stolk: Ja, even een vraagje over dat beeld van Hanneken. U heeft het erover, dan moeten we geldmiddelen ophalen. Waar moet dat geld opgehaald worden? Ik dacht dat het misschien wel in die 10 tot 15 miljoen zat? De heer Burggraaf: Ja, als het gaat over de financiering, kijk, dat is dus ook als je een ontwikkelplan maakt met een aantal kaders. Vervolgens wil je een beetje de bandbreedte meegeven, wat zijn nou de kosten per verschillende maatregel? En een eerste verkenning daarin, dat is ook meegegeven in het voorstel, zit tussen de 10 en 15 miljoen budget. En mijn punt over de begeleiding is, ja, ga je zo meteen ga je natuurlijk een voorbereidingskrediet aanvragen. U vroeg ook van, nou, is dan als je dit vaststelt, is dan de raad nog weer eens een keer aan zet? Ja, natuurlijk want we hebben dan nog niet, we hebben dan … U geeft zo meteen richting aan hoe u het gebied gaat inrichten, een aantal hele belangrijke ontwerpprincipes. Dus dat legt u vast.

Dat betekent wel degelijk dat je die principes die je hier neerlegt van een landtong die groen wordt, dat is dan de route dus dat is dan iets wat u vastlegt. Maar vervolgens hoe je het precies gaat inrichten of er, waar de bankjes komen bij wijze van spreken of hoeveel, wat voor soort groen of hoeveel groen, of er ook kinderspeelplaatsen komen, et cetera, ja, dat is natuurlijk iets wat je nader moet uitwerken. Dus daar komen we voor u bij terug voor een voorbereidingskrediet. En vervolgens ga je voorlopig ontwerp maken en die bespreken we ook nog weer een keertje met u voor een aantal principes daarin. Dus dat is zeg maar de stappen die je doorneemt. En dat is mijn punt voor budget. Als u dus zegt van, ja, een Hanneken van Dordt vinden we heel belangrijk in fase 1, ja, dan zal je in je voorbereidingskrediet dus ook geld moeten ophalen om zo'n initiatief te begeleiden. Want ze hebben zelf aangegeven dat ze Crowdfunding gaan doen maar ja, je zal in het gebied ook de exacte locatie dan moeten gaan verkennen, je zal moet kijken van, nou ja, wat betekent dat voor beheer en onderhoud, et cetera. Nou, een deel kan je zeggen, dat moet de stichting doen maar er zal altijd natuurlijk een deel werk zitten wat dan bij de gemeente komt. Ja, en daar zullen we dan een voorbereidingskrediet voor moeten regelen. De voorzitter: Mijnheer De Boer. De heer De Boer: Voorzitter, dank u wel.

Ja, ik hoop dat de wethouder met mij eens is dat het project loopt ook al een aantal jaren. Er zijn een aantal geldschieters die hebben gezegd, wij willen hier geld aan mee besteden. Als we te lang wachten en hij komt pas in fase 2 of 3 of 4 of maakt niet uit welke fase daarna nog komt maar ja, dan is er ook een kans straks dat die mensen die wat toegezegd hebben af gaan haken. Dus dan wordt het misschien echt een gebed zonder end. Dus ik denk dat we echt daar wel heel serieus

15

naar moeten gaan kijken. Want volgens mij, als je dat beeld daar neerzet na natuurlijk een verkennende fase, staat het volgens mij niet in de weg van de rest van het project. De voorzitter: Volgens mij heeft de wethouder al aangegeven dat als de raad dit wil, dat de raad dit dus kan verzoeken. Wethou… Nou, mijnheer Stolk die wil eerst nog en daarna gaat de wethouder op een compacte wijze verder. De heer Stolk: Ja. Hoorde ik nu goed zeggen dat de wethouder zegt, als dit stuk dus aangenomen wordt, dat we dus alleen op de inhoud nog verder kunnen. U had het over het eiland maar dat het dan, als het zover is, dat als we dat aannemen, dat dan dat eiland zo gemaakt wordt en dan kunnen we er alleen nog randverschijnselen voor regelen. De heer Burggraaf: Ja, dat heeft u goed begrepen. Even kijken. Nou, dan waren er wat vragen over de fasering, met name als het ging om parkeren. Ja, dat was ook wel een zorg bij bewoners van, goh, als u dan die parkeerplek gaat verplaatsen, zorg je dan wel dat vervolgens de nieuwe faciliteit erin zit. Dus het is voor die parkeeropgave één, is het niet per se noodzakelijk om de parkeergarage al te verplaatsen om het stadsstrand en het zwemmen te kunnen faciliteren. Dus dat is één, dus je hoeft niet … Je kan al beginnen met, en dat staat ook in de prioritering hier, laten we nou in de eerste fase is ons voorstel wel al dat stadsstrand gaan uitwerken.

Met het steigerwerk en het veiliger zwemmen wat nu al langs die trappen gaat. En in diezelfde fase start dan een verkenning, een nadere verkenning op wat je met het parkeren kan doen. Want, nou ja, die zou je dan kunnen verplaatsen naar het Energieplein zoals die nu ingetekend zit. De vraag is even, hoe kan je dat combineren eventueel met het servicecentrum zeg maar het Kopgebouw wat er nu zit. Misschien zijn er ook nog wel andere denkrichtingen mogelijk. Het enige uitgangspunt die u hier vaststelt is, regel een parkeerplek die ook een bredere parkeerhubfunctie heeft. Dus die niet alleen voor het parkeren in het gebied is maar die tevens een functie vervult voor mensen die naar de binnenstad willen, daar parkeren en dan misschien met openbaar vervoer of nou, met fietsen of zoals daar is aangeven, de watertaxi's voor over water vervolgens verder kunnen. Dat is het uitgangspunt wat u vaststelt. En vervolgens gaan we dat eerst allemaal eens een keer goed op een rijtje zetten. Ook kijken welke investeringen het vraagt, wat de voor- en nadelen zijn, et cetera. Maar in de fasering zal het natuurlijk altijd zo zijn dat je pas een parkeervoorziening gaat verplaatsen of weghalen op het moment dat je ook meteen dan een goed alternatief in het gebied daarna meteen kan creëren. Hetzelfde geldt voor de cruiseschepen waarvan wordt gezegd, ja, er zit inderdaad een afweging in.

Ik hoor de Partij van de Arbeid zeggen, ja, moet je dat nou in dit gebied doen? Ja, als je het toerisme met cruiseschepen, rivercruiseschepen wil faciliteren voor je stad. Ik zou zeggen, doe dat vooral want het levert echt de binnenstad heel veel bezoekers op. En ik hoor er heel veel ondernemers, winkeliers in toenemende mate zeer positief over spreken dat het hun ook echt omzet oplevert. Dus ik zou zeggen, faciliteer het. Dan is dit echt de enige realistische plek. Vervolgens heb je natuurlijk wel een aantal dingen te regelen. Terecht zeggen de bewoners en Trivire, ga met ons dan vervolgens in die verdere uitvoeringsfase in gesprek hoe je dat op een manier kan doen dat ons geen overlast geeft. Dat betekent bijvoorbeeld walstroom aanleggen. Dat betekent een goede inrichting met de kade en de breedte daarvan. En met de binnenvaart inderdaad het gesprek, dat hebben jullie ook in technisch vragen aangegeven, als hier dan de ligplaats

16

komt te vervallen, hoe zorg je dan dat die nog wel steeds op hetzelfde aantal ligplaatsen hebben als toen we dit ontwikkelplan gingen maken? Dus dat zijn zaken die we daarin dan absoluut meenemen. Ja, dan was Gewoon Dordt die gaf nog aan voor de Biesboschhal. Jammer dat daar nu nog geen nadere uitspraken over gedaan zijn. Ja, kijk, daar zit ook in de fasering, dat betekent dat je een Biesboschhal eerst eens aangeeft, wat voor functie wil je het geven? Nou, dat is nu duidelijk gemaakt. Je hebt een rondje door de Wantij en die wil je graag een openbare functie vervullen en je wil graag ruimte geven aan de Biesboschhal om ook optimaal te kunnen ontwikkelen. En dat is ook een van de argumenten geweest waarom we in dit ontwikkelplan de keuze hebben gemaakt om te zeggen, ja, waar ga je een leefwerf kunnen faciliteren? Daarvan hebben we gezegd, doe dat nou niet voor de kade die verder loopt dan de Biesboschhal zelf want daarmee beperk je ook de toekomstige gebruiksmogelijkheden van de Biesboschhal. Daarmee kom ik op uw vraag, ja, hoe zit dat nou met het amendement A7A? Ja, dat vraagt denk ik iets meer duiding van de historie rondom het burgerinitiatief Leefwerf. Laat ik vooropstellen dat, nou, u allen heeft daar al in 2016 met een brede raadsmeerderheid gezegd, ja, dat is een goed initiatief.

En met recht want daar zitten mensen met heel veel passie voor de binnenvaart, voor het maritieme. En inderdaad ook het historische karakter zeg maar van het gebied en wat in onze regio gewoon enorm belangrijk is. Er zitten ook mensen met heel veel kennis van het maritieme en die zeker ook in de afgelopen jaren of tientallen jaren misschien bijna wel, ook echt de stad veel hebben gebracht als het gaat om een stad die met zijn rug naar het water gekeerd was, het water te gaan gebruiken en ook de kwaliteiten daarvan weer te laten zien. Dus absoluut een belangrijke aanvulling in het gebied. In 2016 heeft u een besluit genomen om te faciliteren dat die Leefwerf er komt maar wel met een sluitende exploitatie. Vervolgens is in 2017 een provinciesubsidie verstrekt en is de discussie ontstaan, voor een sluitende exploitatie moet je tien schepen hebben, was toen de analyse. Toen heeft de raad gezegd, nou, college, we dragen u op om een maximale inspanningsverplichting te leveren om minimaal zeven schepen te gaan realiseren. Want ook toen werd wel ingezien van, ja, het gebied heeft ook in ruimte zijn beperkingen dus dan moet je keuzes maken. Dus toen heeft u de opdracht gegeven aan het college, ga minimaal zeven historische schepen faciliteren en een maximale inspanningsverplichting om er maximaal tien te faciliteren.

Vervolgens zijn er vijf historische schepen, varende schepen in de Insteekhaven gerealiseerd. En het Zwaantje als ook een historisch schip maar met een iets andere functie. En hebben we bij de … Is de, moet ik het even goed zeggen, René Siegfried en de Veerdienst is aan de, zijn die twee schepen aan de Biesboschhal zijn gelegd. Dus daarmee heb je, het is maar net even hoe je telt, zeven tot acht historische schepen gefaciliteerd. Toen bij de verkoop van de Biesboschhal is er een bouwenvelop meegegaan die ging over de kade ter breedte van de Biesboschhal. En daar heeft u destijds een amendement op aangenomen en gezegd, goh, die maximale inspanningsverplichting ligt er om die tien historische schepen te realiseren. Nou, tel even bij elkaar op, je hebt er nog niet alle tien liggen want er zitten er vijf a zes in die Insteekhaven. Dus daar kwam vervolgens het amendement uit voort om voor die Biesboschhal te bezien of er nog vijf schepen gerealiseerd konden worden. Want dan had je die som van tien schepen te pakken. Voor zover er niet de contractuele rechten van OCW in de weg zat want daar zijn ontwikkelafspraken mee gemaakt en Rijkswaterstaat zegt, het kan. Want ja, het moet wel veilig kunnen. Vervolgens hebben we in ieder geval al drie schepen voor die Biesboschhal en die kade kunnen faciliteren. Dat zal voor het

17

voormalige opleidingsschip betekenen dat die iets verder uitsteekt zeg maar dan puur de kade van de Biesboschhal maar hij ligt nog steeds wel vooral voor die kade aangelegd. En toen hebben we ook aan u meegegeven, ja, we gaan nu een ontwikkelplan in en dan hebben we weer met elkaar af te wegen. Want dan even de rekensom is dan acht a negen historische schepen heb je dan gerealiseerd. Ja, als je die maximaal tien wil realiseren heb je dus nog wat plek te vinden. En laat dat nou een goede integrale afweging zijn die je hier bij het ontwikkelplan doet. Nou, dat is wat er nu voorligt. Ik denk dat er twee aspecten zijn die u daarin zou moeten meewegen. Eén is het exploitatieaspect. We zijn met de stichting inmiddels ook het gesprek gaande om te kijken van, nou, wat doen we met de havengelden? Want tot nu toe zijn er nog geen liggelden in rekening gebracht bij Leefwerf. Dat past ook bij de uitgangspunten die in het begin zijn gemaakt want er is gezegd, ja, zolang er niet zes a zeven schepen liggen zullen we nog geen liggelden in rekening brengen. Pas vanaf dat moment gaan we getrapt het wel in rekening brengen. Daar zijn ook eerdere afspraken gemaakt op een soort kortingsregelingen. Wat als we die tien niet halen, hoeven we dan iets minder te betalen zodat we wel die exploitatie rondkrijgen. Dus dat is eigenlijk een apart financieel vraagstuk.

Waarvan ik persoonlijk vind van, ja, doe het nou zuiver. Reken liggelden zoals je dat bij elke andere gebruiker ook zou doen. En als je zegt van, we vinden het een maatschappelijk initiatief die we graag willen ondersteunen, doe dat dan via een, nou ja, subsidie, een bijdrage in de exploitatie want dan doe je het vanuit je beleidsmatige overweging. Nou ja, en dan is er vervolgens dus nog om aan die maximaal inspanningsverplichting van tien te voldoen één ruimte te vinden voor één a twee schepen. En daarvan hebben we een omgevingsdialoog gehad met verschillende partijen. Hebben we nu een keuze gemaakt om te zeggen, ja, we hebben een landtong die is enorm van waarde in zijn groene aard, een openbaar karakter kan je eraan geven, een parkkarakter. Dat kost inderdaad veel geld. Dat werd nog gevraagd. Er moet wel gezegd worden, het saneren kost veel geld of je nou bebouwt of niet. Dus die kosten ben je sowieso kwijt alleen je krijgt natuurlijk de inkomsten niet terug wat je wel kreeg als je vijf woningen doet. Daar hebben we nog wel met OCW ook echt nog wel gesprekken te voeren hè want ze hebben nog formeel daar gewoon contractuele rechten op. Dus daar moeten we ook, als u zegt, ja, die kant willen we op want vooralsnog zullen we daar gewoon woningen neerzetten.

Maar als u dit plan aanneemt zegt u, nee, we wijken af van onze eerdere ambitie daar om woningen neer te zetten, we willen hem nu groen hebben, dan gaan we die gesprekken met OCW verder aan. Nou, dan maak je dus en doe je dus een forse investering voor een openbaar parkgebied. En toen hebben we gezegd, ja, dan kan je beter dus met de Biesboschhal die al best wel ingebouwd wordt met schepen, dat past heel goed bij het karakter maar geef daar nou de ruimte om ook nog voor de toekomstige ontwikkelingen ook de ruimte eromheen te kunnen gebruiken. En geef vol ruimte aan die groene ontwikkeling op de landtong waarbij natuur, zeg ik naar Partij voor de Dieren ook toe, heel erg belangrijk is, de getijdennatuur. Dus dat ziet u ook in de ontwikkelplannen, we hebben drijvend groen langs die oever van die landtong aangebracht om echt die getijdennatuur terug te brengen. Dus dat betekent gewoon dat je echt voor aan die waterkant kiest voor andere kwaliteiten. Plus dat openbare karakter waarvan we gezegd hebben, nou, laten we dan die één a twee schepen aan inspanningsverplichting aan de Insteekhavenkant zoeken en niet aan de kant van de Biesboschhal.

18

De heer Struijk: Voorzitter? De voorzitter: Ik zoek bij de heer Burggraaf altijd even naar een moment dat die echt wel adem moet halen, mijnheer Struijk. De heer Struijk: Prima hoor, maar hij … De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Struijk: Kan heel lang doorgaan. Nee, ik dacht opeens, ja, zomaar een ideetje hè, die landtong groen, drijvend groen en de Leefwerf een klein beetje tegemoetkomen. Ik kan me herinneren dat ik in Parijs wel eens binnenvaartschepen gezien heb waar allemaal bomen uitstaken, dus die echt helemaal groen opgetuigd waren. Is dat misschien een waardevolle suggestie? De heer Burggraaf: Ja, voorzitter, waar u voor kiest, als je nu binnen dit ontwikkelplan naar de oever kijkt, dan is de landtong echt bedoeld voor een natuurlijke invulling en niet voor een invulling met schepen. Ook al zet je daar groen op, het is echt drijvend, drijvende natuur in het water. Dus dat is wel wat anders dan de suggestie die u doet. Al ben ik groot voorstander van als Leefwerf, dat zit ook overigens in de plannen, een goede groene kwaliteit geeft aan de Insteekhaven. Dus dat is ook altijd het uitgangspunt geweest, dat zal u ook zien op impressies, dat daar ook rondom de schepen groene invullingen worden gegeven. Daar hebben we ook met de stichting overigens over gehad, daar hebben ze ook echt zelf de ambities om ook zelf een bijdrage te leveren aan het drijvend groen.